Hoofdstuk 4

Randstad

141

integrale
gebiedsopgaven
: verkenning
: VROM

Randstad Sleutelprojecten na 2020

fas e
ministerie

ra n d s ta d

O n d e r w e rp	:

Probleem
De concurrentiepositie, ruimtelijke kwaliteit en

heid marktfalen, ontbreken overheidsfalen en

duurzaamheid van de Randstad staan onder

meerwaarde voor nationale beleidsopgaven.

druk. In aansluiting op de Structuurvisie Rand-

Bovendien mogen ze niet hoofdzakelijk gericht

stad 2040 start het kabinet een verkenning

zijn op bevordering van werkgelegenheid, toe-

naar enkele substantiële integrale ‘Randstad

name van vastgoedwaarde, functiemenging,

Sleutelprojecten van nationaal belang voor na

versnelling besluitvorming en bevordering van

2020’, primair gericht op de essentiële inte-

betrokkenheid van private partijen. Uiterlijk

grale opgaven om de keuzes waar te maken en

najaar 2010 komen de mogelijke opties voor

de mogelijk daarmee verbonden Olympische

één of meer (mogelijk ook groene) sleutelpro-

ambitie. Het evaluatieonderzoek naar inhou-

jecten in beeld die aan een volgend kabinet

delijke en bestuurlijke effectiviteit én doel-

aangeboden worden opdat dit kan beslissen

matigheid van de eerste en tweede generatie

over de eventuele inzet van het instrument

sleutelprojecten laat zien dat sleutelprojecten

sleutelprojecten. Uitgaande van vier fasen

meerwaarde kunnen hebben, zij het zeker niet

met bijbehorende beslismomenten kan tijdig

in alle opzichten. Daarmee geeft het onvol-

worden bijgestuurd of beëindigd. Daarmee

doende duidelijkheid over de toekomstige

hebben deze kabinetsbesluiten een ‘go/no go’

toegevoegde waarde van sleutelprojecten.

karakter. Bij de eerste en laatste fase zullen

Daarom start het kabinet deze gefaseerde

de planbureaus (PBL, CPB) om advies worden

verkenning (zie ook hoofdstuk 2, tekstbox

gevraagd. Deze actie vindt plaats in het kader

2). Aanwijzing tot sleutelproject moet meer-

van het Programma Randstad Urgent. VROM

waarde hebben in inhoudelijk, bestuurlijk

is trekkend departement en draagt zorg voor

en/of financieel opzicht. Daarnaast moeten

het implementeren van eventuele (financiële)

ze voldoen aan de voorwaarden: aanwezig-

consequenties.

integrale
gebiedsopgaven
: verkenning
: VROM

Schaalsprong Almere 2030

fas e
ministerie

Probleem
Almere is halverwege in zijn ontwikkeling tot

gen in de periode 2010 - 2030, versterking

een stad van circa 350.000 inwoners in 2030.

van de economische structuur, verhoging van

Met realisering van de tweede fase (de Schaal-

het voorzieningenniveau en verbetering van

sprong) krijgt de stad zijn afronding en wordt

de infrastructurele ontsluiting voor zowel weg

bovendien ruimte geboden voor verstedelij-

als OV. Oplossingen voor de hoofdontsluiting

kingsopgaven van de overvolle noordvleugel

worden primair gegenereerd in de Randstad

van de Randstad. Dit vraagt in Almere grote

Urgent projecten A1/A6 SAA en OV SAAL (zie

nieuwe uitleglocaties, maar ook grote aan-

desbetreffende projectbladen). De gelijktijdige

passingen in het bestaand stedelijk gebied,

uitvoering van een ecologische schaalsprong

waarvoor – mede door de beoogde kwaliteit

voor het Markermeer-IJmeer wordt primair

– grote voorinvesteringen moeten worden

voorbereid in het Randstad Urgent project

gedaan. Ruimtelijke alternatieven voor Almere

Toekomstvisie Markermeer-IJmeer. De oplos-

zijn nauw gerelateerd aan de toekomst van het

singen voor Schaalsprong Almere, hoofdinfra-

Markermeer-IJmeer en uitbreidingen van de

structuur en IJmeer-Markermeer worden bin-

hoofdinfrastructuur (weg en spoor) in de cor-

nen het kader van het programma Randstad

ridor Schiphol Amsterdam Lelystad.

Urgent onderling afgestemd en als integrale

Gezien de complexiteit, het nationaal belang

gebiedsontwikkeling behandeld.

en de omvang van de opgave heeft Schaalsprong Almere 2030 de status van Randstad

Het projectonderdeel Weerwaterzone bevindt

Urgent project. Rijk en regio bereiden daarbij

zich in de verkenningsfase van het Nota Ruim-

een integraal afsprakenkader voor. Het uitvoe-

tebudget. Gezamenlijke vaststelling van het

ringsprogramma van de Schaalsprong betreft

integraal afsprakenkader is voorzien vóór 31

een woningbouwopgave van 60.000 wonin-

december 2009.

142

ra n d s ta d

O n d e r w e rp	:

integrale
gebiedsopgaven
: verkenning
: VROM

Spoorzone Amersfoort

fas e
ministerie

ra n d s ta d

O n d e r w e rp	:

Probleem
De binnenstedelijke bouwopgave in de Noord-

tweede fase Herstelplan Spoor (zie projectblad

vleugel Utrecht is groot. Rijk en regio hebben

Punctualiteits-/capaciteitsknelpunten). Met

in de Ontwikkelingsvisie Noordvleugel Utrecht

dergelijke maatregelen faciliteert het rijk de

een gezamenlijke ambitie gepresenteerd van

regio bij de gebiedsontwikkeling.

35.800 woningen in de Noordvleugel Utrecht.
Deze bouwopgave kan mogelijk deels wor-

De ministeries VenW en VROM werken samen

den ingevuld door de herontwikkeling van de

met ProRail en NS en samen met de betrok-

spoorzone Amersfoort. Belemmerende facto-

ken gemeente aan de herontwikkeling van

ren zijn met name de externe veiligheid en het

spoorzonegebieden. Spoorzone Amersfoort

ruimtebeslag van het goederenemplacement.

is één van de voorbeeldprojecten. Het richt
zich op het herontwikkelen van de voorma-

Voor het verminderen van het externe veilig-

lige NS-Wagenwerkplaats tot een gevarieerde

heidsrisico zijn maatregelen geïdentificeerd die

woon-werklocatie en op de realisatie van een

ook spelen bij het Basisnet vervoer gevaarlijke

gedeelte van de binnenstedelijke bouwop-

stoffen en bij de ruimtelijke ontwikkeling van

gave. Beide doelstellingen dienen gerealiseerd

het gebied.

te worden binnen de randvoorwaarde van

ProRail werkt aan maatregelen die vooral

behoud van de functionaliteit van de spoor-

gericht zijn op het vergemakkelijken van het

weginfrastructuur, waaronder het empla-

doorgaand verkeer. Minder kruisend spoor-

cement. De verkenningsfase wordt uiterlijk

verkeer levert een aanzienlijke vermindering

in 2010 afgerond. De vrije kruising aan de

van de veiligheidsrisico’s op. Binnen deze

westzijde van het emplacement Amersfoort is

spoorzone ligt het project Amersfoort west-

in het kader van de tweede fase Herstelplan

zijde; vrije kruising, dat deel uitmaakt van de

Spoor financieel gedekt.

integrale
gebiedsopgaven
: verkenning
: VROM

Stadshavens Rotterdam

fas e
ministerie

Probleem
Het behoud van de Mainport als vitaal econo-

delijke verdichting. Er wordt ingespeeld op de

misch vestigingsgebied is cruciaal voor Neder-

klimaatverandering. Het project versterkt de

land. Zonder duurzame transitie is de haven

positie van de mainport Rotterdam en daar-

op korte termijn slecht bereikbaar, biedt deze

mee de internationale concurrentiepositie.

onvoldoende ruimte voor nieuwe bedrijvigheid en werkgelegenheid, blijven verouderde

Rotterdam en VROM voeren een KKBA uit

bedrijventerreinen achter, stagneert woning-

op basis van een op te stellen Uitvoerings-

bouw en worden haven en stad door water-

programma Stadshavens 2007 - 2015. Voor

overlast bedreigd.

onderdelen van het Uitvoeringsprogramma
vraagt de gemeente een bijdrage uit het Nota

Door de herstructurering en transformatie

Ruimtebudget. Deze onderdelen bevinden zich

van het stadshavengebied (1.600 ha, waar-

in de verkenningsfase; naar verwachting zal in

van circa 1.100 ha droog) krijgen haven en

oktober 2009 een besluit worden genomen

stad een versterking van de economische

over een bijdrage uit het Nota Ruimtebudget.

structuur en aantrekkelijke en hoogwaardige

Daarnaast worden op basis van de Ontwik-

woon- en werkmilieus. Er worden ca. 10.000

kelingsvisie 2025 Stads­havens ‘Creating on

woningen gebouwd. De beoogde kwaliteits-

the edge’ en de milieu- en duurzaamheids-

slag van het woon- en werkmilieu straalt ook

trategie, afspraken gemaakt tot 2025 over de

uit op de bestaande stedelijke omgeving waar-

samenwerking tussen rijk en gemeente en de

door het sociaal-economische klimaat van de

verdere ontwikkelingsrichting van Stadsha-

stad en het vestigingsklimaat voor bedrijven

vens (ruimte en economie, bereikbaarheid,

verbetert. De kwaliteiten van het Groene Hart

wonen en duurzaamheid en milieu), exclusief

blijven mede gespaard door deze binnenste-

de financiering.

143

ra n d s ta d

O n d e r w e rp	:

integrale
gebiedsopgaven
: verkenning
: VROM

Verkenning Antwerpen - Rotterdam

fas e
ministerie

ra n d s ta d

O n d e r w e rp	:

Probleem
In het gebied Antwerpen - Rotterdam bestaan

Brabant en Zeeland, de Stadsregio Rotterdam,

actuele en toekomstige vraagstukken op het

het samenwerkingsverband Drechtsteden en

gebied van natuur en water, logistiek, bereik-

de Westbrabantse vergadering. Er is een klank-

baarheid, landschap, verstedelijking en de

bordgroep ingesteld van overige stakeholders

ontwikkeling van de Mainport Rotterdam. De

in het gebied. Met Vlaanderen is informatieuit-

druk op ruimte en infrastructuur is aanzienlijk

wisseling tot stand gebracht.

mede door de functie van West - Brabant in

Oplossingen zullen in eerste instantie gezocht

de netwerken van Rotterdam en Antwerpen.

worden op het regionale en bovenregionale

De verwachte toename van de wereldhandel

(nationale/internationale) schaalniveau. De

kan leiden tot een forse toename van goede-

verkenning wordt afgestemd met de Verken-

renstromen tussen de havengebieden en de

ning Rotterdam Vooruit, de Verkenning Haag-

afhandeling van die stromen naar en door

landen, het Uitvoeringsprogramma Zuidweste-

het gezamenlijk achterland. Deze druk en

lijke Delta en de Visie op de overige Nationale

dynamiek vraagt om een optimale ruimtelijke

Stedelijke Netwerken.

inrichting, mede in relatie tot de aanwezige

Het Plan van Aanpak is vastgesteld in het

grote open landschappen.

bestuurlijk overleg MIRT najaar 2008. In 2010

Kansen op transities in onder andere energie

zullen ruimtelijke alternatieven (ontwikkelings-

(waaronder wind), land- en tuinbouw en logis-

modellen) worden uitgewerkt tot zo mogelijk

tiek moeten worden onderzocht. Het richtjaar

een voorkeursalternatief. Tegelijk worden

is 2040.

potentiële projecten geïdentificeerd en met
belanghebbenden uitgewerkt.

Het rijk voert deze verkenning uit in samenwerking met de provincies Zuid–Holland, Noord-

spoorwegen goederen
: verkenning
: VenW

O n d e r w e rp	:
fas e
ministerie

ra n d s ta d

Spooraansluitingen Tweede Maasvlakte

Probleem
Het vervoer per spoor vanuit de haven van

wel mogelijk is. Aanvankelijk zal dat tussen de

Rotterdam groeit jaarlijks en na ingebruikne-

railterminals en de Nederlandse grens zijn;

ming van de Tweede Maasvlakte (vanaf 2013)

later indien mogelijk en noodzakelijk verder

wordt een versnelling van die groei verwacht.

de logistieke keten in. Railservicecentra en

De huidige spoorcapaciteit is hoogstwaar-

emplacementen maken ook deel uit van het

schijnlijk onvoldoende om de verwachte groei

logistieke proces in de achterlandverbindingen

op langere termijn te kunnen opvangen. Om

van de Rotterdamse haven en zullen dan ook

dit te probleem op te lossen zijn zowel ver-

in deze verkenning worden betrokken

beteringen van het vervoersproces (logistiek)

Tijdens de uitvoering van de verkenning kwam

als uitbreidingen van de spoorinfrastructuur

naar boven dat de elektrificatie van het empla-

noodzakelijk. Door recente studies in het Rot-

cement Maasvlakte West en van het wacht-

terdams havengebied is het inzicht gegroeid

spoor bij de Botlekbrug op zeer korte termijn

dat er sprake is van een samenhangend logis-

noodzakelijk was. Deze twee zogenoemde

tiek proces op het spoor, dat infrastructuur

no-regret-opties konden in 2009 relatief

door het hele ‘havenspoorcomplex’ heen

goedkoop worden uitgevoerd. Een deel van

benut (vanaf de Maasvlakte tot en met Kijf-

de gereserveerde middelen is hiervoor naar

hoek).

voren gehaald, vooruitlopend op de beslissing

De geografische (infrastructurele) scope van

over een eventuele planstudie.

deze verkenning betreft het onderzoek naar
de spoorweginfrastructuur in het Rotterdamse
havengebied, grofweg van Maasvlakte 2 tot
en met Kijfhoek. De logistieke scope van deze
verkenning gaat zover als noodzakelijk dan

144

hoofdvaarwegen
: verkenning
: VenW

fas e

Capaciteit Julianasluis Gouda

ministerie

ra n d s ta d

O n d e r w e rp	:

Probleem
De Julianasluis (uit 1936) te Gouda ligt in

volgstappen in de besluitvorming. Op basis

de hoofdvaarweg De Gouwe en is in beheer

van de uitkomsten zal besluitvorming plaats-

van de Provincie Zuid-Holland. De huidige

vinden over een eventuele rijksbijdrage.

sluis functioneert nog in de huidige nautische omgeving, maar het is de vraag of dit
in de toekomst ook zo zal zijn. Onder andere
als gevolg van de voorgenomen containerter­
minal in Alphen aan de Rijn en de daarmee
te verwachten groei van het vervoer van goederen over water, zal de behoefte aan een
betrouwbaardere en grotere sluis toenemen.
De sluis is opgenomen als potentieel knelpunt
in de Nota Mobiliteit. De verkenning is als
actie benoemd in de beleidsnota ‘Provinciale
vaarwegen en scheepvaart 2006’ en opgenomen in het coalitie­akkoord 2007 - 2011 van de
provincie Zuid - Holland.
De provincie Zuid - Holland heeft de verkenning in 2008 onder haar verantwoordelijkheid
afgerond. Vervolgens is de provincie gestart
met het overleg met regionale partijen over
hun bijdrage en de voorbereiding van de ver-

hoofdvaarwegen
: verkenning
: VenW

O n d e r w e rp	:
fas e
ministerie

ra n d s ta d

Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen
Amsterdam - Rijnkanaal
Probleem
In het kader van de Nota Mobiliteit is gesigna-

verd, zodat in 2010 een besluit kan worden

leerd dat er sprake is van een potentieel knel-

genomen over een eventuele planstudie.

punt ten aanzien van het aantal ligplaatsen
op het Amsterdam - Rijnkanaal. Het gebrek
aan ligplaatsen bemoeilijkt een goede logistieke planning voor de binnenvaartondernemer in verband met de internationale wet- en
regelgeving op het gebied van vaar- en rusttijden. Daarnaast vergroot de ontoereikende
ligplaatscapaciteit de kans op mogelijk onveilig
vaargedrag.
Uit het rapport van de Adviesdienst Verkeer en
Vervoer uit 2006 ‘Inventarisatie ligplaatsenbehoefte hoofdvaarwegen’ blijkt dat er problemen zijn, dan wel kunnen ontstaan, ten aanzien van de capaciteit van de ligplaatsen op het
Amsterdam - Rijnkanaal, waarbij onder andere
de locaties Diemen, Breukelen en de Oranjesluizen zijn genoemd. In het kader van het
amendement Gerkens is een aantal no-regretmaatregelen uitgevoerd waaronder: onderhoud en verbetering van enkele ligplaatsen.
De verkenning wordt in 20 0 9 opgele-

145

hoofdvaarwegen
: verkenning
: VenW

fas e

Verbreding Maasgeul

ministerie

ra n d s ta d

O n d e r w e rp	:

Probleem
De haven van Rotterdam is een belangrijke

­plan­studiebesluit kan worden genomen.

mainport. In de nota Zeehavens; ankers van
de economie staat dat het rijk bij zal dragen in
de maritieme toegang van de mainport Rotterdam. De minister van Verkeer en Waterstaat is verantwoordelijk voor de veilige en
vlotte scheepvaart naar de havens.
Het Havenbedrijf Rotterdam heeft aangegeven dat er op korte termijn problemen zijn
te verwachten met de veilige en vlotte vaart
van geulgebonden schepen die de haven van
Rotterdam willen aandoen. Er komen steeds
grotere en dieper stekende schepen naar de
haven. De hoeveelheid schepen die gebruik
moeten maken van de Maasgeul wordt zo
groot dat er congestieproblemen kunnen gaan
ontstaan. Het congestieprobleem ontstaat al
voordat de Maasvlakte 2 zal zijn gerealiseerd.
Mogelijk kan door verbreding van de Maasgeul een veilige en vlotte toegang tot de haven
van Rotterdam worden geborgd. De verkenning wordt in 2010 afgerond, waarna een

hoofdvaarwegen
: verkenning
: VenW

O n d e r w e rp	:
fas e
ministerie

ra n d s ta d

Zeetoegang IJmond
Probleem
Op 14 juni 20 07 concludeer t het CPB

lyse van de afwikkeling van de goederenstro-

in haar notitie ’Zeetoegang IJmuiden,

men naar het achter- en binnenland (weg,

tussentijdse visie’ onder andere dat bij een

spoor, binnenvaart en buistransport). Onder-

gunstige ontwikkeling van de goederenstro-

deel van de verkenning is een kosten-baten

men in de Havens Amsterdam te verwachten

analyse met een doorkijk naar 2040.

is dat in de periode 2010 - 2020 congestie
voor de sluis gaat optreden. Tevens wordt

De verkenning is in oktober 2008 opgeleverd.

geconcludeerd dat gezien de geschatte realisa-

Het CPB heeft hierop een second opinion

tietijd van ca. 9 jaar van een (infrastructurele)

gegeven in november 2008. Ondanks enkele

oplossing voor de congestieproblematiek, het

kanttekeningen (die in een eventuele plan­

wenselijk is snel met een verkenning te starten

studie nader zullen worden meegenomen),

van mogelijke oplossingen voor de congestie.

concludeert het CPB dat het niet de vraag is

Tijdens het bestuurlijk overleg MIRT voorjaar

of, maar wanneer een nieuwe zeesluis aan­

2007 is daarom met de regio afgesproken een

gelegd dient te worden.

MIT-verkenning te starten van de zeezijdige
congestieproblematiek en de gevolgen voor de

Al tijdens de verkenningsfase is in 2009 een

achterlandverbindingen.

PPC uitgevoerd waarvan de uitkomsten wor-

De verkenning heeft als scope: ‘De brede pro-

den betrokken in het besluitvormingsproces

blematiek van de aan- en afvoer van goederen

naar een eventuele planstudie.

in het Noordzeekanaalgebied’.
De verkenning schenkt aandacht aan de zeezijdige ontsluiting van de havenbekkens van
Amsterdam en een integrale knelpuntenana-

146

integrale
gebiedsopgaven
: verkenning
: VenW

As Leiden - Katwijk
(Integrale Benadering Holland Rijnland)

fas e
ministerie

ra n d s ta d

O n d e r w e rp	:

Probleem
De Tweede Kamer heeft de regering eind

een gezamenlijk voorkeursbesluit worden

2007 tijdens de behandeling van het MIRT-

genomen over de ontwikkeling van het gebied,

2008, verzocht om in samenwerking tussen

inclusief de (financiële) bijdrage van het rijk en

de departementen VenW, VROM, EZ, LNV

regio daarvoor. In het kernteam van de ver-

en Financiën, en in overleg met de regio, het

kenning zijn vertegenwoordigd: de ministeries

geheel van projecten in de regio Holland Rijn-

van VenW en VROM, provincie Zuid-Hol-

land (Rijnlandroute, RijnGouwelijn, Valken-

land en het samenwerkingsverband van de

burg, Greenport Duin- en Bollenstreek en

betreffende gemeente (Holland-Rijnland). De

Bioscience Park Leiden) als één project op te

minister van VenW en de gedeputeerde van

nemen in het MIRT-projectenboek.

de provincie Zuid - Holland zijn eindverant-

Enerzijds, omdat de bovengenoemde projec-

woordelijk voor de Integrale Benadering Hol-

ten bijdragen aan de doelstelling van het rijk

land Rijnland.

en de regio om in het gebied Leiden - Katwijk
een internationaal vestigingsmilieu te creëren
voor kennisintensieve bedrijvigheid en hoogwaardig wonen (Nota Ruimte, PRSV), anderzijds, omdat bovengenoemde projecten met
elkaar samenhangen.
Het eindproduct is een gezamenlijk en integraal beeld van de ontwikkeling van de regio,
inclusief de effecten op het netwerk van
wegen. Op basis van dit beeld zal eind 2009

integrale
gebiedsopgaven
: verkenning
: VenW

Den Haag Internationale Stad (onderdelen
Scheveningen Boulevard en World Forum Gebied)

fas e
ministerie

Probleem
De gemeente Den Haag richt zich met het

Hiervoor is vanuit het Nota Ruimtebudget

project ‘Den Haag Internationale Stad’ op het

(NRb) E 10,8 mln (taakstellend) ter beschik-

creëren van een aansprekend vestigingsmilieu

king gesteld. Het onderdeel World Forumge-

voor internationale organisaties van recht,

bied (WFG) bevindt zich in de verkenningsfase

vrede en bestuur. Eerder heeft het kabinet

van het NRb ten behoeve waarvan een MKBA

aangegeven de ambities van de gemeente

is gestart. Gestreefd wordt naar besluitvor-

Den Haag te willen steunen. Het project ‘Den

ming over een bijdrage van het rijk uit het NRb

Haag Internationale Stad’ heeft de status van

op grond van de MKBA eind dit jaar.

Randstad Urgent project. Het project bevat 5

Scheveningen Haven is niet geselecteerd voor

onderdelen, te weten:

een bijdrage vanuit het NRb.

1. herstructurering Scheveningen Boulevard
2. gebiedsontwikkeling World Forum Gebied

Het Trekvliettracé is prioritair gesteld aan de

3. gebiedsontwikkeling Scheveningen Haven

Internationale Ring. Zie voor deze projecten

4. Trekvliettracé

de projectbladen Den Haag Trekvliettracé, res-

5. Internationale Ring.

pectievelijk de verkenning Haaglanden.

De bestuurlijke partners in dit project zijn de
minister van VenW en de wethouder Verkeer, Binckhorst, Binnenstad en Milieu van de
gemeente Den Haag.
De hers truc turering van Scheveningen
­B ou­le­vard wordt gecombineerd aangepakt
met de kustverdediging (Zwakke Schakel).

147

ra n d s ta d

O n d e r w e rp	:

integrale
gebiedsopgaven
: verkenning
: VenW

Verkenning Haaglanden

fas e
ministerie

ra n d s ta d

O n d e r w e rp	:

Probleem
Uit een aantal studies, waaronder de verkeers-

mogelijke ruimtelijke ontwikkelingen. Door

studie Prins Clausplein, blijkt dat er na 2020

de thema´s infrastructuur, wonen, werken en

verkeersknelpunten in de regio Haaglanden

natuur integraal te bekijken, kunnen slimmere

blijven bestaan. Deze knelpunten vragen om

oplossingen ontstaan. Naast publieke par-

een integrale en multimodale aanpak, waarbij

tijen worden bedrijven, belangenbehartigers,

ook de economische en ruimtelijke ontwikke-

wetenschappelijke instellingen en burgers uit-

ling van de regio dient te worden betrokken.

genodigd hun kennis en ervaring in te zetten.

Het is bijvoorbeeld noodzakelijk de problema-

De verkenning zal eind 2010 resulteren in een

tiek van de afwikkeling van het verkeer op de

visie op de ontwikkeling van de Haagse regio

A4 op het traject Harnaschknoop - Ypenburg

en een programma van projecten voor het

- Prins Clausplein - Leidschendam in samen-

gebied, met mogelijke voorkeursvariant(en),

hang te bezien met de ruimtelijke opgaven,

in lijn met het advies van de Commissie Ver-

het openbaar vervoer, het functioneren van de

snelling Besluitvorming Infrastructuur.

toeleidende wegen en het onderliggend (stedelijk) wegennet. De plannen van de gemeente

In deze verkenning wordt samengewerkt door

Den Haag voor de Internationale Ring zullen,

de ministeries van VenW en VROM, de pro-

gezien de samenhang met het functioneren

vincie Zuid-Holland en het Stadsgewest Haag-

van de A4 en het Prins Clausplein, worden

landen (incl. achterliggende gemeenten).

betrokken in deze verkenning.
De doelstelling van de verkenning is om de
bereikbaarheid van Haaglanden in de toekomst te verbeteren, in samenhang met de

integrale
gebiedsopgaven
: verkenning
: VenW

Rotterdam Vooruit

fas e
ministerie

Probleem
Uit de Landelijke Markt en Capaciteitsanalyse

maatregelen en de (publieke) ambities en

Wegen is gebleken dat de normen uit de Nota
Mobiliteit niet gehaald worden op de ‘Ruit’

mogelijkheden van PPS;
-

van Rotterdam (A4, A20, A16 en A15), ook

milieueffecten (in de vorm van een plan-

niet na uitvoering van de projecten die zijn
opgenomen in het MIRT Projectenboek en

een beeld vormen van de belangrijkste
MER);

-

het voorbereiden van aansluitend plan-

invoering van prijsbeleid. Dit terwijl er sprake

uitwerkings- en besluitvormingstraject op

is van een forse bouwopgave in de regio Rot-

basis van ‘samen slagvaardig kiezen’.

terdam, waaronder binnenstedelijke uitbreiding van het aantal woningen en de aanleg

Het betreft een integrale gebiedsgerichte ver-

van de Tweede Maasvlakte.

kenning binnen een omvangrijk studiegebied,
bestaande uit de Stadsregio Rotterdam, het

Doel van de MIRT Verkenning Regio Rotter-

Westland en de Hoeksche Waard. Daarnaast

dam en Haven Duurzaam Bereikbaar is:

is er een sterke relatie met Haaglanden en

-

het in beeld krijgen van het probleem en

Drechtsteden. Daarom worden deze gebieden

de oplossingsrichtingen voor de bereik-

ook in de studie betrokken.

baarheid van de Rotterdamse regio (2020
- 2040) met multimodaliteit, integraliteit,
duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit als
uitgangspunt;
-

een helder beeld krijgen van de kosten
en de (maatschappelijke) baten van de
oplossingen, zicht op financiering van de

148

ra n d s ta d

O n d e r w e rp	:

integrale
gebiedsopgaven
: verkenning
: LNV

Gebiedsontwikkeling Westflank Haarlemmermeer

fas e
ministerie

Probleem
Dit project maakt deel uit van een grootscha-

aan een oplossing voor de waterkwanti-

lige gebiedsontwikkeling aan de westflank

teits- en kwaliteitsproblematiek vanaf Gouda

van de Haarlemmermeer met een woning-

(Hollandse IJssel) tot en met de Haarlemmer-

bouwopgave (10.000 woningen), piekwater-

meer (verzilting), waaronder de Veenweiden.

berging, recreatieve groenontwikkeling (900

De ingrepen geven een ruimtelijke kwaliteits-

ha) en versterking van het Groene Hart. De

impuls aan het gebied waardoor hoogwaar-

ontwikkeling van de locatie als robuuste sei-

dige woningbouw en landschapsontwikkeling

zoensberging (2 mln m3) is urgent, omdat het

mogelijk wordt.

huidige watersysteem in Rijnland onvoldoende
is toegerust om de verzilting van de Haarlem-

Het project bevindt zich in de verkennings-

mermeer op een duurzame wijze tegen te

fase van het Nota Ruimtebudget. Verwacht

gaan en in te kunnen spelen op de toekom-

wordt dat in het najaar van 2009 een besluit

stige vraag naar zoet water. Door aanleg van

kan worden genomen over een bijdrage uit het

een robuuste seizoensberging in combinatie

Nota Ruimtebudget.

met innovatieve woningbouw kan de waterhuishouding zowel kwalitatief als kwantitatief
op een duurzame en klimaatbestendige wijze
worden beheerd. Het gaat om een locatie met
een omvang van ca. 400 ha, waarbij tevens
een compartimentering van het water­systeem
moet worden aangebracht. Dit draagt bij

149

ra n d s ta d

O n d e r w e rp	:

Noord-Holland
O n d e r w e rp	: integrale
gebiedsopgaven
fas e
: realisatie
m i n i s t e r i e : VROM

Noordelijke IJ - Oevers Amsterdam

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen				

g

MIRT-fase					

g

Financiën					

g

Probleem

commerciële en maatschappelijke functies

Toelichting wijzigingen

In Pieken in de Delta kiest het kabinet voor een

(25.000 m2). De gemeente biedt de ruimte

2008: het project is nieuw opgenomen in

verdere uitbouw van de internationale zake-

aan private initiatieven om nog eens 2.000

het MIRT.

lijke dienstverlening in de Noordvleugel. Het

wooneenheden te realiseren.

Nederlandse multi-mediacluster in Amster-

Verbetering van de bereikbaarheid door

2009: de taakstellende rijksbijdrage voor het

dam en het Gooi is volgens de Nota Ruimte

•

aanleg en verbetering van infrastructuur

project is vastgesteld. Hiermee is het pro-

één van de pijlers van het economisch kern-

(wegen, bruggen), zowel van, naar als bin-

ject van de planstudiefase overgegaan naar

nen het gebied.

de realisatiefase.

gebied Noordvleugel. De creatieve industrie
in Amsterdam, in combinatie met de sector

•

Verhoging van de aantrekkelijkheid door

ICT/nieuwe media, stagneert als gevolg van

aanleg van groene oevervoorzieningen en

onvoldoende (ruimtelijke) ontwikkelingsmo-

een hoogwaardige inrichting van de open-

gelijkheden voor broedplaatsen en doorgroei.
Het vestigingsklimaat voor deze sector dient te
worden versterkt.

bare ruimte.
•

Verplaatsing van bedrijven, die onaanvaardbare milieuoverlast veroorzaken,
zodat belemmeringen voor de vestiging

Beschrijving oplossing

van creatieve bedrijven en woningbouw

De Buiksloterham is één van de weinige gebie-

uit de weg worden geruimd.

den van de Noordelijke IJ-oevers, die nog niet
tot herontwikkeling is gebracht. Herontwik-

Tijdschema mijlpalen

kelen maakt van de Noordelijke IJ-oevers één

Start realisatie: 2009

geheel, verbetert de ontwikkeling en brengt

Oplevering: projectonderdeel Buiksloterham:

spin-off teweeg in de aanpalende gebieden.

2016.

Daarnaast biedt dit uitstekende mogelijkhe-

Overige projectonderdelen: 2016 - 2020.

den tot het scheppen van ruimte voor creatieve bedrijvigheid. Het project Noordelijke IJ-

Financiën

oevers heeft als doel via integrale gebiedsont-

Taakstellende rijksbijdrage: E 30 mln uit het

wikkeling te komen tot een kwalitatief hoog-

Nota Ruimtebudget.

staande ruimtelijke inrichting. Hiermee kan
het vestigingspotentieel voor internationaal

Marktbenadering

opererende bedrijven in research & develop-

Marktpartijen zijn o.a. betrokken bij de vast-

ment en de creatieve sector worden versterkt.

goedexploitatie van circa 4.000 wonin­gen.

Het project bestaat uit:
•

De transformatie van 33 ha van een in

Verantwoordelijk

totaal 101 ha groot, verouderd bedrijventer-

De gemeente Amsterdam is voor de grondex-

rein naar een gemengd gebied met wonen

ploitatie verantwoordelijk, de marktpartijen

(279.000 m2, circa 2.000 eenheden waar-

voor de vastgoedexploitatie.

van 30% sociaal), werken (126.000 m2) en

150

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: integrale
gebiedsopgaven
fas e
: realisatie
m i n i s t e r i e : VROM

Oude Rijnzone

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase						

g

Financiën						

g

Politiek/bestuurlijk						

g

Probleem

den gerealiseerd tot 2015 en het grootste deel

Toelichting wijzigingen

De Oude Rijnzone is het gebied tussen Lei-

daarna of eventueel na 2020, als dat op basis

2010: het project is in januari 2009 van de

den en Woerden. In dit gebied bevinden zich

van de SER ladder blijkt.

verouderde bedrijventerreinen met bedrijven

verkenningsfase overgegaan naar de planstudiefase. Tijdens de begrotingsbehandeling

uit de nijverheidssector. Verrommeling is op

Tijdschema/mijlpalen

enkele plekken al aanwezig en dreigt toe te

Start realisatie: 2009

ten e 12,5 mln beschikbaar gesteld voor

nemen. Groen staat onder druk. Herstructu-

Oplevering: 2020

dit project. In juni 2009 is de aanvullende

rering, ontsluiting, inpassing en transformatie

van VROM is middels de motie Van Heug-

taakstellende rijksbijdrage voor het project

zijn nodig om de kwaliteit van het Groene Hart

Financiën

vastgesteld, waarmee het project van de

te versterken, verouderde bedrijventerreinen

Taakstellende rijksbijdrage: E 30 mln (waar-

planstudiefase is overgegaan naar de reali-

te benutten, verrommeling tegen te gaan en te

van E 17,5 mln uit het Nota Ruimtebudget en

satiefase.

voorzien in de ruimtelijke behoefte in dit deel

E 12,5 mln uit middelen van de Motie Van

van de Randstad.

Heugten).
In het najaar van 2009 wordt een definitieve

Beschrijving oplossing

beschikking gemaakt voor de rijksbijdrage

Het project Oude Rijnzone is een integraal

van E 30 mln aan dit project aan de provincie

ruimtelijk project van de provincie Zuid-Hol-

Zuid-Holland.

land, zes gemeenten en het Hoogheemraadschap. Het project omvat de realisatie van

Politiek/bestuurlijk

rond de 2400 woningen, met daarbij maxi-

Moties: in de motie Van Heugten (31 700 XI,

maal 650 woningen op transformatieloca-

nr. 16 herdruk) wordt E 12,5 mln beschikbaar

ties, 166 ha zware herstructurering, 75 ha

gesteld voor de Integrale Gebiedsontwikkeling

nieuwe uitleg voor een deel na 2020, ca 120

Oude Rijnzone Alphen a/d Rijn.

ha groen voor inpassing en groene vensters,

Convenanten: voor het project worden uit-

een ongelijkvloerse kruising bij de N11 en een

voeringsafspraken over de projectonderdelen

nieuwe oeververbinding ten behoeve van de

gemaakt en in 2009 zal worden besloten over

herstructurering (Maximabrug). Het grootste

een centraal voor de regio opererend orgaan

gedeelte van het programma wordt vóór 2015

met verplichtende bevoegdheden voor uitvoe-

gerealiseerd. Op basis van de Bedrijventerrei-

ring, verevening en kwaliteit van het project.

nenstrategie Oude Rijnzone wordt tot 2015
115 ha herstructurering en 19-23 ha nieuwe

Verantwoordelijk

uitleg gerealiseerd. Werkzaamheden zijn dan

Provincie Zuid-Holland als trekker van de

gestart voor de realisatie van woningbouw en

Stuurgroep Oude Rijnzone, gemeenten Lei-

groen en van ontsluitende infrastructuur zoals

den, Leiderdorp, Zoeterwoude, Rijnwoude,

de extra oeververbinding en de ongelijkvloerse

Alphen aan den Rijn, Bodegraven en Hoog-

kruising bij de N11-Groenendijk.

heemraadschap Rijnland.

Er zal een beperkt gedeelte nieuwe uitleg wor-

151

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: integrale
gebiedsopgaven
fas e
: realisatie
m i n i s t e r i e : VROM

Zuidplaspolder

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase						

g

Financiën						

g

Probleem

Tijdschema mijlpalen

Toelichting wijzigingen

De Zuidplaspolder tussen Rotterdam – Zoeter-

Start realisatie: 2009

2010: het project is in het najaar van 2008

meer en Gouda verrommelt door een gebrek

Oplevering: 2020

van de verkenningsfase overgegaan naar de

aan afgestemde planvorming en een ondui-

planstudiefase. In het voorjaar van 2009 is

delijke ontwikkelingsrichting. De Zuidvleugel

Financiën

de taakstellende rijksbijdrage voor het pro-

heeft een tekort aan attractieve, landelijke

Taakstellende rijksbijdrage: E 24 mln uit het

ject vastgesteld, waarmee het project van de

woonmilieus, (recreatief) groen en schuif-

Nota Ruimtebudget. De bijdrage is bedoeld

planstudiefase is overgegaan naar de reali-

ruimte voor duurzame herstructurering van

voor een versnelde aanleg van het groen

satiefase.

glastuinbouw en bedrijven.

(Restveen en Groene Waterparel), duurzame
glastuinbouw (Energieweb, CO2 en waterke-

Beschrijving oplossing

tensluiting) en klimaatbestendige en ~neutrale

Regio en rijk werken samen aan een planma-

woningbouw.

tige en integrale verstedelijkingsopgave van
de Zuidplaspolder. Bouwen in diepe polders

Politiek / bestuurlijk

in West-Nederland vraagt om innovatieve en

Op 29 oktober 2007 is in het kader van Rand-

duurzame oplossingen met het oog op een

stad Urgent een afsprakenkader vastgesteld

klimaatbestendige ontwikkeling. De regio

tussen rijk en regio met te behalen mijlpalen

heeft via een integrale benadering een pro-

en te nemen besluiten in de periode 2007-

gramma voor de periode 2010-2020 ontwik-

2009.

keld bestaande uit 7.000 woningen, 110 ha
bedrijventerrein, 280 ha glas, 400 ha natuur

Marktbenadering

(inclusief waterberging) en een adequate ont-

De regio heeft een gemeenschappelijke rege-

sluiting. De ontwikkeling van de Zuidplaspol-

ling Regionale Ontwikkelingsorganisatie Zuid-

der is afgestemd op het ruimtelijk programma

plas (ROZ) gevormd voor de ontwikkeling,

in de omgeving. De uitvoering vindt gefaseerd

programmering van en de financiële vereve-

plaats, mede in relatie tot de actuele marktom-

ning tussen de verschillende planonderdelen.

standigheden. Een rijksbijdrage is van grote

Voor de uitvoering worden per planonderdeel

betekenis voor de duurzame ontwikkeling van

arrangementen gesloten met de markt. Het

de Zuidplas. Over de ontsluiting en de oplos-

tempo van uitvoering is mede afhankelijk van

sing van de bereikbaarheidsproblematiek rond

de marktomstandigheden.

de Gouweknoop worden tussen rijk en regio
separate afspraken gemaakt in het kader van

Verantwoordelijk

het project A12/A20 Parallelstructuur Gouwe-

De gemeenten, de provincie en de Regionale

knoop (zie desbetreffende projectblad).

Ontwikkelingsorganisatie Zuidplas.

152

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: waterkeren
fas e
: planstudie
m i n i s t e r i e : VenW

Pilot Zandmotor Delflandse kust

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase					

g

Probleem

deze de reguliere zandsuppleties voor kuston-

Toelichting wijzigingen

De klimaatverandering vraagt om innovaties

derhoud op langere termijn gaan vervangen.

2009: project is nieuw in planstudiefase.

op het gebied van kustonderhoud en kustversterking. Onderzoek heeft bovendien

Tijdschema mijlpalen

aangetoond dat er in de Zuidvleugel van de

Projectbesluit: eind 2009

Randstad dringend behoefte is aan groen en

Start realisatie: 2010

recreatieruimte. In de pilot Zandmotor wordt

Oplevering is afhankelijk van de te kiezen vari-

onderzocht hoe beide aspecten op een duur-

ant. Dit kan variëren van 2012 tot 2015.

zame manier kunnen worden gecombineerd
en gerealiseerd.

Financiën
Raming totale kosten E 60-110 mln.

Beschrijving oplossing

De provincie Zuid-Holland is verantwoordelijk

Onder de Zandmotor wordt verstaan het toe-

voor financiering van de planstudie. Begroting

voegen van een overmaat aan zand aan het

uitbesteding E 1 mln, bijdrage VenW hieraan

kustsysteem van Delfland, dat vervolgens door

is E 0,5 mln. De partners dragen eigen perso-

natuurlijke stromingsprocessen wordt herver-

neelskosten (VenW E 216.000). VenW heeft

deeld en leidt tot kustuitbreiding. Afhankelijk

E 10 mln toegezegd voor de uitvoering van

van het gewenste tempo en de omvang van

een pilot met de verwachting dat andere par-

de kustuitbreiding kan de Zandmotor perio-

tijen gaan bijdragen. Financiering moet dui-

diek gevoed worden.

delijk zijn voor het sluiten van de uitvoeringsovereenkomst (eind 2009).

De Zandmotor is geen reguliere zandsuppletie (een reactieve ingreep gericht op herstel

Politiek / bestuurlijk

en onderhoud); het gaat om een pro-actieve

Het project is een samenwerkingsproject van

ingreep waarbij een overmaat aan zand wordt

rijk, provincie Zuid-Holland, Hoogheemraad-

aangebracht om een substantiële kustaangroei

schap Delfland, de gemeenten Den Haag en

te realiseren.

Westland en de Zuid-Hollandse Milieufede-

Er wordt gestreefd naar een optimaal gebruik

ratie. De provincie Zuid-Holland treedt op als

van het natuurlijk transportsysteem van de

initiatiefnemer in de ontwikkelingsfase van

zee, teneinde de dynamiek aan de kust te sti-

de Zandmotor. In de uitvoeringsfase wordt er

muleren.

vanuit gegaan dat RWS de rol van initiatiefne-

De Zandmotor komt niet in de plaats van

mer zal overnemen.

bestaande kustversterkingsplannen. Het gaat
om een aanvullende maatregel gericht op

Marktbenadering

kustuitbreiding, om te anticiperen op de lan-

In het project zal nadrukkelijk aandacht zijn

gere termijneffecten van de klimaatverande-

voor (nieuwe wijzen van) marktbenadering.

ring. Wanneer de Zandmotor succesvol is, kan

153

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Noord-Holland
O n d e r w e rp	: hoofdwegen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

A1/A6/A9 Schiphol - Amsterdam - Almere

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen		
MIRT-fase

g g g

g

Financiën			

g

Politiek/bestuurlijk					

g g

Probleem

Tijdschema mijlpalen

Toelichting wijzigingen

De bereikbaarheid in de corridor Schiphol

Tracébesluit: 2009

2005: het project is overgegaan van de ver-

- Amsterdam - Almere laat te wensen over.

Start realisatie: 2011

kenningsfase naar de planstudiefase.

Toekomstige ontwikkelingen zoals de uitbrei-

Oplevering: 2017

ding van Almere met 60.000 woningen tus-

2006: in januari 2005 is de startnotitie ter

sen 2010 en 2030 (zie Noordvleugelbrief, aug

Financiën

2006, TK 30687, nr. 1) zetten op lange termijn

Taakstellend budget: E 3.580 mln (incl. bijdra-

de bereikbaarheid over de weg verder onder

gen derden E 265 mln). Het budget is inclusief

2007: in mei 2005 zijn de richtlijnen ver-

druk. In 2003/2004 is een verkenning uit-

kruising natte as A1 en groene uitweg.

schenen. In januari 2006 is de Alternatieven-

gevoerd waarin geconcludeerd is dat zonder

visie gelegd.

en Variantennota uitgebracht, in april 2006

verdere weguitbreidingen na 2010 de wegen

Politiek / bestuurlijk

het consultatiedocument en in juni 2006 de

zwaar overbelast raken. Daarop is in 2005

Rijk en regio hebben in oktober 2007 en okto-

aanvulling op de Alternatieven- en Varian-

gestart met een planstudie.

ber 2008 overeenkomsten getekend waarin

tennota.

zij instemmen met het Stroomlijnalternatief

In augustus 2006 is een besluit genomen

Beschrijving oplossing

en waarin zij afspraken hebben gemaakt over

over fase 1 van de startnotitie (zie ‘Noord-

Naast het nul-, nulplus- en meest milieuvrien-

de wijze van inpassing van dit alternatief. De

vleugelbrief’).

delijke alternatief zijn twee tracé-alternatieven

afspraak dat de Hollandse Brug als herkenbaar

bestudeerd: Verbindingsalternatief (doortrek-

onderdeel wordt meegenomen in de uitwerking

ken A6 naar A9) en Stroomlijnalternatief (uit-

van de Planstudie is in 2006 herbevestigd.

breiding bestaande A6, A1, A9). Later is het

2008: in oktober 2006 is een nader besluit
genomen in het kader van fase 1 van de planstudie. In januari 2007 is gestart met fase 2

zogenaamde locatiespecifieke alternatief toe-

Marktbenadering

gevoegd (uitbreiding van alleen A6, A1 en A10

In 2005 is een marktscan uitgevoerd. In het

- oost). In de richtlijnen is een fasering van

1e kwartaal 2006 is een ontwikkelcompeti-

2009: in oktober 2007 is een overeenkomst

de planstudie aangekondigd. Fase 1: afwe-

tie uitgeschreven, waar marktpartijen ideeën

getekend met de regio. In april 2008 is de

ging alternatieven op hoofdlijnen in relatie

hebben ingediend. In 2007 is een tweede

Trajectnota/MER 2e fase afgerond.

met samenhangende besluitvorming binnen

marktscan uitgevoerd. In 2008 is de PPC uit-

het Noordvleugelprogramma. In het kader van

gevoerd, gevolgd door een marktconsultatie

2010: in oktober 2008 is een aanvullende

besluitvorming over fase 1 heeft het kabinet

in het voorjaar van 2009. Het project zal inno-

overeenkomst getekend met de regio en is

een voorkeur uitgesproken voor het Stroom-

vatief worden aanbesteed in meerdere deel-

het Standpunt ingenomen.

lijnalternatief. Hiermee zijn het Verbindingsal-

contracten.

van de planstudie.

ternatief en het Nulplusalternatief afgevallen.
In april 2008 is de Trajectnota/MER 2e fase

Filetop 50

afgerond. In oktober 2008 is in het Standpunt

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

de keuze voor het Stroomlijnalternatief herbe-

sen van de knelpunten 19, 28 en 42 uit de

vestigd. De uitvoering start in 2011 en wordt

Filetop 50.

afgerond in 2017. Delen van het project kunnen eerder dan 2017 worden opgeleverd.

154

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Utrecht
O n d e r w e rp	: hoofdwegen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

A2 Amsterdam - Utrecht
(Holendrecht - Maarssen)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Oplossing			

g

Tijdschema		

g		

Financiën		

g

g g g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

Door een grotere groei van het verkeer, dan

Op 1 november 2005 is een convenant geslo-

2006: realisatie is naar voren geschoven

voorzien tijdens de besluitvorming over het

ten tussen het ministerie Verkeer en Water-

omdat dit project samen met A2 Holen-

realisatieproject Holendrecht - Oudenrijn

staat en Bouwend Nederland, ONRI en PSI

drecht-Oudenrijn (realisatiefase) wordt uit-

(CAU), zullen zich op termijn wederom ver-

Bouw waarin de ambitie wordt uitgesproken

gevoerd.

keersafwikkelingsproblemen voordoen.

om in 2010 2 x 5 rijstroken te realiseren bin-

Oplevering van de variant met 2 x 5 rijstro-

nen de kaders.

ken wordt met 3 jaar versneld. Financiële

Beschrijving oplossing

dekking komt uit de aanbestedingsmee­valler

In het standpunt A2 Holendrecht - Maarssen

Filetop 50

voor de periode tot en met 2010 van E 270

(mei 2006) is gekozen voor het meest milieu-

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

mln.

vriendelijke alternatief; verbreding naar 2 x

sen van de knelpunten 27 en 48 uit de Filetop

5 rijstroken tussen Holendrecht en Maarssen

50.

2007: in mei 2006 is gekozen voor verbre-

met aanvullende maatregelen. De uitvoering

ding naar 2 x 5 rijstroken tussen Holendrecht

wordt zoveel mogelijk gecombineerd met het

en Maarssen.

realisatieproject 2 x 4 rijstroken (A2 Holendrecht - Oudenrijn).

2008 : het Tracébesluit is vertraagd door
noodzakelijke inhaalslag luchtonderzoek.

Tijdschema mijlpalen
Wegaanpassingsbesluit: 2009

2009: het project is als gevolg van onder-

Start realisatie: 2010

zoek naar luchtkwaliteit vertraagd.

Oplevering: 2011 (openstelling in 2010)
2010 : het project is onderdeel van de

Financiën

Spoedaanpak Wegen en overgegaan van de

Taakstellend budget: E 46 mln (incl. BLD-

verkorte Tracéwet naar de Spoedwet Weg-

bijdrage E 7 mln).

verbreding. De mijlpalen zijn hierdoor één
jaar vervroegd.

155

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Utrecht
O n d e r w e rp	: hoofdwegen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

A2 Oudenrijn - Everdingen

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen		

g

Tijdschema			
Financiën		

g
g

g g

g g

Politiek/bestuurlijk g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

De groei van het verkeer leidt op termijn tot

Convenant:

2005: naar aanleiding van het Standpunt

verkeersafwikkelingsproblemen.

1. Het project is in het kader van het Bereik-

is tijdens het MIT-overleg met de Tweede

baarheidsoffensief Randstad opgenomen

Kamer (december 2003) door de minister

in categorie 1 (maximaal E 251 mln).

E 88 mln (van de maximaal beschikbare

De uitgangssituatie is een autosnelweg 2 x 3

2. Naar aanleiding van het Standpunt is tij-

E 251 mln) beschikbaar gesteld voor versnel-

rijstroken (op basis van het tracébesluit A2

dens het MIT-overleg met de Tweede

Everdingen - Deil en Zaltbommel - Empel

Kamer (december 2003) door de minister

wordt de weg daar verbreed van 2 x 2 naar 2

E 88 mln hiervan beschikbaar gesteld voor

20 0 6 : na de Tr ajec t not a /ME R is het

x 3 rijstroken). In het Standpunt A2 Ouden-

versnelling van Randstadspoor.

project Oudenrijn - Deil gesplitst in twee

Beschrijving oplossing

rijn-Deil (november 2003) is gekozen voor een

ling van Randstadspoor.

Ontwerp-Tracébesluittrajecten: (Oudenrijn -

verbreding naar 2 x 4 rijstroken zonder vlucht-

Filetop 50

Everdingen en Everdingen - Deil) om de

strook aan de middenbermzijde.

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

gecombineerde uitvoering met het Tracébe-

sen van de knelpunt 44 uit de Filetop 50.

sluit A2 Everdingen - Deil en Zaltbommel -

Tijdschema mijlpalen

Empel mogelijk te maken. De projectkosten

Tracébesluit: 2010

zijn aangepast vanwege inpassing van de

Start realisatie: 2010

BLD-bijdrage (E 36 mln) en verwachte aan-

Oplevering: 2014

bestedingsresultaten (E -1 mln).

Financiën

2007: door de landelijke problematiek rond

Taakstellend budget: E 128 mln (incl. BLD-bij-

luchtkwaliteit is de start realisatie en ople-

drage E 27 mln).

vering vertraagd. Er is E 13 mln overgeboekt
naar de N35 Nijverdal.
2009: door de landelijke problematiek rond
luchtkwaliteit is de procedure en de start van
de uitvoering verder vertraagd. Het project
was onderdeel van de planstudie A2 Oudenrijn - Deil. Deze is gesplitst in twee aparte
projecten A2 Oudenrijn - Everdingen en A2
Everdingen - Deil.
2010 : het project is onderdeel van de
Spoedaanpak Wegen. Op basis van een
nader uitgewerkte realisatieplanning is oplevering één jaar vertraagd.

156

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: hoofdwegen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

A4 Delft - Schiedam

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Oplossing			

g g

Tijdschema

g g		

Financiën

g g g

Politiek/bestuurlijk			

g g

g

Probleem

de Trajectnota/MER stap 1, zijn bestuurlijke

Toelichting wijzigingen

Door capaciteitsproblemen op de A13 neemt

voorkeur uitgesproken voor het A4 alterna-

2005: bij de MIT behandeling 2004 is het

de bereikbaarheid van Rotterdam en Den Haag

tief en de keuze toegelicht om zowel het A4

beschikbare budget voor dit project ver-

af. Daarnaast is de luchtkwaliteit bij Overschie

alternatief als het A13+A13/16 alternatief op

hoogd. De planning is hierop aangepast.

onvoldoende en is er veel sluipverkeer op het

gelijkwaardig niveau uit te werken om juridi-

onderliggend wegennet.

sche risico’s te verkleinen.

2006: er is vertraging in de procedure opge-

Convenanten: op 23 juni 2006 is het IODS-

treden door de noodzakelijke aanpassingen

Beschrijving oplossing

convenant ondertekend (TK 30561, nr3).

als gevolg van de luchtkwaliteitsproble­

In de Trajectnota/MER worden twee alterna-

Hierin is een concrete inpassingsvariant van

matiek.

tieven onderzocht met verschillende varianten:

de A4 beschreven en de hieraan gekoppelde

De projectkosten zijn aangepast vanwege

de A4 Delft - Schiedam en de A13+A13/16. Na

gebiedsgerichte kwaliteitsprojecten.

inpassing van de BLD-bijdrage (e 34 mln).

inspraak en advies zal in 2009 een standpunt

Moties: motie Dijsselboem (TK 28 000 A nr.

worden bepaald. De voorbereidingen voor het

16) verzoekt de regering de tracéwetproce-

2007: op 23 juni 2006 is het IODS-conve-

(O)TB en de marktbenadering zijn in lijn met

dure te herstarten, het plan-Norder maatge-

nant ondertekend. Het budget is verhoogd

de bestuurlijke voorkeursvariant gestart.

vend te laten zijn voor de startnotitie en de

van E 511 mln naar E 641 mln, waarvan

Stuurgroep Norder het kwaliteitsprogramma

E 60 mln van de regionale overheden. Con-

Tijdschema mijlpalen

verder te laten uitwerken. Motie Giskes (TK

form bestuurlijk overleg over het MIT 2006

Trajectnota/MER: 2009

28 600 A nr. 31) draagt de regering op de Vei-

is een gezamenlijke haalbaarheidsstudie tol

Tracébesluit: 2010

lingroute met of zonder Oranjetunnel bij de

uitgevoerd.

Start realisatie: 2011

Tracé/MER-studie te betrekken.

Oplevering: 2015

Motie Leers (TK 26800 nr. 11) vraagt de rege-

2008: de voorgenomen versnelling van het

ring de mogelijkheden voor PPS bij specifieke

proces naar Tracébesluit, wordt niet gereali-

projecten te onderzoeken.

seerd als gevolg van de omissie Ypenburg (in

Financiën
Taakstellend budget: E 668 mln (incl. BLD-

de eerste stap Trajectnota/MER, december

bijdrage E 37 mln en bijdrage van derden E 60

Marktbenadering

mln), indien gekozen wordt voor een alterna-

Voor de A4 Delft - Schiedam is een PPC-ana-

tief A4 conform het IODS-convenant.

lyse uitgevoerd. Op basis van de uitkomsten

2009: planning is aangepast conform afspra-

Besloten is dat tol niet wordt meegenomen in

van deze analyse en de karakteristieken van

ken Randstad Urgent (oktober 2007).

de planstudie A4 Delft - Schiedam (Kamerstuk

het project heeft de minister van VenW in

30615 nr. 6).

november 2008 besloten dat het project wordt

2005) en besluitvorming in het kabinet.

uitgevoerd met een DC-contract. De marktbe-

Politiek / bestuurlijk

nadering is in de tijd parallel geschakeld aan

In lijn met de bestuurlijke voorkeursvariant

de OTB-fase.

wordt een uitvoeringsconvenant opgesteld.
De minister van VenW heeft de Tweede Kamer

Filetop 50

bij brief 16 januari 2008 (Kamerstuk 30 561

Dit project levert een bijdrage aan het oplossen

nr.8) geïnformeerd over de uitkomsten van

van de knelpunten 6 en 24 uit de Filetop 50.

157

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Noord-Holland
O n d e r w e rp	: hoofdwegen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

A9 Omlegging Badhoevedorp

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen			

g

Oplossing			

g

Tijdschema			

g g

Financiën		

g g

g
g

Politiek/bestuurlijk g g g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

De A9 veroorzaakt door zijn ligging door de

In oktober 2005 hebben rijk en regio de

2005: in november 2003 is besloten dat

kern van Badhoevedorp milieu- en leefbaar-

Bestuursovereenkomst Omlegging A9 Bad-

VenW geen bijdrage beschikbaar zal stel-

heidsproblemen. Daarnaast vormt het door

hoevedorp getekend. Hierin is ook de finan­

len aan het plan voor de omlegging van de

de vergroting van de capaciteit op de toelei-

ciële onderbouwing en dekking geregeld.

A9 bij Badhoevedorp. Dit betekent dat het

dende wegen een knelpunt in de verkeersaf-

Het voorkeursalternatief van de zuidelijke

knooppunt Badhoevedorp zal worden aan-

wikkeling.

omlegging van de A9 is in het voorjaar 2006

gepakt uitgaande van het huidige tracé van

vastgesteld.

de A9.

Een zuidelijke omlegging van de A9 bij Bad-

Marktbenadering

2006: er wordt een nieuwe bestuursover-

hoevedorp.

Uit de uitgevoerde marktscan en inkoopstrate-

eenkomst uitgewerkt (planning onderteke-

gie komt naar voren dat een marktbenadering

ning oktober 2005). De projectkosten zijn

Tijdschema mijlpalen

op dit moment niet aan de orde is.

aangepast vanwege inpassing van de BLD-

Tracébesluit: 2011

In 2008 is een PPC uitgevoerd. Op basis daar-

bijdrage (E 22 mln) en verwachte aanbeste-

Start realisatie: 2012

van is gekozen voor een DB-contract.

dingsresultaten (E -1 mln).

Beschrijving oplossing

Oplevering: 2015
2007: door ondertekening van Bestuurs-

Financiën

overeenkomst Omlegging A9 Badhoeve-

Taakstellend budget: E 310 mln (incl. BLD-

dorp (oktober 2005) is gekozen voor een

bijdrage E 22 mln).

omlegging van de A9 en niet voor aanpas-

Bijdrage van derden: E 147,9 mln.

sing huidig tracé. Hierop zijn het tijdschema
en het budget aangepast. De projectnaam is
gewijzigd (was A4/A9 knooppunt Badhoevedorp).
2008: in februari 2007 is met het ter visie
leggen van de startnotitie gestart met de
planstudie.
2009: naar aanleiding van de inspraak startnotitie is er een derde alternatief bijgekomen, het binnenringalternatief. Deze wordt
meegenomen in de Tracé/MER-procedure. In
het taakstellend budget is nu bijdrage derden opgenomen, maar de totaalkosten van
het project zijn ongewijzigd.

158

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: hoofdwegen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

A13/A16/A20 Rotterdam

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen		
Oplossing

g
		

g

Tijdschema				
Financiën

		

g

g

Politiek/bestuurlijk				

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

Door capaciteitsproblemen op de A20 tussen

Er is een Bestuurlijke Afstemgroep ingesteld

2006: onderzocht wordt welke varianten

het Terbregseplein en het Kleinpolderplein is

om de plannen van de A13/A16/A20 en de

van de A13/A16 Rotterdam in de planstu-

de bereikbaarheid op dit wegvak onvoldoende.

plannen in de omgeving van deze weg op

die onderzocht zullen worden en of voor

Daarnaast zijn er problemen met de kwaliteit

elkaar af te stemmen.

een vervroegde start van de realisatie (in

van de leefom­geving langs de A13 en A20 en

de periode 2011 - 2014) financiële dekking

doen zich problemen voor met de verkeersaf-

Marktbenadering

geregeld kan worden. Daarbij zullen ook de

wikkeling op het onderliggend wegennet.

Eind 2009 of begin 2010 wordt een PPC uit-

mogelijkheden voor een eventuele bijdrage,

gevoerd.

conform het advies van het platform Anders

Beschrijving oplossing

Betalen voor Mobiliteit of voor tol worden

Een nieuwe rijksweg tussen A13 (aansluiting

Filetop 50

Berkel en Rodenrijs) en het Terbregseplein

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

(A16) wordt onderzocht. Het tracé loopt

sen van de knelpunten 6, 7, 12, 20 en 24 uit

2007: conform afspraak bestuurlijk overleg

vanaf de A13 parallel met de N209 en buigt ter

de Filetop 50.

over het MIT 2006 is een gezamenlijke haal-

hoogte van de Ankie Verbeek - Ohrlaan af, via

meegenomen.

baarheidsstudie tol uitgevoerd.

het Bergse Bos naar het Terbregseplein. In de
planstudie worden varianten van de A13/A16

2008 : nadere afstemming met A4 Delft-

Rotterdam vergeleken. In de planstudie A13/

Schiedam heeft ertoe geleid dat het Tracé-

A16/A20 Rotterdam is het uitgangspunt dat de

besluit 1 jaar later gepland is.

A4 Delft - Schiedam zal worden gerealiseerd.

Tijdschema mijlpalen
Tracébesluit: 2010
Start realisatie: 2012/2014
Oplevering: 2020

Financiën
Het project kan gefinancierd worden met de
verwachte tolopbrengsten van E 350 mln en
de reservering van E 650 mln uit het aanleg­
artikel. Van dit laatstgenoemde bedrag is
E 100 mln beschikbaar in de periode 2012 2014.

159

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: hoofdwegen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

A15 Maasvlakte - Vaanplein

:

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Oplossing		
Tijdschema

g

g

Financiën		

g g
g

g

Probleem

Tijdschema mijlpalen

Toelichting wijzigingen

De autonome groei van het verkeer en de

Tracébesluit: 2009

2005: het onderzoek naar de financiële haal-

groei van de mainport Rotterdam leiden in

Start realisatie: 2011

baarheid van het gehele project duurt langer

de toekomst tot problemen met de verkeers-

Oplevering: 2015

afwikkeling. Tevens is de huidige Botlekbrug

dan voorzien. Het nemen van het Tracébesluit in 2004 is niet meer mogelijk. De ver-

een onderdeel van het nautisch knelpunt

Financiën

wachting is dat dit, afhankelijk van de uit-

Oude Maas.

Taakstellend budget: E 1.407 mln (incl. BLD-

komsten van het haalbaarheidsonderzoek, in

bijdrage E 115 mln).

2006 mogelijk is.

Beschrijving oplossing
Op het traject A15 Maasvlakte - Vaanplein

Politiek / bestuurlijk

2006: door het rijk is E 640 mln extra bud-

(MaVa) wordt het gedeelte Beneluxplein -

Toezeggingen: voor de A15 Maasvlakte

get gereserveerd. Het Ontwerp Tracébe-

Vaanplein, conform het standpunt van de

- Vaanplein worden in het MIRT middelen

sluit wordt conform oorspronkelijk stand-

minister (2001), uitgebreid van 2x3 rijstro-

gereserveerd om zowel het wegprobleem

punt (een nieuwe Botlekbrug) uitgevoerd.

ken naar 2x3 + 2x2 rijstroken, inclusief het

als het nautisch knelpunt ter hoogte van de

De projectkosten zijn aangepast vanwege

ombouwen van het Vaanplein en het Benelux-

Botlekbrug op te lossen. Begin 2007 heeft de

inpassing van de BLD-bijdrage (E 210 mln)

plein. Hiermee kan een scheiding in verkeers-

minister het rapport ‘IJsselmondse knoop ont-

en ver wachte aanbestedingsresultaten

soorten worden aangebracht: per richting een

rafeld’ vastgesteld. Hiermee is een budget van

(E -2 mln).

baan met 3 rijstroken voor doorgaand verkeer

ongeveer E 4 mln gereserveerd voor aanpas-

en verkeer van/naar havengebieden, alsmede

singen aan het hoofdwegennet tussen Vaan-

2009: door landelijke problemen rond lucht-

een baan met 2 rijstroken voor overig (lokaal)

plein en Ridderster. Het Ontwerp Tracébesluit

kwaliteit is TB 1 jaar vertraagd.

verkeer. De aanleg van een nieuwe brug over

is conform het oorspronkelijke standpunt (een

de Oude Maas lost een deel van het eerder

nieuwe Botlekbrug) uitgevoerd.

genoemde nautisch knelpunt op.

2010 : het budget is opgehoogd met E 42
mln. De BLD-bijdrage is in overeenstemming

De autonome groei van het verkeer maakt een

Marktbenadering

gebracht met de gekozen wijze van markt-

vierde rijstrook op de westelijke rijbaan van

De ‘Public Private Comparator’ (PPC) geeft

benadering. De start van de realisatie is een

de A29 tussen het Vaanplein en de aanslui-

aan dat Design Build Finance and Maintain

half jaar vertraagd als gevolg van de lucht-

ting Barendrecht noodzakelijk. Het betreft een

(DBFM) verwachte meerwaarde heeft voor

problematiek.

extra rijstrook van ca. 500 meter die het invoe-

dit project. In november 2008 is de aanbeste-

gen van het verkeer vanaf de A15 richting het

dingsfase gestart.

zuiden via de A29 vlotter en veiliger zal laten
verlopen. Deze rijstrook wordt meegenomen

Filetop 50

met de realisatie van dit project. Hiervoor is

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

een afzonderlijke verkorte procedure van de

sen van de knelpunt 11 uit de Filetop 50.

Tracéwet gestart.

160

Utrecht
O n d e r w e rp	: hoofdwegen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

A27/A1 Utrecht Knooppunt Eemnes - Amersfoort

:

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen						
MIRT-fase				

g

g

Politiek/bestuurlijk					

g

Probleem

Tijdschema mijlpalen

Toelichting wijzigingen

De groei van het verkeer leidt op termijn tot

Tracébesluit: 2010

2008: het project is nieuw in de planstudie-

verkeersafwikkelingsproblemen op de drie-

Start realisatie: 2012

fase.

hoek van autosnelwegen A27/A1/A28 en het

Oplevering: 2015

daarop aansluitende onderliggend wegennet.

2009: besluit planstudie A27/A1 en A28.

Financiën
Beschrijving oplossing

Taakstellend budget: E 390 mln (incl. E 65 mln

2010: projectblad Driehoek Utrecht - Hil-

De planstudie A27/A1 Utrecht - knooppunt

BLD-bijdrage).

versum - Amersfoort gesplitst in A27/A1

Eemnes - Amersfoort heeft betrekking op

Utrecht - knooppunt Eemnes - Amersfoort,

zowel het hoofdwegennet als het onderlig-

Politiek / bestuurlijk

A28/A1 Knooppunt Hoevelaken en A28

gend wegennet en is onderdeel van de regi-

Op 13 november 20 06 is een bestuurs-

Utrecht - Amersfoort.

onale pakketstudie driehoek Utrecht - Hilver-

overeenkomst gesloten tussen rijk en regio

sum - Amersfoort, evenals de planstudies A28

Utrecht. Daarin is vastgelegd dat voor de

Utrecht - Amersfoort en A28/A1 knooppunt

Driehoek Utrecht - Hilversum - Amers-

Hoevelaken. Voorjaar 2008 is een Tracé/MER-

foort een pakket van indicatief minimaal

procedure gestart voor A27/A1. Tijdens het

E 0,8 mld en maximaal E 1,4 mld voor het

bestuurlijk overleg MIRT voorjaar 2009 is het

hoofdwegennet en indicatief minimaal

volgende voorkeursalternatief afgesproken:

E 31 mln en maximaal E 55 mln voor het

•

Het verbreden van de A27 aansluiting

onderliggend wegennet nodig is. Met het

Utrecht Noord - knooppunt Eemnes van

planstudiebesluit A27/A1 wordt uitvoering

2x2 naar 2x3 rijstroken, met de optie voor

gegeven aan het verzoek van de regio Utrecht

een ruimtelijke voorziening, zodat eventu-

om de A27/A1 zo spoedig mogelijk in studie

ele verbreding naar 2x4 en mogelijke toe-

te nemen. De regio heeft aangegeven dat de

komstige nieuwe OV-verbinding tussen

maatregelen op de A27 en A1 effectief en effi-

Almere en Utrecht mogelijk blijft.

ciënt bijdragen aan de bereikbaarheid van de

Het verbreden van het A1 knooppunt Eem-

regio.

•

nes - aansluiting Bunschoten. De definitieve keuze voor een verbreding naar 2x3

Marktbenadering

of 2x4 rijstroken is mede afhankelijk van

In 2009/2010 wordt een PPC uitgevoerd.

het nog te bepalen voorkeursalternatief
•

voor het knooppunt Hoevelaken.

Filetop 50

Afhankelijk van het voorkeurs­alternatief

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

knooppunt Hoevelaken, wordt bepaald of

sen van de knelpunten 15, 21, 32, 38 en 43 uit

de aansluiting Bunschoten wordt meege-

de Filetop 50.

nomen in de planstudie A27/A1.

161

Utrecht
O n d e r w e rp	: hoofdwegen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

A28 Utrecht - Amersfoort

:

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen						
MIRT-fase				
Politiek/bestuurlijk			

g

g

		

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

De groei van het verkeer leidt op termijn tot

Op 13 november 2006 is een bestuursover-

2008: het project is nieuw in de planstudie-

verkeersafwikkelingsproblemen op de drie-

eenkomst gesloten tussen rijk en regio Utrecht

fase.

hoek van autosnelwegen A27/A1/A28 en het

(Partijen) waarin afspraken zijn gemaakt

daarop aansluitend onderliggend wegennet.

over de aanpak van de pakketstudies. In de

2009 : besluit planstudie A28 Utrecht-

bestuursovereenkomst is vastgelegd dat voor

Amersfoort.

Beschrijving oplossing

de Driehoek Utrecht - Hilversum - Amersfoort

De planstudie A28 Utrecht - Amersfoort heeft

een pakket van indicatief minimaal E 0,8 mld

2010: projectblad Driehoek Utrecht - Hil-

betrekking op zowel het hoofdwegennet als

en maximaal E 1,4 mld op het terrein van

versum - Amersfoort gesplitst in A27/A1

het onderliggend wegennet en is onder-

het hoofdwegennet en indicatief minimaal

Utrecht - knooppunt Eemnes - Amers-

deel van de regionale pakketstudie driehoek

E 31 mln en maximaal E 55 mln op het ter-

foort, A28/A1 Knooppunt Hoevelaken en

Utrecht - Hilversum - Amersfoort. In de pak-

rein van het onderliggend wegennet benodigd

A28 Utrecht - Amersfoort. Het project A28

ketstudie is aandacht voor diverse modalitei-

is. Naar aanleiding van het bestuurlijk overleg

Utrecht - Amersfoort is onderdeel van de

ten en thema’s (OV, fiets, auto, prijsbeleid,

MIRT van voorjaar 2008 is besloten een plan-

Spoedaanpak Wegen.

mobiliteitsmanagement). Naast de planstudie

studie te starten op de A28 Utrecht - Amers-

A28 Utrecht - Amersfoort maken ook de plan-

foort.

studies A27/A1 Utrecht - knooppunt Eemnes
- Amersfoort en A28/A1 knooppunt Hoevela-

Filetop 50

ken deel uit van de pakketstudie. In 2008 is de

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

planstudie A28 Utrecht - Amersfoort gestart.

sen van de knelpunten 16 en 37 uit de Filetop
50.

Tijdschema mijlpalen
Wegaanpassingsbesluit: 2010
Start realisatie: 2010
Oplevering: 2012

Toelichting wijzigingen
2008: dit project is nieuw in de planstudie-

Financiën

fase op basis van bestuurlijke afspraken.

Taakstellend budget: E 215 mln (incl. E 36 mln
BLD-bijdrage).

162

Utrecht
O n d e r w e rp	: hoofdwegen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

A28/A1 Knooppunt Hoevelaken

:

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen						
MIRT-fase		

g

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

De groei van het verkeer leidt op termijn tot

Op 13 november 2006 is een bestuursovereen-

2008: het project is nieuw in de planstudie-

verkeersafwikkelingsproblemen op de drie-

komst gesloten tussen rijk en regio Utrecht

fase.

hoek van autosnelwegen A27/A1/A28 en het

(Partijen) waarin afspraken zijn gemaakt over

daarop aansluitend onderliggend wegennet.

de aanpak van de pakketstudies. In de

2010: projectblad Driehoek Utrecht - Hil-

bestuursovereenkomst is vastgelegd dat voor

versum - Amersfoort gesplitst in A27/A1

Beschrijving oplossing

de Driehoek Utrecht - Hilversum - Amersfoort

Utrecht - knooppunt Eemnes - Amersfoort,

De planstudie A1/A28 Knooppunt Hoevela-

een pakket van indicatief minimaal E 0,8 mld

A28/A1 Knooppunt Hoevelaken en A28

ken heeft betrekking op zowel het hoofdwe-

en maximaal E 1,4 mld op het terrein van

Utrecht - Amersfoort.

gennet als het onderliggend wegennet en is

het hoofdwegennet en indicatief minimaal

onderdeel van de regionale pakketstudie drie-

E 31 mln en maximaal E 55 mln op het terrein

hoek Utrecht - Hilversum - Amersfoort. In de

van het onderliggend wegennet benodigd is.

pakketstudie is aandacht voor diverse modaliteiten en thema’s (OV, fiets, auto, prijsbeleid,

Filetop 50

mobiliteitsmanagement). Naast de planstudie

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

A1/A28 knooppunt Hoevelaken maken ook de

sen van de knelpunt 32 uit de Filetop 50.

planstudies A28 Utrecht - Amersfoort en A27/
A1 Utrecht - knooppunt Eemnes – Amersfoort
deel uit van de pakketstudie. De Startnotitie
A1/A28 knooppunt Hoevelaken is eind 2008
ter visie gelegd.

Tijdschema mijlpalen
Tracébesluit: 2013
Start realisatie: 2016
Oplevering: 2020

Financiën
Taakstellend budget: nader te bepalen op
basis van resultaten planstudie.

163

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: hoofdwegen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

N11 Leiden/Zoeterwoude - Alphen a/d Rijn

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Tijdschema					

g

Probleem

Toelichting wijzigingen

De N11 tussen Zoeterwoude en Alphen a/d

2009: het project is als gevolg van onder-

Rijn is in januari 2000 opengesteld voor het

zoek naar luchtkwaliteit vertraagd.

autoverkeer als autoweg met twee, in plaats
van één rijstrook per richting. Om dit juridisch
mogelijk te maken dient alsnog de wettelijk
vereiste besluitvorming middels een Tracé/
MER-procedure te worden doorlopen.

Beschrijving oplossing
De bestaande 2 x 2 autoweg is reeds gerealiseerd. Onderzocht wordt of aanvullende
(milieu-)maatregelen noodzakelijk zijn.

Tijdschema mijlpalen
Tracébesluit: 2010

Financiën
Voor dit project zijn geen extra investeringen
voorzien.

Politiek / bestuurlijk
Toezeggingen: in overleg met de regio is
besloten de weg niet langer als 2 x 1 autoweg,
maar als 2 x 2 autoweg open te stellen. Afgesproken is dat de noodzakelijke procedures
worden doorlopen.

164

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Utrecht
O n d e r w e rp	: hoofdwegen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

Ring Utrecht

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase				

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

De groei van het verkeer leidt op termijn tot

Op 13 november 2006 is een bestuursover-

2008: het project is nieuw in de planstudie-

verkeersafwikkelingsproblemen op de ring

eenkomst gesloten tussen rijk en regio Utrecht

fase.

Utrecht en het daarop aansluitend onderlig-

(Partijen) waarin afspraken zijn gemaakt

gend wegennet. Ook op dit moment doen

over de aanpak van de pakketstudies. In de

zich op de Ring Utrecht al verkeersafwikke-

bestuursovereenkomst is vastgelegd dat een

lingsproblemen voor.

pakket van indicatief minimaal E 0,7 mld en
maximaal E 1,2 mld op het terrein van het

Beschrijving oplossing

hoofdwegennet, en indicatief minimaal

Deze planstudie heeft betrekking op zowel het

E 136 mln en maximaal E 235 mln op het ter-

hoofdwegennet als het onderliggend wegen-

rein van het onderliggend wegennet benodigd

net en is onderdeel van de regionale pak-

is. Tijdens het bestuurlijk overleg MIRT najaar

ketstudie Ring Utrecht. In de pakketstudie is

2008 is afgesproken de planstudie te faseren,

aandacht voor diverse modaliteiten en the-

waarbij sprake is van een fase 1 oplossing (met

ma’s (OV, fiets, auto, prijsbeleid, mobiliteits-

het beschikbare budget) tot 2020 die maxi-

management). Het doel van de pakketstudie

maal effect bereikt op het gebied van bereik-

is het formuleren van een integraal pakket van

baarheid, en een fase 2 die oplossingen biedt

elkaar versterkende maatregelen.

voor na 2020.

Tijdschema mijlpalen

Marktbenadering

Tracébesluit(en): 2013

In 2009/2010 wordt een PPC uitgevoerd.

Start realisatie: 2016
Oplevering: 2020

Filetop 50
Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

Financiën

sen van de knelpunt 2 uit de Filetop 50.

Taakstellend budget: nader te bepalen op
basis van resultaat planstudies.

165

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Utrecht
O n d e r w e rp	: hoofdwegen
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

A2 Holendrecht - Oudenrijn

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Financiën		

g g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

Op deze verbinding (de corridor Amster-

Convenanten:

2006 : de projectkosten zijn aangepast

dam-Utrecht) doen zich verkeersafwikkelings­

1. Het project maakt deel uit van het Bereik-

vanwege inpassing van de BLD-bijdrage

problemen voor.

baarheidsoffensief Randstad.
2. Op 3 juli 2002 hebben de ministers van

(E 163 mln) en aanbestedingsresultaten
(E -7 mln).

Beschrijving oplossing

VenW en VROM en de regio Utrecht een

De huidige autosnelweg 2 x 3 rijstroken wordt

convenant gesloten over de inpassing van

2007: het taakstellend budget is met E 107

verbreed tot 2 x 4 rijstroken. Holendrecht -

de Rijksweg A2 in de VINEX-locatie Leid-

mln verhoogd in verband met de versnelling

Abcoude wordt verbreed van 2 x 4 naar 2 x 5

sche Rijn.

van het project.

rijstroken. Bij het stadsgewest Utrecht wordt

Inmiddels is in gezamenlijk overleg tussen

een systeem met hoofd- en parallelbanen aan-

betrokken partijen besloten de inpassing in

gelegd. De A2 wordt ter hoogte van Utrecht

Leidsche Rijn vorm te geven via een tun-

naar het westen verlegd en ten zuiden van de
spoorlijn Utrecht - Woerden over circa 1,5 km
volledig overkapt.

nel.
3. Op 1 november 2005 is een convenant
gesloten tussen het ministerie VenW en
Bouwend Nederland, ONRI en PSI Bouw

Tijdschema mijlpalen

waarin de ambitie wordt uitgesproken om

Tracébesluit: 1995

in 2010 2 x 5 rijstroken te realiseren binnen

Start realisatie: 2002

de kaders.

Oplevering: 2012 (openstelling in 2010)

Filetop 50
Financiën

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

Taakstellend budget: E 1.342 mln (incl. BLD-

sen van de knelpunten 2, 27 en 39 uit de

bijdrage E 188 mln).

Filetop 50.

Bijdrage van derden: E 192 mln (prijspeil 2001,
VROM en regio).

166

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: hoofdwegen
fas e
: realisatie
m i n i s t e r i e : VenW

A4 Burgerveen - Leiden

:

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase						
Tijdschema		
Financiën

g		

g

g g

g g

Politiek/bestuurlijk g

Probleem

Financiën

Toelichting wijzigingen

De groei van het verkeer leidt tot verkeers-

Taakstellend budget: E 693 mln (incl. BLD-bij-

2005: conform bestuurlijk overleg (novem-

afwikkelingsproblemen op deze verbinding.

drage E 104 mln).

ber 2003) is er E 37 mln uit de envelop

Daarnaast is de vormgeving van de weg niet

Bijdrage van derden: E 73 mln. W4-overeen-

wegen aan dit project toegevoegd. Daar-

in overeenstemming met de eisen die vanuit

komst met bijdragen derden wordt aange-

naast is er E 33 mln overgeheveld naar HSL-

verkeersveiligheid worden gesteld.

past.

Zuid ten behoeve van de gebundelde aanleg
A4 en HSL.

Beschrijving oplossing

Politiek / bestuurlijk

De huidige autosnelweg 2 x 2 rijstroken wordt

Toezeggingen: tijdens bestuurlijk overleg in

2006: onderdelen van de A4 worden ver-

over een lengte van circa 20 km verbreed tot

november 2003 is afgesproken dat er E 37 mln

sneld. Financiële dekking komt uit de

2 x 3 rijstroken. Tussen de aansluiting N11

wordt toegevoegd aan dit project.

(VenW-brede) aanbestedingsmeevaller

Oost en Zoeterwoude wordt een hoofd- en

Convenanten: er is een convenant geslo-

voor de periode tot en met 2010 van E 270

parallelbanenstelsel aangelegd.

ten tussen VenW, VROM, de provincie Zuid

mln. De projectkosten zijn aangepast van-

- Holland en de gemeenten Leiden, Leider-

wege inpassing van de BLD-bijdrage (E 105

Inpassing

dorp en Zoeterwoude over de koppeling van

mln) en verwachte aanbestedingsresultaten

Voor de kruising met de Oude Rijn is geko-

de A4 Burgerveen - Leiden aan een integrale

(E -4 mln).

zen voor een lage ligging met een aquaduct in

gebiedsontwikkeling (W4-overeenkomst).

plaats van een hoge brug. Het aquaduct zorgt

Volgens dit convenant draagt de regio in 2008

2008: op 20 december 2006 is de uitvoe-

voor minder geluidsgehinderden en minder

E 73 mln (prijspeil 2008) bij aan de meerkos-

ring van het werk gegund. De Raad van State

barrièrewerking. Voor de aanpassing van de

ten voor een langere verdiepte ligging.

heeft het tracébesluit voor het zuidelijke deel

HSL-Zuid aan de A4 is gekozen voor een ver-

vernietigd.

diepte ligging van de A4 en de HSL nagenoeg

Filetop 50

op maaiveld.

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

2009: door de vernietiging van het Tracébe-

sen van de knelpunten 3 en 29 uit de Filetop

sluit van het zuidelijk deel (Leiden - Leider-

50.

dorp) zal dat deel later worden opgeleverd,

Tijdschema mijlpalen
Tracébesluit: 1998 en voor Leiden - Leiderdorp

volgens planning is dat 2014. Het noordelijk

2009

deel (knooppunt Burgerveen tot en met de

Start realisatie: 2002

Ringvaart) is in 2011 gereed.

Openstelling: 2014 (het middendeel tussen de
Ringvaart en Leiderdorp, de bundeling van de

2010 : het project maakt deel uit van de

A4 met de HSL is in 2006 in gebruik geno-

Spoedaanpak Wegen.

men).

167

Noord-Holland
O n d e r w e rp	: hoofdwegen
fas e
: realisatie
m i n i s t e r i e : VenW

A10 Tweede Coentunnel/A5 Westrandweg/
N200 Halfweg

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Tijdschema					
Financiën		

g

g g

Probleem

Financiën

Toelichting wijzigingen

De Coentunnel is een groot bereikbaarheids-

Taakstellend budget: E 2.159 mln (incl. BLD-

2006: er heeft een overheveling Coenplein

knelpunt in de Noordelijke Randstad. De ver-

bijdrage E 182 mln) op basis van de contrac-

(ZSM 1) naar planstudie Tweede Coentunnel

keersdrukte op de aansluitende A10-west

ten.

plaats gevonden (E 13 mln). De projectkos-

heeft negatieve gevolgen voor de kwaliteit

ten zijn aangepast vanwege inpassing van de

van de leefomgeving. Tevens ondervindt de

Politiek / bestuurlijk

BLD-bijdrage van E 70 mln. Totale BLD-bij-

ontsluiting van het Havengebied naar het ach-

Convenanten: op 6 juli 2004 is de bestuurs-

drage bedraagt E 175 mln.

terland ernstige hinder van de verkeersproble-

overeenkomst ondertekend die de basis vormt

men. In dat gebied is er ook een leefbaarheids-

voor de financiering en scope van de projec-

2007: de Raad van State heeft positief gere-

en veiligheidsprobleem, vanwege de N200, die

ten Tweede Coentunnel en Westrandweg.

ageerd op het voorstel van de wijziging van

door de kern van Halfweg loopt.

Over de afronding van het project N200 zijn

de Wbm. De wijziging is ingediend bij de

bestuurlijke afspraken gemaakt. Op 21 febru-

Tweede Kamer.

Beschrijving oplossing

ari 2007 is het Tracébesluit Capaciteitsuitbrei-

Tol komt conform overeenkomst 2004 daar-

De Coentunnel wordt uitgebreid tot 2 x 3 rij-

ding Coentunnel door de minister vastgesteld.

door als bekostigingsinstrument van het pro-

stroken en 2 wisselrijstroken zodat er in de toe-

Dit Tracébesluit is op 13 maart 2008 gewijzigd

ject aan de orde.

komst vijf rijstroken in de spitsrichting beschik-

voor wat betreft te nemen luchtmaatregelen,

baar zijn. De A8 wordt plaatselijk verbreed tot

de juridische grondslag en de motivering met

2009: doordat de Wbm niet door de Tweede

2 x 4 rijstroken en de A10-west wordt verbreed

betrekking tot het onderwerp luchtkwaliteit.

Kamer is aangenomen is optie tol op dit

naar 2 x 3 rijstroken en 2 wisselrijstroken tot de

Het gewijzigde Tracébesluit Capaciteitsuitbrei-

moment niet actueel. Als gevolg van de

aansluiting Westrandweg. Vervolgens gaat de

ding Coentunnel is vanaf 3 december 2008

vernietiging van A4 Burgerveen - Leiden,

A10-west over in 2 x 3 rijstroken tot de aan-

onherroepelijk. Het Tracébesluit Westrandweg

de nieuwe methode gebiedsafbakening en

sluiting S103. De Westrandweg wordt als auto-

is vanaf 29 juli 2009 onherroepelijk.

nieuw luchtonderzoek is voor de Tweede

snelweg met 2 x 2 rijstroken aangelegd om de

Coentunnel een gewijzigd Tracébesluit geno-

aanvoer en afvoer richting de Tweede Coentun-

Marktbenadering

nel voor doorgaand verkeer te faciliteren, zodat

Het DB-contract voor de Westrandweg en het

weg met 1 jaar vertraagd. Budget is aange-

de A10-west wordt ontlast. De Westrandweg

DBFM-contract voor de Tweede Coentunnel

past voor het onderdeel Tweede Coentun-

zorgt voor een betere bereikbaarheid van het

zijn getekend.

nel, in verband met de langere looptijd en

havengebied en biedt een mogelijkheid om het

men en is het Tracébesluit voor de Westrand-

de F+M componenten (E 718 mln).

doorgaande verkeer op de N200 uit Halfweg

Filetop 50

om te leiden. De hoeveelheid doorgaand ver-

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

keer wordt daardoor teruggebracht.

sen van de knelpunten 5, 23 en 26 uit de
Filetop 50.

Tijdschema mijlpalen
Tracébesluit: Tweede Coentunnel 2007, gewijzigd in 2008 / Westrandweg 2008
Start realisatie: 2009
Oplevering: 2012

168

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Utrecht
O n d e r w e rp	: hoofdwegen
fas e
: realisatie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

A12 Utrecht - West, benutting: aansluitingen
Woerden - Linschoten en Woerden - Oost

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen					

g

MIRT-fase					

g

Oplossing
Tijdschema		

g g

Politiek/bestuurlijk

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

Op deze weg doen zich van en naar Utrecht

Toezeggingen: het project maakt deel uit van

2006: door de landelijke problematiek rond

verkeersafwikkelingsproblemen voor.

het Bereikbaarheidsoffensief Randstad.

luchtkwaliteit is de besluitvorming over het

Beschrijving oplossing

Marktbenadering

ten zijn aangepast vanwege inpassing van de

De capaciteit van de weg wordt vergroot

Een tweetal kleine benuttingsmaatregelen

BLD-bijdrage (E 19 mln) en verwachte aan-

met de toepassing van benuttingsmaatrege-

wordt gecombineerd met onderhoudsprojec-

bestedingsresultaten (E -0,5 mln).

len. Deze benuttingsmaatregelen bestaan uit

ten om kosten te besparen en overlast voor de

een aantal kleinere maatregelen, het project

weggebruiker te beperken:

2007: door de landelijke problematiek rond

Woerden - Gouda (spoedwet) en het gedeelte

•

De nieuwe aansluiting Woerden-Oost is

luchtkwaliteit is de oplevering van het

Woerden - Oudenrijn (ZSM-2), waarvoor een

eind 2006 aanbesteed (Design-and-Con-

spoedwetproject vertraagd.

tracéwetprocedure zal worden doorlopen.

struct).

spoedwetproject vertraagd. De projectkos-

Verder worden de aansluitingen Woerden -

De aansluiting Woerden-Linschoten wordt

2009 : de ZSM-projecten A12 Woerden -

Linschoten en Woerden - Oost gerealiseerd,

•

in 2009 door de provincie Utrecht aanbe-

Gouda (Spoedwet/ZSM-1) en A12 Woerden

waarmee Leidsche Rijn wordt ontsloten op de

steed.

- Oudenrijn(ZSM-2) zijn overgeheveld naar

A12. De projecten Woerden - Gouda en Woer-

In 2007 is een PPC uitgevoerd. Op basis daar-

het ZSM-programma. De beide aansluitin-

den - Oudenrijn zijn opgenomen in het ZSM-

van is besloten om twee kleine benuttings-

gen zijn als project Utrecht - West benut-

programma.

maatregelen te combineren met onderhouds-

ting: aansluitingen Woerden - Linschoten en

projecten om kosten te besparen en overlast

Woerden - Oost overgegaan van de planstu-

Tijdschema mijlpalen

voor de weggebruiker te beperken. De nieuwe

die- naar de realisatiefase.

Start realisatie: 2007

aansluiting Woerden-Oost is eind 2006 aan-

Oplevering: 2010

besteed (DB-contract).

Financiën

Filetop 50

Taakstellend budget: E 54 mln (incl. BLD-bij-

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

drage E 8 mln).

sen van knelpunt 25 uit de Filetop 50.

169

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Noord-Holland
O n d e r w e rp	: spoorwegen
personen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

Amsterdam Zuidas (4-sporig + keersporen +
2x5 rijstroken A10 en t.b.v. Nieuw Sleutelproject)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Oplossing		

g

Tijdschema		

g		

Financiën

g

g g g

g

Probleem

BLD-bijdrage) gereserveerd, waarvan E 186 mln

Toelichting wijzigingen

De ruimtelijke ontwikkelingen in de corridor

nog in het FES gereserveerd staat.

2005: in verband met korte termijn maatre-

Haarlemmermeer - Almere en de Zuidas zelf

gelen en de bouw van een stationsstalling is

versterken de toename van reizigers en ver-

Politiek / bestuurlijk

een deel van het budget overgeheveld naar

keer. Door opening van de Utrechtboog, HSL-

1. In het kader van NSP is een intentieover-

de realisatie.

Zuid, Noord-Zuidlijn en Hanzelijn neemt het

eenkomst gesloten met gemeente Amster-

railverkeer toe. De voorziene ZSM-maatrege-

dam over de Zuidas (2001). Rijk en gemeente

2006: de diverse haalbaarheidsonderzoeken

len zullen op termijn onvoldoende capaciteit

Amsterdam hebben de principe-voorkeur uit-

voor het Dokalternatief hebben de doorloop-

bieden om de Zuidas en omgeving uit te laten

gesproken voor het Dokmodel, alsmede de

tijd van de procedure beïnvloed. Op basis

groeien tot een Europese toplocatie. Dit pro-

principebereidheid om daarvoor financiële

van verkeers- en vervoersonderzoek is de

ject is door het rijk aangewezen als NSP.

reserveringen te plegen (2005).

infrastructuurfunctionaliteit nader bepaald

2. In 2006 hebben betrokken overheden in

en budgettaire reservering conform aan-

Beschrijving oplossing

een bestuursovereenkomst afspraken gemaakt

gepast. Tevens zijn door herijking van de

Het bestaande station is met een tweede

over de besluitvormingsprocedure voor een

raming en prijspeilcorrecties de bedragen

eilandperron uitgebreid. Daarna zijn maat-

Zuid­as-Dok-onderneming en de overheids-

aangepast.

regelen voorzien voor het accomoderen van

bijdragen daaraan, inclusief een aanvullende

verdere groei van het treinverkeer, aanlanding

risicoafkoop door VenW.

2007: aan het budget is toegevoegd een

van HSL-Zuidtreinen en toekomstvaste trans-

3. Uit verkennend onderzoek blijkt dat

aanvullende bijdrage voor de overdracht van

fercapaciteit. Voor de toekomstige mobiliteits-

omstreeks 2020 zes perronsporen noodzakelijk

risico’s aan de Zuidas-Dok-onderneming

groei wordt uitgegaan van een volledig 4-

zijn op station Zuid/WTC met integrale vier-

(E 52 mln prijspeil 1-1-2003) en de noodza-

sporige zuidtak en een 6-sporig station Zuid/

sporigheid voor het traject. Een besluit over

kelijk gebleken aanpassingen voor de spoor-

WTC. Tevens wordt uitbreiding voorzien van

realisatie en financiële dekking zal plaats vin-

aansluiting op de Utrechtboog (E 17,8 mln).

de A10-Zuid tot 2x5 rijstroken, na het ZSM-

den in het kader van de planstudie OV-SAAL

programma.

voor de (middel) lange termijn.

2008: om actuele inzichten die voortkomen

4. In 2009 is na advisering door een rijksverte-

uit de lopende planstudie en het onderzoeks-

Tijdschema mijlpalen

genwoordiger geconstateerd dat een Zuidas-

proces van de kwartiermaker voor de Zuidas

Tracébesluit: 2011

Dok-onderneming en veiling van 60% van de

in de procedure te integreren, is besloten tot

Start realisatie: 2011 (delen Zuidas worden

aandelen daarin aan private partijen niet haal-

herstart van de tracéwetprocedure.

gerealiseerd via OV-SAAL)

baar is. De veilingprocedure is formeel beëin-

Oplevering: afhankelijk van het alternatief

digd. Nieuwe voorstellen voor de structurering

2009: het taakstellend budget is bijgesteld

van het project en de private betrokkenheid

vanwege indexatiecorrectie, rekening hou-

worden uitgewerkt.

dend met de bestuurlijk overeengekomen

Financiën
Taakstellend VenW-budget: op de begroting

bijdrage in netto contante waarde.

van VenW is voor uitbreiding van het spoor op

Filetop 50

de Zuidas een bedrag à E 422 mln gereserveerd.

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

Voor uitbreiding van de A10 Zuid is een taak-

sen van knelpunt 26 uit de Filetop 50.

stellend budget van E 321 mln (incl. E 22 mln

170

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Noord-Holland,
Flevoland
O n d e r w e rp	: spoorwegen
personen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

OV Schiphol - Amsterdam - Almere - Lelystad

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase			

g

Tijdschema				
Financiën		

g

g
g

Probleem

Zuidas (het dok of de dijk); deze viersporig­

Toelichting wijzigingen

In de rapportage ‘Planstudie Openbaar Ver-

heden zullen binnen het project OV SAAL

2007: het project is nieuw in de planstudie-

voer Schiphol Amsterdam Almere Lelystad

worden gerealiseerd.

fase.

en in de toekomst belangrijke knelpunten zijn

Tijdschema mijlpalen

2008 : planstudie is verder vormgegeven

op deze corridor.

Tracébesluit:

waardoor tijdschema mijlpalen verder uit-

•

korte termijn maatregelen 2010

gewerkt is.

Beschrijving oplossing

•

overige spoorse maatregelen 2011

Op 20 maart 2008 heeft het kabinet een besluit

•

lange temijn maatregelen na 2011.

genomen over de afronding van de eerste fase

Start realisatie:

OV SAAL, (TK 31089, nr. 14). Er is voor het

•

korte termijn maatregelen 2010

Project OV SAAL E 1,399 mld gereserveerd in

•

overige spoorse maatregelen na 2011

2010: overheveling van onderdelen Zuidas,

het planstudieprogramma spoor. Voor korte-

•

lange temijn maatregelen na 2015.

oplevering van maatregelen in een langere

termijnmaatregelen stelt het kabinet E 551 mln

Oplevering:

periode (zes i.p.v. vier jaar), ruimtelijke pro-

ter beschikking. Deze maatregelen zijn gewenst

•

korte termijn maatregelen 2012/2016

cedure gestart.

met het oog op de groei van het treinverkeer

•

overige spoorse maatregelen na 2016

op de corridor en met het oog op de indienst-

•

lange termijn maatregelen na 2020.

fase 1’ (maart 2008) is vastgesteld dat er nu

2009: besluitvorming eerste fase, reservering budget, start tweede fase.

stelling van de Hanzelijn in december 2012.
Voor overige spoormaatregelen te realiseren

Financiën

voor 2020 reserveert het kabinet maximaal

Voor korte temijn maatregelen is E 551 mln

E 771 mln. In de tweede fase van het project

beschikbaar. Voor extra kosten beheer en

OV SAAL wordt nader onderzocht om welke

onderhoud (2014-2020) E 77 mln en voor

maatregelen het gaat. Tenslotte wordt onder-

overige spoorse maatregelen E 771 mln.

zocht welke maatregelen voor verbetering op

Afhankelijk van het principe-besluit over lange

lange termijn (na 2020) noodzakelijk zijn. Dat

termijn maatregelen is het mogelijk dat een

kunnen spoorse maatregelen zijn, maar ook

deel van het budget voor de overige spoorse

realisatie van een nieuwe verbinding door het

maatregelen ingezet wordt voor ov-maatre-

IJmeer en andere verbeteringen in het open-

gelen.

baar vervoer-netwerk. Voor de lange termijn
maatregelen is een principe-besluit voorzien

Politiek / bestuurlijk

eind 2009. Voor het deelproject OV SAAL

Het project OV SAAL is onderdeel van Rand-

korte termijn maatregelen is een planstudie

stad Urgent en wordt aangestuurd door een

gestart, waarin een aantal infrastructuuruit-

bestuurlijk duo (minister van VenW en wet-

breidingen zijn meegenomen die oorspronke-

houder Verkeer, vervoer en infrastructuur van

lijk deel uit maakten van het project Zuidas.

de gemeente Amsterdam).

Het betreft met name de realisatie van viersporigheden buiten het kerngebied van de

171

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Noord-Holland
O n d e r w e rp	: spoorwegen
personen
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Amsterdam CS, Cuyperhal

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen				

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

De bouwactiviteiten voor de Noord-Zuidlijn op

Het besluit om de Cuyperhal en de centrale

2010: het project is nieuw opgenomen in het

Amsterdam Centraal zijn afgerond. De bouw-

perrontunnel in oude luister en met allure,

MIRT.

gronden in het station komen weer beschik-

berekend op de verwachte reizigersstroom, te

baar voor de reiziger.

herstellen, is genomen bij de maatregelen in

Zonder maatregelen wordt het station terug-

het kader van de economische crisis en ver-

gebracht naar de staat van het jaar 2002, toen

snelling. De Tweede Kamer is hierover per

de bouwwerkzaamheden voor de Noord Zuid-

brief geïnformeerd (TK, 2008-2009/29984,

lijn begonnen. Terugbouwen naar die situatie

nr. 176).

is, gezien de groei van het aantal reizigers en
het toekomstplan voor het Centraal Station,
niet gewenst. De situatie uit 2002 voldoet niet
voor de toekomst.

Beschrijving oplossing
Om de centrale hal, de Cuyperhal, en de centrale perrontunnel weer in oude luister en met
allure te herstellen, berekend op de verwachte
reizigersstroom, wordt het toekomstplan voor
de Cuyperhal en de centrale perrontunnel tot
uitvoering gebracht.
Aangezien de Noord Zuidlijn de gronden in
januari 2009 heeft opgeleverd kan met de
bouw in 2009 worden begonnen.

Tijdschema mijlpalen
Start realisatie: 2009
Oplevering: 2011

Financiën
Taakstellend budget: E 36 mln.

172

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Noord-Holland
O n d e r w e rp	: spoorwegen
personen
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Amsterdam CS, fietsenstalling

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Oplossing				

g g

Tijdschema

			

g g

Financiën

g			

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

Er is een tekort aan beveiligde en onbevei-

De gemeente, NS en ProRail stemmen hun

2005: een eerste uitbreiding van de stal-

ligde fietsenstallingen. Bovendien voldoen de

lange termijn vooruitzichten af door middel

lingscapaciteit vindt plaats in het voorma-

bestaande voorzieningen niet aan de kwali-

van een gezamenlijk op te stellen masterplan.

lig Postzakkengebouw (oostzijde van het

teitseisen van de rijksoverheid.

In dit kader wordt gezocht naar een goede en

station). De bestaande stalling wordt uitge-

betaalbare oplossing voor het stallingenpro-

breid tot ruim 3000 fietsparkeerplaatsen. De

bleem op en om het station.

hiermee samenhangende kosten bedragen

Beschrijving oplossing
De fietsparkeervoorzieningen worden uitge-

circa e 5 mln. Bij de beschikkingsverlening

breid en verbeterd. Gezien de urgentie van

in 2004 wordt de bijdrage vastgelegd.

het project is door betrokken partijen gezocht
naar mogelijkheden om snel nieuwe fietsvoor-

2008: vanwege technische complexiteit is de

zieningen te realiseren. Een eerste uitbreiding

scope van het Postzakkengebouw bijgesteld

van de stallingscapaciteit zal plaatsvinden in

naar 2000 stallingplaatsen en de start rea-

het voormalige Postzakkengebouw (oost-

lisatie vertraagd naar 2007. De opgave van

zijde van het station). Deze bestaande stalling

het project blijft ongewijzigd 10.000 stal-

wordt uitgebreid tot ruim 2000 fietsparkeer-

lingplaatsen.

plaatsen.
2009: onderzocht wordt een variant onder

Tijdschema mijlpalen

het wateroppervlak van het Westelijk Open-

Projectbesluit: 2007

havenfront, waar 7000 plaatsen haalbaar

Start realisatie: 2008

worden geacht, binnen het taakstellend

Oplevering: 2009/2015

budget (realisatie eind 2012). De stalling
aan de Noord-Westzijde voorziet in 1000

Financiën

stallingplaatsen (realisatie 2011) Door de

Taakstellend budget: E 34 mln.

aanleg van de Noord - Zuidlijn treedt vertraging op.

173

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Utrecht
O n d e r w e rp	: spoorwegen
personen
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Bilthoven, spoorwegovergang Soestdijkseweg

:

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen				

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

Het railveiligheidsbeleid is gericht op het

In het bestuurlijk overleg MIRT van voorjaar

2010: het project is nieuw opgenomen in het

streven naar permanente verbetering van de

2009 is afgesproken dat dit project mede gefi-

MIRT.

veiligheid (zie Kadernota Railveiligheid). Uit

nancierd zal worden uit het restantbudget van

het ongevallenoverzicht 1975-2005 (veilig-

Randstadspoor en bijdragen van de regio (TK

heid overwegen Top 15 gevaarlijke Automa-

31700, nr. 98).

tische Halve Overweg Beveiligingsinstallaties
(AHOB)) van ProRail blijkt dat de gelijkvloerse
spoorwegovergang Soestdijkseweg te Bilthoven de overweg is met het grootste aantal
botsingen met dodelijke afloop van Nederland.

Beschrijving oplossing
Dit project betreft het vervangen van de
gelijkvloerse spoorwegovergang door een
tweetal ongelijkvloerse spoorwegovergangen
(1 voor het gemotoriseerd verkeer en 1 voor
het langzaam verkeer).

Tijdschema mijlpalen
Start uitvoering: 2010
Oplevering: 2013

Financiën
Taakstellend budget: E 40 mln (Aanlegprogramma Personenvervoer E 29 mln en Beheer
en Instandhouding E 11 mln via het Hotspotsprogramma).
Bijdragen derden: E 14 mln (provincie Utrecht,
bestuur regio Utrecht en gemeente De Bilt).

174

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: spoorwegen
personen
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW en VROM

Den Haag CS
(t.b.v. Nieuw Sleutelproject)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase

g

Tijdschema				

g

Financiën				

g

g

Politiek/bestuurlijk g

Probleem

Start realisatie gebied: 2005

Knelpunten op Den Haag CS betreffen de

Oplevering gebied: 2019

beperkte capaciteit en de onoverzichtelijk-

Toelichting wijzigingen
2005: het project is overgegaan van de planstudiefase naar de realisatiefase. Eind 2003

heid van het station. Door de HSL-Zuid en

Financiën

is een bestuurlijke overeenkomst tussen het

RandstadRail groeit het aantal reizigers naar

•

rijk en de gemeente Den Haag gesloten.

350.000 per dag in 2020. Tevens is de omge-

Taakstellende bijdrage VenW: E 108 mln.

ving van onvoldoende stedelijk niveau. Dit

•

project is door het rijk aangewezen als NSP.

Taakstellende bijdrage VROM: E 49 mln.

OV-Terminal
Gebiedsontwikkeling

Naast het station zelf behoort ook de stede-

2008: taakstellende bijdrage VenW is met
E 3,65 mln verhoogd en inclusief BTW. Door
onderhandelingen tussen partijen rond de

Politiek / bestuurlijk

Business Case, de uitwerking van het voor-

•

20 01: Intent ieovereenkoms t tussen

lopig ontwerp in een integraal ontwerp van

Beschrijving oplossing

gemeente Den Haag en de Staat der

de OV-terminal en Stichthage en een gewij-

De gemeente ontwikkelt het stationsgebied

Nederlanden.

zigde bouwfasering is de oplevering van de

2003: bestuurlijke overeenkomst ‘Uit-

OV-terminal met 2 jaar vertraagd.

lijke stationsomgeving tot het project.

tot een toplocatie voor werken, wonen en

•

winkelen. Station en stad worden met pleinen

voering Den Haag Nieuw Centraal’ tus-

ruimtelijk tot een eenheid gesmeed. De nieuwe

sen gemeente Den Haag en de Staat der

2010: het beëindigen van de aanbesteding

OV-terminal krijgt een verhoogd glazen dak,

Nederlanden.

leidt naar verwachting tot een vertraging in

20 07: raamovereenkomst tussen NS,

de oplevering van de OV Terminal met een

de hal worden. De sporen worden diagonaal

VenW, VROM, ProRail en NSP-gemeenten

half jaar.

ingekort zodat de stationshal wordt vergroot

Arnhem, Breda, Den Haag, Rotterdam en

en aan de Rijnstraat een royale nieuwe entree

Utrecht, met afspraken over de (financiële)

ontstaat, naast de andere entrees en het

bijdrage van de NS en de uitvoering.

waardoor de huidige winkels onderdeel van

•

overkapte busplatform. Alle vervoersmodaliteiten zijn vanuit de hal optimaal zichtbaar en

Marktbenadering

bereikbaar. De zichtbaarheid en herkenbaar-

Marktpartijen zijn betrokken bij de vastgoed-

heid van het kopstation worden verbeterd,

exploitatie van het gebied. De aanbestedings-

onder andere door transparante gevels en het

procedure van de tweede fase van OV Termi-

creëren van een duidelijke samenhang met

nal middels Engineering en Construct is zonder

het voorplein. Winkels en commerciële func-

positief resultaat beëindigd. Redenen daarvan

ties verlevendigen het nieuwe station zonder

zijn de wezenlijke scopeaanpassing vanwege

afbreuk te doen aan de overzichtelijkheid en

het terugtrekken van het Stichthagedeel door

de transfermogelijkheden.

NS en het gebrek aan marktwerking. Het prijsvormingstraject kon slechts worden doorlopen

Tijdschema mijlpalen

met één aannemerscombinatie. De aanbeste-

Projectbesluit: 2003

dingsprocedure gaat nu hervat worden op

Start realisatie: 2005

basis van een traditionele aanbesteding.

Oplevering: 2012

175

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Noord-Holland
O n d e r w e rp	: spoorwegen
personen
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Den Haag CS, perronsporen 11 en 12

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase			

g

Tijdschema				

g

Oplossing					
Financiën				

g g

g

Probleem

Politiek/Bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

De tijdelijk aan RandstadRail in gebruik gege-

Door het overwegen van de voorkeursvariant

2007: het project is nieuw in de realisatie-

ven perronsporen 11 en 12 zijn weer benodigd

voor de definitieve aanlanding van de Eras-

fase.

voor de zware rail.

muslijn (HSE, Haags Startstation Erasmuslijn),
is door het Stadsgewest afgeweken van de

2008: het taakstellend budget is inclusief

Beschrijving oplossing

projectplanning. Het Stadsgewest kan door

BTW.

De perronsporen 11 en 12 worden door ProRail

die vertraging haar verplichting van het tijdig

weer aangesloten op het emplacement Den

teruggeven van de sporen 11 en 12, zoals vast-

2009: het Stadsgewest Haaglanden is terug-

Haag CS. Het Stadsgewest en de gemeente

gelegd in de nadere Overeenkomst Randstad-

gekomen op haar voorkeursvariant voor de

Den Haag hebben 16 december 2008 beslo-

Rail van mei 2006, niet meer kan nakomen.

definitieve aanlanding in een tunnel onder

ten om de Erasmuslijn van RandstadRail te

Vanwege gewijzigde planning en oplossing zal

de sporen 11/12. Het Stadsgewest onder-

laten aanlanden boven het busplatform, op +2

het Stadsgewest moeten verzoeken om afgifte

zoekt nu een definitieve aanlanding van de

niveau. Dit plan impliceert dat er een metrovi-

van een wijzigingsbeschikking voor de HSE.

Erasmuslijn op het busplatform van Den

aduct tussen de sporen van het emplacement

Inmiddels is tussen Verkeer en Waterstaat en

Haag CS. De sporen 11/12 hoeven daardoor

gebouwd zal worden. De discussie over en de

het Stadsgewest overeengekomen dat ProRail

niet eerst weggehaald te worden om vervol-

noodzakelijke planuitwerking van het metro-

in overleg met de gemeente een geoptimali-

gens weer teruggelegd te worden. Doordat

viaduct leiden tot een verdere vertraging in de

seerde en geïntegreerde planning zal opstellen

heraansluiten volstaat, is de doorlooptijd

teruggave van de perronsporen 11 en 12.

voor de projecten HSE en heraansluiting spo-

van het emplacementsproject verkort.

ren 11 en 12. Daarbij wordt gestreefd naar een

Tijdschema mijlpalen

zo snel mogelijke teruglevering van de sporen

2010: door de wijziging van de voorkeursva-

Start realisatie: 2011

11 en 12.

riant door het Stadsgewest en de gemeente

Oplevering: 2013

Den Haag, is het project vertraagd.

Financiën
Taakstellend budget: E 24 mln.

176

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Noord-Holland
O n d e r w e rp	: spoorwegen
personen
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Regionet, fase 1

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase

g

Oplossing

g		

Tijdschema

g					

Financiën		

g g g
g

g g g g

Probleem

Wormerveer en station Watergraafsmeer. Dit

Onder de noemer Regionet is budget gereser-

pakket zal verder worden uitgewerkt volgens

Toelichting wijzigingen
2005: het project is overgegaan naar de rea-

veerd voor de uitvoering van een pakket extra

de MIRT-systematiek. Bij de beoordeling con-

lisatiefase. De projecten zijn voorgedragen

maatregelen ter verbetering van het stads-

form Wet en Besluit Infrastructuurfonds zal bij

als pakket, zodat de meerwaarde van de

gewestelijk (rail-)vervoer in de noordvleugel

het projectbesluit met name worden gelet op

samenhang beter tot uitdrukking komt.

van de Randstad (congestiepakket). In de

de meerwaarde van de onderlinge samenhang

Bestuursovereenkomst Bereikbaarheidsoffen-

in relatie tot de doelstellingen zoals verwoord

2006: op basis van een positief projectbe-

sief Noordelijke Randstad is vastgelegd dat de

in het Herstelplan Spoor.

sluit is een aantal beschikkingen afgegeven.

welke delen van Regionet prioriteit hebben bij

Tijdschema mijlpalen

2007: begin 2006 is ‘capaciteitsverruiming

de aanwending van de beschikbaar te stellen

Start realisatie: 2006

Hilversum’ met bijbehorende middelen (E 19

middelen.

Oplevering: 2007 - 2013

mln) toegevoegd aan het project ‘Hilversum

Beschrijving oplossing

Financiën

mogelijk is. Planstudie Hoornlijn is beëin-

Door de regionale partijen is een samenhan-

Taakstellend budget: E 182 mln.

digd omdat maatregelen niet nodig bleken.

regionale partijen naar eigen inzicht bepalen

Larenseweg’, zodat gelijktijdige realisatie

gend pakket van infrastructuurmaatregelen
voorgedragen voor uitwerking volgens de

Politiek / bestuurlijk

2008: taakstellend budget inclusief BTW.

MIT-systematiek en financiering uit het bud-

Convenanten: de projecten betreffen de uit-

De regio meldt dat de voordelen van reali-

get. Dit pakket bestaat uit maatregelen ten

werking van de Bestuursovereenkomst Bereik-

satie minder groot zijn dan verwacht en ziet

behoeve van het stadsgewestelijk spoorver-

baarheidsoffensief Noordelijke Randstad.

daarom af van aanleg station Haarlem West.

voer (Regionet). Het pakket heeft tevens een
positief effect op het functioneren van het

2009: beschikking (halte Hemboog, Infra-

landelijk spoornetwerk. Het gaat om de vol-

maatregelen Schiphol 24, emplacement

gende maatregelen: verkorte treinopvolging

Aziëhavenweg) afgegeven. Naar aanleiding

Zaanlijn (seinverdichting/stop-door), capa-

van planstudie Transformatorweg (ten laste

citeitsverruiming Hilversum (seinverdichting

van Regionetbudget) is, ten behoeve van

Gooilijn en extra perron), capaciteitsvergro-

voorbereiding op een 2-sporige dive under

ting Schipholtunnel (seinverdichting, verkorte

bij Transformatorweg E 4 mln overgeheveld

treinopvolging en dynamisch verkeersmanage-

naar het herstelplan Spoor 2e fase.

ment), maatregelen in Westpoort (goederenemplacementen Westhavenweg en Aziëha-

2010: beschikkingen voor Hoofddorp keer-

venweg) en Beverwijk, een halte in de Hem-

voorziening, seinverdichting Zaanlijn, maat-

boog bij station Sloterdijk, het verplaatsen van

regelen Beverwijk, Almere Poort en Halfweg

station Krommenie-Assendelft en de nieuwe

Zwanenburg afgegeven. Voor een aantal

stations Halfweg/Zwanenburg, Holendrecht

projecten is meer tijd nodig voor de uitvoe-

en Almere Poort. Tevens omvat het de aan-

ring dan eerder voorzien.

gekondigde planstudies: verbetering inhaling

177

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: spoorwegen
personen
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW en VROM

Rijswijk - Schiedam
(inclusief spoorcorridor Delft)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen		
MIRT-fase

		
		

g

g

Tijdschema
Financiën		

g		

g g g

Politiek/bestuurlijk g g

g

Probleem

Bijdrage van derden: bijdragen vanuit pro-

Toelichting wijzigingen

Het spoorviaduct door de stedelijke bebou-

vincie Zuid-Holland, Stadsregio Rotterdam,

2005: project wordt afgewogen in het kader

wing in Delft veroorzaakt leefbaarheidspro-

Stadsgewest Haaglanden en Gemeente Delft.

van het verlengde MIT.

gemeente ervaren als een obstakel in het ste-

Politiek / bestuurlijk

2006: project krijgt in eerste instantie geen

delijk weefsel.

Convenanten: het project maakt deel uit van

prioriteit bij het verlengde MIT. Naar aanlei-

het Bereikbaarheidsoffensief Randstad. Tus-

ding van Begrotingsbehandeling 2005 wordt

Beschrijving oplossing

sen de diverse bij de spoortunnel betrokken

alsnog besloten tot rijksbijdrage.

Als oplossing voor de leefbaarheidsproblemen

publieke partijen is op 20 februari 2002 een

te Delft wordt een spoortunnel van 2.300

procesovereenkomst voor het eerste deel van

2007: project gaat over van planstudiefase

meter lengte aangelegd. Op deze manier ont-

de planstudiefase afgesloten. Het planstudie-

naar realisatiefase.

staat de mogelijkheid tot stedelijke herontwik-

besluit is in 2005 genomen.

keling van de binnenstad van Delft en worden

In 2005 is tussen Delft en het rijk (VROM en

2008 : in 2007 aanbesteding ruwbouw

de leefbaarheidsproblemen weggenomen. De

VenW) een Bestuurlijke Uitvoeringsovereen-

spoortunnel; aanbesteding wordt verlengd

spoortunnel wordt 2-sporig ingericht.

komst gesloten, waarin de aanleg van een

door tussentijdse scope-aanpassing.

Naar verwachting is op termijn (partiële) uit-

lange tunnel is overeengekomen, waarbij het

breiding van de spoorcapaciteit op het traject

risico is neergelegd bij Gemeente Delft.

2009: besluit tot 4-sporige uitgegraven en

Den Haag - Rotterdam nodig om de groeiende

In 2008 is de Bestuurlijke Uitvoeringsover-

2-sporige ingerichte tunnel, extra financie-

vervoersvraag te kunnen voldoen. In dat ver-

eenkomst gewijzigd, waarbij is besloten tot

ring vanuit rijk en regio, alsmede wijziging in

band wordt de spoortunnel 4-sporig uitgegra-

de aanleg van een 4-sporig uitgegraven en

verantwoordelijkheden en risicoverdeling.

ven. Dit voorkomt dat de stad opnieuw moet

2-sporig ingerichte tunnel met een toekomst-

worden opgebroken, wanneer tot 4-sporig

vaste ligging bij het DSM-terrein en de Kamp-

2010: in 2008 is uit een externe audit op het

gebruik van de spoortunnel wordt besloten.

veldweg. De financiële bijdragen van partijen

project Spoorzone Delft/spoortunnel geble-

blemen. Tevens wordt het viaduct door de

is daartoe verhoogd. Bovendien is op verzoek

ken dat het project een tekort kent. Dit tekort

Tijdschema mijlpalen

van Delft de verantwoordelijkheid over het

bestaat uit directe kosten en uit extra risico-

Aanbesteding: 2007

treinendeel van het project Spoorzone Delft

reservering. Voor de dekking van het tekort

Gunning 4-sporige ruwbouw tunnel: 2008

door het rijk teruggenomen.

bij de directe kosten is in 2008 een oplossing

Start bouw tunnel: 2009

Moties: motie Van Heemst/Giskes, 98/99,

gevonden, onder meer door additionele bij-

Oplevering en indienststelling 2-sporige tun-

26 263 nr. 39, motie Mastwijk c.s., 03/04, 29

dragen van provincie Zuid-Holland en Delft.

nel: 2013

200 XII, nr. 88.

Op het moment van gunning in juli 2008 is

Oplevering 4-sporig uitgegraven en 2-sporig

de spoortunnel als regulier MIRT aanlegpro-

ingerichte tunnel: 2016

ject op verzoek van Delft teruggenomen van
Delft, waarbij is afgesproken dat VenW zorg

Financiën

draagt voor de \ 53 mln extra risicoreserve-

Taakstellend budget: E 453 mln (incl. BTW)

ring uit de externe audit.

vanuit VenW; E 78 mln (vaste bijdrage) vanuit
VROM.

178

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: spoorwegen
personen
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW en VROM

Rotterdam Centraal
(t.b.v. Nieuw Sleutelproject)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen 						
MIRT-fase

g

g

Financiën			

g g g

Probleem

door zonder belemmeringen de stad inwan-

Toelichting wijzigingen

Het belangrijkste knelpunt op station Rotter-

delen.

2005: het project is overgegaan van de plan-

dam Centraal betreft de transfercapaciteit en

studiefase naar de realisatiefase.

de aansluiting op de stedelijke structuur. Door

Tijdschema mijlpalen

een toename van het aantal (trein)reizigers,

Projectbesluit: 2006 (o.b.v. Voorlopig ont-

2008: taakstellende bijdrage VenW budget

onder andere als gevolg van de autonome

werp)

is inclusief BTW.

treinreizigersgroei en de verwachte groei van

Start realisatie: 2007/2008

het aantal (trein)reizigers door de in gebruik-

Oplevering: 2011/2012

name van RandstadRail en de HSL-Zuid, biedt

2009: het budget voor het NSP Rotterdam is
bijgesteld van E 191 mln naar E 247 mln. Tij-

de huidige voetgangerstunnel (inclusief trap-

Financiën

dens de fase waarin het Voorlopig Ontwerp

pen) te weinig ruimte voor een snelle en vei-

•

van de OV-terminal is uitgewerkt tot een

lige transfer van reizigers. Naast het station

Taakstellende bijdrage VenW: E 267 mln.

Definitief Ontwerp, is gebleken dat er sprake

behoort ook de stedelijke stationsomgeving

•

is van een fors verschil tussen het beschik-

tot het project. Dit project is door het rijk aan-

Taakstellende bijdrage VROM: E 54,5 mln.

OV-Terminal
Gebiedsontwikkeling

gewezen als NSP.

ontwerp. Het verschil is weggenomen door

Politiek / bestuurlijk
Beschrijving oplossing

•

Om genoemde problemen op te lossen wordt
onder meer de voetgangerstunnel substantieel

bare budget en de geraamde kosten van dit

Daarnaast is besloten om de dekkingsgaran-

drage van Rotterdam van E 32 mln.

ties van het rijk en de gemeente Rotterdam

2006: uitvoeringsovereenkomst tussen

van beide E 11,9 mln, zoals vastgelegd in de

verbreed, komt er een derde trappartij en lift

Rotterdam, VROM en VenW met de voor-

Uitvoeringsovereenkomst, in te zetten als

bij, worden de kappen op de perrons vervan-

waarden voor financiering en uitvoering.

budget voor het NSP Rotterdam. De dek-

20 07: raamovereenkomst tussen NS,

kingsgaranties waren destijds bedoeld als

stationshal verruimd.

VenW, VROM, ProRail en NSP-gemeenten

extra buffer in het geval van een aanbeste-

Er komt een ondergrondse fietsenstalling voor

Arnhem, Breda, Den Haag, Rotterdam en

dingstegenvaller.

5.350 fietsen en een bovengrondse fietsen-

Utrecht, met afspraken over de (financiële)

gen door een integrale sporenkap en wordt de

•

een extra bijdrage van E 44,6 mln van VenW.

2005: overeenstemming over extra bij-

•

stalling voor 1.450 fietsen (totaal 6.800). Dit

bijdrage van de NS en de uitvoering.

2010 : taakstellende bijdrage is verhoogd

2009: in 2008 ondertekening beschikking

met E 12 mln. Het budget is daarmee in

Basisstations. Op het voorplein worden de

VenW aan ProRail voor de realisatie van

overeenstemming gebracht met het aanbe-

trams naar de zijkant verlegd.

het spoorse deel van de OV-terminal (tij-

stedingsresultaat. Het project is inmiddels

Het voorplein wordt hiermee als het ware

delijke situatie Rotterdam CS reeds gerea-

gegund en in uitvoering.

leeggemaakt. Op het voorplein wordt een

liseerd).

alles volgens de eisen zoals gesteld in de Nota

•

constructie (dak/hal) ontworpen, waarmee de
overstap van en naar de verschillende modaliteiten (fiets, tram, bus, RandstadRail, taxi, kiss
& ride) wordt gefaciliteerd.
Het autoverkeer op het Weena wordt ondergronds gebracht. Voetgangers kunnen hier-

179

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Utrecht
O n d e r w e rp	: spoorwegen
personen
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW en VROM

Utrecht Centraal
(t.b.v. Nieuw Sleutelproject, VINEX)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase

g

Tijdschema						

g

Financiën				

g

g

Politiek/bestuurlijk g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

In Utrecht vormt de spoorinfrastructuur een

•

Het project bevat nog uit te voeren delen

2005: het project is overgegaan van de plan-

barrière die de stad in tweeën deelt. Het

van VINEX-afspraken met betrekking tot

studiefase naar de realisatiefase.

gebied kent veel onbenut en rommelig terrein.

Leidsche Rijn.

Het treinstation en stad/streekbusstation zijn

•

te klein en te onoverzichtelijk om de te ver-

Het project maakt deel uit van het Bereik-

2008: de taakstellende bijdrage VenW OV-

baarheidsoffensief Randstad.

Terminal is verhoogd met E 11,3 mln (E 1,8

2003: intentieovereenkomst tussen het rijk

mln vanwege tekort op het treinendeel en

te kunnen verwerken. Dit project is door het

en de gemeente Utrecht over de samen-

E 9,5 mln voor extra fietsstallingen conform

rijk aangewezen als NSP.

werking, uitgangspunten en ambities bij

de uitgangspunten basisstation) en inclusief

de verwezenlijking van het Project Utrecht

BTW.

wachte verdubbeling van het aantal reizigers

•

Beschrijving oplossing
De gemeente ontwikkelt een nieuw stations-

Stationsgebied.
2004: uitvoeringsovereenkomst Utrecht

2010: de planologische procedure (aanvraag

gebied om het verblijfsklimaat te verbeteren

•

St ationsgebied tussen de gemeente

artikel 19) duurt door de complexiteit van het

en de ruimtelijke structuur zodanig te veran-

Utrecht, VROM en VenW over de voor-

project langer dan verwacht. De oplevering

deren dat het een verbindende schakel in de

waarden waaronder de NSP-subsidie en

van de terminal is hierdoor vertraagd. De

stad wordt. Hoog Catharijne, Muziekcentrum
Vredenburg, het Jaarbeurscomplex en het

•

MIT-subsidie worden verstrekt.

taakstellende bijdrage van VenW is door de

2007: raamovereenkomst tussen NS, Staat

motie Van Geel c.s. verhoogd (e 3,5 mln).

patroon van straten en singels worden grondig

der Nederlanden, ProRail en NSP-gemeen-

verbeterd. Een nieuwe OV-terminal voor trein,

ten Arnhem, Breda, Den Haag, Rotterdam

Randstadspoor en tram/bus, is ontworpen

en Utrecht met afspraken over de (financi-

voor een verdubbeling van het aantal reizigers.

ële) bijdrage van de NS en de uitvoering.

Daarbij is rekening gehouden met de regionale

Moties : tijdens de Algemene Politieke

projecten voor HOV van Utrecht CS naar Leid-

Beschouwingen in september 2008 is de motie

sche Rijn en de oostkant van Utrecht.

Van Geel c.s. (TK 31700, nr. 10) aangenomen,
waarin aanvullend E 3,5 mln voor dit project

Tijdschema mijlpalen

wordt gereserveerd. Deze middelen worden

2007: Start ontwikkeling stationsgebied

ingezet voor de financiering van de aansluiting

2009: Start bouw OV-Terminal Utrecht

met trappen van de perrons op de Rabobrug.

2014: Oplevering OV-Terminal Utrecht
2019: Oplevering stationsgebied

Marktbenadering
Marktpartijen zijn betrokken bij de vastgoed-

Financiën

exploitatie van het gebied en de OV-Termi-

•

nal.

OV-Terminal

Taakstellende bijdrage VenW: E 331 mln.
•

Gebiedsontwikkeling

Taakstellende bijdrage VROM: E 54,5 mln.

180

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Utrecht
O n d e r w e rp	: spoorwegen
personen
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Vleuten - Geldermalsen
(inclusief Randstadspoor, fase 1)

:

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen		

g

g g

Tijdschema
Financiën

g g g g

g

Politiek/bestuurlijk g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

De bereikbaarheid van de regio Utrecht staat

Toezeggingen: tijdens de MIT-behandeling

2005: de middelen van Aanpassingen Hou-

onder druk van de grote VINEX-locaties Leid-

december 2003 is door de minister toegezegd

ten Castellum (E 8 mln) en werkzaamheden

sche Rijn, Houten Castellum en Amersfoort

om middelen uit het project A2 Oudenrijn -

van onderdoorgangen in het 4-sporige baan-

Vathorst en door maatschappelijke en eco-

Deil via een kasschuif beschikbaar te stellen

vak Houten-Houten Castellum zijn toege-

nomische ontwikkelingen. Een samenhan-

(E 88 mln) waardoor de voorfinancieringslast

voegd. Voor de delen Amersfoort Vathorst,

gend pakket van maatregelen op het gebied

van de regio wordt verminderd.

Houten-Houten Castellum, Utrecht Zuidzijde

van verkeer en vervoer is noodzakelijk om de

Convenanten:

7e perron en Utrecht Zuilen is een beschik-

bereikbaarheid van de regio te garanderen.

1. Randstadspoor fase 1 en grote delen van

king afgegeven. Met de regio is een pak-

Tot dit pakket behoren onder meer het Tweede

fase 2 maken deel uit van het Bereikbaar-

ket maatregelen afgesproken dat uiterlijk

Tactische Pakket-project Vleuten - Geldermal-

heidsoffensief Randstad. (BOR-overeen-

2015 zal zijn gerealiseerd. Dit geschiedt met

sen en het project Randstadspoor (RSS) 1e

komst Utrecht, 15 juli 2001).

behulp van voorfinanciering door de regio en

fase. Bovendien is de spooruitbreiding nodig

2. VINEX-uitvoeringscontracten.

de kasschuif met de A2 Oudenrijn.

voor de capaciteit en de betrouwbaarheid van
het landelijk net.

2006: voor Utrecht CS-Utrecht Lunetten,
Utrecht Lunetten-Houten en de halte Tiel

Beschrijving oplossing

Passewaaij is een beschikking afgegeven.

De oplossing wordt voorzien in:

De projectkosten zijn aangepast vanwege

* Vleuten - Utrecht CS: 4-sporig;

aanbestedingsresultaten (- E 15 mln).

* Utrecht CS - Utrecht Lunetten: 6-sporig,
inclusief 2 vrije kruisingen bij Lunetten;
* Utrecht Lunetten - Geldermalsen: 4-spo-

2007: projectkosten aangepast vanwege
aanbestedingsresultaten (- E 17,5 mln).

rig tussen Houten en Houten Castellum/
ARK;

2008: taakstellend budget is inclusief BTW.

* Aanleg haltes Utrecht Leidsche Rijn, Houten-Zuid/Castellum, Amersfoort Vathorst,

2009: er zijn beschikkingen verleend voor

Tiel Passewaaij, Utrecht Terwijde, Utrecht

een keervoorziening Breukelen en planstu-

Vaartsche Rijn en Utrecht Zuilen

die Woerden Molenvliet.

Tijdschema mijlpalen

2010: de scope is uitgebreid met een plan­

Tracébesluit: 2002

studie doortrekking Randstadspoor naar

Start realisatie: vanaf 2003

Harderwijk met een frequentie van 4 x per

Oplevering: vanaf 2005

uur. Daarnaast is een deel van het restbudget ingezet voor de ongelijkvloerse spoor-

Financiën
Taakstellend budget: E 999 mln.

kruising in Bilthoven (E 21,4 mln) en is een
aanbestedingsmeevaller verwerkt (E 34,1
mln).

181

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: regionale/lokale
infrastructuur
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

A12/A20 Parallelstructuur Gouweknoop

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase					

g

Financiën 						
Politiek/bestuurlijk					

g

g

Probleem

Tijdschema mijlpalen

Toelichting wijzigingen

De doorstroming en veiligheid op de A12 en

Projectbesluit: 2009

2009: in het bestuurlijk overleg MIRT voor-

de A20 ter hoogte van het Gouweaquaduct

Start realisatie: 2011/2012

jaar 2008 is afgesproken een planstudie voor

(knooppunt A12/20) laat te wensen over.

Oplevering: 2015

de Parallelstructuur Gouweknoop te starten.

Daarnaast zal in het kader van het Randstad

Afgesproken is een 50% - 50% financiering

Urgent project ‘Zuidplaspolder’ het gebied

Financiën

door regio en rijk, met een maximum rijks-

westelijk van dit knooppunt integraal wor-

De taakstellende rijksbijdrage is vastgesteld

bijdrage van e 100 mln.

den ontwikkeld. Daarvoor is het noodzakelijk

op maximaal E 100 mln. Deze middelen zijn

dat de bestaande regionale weginfrastructuur

afkomstig uit het FES.

wordt opgewaardeerd.

2010 : besluitvorming in het FES-kader is
afgerond. De middelen worden overgeboekt

De in samenwerking met het rijk opgestelde

Politiek / bestuurlijk

regionale verkenning heeft uitgewezen dat de

In het bestuurlijk overleg MIRT voorjaar

Parallelstructuur hiervoor een goede oplossing

2008 is afgesproken een planstudie voor de

is. Hiermee wordt tevens het knelpunt op het

Parallelstructuur Gouweknoop te starten.

hoofdwegennet verminderd en ontstaat een

Afgesproken is een 50% - 50% financiering

veiligere situatie voor het verkeer uit Gouda

door regio en rijk, met een maximum rijksbij-

dat zich richting Den Haag begeeft (v.v.).

drage van E 100 mln. Provincie Zuid - Holland

naar de begroting van VenW.

voert de planstudie uit die moet leiden tot een

Beschrijving oplossing

uitvoeringsconvenant.

Het project bestaat uit 3 onderdelen:
1. het realiseren van een Parallelstructuur op
niveau van onderliggend wegennet langs

Verantwoordelijk
Provincie Zuid - Holland.

de A12 nabij het knooppunt Gouwe;
2. het realiseren van een nieuwe 2 x 2-weg-

Filetop 50

verbinding op niveau van onderliggend

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

wegennet tussen het knooppunt Moor-

sen van knelpunt 36 uit de Filetop 50.

drecht/A20 en de A12 nabij Waddinxveen
(‘OWN-Moordrechtboog’);
3. het realiseren van een nieuwe wegverbinding op niveau van onderliggend wegennet
van Waddinxveen richting Bleiswijk, grotendeels parallel aan de A12 (‘Verlengde
Veilingroute’).

182

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: regionale/lokale
infrastructuur
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

Den Haag, Trekvliettracé

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase					

g

Financiën 					

g

Politiek/bestuurlijk						

g

Probleem

Tijdschema mijlpalen

De huidige ontsluiting van Den Haag via de

Projectbesluit: 2010

2009: het project is nieuw in de planstudie-

A12/Utrechtsebaan en de aansluiting Voor-

Start realisatie: 2012

fase. In het bestuurlijk overleg MIRT voor-

burg heeft onvoldoende capaciteit om de

Oplevering: 2015

jaar 2008 is de taakstellende maximale rijks-

verkeersgroei op te vangen. Het is bovendien

Toelichting wijzigingen

bijdrage vastgesteld.

de enige stedelijke invalsroute die qua lig-

Financiën

ging, vormgeving en capaciteit, het stedelijke

De taakstellende rijksbijdrage is vastgesteld op

2010: in de bestuurlijke overleggen MIRT

gebied van Den Haag en Haaglanden recht-

maximaal E 225 mln.

najaar 20 08 en voorjaar 20 09 zijn de

streeks ontsluit. Dit maakt dat de bereikbaar-

bestuurlijke afspraken nader uitgewerkt.

heid van Den Haag kwetsbaar is. Daarnaast

Politiek / bestuurlijk

wil Den Haag het bedrijventerrein de Binck-

In het bestuurlijk overleg MIRT voorjaar 2008

horst omvormen tot een hoogwaardige leef-

is afgesproken dat het rijk in principe E 225

en woonomgeving dicht bij het centrum. De

mln (incl. BTW) beschikbaar stelt voor het

bereikbaarheid dient hiervoor te worden ver-

Trekvliettracé. De regionale partners reser-

beterd.

veren ook E 225 mln (incl. BTW). De project­
delen boortunnel en aansluiting Ypenburg van

Beschrijving oplossing

het Trekvliettracé worden in de planstudieta-

Het Trekvliettracé behelst een nieuwe verbin-

bel regionale/lokale infrastructuur van het

ding tussen het knooppunt Ypenburg (HWN)

MIRT opgenomen. In het bestuurlijk overleg

en de Neherkade in Den Haag (OWN). Het

MIRT van najaar 2008 zijn de voorwaarden

project bestaat uit drie onderdelen: het aan-

voor medefinanciering van het rijk bespro-

passen van de Neherkade, een boortunnel tus-

ken en eind december 2008 zijn deze afspra-

sen de Centrumring en Ypenburg en de aan-

ken schriftelijk vastgelegd. In het bestuurlijk

sluiting van het Trekvliettracé op de rijksweg

overleg MIRT van voorjaar 2009 zijn deze

bij het knooppunt Ypenburg. De gemeente

afspraken nader uitgewerkt op grond van het

Den Haag en het Stadsgewest Haaglanden

overeengekomen juridisch onderzoek naar de

staan garant voor de realisatie en de finan-

samenhang van (het besluitvormingsproces

ciering van de Neherkade. In het Bestuurlijk

van) dit project met de A4 Delft - Schiedam.

Overleg MIRT voorjaar 2008 heeft het rijk
een maximale financiële bijdrage gereserveerd

Verantwoordelijk

voor het Trekvliettracé. Over de hierbij gel-

Gemeente Den Haag.

dende voorwaarden zullen nadere afspraken
worden gemaakt. Het Trekvliettracé maakt
deel uit van het Randstad Urgent project ‘Den
Haag Internationale Stad’ (zie desbetreffende
projectblad).

183

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Noord-Holland
O n d e r w e rp	: regionale/lokale
infrastructuur
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

N201

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase

g

Tijdschema					

g

Oplossing
Financiën

g
g g g

Probleem

Financiën

De verkeersveiligheid en de leefbaarheid

De rijksbijdrage is in het bestuurlijk over-

Toelichting wijzigingen
2005: het project is overgegaan van de plan-

binnen de kernen Aalsmeer en Uithoorn zijn

leg MIT eind 2003 vastgesteld op E 110 mln

studiefase naar de realisatiefase. In het kader

onvoldoende. Daarnaast is de bereikbaar-

(onderdeel envelop regionale bereikbaarheid)

van bestuurlijk overleg MIT eind 2003 zijn

heid van de mainport Schiphol en van lokale

plus E 30 mln overheveling van de Zuidtan-

afspraken gemaakt over de rijksbijdrage.

bedrijven, zoals de Verenigde Bloemenveilin-

gent Oost-west fase 2 naar dit project. In het

gen Aalsmeer (VBA), onvoldoende en wordt

Bestuurlijk Overleg MIT eind 2004 is afgespro-

2006: In het bestuurlijk overleg MIT eind

de huidige aansluiting van de N201 op de A4

ken dat het eventueel resterende bedrag van

2004 is afgesproken dat het eventueel res-

door het vele verkeer overbelast.

Mediapark Hilversum (E 25 mln) in de N201

terende bedrag van Mediapark Hilversum in

zal worden geïnvesteerd. In het bestuurlijk

de N201 zal worden geïnvesteerd. De rijks-

Beschrijving oplossing

overleg MIT eind 2005 is afgesproken dat de

bijdrage voor het project N201 is daarmee

Om de dorpskernen van Aalsmeer en Uithoorn

rijksbijdrage nog moet worden geïndexeerd

verhoogd met E 25 mln.

te ontlasten en veiliger te maken, en de door-

van prijspeil 2001 naar prijspeil 2004. De

stroming voor met name het vrachtverkeer te

rijksbijdrage voor het project N201 is daarmee

2007: in bestuurlijk overleg MIT eind 2005

verbeteren, wordt de N201 omgelegd naar het

verhoogd van E 166 mln naar E 178 mln. De

is afgesproken dat de rijksbijdrage wordt

noorden. De route van en naar de VBA en de

beschikking is in december 2007 afgegeven.

geïndexeerd van prijspeil 2001 naar prijs-

aan Schiphol gerelateerde bedrijven krijgen

peil 2004.

een betere ontsluiting met het hoofdwegen-

Politiek / bestuurlijk

net via de A4 en de A9. De omgelegde N201

Toezeggingen: tijdens de bestuurlijke overleg-

2009: project is in uitvoering; oplevering is

en de Bennebroekerweg krijgen een aanslui-

gen MIT van eind 2003, eind 2004 en eind

voorzien voor 2012.

ting op de nieuw aan te leggen parallelstruc-

2005 zijn met de provincie Noord-Holland

tuur van de A4. De huidige Fokkerweg langs

afspraken gemaakt over de totale rijksbijdrage.

2010 : er is gekozen voor het Boerenland-

de Ringvaart wordt verbreed en krijgt een

Er wordt een convenant gesloten tussen de

tracé.

extra aansluiting op de A9 ter hoogte van het

provincie Noord-Holland, de gemeente Haar-

Amsterdamse bos.

lemmermeer, Schiphol en VenW, waarin wordt

De Fokkerweg op palen door de kantoren-

vastgelegd dat indien de Parallelle Kaagbaan

locatie Schiphol-Rijk is vervangen door het

wordt aangelegd de Boerenlandvariant zal

zogenaamde Boerenlandtracé, ter plaatse van

worden verplaatst. Hiervoor blijft budget bij

de reservering voor de toekomstige Parallelle

de provincie gereserveerd.

Kaagbaan.

Verantwoordelijk
Tijdschema mijlpalen

Provincie Noord-Holland.

Start realisatie: 2006
Oplevering: 2012

184

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Noord-Holland
O n d e r w e rp	: regionale/lokale
infrastructuur
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Noord - Zuidlijn (Noord - WTC)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Tijdschema			

g g g g

Financiën
Politiek/bestuurlijk						

g

Probleem

Financiën

Toelichting wijzigingen

In de regio Amsterdam bevinden de werkge-

Taakstellend budget: E 1.164 mln (rijksbij-

2007: door uitvoeringsproblemen onder

legenheidslocaties in de categorie A (VINEX)

drage).

Amsterdam Centraal is de oplevering ver-

zich vooral in het gebied rond het centraal

Voor de bijdrage in de aanlegkosten van de

traagd.

station en de binnenstad. Het gebied tussen

Noord - Zuidlijn is een lumpsum beschikking

WTC en RAI wordt als potentiële A-locatie

(vaste bijdrage) afgegeven.

aangemerkt. Deze A-locaties dienen met het

2008: door uitvoeringsproblemen en vertragingen bij de bouw van de in het tracé van

openbaar vervoer optimaal bereikbaar te zijn

Politiek / bestuurlijk

de boortunnel gelegen stations in de binnen-

en te blijven en op een goede wijze onderling

Convenanten: het project maakt deel uit van

stad is de oplevering vertraagd tot 2013.

met elkaar verbonden te zijn.

het Bereikbaarheidsoffensief Randstad.
Het college van B&W heeft een commissie

2009 : door uitvoeringsproblemen op het

Beschrijving oplossing

onder leiding van de heer Veerman in het leven

Rokin en bij de bouw van de diepe stations

Tussen Amsterdam Buikslotermeerplein en

geroepen om te onderzoeken hoe het verder

is verdere vertraging opgelopen; in dienst-

Amsterdam Zuid/WTC wordt een 2-sporige

moet met de Noord-Zuidlijn. Aanleiding voor

stelling is voorzien voor 2015.

metroverbinding aangelegd. Gelijktijdig wordt

het verzoek aan Veerman waren de oplopende

aan de achterzijde van het Centraal Station

kosten van de bouw en het inzicht dat nieuwe

2010: als gevolg van uitvoeringsproblemen

een busstation en een auto-onderdoorgang

overschrijdingen in de toekomst niet vielen

bij station Vijzelgracht is opnieuw vertra-

aangelegd. De dekking hiervoor komt uit het

uit te sluiten. De commissie adviseert in haar

ging opgetreden. Bij het opstellen van de

regionet budget.

rapport (4 juni 2009) om door te gaan met

prognose 2009 is gebleken dat de kosten

de aanleg en een extra risicoreservering van

zijn gestegen en de oplevering verder is ver-

Tijdschema mijlpalen

E 500 mln op te nemen. B&W en de gemeen-

traagd tot 2017.

Start realisatie: 2003

teraad van Amsterdam hebben het voorstel

Oplevering: 2017

van Veerman overgenomen en gaan door met
de aanleg van de Noord-Zuidlijn.

Verantwoordelijk
Stadsregio Amsterdam.

185

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: regionale/lokale
infrastructuur
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Randstadrail, fase 1

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen				

g

Oplossing					

g g

Tijdschema			

g

g

Financiën
Politiek/bestuurlijk			

g

Probleem

Financiën

Toelichting wijzigingen

Door de ontwikkeling van een groot aan-

Taakstellend budget: E 888 mln (rijksbij-

2007: door de voortvarende uitvoering is

tal woningbouwlocaties en de voorgenomen

drage).

Randstadrail in 2006 op de Zoetermeerlijn

overheidsplannen op het gebied van de ruim-

en Hofpleinlijn in dienst genomen. Er is op

telijke ordening zal de bestaande voorziening

Politiek / bestuurlijk

30 mei 2006 door alle partijen een nadere

voor het openbaar vervoer in de driehoek Rot-

Toezeggingen: in het kader van het Bereik-

overeenkomst Randstadrail getekend, inzake

terdam, Den Haag en Zoetermeer ontoerei-

baarheidsoffensief Randstad zijn er extra mid-

de aanlanding van RandstadRail op Den

kend zijn om het gebied op een goede manier

delen gereserveerd.

Haag CS.

te ontsluiten.

Convenanten:
1. Procesovereenkomst tussen VenW en SRR/

Beschrijving oplossing

Haaglanden.

2008: na een ernstige aanrijding in november
2006 is Randstadrail tijdelijk buiten dienst

Er wordt een hoogwaardige lightrail-ov-ver-

2. Op 6 december 2001 is een bestuursover-

binding tussen Rotterdam, Den Haag en Zoe-

eenkomst Randstadrail getekend, waarin is

termeer met een fysieke koppeling aan de

besloten tot herallocatie van middelen bin-

bestaande stedelijke railnetten gerealiseerd.

nen de regio’s Rotterdam en Haaglanden.

2009: aansluiting op Rotterdam Centraal via

Tussen Zoetermeer en Rotterdam (Rodenrijs)

3. Op 11 december 2002 zijn de beschikkin-

de boortunnel is vertraagd door samenhang

wordt een hoogwaardige busverbinding aan-

gen afgegeven aan SRR en Haaglanden en

met sleutelproject Rotterdam Centraal.

gelegd.

is een beheersovereenkomst getekend.

Den Haag onderzoekt de mogelijkheden

4. Op 30 mei 2006 is door alle partijen een

van een andere (bovengrondse) aanlanding

Tijdschema mijlpalen

nadere overeenkomst Randstadrail gete-

op Den Haag CS, omdat de ondergrondse

Start realisatie: 2002

kend. Hierin is onder andere een onder-

oplossing technisch en financieel niet haal-

Oplevering:

grondse aanlanding van Randstadrail

baar is gebleken.

2006: Randstadrail op bestaande Hofpleinlijn

op Den Haag CS opgenomen, waarvoor

en Zoetermeerlijn, inclusief koppeling Haagse

de minister van VenW een subsidie op

2010: aanleg ZORO busbaan is vertraagd

tramnet.

E 38 mln vastgesteld heeft. Ook is in de

door aankoop gronden. Voor de aanlanding

2009: Koppeling aan Rotterdamse metronet,

overeenkomst opgenomen dat alle risi-

van Randstadrail op Den Haag Centraal is

via de boortunnel.

co’s (bekend en onbekend) voor rekening

gekozen voor een aanlanding op +2 niveau

2010: Aanleg hoogwaardige busverbinding

komen van de regio’s en dat de overdracht

boven het busstation. Planning van de uit-

tussen Zoetermeer en Rodenrijs (ZORO).

van het beheer van het rijk naar de regio’s

voering wordt in overleg met ProRail uitge-

2012: Aanlanding metro op Den Haag CS.

is geregeld.

werkt.

gesteld; na uitgebreide testen is Randstadrail in mei 2007 weer gaan rijden.

Verantwoordelijk
Stadsregio Rotterdam, stadsgewest Haaglanden.

186

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: regionale/lokale
infrastructuur
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Rijn - Gouwelijn Oost

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen

g					

MIRT-fase		

Tijdschema					
Financiën

g

g
g

g

Probleem

Verantwoordelijk

Toelichting wijzigingen

De kwaliteit van het openbaar vervoer (attrac-

Provincie en gemeenten.

2005: het project is opgesplitst in RGL Oost

tiviteit, structurerende werking en kostendek-

en RGL West. De rijksbijdrage (E 140 mln)

kingsgraad) in de Rijn-Gouwe-corridor en de

Marktbenadering

voor het project RGL Oost komt beschikbaar

leefbaarheid van de binnenstad van Leiden

Door de provincie worden in de planstudie-

na 2010.

zijn onvoldoende.

fase ook de mogelijkheden van Publiek-Private

Beschrijving oplossing

Samenwerking (PPS) onderzocht, zowel voor

2007: het project is overgegaan van de plan-

de aanleg als de exploitatie.

studiefase naar de realisatiefase.

In studie is een lightrail-verbinding op de corridor Gouda - Alphen a/d Rijn - Leiden - Kat-

2009: door de discussie in Leiden over het

wijk - Noordwijk. Voor het project RGL-Oost

tracé door de binnenstad heeft het project

(Gouda - Alphen a/d Rijn - Leiden) is inmiddels

vertraging opgelopen. De oplevering is nu

een planstudierapport ingediend. RGL-West

voorzien voor 2015, waarbij oost en west

is een apart project dat wordt beoordeeld in

gelijktijdig in gebruik worden genomen.

relatie tot de bouwopgave in het kader van de
Nota Ruimte.

2010: er is overeenstemming over het tracé
in Leiden (via Hooigracht/Langegracht).

Tijdschema mijlpalen

Provincie en ProRail maken afspraken over

Start realisatie: 2009

zowel de aanlegkosten (door ProRail uit-

Oplevering: 2015

gevoerd) als over de verdeling van de extra
kosten van beheer en onderhoud door de

Financiën

aanleg van de Rijn-Gouwelijn Oost op het

Voor RGL-Oost is een rijksbijdrage van E 148

spoor tussen Alphen en Hazerswoude.

mln gereserveerd, (bedrag basisjaar E 140

Subsidieaanvraag moet door provincie wor-

mln).

den ingediend.

187

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Noord-Holland
O n d e r w e rp	: hoofdvaarwegen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

Amsterdam - Rijnkanaal
(verwijderen keersluis Zeeburg)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen		

g

Tijdschema				
Financiën		

g

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

Het krappe profiel van het Amsterdam-Rijn-

Amendement Van der Staaij/Gerkens (TK

2006: de vervanging van de sifon wordt uit-

kanaal ter plaatse van de keersluis Zeeburg

30800 A, nr. 25) is bij de vaststelling van de

gevoerd en gefinancierd in het kader van

vormt een knelpunt voor een vlotte en veilige

begroting Infrastructuurfonds 2007 aangeno-

het Plan van aanpak Beheer en Onderhoud

verkeersafwikkeling.

men. De sloop van de heftorens op keersluis

Rijkswateren. De projectkosten zijn aange-

Zeeburg is in dit kader versneld uitgevoerd.

past vanwege inpassing van de BLD-bijdrage

Beschrijving oplossing

(E 2 mln).

In studie is het verwijderen van de keersluis
Zeeburg, het vervangen van het sifon en het

2008: door amendement (TK 30800 A, nr.

verruimen van het Amsterdam-Rijnkanaal ter

25) is het mogelijk de sloop van de hefto-

plaatse van de passage Zeeburg tot klasse VIb

rens keersluis Zeeburg versneld uit te voeren

(4-baks duwvaart), met minimaal 6 meter

(2007/2008).

waterdiepte en 76 meter vaarwegbreedte.

Tijdschema mijlpalen
Start realisatie deel 2 verwijderen sluiseiland
Zeeburg: 2010 (reeds uitgevoerd het verwijderen sifon Zeeburg en sloop heftorens Zeeburg,
laatste is versneld uitgevoerd in het kader van
het amendement Van der Staaij/Gerkens).
Oplevering: 2012

Financiën
Taakstellend budget: E 17 mln (incl. BLDbijdrage E 3 mln).

188

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Utrecht
O n d e r w e rp	: hoofdvaarwegen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

Lekkanaal/3 e kolk Beatrixsluis

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Tijdschema				
Financiën		

g g

g			

g

Probleem

Financiën

De Beatrixsluis vormt een knelpunt voor een

Taakstellend budget: E 206 mln (incl. BLD-bij-

2006: de projectkosten zijn aangepast van-

vlotte en veilige verkeersafwikkeling. Recente

drage E 17 mln).

wege inpassing van de BLD-bijdrage (E 15

vervoersgegevens laten een sterkere stijging

Toelichting wijzigingen

mln).

van het goederenvervoer over het Lekkanaal
zien dan verwacht, waardoor reeds in 2017

2008: het taakstellend budget is niet vol-

een knelpunt zal optreden in plaats van in

doende voor bestudeerde oplossing, waar-

2020.

door tracébesluit vertraagd is.

Beschrijving oplossing

2009: vanwege de groter geworden urgentie

In de studie wordt capaciteitsvergroting van

van het knelpunt is besloten om het project

de Beatrixsluis in combinatie met verbreding

weer op te pakken en o.a. de MER te actuali-

en verdieping van het Lekkanaal voor scheeps-

seren. Dit leidt tot vertraging die deels wordt

afmetingen tot CEMT-klasse VI onderzocht.

gecompenseerd door het volgen van de ver-

Tevens wordt de bouw van een derde sluis-

korte Tracéwet procedure. Om het budget-

kolk onderzocht.

tekort te dekken, is het taakstellend budget
verhoogd.

Tijdschema mijlpalen
Tracébesluit: 2010
Start realisatie: 2012
Oplevering: 2015

189

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Noord-Holland
O n d e r w e rp	: hoofdvaarwegen
fas e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

Lichteren Buitenhaven IJmuiden

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase				

		

g

Probleem

oogpunt de voorkeur heeft boven de variant

Toelichting wijzigingen

Vele bulkschepen bestemd voor de haven van

Optimalisatie Kustuitbreiding.

2010: het project is eind 2008 overgegaan

Amsterdam worden zo diep afgeladen dat zij

van de verkenningsfase naar de planstudie-

vóór het sluizencomplex IJmuiden moeten

Tijdschema mijlpalen

fase, waarin de voorkeursvariant (Averijha-

worden ‘gelichterd’ (gedeeltelijk gelost), om

Start realisatie: 2012

ven) verder wordt onderzocht.

met de juiste diepgang de Noordersluis te kun-

Oplevering: 2015

nen passeren en door te varen naar Amsterdam. De lichtervoorziening bevindt zich aan

Financiën

de rand en gedeeltelijk in de vaargeul van/

Taakstellend budget: E 88 mln (incl. BLD-

naar de Noordersluis en vormt daardoor een

bijdrage E 18 mln).

nautisch veiligheidsknelpunt.

Politiek/Bestuurlijk
Beschrijving oplossing

In het convenant over het toekomstig gebruik

Om de nautische veiligheid en een vlotte

van de Averijhaven te Velsen (1996, 2006) is

doorvaart in het gebied te garanderen, wordt

vastgelegd dat het rijk het verwerken en stor-

een nieuwe lichterlocatie (insteekhaven) op

ten van baggerspecie in de Averijhaven toe zal

de plek van het huidige baggerspeciedepot

staan tot uiterlijk 1 januari 2012. Hierna moet

(voormalige Averijhaven) bestudeerd. Het

het baggerspeciedepot weer worden terug-

gaat hierbij om het verplaatsen van de hui-

gebracht in de oorspronkelijke staat (insteek-

dige lichtercapaciteit (2 miljoen ton kolen per

haven) of de locatie moet mogelijk worden

jaar). In de planstudie wordt ingegaan op de

gemaakt voor haven- en bedrijfsactiviteiten.

ontmanteling van het baggerspeciedepot, de
aanleg van de insteekhaven, de noodzakelijke
maatregelen voor een veilige en vlotte in- en

Toelichting wijzigingen

uitvaart en de gevolgen van deze maatregelen

2008: dit project is nieuw in de planstudie-

voor zowel de waterbeweging (o.a. stroming)

fase op basis van bestuurlijke afspraken.

in het gebied als de leefomgeving.
Er zijn in 2008, na de verkenning, twee haalbare oplossingsrichtingen in een Kengetallen
Kosten Baten Analyse (kKBA) onderzocht. De
kKBA richtte zich vooral op de kosten van de
vaartvermindering van de grote scheepvaart,
de extra kosten voor sleepboothulp die nodig
is voor een veilige vaart en de baten van het
tweerichtingsverkeer in de Buitenhaven. Uit
de kKBA is geconcludeerd dat de variant Averijhaven vanuit maatschappelijk-economisch

190

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Utrecht
O n d e r w e rp	: hoofdvaarwegen
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Lekkanaal,
verbreding kanaalzijde/uitbreiding ligplaatsen

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Tijdschema

g 		

Financiën

g g g

g

Probleem

Tijdschema mijlpalen

Toelichting wijzigingen

Onveilige situaties door een tekort aan lig-

Start realisatie 2e deel: 2010

2005: de planologische procedures zijn ver-

plaatsen, verkeerde ligging van de huidige lig-

Oplevering: 2012

traagd, oplevering vindt niet plaats vóór

plaatsen en hinderlijke waterbewegingen op

2007. Wel zal begin 2005 de brug over de

het kanaal veroorzaakt door schepen op het

Financiën

voorhaven van de Beatrixsluis en de aanpas-

Amsterdam - Rijnkanaal die door de zuiging

Taakstellend budget: E 19 mln (incl. BLD-bij-

sing van de fuikconstructie gereedkomen.

vooral hinder geven aan afgemeerde sche-

drage E 2 mln).

pen.

2006 : de projectkosten zijn aangepast
vanwege inpassing van de BLD-bijdrage

Beschrijving oplossing

(E 2 mln).

Gedeeltelijke verbreding van het kanaal aan
de noordzijde van de Prinses Beatrixsluizen ten

2007: uitspraak Raad van State leidt tot ver-

behoeve van de uitbreiding van de ligplaatsen

traging oplevering tot 2008.

en het reduceren van de hinderlijke waterbeweging. Aan de rivierzijde van de Prinses

2008 : uitbreiding ligplaatsen rivierzijde,

Beatrixsluizen worden de ligplaatsen uitge-

aansluiting Lekkanaal op Lek en verdieping

breid. De aansluiting van het Lekkanaal op de

zuidzijde zijn gerealiseerd. Ruimtelijke Orde-

Lek wordt verbeterd. Het Lekkanaal wordt aan

ningsprocedure leidt tot vertraging tot 2009

de noord- en zuidzijde van de Prinses Beatrix-

voor werken noordzijde.

sluizen gedeeltelijk verdiept.
2009: de mogelijkheid wordt onderzocht of
dit project gecombineerd kan worden met
een ander project. Dit levert financieel voordeel op. Gevolg is wel dat de realisatie pas
een jaar later kan starten.

191

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Utrecht
O n d e r w e rp	: hoofdvaarwegen
fas e
: beheer en
onderhoud
m i n i s t e r i e : VenW

Amsterdam Rijnkanaal / Lek

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Tijdschema				

g g g

Financiën				

g g

Probleem

Tijdschema mijlpalen

Toelichting wijzigingen

Het Amsterdam-Rijnkanaal is de achterland-

Baggeren:

2008 : uit nadere inspectie bij uitvoering

verbinding van het havengebied Amster-

•

Start uitvoering: 2005

blijkt dat de sluisdeuren van de Irene- en

dam/Noordzeekanaal richting Duitsland

•

oplevering: 2010

Bernhardsluizen volledig vervangen moeten

en de havens van Rotterdam en Antwerpen

Oevers:

worden, waardoor vertraging optreedt van

(hoofdtransportas). Ter hoogte van Utrecht

•

start uitvoering: 2005

1 jaar en de kosten stijgen met E 14 mln.

is het Amsterdam-Rijnkanaal via het Lekka-

•

oplevering 2011

Uit oogpunt van efficiënte uitvoering wordt

naal (hoofdvaarweg) verbonden met de Lek

Sluizencomplexen:

een deel van de baggerwerkzaamheden

voor het transport richting havengebied van

•

start uitvoering: 2005

afgestemd met de werkzaamheden aan het

Rotterdam en Antwerpen. Er is achterstallig

•

oplevering: 2009 (Irenesluis)/2010 (Bern-

Noordzeekanaal, waardoor werkzaamheden

hardsluis)

aan het Amsterdam - Rijnkanaal uitlopen

onderhoud bij diverse sluizen en de bodem
en oevers van het Amsterdam-Rijnkanaal. Het

Sifon:

naar 2009. De belangrijkste knelpunten zijn

gaat hierbij om bijvoorbeeld hefdeuren van

•

start uitvoering: 2005

reeds in 2005 en 2006 gebaggerd. Oevers:

sluizen, ondiepten waardoor beperkingen van

•

oplevering: 2007

uitvoeringsperiode is verlengd tot medio

vaardiepte en vaartijden noodzakelijk zijn en

2009. Om voldoende de afmeermogelijkhe-

diverse oevers en meerplaatsen die niet meer

Financiën

den voor de scheepvaart te kunnen garande-

aan technische en functionele eisen voldoen.

Raming totale kosten: E 115 mln.

ren, kunnen maximaal 2 meerplaatsen tegelijkertijd worden aangepakt.

Beschrijving oplossing
De werk zaamheden bes taan uit onder

2009: baggerwerkzaamheden verder ver-

andere:

traagd naar 2010. Nader waterbodem­

•

het baggeren van de belangrijkste ondiep-

onderzoek heeft uitgewezen dat er fors meer

ten in het kanaal (o.a. voorhavens en krui-

gebaggerd moet worden dan eerder is aan-

sing Amsterdam-Rijnkanaal en Lek) zodat

genomen. Daardoor is ook de raming van de

beperkingen weer binnen acceptabele

kosten verhoogd.

grenzen vallen;
•

•

het aanpakken van de belangrijkste knel-

2010: het project is vertraagd door de slech-

punten in de oevers en meerplaatsen langs

tere staat dan verwacht van de Bernhardsluis

het Amsterdam-Rijnkanaal;

en de uitspraak van de Raad van arbitrage

vervangen van de hefdeuren en renovatie

over de ontwerpuitgangspunten uit het con-

aanvaarconstructie van Prinses Irenesluizen

tract.

en vervangen van de hefdeuren en renovatie van de aandrijving en besturingsinstallatie van de Bernhardsluizen;
•

vervangen van 3 sifonbuizen bij Zeeburg
inclusief bewegingswerken.

192

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: groot project
fas e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Project Mainportontwikkeling Rotterdam

:

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen				

g

MIRT-fase					
Tijdschema		

g		

Financiën		

g		

Politiek/bestuurlijk		

g g

g

Probleem

vering ruimtegebruik. PMR is een bijdrage-

Toelichting wijzigingen

De mainport Rotterdam vervult binnen Europa

project, waarbij de verantwoordelijkheid en

2006: RvS (2005) vernietigt de PKB. Partijen

een belangrijke functie als knooppunt voor

risico’s voor de uitvoering bij diverse partijen

leggen verantwoordelijkheden en financie-

internationale goederenstromen en als ves-

zijn neergelegd (Havenbedrijf, Provincie Zuid-

ring vast in uitwerkingsovereenkomsten en

tigingsplaats van grootschalige industrie en

Holland, gemeente Rotterdam en Stadsregio

bestuursakkoord.

logistieke dienstverlening. De mainport is

Rotterdam). Binnen het rijk dragen VenW

daarmee één van de belangrijkste dragers

(coördinerend ministerie), EZ, FIN, VROM en

2007: kamer stemt in najaar in met herstelde

van de Nederlandse economie. Ruimte om de

LNV verantwoordelijkheid voor specifieke pro-

PKB en UWO’s en BA.

snelle groei van intercontinentale handelsstro-

jectonderdelen. De natuurcompensatie bij de

men en de daaraan verbonden havenactivitei-

landaanwinning wordt onder verantwoorde-

2008: PKB in werking, vervolgprocedures

ten onder te brengen is daarbij een cruciale

lijkheid van het rijk (VenW, in samenwerking

zijn gestart.

factor. Zonder aanleg van een nieuw haven-

met LNV en de provincies Zuid - Holland en

terrein in zee krijgen de sectoren deepsea

Zeeland) uitgevoerd.

containers, de daarmee verbonden distributie

2010: het project is overgegaan naar de realisatiefase.

en de chemische industrie op korte termijn te

Tijdschema mijlpalen

maken met een ruimtetekort in de haven van

Eerste fase landaanwinning gereed in 2013,

Rotterdam. Dit heeft directe gevolgen voor

volledig operationeel in 2033, BRG en 750ha

de kwaliteit en de concurrentiepositie van

gereed in 2021.

de haven en daarmee ook voor de regionale
en nationale economie. Bovendien vraagt de

Financiën

kwaliteit van de leefomgeving rond de haven

Bijdrage VenW E 1.144 mln. Andere rijksbij-

dringend om aandacht.

drage E 130 mln.

Beschrijving oplossing

Politiek / bestuurlijk

Om op beide terreinen verbeteringen te rea-

Het planologische kader op rijksniveau ligt

liseren is door het kabinet een positief besluit

besloten in de Planologische Kern Beslissing

genomen m.b.t. ruimtelijke reservering/reali-

PMR (2006). Verder is de uitvoering van het

satie van het project PMR. PMR is een project

project vastgelegd in het Bestuursakkoord

met een dubbele doelstelling: versterking van

en Uitwerkingsovereenkomsten. De verdere

de positie van de mainport en het verbeteren

besluitvorming van het project vindt plaats in

van de kwaliteit van de leefomgeving in de

het kader van de vervolgprocedures (bestem-

regio Rijnmond. De doelstelling wordt door de

mingsplannen, vergunningen/ontheffingen).

volgende deelprojecten gerealiseerd: 1. Landaanwinning incl. verplichte natuurcompensatie; 2. 750 ha natuur- en recreatiegebied; 3.
Bestaand Rotterdams Gebied (BRG) uiteenvallend in leefbaarheidsprojecten en intensi-

193

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: integrale
gebiedsopgaven
fas e
: realisatie
m i n i s t e r i e : EZ

Bedrijventerreinen Nieuw Reijerwaard &
De Westelijke Dordtse Oever

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen				

g g

MIRT-fase					

g

Tijdschema					

g		

Financiën						

g

Politiek/bestuurlijk				

g

		

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

Voor het versterken van de Mainport Rotter-

Moties: motie van Bochove (TK 29 435, nr

2008: het project is nieuw opgenomen in

dam is de ontwikkeling van bedrijventerreinen

182), motie Duyvendak (TK 30800, nr 40) om

het MIRT.

voor havengerelateerde activiteiten noodza-

geen ontwikkeling van het bedrijventerrein toe

kelijk.

te laten zolang nut en noodzaak niet zijn aan-

2009: de keuze voor het wijzigen van het

getoond; motie Van Heugten c.s. (TK 29435,

project Hoeksche Waard naar twee alter-

Beschrijving oplossing

nr. 212) over snelle besluitvorming, eind 2008,

natieve locaties, heeft ertoe geleid dat de

Voor het op korte termijn beschikbaar krij-

over Nota Ruimtebudget met betrekking tot

projectnaam is gewijzigd en de start van de

gen van bedrijventerreinen in de nabijheid

project alternatieven Hoeksche Waard.

realisatie van het project is vertraagd naar

van de Rotterdamse haven (in plaats van de

Bestuurlijke afspraken: op 20 april 2009 is

uiterlijk 2014.

locatie Hoeksche Waard), heeft het kabinet

de bestuurlijke overeenkomst De Westelijke

in samenwerking met de regio, businesscases

Dordtse Oever getekend door de minister van

2010: in april 2009 is middels een bestuur-

laten maken voor de locaties Nieuw Reijer-

EZ, mede namens de minister van VenW en

lijke overeenkomst de taakstellende rijksbij-

waard (Ridderkerk) en Westelijke Dordtse

de minister van VROM en door de bestuur-

drage vastgesteld, waarmee het project is

Oever (Dordrecht). Het project Nieuw Reijer-

lijke vertegenwoordigers van de gemeente

overgegaan naar de realisatiefase.

waard (gemeente Ridderkerk) en de Westelijke

Dordrecht, het Havenbedrijf Rotterdam en de

Dordtse Oever (gemeente Dordrecht) betreft

provincie Zuid-Holland.

de situering en aanleg van twee nieuwe
bovenregionale en havengerelateerde bedrij-

Marktbenadering

venterreinen van in totaal 120 ha.

Aan de uitvoering van de businesscases de
Westelijke Dordtse Oever zal het havenbedrijf

Tijdschema mijlpalen

Rotterdam deelnemen. Er zijn vooralsnog geen

Start realisatie: uiterlijk 2014

andere marktpartijen bij betrokken.

Oplevering: uiterlijk 2020

Verantwoordelijk
Financiën

Het rijk stimuleert de realisatie van boven-

Taakstellende rijksbijdrage: E 25 mln uit het

regionale bedrijventerreinen met het oog op

Nota Ruimtebudget, waarvan E 14 mln voor

de gewenste versterking van de Mainport.

de Westelijke Dordtse Oever en E 11 mln voor

De provincie is verantwoordelijk voor het

Nieuw Reijerwaard. Daarnaast is er voor de

beschikbaar stellen van provinciale middelen

Westelijke Dordtse Oever een bijdrage toege-

en planologische inpassing. De gemeente is

kend van E 3 mln ten behoeve van de infra-

verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen

structuur.

van gemeentelijke middelen en de bestemmingsplanprocedure en de realisatie van de
bedrijventerreinen.

194

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: integrale
gebiedsopgaven
fas e
: planstudie
m i n i s t e r i e : LNV

Mooi en Vitaal Delfland

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase						

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

In de Zuidvleugel van de Randstad Holland is

Het project Mooi en Vitaal Delfland is een

2010: het project is in maart 2009 overge-

een tekort aan robuuste groenstructuren. In de

van de projecten die minister Cramer als Nota

gaan van de verkenningsfase naar de plan-

regio tussen Rotterdam en Den Haag is Mid-

Ruimte verkenningsproject heeft genoemd

studiefase.

den Delfland een belangrijk groen kerngebied,

in haar brief daarover aan de Tweede Kamer

maar de groene verbindingen naar de kust en

(TK 29435, nr. 192). Mooi en Vitaal Delfland

naar het Groene Hart ontbreken nog.

is eveneens onderdeel van twee Randstad

In de verouderde glastuinbouwgebieden in

Urgent projecten, te weten Mooi en Vitaal

Westland en Oostland zijn bedrijven indivi-

Delfland en Transitie Greenports; de gebieds-

dueel met herstructurering bezig. Gebiedsre-

opgaven van deze Randstad Urgent projecten

gie is nodig om in dit proces tot een optimale

overlappen elkaar en hebben elkaar nodig om

gebiedsinrichting te komen, zijnde efficiënt

tot een succesvol gebiedsproject te komen.

ruimtegebruik waar ook andere functies inge-

In de ingestelde Hof van Delfland Raad (RU

past worden en een inrichting met collectieve

Mooi en Vitaal Delfland) heeft minister Ver-

infrastructuur ten behoeve van de duurzaam-

burg namens het rijk met de andere overheden

heid van de sector glastuinbouw.

de groene verbindingen / uitlopers van het
Midden Delfland gebied als essentieel voor

Beschrijving oplossing

het kunnen functioneren van het groengebied

Integrale gebiedsontwikkeling in twee deel-

in dit deel van de Randstad benoemd.

projecten, Poelzone (Westland) en OostlandGroenzone. In deze gebieden kunnen met

Marktbenadering

overheidsregie de gewenste groene-blauwe

Het tuinbouwbedrijfsleven alsook PPS-orga-

verbindingen gerealiseerd worden; door opti-

nisaties als het Nieuwe Westland participeren

malere gebiedsinrichting kan de benodigde

in het project. Woningbouw alsook Ruimte-

ruimte vrijgemaakt worden terwijl ook de tuin-

voor-ruimte maken onderdeel uit van het

bouw optimaler en duurzamer kan gaan pro-

project; de markt heeft daar dus invloed op

duceren en het gebied beter ontsloten wordt.

het tempo en de hoogte van een deel van het
beschikbaar komen financiële middelen.

Tijdschema mijlpalen
Vaststellen rijksbijdrage: 2009

Verantwoordelijk

Start realisatie: 2010

Voor Poelzone: gemeente Westland.

Oplevering: 2014 - 2015

Voor Oostland-Groenzone: de gemeenten
Lansingerland en Pijnacker-Nootdorp en de

Financiën

provincie Zuid-Holland (Groenzone).

Taakstellende rijksbijdrage: nog niet bepaald.

196

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Noord-Holland
O n d e r w e rp	: integrale
gebiedsopgaven
fas e
: realisatie
m i n i s t e r i e : LNV

Greenport Aalsmeer (en omgeving)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen				

g

MIRT-fase					

g

Tijdschema					

g

Financiën					

g

Probleem

len businesspark gericht op de sierteeltsec-

Toelichting wijzigingen

Greenport Aalsmeer is de gezichtsbepalende

tor. Voor de ontwikkeling van de productie-

2008: het project is nieuw opgenomen in

greenport voor de sierteeltglastuinbouw.

bedrijven in de regio Aalsmeer is de locatie

het MIRT.

Mede door de ligging naast Schiphol heeft

Nieuw-Rijsenhout geselecteerd voor nieuwe

dit sierteeltgebied zich ontwikkeld tot inter-

glastuinbouw. Samen met de herstructurering

2009: de taakstellende rijksbijdrage voor het

nationaal handelscentrum voor snijbloemen

van Oud-Rijssenhout vormt dit het project Pri-

project is vastgesteld. Hiermee is het pro-

en kamerplanten. De ligging is ook gunstig in

maViera.

ject van de planstudiefase overgegaan naar

verband met de benodigde arbeid en afzet,

de realisatiefase. De oplevertermijn van de

maar zorgt tevens voor grote ruimtedruk in

Tijdschema mijlpalen

laatste fase van het project is vertraagd tot

het sterk verstedelijkte gebied, die de verdere

Start realisatie: 2008/2010

2018.

ontwikkeling bemoeilijkt. De ruimtelijke struc-

Oplevering: 2011/2018

tuur voldoet niet meer aan de eisen van deze
tijd: oude verkaveling met vele kleine bedrij-

Financiën

ven (< 1 ha) versus gewenste schaalvergroting

Taakstellende rijksbijdrage: E 6,0 mln uit het

(minder, maar grotere bedrijven), laag gelegen

Nota Ruimtebudget; deze middelen worden

en volgebouwd versus noodzakelijke water-

beschikbaar gesteld via de Bestuursovereen-

bergingscapaciteit, monofunctionele ontwik-

komst ILG.

kelingskracht versus multifunctionele maatschappelijke behoefte voor werken, wonen en

Politiek / bestuurlijk

recreëren. De bereikbaarheid is onvoldoende.

De greenportvisie wordt bestuurlijk onderschreven door provincies, gemeenten en

Beschrijving oplossing

bedrijfsleven.

Voor behoud en versterking van de concurrentiekracht van Greenport Nederland is her-

Marktbenadering

structurering en modernisering noodzakelijk.

Voor realisatie van PrimaViera is de gemeente

Er is door provincie en gemeenten in samen-

Haarlemmermeer een PPS-overeenkomst aan-

spraak met het bedrijfsleven een visie voor

gegaan met het Stallingsbedrijf Glastuinbouw

deze greenport opgesteld. Er wordt gestreefd

Nederland. Hierbij zal ook de herstructure-

naar economische versterking van het sier-

ring van Oost-Rijsenhout worden betrokken,

teeltcomplex met voldoende ruimte, goede

waarmee het hele gebied aantrekkelijk wordt

bereikbaarheid en vergroting van de innova-

gemaakt voor nieuw-vestiging van bedrijven.

tiekracht. Daarnaast wordt via een duurzame,
integrale gebiedsontwikkeling het regionale

Verantwoordelijk

woon-, werk- en leefklimaat versterkt. Met

LNV is beleidsverantwoordelijk voor de green-

de vernieuwing van de N201 in het verschiet,

ports. De uitvoering is in handen van het op te

worden plannen ontwikkeld voor Greenpark

richten programmabureau, waarin alle betrok-

Aalsmeer. Het gaat om een te ontwikke-

ken partijen zijn vertegenwoordigd.

197

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: integrale
gebiedsopgaven
fas e
: realisatie
m i n i s t e r i e : LNV

Greenport Boskoop

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen				

g

MIRT-fase					

g

Financiën					

g g

Probleem

meer door de kern Boskoop hoeft, maar er

Toelichting wijzigingen

De Greenport Boskoop is een compleet agri-

omheen geleid wordt, zal de leefbaarheid en

2008: het project is nieuw opgenomen in

businesscomplex van internationale schaal,

de verkeersveiligheid in de regio sterk verbe-

het MIRT.

met een relatief groot belang voor de werk-

teren.

gelegenheid.

2009: de taakstellende rijksbijdrage voor het

De ligging in het Groene Hart stelt enerzijds

Tijdschema mijlpalen

project is vastgesteld. Hiermee is het pro-

stringente eisen aan infrastructuur, bereik-

Start realisatie: 2008

ject van de planstudiefase overgegaan naar

baarheid en waterbeheer, anderzijds biedt de

Oplevering: 2010

de realisatiefase.

de mainport Schiphol en achterlandverbin-

Financiën

2010: de taakstellende rijksbijdrage is met

dingen grote kansen voor versterking van dit

Taakstellende rijksbijdrage: E 10 mln (waarvan

E 6 mln verhoogd ten behoeve van de ont-

sierteeltcentrum. De veranderende markt, het

E 4 mln uit het Nota Ruimtebudget en E 6 mln

sluitingsweg in Boskoop Oost.

belang van een meer duurzame productie en

uit de motie Koopmans voor de ontsluitings-

de toenemende ruimtedruk noodzaken tot

weg in Boskoop Oost).

herstructurering van het boomteeltcluster in

Deze middelen worden beschikbaar gesteld

de regio Boskoop.

via de bestuursovereenkomst ILG.

strategische ligging nabij andere greenports,

De bereikbaarheid van het internationale
handels- en productiecentrum is van groot

Politiek / bestuurlijk

belang. Sluipverkeer en zwaar vrachtverkeer

Er is een greenportvisie, waar gemeente en

op de smalle wegen belemmeren het huidige

sector zich achter geschaard hebben.

functioneren van de boomkwekerijbedrijven.

Moties: tijdens de begrotingsbehandeling van

De bewoners ondervinden tevens last van de

VenW is de motie Koopmans/Koppejan aan-

verkeersproblematiek.

genomen (TK31 700 XII, nr. 22), welke aanvullend E 6 mln beschikbaar stelt voor de ont-

Beschrijving oplossing

sluitingsweg in Boskoop Oost.

Om de sterke productie- en handelsstructuur
te handhaven is het vasthouden van groei-

Marktbenadering

ende handelskwekerijen noodzakelijk. Ruimte

De overheid schept randvoorwaarden voor

en bereikbaarheid zijn daarbij sterk bepalend.

herstructurering (infrastructuur, faciliteren

Daarom wordt ingezet op herstructurering van

procesregie). Het bedrijfsleven is verantwoor-

het gebied inclusief de aanleg van een ont-

delijk voor de herstructurering van de bedrij-

sluitingsweg. Dit alles leidt tot een betere ont-

ven.

sluiting/bereikbaarheid, tot extra ruimte voor
groeiende handelskwekerijen en tot een meer

Verantwoordelijk

efficiënte bedrijfsvoering van deze bedrijven.

LNV is beleidsverantwoordelijk voor de green-

Tevens wordt de landschappelijke kwaliteit

ports. Voorts ligt de regie voor de totale aan-

verbeterd. Wanneer het vrachttransport niet

pak van de herstructurering bij de provincie.

198

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: integrale
gebiedsopgaven
fas e
: realisatie
m i n i s t e r i e : LNV

Greenport Duin - en Bollenstreek

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen				

g

MIRT-fase					

g

Financiën					

g

Probleem

Tijdschema mijlpalen

Toelichting wijzigingen

De schaarse ruimte in de Greenport Duin- en

Start realisatie versnellingsprojecten: 2008/

2008: het project is nieuw opgenomen in

Bollenstreek staat onder druk. Er zijn ruimte-

2010

het MIRT.

claims voor onder meer woningbouw, bedrij-

Oplevering: 2011/2012

venterreinen, natuurontwikkeling en land-

Start realisatie integrale herstructurering:

2009: de taakstellende rijksbijdrage voor het

schapsontwikkeling. Tuinbouwbedrijven heb-

planning nog in voorbereiding

project is vastgesteld. Hiermee is het pro-

ben slechts beperkt ruimte, hetgeen de eco-

ject van de planstudiefase overgegaan naar

nomische ontwikkelingsmogelijkheden onder

Financiën

druk zet. Door versnippering en verrommeling

Taakstellende rijksbijdrage: E 6,8 mln uit het

komt het open landschap in het gedrang. De

Nota Ruimtebudget; deze middelen worden

interne ontsluiting in een aantal deelgebieden

beschikbaar gesteld via de Bestuursovereen-

laat te wensen over, met name in oost-west

komst ILG.

de realisatiefase.

richting en naar de A4. Door het toenemende
vrachtverkeer ontstaat een grote druk op de

Politiek / bestuurlijk

woon/leefomgeving.

Na een aantal jaren van onderhandeling hebben de betrokken partijen elkaar gevonden

Beschrijving oplossing

in de ambities voor het gebied. In juli 2008

Een integrale herstructurering van de duin-

is bestuurlijke overeenstemming bereikt over

rand/bollengebieden van Voorburg tot Benne-

de structuurvisie voor het gebied en over een

broek is nodig voor de vele ruimtelijke opga-

uitvoeringsagenda van projecten. Deze zijn

ven in dit gebied.

door gemeenteraden en Provinciale Staten

Door herstructurering en uitbreiding van het

geaccordeerd.

glasgebied Trappenberg/Kloosterschuur komt
er ruimte om verspreide glasbedrijven te bun-

Marktbenadering

delen. Door realisatie van het agro-bedrij-

De gemeenten zijn gevorderd met de oprich-

venterrein Delfweg kunnen bedrijfsloodsen

ting van een Greenport-Ontwikkelingsmaat-

verplaatst worden. De landschappelijke kwa-

schappij (GOM), waarin wellicht ook private

liteit/toeristische waarde wordt zo sterk ver-

partijen zullen participeren.

beterd, de greenport versterkt, de betekenis
als woongebied vergroot en de waterhuishou-

Verantwoordelijk

ding verbeterd. De integrale herstructurering

Beleidsverantwoordelijkheid voor de green-

van de Duin- en Bollenstreek maakt deel uit

ports ligt bij LNV. De provincie voert de regie

van de verkenning Integrale Benadering Hol-

over de ontwikkeling. Het bedrijfsleven is ver-

land - Rijnland, waarin o.a. de mogelijkheden

antwoordelijk voor de herstructurering van

voor realisatie van de Rijnlandroute verkend

bedrijven.

worden.

199

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland
O n d e r w e rp	: integrale
gebiedsopgaven
fas e
: realisatie
m i n i s t e r i e : LNV

Greenport Zuid - Hollands Glasdistrict
(Westland - Oostland)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen				

g

MIRT-fase					

g

Financiën					

g g

Probleem

berging, waterkwaliteit, groene/landschap-

Toelichting wijzigingen

Greenport Zuid-Hollands Glasdistrict heeft

pelijke inpassing en daarop volgend ook her-

2008: het project is nieuw opgenomen in

de allure van hoofdstad van de Nederlandse

structurering op bedrijfsniveau (zoals herver-

het MIRT.

glastuinbouw. De ligging nabij grote steden

kaveling en verplaatsing woningen).

		

van de Zuidvleugel is gunstig in verband met

2009: de taakstellende rijksbijdrage voor het

de benodigde arbeid en voor de afzet, maar

Tijdschema mijlpalen

project is vastgesteld. Hiermee is het pro-

zorgt tevens voor grote ruimtedruk, die de

Start realisatie: 2008/2010

ject van de planstudiefase overgegaan naar

verdere ontwikkeling bemoeilijkt. De ruim-

Oplevering: 2011/2012

de realisatiefase.

eisen van deze tijd: moderne grote vracht-

Financiën

2010: de taakstellende rijksbijdrage is met

auto’s versus ontsluiting via oude polder-

Taakstellende rijksbijdrage: E 25,3 mln (waar-

e 12 mln verhoogd ten behoeve van de regi-

wegen, laag gelegen en volgebouwd ver-

van E 13,3 mln uit het Nota Ruimtebudget en

onale infrastructuur binnen deze greenport.

sus noodzakelijke waterbergingscapaciteit,

E 12 mln uit de motie Koopmans/Koppejan

oude verkaveling met vele kleine bedrijven

voor de regionale infrastructuur).

(< 1 ha) versus schaalvergroting, monofuncti-

Deze middelen worden beschikbaar gesteld

onele ontwikkelingskracht versus multifunctio-

via de bestuursovereenkomst ILG.

telijke structuur voldoet niet meer aan de

nele maatschappelijke behoefte voor werken,
wonen en recreëren. Ook de bereikbaarheid

Politiek / bestuurlijk

staat onder druk. In relatie hiermee worden

Moties: tijdens de begrotingsbehandeling van

diverse verkenningen en planstudies uitge-

VenW is de motie Koopmans/Koppejan aan-

voerd, waaronder de verkenning Rotterdam

genomen (TK31 700 XII, nr. 22), welke aan-

Vooruit en de planstudie A4 Delft - Schiedam.

vullend E 12 mln beschikbaar stelt voor de
verlengde Veilingroute en aanpak infra trade

Beschrijving oplossing

park III bij de Greenport Westland (E 6 mln)

Voor behoud en versterking van de concur-

en voor de aansluiting en modernisering van

rentiekracht van Greenport Nederland is her-

het glastuinbouwgebied Wateringseveldse

structurering en modernisering noodzakelijk.

polder (E 6 mln).

Er is een visie voor de toekomstige greenportontwikkeling, waarbij het glastuinbouwcom-

Marktbenadering

plex in al zijn verscheidenheid wordt versterkt.

Voor de Overbuurtsepolder is inmiddels een

De herstructurering in Westland en Oost-

PPS-ontwikkelingsmaatschappij operationeel.

land wordt via integrale gebiedsbenadering
opgepakt. De projecten ‘Boomawatering’,

Verantwoordelijk

‘Waalblok/4B waterproject’ en ‘Overbuurtse

Beleidsverantwoordelijkheid voor de green-

Polder’ zijn geselecteerd vanwege snelle

ports ligt bij LNV. Voor de uitvoering ligt de

uitvoerbaarheid. Het gaat hierbij om verbete-

verantwoordelijkheid bij provincie, gemeenten

ring van de (weg)infrastructuur, (piek-)water-

en andere betrokkenen.

200

ra n d s ta d

P rov i n c i e

Zuid-Holland, NoordHolland, Utrecht
O n d e r w e rp	: integrale
gebiedsopgaven
fas e
: realisatie
m i n i s t e r i e : LNV

Westelijke Veenweiden, fase 1 en fase 2

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen				

g

g

MIRT-fase						

g

Financiën						

g

Probleem

Tijdschema mijlpalen

Toelichting wijzigingen

Het fundamentele probleem van de Westelijke

Start realisatie: 2007 (fase 1); 2010 (fase 2)

2008: het project is nieuw opgenomen in

Veenweiden is de voortgaande én ongelijke

Oplevering na 2010 (fase 1); vanaf 2014 (fase

het MIRT.

bodemdaling, waardoor de kwetsbaarheid

2)

en kosteninefficiëntie van het watersysteem

2010: voor Groot Mijdrecht Noord is geble-

(kwantitatief en kwalitatief) toenemen en de

Financiën

ken dat het bestaande Plan De Venen niet

functies steeds minder passen bij de veran-

Taakstellende rijksbijdrage: E 148 miljoen

voldoet aan de Nota Ruimte doelen. De Nota

derende ondergrond. De (ongelijke) bodem-

(waarvan E 35 mln voor fase 1 en E 113

Ruimtebudget procedure is hierom voor dit

daling is onomkeerbaar. Er is sprake van een

mln uit het Nota Ruimtebudget voor fase 2).

project stopgezet. Voor het overige deel van

groeiende frictie en marginalisering van het

Deze middelen zijn beschikbaar gesteld via de

het programma is in juli 2009 de rijksbij-

ruimtegebruik. Ook is er sprake van toene-

Bestuursovereenkomst ILG. Verder middelen

drage vastgesteld, waarmee het programma

mende veiligheidsrisico’s als gevolg van water-

uit het ILG 2007 - 2013 voor EHS, ‘Groen en

is overgegaan naar de realisatiefase.

overlast en bestaat er de kans op calamiteiten,

de Stad’ en recreatie en bijdragen van provin-

mede door de klimaatsverandering.

cies, waterschappen en Europese Unie.

Beschrijving oplossing

Politiek / bestuurlijk

Het programma Westelijke Veenweiden

In 2004 is de Agenda voor de westelijke veen-

bevordert integrale herstructurering om de

weiden ondertekend door het rijk, de provin-

bodemdaling te remmen en het watersysteem

cies Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht,

duurzaam en robuust te maken. Dit gebeurt

gemeenten en waterschappen. Het belang van

door herinrichting, peilvakvergroting, peil-

de transitie van de veenweiden is onderstreept

aanpassing, waterloopkundige en hydrologi-

in de Groene Hartbrief (2006) van het kabi-

sche maatregelen, maar ook door maatrege-

net. Het programma sluit aan bij de in 2008

len gericht op herschikking van functies en op

verschenen Voorloper Groene Hart en bij de

innovatie en aanpassing van het landgebruik.

uitwerking van de Nota Ruimte doelen in het

Er zijn sleutelprojecten geselecteerd waarmee

Uitvoeringsprogramma Laag Holland. Per

een transitie en herstructurering van de wes-

gebied worden in het algemeen de afspra-

telijke veenweiden in gang gezet wordt. Fase

ken tussen alle betrokken partijen vastgelegd

1 van de Westelijke Veenweiden heeft betrek-

in een gebiedscontract. Het rijk ondertekent

king op de projecten Krimpenerwaard, Wor-

deze gebiedscontracten niet.

mer en Jisperwater en Zegveld - Portengen.
De investering voor fase 2 vanuit het Nota

Verantwoordelijk

Ruimtebudget is voor negen integrale gebieds­

Binnen het rijk is LNV verantwoordelijk. De

projecten: Gouwe Wiericke, Nieuwkoopse

regie voor de uitvoering ligt bij de provincies.

Plassen, Krimpenerwaard, Groot Wilnis Vinkeveen, Zegveld-Noord, Maarsseveen Westbroek, Kalverpolder, Westzaan en Zeevang.

201

ra n d s ta d

P rov i n c i e