Evaluatie kamerverhuurvrijstelling

September 2017
Ministerie van Binnenlandse Zaken

Inhoud
1. Inleiding ........................................................................................................................................... 2
1.1 Reikwijdte rapport ..................................................................................................................... 2
1.2 Onderzoeksvragen ..................................................................................................................... 2
1.3 Onderzoeksopzet ....................................................................................................................... 3
1.4 Leeswijzer .................................................................................................................................. 3
2. Achtergrond vrijstelling ................................................................................................................... 4
2.1 Invoering flankerend beleid om kamerverhuur te bevorderen.................................................. 4
2.2 Vormgeving vrijstelling .............................................................................................................. 4
2.3 Aanpalende regelgeving kamerverhuur .................................................................................... 5
2.4 Beoogde gevolgen maatregelen................................................................................................ 5
2.5 Belastingderving ........................................................................................................................ 5
3. Studenten en woonontwikkelingen ................................................................................................ 7
3.1 Ontwikkeling aantal studenten ................................................................................................. 7
3.2 Ontwikkeling aantallen studenten per stad .............................................................................. 8
3.3 Aanbod en woonsituatie van studenten .................................................................................. 10
4. Beleidsinspanningen studentenhuisvesting .................................................................................. 14
4.1 Aantrekkelijkheid van wonen in een hospitakamer................................................................. 14
4.2 Beleidsinspanningen kamerverhuur door hospita’s ................................................................ 14
4.3 Beleid gemeenten en studentenhuisvesters rondom hospitawoningen.................................. 15
5. Fiscale effecten .............................................................................................................................. 16
5.1 Raming budgettair belang ....................................................................................................... 16
5.2 Hoogte van de vrijstelling ....................................................................................................... 17
5.3 Uitvoeringsaspecten ................................................................................................................ 18
6. Conclusies en aanbevelingen ........................................................................................................ 19
6.1 Conclusies ................................................................................................................................ 19
6.2 Aanbevelingen ......................................................................................................................... 19
Wetteksten ........................................................................................................................................ 21
Bronnen ............................................................................................................................................. 22

1

1. Inleiding
Alle belastinguitgaven dienen periodiek te worden geëvalueerd. De vrijstelling van inkomsten uit
kamerverhuur, de zogenoemde kamerverhuurvrijstelling, is in 1993 in het leven geroepen. Uit de
parlementaire stukken blijkt dat er een voornemen was om na enige tijd een evaluatieonderzoek te
doen.1 Desondanks is deze regeling nooit geëvalueerd.2 Bij de invoering van de regeling is niet
expliciet ingegaan op de wijze waarop de kamerverhuurvrijstelling zou moeten worden gemonitord.
Er kan dan ook niet worden teruggegrepen op eerdere analyses of beleidsaanbevelingen. Verder is
geschikte data en/of goed cijfermateriaal over de regeling maar zeer beperkt voorhanden.

1.1 Reikwijdte rapport
Dit rapport richt zich primair op artikel 3.114 van de Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001);
de kamerverhuurvrijstelling. Het doel van deze regeling is het stimuleren van het aanbod van
studentenkamers door hospita’s om zo het algehele aanbod van studentenkamers te vergroten.
Wanneer een verhuurder (de hospita) een deel van de eigen woning in de zin van de Wet IB 2001
verhuurt, dan hoeven de huuropbrengsten – tot een bepaald bedrag – niet te worden opgegeven
als voordeel uit eigen woning. Hierdoor hoeft er over dit voordeel geen inkomstenbelasting te
worden betaald. Ook blijft het verhuurde deel onderdeel uitmaken van de eigen woning in fiscale
zin.
Voorts zijn de artikelen 3.97 (keuzemogelijkheid bij het houden van kostgangers) en 10.6
(indexering vrijstelling kamerverhuur) van de Wet IB 2001 relevant.
Artikel 3.97 van de Wet IB 2001 biedt verhuurders -onder voorwaarden- de keuzemogelijkheid bij
het houden van kostgangers, om het deel van de opbrengsten dat betrekking heeft op de verhuur
van het woongedeelte niet in aanmerking te nemen als resultaat uit overige werkzaamheden, maar
als voordelen uit eigen woning of als voordelen uit huurrecht. Omdat een voorwaarde van dit
wetsartikel is dat de verhuuropbrengst niet meer bedraagt dan het grensbedrag van de
kamerverhuurvrijstelling, leidt de keuze bij het houden van kostgangers in een eigen woning tot
het van toepassing zijn van de kamerverhuurvrijstelling.
Artikel 10.6 van de Wet IB 2001 geeft aan op welke wijze het bedrag van de
kamerverhuurvrijstelling jaarlijks dient te worden geïndexeerd.
De kamerverhuurvrijstelling is een algemene vrijstelling en niet gekoppeld aan een bepaalde groep
huurders. In de memorie van toelichting en in de verdere parlementaire behandeling is deze
vrijstelling echter steeds in verband gebracht met vraagstukken rondom studentenhuisvesting.
Zodoende zal in dit rapport de nadruk liggen op de effecten van de vrijstelling op de huisvesting
van studenten.

1.2 Onderzoeksvragen
Voor de onderzoeksvragen is aangesloten bij het toetsingskader belastinguitgaven uit de Regeling
Periodiek Evaluatieonderzoek3. Er is getracht een antwoord te geven op de volgende vragen:
Is de oorspronkelijke aanleiding voor de instelling van dit instrument nog steeds van
toepassing?
In hoeverre draagt het instrument bij (of heeft het instrument bijgedragen) aan het
behalen van de oorspronkelijke doelstelling? Wat zijn de voor- en nadelen van het gekozen
fiscale instrument ten opzichte van een directe subsidie.

1

Kamerstukken II 1991/92, 22 179, nr. 5.
Zoals ook geconstateerd door de Algemene Rekenkamer in 2010 en 2017.
3
Stcrt. 2014, 27142.
2

2

-

Hoe kan de raming van het budgettair beslag van de vrijstelling worden verbeterd en in
hoeverre is er een risico dat deze belastinguitgave sterk toeneemt? Hierbij wordt ook
gekeken naar de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van de regeling.

1.3 Onderzoeksopzet
Dit onderzoek is uitgevoerd door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, met
bijdragen van het ministerie van Financiën. Gegeven de beperkte budgettaire omvang, de beperkte
doelgroep en het beperkte effect van de vrijstelling op de woningmarkt is ervoor gekozen dit
onderzoek zelf uit te voeren.
Om een antwoord te geven op de onderzoeksvragen is allereerst gekeken naar de relevante
parlementaire stukken. Daarbij is gekeken welke argumenten en afwegingen een rol hebben
gespeeld bij de invoering van de kamerverhuurvrijstelling in 1993 en in hoeverre er in de
navolgende jaren in beleidsmatige zin aandacht is geweest voor studentenhuisvesting door
hospita’s.
Door te schetsen hoe de omvang van de studentenpopulatie zich de afgelopen jaren heeft
ontwikkeld, wat dat heeft betekend voor de groei van het aantal studenten per studentenstad en
de gevolgen daarvan voor de huisvesting, is getracht antwoord te geven op de vraag in hoeverre
de oorspronkelijke aanleiding voor de kamerverhuurvrijstelling nog steeds relevant is. Vragen
rondom doelmatigheid en doeltreffendheid komen onder andere aan de orde door te kijken naar de
huidige woonsituatie van studenten, in hoeverre huidige studenten nog steeds geneigd zijn om een
hospitakamer te betrekken en hoe een hospitakamer zich qua prijs verhoudt met andere
woonvormen.
De onderzoeksvragen die ingaan op de onderbouwing van de raming worden beantwoord door te
schetsen hoe de raming tot stand is gekomen en hoe de raming jaarlijks wordt aangepast. Ook
wordt aangegeven welke informatie er al dan niet aanvullend nodig is voor een beter inzicht in de
werkelijke kosten van de vrijstelling.

1.4 Leeswijzer
In hoofdstuk twee wordt de achtergrond van de kamerverhuurvrijstelling beschreven. Hierbij
wordt de oorspronkelijke gedachte achter de invoering van de vrijstelling geschetst en de destijds
beoogde beleidseffecten.
De ontwikkeling van het aantal studenten en hun woonvoorkeuren wordt beschreven in het derde
hoofdstuk. Dit hoofdstuk tracht een breder beeld te schetsen dan alleen het type huisvesting waar
de vrijstelling op ziet. Zo wordt gekeken naar de groei van het aantal studenten dat in een
studentenstad woont, hoe deze groei zich verhoudt tot het aantal inwoners van de betreffende stad
en in welk type huisvesting studenten wonen en willen wonen.
Het vierde hoofdstuk schetst de verschillende beleidsmaatregelen van de afgelopen jaren die
allemaal op de een of andere manier tot doel hadden om het woonaanbod voor studenten te
vergroten. In dit hoofdstuk komt ook aan de orde in hoeverre kamerverhuur door hospita’s een rol
heeft gespeeld en in hoeverre het voor studenten aantrekkelijk is om bij een hospita in te wonen.
Hoofdstuk vijf gaat in op de hoogte van de vrijstelling door de jaren heen en de raming van het
budgettair belang van de vrijstelling.
De conclusies en beleidsaanbevelingen komen in het zesde hoofdstuk aan bod.

3

2. Achtergrond vrijstelling
Al in 1976 is door het toenmalige Kamerlid Drees een amendement ingediend waarin gepleit werd
voor een vrijstelling van inkomsten uit kamerverhuur. Het heeft uiteindelijk tot 1993 geduurd tot er
een vorm van vrijstelling is gekomen.

2.1 Invoering flankerend beleid om kamerverhuur te bevorderen
Bij de behandeling van de wijziging van de Wet individuele huursubsidie in 1988 waarbij werd
voorgesteld om de jongerentabel4 af te schaffen, is door zowel de Tweede Kamer als het kabinet
gewezen op de wenselijkheid van flankerend beleid ter bevordering van kamerverhuur.
Dit flankerend beleid is uiteindelijk langs drie sporen vormgegeven. Het eerste spoor betrof de
invoering van de kamerverhuurvrijstelling. Het tweede spoor bestond uit een wijziging van het
Burgerlijk Wetboek waardoor de huurbescherming voor nieuwe bewoners van hospitakamers werd
beperkt. Het laatste spoor was gericht op kamergewijze verhuur van woningen door sociale
verhuurders. De eerste twee sporen zijn expliciet aan elkaar gekoppeld vanuit de gedachte dat om
particulieren daadwerkelijk zover te krijgen een kamer aan te bieden, naast een beperking van de
huurbescherming van kamerbewoners, een financiële prikkel niet kan worden gemist.
Verder is in de memorie van toelichting een overzicht gegeven van de verschillende
fiscaaltheoretische argumenten die bij de invoering van een vrijstelling in de inkomstenbelasting
een rol hebben gespeeld. Een belastingvrijstelling kan worden gezien als een inbreuk op het
inkomensbegrip van de inkomstenbelasting. Het kabinet heeft destijds echter gemeend dat gezien
de voortdurende afname van het kameraanbod door particulieren, de toename van de aantallen
studenten, verdergaande regionalisering van het hbo-onderwijs en daarmee samenhangend een
hogere landelijke en/of regionale vraag naar kamers dan voorzien, er voldoende redenen waren om
toch een vrijstelling voor kamerverhuur te creëren.
Over de uitvoeringsaspecten is in de memorie van toelichting slechts gemeld dat de regeling geen
bijdrage levert aan vereenvoudiging van wetgeving en dat de maatregelen niet of nauwelijks van
invloed zijn op de werklast van de Belastingdienst en de rechterlijke macht.

2.2 Vormgeving vrijstelling
De oorspronkelijke regeling gaat uit van een vrijstelling van inkomsten uit kamerverhuur indien de
verhuurinkomsten niet meer dan 5.000 gulden per jaar bedragen. De grens van 5.000 gulden is
afgeleid van een onderzoek uit 1989 van de Raad voor de volkshuisvesting (verder: de Raad),
waarbij de Raad redeneert dat de fiscale vrijstelling van zodanige omvang moet zijn dat daarvan
een voldoende prikkel uitgaat om tot verhuur van ten minste één kamer over te gaan. De Raad
heeft daarbij in schaarstegebieden de netto-kamerverhuurprijzen van hospitakamers berekend (cf.
het puntenstelsel van de Huurprijzenwet woonruimte) en in de regel kwamen die het genoemde
bedrag niet te boven. Voorts is destijds opgemerkt dat het plafond van de vrijstelling samenhangt
met het bedrag dat studerende en werkende jongeren jaarlijks maximaal voor kamerverhuur
kunnen of willen betalen. Op basis van het Woning Behoefte Onderzoek uit 1990 is berekend dat
80% van de kamers wordt verhuurd tegen een huurprijs van minder dan 400 gulden, hetgeen
overeenkomt met de hoogte van de vrijstelling.
De vrijstelling ziet op bruto-opbrengsten; het bedrag van de inkomsten uit kamerverhuur zonder
aftrek van kosten. Gezien het feit dat de regeling verband houdt met een tekort aan woonruimte
voor jongeren geldt de vrijstelling niet voor de volgende categorieën van verhuur: commerciële
4

De destijds geldende Wet individuele huursubsidie bevatte subsidietabellen (waaronder een aparte tabel voor
jongeren van 18 tot en met 22 jaar) waaruit, gegeven een bepaalde huurprijs en een bepaald inkomen, kon
worden afgelezen hoe groot het bedrag aan huursubsidie was. Met de afschaffing van de jongerentabel werd
een bezuiniging op het budget van de huursubsidie beoogd, aangezien jongeren voortaan alleen op basis van
de – voor hen ongunstigere - alleenstaandentabel subsidie konden krijgen.

4

kamerverhuur (hotels, pensions, commerciële kamerverhuurbedrijven, e.d.), verhuur per uur,
seizoensgebonden verhuur en verhuur van een gehele woning.
De verhuurde kamer mag geen zelfstandige woning zijn en moet onderdeel uitmaken van de eigen
woning van de verhuurder. Zowel de huurder als de verhuurder moeten op het adres van de
woning zijn ingeschreven in de basisregistratie personen. De bruto-opbrengsten bedragen niet
meer dan de hoogte van de vrijstelling.

2.3 Aanpalende regelgeving kamerverhuur
Voor deze vorm van kamerverhuur gelden –onder voorwaarden- enigszins afwijkende regels met
betrekking tot huurbescherming. Deze voorwaarden zijn: de verhuurder kamer mag geen
zelfstandige woning zijn en moet onderdeel uitmaken van de verhuurde woning waarin de
verhuurder zijn hoofdverblijf heeft. Als laatste mag aan dezelfde huurder in dezelfde woning niet al
eerder een woonruimte zijn verhuurd, teneinde misbruik te voorkomen. Indien aan deze
voorwaarden is voldaan gelden de eerste negen maanden van de huurovereenkomst bij een
hospita als proeftijd. De verhuurder kan danbinnen deze negen maanden de verhuurder zonder
opgave van reden de huur opzeggen (zie artikel 7:232 lid 3 BW); een inhoudelijke rechterlijke
toets van de opzegging blijft achterwege, behalve in bijzondere gevallen van misbruik. Wel moet
de verhuurder een opzegtermijn van minimaal drie maanden aanhouden. Verder is het dwingende
recht om zelf onderhoudsgebreken te verhelpen onder verrekening van de kosten met de huur (art.
7:206 lid 3 BW) uitgesloten, evenals dat van de indeplaatsstelling na een geweigerde woningruil
(art. 7:270 BW). Na afloop van de negen maandentermijn gelden voor kamerbewoners vrijwel de
normale huurbeschermingsregels.
In het geval de kamer wordt verhuurd door iemand die ook een bijstandsuitkering ontvangt, geldt
dat de inkomsten uit kamerverhuur verrekend worden met de bijstand (artikel 31 van de
Participatiewet). Op grond van artikel 17 van de Participatiewet heeft een bijstandsgerechtigde
inlichtingenplicht en moet hij de gemeente op de hoogte brengen van alle feiten die van invloed
kunnen zijn op zijn bijstand. Het verhuren van een kamer valt hieronder.

2.4 Beoogde gevolgen maatregelen
De hiervoor benoemde eerste twee sporen van het flankerend beleid om kamerverhuur te
bevorderen hebben gezamenlijk tot doel de verhuurder over de streep te trekken tot kamerverhuur
over te gaan. De vrijstelling moet daar een financiële prikkel voor bieden. De beperking van
huurbescherming van kamerbewoners verlaagt de drempel om iemand met huurrechten in huis te
halen.
Met deze maatregelen gezamenlijk is destijds beoogd een uitbreiding van het aanbod van
particuliere huurkamers teweeg te brengen van 20.000 a 30.000 kamers (bovenop de bestaande
voorraad van 140.000 verhuurde kamers). Deze berekening volgt uit het Nationaal Rayon
Onderzoek 1989 waarin het mogelijke effect van wegnemen van belemmeringen op het aanbod
van huurkamers in beeld is gebracht.

2.5 Belastingderving
Bij de introductie van de vrijstelling is een belastingderving van 10 mln. gulden geraamd. Dit
bedrag is gebaseerd op fiscale gegevens over het aantal personen dat vóór invoering van de
kamerverhuurvrijstelling inkomsten uit kamerverhuur genoot en de bedragen die daarbij aan
inkomsten werden aangegeven.
Er is uitgegaan van gegevens uit de fiscale statistiek van 1985. Dit is het laatste jaar waar
specifieke gegevens over de opbrengsten en kosten samenhangend met particuliere verhuur
bekend zijn. Hieruit blijkt dat circa 25.000 particuliere verhuurders inkomsten uit kamerverhuur
aangaven. Het opgevoerde bedrag aan inkomsten bedraagt circa 85 mln. gulden (en na aftrek van
kosten bedragen de netto-inkomsten circa 45 mln. gulden). Een deel van de netto-inkomsten werd

5

evenwel genoten door particuliere verhuurders die niet op het verhuuradres woonden. Zij kwamen
niet in aanmerking voor een vrijstelling, net als de personen waarvan de jaarlijkse inkomsten uit
verhuur hoger waren dan 5000 gulden.

6

3. Studenten en woonontwikkelingen
Het doel van de vrijstelling is het vergroten van het kameraanbod voor studenten vanwege de
toename van het aantal studenten en de regionalisering van het hbo. In de navolgende paragraaf
wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van het aantal studenten en de groei van het aantal
studenten per stad. Dit geeft een beeld van de ontwikkeling en de vraag naar
studentenhuisvesting.
Voor de genoemde studiesteden wordt aangesloten bij de studiesteden die ook opgenomen zijn in
de Landelijke monitor studentenhuisvesting.

3.1 Ontwikkeling aantal studenten
Het aantal studenten neemt door de jaren heen steeds toe. Deze toename doet zich zowel in het
hbo als in het wo voor. In 2000 waren er nog ongeveer 480.000 studenten (313.000 in het hbo en
166.000 in het wo). In het studiejaar 2015/16 is dit aantal toegenomen tot meer dan 700.000
studenten (443.000 in het hbo en 261.000 in het wo).
Figuur 3.1 Ontwikkeling van het totale aantal studenten HO (bron: CBS/Statline)

800.000
600.000
400.000
WO
200.000
HBO
0

Voor de komende jaren wordt er in het wo een minder sterke stijging van het aantal studenten
verwacht dan in voorgaande jaren het geval was. In het hbo wordt zelfs een daling van het aantal
studenten voorzien. Deze ontwikkeling wordt vooralsnog verklaard door demografische krimp. De
mogelijke effecten van de introductie van het studievoorschot zijn hier nog niet zichtbaar in.
Figuur 3.2 Ontwikkeling van het aantal voltijdstudenten HO (bron: Landelijke Monitor Studentenhuisvesting
2016)

7

3.2 Ontwikkeling aantallen studenten per stad
Het percentage uitwonende studenten is al jaren stabiel en ligt op ongeveer 56% van de totale
studentenpopulatie. In 2016 gaat het dan om een totaal van 364.000 studenten. Naarmate
studenten ouder worden en langer studeren zijn zij vaker uitwonend. Zo woont driekwart van de
studenten tot 19 jaar nog thuis, terwijl dat bij 24-jarigen minder dan een kwart is. Ook geldt dat
hbo-studenten vaker thuis blijven wonen dan wo-studenten. Van de hbo-studenten woont 55%
thuis, waar dat bij wo-studenten slechts 27% is.
Overigens geldt dat lang niet iedere uitwonende student ook woont in zijn studiestad. Zo woont
32% van de uitwonende studenten niet in de studiestad5.
Figuur 3.3 Aantallen studenten woonachtig per stad voor studiejaar 2015/2016 (bron: CBS/Statline)

0

10.000

20.000

30.000

40.000

50.000

60.000

Alkmaar
Almere
Amersfoort
Amsterdam
Apeldoorn
Arnhem
Breda
Delft
Deventer
Doetinchem
Dronten
Ede
Eindhoven
Emmen
Enschede
Gouda
Groningen (gemeente)
Haarlem
Heerlen
Helmond
Hilversum
Leeuwarden
Leiden
Maastricht
Nijmegen
Rotterdam
's-Gravenhage (gemeente)
's-Hertogenbosch
Sittard-Geleen
Tilburg
Utrecht (gemeente)
Venlo
Vlissingen
Wageningen
Zwolle

Veruit de meeste uitwonende studenten wonen in een stad met ook een universiteit. De enige stad
waar meer dan 10.000 studenten wonen en die geen universiteit heeft is Breda.

5

Landelijke monitor studentenhuisvesting 2016, blz. 31.

8

Figuur 3.4 Groei aantallen studenten woonachtig per stad vanaf het jaar 2000 (bron: CBS/Statline)

0%

20%

40%

60%

80%

100%

120%

140%

160%

Alkmaar
Almere
Amersfoort
Amsterdam
Apeldoorn
Arnhem
Breda
Delft
Deventer
Doetinchem
Dronten
Ede
Eindhoven
Emmen
Enschede
Gouda
Groningen…
Haarlem
Heerlen
Helmond
Hilversum
Leeuwarden
Leiden
Maastricht
Nijmegen
Rotterdam
's-Gravenhage…
's-Hertogenbosch
Sittard-Geleen
Tilburg
Utrecht…
Venlo
Vlissingen
Wageningen
Zwolle
Groei in studenten

Gemiddelde

Bij de groei van het aantal uitwonende studenten zijn het niet alleen de universiteitssteden die
harder groeiden dan het gemiddelde, maar ook steden als bijv. Almere, Venlo, Ede, Amersfoort,
Helmond, Breda, Doetinchem, Den Haag en Emmen.

9

Figuur 3.5 Groei studenten in procenten ten opzichte van bevolking met in geel steden met een universiteit en
in rood steden met alleen een hbo-instelling (bron: CBS/Statline)

Wanneer de groei van het aantal studenten woonachtig in een stad wordt afgezet tegen de groei
van het aantal bewoners van die stad valt op dat in vrijwel alle steden de studentenpopulatie die
daar ook woont relatief hard is toegenomen. Dat zorgt voor druk op de woningmarkt voor die
woningen waarin studenten willen wonen.

3.3 Aanbod en woonsituatie van studenten
Het totale aanbod aan eenheden voor studenten is lastig inzichtelijk te maken. Dat hangt
ondermeer samen met het feit dat er geen specifiek label kan worden geplakt op een
studentenwooneenheid, omdat een studentenkamer net zo goed bewoond zou kunnen worden door
een reguliere woningzoekende.
Wel zijn er complexen specifiek gericht op studenten en zijn er huisvesters die zich richten op
studenten (de SSH’s).

10

Figuur 3.6 Aantal voltijdstudenten naar woonsituatie en type woonruimte, collegejaar ’15-’16 (bron: Landelijke
Monitor Studentenhuisvesting 2016)

Het grootste deel (56%) van alle uitwonende studenten woont in een kamer met gedeelde
voorzieningen. Dat zou een hospitakamer kunnen zijn. Omdat er geen verdere uitsplitsing is van
het aandeel kamers met gedeelde voorzieningen valt uit bovenstaande figuur niet te herleiden hoe
groot het aandeel is van studenten dat bij een hospita woont. Voor het overige deel van de
gevallen wonen studenten in een éénkamerwoning of in een zelfstandige unit. Een
éénkamerwoning is een woning met uitsluitend eigen voorzieningen (sanitair en keuken). Een
zelfstandige unit heeft ook uitsluitend eigen voorzieningen, maar kan uit meerdere kamers
bestaan.
Zowel de éénkamerwoning als de zelfstandige unit worden door de Belastingdienst als zelfstandige
woonruimtes aangemerkt, hetgeen maakt dat de huurder huurtoeslag kan aanvragen. Uitgaande
van de verdeling naar verschillende typen woningen uit bovenstaande figuur kan er in 44% van de
gevallen mogelijk aanspraak op de huurtoeslag worden gemaakt.

11

Figuur 3.7 Aandeel uitwonende voltijdstudent naar type woonruimte (bron: Landelijke Monitor
Studentenhuisvesting 2016 op basis van enquête “Wonen als Student 2016”)

Figuur 3.8 Gewenste type woonruimte en woonlocatie van voltijdstudenten die binnen één jaar wensen te
verhuizen (tussen haakjes de huidige situatie van deze studenten). Collegejaar ’15-’16 (bron: Landelijke
Monitor Studentenhuisvesting 2016 op basis van enquête “Wonen als Student 2016”)

12

Wanneer uitwonende studenten zelf aangeven in wat voor type woonruimte ze zouden willen
wonen, dan hebben zij een voorkeur voor een zelfstandige ruimte gevolgd door een
eenkamerwoning. Dit gegeven heeft ook zijn weerslag op de huurtoeslag. De toename van het
aantal studenten in de huurtoeslag is namelijk deels te verklaren door een structurele toename van
het aantal zelfstandige studentenwoningen waarbij recht bestaat op huurtoeslag. Investeerders
hebben de afgelopen jaren samen met woningcorporaties veel zelfstandige studentenwoningen
gebouwd die voor hen een interessant beleggingsobject vormen. De bijdrage van de groei van het
aantal studenten met huurtoeslag aan de totale stijging van het huurtoeslagbudget bedroeg tussen
2008 en 2013 ongeveer 12%; een bedrag van ongeveer 44 mln.6

6

Interdepartementaal beleidsonderzoek sociale huur. De prijs voor betaalbaarheid, 2016, blz. 36.

13

4. Beleidsinspanningen studentenhuisvesting
In dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de verschillende beleidsinspanningen op het
terrein van kamerverhuur door hospita’s en studentenhuisvesting.

4.1 Aantrekkelijkheid van wonen in een hospitakamer
Zoals al eerder aangegeven is er geen onderzoek bekend dat zich specifiek richt op kamerverhuur
door hospita’s of de kamerverhuurvrijstelling. Wel zijn er de afgelopen jaren verschillende
onderzoeken geweest waarin aandacht is geweest voor kamerverhuur door hospita’s.
In de brief van 11 juni 2001 van het kabinet7 is reeds geconcludeerd dat het huren van een kamer
bij een hospita niet meer aan blijkt te sluiten op de woonwensen van studenten. Dit sluit aan bij de
conclusies in het rapport van Laagland’ advies uit 2002 dat de belangstelling bij studenten voor
hospitakamers niet groot is. In dit onderzoek uit 2002 is opgemerkt dat kamers voor inwoning
vooral aftrek vinden in de piekperiode, het begin van het studiejaar. In de loop van het studiejaar
komen deze meestal weer vrij. Sommige gemeenten, corporaties en lokale kamerbureaus zijn
actief om deze vorm van verhuur bij particulieren (huurders en eigenaarbewoners) op peil te
houden of nieuw leven in te blazen. Het stimuleren van kamerverhuur door hospita’s is volgens het
onderzoek een snelle, goedkope en eenvoudig te realiseren korte termijnoplossing.
Onderzoek van ITS Nijmegen uit 2004 laat voorts zien dat studenten in een hospitakamer relatief
tevreden zijn over hun woonsituatie, maar dat zij in de helft van de gevallen wel op zoek zijn naar
andere woonruimte. Dit sluit aan bij hetgeen Laagland’ advies in 2010 concludeert, namelijk dat
minder dan een procent van de studenten een hospitawoning als een gewenste woonsituatie ziet
en dat naarmate een student langer studeert, hij ook minder vaak bij een hospita inwoont.
Over het aantal kamers dat door hospita’s wordt verhuurd is weinig bekend. In 2007 heeft het
toenmalige ministerie van VROM een rapport gepubliceerd waarin cijfers over het aantal
beschikbare kamers bij hospita’s staan. In 2002 waren dit er 73.000 en in 2006 waren dit er
87.000.
Uit de verschillende onderzoeken komt het beeld naar voren dat kamerverhuur door hospita’s
vooral een woonvorm is voor studenten die vanuit het ouderlijk huis een kamer in een
studentenstad zoeken en dan vooral als opstap fungeert waar vanuit gezocht kan worden naar een
andersoortige studentenwoning.

4.2 Beleidsinspanningen kamerverhuur door hospita’s
Er is de afgelopen jaren veelvuldig geconstateerd dat er een tekort aan studentenhuisvesting is.
Dat heeft geleid tot een actieplan studentenhuisvesting 2003-2010 en een landelijk actieplan
studentenhuisvesting 2011-2016. In beide actieplannen wordt vooral ingezet op het vergroten van
het aanbod van huisvesting voor studenten. Zo werd in het actieplan uit 2003 ingezet op
verruiming van het aanbod (12.000 eenheden door Kences-leden8), bevordering van de
doorstroming en meer kennis en inzicht op lokaal niveau. Uiteindelijk zijn er 19.000 extra
studenteneenheden gerealiseerd. Het actieplan uit 2010 zet in op het realiseren van 16.000 extra
studenteneenheden en het bevorderen van de samenwerking tussen betrokken partijen om het
tekort aan studentenhuisvesting te verminderen.
In het actieplan studentenhuisvesting 2003-2010 wordt het stimuleren van kamerverhuur door
hospita’s nog als speerpunt genoemd voor het verruimen van het aanbod van studentenkamers.
Dit speerpunt is ingevuld door in te zetten op het geven van voorlichting aan de verhuurder over
de kamerverhuurvrijstelling en de gevolgen voor huursubsidievaststelling. Essentieel hierbij is dat

7

8

Kamerstukken II 2000/01, 27 400-XI, nr. 72.
Kences is het kenniscentrum studentenhuisvesting en samenwerkingsverband van studentenhuisvesters.

14

iedere studentenstad een voorziening bij de gemeente en/of corporatie heeft waar potentiële
hospita’s met vragen terecht kunnen.
In de tussenevaluatie van het actieplan9 is geconcludeerd dat het stimuleren van kamerverhuur
door hospita’s wisselend wordt opgepakt in de diverse studentensteden. Als goed voorbeeld wordt
Nijmegen genoemd waar jaarlijks een advertentiecampagne wordt gehouden waarin particulieren
worden opgeroepen om al dan niet tijdelijk een kamer aan te bieden aan eerstejaarsstudenten. In
2007 zijn door deze campagne 210 kamers beschikbaar gekomen. Delft heeft een kamerwinkel (via
studentenhuisvester DUWO) waar particulieren hun woningen kunnen aanbieden. Dit zou jaarlijks
ca. 100 tot 200 extra kamers opleveren. Tenslotte merkt Kences in de tussenevaluatie op dat
kamerverhuur door hospita’s in andere steden maximaal een paar honderd verhuizingen per jaar
oplevert, hetgeen vooral te maken lijkt te hebben met de afgenomen wens van studenten om bij
een hospita te wonen.
Als laatste is, naar aanleiding van het rapport van Laagland uit 2010, in een brief van het kabinet10
nog een keer benadrukt dat wordt vastgehouden aan de punten uit het actieplan waaronder het
bevorderen van aandacht bij gemeenten voor kamerverhuur door hospita’s.

4.3 Beleid gemeenten en studentenhuisvesters rondom hospitawoningen
Om ook enig idee te krijgen in hoeverre kamerverhuur door hospita’s ondersteund wordt door
gemeentelijke maatregelen is gekeken of en op welke wijze partijen in het veld hier aandacht aan
besteden. Bij de studentenhuisvesters verenigd onder Kences wordt er bijvoorbeeld geen –actieve–
aandacht aan kamerverhuur door hospita’s besteed.
Ook in veel studentensteden wordt door gemeenten geen specifiek huisvestingsbeleid gevoerd op
het stimuleren van hospita’s. Uitzonderingen hierop zijn bijvoorbeeld de gemeenten Utrecht,
Tilburg, Amersfoort en Leeuwarden. Deze gemeenten besteden in de gemeentelijke
huisvestingsverordening aandacht aan de vereisten die specifiek voor een hospita gelden.
Ter illustratie: de gemeente Utrecht heeft onlangs vanwege misbruik de gemeentelijke
hospitaregeling aangescherpt. Nu worden alleen de nog echte (ouderwetse) hospitasituaties
uitgezonderd van de vergunningplicht die vereist is wanneer een woning wordt omgezet van
zelfstandig naar onzelfstandig. De nieuwe regeling houdt in dat er geen omzettingsvergunning
nodig is wanneer de eigenaar in de woning woont en kamers verhuurt aan maximaal 2 personen en
de eigenaar-bewoner voor minimaal 10% eigenaar van de woning is.11
Voor de overige studentensteden vallen hospitaconstructies veelal onder het reguliere beleid dat
geldt ten aanzien van verhuur van onzelfstandige woonruimte en het omzetten van zelfstandige
naar onzelfstandige woonruimte. Gemeenten hebben de vrijheid om hier regels voor op te stellen.
Uit de verschillende huisvestingsverordeningen valt op te maken dat het in veel gevallen is
toegestaan een woning onzelfstandig te verhuren aan twee of drie verschillende kamerbewoners.
Bij meer personen dient een vergunning voor kamerbewoning te worden aangevraagd. Daarbij
kunnen regels worden gesteld omtrent het aantal m2, de WOZ-waarde van de woning en of de
prijs al dan niet boven de liberalisatiegrens ligt. Ook hebben gemeenten de mogelijkheid om
studenten niet toe te laten in kwetsbare buurten op basis van de wet bijzondere maatregelen
grootstedelijke problematiek (de zogenaamde “Rotterdamwet”).

9

Kamerstukken II 2008/09, 31 700-XVIII, nr. 65.
Kamerstukken II 2009/10, 32 123-XVIII, nr. 75.

10
11

Gemeente Utrecht: beleidsnotitie en beleidsregels woningsplitsen en omzetten, jaargang 2015, nr. 120983.

15

5. Fiscale effecten
5.1 Raming budgettair belang
Voor de raming zijn geen gegevens beschikbaar uit fiscale bron: het gebruik en de hoogte van de
vrijstelling hoeft niet te worden aangegeven in het aangiftebiljet en er hoeft ook geen verzoek te
worden ingediend om van de vrijstelling gebruik te kunnen maken.
Bij invoering van de kamerverhuurvrijstelling werd uitgegaan van 10 mln. gulden aan
belastingderving. De raming kwantificeerde het budgettair belang van de vrijstelling van het
aangeven van de inkomsten uit kamerverhuur. Volgens die ramingssystematiek werd het
budgettaire beslag in 2006 geraamd op 28,5 mln. Vanaf 2006 is de raming gebaseerd op cijfers die
door het toenmalige ministerie van VROM zijn gepubliceerd over het aantal kamers bij hospita’s in
2006, waarbij verondersteld is dat 25% van het aantal hospita’s dat kamers verhuurt in
aanmerking komt voor de vrijstelling. Sindsdien zijn geen nieuwe cijfers over het aantal kamers bij
hospita’s beschikbaar gekomen. De groei van het aantal kamers bij hospita’s tussen 2003 en 2006
is jaarlijks doorgetrokken. Door deze veronderstelde groei en door de indexering van het
vrijstellingsbedrag (en de daarmee rechtstreeks samenhangende stijging van de veronderstelde
huurinkomsten) liep het geraamde budgettaire beslag op tot 54 mln. in 2017.
De afgelopen maanden is duidelijk geworden dat de ramingssystematiek met het invoeren van de
Wet IB 2001 had moeten worden aangepast. De regeling houdt per 2001 namelijk in dat het
verhuurde deel van de woning niet wordt aangegeven als rendementsgrondslag in box 3, maar
onder de fiscale behandeling van de eigen woning in box 1 blijft vallen (waarbij de huuropbrengst
niet wordt belast). Het budgettaire belang van de vrijstelling is daarmee het verschil tussen de
heffing die zonder de regeling in box 3 zou plaatsvinden, namelijk het belasten van de forfaitaire
inkomsten uit het verhuurde deel van de woning in box 3 (vermogensrendementheffing op basis
van forfaitair rendement over het verschil tussen de waarde van het verhuurde deel van de woning
en het aan het verhuurde deel toe te rekenen deel van de eventuele schuld12) en de heffing die op
basis van de regeling in box 1 plaatsvindt, namelijk het belasten van het verhuurde deel van de
woning als onderdeel van de eigen woning (eigenwoningforfait over het verhuurde deel verminderd
met aftrek van rente en kosten over het deel van de eigenwoningschuld dat ziet op het verhuurde
deel).
Om de raming volgens deze nieuwe systematiek te maken is veel informatie nodig. Zo moet
bekend zijn welk deel van de woning gemiddeld verhuurd wordt, wat de waarde van de woning is,
wat de resterende eigenwoningschuld is, hoe hoog de aftrekbare rente en kosten zijn en hoeveel
van de waarde van het verhuurde deel van de woning in box 3 onder het heffingvrij vermogen zou
vallen als het verhuurde deel in box 3 zou vallen. Deze gegevens zijn op dit moment niet
voorhanden. Ten behoeve van de raming van de budgettaire derving van de
kamerverhuurvrijstelling, die in bijlage 6 van de Miljoenennota wordt gepubliceerd, zijn hierover
aannames gedaan. Dit heeft geleid tot een forse bijstelling van de raming voor 2017 naar 9 mln.
en een raming van het budgettaire belang in 2018 van 10 mln.
Gezien de lage populariteit van het huren van een kamer bij een hospita en het beperkte
budgettaire belang van de regeling is het risico op het budgettair “uit de hand lopen” van de
regeling gering.

12

Wel is op het totaal van de schulden is een drempel van toepassing.

16

5.2 Hoogte van de vrijstelling
Onderstaande grafiek laat de ontwikkeling zien van het maximumbedrag dat een hospita aan
huuropbrengst mag ontvangen om van de kamerverhuurvrijstelling gebruik te kunnen maken. De
wijze van indexering van de vrijstelling is opgenomen in artikel 10.6 van de Wet IB 2001. Dit
bedrag wordt geïndexeerd op basis van het indexcijfer van de woninghuren. Dit is het gemiddelde
van de consumentenprijsindexcijfers voor alle huishoudens voor de woninghuur van het CBS.
Grafiek 5.2 Hoogte kamerverhuurvrijstelling en procentuele groei

6.000

5,0%

5.000

4,0%

4.000
3,0%
3.000
2,0%
2.000
1.000

1,0%

0

0,0%
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Vrijstelling in euro's (linkeras)

Groei in procenten (rechteras)

De mate waarin een hospitakamer aantrekkelijk is hangt naast het aanbod en de kwaliteit mede
samen met de prijs. Zoals ook in hoofdstuk 2 is aangegeven moet de hoogte van de vrijstelling
aansluiten bij het maximale bedrag dat studenten bereid zijn voor een kamer te willen betalen.
Uit figuur 5.3 blijkt dat de woonlasten van een hospitakamer (ervan uitgaande dat de hospita
gebruikmaakt van de volledige vrijstelling) lager zijn dan die van een zelfstandige kamer en een
éénkamerwoning, maar duurder dan die van een kamer met gemeenschappelijke voorziening.
Overigens gaat figuur 5.3 uit van de gemiddelde prijs per kamer voor alle studentensteden, terwijl
de prijs per kamer tussen studentensteden sterk kan verschillen.
Wat de figuur wel laat zien is dat de (maximale) prijs van een hospitakamer niet heel erg afwijkt
van de prijsstelling van andere kamers.

17

Figuur 5.3 Ontwikkeling niveau woonlasten van uitwonende voltijdstudenten naar type woonruimte (bron:
Landelijke Monitor Studentenhuisvesting 2016 op basis van enquête “Wonen als Student 2012-2016” met eigen
bewerking)13

750
700
650

Zelfstandige unit

600
Eenkamerwoningen

550
500

Kamer bij hospita

450
Kamer met gemeenschappelijke
voorziening

400
350
300
12-'13

13-'14

14-'15

15-'16

5.3 Uitvoeringsaspecten
De Belastingdienst streeft ernaar om belastingplichtigen zoveel mogelijk op vrijwillige basis aan
hun fiscale verplichtingen te laten voldoen. De Belastingdienst ondersteunt belastingplichtigen
hierin door bijvoorbeeld bij de Belastingdienst bekende gegevens in de aangifte voor in te vullen.
Dit laat echter onverlet dat belastingplichtigen zelf verantwoordelijk zijn voor het opgeven van hun
inkomsten en alle andere gegevens die van belang zijn voor de belastingheffing. Dat geldt ook voor
de inkomsten uit kamerverhuur. Om belastingplichtigen te helpen bij het invullen van de aangifte
wordt in de aangifte onder het hoofdstuk Eigen Woning gevraagd naar de inkomsten uit (tijdelijke)
verhuur van een woning. Uitleg daarover is opgenomen in de toelichting bij de vraag en daarbij
wordt tevens uitleg gegeven over de kamerverhuurvrijstelling en de voorwaarden voor toepassing
daarvan. Mocht nadat de aanslag is vastgesteld blijken dat een belastingplichtige één of meer
kamers verhuurt en hij niet aan de voorwaarden voor de vrijstelling voldoet dan kan de
Belastingdienst een navorderingsaanslag eventueel met boete en belastingrente opleggen.
Voldoet een belastingplichtige aan de voorwaarden van de kamerverhuurvrijstelling dan zijn de
huurinkomsten vrijgesteld en geeft hij deze niet separaat aan in zijn aangifte. In box 1 wordt het
eigenwoningforfait van de gehele woning in aanmerking genomen. Indien niet aan de voorwaarden
voor de vrijstelling wordt voldaan valt het verhuurde deel van de woning (en de eventueel
bijbehorende schuld) in box 3. In box 1 wordt dan alleen voor het niet-verhuurde deel het
eigenwoningforfait in aanmerking genomen.
Omdat een vrijstellingsbedrag als de onderhavige in de praktijk vaak als normstellend blijkt te
worden gebruikt – hoewel daarvoor niet bedoeld – zal de huurprijs bij kamerverhuur veelal onder
de vrijstellingsgrens blijven en is correctie daardoor vaak niet aan de orde.
De kamerverhuurvrijstelling heeft dan ook een positief effect op de uitvoerbaarheid van inkomsten
uit kamerverhuur en brengt relatief lage uitvoeringskosten met zich mee.

13

Voor de kamer bij een hospita is uitgegaan van dat de huur overeenkomt met de maximale huur die
gevraagd kan worden om onder de vrijstellingsgrens van de kamerverhuurvrijstelling te blijven.

18

6. Conclusies en aanbevelingen
6.1 Conclusies
De kamerverhuurvrijstelling richt zich op een zeer specifieke groep verhuurders; hospita’s. Een
groep waarvan de grootte nooit erg goed in beeld is geweest of gebracht. Dat blijkt ondermeer uit
het feit dat voor de onderbouwing van het aantal hospita’s bij de invoering van de vrijstelling in
1993 is teruggegrepen op cijfers uit 1985. Overigens hebben de Ravo en ook de Raad van State er
ten tijde van de indiening van het wetsvoorstel op aangedrongen om de effecten van de maatregel
beter in beeld te brengen. Daar is slechts beperkt aan tegemoet gekomen.
In de jaren na invoering van de kamerverhuurvrijstelling is geen beter zicht gekregen op de
(omvang van de) doelgroep van de vrijstelling. De belastingplichtige hoeft niet aan te geven dat hij
gebruikmaakt van de vrijstelling. Daardoor zijn er bij de Belastingdienst geen gegevens
beschikbaar zijn over het aantal hospita’s dat gebruik maakt van de kamerverhuurvrijstelling.
Het ontbreken van inzicht in het aantal hospita’s bemoeilijkt het doen van uitspraken over het
gebruik, doelmatigheid en effectiviteit van de regeling. Ook zijn geen gegevens beschikbaar uit
eerdere analyses of beleidsaanbevelingen.
Door te kijken naar ontwikkelingen zoals het aantal studenten per studiestad en de relatieve groei
van het aantal studenten in een stad kunnen uitspraken gedaan worden over de vraag in hoeverre
er sprake is van krapte op de woningmarkt per stad voor studenten. Uit de analyse blijkt dat het
aantal studenten de afgelopen paar jaar (sterk) is toegenomen. De relatieve groei van het aantal
studenten dat in een studentenstad woont is veelal groter dan de groei van de bevolking van
diezelfde stad. Ondanks dat de huisvestingsopgave uit de twee actieplannen steeds is gehaald,
moet worden geconstateerd dat er in veel studentensteden behoefte is aan huisvesting voor
studenten. Deze behoefte zit deels in het feit dat het aanbod van kamers niet goed aansluit bij de
vraag en deels in het totale aanbod. In die zin kan een beleidsinstrument zoals de
kamerverhuurvrijstelling een positief effect hebben als het gaat om het vergroten van het
woningaanbod voor studenten. Dit mogelijke positieve effect doet zich alleen voor als studenten
het wonen bij een hospita als aantrekkelijke woonoptie zien. Zoals reeds aangegeven lijkt
kamerverhuur door hospita’s vooral een geschikte woonvorm voor studenten die vanuit het
ouderlijk huis een kamer in een studentenstad zoeken en dit vooral als opstap gebruiken naar
andere woonvormen.
Dat een groot deel van de analyse in dit rapport zich richt op het huisvestingsvraagstuk voor
studenten ligt besloten in het voornaamste doel van de regeling; het vergroten van het
woonaanbod voor studenten. Tegelijkertijd is de regeling niet tot deze groep huurders beperkt. Het
staat hospita’s immers vrij om een deel van hun woning ook aan andere groepen dan studenten te
verhuren. Of er andere groepen woningzoekenden bij een hospita een kamer huren is niet bekend.
Wel zou, om dezelfde redenen waarom studenten intrekken bij een hospita, de
kamerverhuurvrijstelling een financiële stimulans voor verhuurders kunnen zijn om bijvoorbeeld
‘spoedzoekers’ op de woningmarkt te huisvesten.
Omdat er geen recente en betrouwbare cijfers beschikbaar zijn over het aantal hospita’s dat onder
de vrijstelling valt, is de raming van het budgettair belang in de Miljoenennota gebaseerd op oude
cijfers en enkele aannames. In hoeverre deze afwijkt van de werkelijke derving is niet bekend. In
Miljoenennota 2018 is de raming van het budgettair belang fors bijgesteld als gevolg van
aanpassing van de, sinds 2001 onjuiste, ramingssystematiek. Het risico op een sterke toename
van de belastingderving lijkt beperkt gegeven het feit dat de animo om bij een hospita te wonen
beperkt is en hier ook vanuit de gemeentelijke praktijk geen actief stimuleringsbeleid op wordt
gevoerd.

6.2 Aanbevelingen
Met dit onderzoek wordt inzicht geboden in de kamerverhuurvrijstelling. Voor nu lijkt er geen reden
te zijn voor aanpassing van deze regeling.

19

Wel dient er ingezet te worden op het boven water krijgen van, tenminste, het aantal hospita’s of
het aantal studenten dat een hospitakamer heeft. Deze gegevens zouden idealiter opgevraagd
worden via reeds bestaande informatie-uitvragen. De Landelijke Studentenmonitor kijkt al naar de
huisvesting van studenten en lijkt hiervoor het meest geschikte vehikel om bij aan te sluiten. In de
jaarlijkse enquête die als input voor de Landelijke Studentenmonitor fungeert zou ook expliciet
gevraagd kunnen worden of studenten bij een hospita wonen. Ook zou er op basis van de
gegevensverzameling in het kader van het Woononderzoek Nederland (WoON) onderzocht kunnen
worden of bijv. het CBS het aantal hospita’s in kan schatten (bijv. door het combineren van data
en registraties).
Om tot een goede raming van het budgettair belang van de regeling te komen zou ook informatie
over de financiële situatie van de hospita’s (waarde eigen woning, eigenwoningschuld, aftrekbare
rente en kosten) beschikbaar moeten komen.

20

Wetteksten
Artikel 3.97 wet IB 2001 Keuzemogelijkheid bij het houden van kostgangers
1. Indien de belastingplichtige bij de aangifte daarvoor kiest, worden de door hem uit het houden
van kostgangers verkregen opbrengsten voor een deel als voordelen uit eigen woning dan wel uit
een huurrecht aangemerkt. Dit keuzerecht geldt voor het deel van de opbrengsten dat betrekking
heeft op het, anders dan voor korte duur, ter beschikking stellen aan derden van al dan niet
gestoffeerde of gemeubileerde woonruimte die niet een zelfstandige woning vormt en deel
uitmaakt van de woning die de belastingplichtige tot hoofdverblijf dient.
2. Het eerste lid is alleen van toepassing indien:
A. het deel van de opbrengsten dat betrekking heeft op het ter beschikking stellen van de
woonruimte niet meer bedraagt dan € 5.164 per jaar, en
B. zowel de belastingplichtige als degenen aan wie ter beschikking is gesteld gedurende de
periode van de terbeschikkingstelling als ingezetenen op het woonadres ter zake van de
woning zijn ingeschreven in de basisregistratie personen.
Artikel 3.114 wet IB 2001 Kamerverhuurvrijstelling
1. Indien de opbrengsten uit het anders dan voor korte duur ter beschikking stellen van al dan niet
gestoffeerde of gemeubileerde woonruimte die geen zelfstandige woning vormt en deel uitmaakt
van de woning die de belastingplichtige anders dan tijdelijk als hoofdverblijf ter beschikking staat,
niet meer bedragen dan € 5.164 per jaar, wordt die woonruimte aangemerkt als onderdeel van de
eigen woning en worden de voordelen, andere dan bedoeld in artikel 3.112, eerste lid, niet in
aanmerking genomen.
2. Voor toepassing van dit artikel dient zowel de belastingplichtige als degene aan wie ter
beschikking is gesteld gedurende de tijd van de terbeschikkingstelling als ingezetene op het
woonadres ter zake van de woning te zijn ingeschreven in de basisregistratie personen.
Artikel 10.6 Wet IB 2001 Indexering vrijstelling kamerverhuur
1.Bij het begin van het kalenderjaar wordt het in de artikelen 3.97 en 3.114 vermelde bedrag bij
ministeriële regeling vervangen door een ander. Dit bedrag wordt berekend door het te vervangen
bedrag te vermenigvuldigen met de verhouding van het indexcijfer van de woninghuren over juli
van het voorafgaande kalenderjaar tot dat indexcijfer over juli van het tweede voorafgaande
kalenderjaar, en vervolgens de nodig geachte afronding aan te brengen.
2. Artikel 10.1, eerste lid, laatste volzin, en artikel 10.5, tweede en derde lid, zijn ook hier van
toepassing.

21

Bronnen
-

-

-

-

Algemene Rekenkamer, 2010, “Inzicht in belastinguitgaven, specifieke uitkeringen en
subsidies”
Algemene Rekenkamer, 2017, “Zicht op belastingverlichtende regelingen”
CBS/Statline
Gemeente Utrecht: beleidsnotitie en beleidsregels woningsplitsen en omzetten, jaargang
2015, nr. 120983
Interdepartementaal beleidsonderzoek sociale huur. De prijs voor betaalbaarheid, 2016
ITS, Radboud universiteit, 2004, ”Net dat beetje extra, studenten monitor 2004 “studeren
in Nederland: kernindicatoren, determinanten van studievoortgang en de gedreven
student”
Laagland’ advies, 2001, “Spanning op de markt voor studentenhuisvesting: tijdelijk of
structureel”.
Laagland’ advies 2002, “Kamernood 2002. Actualisering marktonderzoek 2001,
inventarisatie kortetermijnoplossingen”.
Laagland’ advies 2010, “Contrasten in de kamermarkt: een quickscan naar
studentenhuisvesting in 20 studentensteden”.
Landelijk actieplan studentenhuisvesting 2011-2016
Landelijke monitor studentenhuisvesting. Jaargangen 2013 tot en met 2016
Ministerie van VROM, 2007, “Cijfers over wonen 2006, feiten over mensen, wensen,
wonen”
Raad voor de Volkshuisvesting, 1989, “Advies inzake de wijziging van de huurbescherming
in het kader van het flankerend beleid jongerenhuisvesting”
TK 1976-1977, 14 171, nr. 12 (Amendement Lid Drees)
TK 1987-1988, 20 481, nr. 1 tot en met 3 (Wijziging van de Wet individuele huursubsidie)
TK 1990-1991 tot 1992-1993, 22 179, Wetsvoorstel en parlementaire behandeling van de
wijziging van het Burgerlijk Wetboek (beëindiging huur en verhuur van onzelfstandige
woonruimte)
TK 1991-1992/ 1992-1993, 22 336, Wetsvoorstel en parlementaire behandeling van het
voorstel tot invoering in de inkomstenbelasting van een vrijstelling ter zake van inkomsten
uit kamerverhuur
TK 2000-2001, 27 400-XI, nr. 72 (Brief staatssecretaris Remkes inzake aanbieding van een
rapportage over de situatie op de kamermarkt voor studenten)
TK 2001-2002, 28 000-XI, nr. 54 (Brief staatssecretaris Remkes over de problematiek van
de studentenhuisvesting)
TK 2003-2004, 29 200-XI, nr. 19 (Actieplan studentenhuisvesting 2003-2010)
TK 2003-2004, 29 200-XI, nr. 127 (Brief minister over studentenhuisvesting)
TK 2008-2009, 31 700-XVIII, nr. 65 (Tussenstand actieplan studentenhuisvesting 20032010)
TK 2009-2010, 32 123-XVIII, nr. 75 (Brief regering naar aanleiding van onderzoek
studentenhuisvesting)
TK 2011-2012, 33 104, nr. 1 (Aanbieding van het landelijk actieplan studentenhuisvesting
2011-2016)
TK 2014-2015, 33 104, nr. 9 (Voortgang van het Landelijk actieplan studentenhuisvesting)
TK 2015-2016, 33 104, nr. 10 (Vervolg Landelijk actieplan studentenhuisvesting)

22