Besluit van

tot wijziging van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 in
verband met het aanpassen van de definitie van voor rolstoelen toegankelijke
voertuigen (aanpassing uitzondering milieuzones en nul-emissiezones)

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat van
nr. IENW/BSK-

,

, Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken;

Gelet op artikel 13, eerste lid, van de Wegenverkeerswet 1994;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van

nr.

;

Gezien het nader rapport van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat van
, nr. IENW/BSK-

, Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken;

Hebben goedgevonden en verstaan:
ARTIKEL I
Het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 wordt als volgt gewijzigd:
Artikel 86c wordt als volgt gewijzigd:
In de begripsbepaling van ‘voor rolstoelen toegankelijk voertuig’ wordt ‘voertuig dat’
vervangen door ‘personen- of bedrijfsauto die’.

ARTIKEL II
Dit besluit treedt in werking met ingang van 1 januari 2024.

Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in het
Staatsblad zal worden geplaatst.

DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT,

2

NOTA VAN TOELICHTING
1. Inleiding
Om steden met een milieuzone en een nul-emissiezone1 toegankelijk te houden voor
kwetsbare groepen, hebben rolstoeltoegankelijke voertuigen een vrijstelling van de
toegangsregels. Hierdoor kunnen deze voertuigen ook deze zones inrijden als zij niet
aan de emissie-eisen voldoen.2 Deze uitzondering is oorspronkelijk in de regelgeving
opgenomen om te voorkomen dat kwetsbare particulieren extra lasten opgelegd krijgen
doordat hun voor rolstoelen toegankelijke voertuig nog niet aan de emissie-eisen van de
zones voldoet. Door de ruime definitiebepaling in het Reglement verkeersregels en
verkeerstekens 1990 (RVV 1990) vallen alle voertuigencategorieën, ook autobussen en
vrachtwagens onder deze vrijstelling. Op deze manier hebben, naast personen- en
bestelauto’s, met name ook autobussen een vrijstelling voor milieuzones. Dit is niet in
lijn met de bedoeling van het besluit. Om de doelen van een milieuzone, met name op
het punt van de luchtkwaliteit te halen, is het dan ook onwenselijk dat oude
dieselautobussen met slechts één of een beperkt aantal plaatsen voor een rolstoel de
zones in blijven rijden. Door de onderhavige wijziging van de definitie wordt deze te
ruime uitleg aangepast.
Een bijkomend probleem is dat sinds de wijziging van Europese regelgeving3 de
bijzonderheidscodes die rolstoeltoegankelijkheid van een voertuig aangeven in het RDWkentekenregister, niet meer toegekend worden aan autobussen. In plaats daarvan
neemt de RDW sinds 2012 het aantal rolstoelplaatsen bij autobussen in het
kentekenregister op. Hierdoor ontstaat er ongelijkheid en oneerlijke concurrentie voor
ondernemers omdat bepaalde oude autobussen wel een vrijstelling hebben gekregen en
nieuwere autobussen deze vrijstelling niet meer kunnen krijgen ook al voldoen ze aan de
definitie van deze bijzonderheidscodes.
Het onderhavige besluit is gericht op de aanscherping van de begripsbepaling “voor
rolstoelen toegankelijk voertuig” in artikel 86c van het RVV 1990. Door het RVV 1990 nu
op deze wijze aan te passen, hebben autobussen en vrachtwagens geen generieke
vrijstelling meer in de milieuzones en (in de toekomst in) nul-emissiezones in verband
met rolstoeltoegankelijkheid. Kwetsbare doelgroepen met een aangepaste personen- of
bestelauto blijven hun vrijstelling voor de milieuzones en vanaf 1 januari 2025 de nulemissiezones houden. Daarnaast zorgt de aanscherping voor een gelijk speelveld voor
ondernemers met dieselautobussen.

Per 1 januari 2025 kunnen gemeenten een nul-emissiezone instellen voor lichte bedrijfsauto’s en
vrachtauto’s (Besluit van 29 oktober 2019 tot wijziging van het Reglement verkeersregels en
verkeerstekens 1990, het Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer en het
Kentekenreglement in verband met de harmonisatie van milieuzones (Stb. 2019, 398).
2
De geslotenverklaring krachtens verkeersbord C22a en C22c vanwege respectievelijk een
milieuzone en nul-emissiezone is niet van toepassing op rolstoeltoegankelijke personen- en
bedrijfsauto’s, vrachtauto’s of bussen met een dieselmotor die in het kentekenregister zijn voorzien
van de aanduiding voor speciale doeleinden voor rolstoelen toegankelijk voertuig (code SH) of van
de bijzonderheidscodes 145, 146, 147 of 149 (artikel 86d, vijfde lid, onder c RVV 1990).
3
Verordening (EG) Nr. 1060/2008 van de Commissie van 7 oktober 2008 tot vervanging van de
bijlagen I, III, IV, VI, VII, XI en XV bij Richtlijn 2007/46/EG van het Europees Parlement en de
Raad tot vaststelling van een kader voor de goedkeuring van motorvoertuigen en aanhangwagens
daarvan en van systemen, onderdelen en technische eenheden die voor dergelijke voertuigen zijn
bestemd (Kaderrichtlijn) verplicht het aantal rolstoelplaatsen op te nemen in het
3
inlichtingenformulier bij de goedkeuringsaanvraag van een autobus.
1

2. Hoofdlijnen van het voorstel
Algemeen
Het kabinet zet zich in voor een verbetering van de luchtkwaliteit om zo te komen tot
een vermindering van gezondheidsrisico’s door luchtverontreiniging. Daarbij zorgt het
kabinet met maatregelen dat kwetsbare doelgroepen gemakkelijk toegang krijgen en
houden tot de stad.
Invoering van een milieu- of nul-emissiezone geschiedt bij verkeersbesluit. In dat besluit
onderbouwt de gemeente de effectiviteit en proportionaliteit van de milieu- en/of nulemissiezone en betrekt daarbij de gevolgen voor de inwoners en weggebruikers.
Door met dit besluit de begripsbepaling van ‘voor rolstoelen toegankelijk voertuig’ in het
RVV 1990 op deze wijze aan te passen wordt de regelgeving eenduidiger en uitlegbaar
voor alle doelgroepen. Kwetsbaren blijven toegang houden tot de stad en gemeenten
kunnen de luchtkwaliteit verder verbeteren.
Personen- en lichte bedrijfsauto’s
Door de begripsbepaling van ‘voor rolstoelen toegankelijk voertuig’ in het RVV 1990 aan
te passen blijven kwetsbare doelgroepen met een personen- of bestelauto hun
vrijstelling ook in de toekomst houden in de milieu- en nul-emissiezones. Voor deze
doelgroepen verandert daarom niets met dit besluit.
Vrachtauto’s en autobussen
Door deze aanpassing van de begripsbepaling kunnen vrachtauto’s en autobussen geen
vrijstelling meer hebben op grond van rolstoeltoegankelijkheid in de milieu- en nulemissiezones. Dit betekent dat deze voertuigen moeten voldoen aan de algemene
toegangsregels van deze zones.
Gevolgen
Er zijn gevolgen voor een beperkt aantal vrachtauto’s en autobussen door de wijziging in
dit besluit.
Vrachtauto’s
In Nederland zijn er vijftien milieuzones voor dieselvrachtauto’s. Vanaf 1 januari 2022
mogen alleen dieselvrachtauto’s met emissieklasse 6 en hoger de milieuzone voor
vrachtauto’s inrijden. Van het totale wagenpark van dieselvrachtwagens heeft 64% al de
emissieklasse 6, en daarmee toegang tot de milieuzones. Van de rest is er maar een
zeer beperkt aantal dat één van de bijzonderheidscodes heeft. In totaal zijn er drie
dieselvrachtwagens, die door de wijziging van de definitiebepaling in het RVV 1990 hun
vrijstelling kwijtraken.
Autobussen
Per 2022 zijn er vier milieuzones voor dieselautobussen in Nederland4. In deze
milieuzones zijn alleen dieselautobussen toegestaan met minimaal emissieklasse 6. Nulemissiezones voor stadslogistiek die vanaf 1 januari 2025 zullen gelden, zijn niet van
toepassing voor autobussen en daarmee hebben alle autobussen toegang tot deze
zones, tenzij er andere beperkende lokale maatregelen zijn voor deze doelgroep.
In Nederland zijn er totaal 7.548 dieselautobussen geregistreerd. Per maart 2023 zijn er
55 dieselautobussen met een emissieklasse lager dan 6 vrijgesteld op basis van een
bijzonderheidscode (145, 146, 147 en/of 149). Deze bussen raken met de
inwerkingtreding van dit besluit hun vrijstelling kwijt. Gemeenten kunnen wel op grond
4

In Amsterdam, Den Haag, Eindhoven en Utrecht.

4

van het bestaande artikel 87 RVV 1990 ontheffing verlenen van de gesloten verklaring
vanwege een milieuzone in hun gemeente. Deze mogelijkheid is al in het RVV 1990
opgenomen en verandert niet.
Code 70
Naast de bovenstaande bijzonderheidscodes (145, 146, 147 en/of 149) geeft ook code
70 aan dat een voertuig rolstoel toegankelijk is. Na de inwerkingtreding van artikel I,
onderdeel J, onder 2, van het Besluit onderhoudswijziging Reglement verkeersregels en
verkeerstekens 1990 (Stb.2022, 413)5 vallen ook voertuigen met code 70 voortaan
onder de definitie van voor rolstoel toegankelijk voertuig (zie voor de inwerkingtreding
ook onderdeel 6 van deze toelichting). Deze wijziging is noodzakelijk omdat er circa
3000 rolstoeltoegankelijke personen- en bestelauto’s deze code hebben en vrijstelling
moeten krijgen. Er zijn echter (per maart 2023) ook 403 autobussen (met emissieklasse
5 of lager) met code 70. Als de definitie van voor rolstoeltoegankelijk voertuig in het
onderhavige besluit niet zou worden aangepast, zouden na inwerkingtreding van het
eerder genoemde Besluit6 deze 403 autobussen ook vrijstelling krijgen voor de
milieuzones. Dit is, zoals hierboven aangegeven, niet gewenst.
3. Administratieve lasten en nalevingskosten
Aan deze wijziging zijn geen administratieve lasten verbonden voor burgers of
bedrijfsleven.
Er zijn nalevingskosten voor de drie vrachtauto’s en 55 autobussen die vanwege hun
bijzonderheidscodes een vrijstelling hadden. Deze groep heeft niet langer een vrijstelling
van de eisen van de milieuzone. Als deze groep de milieuzone in wil blijven rijden zal
moeten worden overgestapt op een ander of moderner voertuig om de zone in te
kunnen rijden. Het is niet in te schatten welk deel van deze groep naar welk voertuig zal
overstappen.
4. Advies en consultatie
MKB-toets
Er was onder mogelijk betrokken ondernemers geen belangstelling om aan een MKBtoets deel te nemen. Partijen hadden uiteraard ook de mogelijkheid om bij de
internetconsultatie te reageren.
Internetconsultatie
Van 21 april tot en met 22 mei 2022 heeft een openbare internetconsultatie
plaatsgevonden van de wijziging van het RVV 1990. Tijdens de internetconsultatie zijn
vier reacties ingezonden. Een branchevereniging, een autobedrijf en twee particulieren
reageerden. Een particulier meende dat er niks veranderde omdat de term bedrijfsauto
werd gebruikt. Het gaat echter om de definitie van een bedrijfsauto zoals deze is
gedefinieerd in artikel 86c RVV. Vrachtauto’s vallen voor dit hoofdstuk en dus voor
milieu- en nul-emissiezones niet onder deze term. Een particulier vond een aanpassing
van het RVV 1990 ongewenst omdat het om kleine aantallen gaat. In de bovenstaande
toelichting is aangegeven waarom een wijziging wel noodzakelijk is. Een
branchevereniging vroeg zich af welke voertuigen precies onder de term
rolstoeltoegankelijk voertuig vallen. De nieuwe definitie in artikel 86c geeft aan welke
voertuigen hier voor milieu- en nul-emissiezones onder vallen. Het gaat om
personenauto’s en lichte bedrijfsauto’s, de bedrijfsauto’s zoals gedefinieerd in artikel
5

Artikel I, onderdeel J, onder 2, van het Besluit van 20 oktober 2022 tot wijziging van het
Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 en het Besluit administratieve bepalingen inzake
het wegverkeer in verband met diverse aanpassingen (onderhoudswijziging Reglement
verkeersregels en verkeerstekens 1990) (Stb. 2022, 413).
6
Artikel I, onderdeel J, onder 2, van het Besluit van 20 oktober 2022 tot wijziging van het
Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 en het Besluit administratieve bepalingen inzake
het wegverkeer in verband met diverse aanpassingen (onderhoudswijziging Reglement
5
verkeersregels en verkeerstekens 1990) (Stb. 2022, 413).

86c, die in het kentekenregister zijn voorzien van de aanduiding voor speciale
doeleinden voor rolstoelen toegankelijk voertuig (code SH) of van de
bijzonderheidscodes 70, 145, 146, 147 of 149. Er wordt hierbij uitsluitend naar het
voertuig gekeken en niet naar de passagiers. Een autobedrijf gaf aan wie onder deze
wijziging zullen vallen. Invaliden bestuurders van een N2 of N3 voertuig vallen niet
langer onder de vrijstelling. Deze, zeer kleine groep, kan wel nog steeds een ontheffing
aanvragen. Het autobedrijf gaf ook aan dat de wijziging consequenties heeft voor
autobussen. Dit is correct en ook de bedoeling van de wijziging.
ATR
Het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) heeft het dossier niet geselecteerd voor een
formeel advies, omdat het naar verwachting geen omvangrijke gevolgen voor de
regeldruk heeft.
5. Voorhang
Het ontwerpbesluit is op ***** op grond van artikel 2b Wegenverkeerswet 1994
voorgelegd aan de Eerste en Tweede Kamer van de Staten-Generaal7. PM
6. Inwerkingtreding
Dit besluit treedt in werking met ingang van 1 januari 2024. Hierbij wordt aangesloten
bij een voor de inwerkingtreding van wetgeving vastgesteld verandermoment en de
minimum invoeringstermijn. Tegelijkertijd met dit besluit is het de bedoeling dat artikel
I, onderdeel J, onder 2, van het Besluit van 20 oktober 2022 tot wijziging van het
Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 en het Besluit administratieve
bepalingen inzake het wegverkeer in verband met diverse aanpassingen
(onderhoudswijziging Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990)
(Stb.2022,413) in werking treedt. In dit artikel wordt geregeld dat ook een voertuig met
bijzonderheidscode 70 als rolstoel toegankelijk voertuig kan worden aangemerkt.

DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT,

7

Kamerstukken II XXXX.

6