Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

29 984

Spoor: vervoer- en beheerplan

Nr. 640

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 december 2015
Tijdens het AO Spoor op 19 november 2015 heb ik met uw Kamer onder
meer gesproken over reisinformatie. Ik heb daarbij toegezegd schriftelijk
terug te komen op twee aspecten: de gele vertrekstaten en de positionering van reisinformatie binnen NS. De toegezegde informatie treft u
hierna aan.
Gele vertrekstaten
Huidige situatie
Op alle stations van NS is statische reisinformatie beschikbaar in de vorm
van één of meer gele vertrekstaten (de gele borden met vertrektijden die
op stations en perrons staan). Uit onderzoek blijkt dat slechts een zeer
beperkt deel van de reizigers (3 à 5%) gebruik maakt van de gele
vertrekstaten. De meeste reizigers voorzien zich van reisinformatie thuis
via de computer, onderweg via hun smartphone of op het station via de
nieuwe digitale schermen.
Toekomst
Reizigers geven nu al een hoog cijfer voor de reisinformatie op stations
(afgezien van situaties met verstoringen). Toch wil NS nog diverse
verbeteringen doorvoeren. Verder werkt NS aan een nog betere beschikbaarheid van het bronsysteem InfoPlus waardoor de actuele reisinformatie nog betrouwbaarder wordt.
Het beleid van NS is: steeds meer actuele reisinformatiemiddelen inzetten
die met behulp van InfoPlus consistente informatie geven. Voor elke
categorie stations (onder andere gebaseerd op grootte) wil NS een
standaard-palet aan middelen samenstellen, met ruimte voor maatwerk
voor specifieke situaties. Daarom is NS, in overleg met consumentenorganisaties, bezig om kritisch te kijken naar de reisinformatie op stations: wat

kst-29984-640
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 984, nr. 640

1

is de informatiebehoefte van de reizigers en hoe kan NS daar het beste
aan voldoen? Hierbij is ook de vraag aan de orde of de gele vertrekstaten
nog een functie vervullen voor de reizigers en hoeveel vertrekstaten er op
elk station nodig zijn.
NS ziet als aanvulling op de digitale middelen ook op de langere termijn
een rol voor zogenaamde statische reisinformatie-middelen, zij het in
minder grote aantallen dan nu. De gele vertrekstaten voorzien in een
behoefte waarvoor nog geen alternatief beschikbaar is. Ze bieden de
reiziger het overzicht van het treinaanbod over de hele dag. Dat overzicht
biedt NS voorlopig niet met de digitale schermen. Er blijft dus op elk
station minimaal één set gele vertrekstaten beschikbaar. Op grotere
stations zullen dat er meer zijn. Het precieze aantal per station hangt af
van bijvoorbeeld het aantal reizigers, het aantal ingangen, etc.; dit is een
kwestie van maatwerk per station. Daarnaast houdt NS bij de bepaling
van benodigde reisinformatiemiddelen op een station ook rekening met
de aanwezigheid van OV-chipkaart poortjes.
Kortom: er is geen sprake van dat de gele vertrekstaten op stations op
korte termijn verdwijnen.
Positionering reisinformatie
Voorheen leverde ProRail gegevens ten behoeve van reisinformatie die
NS en andere vervoerders aan hun reizigers gaven. Sinds enkele jaren zijn
alle reisinformatie-taken samengebracht bij NS. Met die overheveling
vanuit ProRail heeft NS onder andere de taak om non-discriminatoir
reisinformatie te verzorgen voor alle spoorvervoerders. Deze publieke taak
is belegd bij het Dienstencentrum Reisinformatie (DCRI), een speciaal
daartoe binnen NS ingerichte organisatie. Het DCRI is (met name uit
efficiency en pragmatische overwegingen) ondergebracht binnen het
commerciële bedrijf NS Reizigers. Daarbij zijn diverse maatregelen
getroffen om non-discriminatoir werken zeker te stellen, zoals een
expliciete eigen besturing, een vastgesteld aantal benoemde functionarissen met autorisaties/mandaten (functiescheiding) en een gescheiden
boekhouding. Dit zijn algemeen geaccepteerde maatregelen om een
onafhankelijke organisatievorm te realiseren, zonder de meest vergaande
vorm van «uitplaatsing» naar een externe organisatie te kiezen.
De constructie met het DCRI vloeit direct voort uit eisen van ACM. ACM
heeft NS verplicht kostengeoriënteerde en non-discriminatoire tarieven te
rekenen voor de levering van reisinformatie via presentatiemiddelen op
stations. ACM ziet hierop toe en kan bij niet-naleving handhavend
optreden. Het DCRI is mede bedoeld om aan ACM en de vervoerders die
de reisinformatie-diensten afnemen te kunnen aantonen dat een en ander
plaatsvindt in overeenstemming met wet- en regelgeving. Het DCRI legt –
voorzien van een accountantsverklaring – op jaarbasis verantwoording af
over de bedrijfsvoering. ACM is gekend in de inrichting van het DCRI.
Er is zowel bij NS als bij andere vervoerders behoefte aan klanttevredenheid, efficiency en kostenbesparing. Dit betekent dat er geen intrinsieke belangenstrijd is.NS rapporteert de kwaliteit van de reisinformatie
aan vervoerders om te borgen en te verantwoorden dat de dienstverlening non-discriminatoir wordt verleend. Het is sinds 2013 praktijk om
per kwartaal aan alle vervoerders de door het DCRI geleverde prestaties
met betrekking tot de centrale InfoPlus-systemen te rapporteren. Eind
november 2015 zijn de vervoerders overeengekomen dat ze gezamenlijk
zullen optrekken in het ontwikkelen en vaststellen van prestatieindicatoren met betrekking tot reisinformatie over de hele keten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 984, nr. 640

2

NS/DCRI verzorgt eveneens de levering van reisinformatie-brongegevens
voor alle spoorvervoerders aan de NDOV-loketten (Nationale Data
Openbaar Vervoer) ten behoeve van derden. Deze levering verloopt
voorspoedig, zoals blijkt uit de in samenspraak met de loketten
opgestelde rapportages.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 984, nr. 640

3