Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

21 501-31

Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid,
Volksgezondheid en Consumentenzaken

Nr. 411

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 juli 2016
Op 14 en 15 juli aanstaande vindt de Informele Raad WSBVC, onderdeel
en Werkgelegenheid en Sociaal Beleid, in Bratislava plaats.
Er zal een informeel debat plaatsvinden over technologische uitdagingen
in de wereld van werk. Daarnaast zal er informeel van gedachten
gewisseld worden over impact van technologische ontwikkelingen op het
sociale zekerheidsstelsel en de arbeidswetgeving.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
L.F. Asscher

kst-21501-31-411
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-31, nr. 411

1

Geannoteerde Agenda Informele Raad Werkgelegenheid en
Sociaal Beleid (WSBVC) 14–15 juli te Bratislava
Op 14–15 juli vindt in Bratislava een informele bijeenkomst plaats van
Ministers van Werkgelegenheid en Sociaal Beleid over «Facing the social
and technological challenges in the world of work – Demographic
changes, migration and Digitalization» en «The effect of technological
developments on the social security system and labour law». Op dit
moment is nog niet duidelijk waar het Slowaakse voorzitterschap in de
discussies rond de thema’s de nadruk op zal leggen. Dit, omdat er nog
geen discussiestukken zijn ontvangen.
Facing the social and technological challenges in the world of
work – Demographic changes, migration and digitalization
Wat betreft het thema «Facing the social and technological challenges in
the world of work – Demographic changes, migration and digitalization»
kan in algemene zin opgemerkt worden dat sociale en technologische
ontwikkelingen zoals vergrijzing, migratie en digitalisering naar
verwachting een belangrijke invloed zullen hebben op arbeidsmarkten in
Nederland en de rest van Europa. Hoe deze ontwikkelingen in de toekomst
precies gaan uitwerken is niet te voorspellen, maar ze brengen in ieder
geval nieuwe vragen, nieuwe uitdagingen en nieuwe onzekerheden met
zich mee.
Nederland vindt technologische vooruitgang van belang voor welvaart,
economische groei en werkgelegenheid. Ook is werk, mede als gevolg
van technologie, over het algemeen veiliger en minder belastend
geworden. Het is van belang er wel voor te zorgen dat iedereen hiervan
profiteert en er geen groepen langs de kant blijven staan. De afgelopen
twintig jaar is er in Nederland en Europa bijvoorbeeld sprake van een
daling van de werkgelegenheid in het middensegment van de arbeidsmarkt, doordat routinematige taken door technologie worden overgenomen. Technologische verandering kan er bovendien toe leiden dat
kennis en vaardigheden snel verouderen. Blijven investeren in scholing is
daarom van groot belang. Technologische ontwikkelingen kunnen kosten
verlagen om taken, werk en diensten uit te besteden, waardoor de relatie
tussen de werkende en de werkgever of opdrachtgever losser kan worden.
Hiermee verschuift werk en ontstaan nieuwe vormen van werk. Fysieke
toegang tot de arbeidsmarkt zal niet in alle gevallen noodzakelijk zijn en
kan zo gevolgen hebben voor migratiestromen. Nieuwe ontwikkelingen,
zoals robotisering hebben grote impact op de manier waarop gewerkt
wordt en daarmee consequenties hebben voor de stabiliteit in arbeidsverhoudingen, inkomen en baanzekerheid. Het kabinet heeft mede daarom
de sociaaleconomische Raad (SER) advies gevraagd over de gevolgen van
technologische ontwikkelingen – waaronder robotisering – voor de
arbeidsmarkt.
The effect of technological developments on the social security
system and labour law
Het Slowaakse voorzitterschap wil ook een discussie voeren over de
impact van technologische ontwikkelingen op het sociale zekerheidsstelsel en de arbeidswetgeving.
Een opinie van het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) zal
naar verwachting centraal staan in de discussie. In deze opinie stelt het
EESC dat snelle ontwikkeling van technologieën – in het bijzonder
digitalisering – in combinatie met andere economische en maatschappelijke ontwikkelingen heeft geleid tot een stijging van het aantal nieuwe

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-31, nr. 411

2

vormen van werk. hierdoor veranderen arbeidsverhoudingen en gaat het
arbeidsmarktlandschap er complexer uitzien. Bij deze nieuwe arbeidsverhoudingen gaat het onder andere om nul-urencontracten, oproepcontracten, «mini-jobs», portfoliowerk, op vouchers gebaseerd werk,
civielrechtelijke overeenkomsten of duobaanregelingen. Dit gaat gepaard
met verschillende contractvormen waarbij werkzaamheden worden
georganiseerd via bijvoorbeeld bemiddelaars of bureaus voor
zelfstandigen.
De EESC stelt dat een groot deel van de bevolking toegang heeft tot het
internet en op elk moment en op elke locatie kan worden bereikt voor
werkgerelateerde doeleinden. Digitalisering ondersteunt de mogelijkheden van werkgevers om gebruik te maken van de wereldwijde
arbeidsmarkt voor werk. Dit biedt Europese burgers kansen om over de
hele wereld te werken, ongeacht hun locatie. Het kan echter ook zorgen
voor ongelijke concurrentie voor werknemers en ondernemingen,
aangezien ze voor deze banen moeten wedijveren met concurrenten uit
lagelonenlanden,die bijvoorbeeld niet de ILO-arbeidsnormen respecteren.
Het EESC vindt het van belang om een evenwicht te vinden tussen het
bevorderen van de economische en sociale voordelen van deze nieuwe
ontwikkelingen en het garanderen van de noodzakelijke bescherming voor
werknemers en ondernemingen. Hierbij moet worden voorkomen dat
deze nieuwe ontwikkelingen misbruikt worden om eerlijke arbeidspraktijken (zoals een fatsoenlijk salaris) te omzeilen.
Nederland staat positief tegenover de toepassing van nieuwe technologieën die het concurrentievermogen van economieën van de EU in een
globaliserende wereld kunnen versterken. en werkgelegenheid stimuleren. De baan voor het leven volgens een standaard vast contract heeft
aan betekenis ingeboet. Nieuwe vormen van arbeid (zoals flexwerken)
worden belangrijker. Die nieuwe vormen kunnen ook als opstap fungeren
naar een meer duurzame inschakeling in het arbeidsproces. Tegelijkertijd
is Nederland groot voorstander van een «fatsoenlijk werk» agenda.
Nieuwe technologieën die leiden tot nieuwe vormen van werk- en
arbeidsverhoudingen en uitbesteding van arbeid mag niet resulteren in
een negatieve spiraal wat betreft de arbeidsrechtelijke en sociale
bescherming van werkenden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-31, nr. 411

3