Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 291

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 september 2010
Hierbij bied ik u het verslag aan van de informele Energieraad die op 6 en
7 september jl. bijeenkwam in Brussel. Tijdens deze informele Raad werd
van gedachten gewisseld over het consumentvriendelijker maken van
energiebeleid, de interne energiemarkt, energie-infrastructuur en
energie-efficiëntie. Voorts gaf commissaris Oettinger informatie over zijn
gesprekken met lidstaten en bedrijven over de veiligheid van olieplatforms.
Een uitgebreid verslag van deze informele Raad vindt u in de bijlage bij
deze brief. De eerstvolgende formele VTE-Raad (Energie) vindt plaats op
2 december 2010. Voorts zal het onderwerp energie centraal staan tijdens
de Europese Raad van 4 februari 2011.
De minister van Economische Zaken,
M. J. A. van der Hoeven

kst-21501-33-291
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 291

1

VERSLAG INFORMELE ENERGIERAAD 6/7 SEPTEMBER 2010
Op 6/7 september vond in Brussel een informele Energieraad plaats onder
de titel «Fuelling a Secure, Low-Carbon and Affordable Energy Future for
Europe». Vanwege het informele karakter van deze Raad vond een vrije
gedachtewisseling plaats zonder besluitvorming. In twee sessies werd van
gedachten gewisseld over het consumentvriendelijker maken van energiebeleid en energie-infrastructuur. Daarnaast werd kort gesproken over de
interne energiemarkt en energie-efficiëntie en gaf commissaris Oettinger
(Energie) informatie over zijn gesprekken met lidstaten en bedrijven over
de veiligheid van olieplatforms. Naast EU-lidstaten en de Europese
Commissie waren Zwitserland, Noorwegen en Turkije aanwezig en
werden op de diverse onderwerpen presentaties verzorgd door het
Europees Parlement, de Europese Investeringsbank (EIB), het Europese
Netwerk van Transmission System Operators (ENTSO-E en ENTSO-G), het
Europees Bureau van Consumentenverenigingen (BEUC) en het Europees
Economisch en Sociaal Comité (EESC).
Het consumentvriendelijker maken van energiebeleid
Op 6 september werd informeel van gedachten gewisseld over consumentgerelateerde aspecten van het Europese energiebeleid. In hun
interventies benadrukten veel lidstaten het belang van liberalisering van
de energiemarkt voor de consument. In dit kader werden lidstaten door de
Commissie opgeroepen voortgang te maken met de implementatie van
het derde pakket energierichtlijnen. Diverse lidstaten waaronder Nederland gaven aan dat liberalisering van de interne energiemarkt alleen
onvoldoende is. Door consumenten goed te betrekken en te informeren
kunnen zij optimaal gebruik maken van de voordelen van de geliberaliseerde energiemarkt. Dit geldt evenzeer voor het gebruik van nieuwe
technologieën. Slimme meters kunnen een belangrijke bijdrage leveren
aan het verlagen van energierekeningen, maar goede voorlichting van
consumenten is hierbij essentieel. Nederland wees in dit kader tevens op
het belang van privacybescherming en adequate veiligheidseisen. Voorts
stelde een aantal lidstaten dat het overstappen naar andere energiebedrijven in sommige lidstaten nog onvoldoende eenvoudig is en een betere
voorlichting nodig is.
Om consumenten beter te betrekken bij besluitvorming over energieonderwerpen werd door veel lidstaten gewezen op de rol die het London
Citizens Forum hierbij kan spelen. In dit Forum kunnen lidstaten en
belanghebbenden van gedachten wisselen over best practices, aandachtspunten voor beleid en gewenst onderzoek naar de werking van de
consumentenmarkt. Door een aantal lidstaten werd hierbij benadrukt dat
consumentenorganisaties actiever bij het London Citizens Forum
betrokken zouden moeten worden.
Sommige lidstaten drongen aan op een gemeenschappelijke definitie van
kwetsbare consumenten. Diverse lidstaten, waaronder Nederland, gaven
aan voldoende ruimte te willen houden om het beleid ten aanzien van
energiearmoede nationaal in te vullen. Het belang van uitwisseling van
best practices werd in dit kader door veel lidstaten benadrukt. Daarnaast
riep een aantal lidstaten op actuele, vergelijkbare statistieken over energie
binnen de EU te verzamelen en inzichtelijk te maken.
De Commissie gaf aan op basis van de discussie een notitie over consumentvriendelijker energiebeleid te zullen opstellen ten behoeve van een
gedachtewisseling tijdens de VTE-Raad (Energie) van 2 december. Het
Voorzitterschap verzocht hierbij om in de notitie onder andere een
overzicht van relevant EU-energiebeleid, best en worst practices en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 291

2

concrete maatregelen om de toegang tot betaalbare energie te verzekeren
op te nemen.
Energie-Infrastructuur
Op 7 september stond de totstandkoming en financiering van een modern
en geïntegreerd energienetwerk centraal. Veel lidstaten waaronder
Nederland benadrukten het belang van een goed Europees energienetwerk voor het functioneren van de energiemarkt, het behalen van de
Europa 2020-doelen, energievoorzieningszekerheid en diversificatie van
energiebronnen en -routes. De energiemarkt is op dit moment echter nog
onvoldoende geïntegreerd, door onvoldoende marktwerking en reguleringsbelemmeringen in sommige landen en te weinig interconnectoren in
vooral Centraal en Oost-Europa.
Veel lidstaten gaven aan dat de aanleg van grensoverschrijdende
energie-infrastructuur vaak wordt belemmerd door de langdurige
vergunningsprocedures. Niet alleen nationale wetgeving kan hierbij
belemmerend werken, maar ook Europese wetgeving. Diverse lidstaten
suggereerden dat infrastructuurprojecten met een Europees belang
prioriteit zouden moeten krijgen waarbij procedures verkort kunnen
worden.
Een aantal lidstaten benadrukte het belang van het beschikbaar stellen
van Europese fondsen om het Europese energienetwerk te versterken,
terwijl andere lidstaten aangaven terughoudend te staan tegenover
directe financiering vanuit EU-fondsen. Veel lidstaten waaronder
Nederland benadrukten dat investeringen in de eerste plaats moeten
worden gerealiseerd door (gereguleerde) marktpartijen. Alleen indien
investeringen niet door de markt kunnen worden gerealiseerd, kan onder
voorwaarden financiële ondersteuning door de EU geboden worden voor
projecten met een Europees belang, waarbij deze fondsen als hefboom
fungeren om private investeringen te stimuleren. Verschillende lidstaten
gaven hierbij aan dat hiertoe projecten geselecteerd dienen te worden op
basis van een overkoepelende visie op de Europese energie-infrastructuur, zoals het ENTSO netwerkontwikkelingsplan. Gezien de benodigde
investeringen stelde het Belgische voorzitterschap voor een rondetafel te
organiseren met de energie-industrie.
Commissaris Oettinger benadrukte tot slot het belang van een gemeenschappelijk buitenlandbeleid op het terrein van energie om ondermeer de
energieafsluiting van individuele lidstaten te voorkomen. In dit kader werd
aangegeven dat de Commissie werkt aan een notitie over gasleveranties.
Veiligheid olieplatforms
Commissaris Oettinger gaf een kort overzicht van zijn gesprekken met
lidstaten en bedrijven over de veiligheid van olieplatforms. De veiligheid
lijkt door nationale veiligheidseisen en toezicht door lidstaten voldoende
te zijn gewaarborgd. Bovendien verschilt de situatie in Europa met die van
de Golf van Mexico (minder diep en minder druk).
Tegelijkertijd zullen Europese bedrijven zich door de grote vraag naar olie
genoodzaakt zien uitdagende olieboringen uit te voeren en bestaat de
kans dat bedrijven bij grote calamiteiten eventuele schadeclaims
financieel niet kunnen dragen. Voorts gelden binnen de EU verschillende
veiligheidsstandaarden.
De Commissie gaf aan een Mededeling over dit onderwerp te zullen
presenteren met een analyse en voorstellen over voorzorgsmaatregelen,
waarbij normen worden gesteld aan Europese bedrijven en niet-Europese

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 291

3

bedrijven actief binnen de Europese Unie. Het onderwerp zal aan de hand
van deze mededeling in de VTE-Raad (Energie) van 2 december worden
besproken.
Interne energiemarkt
Tijdens het diner op 6 september zette voormalig commissaris
Mededinging en Interne Markt Mario Monti zijn aanbevelingen over de
interne energiemarkt uiteen. Deze aanbevelingen maken onderdeel uit van
zijn rapport over de interne markt dat in mei jl. werd gepresenteerd. In dit
rapport pleit de heer Monti voor diverse maatregelen teneinde de
Europese energievoorzieningszekerheid te vergroten, de consument de
voordelen van concurrentie op de energiemarkt volledig te kunnen laten
benutten, de Europese voorsprong op het terrein van milieuvriendelijke
en koolstofarme producten, diensten en technologieën te behouden, en
gerichte EU-financiering van energie-infrastructuur te versterken.
Energie-efficiëntie
Tijdens een lunchsessie werd informeel van gedachten gewisseld over
energie-efficiëntie. In het voorjaar van 2011 zal de Commissie naar
verwachting een nieuw energie efficiëntie actieplan presenteren, waarin
zij nieuwe instrumenten voor het bereiken van de 20% besparingdoelstelling zal voorstellen.
Veel lidstaten benadrukten het belang van kostenefficiënte maatregelen
voor energiebesparing om het gebruik van schaarse energiebronnen te
verminderen, CO2-reductie te realiseren, de afhankelijkheid van energiebronnen te verkleinen en energiearmoede te verminderen. De Commissie
benadrukte dat aanvullende maatregelen, op Europees, nationaal en
lokaal niveau noodzakelijk zijn om de Europese doelstelling van 20%
energiebesparing in 2020 te bereiken. Hierbij werden diverse maatregelen
voorgesteld, zoals het integreren van energie-efficiëntie in alle relevante
beleidsterreinen, specifieke aandacht voor de belangrijkste energieverbruikende sectoren (gebouwen, transport en industrie), stimulering van
technologische ontwikkeling en innovatie op het terrein van energieefficiëntie en het verbinden van de nationale energiebesparingsdoelen
aan een ranglijst met indicatoren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 291

4