Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

22 026

Nederlands deel van een
hogesnelheidsspoorverbinding
Amsterdam–Brussel–Parijs en
Utrecht–Arnhem–Duitse grens

Nr. 457

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 april 2014
Tijdens het Nota-overleg van 4 november 2013 over Vervoer HSL-Zuid/
Alternatief Fyra (Kamerstuk 22 026, nr. 451) heb ik toegezegd om uw
Kamer binnen een half jaar te informeren over de mogelijkheden om de
rijtijd van de Intercity Amsterdam–Brussel (de Beneluxtrein) te verkorten
ten opzichte van de door NS verwachte rijtijd van 194 minuten vanaf
dienstregeling 2017, wanneer deze trein deels over de HSL-Zuid rijdt1. Ik
heb de vervoerders NS en NMBS gevraagd dit te onderzoeken.
Het afgelopen halfjaar hebben NS, NMBS, ProRail en Infrabel meerdere
expertsessies met dienstregelingdeskundigen gehouden en hebben
meerdere vergaderingen tussen de directies van de vier organisaties
plaatsgevonden. In deze overleggen zijn diverse varianten voor rijpaden
tussen Nederland en België verkend en doorgerekend, inclusief de
mogelijkheid van verschillende rijpad patronen gedurende de dag.
Tijdens het onderzoek naar rijtijdoptimalisatie van de Beneluxtrein in
2017, kreeg ik het signaal van de vervoerders dat inpassingsproblemen in
België zouden leiden tot een langere rijtijd van de Beneluxtrein in de jaren
2015 en 2016. Op 5 februari jongstleden heb ik hierover mijn ongenoegen
uitgesproken bij mijn Belgische ambtsgenoot, dhr. Labille. Naar
aanleiding hiervan heeft hij de NMBS en Infrabel verzocht om, vanuit het
oogpunt van beste benutting van de Belgische spoorcapaciteit, te
onderzoeken of de rijtijd op Belgisch grondgebied met tien minuten
verkort kan worden. De partijen zijn vervolgens opnieuw goed naar de
mogelijkheden gaan kijken.
Op 2 april jl. hebben NS en NMBS mij per brief geïnformeerd dat de
vervoerders zeer tot hun spijt de conclusie hebben moeten trekken dat het
1

kst-22026-457
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Brief NS over vervoersaanbod voor de HSL Zuid (bijlage bij Kamerstuk 22 026, nr. 430).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 026, nr. 457

1

niet mogelijk is om vóór 2017 een rijtijd te realiseren die vergelijkbaar is
met die van de oude Beneluxtrein, ook niet wanneer deze enkele keren per
dag rijdt in een alternatief bedieningspatroon. De Beneluxtrein zal in 2015
en waarschijnlijk ook in 2016 een rijtijd hebben van gemiddeld 201
minuten. Dit is 25 minuten langer dan de rijtijd van de «oude» Beneluxtrein tussen Amsterdam en Brussel (situatie 2012).
De langere rijtijd hangt samen met een geheel nieuw ontworpen
dienstregeling in België en de afgesproken bediening van Brussel
Nationale Luchthaven (Zaventem). Aan de wijzigingen in de Belgische
dienstregeling is jaren gewerkt, waarbij een terugkeer van de Beneluxtrein
niet was voorzien. Hierdoor is het oude rijpad van de Beneluxtrein niet
meer beschikbaar op het Belgische net. De inpassingsproblemen in België
leiden tot 10 minuten extra rijtijd op het gehele traject. De bediening van
Zaventem kost ongeveer 15 minuten extra.
Voor internationale reizigers die sneller willen reizen van of naar
Amsterdam en Schiphol zal NS in de loop van 2015 een sneller alternatief
bieden. Deze reizigers kunnen toeslagvrij reizen met de Intercity direct en
in Rotterdam overstappen. De rijtijd Amsterdam–Brussel bedraagt dan
185 minuten. Daarnaast worden de rijtijden van de Beneluxtrein op de
belangrijke forensenroutes tussen Den Haag en Antwerpen en Rotterdam
en Antwerpen in 2015 respectievelijk 9 en 8 minuten korter dan in 2014.
Pas in de dienstregeling voor 2017 ontstaan volgens NS en NMBS kansen
voor rijtijdverkorting. De Beneluxtrein zal dan namelijk deels over de HSL
rijden. Daarnaast vindt in 2017 waarschijnlijk een herontwerp van de
dienstregeling in Nederland plaats. NS heeft eerder aangegeven dat de
Intercity Brussel vanaf 2017 een ingeschatte rijtijd heeft van 194 minuten.
Er wordt door de betrokken partijen gestudeerd op mogelijkheden voor
rijtijdverkorting. Daarbij zullen de inspanningen van NS en NMBS zich
erop richten om een zo kort mogelijke rijtijd te realiseren.
Voor de dienstregeling van 2016 verwachten de vervoerders momenteel
geen significante verbeteringen, omdat in beide landen geen grote
wijzingen in de dienstregelingen zullen optreden. NS, NMBS, ProRail en
Infrabel blijven echter zoeken naar mogelijkheden om de rijtijden te
verkorten.
De brief van NS, de daarbij behorende factsheet met een gedetailleerde
toelichting op de treinverbinding tussen Nederland en Brussel vanaf
december 2014 en de brief van NMBS zijn als bijlagen bij deze brief
gevoegd2.
Het is vervelend dat de partijen er niet in geslaagd zijn om op korte
termijn een rijtijd te realiseren die gelijk is aan of korter dan 194 minuten.
Gegeven het uitgebreide proces dat de partijen gevolgd hebben, is deze
uitkomst voor de dienstregeling van 2015 echter onvermijdelijk.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
W.J. Mansveld

2

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 026, nr. 457

2