Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3109
Vragen van de leden Eijsink, Heerts
(beiden PvdA) en Van Velzen (SP)
aan de ministers van Defensie en van
Justitie over ingesteld onderzoek
door de CTIVD naar de rol van de
MIVD bij de schorsing van
medewerkers. (Ingezonden 25 mei
2009)
1
Bent u bekend met de berichten
«Commissie duikt in
MIVD-spionagerel»1 en «Onderzoek
naar rol MIVD bij schorsing
medewerkers»?2
2
Is het waar dat u de Commissie van
Toezicht betreffende de Inlichtingenen Veiligheidsdiensten (CTIVD)
opdracht heeft gegeven een
onderzoek te doen naar het handelen
van de Militaire inlichtingen- en
veiligheidsdienst (MIVD) bij de
schorsing van twee van haar
medewerkers in verband met
vermeende corruptie?
3
Welke (nieuwe) informatie, (nieuw)
ontstane situatie of (nieuw) verkregen
inzicht(en) heeft/hebben u ertoe
bewogen deze opdracht aan de
CTIVD te geven, gezien het feit dat
deze zaak al lange tijd speelt?
4
Zijn de betrokken MIVD-medewerkers
op de hoogte gebracht van uw

KVR36746
2009Z09594
0809tkkvr3109
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

opdracht aan de CTIVD om het
handelen van de MIVD in hun zaak te
onderzoeken? Zo ja, op welke wijze?
Zo nee, waarom niet?
5
Is het waar dat de resultaten van het
onderzoek pas begin 2010 worden
verwacht? Zo ja, welke gevolgen zal
dit hebben voor het dienstverband
van de betrokken medewerkers?
6
Kan het rapport van de Commissie
Borghouts, dat eerder over deze zaak
werd geschreven, alsnog openbaar
worden gemaakt? Zo nee, kan
worden toegelicht waarom dit
volgens u niet mogelijk dan wel
wenselijk is?
7
Wanneer zal de Kamer, al dan niet
vertrouwelijk, worden geïnformeerd
over de resultaten van het onderzoek
van de CTIVD?
1
2

De Telegraaf, 20 mei 2009.
Trouw, 19 mei 2009.

Antwoord
Antwoord van minister Van
Middelkoop (Defensie) (ontvangen
26 juni 2009)
1
Ja.
2 en 3
Na overleg met de Commissie
voor de Inlichtingen- en

Veiligheidsdiensten (CIVD), heb ik 12
mei 2009 de Commissie van Toezicht
betreffende de Inlichtingen- en
Veiligheidsdiensten (CTIVD) verzocht
onderzoek te doen. De CTIVD heeft
18 mei 2009 per brief positief op deze
vraag gereageerd. De CTIVD is een
onafhankelijke commissie die op
grond van de Wet op de inlichtingenen veiligheidsdiensten is belast met
het toezicht op de rechtmatigheid van
de uitvoering van de wettelijke taken
van de MIVD. Toezichtrapporten van
de CTIVD bied ik voorzien van mijn
reactie aan het parlement aan, terwijl
gerubriceerde onderdelen ter kennis
worden gebracht van de CIVD.
De CTIVD treedt tevens op als
onafhankelijk adviseur bij de
behandeling en beoordeling van
klachten over (vermeend) optreden
van de MIVD. Ook besteedt de CTIVD
periodiek aandacht aan alle gevallen
waarin een verklaring van geen
bezwaar wordt geweigerd of
ingetrokken.
Op mijn verzoek heeft de commissie
een onderzoek ingesteld naar de
rechtmatigheid van het handelen van
de MIVD jegens de twee
medewerkers die sinds maart 2009
niet meer werkzaam zijn bij de dienst.
In dit onderzoek wordt ook aandacht
besteed aan maatregelen die
soortgelijke situaties in de toekomst
kunnen voorkomen, alsmede aan
bepaalde maatregelen die binnen de
MIVD reeds zijn genomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

6553

Het spreekt vanzelf dat in individuele
arbeidsgeschillen de gebruikelijke
rechtspositionele procedures moeten
worden gevolgd. Ook bij de MIVD
gelden onverkort de regels van
Defensie. Zo is er medezeggenschap
en zijn er vertrouwensfunctionarissen
binnen de dienst zelf en kunnen
klachten worden ingediend bij de
Inspecteur Generaal der Krijgsmacht.
Ook bij de CTIVD kunnen klachten
over de dienst worden ingediend en
er kan een beroep op de Nationale
Ombudsman worden gedaan. Er zijn
geen klachten over de dienstleiding
ingediend. Sinds het aantreden van
het huidige diensthoofd op 1 mei
2006 is er bij de MIVD naar aanleiding
van incidenten in vier gevallen de
verklaring van geen bezwaar
ingetrokken op basis van een
hernieuwd veiligheidsonderzoek.
Hiertoe behoren de zaken die in de
publiciteit zijn gekomen. Aan twee
personen is de verklaring na bezwaar
en na advies van de onafhankelijke
bezwaarcommissie alsnog verstrekt.
Eén beroepszaak loopt nog en de
andere is zowel in bezwaar als beroep
(bij voorlopige voorziening)
afgedaan. Voorts lopen er op dit
moment bij de dienst een beperkt
aantal rechtspositionele zaken in
verband met bezoldiging,
functietoewijzing etc. Op een totaal
van 850 medewerkers en gelet op de
ingrijpende reorganisatie die de MIVD
goeddeels achter de rug heeft, zijn dit
geen onrustbarende aantallen. Wel is
het wenselijk de vinger aan de pols te
houden als het gaat om de
werkbeleving. Op initiatief van de
dienstleiding wordt daarom een
werkbelevingsonderzoek uit 2008 op
korte termijn herhaald. In goed
overleg met de medezeggenschap
wordt daar dit najaar mee begonnen
en ik zal u over de resultaten
informeren in het jaarverslag over
2009.
Ik onderstreep dat ik, gelet op het
belang van de rechtsgang, geen
openbare mededelingen zal doen
over individuele zaken, ook niet als er
onverhoopt informatie openbaar
wordt. Hetzelfde geldt voor
informatie die door derden naar
buiten wordt gebracht met betrekking
tot het (vermeende) handelen van
personen binnen de MIVD,
afzonderlijke operaties etc.
Wel zal ik gebruik blijven maken van
mogelijkheden om vertrouwelijk
informatie te verschaffen en
verantwoording af te leggen in de
CIVD. In berichtgeving over de

desbetreffende zaken zijn ook twijfels
geuit over de legitimiteit en
effectiviteit van de activiteiten van de
MIVD.
Gelet op de aard van de dienst en zijn
werkzaamheden zijn dergelijke
veronderstellingen moeilijk te
weerleggen. Door de aandacht
kunnen bovendien de
informatiepositie en de
samenwerking met partnerdiensten
in het geding komen en dat is
onwenselijk. De MIVD is een
professionele en effectieve
organisatie met checks and balances
– binnen de dienst zelf en tussen de
dienst en de Bestuursstaf – die
stroken met het karakter van de
werkzaamheden. De bevoegdheden
van de dienst zijn bovendien wettelijk
verankerd en helder omschreven. De
CTIVD is op grond van de Wet op de
inlichtingen- en veiligheidsdiensten
belast met het toezicht op de
rechtmatigheid van de uitvoering van
de wettelijke taken van de MIVD.
Gewaarborgd is dat ik als
eindverantwoordelijke controle over
de dienst heb, zowel in de opzet als in
de werking daarvan.
4
Zoals hierboven gesteld behelst het
verzoek aan de CTIVD meer dan een
veiligheidsonderzoek naar de
ex-medewerkers van de MIVD. De
CTIVD bepaalt zelf op welke wijze zij
haar onderzoek inricht en op welke
wijze zij daarover met betrokkenen
communiceert.
5 en 7
De CTIVD verricht geheel zelfstandig
en onder eigen verantwoordelijkheid
onderzoeken. Ik kan dan ook geen
uitspraak doen over het verloop of de
uitkomsten van het onderzoek. Op
grond van de Wet op de inlichtingenen veiligheidsdiensten stuur ik het
toezichtrapport met mijn reactie naar
de Kamer en breng ik gerubriceerde
delen ter kennis van de CIVD.
6
Het rapport berust op de gegevens
die in het veiligheidsonderzoek naar
voren zijn gebracht. Het betreft dus
persoonsgegevens en die worden
niet openbaar gemaakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

6554