Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1107
Vragen van het lid Van der Linde (VVD) aan de Minister van Financiën over
het bericht «Maak van onze bankrekening een telefoonnummer» (ingezonden
27 november 2019).
Antwoord van Minister Hoekstra (Financiën) (ontvangen 16 december 2019)
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Maak van onze bankrekening een telefoonnummer»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u aangeven wat de stand van zaken is van een implementatie van het
consumentenrecht, waardoor het voor iedere klant mogelijk wordt van bank
te wisselen met behoud van het rekeningnummer, bijvoorbeeld door
automatische omleiding of door het irrelevant maken van de banknaam bij
een binnenlandse overschrijving?
Antwoord 2
Zoals ik eerder heb aangegeven ben ik voorstander van het invoeren van
nummerportabiliteit op Europees niveau.2 Uit eerdere onderzoeken3 die
gedaan zijn blijkt dat het technisch complex en kostbaar is om rekeningnummerbehoud (IBAN-portabiliteit) op Europese, laat staan enkel op nationale
(Nederlandse) schaal te realiseren. Het vergt ingrijpende technische en
operationele aanpassingen door zowel banken, betaalverwerkers en bedrijven
en instellingen die betalingstransacties verrichten. Ook van aanbieders buiten
Nederland. Dat laatste zorgt ervoor dat invoering van IBAN-portabiliteit in
enkel Nederland is af te raden. Invoering alleen in Nederland strookt

1

17 november 2019 in het Financieele Dagblad; https://fd.nl/beurs/1324372/maak-van-onzebankrekening-een-telefoonnummer
2
Zie onder meer: Kamerstuk 27 863, nr. 67.
3
Zie voor een overzicht: Kamerstuk 27 863, nr. 67.

ah-tk-20192020-1107
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

bovendien niet met de gedachte achter SEPA4, waarbij het juist de bedoeling
is om één Europese infrastructuur met Europese standaarden te creëren voor
het gehele betalingsverkeer binnen SEPA. Daarom lijkt invoering van
IBAN-portabiliteit alleen haalbaar op EU-niveau.
In het aangehaalde FD-artikel, wordt verwezen naar de Europese richtlijn die
consumenten het recht geeft om een telefoonnummer te behouden. Deze
Europese richtlijn consumentenrechten5 is niet van toepassing op financiële
diensten.
Vraag 3 en 5
Bent u inmiddels in gesprek met de nieuwe leden van de Europese Commissie over evaluatie van de betaalrekeningrichtlijn? Zo ja, heeft u reeds het
belang van nummerportabiliteit bij uw Europese collega’s onder de aandacht
gebracht en ook hierbij duidelijk gemaakt dat onderzoeken naar de mogelijkheden van nummerportabiliteit van De Nederlandsche Bank (DNB) mee
moeten worden genomen in de evaluatie van de betaalrekeningrichtlijn? Zo
nee, wanneer staan er gesprekken gepland met uw nieuwe Europese
collega’s?
Heeft u zicht op een deadline van de nieuwe evaluatie door de Europese
Commissie over de wenselijkheid van nummerportabiltieit?
Antwoord 3 en 5
De afgelopen jaren heb ik de Europese Commissie aangespoord om de
mogelijkheden voor nummerportabiliteit voor betaalrekeningen op EU-niveau
te laten onderzoeken. De Europese Commissie is in 2019 begonnen met de
evaluatie van de betaalrekeningenrichtlijn (Richtlijn 2014/92/EU). Hierbij
worden – mede op verzoek van Nederland – ook opnieuw de mogelijkheden
voor nummerportabiliteit op EU-niveau onderzocht. Ik verwacht dat de
evaluatie door de Europese Commissie op zijn vroegst eind 2020 wordt
afgerond. Er is regelmatig contact geweest hierover met de Europese
Commissie en er is input geleverd voor de evaluatie, specifiek op de
mogelijke voordelen van nummerportabiliteit. Zo zijn de Nederlandse
onderzoeken op het gebied van nummerportabiliteit gedeeld.6 Tevens is de
Europese Commissie geïnformeerd over het onderzoek dat DNB is gestart
naar de mogelijkheden van aliasgebruik.
Vraag 4 en 9
Kunt u aangeven wat de voortgang is van dergelijke onderzoeken van DNB
naar de mogelijkheden van aliasgebruik? Bent u bekend met tussentijdse
conclusies die van invloed kunnen zijn op de invoering van nummerportabiliteit?
Kunt u delen wanneer enkele varianten voor aliasgebruik openbaar worden
gemaakt? Om hoeveel varianten gaat het?
Antwoord 4 en 9
DNB is in de zomer gestart met een onderzoek naar de mogelijkheden van
aliasgebruik om overstappen in Nederland te vereenvoudigen. Het doel van
dit onderzoek is om in kaart te brengen welke vormen van aliasgebruik
geschikt zijn om overstappen van betaalrekening op nationaal niveau te
vergemakkelijken. Hierbij wordt er onderscheid gemaakt tussen aliassen voor
consumenten, zakelijke klanten en voor zowel consumenten als zakelijke
klanten.
Dit onderzoek moet inzicht geven in:
welke bestaande en nieuwe alias(sen) geschikt zijn om te koppelen aan een
IBAN, de voor- en nadelen;
de kosten en baten van aliasgebruik.
4

Binnen de Single European Payments Area (SEPA) zijn het IBAN-rekeningnummer, de Europese
overschrijving (SCT) en de Europese incasso (SDD) voor binnenlandse als grensoverschrijdende eurobetalingen te gebruiken. SEPA omvat alle landen van de EU, aangevuld met
Noorwegen, IJsland, Liechtenstein, Zwitserland, Monaco en San Marino.
5
Richtlijn 2011/83/EU betreffende consumentenrechten, tot wijziging van Richtlijn 93/13/EEG van
de Raad en van Richtlijn 1999/44/EG van het Europees parlement en de Raad tot intrekking van
Richtlijn 85/577/EEG en van Richtlijn 97/7/EG van het Europees parlement en de Raad.
6
Zie voor een overzicht van de onderzoeken die gedeeld zijn: Kamerstuk 27 863, nr. 67.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

In het onderzoek worden de voor- en nadelen van verschillende bestaande
aliassen zoals een telefoonnummer, e-mailadres, BSN, KVK-nummer,
vestigingsnummer, btw-id en Legal Entity Identifier (LEI) in kaart gebracht.
Ook wordt geschetst aan welke kenmerken een nieuw robuust alias dat door
consument en zakelijke klanten kan worden gebruikt zou moeten voldoen. De
maatschappelijke kosten en baten van aliasgebruik worden door onderzoeksbureau SEO Economisch Onderzoek gekwantificeerd middels een kengetallen
kosten-batenanalyse. De verwachting is dat het DNB-onderzoek in het eerste
kwartaal van 2020 wordt afgerond, waarna ik uw Kamer het onderzoek stuur
met een appreciatie.
Vraag 6 en 10
Deelt u de mening dat een Europese betalingsmarkt sneller en goedkoper kan
werken als het concurrentievermogen toeneemt zodra internationale
rekeningnummers niet aan consumenten blijven «plakken»?
Deelt u de mening dat het uitblijven van nummerportabiliteit schade kan
veroorzaken aan de Nederlandse en Europese financiële markten, op het
moment dat nummerportabiliteit geen belemmering is in de opkomende
markt van fintechbedrijven met buitenlandse toetreders?
Antwoord 6 en 10
Zoals ik eerder heb aangegeven, kan de concurrentie op de markt voor
betaalrekeningen worden vergroot als consumenten en zakelijke partijen
eenvoudiger kunnen overstappen. Dit kan voordelen bieden voor consumenten en bedrijven. Daarbij kan gedacht worden aan meer keuzemogelijkheid,
lagere kosten en efficiëntere vormen van betalen. Het uiteindelijke doel van
overstappen is het bevorderen van concurrentie op de markt voor betaalrekeningen en tussen betaalrekeningaanbieders (dit zijn met name banken). Op
deze manier wordt consumenten en zakelijke gebruikers meer keuzemogelijkheid geboden waar het gaat om betaalrekening gerelateerde diensten. Dit kan
worden bevorderd door de invoering van nummerportabiliteit. Het zou
bijvoorbeeld ook kunnen door de bekendheid met de reeds bestaande
Overstapservice te vergroten en het gemak daarvan te benadrukken. Het
Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB)7 heeft zich de afgelopen
jaren sterk gemaakt voor het promoten en verder optimaliseren van de
Nederlandse Overstapservice. Met de implementatie van de PSD2-richtlijn in
de Nederlandse wetgeving wordt ook meer ruimte geboden aan nieuwe
partijen om toe te treden tot de Nederlandse (en Europese) betaalmarkt. Dit
leidt tot meer innovatieve ontwikkelingen in het betalingsverkeer.
Vraag 7
Bent u momenteel met de sector in gesprek over aliasgebruik? Zo ja, in
hoeverre zijn deze gesprekken vruchtbaar?
Antwoord 7
Er zijn de afgelopen jaren veel gesprekken met de sector geweest over
verschillende vormen van nummerportabiliteit, en is er in het MOB onderzoek
gedaan naar de effecten van en mogelijkheden voor nummerportabiliteit,
inclusief een verkenning van – en reflectie8 op – aliasgebruik. Op dit moment
loopt het onderzoek van DNB naar de mogelijkheden van aliasgebruik. Uit dit
onderzoek zal blijken of invoering van aliasgebruik op nationaal niveau een te
overwegen optie is. Zodra de resultaten van dit onderzoek bekend zijn,
informeer ik uw Kamer en ga ik hierover in gesprek met de sector.

7

In het MOB werken, onder voorzitterschap van DNB, koepels van Nederlandse gebruikers en
aanbieders van het betalingsverkeer samen om eventuele knelpunten die een efficiënt, veilig,
betrouwbaar en toegankelijk betalingsverkeer in de weg staan, aan te pakken. Het MOB stelt
hen in staat te anticiperen op ontwikkelingen in het betalingsverkeer en eventuele problemen
samen op te lossen.
8
Zie https://www.dnb.nl/binaries/
Reflectie%20op%20aliasgebruik%20en%20mobiliteit%20in%20het%20betalingsverkeer_tcm46–
375820.pdf voor de MOB Reflectie op aliasgebruik en mobiliteit in het betalingsverkeer van
17 mei 2018.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

Vraag 8
Heeft u zicht op een datum van het verschijnen van een door u geschreven
non-paper over nummerportabiliteit? Kunt u aangeven welke landen u
meeneemt in dit non-paper?
Antwoord 8
In de eerste helft van volgend jaar komt Nederland met een non-paper over
nummerportabiliteit voor betaalrekeningen. Met dit non-paper wordt de
Nederlandse inzet bij de nieuwe Europese Commissie onder de aandacht
gebracht. Dit geeft ook de mogelijkheid om de resultaten van het DNBonderzoek naar de mogelijkheden van aliasgebruik in de paper te verwerken.
Daarbij ga ik op zoek naar gelijkgestemde EU-lidstaten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4