Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

36 333

Regels inzake een wettelijke taak van
gemeenten om opvangvoorzieningen voor
asielzoekers mogelijk te maken (Wet
gemeentelijke taak mogelijk maken
asielopvangvoorzieningen)

Nr. 72

GEWIJZIGD AMENDEMENT VAN HET LID VAN DEN BRINK C.S.
TER VERVANGING VAN DAT GEDRUKT ONDER NR. 17
Ontvangen 28 september 2023
De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:
I
In artikel 2, derde lid, wordt «is het met toepassing van het eerste lid
bepaalde aantal waarop» vervangen door «wordt voor 1 februari
bekendgemaakt. Het benodigd aantal opvangplaatsen wordt onderdeel
van de in artikel 3 bedoelde provinciale opvangopgave. Op het aantal
opvangplaatsen dat in een provincie beschikbaar moet worden gesteld
wordt», wordt «in mindering wordt gebracht» vervangen door «in
mindering gebracht» en vervallen de vijfde zin (nieuw) en zesde zin
(nieuw).
II
Artikel 3 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt «de verdeling van de minimaal vereiste
opvangplaatsen» vervangen door «de verdeling van het benodigd aantal
opvangplaatsen».
2. In het tweede lid wordt «voor 1 mei» vervangen door «voor
1 februari».
III
In artikel 4, tweede lid, wordt «voor 1 juli» vervangen door «voor
1 november».

kst-36333-72
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 333, nr. 72

1

IV
In artikel 5, eerste lid, wordt «voor 1 september» vervangen door «voor
31 december» en wordt «het minimaal aantal vereiste opvangplaatsen»
vervangen door «de benodigde opvangplaatsen per provincie».
Toelichting
Het voorgestelde systeem in het wetsvoorstel voor de verdeling van
opvangplaatsen onder gemeenten wordt voor de uitvoerders van deze
wet als te ingewikkeld beschouwd en de overlegtermijnen zijn kort. Dat
staat het bereiken van een eerlijke spreiding van opvangfaciliteiten in de
weg. Het wetsvoorstel lijkt ook negatieve gevolgen te hebben voor het
maatschappelijk draagvlak en de solidariteit tussen gemeenten omdat het
uitgaat van calculerende gemeenten die wel of niet kiezen om bestaande
opvangplekken voor de berekening van de benodigde aantallen aan te
bieden. Hiermee wordt de schijn gewekt dat lang wachten loont en de
cyclus deed voorkomen alsof gemeenten die extra plekken aanleverden,
daarna nogmaals extra verplichte plekken konden krijgen.
Met dit amendement wordt het voorliggende wetsvoorstel zo gewijzigd
dat deze elementen worden aangepakt en de onduidelijkheden wegneemt
en de wet tegelijkertijd meer ruimte en tijd geeft om te komen tot een
vrijwillig aanbod van opvangplekken zonder af te doen aan de oorspronkelijke doelstellingen van het wetsvoorstel: het mogelijk maken van een
wettelijke verplichting aan gemeenten om bij te dragen aan de opvang
van asielzoekers en een eerlijkere verdeling van asielzoekers over
gemeenten te realiseren.
De basisprincipes van de wet blijven behouden, zoals solidariteit tussen
gemeenten, een eerlijke en evenwichtige verdeling over het land, de
voorkeur en de ruimte voor vrijwillig beschikbaar gestelde opvangplaatsen en het zoveel mogelijk voorkomen van de inzet van nood- en
crisisnoodopvang.
Dit amendement behoudt het tweefasige verdelingssysteem, waarbij
vrijwilligheid voorop staat. Het biedt gemeenten binnen de Provinciale
Regietafel (PRT) meer ruimte om zelf opvangfaciliteiten te organiseren
door de vrijwillige fase te verlengen. Bovendien wordt het nemen van
verdeelbesluiten na het uitblijven van voldoende plekken door de Minister
uitgesteld. Door de fase waarin op vrijwillige basis opvangfaciliteiten
kunnen worden aangeboden te verlengen, wordt de kans op de inzet van
interbestuurlijk toezicht voor het realiseren van opvangfaciliteiten
verminderd. Deze aanpassingen zijn mogelijk omdat de verdeling van
opvangplaatsen voor provincies en gemeenten in één keer duidelijk wordt
gemaakt.
De opgave die per 1 februari per provincie wordt vastgesteld, en de
daaruit voortvloeiende indicatieve opgave per gemeente, blijft behouden.
Dit geeft gemeenten zekerheid en duidelijkheid over het aantal benodigde
opvangplekken.
Dit amendement stelt de Minister in staat om de verdeling over alle
provincies en de indicatieve verdeling per gemeente vóór 1 februari
bekend te maken, zonder de noodzaak voor hercalculaties in een tweede
fase. Hierdoor kunnen de provincies en gemeenten onder begeleiding van
de commissaris van de Koning in de eerste fase bespreken hoe de
provinciale opgave onder de gemeenten zal worden verdeeld. Deze
periode wordt verlengd van 1 februari tot 1 november om meer tijd te
bieden voor vrijwillige overeenkomsten tussen gemeenten en om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 333, nr. 72

2

gemeenten meer gelegenheid te geven om opvangfaciliteiten vrijwillig te
realiseren. Dit zal de kans verkleinen dat interbestuurlijk toezicht nodig zal
zijn.
De tweede fase begint wanneer de commissaris van de Koning vóór
1 november verslag uitbrengt aan de Minister van Justitie en Veiligheid.
De Minister zal dit verslag vaststellen en vóór 31 december een verdeelbesluit nemen voor elke provincie. Als niet alle benodigde opvangplaatsen
zijn verdeeld, kan de Minister de resterende plekken toebedelen. Alle
opvangplaatsen worden in het verdeelbesluit opgenomen. Het reguliere
interbestuurlijk toezicht kan worden ingezet als opvangplaatsen niet
worden gerealiseerd. Dit zal echter, als gezegd, vanwege de langere fase
waarin opvangplaatsen vrijwillig kunnen worden gezocht en gevonden,
veel minder snel aan de orde zijn. Gemeenten die bovenop hun toegewezen opgave opvangplaatsen hebben gerealiseerd voor een periode
langer dan vijf jaar, kunnen een specifieke uitkering aanvragen.
Van den Brink
Podt
Piri
Ceder
Jasper van Dijk
Koekkoek
Christine Teunissen
Bisschop
Gündoğan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 333, nr. 72

3