Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 253

Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en
wetenschappelijk onderzoek in verband met het
uitbreiden van de mogelijkheden van selectie
van studenten en van verhoging van het
collegegeld alsmede in verband met het
aanscherpen van de toelatingsvereisten voor
aansluitende masteropleidingen in het
wetenschappelijk onderwijs (ruim baan voor
talent)

Nr. 2

VOORSTEL VAN WET
Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is, in het
hoger onderwijs nieuwe mogelijkheden te introduceren om studenten te
selecteren en in samenhang daarmee meer differentiatie in de hoogte van
het collegegeld mogelijk te maken alsmede de toelatingsvereisten voor
aansluitende masteropleidingen in het wetenschappelijk onderwijs aan te
scherpen en in verband daarmee de Wet op het hoger onderwijs en
wetenschappelijk onderzoek te wijzigen;
Zo is het, dat Wij, de Raad van State gehoord, en met gemeen overleg
der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij
goedvinden en verstaan bij deze:

ARTIKEL I
De Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek wordt
als volgt gewijzigd:
A
Na artikel 6.6 worden vijf nieuwe artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 6.7. Toestemming voor specifieke selectiecriteria en
hoger collegegeld
1. Onze minister kan op aanvraag van het instellingsbestuur
toestemming verlenen gegadigden bij de inschrijving voor een opleiding
te selecteren volgens door het instellingsbestuur vast te stellen criteria en
in samenhang daarmee, in afwijking van artikel 7.43, voor de geselecteerde studenten een collegegeld vast te stellen, dat hoger is dan het
wettelijk collegegeld, bedoeld in dat artikel.

KST138562
0910tkkst32253-2
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 253, nr. 2

1

2. De toestemming van Onze minister heeft betrekking op een bepaalde
opleiding of op een bepaald programma binnen een opleiding waarvan de
studielast en eindtermen gelijk zijn aan die van de opleiding.
3. Onze minister verleent uitsluitend zijn toestemming, indien:
a. de aanvraag kleinschalig en intensief onderwijs betreft, dat is gericht
op een bovengemiddeld onderwijsrendement en waarbij de activiteiten
binnen en buiten het curriculum met elkaar zijn verbonden; en
b. de toestemming geen afbreuk doet aan de kwaliteit of de toegankelijkheid van het hoger onderwijs.
4. Het hogere collegegeld, bedoeld in het eerste lid, bedraagt ten
hoogste vijf maal het wettelijke collegegeld, bedoeld in artikel 7.43.
Artikel 6.7a. Aan toestemming verbonden verplichtingen
1. Aan de toestemming, bedoeld in artikel 6.7, eerste lid, zijn de
volgende verplichtingen voor het instellingsbestuur verbonden:
a. het selecteren van gegadigden;
b. het vaststellen van een regeling voor de selectiecriteria en
-procedure;
c. het vaststellen van een regeling voor de criteria en procedure voor
dispensatie van betaling van het hogere collegegeld; en
d. het meewerken aan een eenmalige toetsing aan de praktijk als
bedoeld in artikel 6.7c.
2. Onze minister kan andere verplichtingen aan de toestemming,
bedoeld in artikel 6.7, eerste lid, verbinden.
Artikel 6.7b. Aanvraag voor toestemming en advisering door
accreditatieorgaan
1. Het instellingsbestuur dient een aanvraag als bedoeld in artikel 6.7,
eerste lid, in bij het accreditatieorgaan.
2. Na ontvangst van een aanvraag stelt het accreditatieorgaan ten
behoeve van de beslissing van Onze minister, bedoeld in artikel 6.7, eerste
lid, een advies op over:
a. het aspect, bedoeld in artikel 6.7, derde lid, onder a, en;
b. de vraag, of de desbetreffende opleiding of het desbetreffende
programma binnen een opleiding als bedoeld in artikel 6.7, tweede lid,
ondanks de kwalificatie door het instellingsbestuur, moet worden
beschouwd als een nieuwe opleiding.
3. Het accreditatieorgaan zendt het advies, bedoeld in het tweede lid,
vergezeld van de aanvraag, binnen zes maanden na indiening van de
aanvraag aan Onze minister.
4. Onze minister kan nadere regels stellen met betrekking tot het
indienen van aanvragen en de daarbij over te leggen gegevens en
bescheiden.
5. In het accreditatiekader, bedoeld in artikel 5a.8, eerste lid, legt het
accreditatieorgaan het advieskader en zijn werkwijze vast.
Artikel 6.7c. Toetsing aan de praktijk
1. Indien Onze minister aan het instellingsbestuur toestemming als
bedoeld in artikel 6.7, eerste lid, heeft verleend, laat het instellingsbestuur
het aspect, bedoeld in artikel 6.7, derde lid, onder a, van de desbetreffende opleiding of het programma binnen de opleiding, bedoeld in artikel
6.7, tweede lid, door het accreditatieorgaan zes jaar na de verlening
éénmalig toetsen aan de praktijk.
2. Bij het verlenen van de toestemming, bedoeld in artikel 6.7, kan Onze
minister bepalen dat de toetsing aan de praktijk op een ander tijdstip dan
het tijdstip, bedoeld in het eerste lid, plaatsvindt dan wel dat de toetsing

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 253, nr. 2

2

achterwege kan blijven, omdat daarvan geen nieuwe inzichten zijn te
verwachten.
3. Het accreditatieorgaan zendt zijn bevindingen naar aanleiding van
een toetsing aan de praktijk aan Onze minister.
4. Onze minister kan nadere regels stellen met betrekking tot de
toetsing aan de praktijk, bedoeld in het eerste tot en met het derde lid.
Artikel 6.7d. Intrekking toestemming
Onze minister kan de toestemming, bedoeld in artikel 6.7, eerste lid,
intrekken, indien:
a. de opleiding dan wel het programma binnen een opleiding, bedoeld
in artikel 6.7, tweede lid, niet langer voldoet aan het aspect, bedoeld in
artikel 6.7, derde lid, onder a;
b. de opleiding of het programma binnen een opleiding, bedoeld in
artikel 6.7, tweede lid, moet worden beschouwd als een nieuwe opleiding;
c. de kwaliteit of de toegankelijkheid van het hoger onderwijs in gevaar
komt; of
d. het instellingsbestuur de verplichtingen, bedoeld in artikel 6.7a, niet
naleeft.
B
Aan artikel 6.13, vierde lid, worden twee onderdelen toegevoegd,
luidende:
r. of Onze minister met betrekking tot een opleiding toestemming heeft
verleend voor het hanteren van specifieke selectiecriteria, bedoeld in
artikel 6.7, en in samenhang daarmee voor het vaststellen van een hoger
collegegeld als bedoeld in dat artikel.
s. of binnen de opleiding een programma wordt aangeboden ten
aanzien waarvan Onze minister toestemming heeft verleend voor het
hanteren van specifieke selectiecriteria, bedoeld in artikel 6.7, en in
samenhang daarmee voor het vaststellen van een hoger collegegeld als
bedoeld in dat artikel.
C
Artikel 6.15 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het derde lid wordt vernummerd tot vierde lid.
2. Er wordt een nieuw derde lid ingevoegd, luidende:
3. Onze minister wijzigt de registratie van het gegeven, bedoeld in
artikel 6.13, vierde lid, onderdeel r of s, overeenkomstig het besluit,
bedoeld in artikel 6.7d.
D
Na artikel 7.9a wordt een nieuw artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 7.9b. Selectie voor een speciaal traject gericht op het
behalen van een hoger niveau
1. Indien een instellingsbestuur binnen een opleiding een speciaal
traject aanbiedt, dat is gericht op het behalen van een hoger kennisniveau
van studenten, kan het instellingsbestuur daarvoor studenten selecteren,
mits de selectie niet eerder dan drie maanden na de start van de opleiding
plaatsvindt.
2. Het instellingsbestuur stelt regels vast met betrekking tot de selectie,
bedoeld in het eerste lid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 253, nr. 2

3

E
Artikel 7.13, tweede lid, wordt als volgt gewijzigd:
1. In onderdeel u vervalt: «en».
2. Aan het einde van onderdeel v wordt de punt vervangen door een
komma.
3. Na onderdeel v worden twee onderdelen toegevoegd, luidende:
w. indien van toepassing: de wijze waarop de selectie van studenten
voor een speciaal traject binnen een opleiding, bedoeld in artikel 7.9b,
plaatsvindt, en
x. de procedureregels die gelden bij de uitoefening van de
bevoegdheid, bedoeld in artikel 7.30a, eerste lid, derde volzin.
F
In artikel 7.30a, eerste lid, derde volzin, wordt «besluiten» vervangen
door «desgevraagd besluiten» en wordt «onder de voorwaarde dat is
voldaan aan bij de onderwijs- en examenregeling van de desbetreffende
masteropleiding te stellen eisen» vervangen door: voor zover het
achterwege laten van de inschrijving gelet op het belang dat de
voorgaande volzinnen beogen te beschermen, zal leiden tot een onbillijkheid van overwegende aard.
G
In artikel 7.34, eerste lid, onder a, wordt na « de artikelen» ingevoegd:
6.7a,.
H
Artikel 7.57e, eerste lid, komt te luiden:
1. Met inachtneming van de toelatingsrechten, bedoeld in artikel 7.57c,
eerste lid, kan een instellingsbestuur een door hem te bepalen percentage
van de opleidingsplaatsen van een opleiding toewijzen aan door hemzelf
geselecteerde gegadigden die naar zijn oordeel beschikken over
bijzondere kwalificaties.
I
Aan artikel 9.15, eerste lid, wordt onder vervanging van de punt aan het
einde van onderdeel i door een komma een onderdeel toegevoegd,
luidende:
j. de uitvoering van de artikelen 6.7a en 7.9b.
J
In hoofdstuk 18 wordt na artikel 18.66 een nieuwe titel ingevoegd,
luidende:
TITEL 11. WET VAN ... 2010 (STB. ....)
Artikel 18.67
Onze minister kan ten aanzien van één of meer instellingen tot 1 juni
2012 besluiten, dat de derde volzin van het eerste lid van artikel 7.30a,
zoals die volzin luidt na inwerkingtreding van artikel I, onderdeel F, van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 253, nr. 2

4

wet van ... 2010 (Stb. ...) ten aanzien van de desbetreffende instelling of
instellingen tot 1 september 2013 buiten toepassing blijft.

ARTIKEL II
Indien het bij koninklijke boodschap van 18 december 2008 ingediende
voorstel van wet tot wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en
wetenschappelijk onderzoek en enige wetten onder meer in verband met
de verbetering van het bestuur bij de instellingen voor het hoger
onderwijs, de collegegeldsystematiek en de rechtspositie van studenten
(versterking besturing) (31 821) tot wet is of wordt verheven en voor de
onderdelen waarop dit artikel ziet in werking treedt voor of op het tijdstip
waarop dit wetsvoorstel tot wet wordt verheven en in werking treedt dan
worden in dit wetsvoorstel de volgende wijzigingen aangebracht:
A
In artikel I, onderdeel A, wordt telkens «artikel 7.43» vervangen door:
artikel 7.45.
B
In artikel I, onderdeel B, worden de onderdelen r en s verletterd tot s en
t.
C
Artikel I, onderdeel E, komt te luiden:
E
Artikel 7.13, tweede lid, wordt als volgt gewijzigd:
1. Aan het eind van onderdeel u vervalt «en».
2. Na onderdeel u worden twee onderdelen toegevoegd, luidende:
v. indien van toepassing: de wijze waarop de selectie van studenten
voor een speciaal traject binnen een opleiding, bedoeld in artikel 7.9b,
plaatsvindt, en
w. de procedureregels die gelden bij de uitoefening van de
bevoegdheid, bedoeld in artikel 7.30a, eerste lid, derde volzin.
D
In artikel 9.33a, tweede lid, wordt onder vervanging van de punt door
een komma aan het eind van onderdeel c, een onderdeel toegevoegd,
luidende:
d. de regeling die het instellingsbestuur opstelt ten aanzien van selectie
en dispensatie van hoger collegegeld, bedoeld in artikel 6.7a.
E
In artikel 10.20a, tweede lid, wordt onder vervanging van de punt door
een komma aan het eind van onderdeel c, een onderdeel toegevoegd,
luidende:
d. de regeling die het instellingsbestuur opstelt ten aanzien van selectie
en dispensatie van hoger collegegeld, bedoeld in artikel 6.7a.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 253, nr. 2

5

F
In artikel I, onderdeel J, wordt artikel 18.66 vernummerd tot artikel
18.76, wordt «Titel 11» vervangen door «Titel 12» en wordt artikel 18.67
vernummerd tot 18.77.

ARTIKEL III
Indien het bij koninklijke boodschap van 18 december 2008 ingediende
voorstel van wet tot wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en
wetenschappelijk onderzoek en enige wetten onder meer in verband met
de verbetering van het bestuur bij de instellingen voor het hoger
onderwijs, de collegegeldsystematiek en de rechtspositie van studenten
(versterking besturing) (31 821) tot wet is of wordt verheven en voor de
onderdelen waarop dit artikel ziet in werking treedt na het tijdstip waarop
dit wetsvoorstel tot wet wordt verheven en in werking treedt, worden in
het eerstgenoemde wetsvoorstel de volgende wijzigingen aangebracht:
A
In artikel I, onderdeel AT, komt de wijziging onder 8 als volgt te luiden:
8. Aan het vierde lid wordt een onderdeel toegevoegd, luidende:
t. indien artikel 5a.9, zevende lid, van toepassing is: de door het
accreditatieorgaan vastgestelde termijn, bedoeld in de tweede volzin van
dat artikellid.
B
In artikel I, onderdeel BI, vervalt de wijziging onder 3.

ARTIKEL IV
1. Deze wet treedt met uitzondering van artikel I, onderdeel F, in
werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het
Staatsblad waarin zij wordt geplaatst.
2. Artikel I, onderdeel F, treedt op 1 september 2012 in werking.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 253, nr. 2

6

Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en
dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren wie zulks
aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
Gegeven

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 253, nr. 2

7