Paper

Monitor loonverschillen
Titel
mannen en vrouwen,
Subtitel
2018
In
samenwerking met Partner
Technische toelichting

Ilham Malkaoui
Jeanine van Wissen-Floris
Jeroen Borghuis
Katja Chkalova
Auteur Bloem
Maarten
November 2020

CBS | Paper,

1

Inhoud
Inleiding

3

1.

Populatie

2.

Onderzoeksmethode

3.

Operationalisering

4.

Berekening gecorrigeerde beloningsverschillen

5.

Oaxaca-Blinder decompositie methode

6.

Kwantielregressie

7.

Ophogen van steekproef­totalen

8.

Kwaliteit van de uitkomsten

9.

Wijzigingen in de onderzoeks­opzet
Bijlagen
Literatuur

3

4

7

8

11

12

13

14

14

16
37

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

2

Inleiding
In het onderzoek ‘Monitor loonverschillen tussen mannen en vrouwen’ staan belonings­
verschillen tussen mannen en vrouwen bij de overheid en in het bedrijfsleven centraal.
Deze technische toelichting bij het onderzoek bevat een toelichting op de gebruikte
onderzoeksmethode en de gebruikte bronbestanden. Eerst wordt beschreven hoe het
onderzoeksbestand voor peiljaar 2018 is samengesteld en hoe de verschillende begrippen
in dit onderzoek zijn geoperationaliseerd. Vervolgens volgt een toelichting op de
regressieanalyse en de Oaxaca-Blinder decompositie methode, waarna zal worden
ingegaan op de kwaliteit van de uitkomsten. Ten slotte worden de wijzigingen in de
onderzoeksopzet uiteengezet.
In dit onderzoek worden de resultaten over 2018 vergeleken met die van eerdere jaren
vanaf 2008. Er is hierbij zoveel mogelijk aangesloten bij het eerdere onderzoek over
beloningsverschillen van De Mooij et al. (2010), Geerdinck et al. (2012), Verschuren et al.
(2014) en Muller et al. (2016 & 2018). In bijlage 1 zijn de belangrijkste uitkomsten uit de
regressiemodellen samengevat. Tot slot bevat bijlage 2 een overzicht van gebruikte
bronnen, begrippen, afkortingen en literatuur.

1. Populatie
De populatie van dit onderzoek bestaat uit alle banen van vier uur of meer per maand, van
werknemers woonachtig in Nederland vanaf 15 tot en met 64 jaar. Het peilmoment is de
laatste vrijdag van september 2018. Een persoon kan meer dan één baan hebben op het
peilmoment en telt dan meer dan één keer mee in de onderzoekspopulatie. De populatie is
opgesplitst in banen bij de overheid en banen in het bedrijfsleven. Deze twee
subpopulaties zijn apart onderzocht.

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

3

2. Onderzoeksmethode
Samenstellen onderzoeksbestand
Voor de bepaling van het aantal banen en de berekening van uurlonen en belonings­
verschillen is een onderzoeksbestand samengesteld met als basis de baaninformatie uit het
Stelsel van Sociaal-statistische Bestanden (SSB) en drie jaargangen van de Enquête
Beroepsbevolking (EBB). De baaninformatie is gebaseerd op de loonaangiftes die de
Belastingdienst ontvangt van werkgevers. Het onderzoeksbestand bevat alleen de banen
van werknemers uit de loonaangifte die gekoppeld konden worden aan een persoon uit de
EBB uit 2017, 2018 of 2019.
Het onderzoeksbestand bestaat uit gegevens over de banen, de werknemers zelf en de
bedrijven waar zij werken. Deze gegevens zijn afkomstig uit verschillende bronnen.
Demografische kenmerken, zoals geslacht, leeftijd, migratieachtergrond en inkomens­
gegevens van de partner, zijn afkomstig uit het SSB. Onderwijsniveau, beroepsniveau en
handicap of chronische ziekte zijn afkomstig uit de EBB. Informatie over de winstgevend­
heid van ondernemingen (waar personen werken), is met behulp van het Algemeen
Bedrijven Register (ABR) toegevoegd uit de Statistiek Financiën van niet-financiële
ondernemingen (NFO). Deze informatie is op ondernemingsniveau gekoppeld aan de
baangegevens. In bijlage 2 worden de bronbestanden kort beschreven.
Ophogen steekproef
Om uitspraken te kunnen doen over alle banen bij de overheid en het bedrijfsleven in
Nederland, zijn de banen uit deze ‘gestapelde steekproef’ opgehoogd naar de totale
populatie van 1 miljoen banen van werknemers bij de overheid en 7 miljoen banen in het
bedrijfsleven. In paragraaf 6 wordt het weegmodel verder toegelicht. Hieronder zijn enkele
kerncijfers behorend bij de onderzoekspopulaties (banen) voor de peilmomenten 2008 tot
en met 2018 samengevat in tabelvorm.

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

4

2.1

Kerncijfers onderzoekspopulaties 2008 tot en met 2018
Bedrijfsleven
2008

2010

man

2012

2014

2016

2018

vrouw

man

vrouw

man

vrouw

man

vrouw

man

vrouw

man

vrouw

3 085

3 468

3 113

3 452

3 156

3 379

3 099

3 473

3 156

3 641

3 332

x 1 000

Aantal banen

3 584

waarvan
Voltijd

2 573­

775­

2 474­

727­

2 375­

678­

2 290­

641­

2 334­

639­

2 424­

654­

Deeltijd, 12 uur of meer

610­

1 646­

588­

1 691­

664­

1 758­

668­

1 736­

728­

1 820­

786­

1 984­

Deeltijd, minder dan 12 uur

401­

664­

406­

695­

413­

720­

421­

723­

412­

696­

431­

693­

Leeftijd
15 tot 23 jaar

515­

539­

501­

552­

472­

524­

448­

502­

485­

526­

545­

568­

23 tot 35 jaar

908­

820­

895­

819­

877­

816­

869­

804­

895­

827­

949­

887­

35 tot 45 jaar

914­

776­

843­

737­

791­

704­

729­

647­

702­

615­

693­

615­

45 tot 55 jaar

791­

663­

777­

684­

809­

732­

804­

729­

820­

736­

824­

750­

55 tot 65 jaar

456­

287­

452­

322­

503­

380­

529­

417­

572­

452­

629­

511­

Onderwijsniveau
Laag

1 162­

950­

1 112­

947­

1 035­

891­

870­

760­

888­

743­

923­

777­

Midden

1 546­

1 448­

1 460­

1 430­

1 474­

1 465­

1 485­

1 428­

1 502­

1 447­

1 513­

1 461­

Hoog

859­

678­

885­

731­

924­

788­

974­

874­

1 026­

917­

1 141­

1 043­

Onbekend

17­

9­

12­

6­

18­

13­

49­

36­

58­

49­

64­

51­

Landbouw en visserij

77­

33­

62­

28­

61­

27­

60­

26­

60­

28­

59­

29­

Delfstoffenwinning

6­

1­

7­

7­

1­

8­

2­

8­

2­

6­

1­

643­

186­

572­

162­

562­

158­

549­

159­

549­

158­

550­

168­
13­

Bedrijfstak

Industrie
Energie- en waterleidingbedrijven

19­

6­

38­

10­

43­

12­

44­

11­

42­

12­

44­

Bouwnijverheid

342­

37­

327­

36­

305­

35­

266­

32­

260­

31­

268­

40­

Handel

671­

598­

658­

593­

669­

597­

655­

593­

674­

597­

713­

629­

Horeca

149­

170­

156­

169­

164­

179­

168­

189­

181­

208­

199­

220­

Vervoer, opslag en communicatie

310­

114­

432­

143­

433­

150­

423­

151­

428­

158­

460­

168­

Financiële instellingen

143­

121­

141­

114­

141­

112­

135­

102­

158­

106­

154­

99­

Zakelijke dienstverlening

868­

618­

720­

564­

720­

556­

740­

569­

784­

620­

839­

670­

Openbaar bestuur

13­

14­

22­

21­

17­

15­

20­

14­

19­

16­

17­

16­

Gesubsidieerd onderwijs

25­

22­

26­

25­

26­

24­

21­

25­

23­

25­

26­

26­

Gezondheids- en welzijnszorg

174­

971­

188­

1 054­

188­

1 102­

181­

1 047­

178­

1 021­

189­

1 067­

Cultuur en overige dienstverlening

112­

162­

108­

152­

103­

149­

103­

147­

108­

153­

137­

167­

Particulier hh met personeel en
extra-territoriale organisaties

7­

26­

6­

28­

8­

34­

7­

28­

8­

28­

9­

33­

Onbekend

–

–

1­

2­

–

–

–

–

–

–

–

–

Sector
Rijksoverheid
Onderwijs
Defensie
Politie
Rechterlijke macht
Gemeenten
Provincie
Waterschappen

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

5

2.1

Kerncijfers onderzoekspopulaties 2008 tot en met 2018

(slot)

Overheid
2008

2010

man

2012

2014

2016

2018

vrouw

man

vrouw

man

vrouw

man

vrouw

man

vrouw

man

vrouw

511

495

534

477

536

471

531

455

542

449

564

x 1 000

Aantal banen

494

waarvan
Voltijd

392­

172­

391­

171­

359­

156­

360­

157­

343­

165­

318­

173­

Deeltijd, 12 uur of meer

84­

304­

85­

329­

97­

344­

91­

338­

90­

344­

107­

360­

Deeltijd, minder dan 12 uur

18­

35­

19­

34­

21­

36­

20­

36­

23­

33­

23­

31­

Leeftijd
15 tot 23 jaar

16­

18­

16­

17­

16­

14­

16­

14­

15­

13­

13­

16­

23 tot 35 jaar

87­

138­

95­

152­

85­

142­

91­

141­

93­

140­

96­

143­

35 tot 45 jaar

110­

137­

105­

139­

95­

135­

92­

130­

87­

135­

90­

138­

45 tot 55 jaar

164­

149­

155­

148­

144­

149­

132­

142­

123­

144­

113­

148­

55 tot 65 jaar

117­

69­

124­

79­

137­

96­

141­

103­

138­

111­

136­

119­

Onderwijsniveau
Laag

53­

41­

51­

38­

53­

36­

45­

34­

41­

30­

35­

30­

Midden

167­

151­

164­

155­

156­

147­

158­

134­

148­

128­

140­

126­

Hoog

273­

318­

279­

340­

266­

351­

266­

361­

262­

381­

269­

404­

1­

1­

1­

1­

2­

1­

3­

3­

3­

3­

4­

3­

Onbekend
Bedrijfstak
Landbouw en visserij
Delfstoffenwinning
Industrie
Energie- en waterleidingbedrijven
Bouwnijverheid
Handel
Horeca
Vervoer, opslag en communicatie
Financiële instellingen
Zakelijke dienstverlening
Openbaar bestuur
Gesubsidieerd onderwijs
Gezondheids- en welzijnszorg
Cultuur en overige dienstverlening
Particulier hh met personeel en
extra-territoriale organisaties
Onbekend
Sector
Rijksoverheid

76­

53­

72­

51­

73­

54­

68­

53­

65­

57­

66­

60­

Onderwijs

188­

325­

192­

341­

180­

343­

180­

345­

178­

353­

175­

361­

Defensie

55­

9­

52­

8­

47­

6­

54­

10­

46­

8­

47­

9­

Politie

40­

22­

41­

23­

40­

22­

37­

18­

38­

19­

38­

21­

Rechterlijke macht

1­

2­

2­

3­

2­

3­

2­

4­

2­

4­

2­

3­

Gemeenten

117­

91­

118­

98­

118­

99­

113­

91­

109­

91­

104­

99­

Provincie

8­

6­

10­

7­

8­

5­

7­

5­

7­

5­

7­

6­

Waterschappen

8­

3­

9­

3­

9­

3­

9­

4­

10­

4­

9­

4­

Bron: CBS.

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

6

3. Operationalisering
In deze paragraaf wordt toegelicht hoe de belangrijkste begrippen uit het onderzoek zijn
geoperationaliseerd.
Uurloon
Het basisloon is gelijk aan het (fiscaal) jaarloon, exclusief bijzondere beloning en
overwerkloon, maar inclusief de fiscale waarde van niet in geld uitgekeerde belaste
vergoedingen. Het aantal reguliere uren is gelijk aan het totale aantal verloonde uren,
exclusief overwerkuren en verlofuren in verband met vakantie, adv en algemeen erkende
feestdagen. Van alle banen op 28 september 2018 is het gemiddelde uurloon berekend
voor het hele jaar 2018.
Gemiddeld uurloon
Het uurloon is berekend door voor elke baan het jaarloon te nemen en deze te delen door
het aantal regulier gewerkte uren per jaar. Vervolgens worden de uurlonen per baan
rekenkundig gemiddeld. In formule ziet dit er als volgt uit:
Gemiddeld uurloon =
waarbij loonb het totaal verdiende basisloon bij baan b weergeeft en uurb het totaal aantal
regulier gewerkte uren in baan b in de periode van het peilmoment. Tot slot staat n voor
het aantal banen.
Ongecorrigeerd beloningsverschil
Het ongecorrigeerde beloningsverschil is de procentuele afwijking van het rekenkundig
gemiddelde uurloon van vrouwen ten opzichte van het rekenkundig gemiddelde uurloon
van mannen, berekend als volgt:
Ongecorr.beloningsverschil =
Inkomen partner
Van alle personen in het bestand is gekeken of zij een partner hebben. De inkomens­
gegevens van de partner zijn vervolgens via het SSB gekoppeld. Het persoonlijk inkomen
van de partner omvat inkomen uit arbeid, inkomen uit eigen bedrijfsvoering, uitkeringen
inkomensverzekeringen, uitkeringen sociale voorzieningen (met uitzondering van
kinderbijslag) en ontvangen inkomensoverdrachten (alimentatie en dergelijke) verminderd
met de betaalde premies voor inkomensverzekeringen.
Winst bedrijf per werkzame persoon
Onder winst wordt het bedrijfsresultaat per ondernemingengroep verstaan. Het bedrijfs­
resultaat is de netto omzet min de lonen, afschrijvingen en kosten van de omzet plus de
baten uit hoofde van investeringspremies, subsidies en dergelijke. De ondernemingengroep
bestaat uit ondernemingen die in financieel, organisatorisch en economisch opzicht
zodanig verweven zijn dat ze voor de belasting als één onderneming worden aangemerkt.
Vervolgens is de winst per werkzame persoon berekend door de winst te delen door het
aantal werkzame personen bij de ondernemingengroep.

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

7

Percentage vrouwelijke collega’s
Het percentage vrouwelijke collega’s is het aantal vrouwelijke collega’s ten opzichte van
het totaal aantal werknemers in een bedrijf, exclusief de werknemer zelf.

4. Berekening gecorrigeerde
beloningsverschillen
Het gecorrigeerde beloningsverschil is het verschil in (meetkundig) gemiddeld uurloon
tussen categorieën werknemers, dat overblijft na correctie voor de achtergrondkenmerken.
Feitelijk wordt bekeken hoe groot het verschil in uurloon is tussen mannen en vrouwen, als
zij op alle andere achtergrondkenmerken in het model gelijk zijn. Dit noemen we het
‘corrigeren voor achtergrondkenmerken’ en resulteert in een gecorrigeerd belonings­
verschil. Dit gecorrigeerde beloningsverschil is bepaald met behulp van een meervoudige
regressieanalyse. Met deze techniek wordt nagegaan in hoeverre de afhankelijke variabele
(in dit geval de natuurlijke logaritme van uurloon) kan worden verklaard met behulp van
verschillende onafhankelijke (of verklarende) variabelen.
Een van de aannamen bij een regressieanalyse is dat de storingstermen normaal verdeeld
zijn. Het uurloon is aan de onderkant begrensd, maar aan de bovenkant van de uurloon­
verdeling kunnen grote uitschieters voorkomen, wat er voor kan zorgen dat de storings­
termen niet normaal verdeeld zijn. In de regressieanalyse is ervoor gekozen om in plaats
van het uurloon de natuurlijke logaritme van het uurloon te gebruiken als afhankelijke
variabele. Dit is minder scheef verdeeld; zie figuur 4.1. De negatieve waarden van het
logaritme van het uurloon worden veroorzaakt door uurlonen tussen de 0 en 1 euro
(160 waarnemingen bij de overheid en 121 bij het bedrijfsleven).

4.1 Verdeling van de natuurlijke logaritme van het uurloon voor overheid
en bedrijfsleven, september 2018
0,14

0,12

0,10

0,08

0,06

0,04

0,02

0
–0,08

–0,06

–0,04

Aandeel werknemers bedrĳfsleven

–0,02

0,00

0,02

0,04

0,06

0,08

Aandeel werknemers overheid

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

8

De beloningsfunctie van het geschatte model ziet er als volgt uit:

waarbij:
ln(Y)

de afhankelijke variabele: de natuurlijke logaritme van het uurloon Y,

		

ln(uurloon)

α		

het intercept (constante)

βj		

de regressiecoëfficiënt, behorend bij variabele Xj

Xij		

de score van een individu i op de variabele Xj

εi		

de storingsterm, ofwel het residu, behorend bij individu i

In dit model geeft de regressiecoëfficiënt βj de verandering aan van de afhankelijke
variabele ln(uurloon) als gevolg van een +1 toename van de verklarende variabelen Xj. Het
intercept geeft het gemiddelde ln(uurloon) van iemand die op alle variabelen in het model
0 scoort (en dus in het geval van categorische variabelen in de referentiecategorie valt). De
referentiecategorieën zijn hetzelfde gekozen als in eerdere edities van dit onderzoek. De
storingsterm εi is het verschil tussen de modelvoorspelling van het ln(uurloon) van individu
i, en het werkelijke ln(uurloon) van individu i.
Het regressiemodel bevat vrijwel uitsluitend categoriale variabelen, met als enige
uitzondering de variabele ‘percentage vrouwelijke collega’s’. Deze variabele is gecentreerd
op 50 procent vrouwelijke collega’s. De waarde 0 staat hierbij dus voor een gelijke
verdeling tussen mannelijke en vrouwelijke collega’s. De categoriale variabelen zijn als
dummyvariabelen in het model opgenomen. Een dummyvariabele is een variabele die de
waarde 0 of de waarde 1 kan aannemen. Zo heeft de dummyvariabele van de sector
onderwijs twee waarden: niet werkzaam in het onderwijs (0) en wel werkzaam in het
onderwijs (1). Per dummyvariabele wordt een regressiecoëfficiënt geschat die de afwijking
weergeeft van het uurloon ten opzichte van de referentiecategorie, wanneer de overige
variabelen gelijk blijven.
De reden voor het gebruik van dummyvariabelen is dat de meeste variabelen geen
continue verdeling hebben. Enkele variabelen die wel een continu verloop kennen,
bijvoorbeeld leeftijd, zijn ingedeeld in categorieën die niet even groot zijn. Er is gekozen
om ook deze variabelen als dummy’s in het regressiemodel op te nemen om de
interpretatie van de resultaten te vergemakkelijken en tegelijkertijd recht te doen aan de
complexe, niet-lineaire samenhang tussen leeftijd en beloning.
In Bijlage 1 van deze methodologische toelichting worden de uitkomsten van de
regressieanalyses weergeven door middel van de (ongestandaardiseerde) regressie­
coëfficiënten. Regressiecoëfficiënt βj geeft de geschatte verandering in de afhankelijke
variabele ln(uurloon) aan voor iedere +1 toename op verklarende variabele Xj, wanneer
alle andere factoren in het model constant worden gehouden. Neem bijvoorbeeld de
resultaten van opleidingsniveau binnen de overheid. Opleidingsniveau Mbo is de
referentiecategorie waarmee andere opleidingsniveaus zijn vergeleken. De regressie­
coëfficiënt van Hbo is positief (0,192), wat betekent dat banen van personen die een 1
scoren op de variabele ‘Hbo’ (en dus Hbo als hoogste opleiding hebben afgerond) een
ln(uurloon) hebben dat gemiddeld 0,192 hoger is dan het ln(uurloon) van Mbo’ers,

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

9

wanneer de banen op alle andere kenmerken gelijk zijn. Daarnaast is te zien dat de
regressiecoëfficiënt van ‘Wo’ (0,337) groter is dan de regressiecoëfficiënt van Hbo. Dat
betekent dat in de steekproef binnen de overheid het verschil in beloning tussen Mbo’ers
en Wo’ers groter was dan het verschil tussen Mbo’ers en Hbo’ers. Om het geschatte
beloningsverschil in euro’s tussen een categorie j en de bijbehorende referentiecategorie
uit te drukken in een percentage, volstaat het de exponent van βj te nemen en deze te
percenteren: (eβj ) – 1) ∙ 100%. Hieruit volgt dat Hbo’ers een uurloon hebben dat gemiddeld
(e0,192 – 1) ∙ 100% = 21,2 procent hoger is dat het uurloon van Mbo’ers. Het voorspelde
uurloon van Hbo’ers bij de overheid die 0 scoren op alle andere variabelen in het model
kan berekend worden door het exponent te nemen van de constante plus de
regressiecoëfficiënt van Hbo: (e2,690+0,192) = €17,85.
Naast de regressiecoëfficiënten worden ook de standaardfouten (SE) gepubliceerd. Hiermee
is het mogelijk om een betrouwbaarheidsinterval bij de beloningsverschillen te berekenen.
De grenzen voor het 95% betrouwbaarheidsinterval van regressiecoëfficiënt βj zijn
βj ± (1,96 ∙SE). De betekenis is dat we bij herhaling van de procedure, met steeds nieuwe
(aselecte) steekproeven uit dezelfde populatie, mogen verwachten dat 95% van de zo
berekende betrouwbaarheidsintervallen de werkelijke waarde van de geschatte parameter
zullen bevatten.
Daarnaast zijn t-waarden opgenomen in de tabellen met schattingsresultaten. De t-waarde
of overschrijdingskans (van een gegeven steekproefuitkomst) is de kans dat in de verdeling
gegeven door de nulhypothese de waarde van de toetsingsgrootheid wordt behaald of
overschreden (links, rechts dan wel tweezijdig). De t-waarde is groter naarmate de kans
kleiner is dat de regressiecoëfficiënt toevallig afwijkt van 0. De t-waarde vat als het ware
de bewijskracht van de steekproefuitkomst in gestandaardiseerde vorm samen.
Coëfficiënten die significant verschillen van de referentiegroep met een betrouwbaarheid
van 99 procent (p-waarde < 0,01) zijn in de tabellen gemarkeerd met een kardinaalteken
(#). Voor deze regressiecoëfficiënten is bewijs dat de coëfficiënt afwijkt van 0 in de
populatie.
Een maat die iets zegt over de verklaringskracht van het model is de proportie verklaarde
variantie R2. Deze maat geeft aan welk deel van de verschillen in uurlonen kan worden
verklaard door de achtergrondkenmerken in de beloningsfunctie. Een lage R2 houdt in dat
niet alle variabelen die van invloed zijn op de hoogte van het uurloon, in het model zijn

4.2

Verklaarde variantie en interpretatiekracht

R2

Verklaarde variantie

Interpretatie kracht model

<0,1

< 10%

Zeer zwak

0,1 - 0,25

10 - 25%

Zwak

0,25 - 0,5

25 - 50%

Matig

0,5 - 0,75

50 - 75%

Sterk

0,75 - 0,9

75 - 90%

Zeer sterk

> 0,9

> 90%

Uitzonderlijk sterk

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

10

opgenomen. De R2 van het model van de overheid was dit jaar vrij laag, mede door de
aanwezigheid van sterk negatieve waarden voor ln(uurloon). Omwille van de volgtijdelijke
vergelijkbaarheid van de resultaten is besloten om deze negatieve waarden niet te
verwijderen.
Er zijn twee regressiemodellen opgesteld, waarin een breed scala aan achtergrondfactoren
is opgenomen. Met het eerste model worden verschillen in uurloon bij de overheid
verklaard. Het tweede model verklaart verschillen in uurloon in het bedrijfsleven. In bijlage
1 is een overzicht te vinden van de verklarende variabelen die in de twee modellen zijn
opgenomen en de bijbehorende uitkomsten. Omdat het gaat om twee verschillende
modellen waar verschillende verklarende variabelen in zijn opgenomen, moeten de
uitkomsten uit beide modellen los van elkaar beoordeeld worden. Zo kan het effect van
leeftijd in het model voor de overheid niet vergeleken worden met het effect van leeftijd in
het model voor het bedrijfsleven.

5. Oaxaca-Blinder
decompositie methode
Naast het bestaande regressiemodel, dat zorgt voor longitudinaal vergelijkbare cijfers over
‘gecorrigeerde loonverschillen’, is tevens de Oaxaca-Blinder methode uitgevoerd. De
Oaxaca-Blinder decompositie analyse is een variant van de meervoudige regressiemethode.
Deze methode wordt doorgaans gebruikt om een verschil in gemiddelde uitkomsten tussen
twee groepen te bekijken. Dit wordt gedaan door middel van een aparte lineaire
regressieanalyse per groep. Deze methode is geschikt om het verschil in het gemiddelde
uurloon tussen mannen en vrouwen nader te onderzoeken (Konings, 2005).
Met de Oaxaca-Blinder methode kunnen loonverschillen tussen mannen en vrouwen
uitgesplitst worden in een ‘verklaarbaar’ deel en een residu of ‘onverklaarbaar’ deel
(Jann, 2008). Het verklaarbare deel geeft weer welk gedeelte van het loonverschil kan
worden toegeschreven aan verschillen in objectieve factoren, zoals onderwijs of
werkervaring, tussen mannen en vrouwen. Daarentegen weerspiegelt het onverklaarbare
deel het gedeelte van de beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen dat overblijft na
correctie voor de verschillen in de achtergrondvariabelen die worden meegenomen in het
model. De Oaxaca-Blinder decompositie analyse maakt dit onderscheid op het niveau van
achtergrondvariabelen. Dit is mogelijk omdat er voor iedere groep een aparte vergelijking
geschat wordt, en daarom kan er bijvoorbeeld bekeken worden of een man met een extra
jaar ervaring hoger beloond wordt dan een vrouw met een extra jaar ervaring.

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

11

Bij toepassing van de Oaxaca-Blinder decompositie wordt voor ieder geslacht de volgende
loonvergelijking geschat:
ln(Yi) = βi Xi + εi
Waarbij:
ln(Yi)

de afhankelijke variabele (de natuurlijke logaritme van het uurloon Y,

		

ln(uurloon)) voor elke groep i: mannen (m) en vrouwen (v).

βi

vector van de te schatten regressie-coëfficiënten, behorend bij variabele Xj

Xi		

vector van de factoren die bijdragen aan het verklaarde deel zoals onderwijs

		

en ervaring

εi		

de storingsterm, ofwel het residu

Het gemiddelde loon voor elke groep i kan dan weergegeven worden door:

Het verschil tussen de gemiddelden van deze twee regressies geeft het loonverschil weer:

Het loonverschil tussen beide geslachten wordt vervolgens uitgesplitst naar het
verklaarbare en het onverklaarbare deel:

        is dan het effect op het uurloon ten gevolge van verschillen in de
gemiddelde kenmerken tussen mannen en vrouwen, dus het verklaarbare deel. De term
       weerspiegelt het onverklaarbare deel of residu.

6. Kwantielregressie
Kwantielregressie is een techniek die op de verschillende delen in de populatieverdeling
het effect van de afhankelijke variabele Y conditioneel op de onafhankelijke variabelen X
kan schatten. Een kwantiel geeft aan in hoeveel stukken de verdeling verdeeld is. Een
kwantiel van 0.90 komt overeen met de 90ste percentiel in de verdeling (ξ0.9).
Een multivariabel lineair kwantielregressie model ziet er als volgt uit:

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

12

Hier is Y de afhankelijke variabele. X geeft de matrix van de onafhankelijke variabele(n)
weer. β staat voor de parametervector. Hierbij geeft q aan welk deel van de verdeling
wordt bekeken en ε is de storingsterm, een term die niet opgenomen is in X, maar wel de
afhankelijke variabele Y beïnvloedt. Het effect van geslacht, in ons geval het effect van
vrouw zijn (dummy variabele geslacht=1) is dan af te lezen aan β1(q).
Naast een duidelijk voordeel van het bieden van meer inzichten in hoe belonings­
verschillen variëren naar loonsegment, is een belangrijk voordeel van een kwantiel­
regressie boven gewone (OLS) regressie dat het een meer robuuste methode is. De
verstorende invloed van uitschieters in uurloon zijn bij een kwantielregressie minder groot
dan bij een gewone regressie. Uitschieters in uurloon hebben namelijk per definitie enkel
invloed op de uitkomsten in de kleinste en de grootste uurloonsegmenten.
Voor deze analyse is het softwarepakket Stata gebruikt met het pakket qreg voor de
uitvoering van de kwantielregressie en het pakket grqreg voor de visuele weergave van de
coëfficiënten.

7. Ophogen van steekproef­
totalen
De banen van werknemers zijn gekoppeld aan drie jaren EBB (2017–2019). Omdat de EBB
een steekproefonderzoek is onder personen, moet er worden opgehoogd naar alle banen
van werknemers op 28 september 2018. De weging is in twee stappen gedaan.
De eerste stap bestond uit het ophogen van drie jaar EBB naar het aantal personen van
15 jaar en ouder in Nederland in 2018. Het EBB-gewicht werd hierbij gecorrigeerd voor het
feit dat de steekproef van de drie EBB-jaren niet elk jaar even groot was. In deze stap werd
herwogen naar de volgende kruisingen: geslacht × burgerlijke staat; geslacht × leeftijds­
categorie; geslacht × landsdeel; en migratieachtergrond × generatie (1e of 2e generatie).
De tweede stap bestond uit het wegen naar het aantal banen op 28 september 2018.
Hierbij werden de gewichten uit de vorige stap eerst herschaald naar het totale aantal
banen op 28 september 2018 volgens de loonaangifte. In deze stap werd er herwogen
naar de volgende variabelen of kruisingen van variabelen: geslacht × leeftijdscategorie;
bedrijfssector (SBI); geslacht × dienstverband (vast: voltijd, deeltijd, of flexibel); geslacht ×
grootteklasse (1–9, 10–99 of >100 werknemers); migratieachtergrond × dienstverband;
type baan (enige baan van werknemer, hoofdbaan naast een andere bijbaan, bijbaan naast
een hoofdbaan).

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

13

In de uitvoering van de regressieanalyses en het berekenen van het ongecorrigeerde
loonverschil werd gebruik gemaakt van ophooggewichten. De ophooggewichten zorgen
ervoor dat de steekproef een goede afspiegeling vormt van de populatie banen op het
peilmoment.

8. Kwaliteit van de uitkomsten
Onnauwkeurigheid kleine aantallen
Zoals in ieder steekproefonderzoek hebben opgehoogde cijfers, in dit geval over uurlonen
en de beloningsverschillen, een onnauwkeurigheidsmarge. Kleinere steekproeven gaan
gepaard met hogere onnauwkeurigheidsmarges. Het samenvoegen en middelen van
gegevens uit drie verschillende EBB-jaargangen heeft de omvang van het onderzoeks­
bestand vergroot en marges beperkt. Op deze manier werd het mogelijk om een betere
schatting te maken van beloningsverschillen in de populatie.
Doordat in dit onderzoek verschillende bronnen in combinatie met de EBB zijn gebruikt,
kunnen sommige uitkomsten verschillen van andere door het CBS gepubliceerde cijfers en
vorige edities van dit onderzoek. In de huidige rapportage ‘Monitor loonverschillen
mannen en vrouwen, 2018’ zijn absolute aantallen afgerond op duizendtallen en zijn
percentages afgerond op hele procenten.
Gebruik minder recente en meest recente gegevens EBB
Gegevens over onderwijs en beroep zijn in het onderzoeksbestand afkomstig uit drie
jaargangen van de EBB, namelijk 2017, 2018 en 2019. Dat betekent dat gegevens over een
baan op 28 september 2018 kunnen zijn verrijkt met gegevens over het onderwijs- en
beroepsniveau van bijna twee jaar daarvoor. Vooral bij banen van jongeren kan dit leiden
tot een vertekening van de uitkomsten, omdat hun situatie snel kan veranderen. Dit is
bijvoorbeeld het geval wanneer een student met alleen een vwo-diploma en een
bijbaantje begin 2018 is geënquêteerd en vervolgens eind 2018 is afgestudeerd en een
baan is gaan uitoefenen op wetenschappelijk niveau. Dit leidt tot een onderschatting van
het onderwijs- en beroepsniveau van jongeren.

9. Wijzigingen in de
onderzoeks­opzet
Om de vergelijkbaarheid van de onderzoeksresultaten uit vorige edities van dit onderzoek
te waarborgen, is ervoor gekozen de onderzoeksopzet, het regressiemodel en het
weegmodel zoveel mogelijk gelijk te houden aan het eerder uitgevoerde onderzoek.

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

14

In de EBB waren echter enkele veranderingen waardoor het regressiemodel licht is
aangepast. Zo werd de regio waar men werkt pas in de 3e peiling van de EBB gevraagd,
terwijl dit voorheen in de 1e peiling was. Dit resulteerde in een niet toereikende vulling,
waardoor deze is vervangen door de woonregio van de werknemer. De woonregio komt
uit een register en is voor elke werknemer bekend, waardoor de variabele ‘regio
onbekend’ is komen te vervallen.
Ten tweede wordt het arbeidsverleden (aantal jaren werkervaring) van de werknemer
sinds 2018 niet meer uitgevraagd in de EBB. Als vervanger van arbeidsverleden is dit jaar
gebruik gemaakt van het aantal jaren dat de werknemer voor ten minste 12 uur per week
werkzaam is geweest binnen de huidige baan. Bij de bepaling van de flexibele arbeids­
relatie zijn stagiairs, uitzendkrachten, oproepkrachten, WSW’ers en mensen met een baan
met een contract voor bepaalde tijd gerekend tot flexibele banen.
Tot slot is de variabele ‘percentage vrouwelijke collega’s’ in het huidige onderzoek
gecentreerd op 50 procent vrouwelijke collega’s om de interpretatie van de constante te
gemakkelijker te maken. De waarde 0 op deze variabele correspondeert met een gelijke
verdeling tussen mannelijke en vrouwelijke collega’s. (Voorheen was de variabele niet
gecentreerd, waardoor de waarde 0 stond voor 0 procent vrouwelijke collega’s.)

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

15

Bijlagen
Bijlage 1
1.

Regressieresultaten overheid
Coëfficiënt

Geslacht
Man
Vrouw

referentiecategorie
–0,044 #

Leeftijd
15-17 jaar
18 jaar
19 jaar
20 jaar
21 jaar
22 jaar
23 tot 35 jaar
35 tot 45 jaar
45 tot 55 jaar
55 tot 65 jaar

0,135
–0,633 #
–0,189 #
–0,281 #
–0,101 #
–0,082 #
referentiecategorie
0,196 #
0,251 #
0,297 #

Migratieachtergrond
Nederlandse achtergrond
Westerse migratieachtergrond eerste generatie
Westerse migratieachtergrond tweede generatie
Niet-westerse migratieachtergrond eerste generatie
Niet-westerse migratieachtergrond tweede
generatie

referentiecategorie
–0,027
0,022
–0,042 #
0,001

Standaardfout (SE)

t-Waarde

Aantal
waarnemingen

0,006

–7,447

13 228
16 490

0,057
0,052
0,041
0,036
0,031
0,025

2,378
–12,291
–4,659
–7,900
–3,249
–3,285

0,008
0,008
0,009

25,158
30,905
33,897

69
78
109
138
173
256
5 926
5 977
7 982
9 010

0,013
0,011
0,012
0,014

–2,136
2,063
–3,624
0,035

25 847
730
1 500
964
677

0,022

–1,913

0,008

1,784

0,022
0,012

–5,084
–9,048

0,008
0,009
0,032

25,064
39,108
1,661

Arbeidshandicap of chronische ziekte
Wel arbeidshandicap of chronische ziekte
Geen arbeidshandicap of chronische ziekte
Onbekend

–0,042
referentiecategorie
0,015

Onderwijsniveau
Basisonderwijs
Vmbo
Mbo
Hbo
Wo
Onbekend

–0,112 #
–0,109 #
referentiecategorie
0,192 #
0,337 #
0,053 #

Onderwijsrichting
Algemeen onderwijs
Leraar
Taalwetenschappen, geschiedenis, kunst
Sociale wetenschappen, bedrijfskunde
Natuurwetenschappen, informatica
Techniek, industrie, bouwkunde
Landbouw, diergeneeskunde
Gezondheidszorg, welzijn
Persoonlijke dienstverlening, vervoer
Onbekend

0,141 #
referentiecategorie
0,026
0,069 #
0,060 #
–0,010
0,057 #
0,083 #
0,051 #
0,052 #

0,012

12,129

0,012
0,009
0,012
0,012
0,020
0,010
0,012
0,016

2,098
8,078
4,915
–0,873
2,802
8,696
4,147
3,201

Inkomen partner
Inkomen partner onbekend
Inkomen partner onder WML
Inkomen partner WML tot modaal
Inkomen partner modaal tot 2x modaal
Inkomen partner 2x modaal of meer
Geen partner

–0,023
–0,005
referentiecategorie
0,017
0,051 #
–0,025 #

0,013
0,009

–1,779
–0,543

0,008
0,010
0,008

2,293
5,070
–3,253

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

368
2 384
26 966

383
1 532
7 649
11 694
8 268
192

3 494
6 354
1 581
7 722
1 681
2 372
471
3 184
1 830
1 029

1 160
3 989
5 220
9 050
3 182
7 117

16

1.

Regressieresultaten overheid

(slot)
Coëfficiënt

Standaardfout (SE)

t-Waarde

Aantal
waarnemingen

0,006
0,012

–4,721
0,631

13 827
14 370
1 521

0,017

–0,056

0,009
0,008
0,017

13,522
29,730
5,380

Arbeidsduur
Voltijd
Deeltijd >12 uur
Deeltijd <12 uur

referentiecategorie
–0,027 #
0,007

Beroepsniveau
Beroepsniveau 1
Beroepsniveau 2
Beroepsniveau 3
Beroepsniveau 4
Onbekend

–0,001
referentiecategorie
0,115 #
0,232 #
0,093 #

Beroepsrichting management
Ja
Nee

0,054 #
referentiecategorie

0,014

3,912

1 134
28 584

Werkervaring huidige baan
Aantal jaar gewerkt - 0-1 jaar
Aantal jaar gewerkt - 1-4 jaar
Aantal jaar gewerkt - 5-9 jaar
Aantal jaar gewerkt - 10-19 jaar
Aantal jaar gewerkt - meer dan 20 jaar
Onbekend

–0,142
–0,057
referentiecategorie
0,010
0,000
–0,069 #

0,021
0,008

–6,953
–7,341

0,008
0,009
0,017

1,301
–0,026
–3,982

489
7 693
4 336
8 408
7 741
1 051

Soort werknemer
Reguliere werknemer
Stagair
WSW 1)
Oproepkracht

referentiecategorie
–1,528 #
.
–0,076 #

0,025
.
0,025

–61,009
.
–3,050

29 095
356
2
265

Contractsoort
Onbepaalde tijd
Bepaalde tijd

0,092 #
referentiecategorie

0,007

12,567

24 219
5 499

Leidinggevende functie
Ja
Nee

0,100 #
referentiecategorie

0,007

15,390

6 140
23 578

Sector
Overheid
Onderwijs
Defensie
Politie
Rechterlijke macht
Gemeenten
Provincies
Waterschappen

referentiecategorie
–0,144 #
0,112 #
0,050 #
0,119 #
–0,159 #
0,113 #
0,078 #

0,009
0,015
0,013
0,035
0,009
0,022
0,023

–16,249
7,633
3,946
3,415
–17,844
5,245
3,439

Grootteklasse
Meer dan 500 werknemers
Minder dan 500 werknemers

0,019 #
referentiecategorie

0,006

3,142

19 870
9 848

Woonregio
Noord-Nederland
Oost-Nederland
West-Nederland
Zuid-Nederland

–0,008
–0,026 #
referentiecategorie
–0,017 #

0,008
0,006

–0,950
–4,161

0,007

–2,608

3 186
6 516
14 302
5 714

Percentage vrouwelijke collega's 2)

0,003 #

0,000

13,362

29 718

Constante
R2

2,690 #
0,458

0,019

141,892

29 718

647
5 632
4 280
18 127
1 032

3 557
16 111
1 531
1 665
150
5 911
412
381

Vanwege een te kleine waarneming worden de resultaten niet weergeven.
De variabele is gecentreerd op 50 procent.
# p < 0,01.
1)

2)

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

17

2.

Regressieresultaten bedrijfsleven
Standaardfout (SE)

t-Waarde

Aantal
waarnemingen

–0,068 #

0,002

–36,046

82 341

15 jaar

–0,832 #

0,010

–84,911

1 198

16 jaar

–0,713 #

0,007

–105,991

3 115

17 jaar

–0,579 #

0,006

–97,447

4 038

18 jaar

–0,449 #

0,006

–78,923

4 165

19 jaar

–0,317 #

0,006

–57,163

4 053

20 jaar

–0,194 #

0,006

–35,552

3 836

21 jaar

–0,104 #

0,005

–19,791

3 719

22 jaar

–0,039 #

0,005

–7,503

3 537

Coëfficiënt
Geslacht
Man

referentiecategorie

Vrouw

88 514

Leeftijd

23 tot 35 jaar

referentiecategorie

39 310

35 tot 45 jaar

0,133 #

0,002

55,396

28 897

45 tot 55 jaar

0,181 #

0,002

74,847

41 132

55 tot 65 jaar

0,191 #

0,003

70,673

33 855

Migratieachtergrond
Nederlandse achtergrond

referentiecategorie

143 440

Westerse migratieachtergrond eerste generatie

–0,051 #

0,003

–15,473

5 128

Westerse migratieachtergrond tweede generatie

0,001

0,003

0,311

7 707

Niet-westerse migratieachtergrond eerste generatie

–0,079 #

0,003

–27,295

8 586

Niet-westerse migratieachtergrond tweede

0,001

0,003

0,241

5 994

–0,042 #

0,007

–5,953

generatie
Arbeidshandicap of chronische ziekte
Wel arbeidshandicap of chronische ziekte
Geen arbeidshandicap of chronische ziekte
Onbekend

referentiecategorie

1 935
13 552

–0,009 #

0,003

–3,286

155 368

Basisonderwijs

–0,090 #

0,004

–24,495

8 991

Vmbo

–0,061 #

0,002

–28,024

32 074

0,122 #

0,002

55,535

36 554

Wo

0,298 #

0,003

100,723

19 358

Onbekend

–0,026 #

0,007

–3,674

2 543

0,071 #

0,005

13,325

43 323

Onderwijsniveau

Mbo
Hbo

referentiecategorie

71 335

Onderwijsrichting
Algemeen onderwijs
Leraar

referentiecategorie

3 962

Taalwetenschappen, geschiedenis, kunst

–0,017 #

0,006

–2,719

5 131

Sociale wetenschappen, bedrijfskunde

0,060 #

0,005

11,644

37 676

Natuurwetenschappen, informatica

0,061 #

0,006

9,682

6 120

Techniek, industrie, bouwkunde

0,069 #

0,005

12,788

24 596

Landbouw, diergeneeskunde

0,027 #

0,007

3,751

3 395

Gezondheidszorg, welzijn

0,087 #

0,005

16,551

24 810

Persoonlijke dienstverlening, vervoer

0,040 #

0,006

7,278

13 996

Onbekend

0,060 #

0,007

9,214

7 846

Thuiswonend kind

–0,028 #

0,003

–8,589

33 279

Partner in paar zonder kinderen

–0,040 #

0,002

–18,444

Huishoudenspositie

Partner in paar met kinderen1)

39 376
66 139

Ouder in eenouderhuishouden

0,053 #

0,004

12,958

6 853

Overig (lid van een) huishouden

–0,005

0,007

–0,821

1 808

Alleenstaand

referentiecategorie

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

23 400

18

2.

Regressieresultaten bedrijfsleven

(vervolg)
Coëfficiënt

Standaardfout (SE)

t-Waarde

Aantal
waarnemingen

Inkomen partner
Inkomen partner onbekend

–0,051 #

0,004

–13,176

7 487

Inkomen partner onder WML

0,029 #

0,003

10,907

24 664

0,010 #

0,003

3,838

36 172

Inkomen partner 2x modaal of meer

0,069 #

0,004

18,050

10 037

Geen partner

–0,083 #

0,003

–30,897

65 340

Inkomen partner WML tot modaal
Inkomen partner modaal tot 2x modaal

referentiecategorie

27 155

Arbeidsduur
Voltijd

referentiecategorie

73 355

Deeltijd >12 uur

–0,063 #

0,002

–32,786

69 500

Deeltijd <12 uur

–0,087 #

0,003

–32,204

28 000

–0,074 #

0,003

–27,699

15 171

Beroepsniveau
Beroepsniveau 1
Beroepsniveau 2

referentiecategorie

70 023

Beroepsniveau 3

0,115 #

0,002

51,862

29 184

Beroepsniveau 4

0,213 #

0,002

89,270

43 201

Onbekend

0,022 #

0,004

5,125

13 276

0,131 #

0,004

35,301

Beroepsrichting management
Ja
Nee

referentiecategorie

9 222
161 633

Werkervaring huidige baan
Aantal jaar gewerkt - 0-1 jaar

–0,060 #

0,004

–13,435

7 513

Aantal jaar gewerkt - 1-4 jaar

–0,042 #

0,002

–18,057

70 528

0,028 #

0,003

10,934

31 531

Aantal jaar gewerkt - meer dan 20 jaar

0,069 #

0,003

23,380

26 114

Onbekend

–0,049 #

0,005

–10,314

11 941

Aantal jaar gewerkt - 5-9 jaar
Aantal jaar gewerkt - 10-19 jaar

referentiecategorie

23 228

Soort werknemer
Reguliere werknemer

referentiecategorie

138 194

Stagair

–1,503 #

0,007

–225,532

WSW

–0,334 #

0,008

–44,165

1 331

Uitzendkracht

–0,042 #

0,004

–11,485

10 199

Oproepkracht

–0,023 #

0,003

–7,980

13 826

DGA

0,250 #

0,005

48,648

5 156

0,069 #

0,002

36,162

104 325

2 149

Contractsoort
Onbepaalde tijd
Bepaalde tijd

referentiecategorie

66 530

Leidinggevende functie
Ja
Nee

0,103 #

0,002

51,106

referentiecategorie

32 923
137 932

Bedrijfstak
Landbouw en visserij

referentiecategorie

2 173

Delfstoffenwinning

0,209 #

0,023

9,290

198

Industrie

0,085 #

0,007

12,316

17 545

Energie- en waterleidingbedrijven

0,093 #

0,010

9,027

1 453

Bouwnijverheid

0,128 #

0,007

17,363

7 166

Handel

–0,005

0,007

–0,696

31 539

Horeca

–0,048 #

0,007

–6,722

9 098

Vervoer

0,069 #

0,007

9,904

15 608

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

19

2.

Regressieresultaten bedrijfsleven

(slot)
Coëfficiënt

Standaardfout (SE)

t-Waarde

Aantal
waarnemingen

Financiële instellingen

0,209 #

0,008

27,076

6 591

Zakelijke dienstverlening

0,076 #

0,007

11,231

35 654

Openbaar bestuur

0,069 #

0,012

5,595

944

Gesubsidieerd onderwijs

0,062 #

0,011

5,891

1 442

Gezondheids- en welzijnszorg

0,184 #

0,007

25,897

33 948

Cultuur en overige dienstverlening

0,060 #

0,008

8,008

6 603

Particuliere huishoudens met personeel en extra-

0,373 #

0,011

32,676

893

–0,054 #

0,002

–22,294

28 435

0,040 #

0,002

22,391

97 710

Minder dan 10 euro per jaar

0,021 #

0,003

7,798

19 081

10 tot 2 000 euro per jaar

–0,020 #

0,003

–7,932

23 573

territoriale organisaties
Grootteklasse
Kleinbedrijf (minder dan 10 werknemers)
Middenbedrijf (10 tot 100 werknemers)
Grootbedrijf (100 of meer werknemers)

referentiecategorie

44 710

Winst bedrijf per werkzaam persoon

2 000 tot 10 000 euro per jaar

referentiecategorie

36 538

10 000 tot 32 000 euro per jaar

0,031 #

0,003

12,134

22 917

Meer dan 32 000 euro per jaar

0,135 #

0,003

44,598

15 021

Onbekend

0,031 #

0,002

13,037

53 725

Noord-Nederland

–0,062 #

0,003

–23,944

17 274

Oost-Nederland

–0,043 #

0,002

–22,939

38 326

Woonregio

West-Nederland

referentiecategorie

74 814

Zuid-Nederland

–0,034 #

0,002

–18,373

40 441

Percentage vrouwelijke collega's 2)

–0,001 #

0,000

–23,771

170 855

Constante

2,632 #

0,009

277,482

170 855

R2

0,753

Vanwege een te kleine waarneming worden de resultaten niet weergeven.
De variabele is gecentreerd op 50 procent.
# p < 0,01.
1)

2)

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

20

3.

Regressieresultaten bedrijfsleven met interactieterm
Standaardfout (SE)

t-Waarde

Aantal
waarnemingen

-0,070 #

(0,020)

-3,502

82.341

15 jaar

-0,833 #

(0,009)

-92,021

1.198

16 jaar

-0,713 #

(0,007)

-97,476

3.115

17 jaar

-0,578 #

(0,007)

-81,659

4.038

18 jaar

-0,449 #

(0,007)

-63,740

4.165

19 jaar

-0,317 #

(0,008)

-41,480

4.053

20 jaar

-0,194 #

(0,007)

-27,895

3.836

21 jaar

-0,104 #

(0,007)

-14,951

3.719

22 jaar

-0,039 #

(0,006)

-6,064

Coëfficiënt
Geslacht
Man

referentiecategorie

Vrouw

88.514

Leeftijd

23 tot 35 jaar

referentiecategorie

3.537
39.310

35 tot 45 jaar

0,133 #

(0,003)

46,566

28.897

45 tot 55 jaar

0,181 #

(0,003)

62,365

41.132

55 tot 65 jaar

0,191 #

(0,003)

60,639

33.855

Migratieachtergrond
Nederlandse achtergrond

referentiecategorie

143.440

Westerse migratieachtergrond eerste generatie

-0,050 #

(0,006)

-8,957

5.128

Westerse migratieachtergrond tweede generatie

0,001

(0,004)

0,285

7.707

Niet-westerse migratieachtergrond eerste generatie

-0,078 #

(0,004)

-20,886

8.586

Niet-westerse migratieachtergrond tweede

0,002

(0,005)

0,533

5.994

-0,042 #

(0,008)

-4,938

generatie
Arbeidshandicap of chronische ziekte
Wel arbeidshandicap of chronische ziekte
Geen arbeidshandicap of chronische ziekte
Onbekend

referentiecategorie

1.935
13.552

-0,008 #

(0,003)

-2,839

155.368

Basisonderwijs

-0,091 #

(0,004)

-22,113

8.991

Vmbo

-0,061 #

(0,003)

-22,633

32.074

0,122 #

(0,003)

47,921

36.554

Wo

0,298 #

(0,004)

73,554

19.358

Onbekend

-0,026 #

(0,008)

-3,285

2.543

0,073 #

(0,006)

11,373

43.323

Onderwijsniveau

Mbo
Hbo

referentiecategorie

71.335

Onderwijsrichting
Algemeen onderwijs
Leraar

referentiecategorie

3.962

Taalwetenschappen, geschiedenis, kunst

-0,015

(0,008)

-1,821

5.131

Sociale wetenschappen, bedrijfskunde

0,061 #

(0,006)

9,865

37.676

Natuurwetenschappen, informatica

0,060 #

(0,008)

7,929

6.120

Techniek, industrie, bouwkunde

0,069 #

(0,007)

10,466

24.596

Landbouw, diergeneeskunde

0,028 #

(0,008)

3,349

3.395

Gezondheidszorg, welzijn

0,088 #

(0,006)

14,273

24.810

Persoonlijke dienstverlening, vervoer

0,042 #

(0,007)

6,416

13.996

Onbekend

0,061 #

(0,007)

8,126

7.846

Thuiswonend kind

-0,028 #

(0,004)

-7,000

33.279

Partner in paar zonder kinderen

-0,039 #

(0,002)

-16,222

39.376

Ouder in eenouderhuishouden

0,052 #

(0,005)

11,309

Overig (lid van een) huishouden

-0,006

(0,008)

-0,721

Huishoudenspositie

Partner in paar met kinderen1)

Alleenstaand

66.139

referentiecategorie

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

6.853
1.808
23.400

21

3.

Regressieresultaten bedrijfsleven met interactieterm
Coëfficiënt

(vervolg)

Standaardfout (SE)

t-Waarde

Aantal
waarnemingen

Inkomen partner
Inkomen partner onbekend

-0,082 #

(0,082)

-0,003

7.487

Inkomen partner onder WML

0,028 #

(0,028)

-0,003

24.664

0,011 #

(0,011)

-0,003

36.172

Inkomen partner 2x modaal of meer

0,071 #

(0,071)

-0,004

10.037

Geen partner

-0,052 #

(0,052)

-0,005

65.340

Inkomen partner WML tot modaal
Inkomen partner modaal tot 2x modaal

referentiecategorie

27.155

Arbeidsduur
Voltijd

referentiecategorie

73.355

Deeltijd >12 uur

-0,061 #

(0,002)

-24,628

69.500

Deeltijd <12 uur

-0,085 #

(0,004)

-20,836

28.000

-0,190 #

(0,004)

-27,699

15.171

-0,115 #

(0,003)

-45,596

29.184

Beroepsniveau 4

0,098 #

(0,003)

31,682

43.201

Onbekend

-0,093 #

(0,008)

-12,402

13.276

0,129 #

(0,006)

23,246

Beroepsniveau
Beroepsniveau 1
Beroepsniveau 2
Beroepsniveau 3

referentiecategorie

70.023

Beroepsrichting management
Ja
Nee

referentiecategorie

9.222
161.633

Werkervaring huidige baan
Aantal jaar gewerkt - 0-1 jaar

-0,060 #

(0,006)

-10,343

7.513

Aantal jaar gewerkt - 1-4 jaar

-0,042 #

(0,003)

-15,386

70.528

0,028 #

(0,003)

9,492

31.531

Aantal jaar gewerkt - meer dan 20 jaar

0,068 #

(0,003)

21,122

26.114

Onbekend

-0,049 #

(0,007)

-7,208

11.941

Aantal jaar gewerkt - 5-9 jaar
Aantal jaar gewerkt - 10-19 jaar

referentiecategorie

23.228

Soort werknemer
Reguliere werknemer

referentiecategorie

138.194

Stagair

-1,504 #

(0,015)

-103,309

WSW

-0,333 #

(0,006)

-54,937

1.331

Uitzendkracht

-0,043 #

(0,005)

-8,737

10.199

Oproepkracht

-0,024 #

(0,003)

-7,502

13.826

DGA

0,247 #

(0,009)

27,276

5.156

0,068 #

(0,002)

30,605

104.325

2.149

Contractsoort
Onbepaalde tijd
Bepaalde tijd

referentiecategorie

66.530

Leidinggevende functie
Ja
Nee

0,103 #

(0,003)

39,595

referentiecategorie

32.923
137.932

Bedrijfstak
Landbouw en visserij

referentiecategorie

2.173

Delfstoffenwinning

0,199 #

(0,037)

5,427

198

Industrie

0,089 #

(0,012)

7,410

17.545

Energie- en waterleidingbedrijven

0,084 #

(0,015)

5,519

1.453

Bouwnijverheid

0,131 #

(0,012)

10,564

7.166

Handel

0,005

(0,012)

0,377

31.539

Horeca

-0,076 #

(0,013)

-6,030

9.098

Vervoer

0,075 #

(0,012)

6,126

15.608

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

22

3.

Regressieresultaten bedrijfsleven met interactieterm
Coëfficiënt

(slot)

Standaardfout (SE)

t-Waarde

Aantal
waarnemingen

Financiële instellingen

0,236 #

(0,014)

16,474

6.591

Zakelijke dienstverlening

0,076 #

(0,012)

6,228

35.654

Openbaar bestuur

0,034

(0,033)

1,047

944

Gesubsidieerd onderwijs

0,033

(0,019)

1,778

1.442

Gezondheids- en welzijnszorg

0,150 #

(0,013)

11,449

33.948

Cultuur en overige dienstverlening

0,035

(0,015)

2,355

6.603

Particuliere huishoudens met personeel en extra-

0,312 #

(0,037)

8,402

893

-0,054 #

(0,003)

-17,813

28.435

0,041 #

(0,002)

20,083

97.710

Minder dan 10 euro per jaar

0,021 #

(0,003)

6,410

19.081

10 tot 2 000 euro per jaar

-0,021 #

(0,003)

-7,048

23.573

territoriale organisaties
Grootteklasse
Kleinbedrijf (minder dan 10 werknemers)
Middenbedrijf (10 tot 100 werknemers)

referentiecategorie

Grootbedrijf (100 of meer werknemers)

44.710

Winst bedrijf per werkzaam persoon

2 000 tot 10 000 euro per jaar

referentiecategorie

36.538

10 000 tot 32 000 euro per jaar

0,030 #

(0,003)

10,444

22.917

Meer dan 32 000 euro per jaar

0,134 #

(0,004)

36,079

15.021

Onbekend

0,031 #

(0,003)

11,482

53.725

Noord-Nederland

-0,062 #

(0,003)

-21,787

17.274

Oost-Nederland

-0,043 #

(0,002)

-20,645

38.326

Woonregio

West-Nederland

referentiecategorie

74.814

Zuid-Nederland

-0,034 #

(0,002)

-15,690

40.441

Percentage vrouwelijke collega's 2)

-0,001 #

(0,000)

-16,866

170.855

Interactie Bedrijfstak x Geslacht
Landbouw en visserij x Vrouw

referentiecategorie

702

Delfstoffenwinning x Vrouw

0,050352

(0,067)

0,749

34

Industrie x Vrouw

-0,014486

(0,021)

-0,702

3.969
302

Energie- en waterleidingbedrijven x Vrouw

0,041824

(0,026)

1,582

Bouwnijverheid x Vrouw

-0,011008

(0,023)

-0,477

955

Handel x Vrouw

-0,021292

(0,020)

-1,054

14.686

Horeca x Vrouw

0,051569

(0,021)

2,488

4.881

Vervoer x Vrouw

-0,023538

(0,021)

-1,124

4.139

Financiële instellingen X Vrouw

-0,069058 #

(0,023)

-2,980

2.574

Zakelijke dienstverlening x Vrouw

-0,000167

(0,020)

-0,008

15.615
453

Openbaar bestuur x Vrouw

0,068022

(0,039)

1,734

Gesubsidieerd onderwijs x Vrouw

0,056762

(0,030)

1,916

697

Gezondheids- en welzijnszorg x Vrouw

0,03843

(0,021)

1,873

28.758

Cultuur en overige dienstverlening x Vrouw

0,041119

(0,022)

1,831

3.857

Particuliere huishoudens met personeel en extra-

0,076688

(0,043)

1,788

719

(0,014)

191,254

170.855

territoriale organisaties x Vrouw
Constante

2,746 #

R2

0,754

Vanwege een te kleine waarneming worden de resultaten niet weergeven.
De variabele is gecentreerd op 50 procent.
# p < 0,01.
1)

2)

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

23

4.

Regressieresultaten kwantielregressie overheid

Coëfficiënten en standaardfout (SE) tussen haakjes
Geslacht
Man

OLS

Leeftijd
15-17 jaar

19 jaar
20 jaar
21 jaar
22 jaar
23 tot 35 jaar

–0,021 ***

–0,038 ***

–0,050 ***

–0,059 ***

–0,070 ***

(0,006)

(0,004)

(0,003)

(0,004)

(0,005)

0,101 ***
(0,028)

1,161 ***
(0,034)

–1,064 ***

–1,185 ***

–0,590 ***

–0,303 ***

(0,048)

(0,030)

(0,026)

(0,032)

0,775 ***
(0,041)
0,141 ***
(0,038)

–0,189 *

–0,877 ***

–0,191 ***

–0,142 ***

–0,052 *

–0,102 ***

(0,088)

(0,038)

(0,026)

(0,021)

(0,026)

(0,026)

–0,281 ***

–0,341 ***

–0,212 ***

–0,197 ***

–0,190 ***

–0,219 ***

(0,070)

(0,038)

(0,024)

(0,020)

(0,022)

(0,024)

–0,101 **

–0,129 ***

–0,139 ***

–0,063 ***

–0,079 ***

–0,092 ***

(0,035)

(0,029)

(0,020)

(0,017)

(0,020)

(0,023)

–0,082 ***

–0,068 **

–0,037 *

–0,072 ***

–0,064 ***

–0,107 ***

(0,025)

(0,026)

(0,017)

(0,014)

(0,016)

(0,020)

0,250 ***
(0,009)

55 tot 65 jaar

0,297 ***
(0,011)

Herkomstgroepering
Persoon met een Nederlandse achtergrond
Persoon westerse migratieachtergrond eerste
generatie
Persoon westerse migratieachtergrond tweede
generatie
Persoon niet-westerse migratieachtergrond eerste
generatie
Persoon niet-westerse migratieachtergrond tweede
generatie
Arbeidshandicap of chronische ziekte
Wel arbeidshandicap of chronische ziekte
Geen arbeidshandicap of chronische ziekte

0,150 ***
(0,008)
0,179 ***
(0,008)
0,203 ***
(0,009)

0,178 ***
(0,005)
0,221 ***
(0,005)
0,234 ***
(0,005)

0,185 ***
(0,004)
0,232 ***
(0,004)
0,250 ***
(0,005)

0,172 ***
(0,005)

0,182 ***
(0,007)

0,227 ***
(0,005)

0,238 ***
(0,007)

0,253 ***
(0,006)

0,263 ***
(0,007)

referentiecategorie

–0,027

–0,078 ***

–0,047 ***

–0,046 ***

–0,043 ***

–0,020

(0,017)

(0,017)

(0,010)

(0,008)

(0,010)

(0,013)

0,022 **
(0,008)

–0,003

–0,005

0,000

–0,012

–0,010

(0,011)

(0,007)

(0,006)

(0,007)

(0,009)

–0,042 ***

–0,090 ***

–0,070 ***

–0,069 ***

–0,063 ***

–0,060 ***

(0,012)

(0,014)

(0,008)

(0,007)

(0,008)

(0,010)

0,000

–0,030

–0,018

–0,014

–0,018

–0,006

(0,018)

(0,017)

(0,010)

(0,008)

(0,010)

(0,012)

–0,042

–0,053 *

–0,041 **

–0,054 ***

–0,056 ***

–0,040 *

(0,030)

(0,023)

(0,015)

(0,012)

(0,014)

(0,018)

referentiecategorie
0,015

–0,015

–0,012 *

–0,017 ***

–0,008

–0,002

(0,013)

(0,009)

(0,005)

(0,005)

(0,005)

(0,007)

–0,112 ***

–0,103 ***

–0,137 ***

–0,098 ***

–0,061 ***

–0,043 *

(0,027)

(0,022)

(0,016)

(0,012)

(0,014)

(0,017)

–0,109 ***

–0,101 ***

–0,089 ***

–0,094 ***

–0,104 ***

–0,105 ***

(0,019)

(0,013)

(0,008)

(0,006)

(0,008)

(0,009)

referentiecategorie
0,192 ***
(0,010)
0,337 ***
(0,011)

Onbekend

–0,627 ***
(0,033)

–0,633 ***

0,196 ***

45 tot 55 jaar

Wo

–1,036 ***
(0,047)

(0,144)

(0,009)

Hbo

Q 0.90

referentiecategorie

35 tot 45 jaar

Mbo

Q 0.75

–0,044 ***

0,135

18 jaar

Vmbo

Q 0.50

(0,006)

(0,163)

Onderwijsniveau
Basisonderwijs

Q 0.25

referentiecategorie

Vrouw

Onbekend

Q 0.10

0,158 ***
(0,008)
0,257 ***
(0,009)

0,167 ***
(0,005)
0,266 ***
(0,006)

0,159 ***
(0,004)
0,279 ***
(0,005)

0,145 ***
(0,005)

0,150 ***
(0,006)

0,281 ***
(0,006)

0,053

0,000

0,000

–0,022

0,032

(0,032)

(0,031)

(0,020)

(0,017)

(0,021)

0,307 ***
(0,007)
0,067 **
(0,025)

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

24

4.

Regressieresultaten kwantielregressie overheid

Coëfficiënten en standaardfout (SE) tussen haakjes
Onderwijsrichting
Algemeen onderwijs

OLS

0,141 ***
(0,016)

Leraar
Taalwetenschappen, geschiedenis, kunst
Sociale wetenschappen, bedrijfskunde

Landbouw, diergeneeskunde

Inkomen partner onder WML
Inkomen partner WML tot modaal
Inkomen partner modaal tot 2x modaal

0,004

0,012

0,014

(0,006)

(0,008)

(0,011)

0,069 ***
0,060 ***

–0,014

–0,012 *

–0,002

(0,009)

(0,005)

(0,004)

–0,019

–0,038 ***

–0,018 **

(0,013)

(0,008)

(0,006)

0,013 *
(0,005)
0,002

0,018
(0,010)

–0,010

–0,056 ***

–0,025 ***

–0,008

0,009

(0,011)

(0,007)

(0,006)

(0,007)

0,057 *
0,083 ***
0,051 **
0,052 *

0,032 ***
(0,007)

(0,008)

(0,017)

0,022 *
(0,009)

–0,081 ***

–0,051 ***

–0,041 ***

–0,011

0,001

(0,020)

(0,013)

(0,011)

(0,013)

(0,015)

–0,013

–0,008

0,008

(0,010)

(0,006)

(0,005)

–0,036 **

–0,040 ***

–0,010

(0,013)

(0,008)

(0,007)

0,040 ***
(0,006)

0,120 ***
(0,007)

0,017 *
(0,008)

–0,012

–0,023 *

–0,002

0,013

(0,015)

(0,010)

(0,008)

(0,010)

0,035 ***
(0,010)
0,034 **
(0,012)

–0,025 **

–0,029 ***

–0,035 ***

–0,029 ***

–0,023 ***

–0,020 **

(0,009)

(0,008)

(0,005)

(0,004)

(0,005)

(0,006)

–0,005

–0,009

0,000

0,002

0,010

(0,012)

(0,009)

(0,005)

(0,005)

(0,005)

0,016 *
(0,007)

referentiecategorie
0,017 *
0,051 ***
(0,009)

Geen partner

0,111 ***
(0,009)

–0,008

(0,008)

Inkomen partner 2x modaal of meer

0,077 ***
(0,007)

(0,008)

(0,022)

Inkomen partner
Inkomen partner onbekend

Q 0.90

–0,025

(0,016)

Onbekend

0,043 ***
(0,006)

Q 0.75

(0,013)

(0,009)

Persoonlijke dienstverlening, vervoer

0,022 **
(0,007)

Q 0.50

0,026

(0,025)

Gezondheidszorg, welzijn

0,028 *
(0,012)

Q 0.25

(0,016)

(0,013)

Techniek, industrie, bouwkunde

Q 0.10

referentiecategorie

(0,010)

Natuurwetenschappen, informatica

(vervolg)

0,017 *
(0,007)
0,024 *
(0,010)

0,015 ***
(0,005)
0,023 ***
(0,006)

0,013 ***
(0,004)
0,031 ***
(0,005)

0,017 ***
(0,005)

0,016 **
(0,006)

0,053 ***
(0,006)

0,061 ***
(0,008)

–0,023

–0,038 **

–0,043 ***

–0,043 ***

–0,038 ***

–0,050 ***

(0,013)

(0,013)

(0,008)

(0,007)

(0,009)

(0,011)

Arbeidsduur
Voltijd
Deeltijd >12 uur
Deeltijd <12 uur

–0,027 ***

–0,022 ***

–0,021 ***

–0,018 ***

–0,024 ***

–0,030 ***

(0,007)

(0,006)

(0,004)

(0,003)

(0,004)

(0,004)

0,007
(0,019)

Beroepsniveau
Beroepsniveau 1
Beroepsniveau 2
Beroepsniveau 3

Werkervaring huidige baan
Aantal jaar gewerkt - 0-1 jaar
Aantal jaar gewerkt - 1-4 jaar

0,043 ***
(0,010)

–0,042 *

–0,039 ***

–0,063 ***

–0,069 ***

–0,064 ***

(0,012)

(0,009)

(0,011)

(0,012)

referentiecategorie
0,115 ***
0,232 ***
0,093 ***

0,054 ***
(0,014)

Nee

–0,005
(0,007)

(0,019)

(0,023)

Beroepsrichting management
Ja

–0,053 ***
(0,006)

–0,001

(0,010)

Onbekend

–0,098 ***
(0,008)

(0,021)

(0,012)

Beroepsniveau 4

–0,182 ***
(0,013)

0,081 ***
(0,009)
0,218 ***
(0,009)
0,052 **
(0,017)
0,022
(0,015)

0,085 ***
(0,006)
0,223 ***
(0,005)
0,057 ***
(0,011)
0,089 ***
(0,009)

0,102 ***
(0,005)
0,231 ***
(0,004)
0,086 ***
(0,009)
0,092 ***
(0,007)

0,106 ***
(0,005)

0,099 ***
(0,007)

0,214 ***
(0,005)

0,196 ***
(0,007)

0,102 ***
(0,012)

0,110 ***
(0,014)

0,095 ***
(0,008)

0,083 ***
(0,011)

referentiecategorie

–0,142 ***

–0,143 ***

–0,135 ***

–0,125 ***

–0,107 ***

–0,126 ***

(0,027)

(0,021)

(0,013)

(0,011)

(0,014)

(0,016)

–0,057 ***

–0,079 ***

–0,070 ***

–0,060 ***

–0,043 ***

–0,022 ***

(0,008)

(0,008)

(0,005)

(0,004)

(0,005)

(0,006)

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

25

4.

Regressieresultaten kwantielregressie overheid

Coëfficiënten en standaardfout (SE) tussen haakjes
Aantal jaar gewerkt - 5-9 jaar
Aantal jaar gewerkt - 10-19 jaar

OLS

0,010
0,000
(0,01)

Onbekend
Soort werknemer
Reguliere werknemer
Stagiair
WSW
Oproepkracht
Contractsoort
Onbepaalde tijd

Leidinggevende functie
Ja

0,004

referentiecategorie
–1,528 ***

–1,978 ***

–1,849 ***

–1,650 ***

–1,505 ***

–1,263 ***

(0,045)

(0,023)

(0,017)

(0,014)

(0,016)

(0,017)

–0,107

–0,166 *

–0,318 ***

–0,126

–0,283 ***

–0,411 ***

(0,098)

(0,074)

(0,079)

(0,073)

(0,051)

(0,039)

–0,076 *

–0,046

–0,053 **

–0,036 *

–0,036 *

–0,070 ***

(0,038)

(0,029)

(0,017)

(0,014)

(0,016)

(0,020)

0,092 ***

Woongemeente West-Nederland
Woongemeente Zuid-Nederland
Percentage vrouwelijke collega's

0,108 ***
(0,008)

0,086 ***
(0,005)

0,063 ***
(0,004)

0,060 ***
(0,005)

0,048 ***
(0,006)

referentiecategorie

0,100 ***

0,066 ***
(0,007)

0,076 ***
(0,004)

0,093 ***
(0,003)

0,107 ***
(0,004)

0,143 ***
(0,005)

–0,144 ***

–0,078 ***

–0,062 ***

–0,058 ***

–0,046 ***

–0,045 ***

(0,009)

(0,009)

(0,006)

(0,005)

(0,006)

(0,007)

0,112 ***
0,050 ***
0,119 ***

–0,014

–0,071 ***

–0,113 ***

–0,123 ***

–0,094 ***

(0,016)

(0,010)

(0,008)

(0,009)

(0,012)

–0,083 ***

–0,019 *

0,008

0,010

0,001

(0,014)

(0,008)

(0,007)

(0,008)

(0,010)

0,094 **
(0,031)

0,123 ***
(0,021)

0,311 ***
(0,018)

0,312 ***
(0,022)

0,316 ***
(0,026)

–0,159 ***

–0,054 ***

–0,028 ***

–0,036 ***

–0,031 ***

–0,044 ***

(0,012)

(0,009)

(0,006)

(0,005)

(0,006)

(0,007)

0,113 ***
0,078 ***

0,019 ***
(0,006)

Woongemeente Oost-Nederland

0,028 ***
(0,007)
(0,014)

(0,016)

Regio
Woongemeente Noord-Nederland

0,021 ***
(0,005)
–0,011

(0,027)

Minder dan 500 werknemers

0,016 *
(0,006)

(0,012)

(0,025)

Grootteklasse
Meer dan 500 werknemers

0,017 ***
(0,005)

0,018 ***
(0,005)

–0,023 *

(0,013)

Waterschappen

0,027 ***
(0,005)

0,010 *
(0,004)

(0,009)

(0,021)

Provincies

0,054 ***
(0,009)

0,016 ***
(0,005)

–0,043 ***

referentiecategorie

Gemeenten

0,035 ***
(0,008)

(0,011)

Sector
Overheid

Rechterlijke macht

Q 0.90

–0,072 ***

referentiecategorie

Politie

Q 0.75

(0,017)

Nee

Defensie

Q 0.50

–0,069 **

(0,008)

Onderwijs

Q 0.25

(0,024)

(0,010)

Bepaalde tijd

Q 0.10

referentiecategorie

(0,008)

Aantal jaar gewerkt - meer dan 20 jaar

(slot)

0,070 ***
(0,020)

0,078 ***
(0,013)

0,058 ***
(0,011)

0,107 ***
(0,013)

0,018

–0,019

–0,049 ***

–0,038 **

(0,023)

(0,014)

(0,012)

(0,014)

0,026 ***
(0,006)

0,020 ***
(0,004)

0,020 ***
(0,003)

0,119 ***
(0,016)
0,000
(0,018)

0,026 ***
(0,004)

0,024 ***
(0,005)

referentiecategorie

–0,008

–0,020 *

–0,021 ***

–0,029 ***

–0,035 ***

–0,040 ***

(0,007)

(0,008)

(0,005)

(0,004)

(0,005)

(0,006)

–0,026 **

–0,020 **

–0,015 ***

–0,024 ***

–0,027 ***

–0,032 ***

(0,008)

(0,006)

(0,004)

(0,003)

(0,004)

(0,005)

referentiecategorie
–0,017 *

–0,035 ***

–0,028 ***

–0,027 ***

–0,030 ***

–0,033 ***

(0,007)

(0,007)

(0,004)

(0,003)

(0,004)

(0,005)

–0,001 *

–0,002 ***

–0,003 ***

–0,003 ***

–0,003 ***

0,003 ***

* p<0.05, ** p<0.01, *** p<0.001

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

26

5.

Regressieresultaten kwantielregressie bedrijfsleven

Coëfficiënten en standaardfout (SE) tussen haakjes
Geslacht
Man
Vrouw

OLS

Q 0.10

Q 0.25

Q 0.50

Q 0.75

Q 0.90

referentiecategorie

Leeftijd
15 jaar
16 jaar

–0,068 ***

–0,038 ***

–0,048 ***

–0,060 ***

–0,076 ***

–0,097 ***

(0,002)

(0,003)

(0,002)

(0,002)

(0,002)

(0,003)

–0,832 ***

–0,872 ***

(0,009)

(0,012)

–0,713 ***
(0,007)

17 jaar
18 jaar
19 jaar
20 jaar
21 jaar
22 jaar
23 tot 35 jaar

–0,77 ***
(0,008)

–0,579 ***

–0,677 ***

(0,007)

(0,008)

–0,86 ***
(0,010)

–0,831 ***

–0,848 ***

–0,873 ***

(0,009)

(0,011)

(0,016)

–0,752 ***

–0,723 ***

–0,723 ***

–0,736 ***

(0,007)

(0,007)

(0,008)

(0,011)

–0,65 ***
(0,006)

–0,602 ***

–0,578 ***

–0,543 ***

(0,006)

(0,007)

(0,010)

–0,449 ***

–0,559 ***

–0,531 ***

–0,490 ***

–0,437 ***

–0,354 ***

(0,007)

(0,007)

(0,006)

(0,006)

(0,007)

(0,010)

–0,317 ***

–0,432 ***

–0,405 ***

–0,346 ***

–0,279 ***

–0,208 ***

(0,008)

(0,007)

(0,006)

(0,006)

(0,007)

(0,010)

–0,194 ***

–0,273 ***

–0,246 ***

–0,203 ***

–0,165 ***

–0,147 ***

(0,007)

(0,007)

(0,006)

(0,006)

(0,007)

(0,010)

–0,104 ***

–0,135 ***

–0,118 ***

–0,105 ***

–0,087 ***

–0,074 ***

(0,007)

(0,007)

(0,006)

(0,005)

(0,007)

(0,010)

–0,040 ***

–0,039 ***

–0,027 ***

–0,021 ***

–0,034 ***

–0,046 ***

(0,006)

(0,007)

(0,006)

(0,005)

(0,007)

(0,010)

referentiecategorie

35 tot 45 jaar

0,133 ***
(0,003)

45 jaar tot 55 jaar

0,181 ***
(0,003)

55 tot 65 jaar

0,191 ***
(0,003)

Arbeidsduur
Voltijd

0,082 ***
(0,003)
0,092 ***
(0,003)
0,100 ***
(0,004)

0,010 ***
(0,003)
0,123 ***
(0,003)
0,130 ***
(0,003)

0,117 ***
(0,003)
0,152 ***
(0,003)
0,167 ***
(0,003)

0,126 ***
(0,003)

0,132 ***
(0,004)

0,178 ***
(0,003)

0,199 ***
(0,004)

0,194 ***
(0,003)

0,215 ***
(0,005)

referentiecategorie

Deeltijd >12 uur
Deeltijd <12 uur

Herkomstgroepering
Persoon met een Nederlandse achtergrond
Persoon westerse migratieachtergrond eerste
generatie
Persoon westerse migratieachtergrond tweede
generatie
Persoon niet-westerse migratieachtergrond eerste
generatie
Persoon niet-westerse migratieachtergrond tweede
generatie

Arbeidshandicap of chronische ziekte
Wel arbeidshandicap of chronische ziekte
Geen arbeidshandicap of chronische ziekte
Onbekend

–0,063 ***

–0,066 ***

–0,063 ***

–0,062 ***

–0,060 ***

–0,058 ***

(0,002)

(0,003)

(0,002)

(0,002)

(0,002)

(0,003)

–0,087 ***

–0,130 ***

–0,118 ***

–0,105 ***

–0,081 ***

–0,045 ***

(0,004)

(0,004)

(0,003)

(0,003)

(0,003)

(0,005)

referentiecategorie

–0,051 ***

–0,066 ***

–0,064 ***

–0,056 ***

–0,044 ***

–0,031 ***

(0,006)

(0,006)

(0,005)

(0,004)

(0,005)

(0,007)

0,001

–0,001

–0,004

–0,002

0,005

0,004

(0,004)

(0,004)

(0,004)

(0,003)

(0,004)

(0,006)

–0,079 ***

–0,066 ***

–0,073 ***

–0,073 ***

–0,068 ***

–0,074 ***

(0,004)

(0,004)

(0,004)

(0,003)

(0,004)

(0,006)

0,001

–0,012 *

–0,002

0,003

0,003

–0,010

(0,005)

(0,005)

(0,004)

(0,004)

(0,005)

(0,007)

–0,042 ***

–0,045 ***

–0,039 ***

–0,031 ***

–0,025 **

–0,027 *

(0,008)

(0,009)

(0,008)

(0,007)

(0,009)

(0,013)

referentiecategorie
–0,009 **

–0,015 ***

–0,014 ***

–0,009 ***

–0,007 *

–0,009

(0,003)

(0,003)

(0,003)

(0,003)

(0,003)

(0,004)

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

27

5.

Regressieresultaten kwantielregressie bedrijfsleven

Coëfficiënten en standaardfout (SE) tussen haakjes
Onderwijsniveau
Basisonderwijs
Vmbo
Mbo
Hbo

OLS

Onderwijsrichting
Algemeen onderwijs

Taalwetenschappen, geschiedenis, kunst
Sociale wetenschappen, bedrijfskunde

–0,074 ***

–0,089 ***

–0,103 ***

–0,112 ***

(0,004)

(0,005)

(0,006)

–0,061 ***

–0,053 ***

–0,057 ***

–0,066 ***

–0,068 ***

–0,070 ***

(0,003)

(0,003)

(0,002)

(0,002)

(0,003)

(0,004)

referentiecategorie
0,122 ***
0,298 ***

Partner in paar zonder kinderen
Ouder in eenouderhuishouden

Alleenstaand
Inkomen partner
Inkomen partner onbekend
Inkomen partner onder WML

–0,038 ***

–0,048 ***

–0,035 **

(0,009)

(0,012)

0,071 ***

Beroepsniveau
Beroepsniveau 1
Beroepsniveau 2

0,046 ***
(0,006)

0,056 ***
(0,005)

0,065 ***
(0,006)

0,080 ***
(0,009)

–0,017 *

–0,018 *

–0,028 ***

–0,018 **

–0,024 **

–0,028 *

(0,008)

(0,009)

(0,007)

(0,006)

(0,008)

(0,011)

0,060 ***
0,061 ***
0,070 ***
0,0267 **
0,087 ***
0,040 ***
0,060 ***

0,043 ***
(0,007)
0,051 ***
(0,009)
0,077 ***
(0,007)
0,035 ***
(0,010)
0,079 ***
(0,007)
0,037 ***
(0,008)
0,052 ***
(0,009)

0,031 ***
(0,006)
0,049 ***
(0,007)
0,060 ***
(0,006)
0,018 *
(0,008)
0,065 ***
(0,006)
0,021 ***
(0,006)
0,043 ***
(0,007)

0,043 ***
(0,005)
0,054 ***
(0,006)
0,063 ***
(0,005)

0,056 ***
(0,006)

0,068 ***
(0,008)

0,048 ***
(0,007)

0,044 ***
(0,011)

0,058 ***
(0,006)

0,056 ***
(0,009)

0,014

0,010

0,017

(0,007)

(0,008)

(0,012)

0,077 ***
(0,005)
0,023 ***
(0,006)
0,049 ***
(0,006)

0,084 ***
(0,006)

0,092 ***
(0,009)

0,022 ***
(0,007)

0,033 ***
(0,009)

0,058 ***
(0,008)

0,066 ***
(0,011)

–0,028 ***

–0,026 ***

–0,032 ***

–0,031 ***

–0,032 ***

–0,032 ***

(0,004)

(0,004)

(0,004)

(0,003)

(0,004)

(0,006)

–0,040 ***

–0,034 ***

–0,039 ***

–0,040 ***

–0,039 ***

–0,037 ***

(0,002)

(0,003)

(0,002)

(0,002)

(0,003)

(0,004)

0,053 ***

0,051 ***
(0,006)

0,045 ***
(0,005)

0,049 ***
(0,004)

0,046 ***
(0,005)

0,043 ***
(0,007)

–0,005

–0,012

–0,002

0,006

–0,001

–0,017

(0,008)

(0,009)

(0,008)

(0,007)

(0,009)

(0,013)

referentiecategorie

–0,083 ***

–0,088 ***

–0,080 ***

–0,076 ***

–0,069 ***

–0,057 ***

(0,003)

(0,004)

(0,003)

(0,003)

(0,003)

(0,005)

0,029 ***

0,006
(0,004)

0,014 ***
(0,003)

0,018 ***
(0,003)

0,030 ***
(0,003)

0,049 ***
(0,004)

referentiecategorie
0,010 ***
0,069 ***
(0,004)

Geen partner

0,058 ***
(0,007)

referentiecategorie

(0,003)

Inkomen partner 2x modaal of meer

0,391 ***
(0,005)

(0,007)

(0,003)

Inkomen partner WML tot modaal
Inkomen partner modaal tot 2x modaal

0,337 ***
(0,003)

–0,037 ***

(0,005)

Overig (lid van een) huishouden

0,145 ***
(0,004)

(0,008)

(0,008)

Huishoudenspositie
Thuiswonend kind

0,281 ***
(0,003)

0,125 ***
(0,003)

–0,038 ***

(0,007)

Onbekend

0,231 ***
(0,003)

0,109 ***
(0,002)

(0,009)

(0,006)

Persoonlijke dienstverlening, vervoer

0,195 ***
(0,004)

0,098 ***
(0,002)

–0,026 **

(0,008)

Gezondheidszorg, welzijn

0,090 ***
(0,003)

(0,008)

(0,007)

Landbouw, diergeneeskunde

Q 0.90

(0,004)

(0,008)

Techniek, industrie, bouwkunde

Q 0.75

–0,070 ***

(0,006)

Natuurwetenschappen, informatica

Q 0.50

(0,005)

(0,006)

Leraar

Q 0.25

–0,090 ***

(0,004)

Onbekend

Q 0.10

(0,004)

(0,003)

Wo

(vervolg)

0,006 *
(0,003)
0,038 ***
(0,005)

0,006 *
(0,003)
0,042 ***
(0,004)

0,011 ***
(0,002)
0,062 ***
(0,004)

0,011 ***
(0,003)

0,017 ***
(0,004)

0,078 ***
(0,004)

0,102 ***
(0,006)

–0,051 ***

–0,049 ***

–0,054 ***

–0,050 ***

–0,046 ***

–0,038 ***

(0,005)

(0,006)

(0,005)

(0,004)

(0,005)

(0,007)

–0,074 ***

–0,048 ***

–0,052 ***

–0,069 ***

–0,091 ***

–0,097 ***

(0,003)

(0,004)

(0,003)

(0,003)

(0,003)

(0,005)

referentiecategorie

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

28

5.

Regressieresultaten kwantielregressie bedrijfsleven

Coëfficiënten en standaardfout (SE) tussen haakjes
Beroepsniveau 3

OLS
0,115 ***
(0,003)

Beroepsniveau 4

0,213 ***
(0,003)

Onbekend

0,022 **
(0,007)

Beroepsrichting management
Ja

0,131 ***
(0,006)

Nee

Werkervaring huidige baan
Aantal jaar gewerkt 0-1 jaar
Aantal jaar gewerkt 1-4 jaar
Aantal jaar gewerkt 5-9 jaar
Aantal jaar gewerkt 10-19 jaar

Soort werknemer
Reguliere werknemer
Stagair
WSW
Uitzendkracht
Oproepkracht
DGA

0,219 ***
(0,003)

0,226 ***
(0,004)

0,035 ***
(0,005)

0,058 ***
(0,008)

0,171 ***
(0,004)

0,228 ***
(0,006)

–0,062 ***

–0,056 ***

–0,045 ***

(0,005)

(0,006)

(0,008)

–0,042 ***

–0,048 ***

–0,048 ***

–0,046 ***

–0,039 ***

–0,036 ***

(0,003)

(0,003)

(0,003)

(0,002)

(0,003)

(0,004)

referentiecategorie
0,028 ***
0,069 ***

0,049 ***
(0,003)
0,102 ***
(0,004)

0,038 ***
(0,003)
0,082 ***
(0,003)

0,028 ***
(0,003)
0,066 ***
(0,003)

0,022 ***
(0,003)

0,021 ***
(0,004)

0,056 ***
(0,003)

0,049 ***
(0,005)

–0,049 ***

–0,048 ***

–0,054 ***

–0,053 ***

–0,043 ***

–0,046 ***

(0,007)

(0,006)

(0,005)

(0,005)

(0,006)

(0,009)

referentiecategorie
–1,502 ***

–1,829 ***

–1,723 ***

–1,555 ***

–1,379 ***

–1,120 ***

(0,015)

(0,009)

(0,008)

(0,007)

(0,008)

(0,012)

–0,334 ***

–0,238 ***

–0,282 ***

–0,337 ***

–0,378 ***

–0,386 ***

(0,006)

(0,011)

(0,009)

(0,009)

(0,010)

(0,014)

–0,042 ***

–0,049 ***

–0,056 ***

–0,045 ***

–0,037 ***

–0,021 **

(0,005)

(0,005)

(0,004)

(0,004)

(0,005)

(0,007)

–0,023 ***

–0,013 **

–0,022 ***

–0,026 ***

–0,027 ***

–0,028 ***

(0,003)

(0,004)

(0,003)

(0,003)

(0,004)

(0,005)

0,250 ***

0,069 ***

0,188 ***
(0,007)

0,060 ***
(0,003)

0,243 ***
(0,005)

0,058 ***
(0,002)

0,286 ***
(0,005)

0,058 ***
(0,002)

0,330 ***
(0,006)

0,378 ***
(0,009)

0,065 ***
(0,002)

0,067 ***
(0,003)

referentiecategorie
0,103 ***

Bedrijfstak
Landbouw en visserij

referentiecategorie
0,209 ***
(0,032)
0,085 ***
(0,010)
0,093 ***
(0,013)

Bouwnijverheid

0,117 ***
(0,004)

0,135 ***
(0,004)

–0,064 ***

referentiecategorie

Energie- en waterleidingbedrijven

0,088 ***
(0,004)

0,016 ***
(0,004)

0,119 ***
(0,003)

(0,005)

Nee

Industrie

0,054 ***
(0,005)

0,009 *
(0,004)

0,217 ***
(0,002)

Q 0.90

–0,062 ***

(0,003)

Delfstoffenwinning

–0,001
(0,005)

0,197 ***
(0,003)

0,107 ***
(0,002)

Q 0.75

(0,006)

(0,002)

Bepaalde tijd
Leidinggevende functie
Ja

0,179 ***
(0,003)

0,094 ***
(0,002)

Q 0.50

–0,060 ***

(0,009)

Contractsoort
Onbepaalde tijd

0,087 ***
(0,003)

Q 0.25

(0,006)

(0,003)

Onbekend

Q 0.10

referentiecategorie

(0,003)

Aantal jaar gewerkt meer dan 20 jaar

(vervolg)

0,128 ***
(0,010)

0,062 ***
(0,003)

0,066 *
(0,030)
0,080 ***
(0,009)
0,113 ***
(0,013)
0,134 ***
(0,010)

0,068 ***
(0,002)

0,174 ***
(0,025)
0,068 ***
(0,008)
0,090 ***
(0,011)
0,125 ***
(0,008)

0,085 ***
(0,002)

0,207 ***
(0,022)
0,071 ***
(0,007)
0,090 ***
(0,010)
0,122 ***
(0,007)

0,106 ***
(0,002)

0,135 ***
(0,003)

0,246 ***
(0,025)

0,272 ***
(0,033)

0,073 ***
(0,008)

0,062 ***
(0,012)

0,076 ***
(0,012)

0,066 ***
(0,017)

0,105 ***
(0,009)

0,085 ***
(0,012)

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

29

5.

Regressieresultaten kwantielregressie bedrijfsleven

Coëfficiënten en standaardfout (SE) tussen haakjes
Handel
Horeca
Vervoer

OLS

–0,029 ***

–0,028 ***

–0,026 **

–0,031 **

(0,007)

(0,008)

(0,011)

–0,048 ***

–0,018

–0,050 ***

–0,063 ***

–0,076 ***

–0,115 ***

(0,010)

(0,010)

(0,008)

(0,007)

(0,009)

(0,012)

0,076 ***
0,069 ***
(0,020)
0,062 ***
(0,015)
0,184 ***
(0,010)

Cultuur en overige dienstverlening

0,060 ***
(0,011)

Particuliere huishoudens met personeel en extraterritoriale organisaties

0,373 ***
(0,017)

Grootteklasse
Kleinbedrijf (minder dan 10 werknemers)
Middenbedrijf (10 tot 100 werknemers)
Grootbedrijf (100 of meer werknemers)

2 000 tot 10 000 euro per jaar
10 000 tot 32 000 euro per jaar

Woongemeente Oost-Nederland
Woongemeente West-Nederland
Woongemeente Zuid-Nederland

Percentage vrouwelijke collega's

0,027 *
(0,013)
0,199 ***
(0,010)
0,008
(0,010)
0,260 ***
(0,015)

0,122 ***
(0,013)
0,029 **
(0,011)
0,188 ***
(0,008)
0,020 *
(0,008)
0,333 ***
(0,013)

0,053 ***
(0,007)
0,118 ***
(0,012)
0,051 ***
(0,010)
0,180 ***
(0,007)
0,046 ***
(0,008)
0,393 ***
(0,012)

0,100 ***
(0,012)

0,237 ***
(0,009)

0,262 ***
(0,013)

0,069 ***
(0,008)

0,070 ***
(0,011)

0,091 ***
(0,014)

0,067 ***
(0,020)

0,072 ***
(0,012)

0,084 ***
(0,017)

0,174 ***
(0,008)

0,152 ***
(0,012)

0,071 ***
(0,009)

0,078 ***
(0,012)

0,433 ***
(0,015)

0,431 ***
(0,020)

–0,062 ***

–0,051 ***

–0,035 ***

–0,011 *

(0,003)

(0,002)

(0,003)

(0,004)

referentiecategorie
0,040 ***

0,021 ***

0,034 ***
(0,002)

0,032 ***
(0,002)

0,003

0,005

(0,004)

(0,003)

0,031 ***
(0,002)

0,014 ***
(0,003)

0,037 ***
(0,002)

0,046 ***
(0,003)

0,021 ***
(0,003)

0,045 ***
(0,005)

–0,020 ***

–0,016 ***

–0,020 ***

–0,021 ***

–0,022 ***

–0,015 ***

(0,003)

(0,003)

(0,003)

(0,003)

(0,003)

(0,004)

referentiecategorie
0,031 ***
0,134 ***
0,031 ***
(0,003)

Regio
Woongemeente Noord-Nederland

0,115 ***
(0,017)

0,042 ***
(0,007)

0,197 ***
(0,008)

0,077 ***
(0,008)

–0,077 ***

(0,004)

Onbekend

0,0484 ***
(0,009)

0,158 ***
(0,008)

0,042 ***
(0,007)

(0,003)

(0,003)

Meer dan 32 000 euro per jaar

0,139 ***
(0,0104)

0,023 **
(0,008)

–0,054 ***

(0,003)

10 tot 2 000 euro per jaar

0,019 *
(0,00923)

(0,003)

(0,002)

Winst bedrijf per werkzaam persoon
Minder dan 10 euro per jaar

Q 0.90

(0,007)

(0,010)

Gezondheids- en welzijnszorg

Q 0.75

–0,015

0,209 ***

Gesubsidieerd onderwijs

Q 0.50

(0,009)

(0,012)

Openbaar bestuur

Q 0.25

–0,005

0,069 ***

Zakelijke dienstverlening

Q 0.10

(0,010)

(0,010)

Financiële instellingen

(slot)

0,024 ***
(0,003)
0,093 ***
(0,004)
0,028 ***
(0,003)

0,018 ***
(0,003)
0,098 ***
(0,003)
0,025 ***
(0,003)

0,018 ***
(0,003)
0,116 ***
(0,003)
0,023 ***
(0,002)

0,027 ***
(0,003)

0,039 ***
(0,004)

0,139 ***
(0,004)

0,164 ***
(0,005)

0,021 ***
(0,003)

0,031 ***
(0,004)

–0,062 ***

–0,035 ***

–0,045 ***

–0,051 ***

–0,062 ***

–0,071 ***

(0,003)

(0,003)

(0,003)

(0,003)

(0,003)

(0,004)

–0,043 ***

–0,022 ***

–0,029 ***

–0,036 ***

–0,046 ***

–0,059 ***

(0,002)

(0,002)

(0,002)

(0,002)

(0,002)

(0,003)

referentiecategorie
–0,034 ***

–0,018 ***

–0,025 ***

–0,028 ***

–0,036 ***

–0,039 ***

(0,002)

(0,002)

(0,002)

(0,002)

(0,002)

(0,003)

–0,001 ***

–0,001 ***

–0,001 ***

–0,001 ***

–0,001 ***

–0,001 ***

(0,000)

(0,000)

(0,000)

(0,000)

(0,000)

(0,000)

* p<0.05, ** p<0.01, *** p<0.001

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

30

Bijlage 2
Bronnen
Enquête Beroepsbevolking (EBB)
De EBB is een doorlopende enquête onder personen van 15 jaar en ouder die in Nederland
wonen, met uitzonderingen van personen in inrichtingen, instellingen en tehuizen (de
institutionele bevolking). Het doel van de EBB is om inzicht te krijgen van de relatie tussen
mens en arbeidsmarkt. Gegevens worden vastgesteld op het moment van enquêteren.
De EBB is een steekproef waarop elk jaar ongeveer 90 duizend personen responderen. Een
deel van deze 90 duizend personen valt buiten het bereik van dit onderzoek omdat zij
geen baan hebben. Om voldoende massa te krijgen voor het onderzoek zijn drie
jaargangen EBB (2017-2019) gebruikt. Het kan voorkomen dat een persoon meerdere
banen heeft. In dat geval zijn de gegevens van een persoon uit de EBB gekoppeld aan
meerdere banen.
De EBB is een roterend panelonderzoek. Gedurende een periode van een jaar worden
respondenten met tussenpozen van 3 maanden in totaal 5 keer benaderd om deel te
nemen aan het onderzoek (de eerste peiling) en de vervolgpeilingen (in totaal 4).
De ophooggewichten die beschikbaar zijn in de EBB, hogen op naar de populatie personen
van 15 jaar en ouder in Nederland in het betreffende jaar. Om de drie EBB-bestanden per
jaargang gezamenlijk op te kunnen hogen naar de populatie banen van werknemers in
2018 zijn de EBB-gewichten aangepast (zie paragraaf 6). Hiervoor is gebruik gemaakt van
dezelfde herwegingsmethode als in het eerder beloningsverschillen onderzoek (zie De
Mooij et al. (2010), Geerdinck et al. (2012), Verschuren et al. (2014) en Muller et al. (2016,
2018).
De volgende persoonskenmerken uit de EBB zijn gebruikt voor dit onderzoek: handicap of
chronische ziekte, onderwijsrichting, onderwijsniveau, beroepsniveau, beroepsrichting,
regio van de werkgemeente, het aantal jaar dat iemand gewerkt heeft in zijn huidige baan
van meer dan 12 uur en of iemand een leidinggevende functie heeft.
Stelsel van Sociaal-statistische Bestanden (SSB)
Het SSB is een stelsel van registers en enquêtes, die op persoonsniveau aan elkaar zijn
gekoppeld. De data uit het SSB hebben betrekking op verschillende sociaaleconomische
onderwerpen, zoals banen, uitkeringen, woningen en onderwijs.
De doelpopulatie van het SSB bestaat uit alle personen die in Nederland wonen, en
personen die niet in Nederland wonen maar in Nederland werken of een uitkering dan wel
pensioen vanuit Nederland ontvangen.
Voor dit onderzoek zijn gegevens over de volgende onderwerpen uit het SSB gebruikt:
—

Banen (2018): De baangegevens zijn ontleend aan de Polisadministratie van het UWV.

—

Demografische gegevens gebaseerd op de Basisregistratie Personen (BRP) waaronder:
geslacht, leeftijd, migratieachtergrond en generatie, huishoudenspositie, het hebben
van kinderen en of iemand een partner heeft. Het vaststellen van persoonsgegevens
sluit aan bij het peilmoment van de banen (28 september 2018).

—

Persoonlijk inkomen van personen. Hieruit wordt het inkomen van de partner bepaald.

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

31

Algemeen Bedrijven Register (ABR)
In het Algemeen Bedrijven Register (ABR) worden bedrijven en instellingen met hun
identificatie- en structuurgegevens geregistreerd. Op basis van dit bestand wordt
vastgesteld welke bedrijven tot één onderneming behoren, om uiteindelijk informatie over
de winstgevendheid te verkrijgen.
Statistiek Financiën van niet-financiële ondernemingen (NFO)
De statistiek Financiën van niet-financiële ondernemingen (NFO) bevat informatie over de
jaarrekening van alle niet-financiële rechtspersoonlijkheid bezittende ondernemingen in
Nederland, die vennootschapsbelastingplichtig zijn. De NFO wordt in dit onderzoek gebruikt
om de winst per werkzame persoon vast te stellen.

Begrippen
Arbeidsduur – Dit is de indeling naar voltijd- en deeltijdbanen. Vaak bestaat een
voltijdbaan uit 36 tot 40 uur, maar dit kan verschillen per bedrijf. In principe wordt de
meest waargenomen wekelijkse arbeidsduur gebruikt om het aantal uren van een
voltijdbaan te bepalen. Wanneer dit niet geloofwaardig is, bijvoorbeeld omdat er weinig
voltijd wordt gewerkt, is de wekelijkse arbeidsduur voor voltijdbanen uit cao-gegevens
afgeleid. Een persoon heeft een voltijdbaan wanneer hij/zij per week een aantal uren
werkt (exclusief overwerkuren) dat minimaal 95 procent bedraagt van de gebruikelijke
wekelijkse voltijdsarbeidsduur in het bedrijf of de bedrijfstak. Een deeltijder is iemand die
per week minder dan 95 procent van de gebruikelijke wekelijkse arbeidsduur werkt.
Baan – Een expliciete of impliciete arbeidsovereenkomst tussen een persoon en een
economische eenheid waarin is vastgelegd dat arbeid zal worden verricht waartegen een
(financiële) beloning staat. Een baan wordt in de gegevensbestanden geoperationaliseerd
door een unieke combinatie van een persoon en bedrijf. Baanwisselingen binnen een
bedrijf worden hierdoor niet waargenomen.
Basisloon – Het basisloon is een variabele die gebruikt wordt om een zo constant mogelijk
loonbegrip te hanteren. Het wordt benaderd door uit te gaan van het fiscaal loon en daar
diverse componenten van af te halen, zoals bijzondere beloningen.
Bedrijfsleven – Het bedrijfsleven omvat in dit onderzoek zowel particuliere bedrijven als
gesubsidieerde instellingen. Voorbeelden van gesubsidieerde instellingen zijn de
gezondheids- en welzijnszorg, de uitvoeringsorganen voor de sociale verzekeringen en de
sociale werkplaatsen.
Beroepsniveau – De indeling naar beroep is overeenkomstig de International Standard
Classification of Occupations 2008 (ISCO 2008). In dit onderzoek worden de volgende
categorieën van beroepsniveaus onderscheiden:
—

Beroepsniveau 1 (ISCO 2008): onder beroepsniveau 1 vallen beroepen met eenvoudig en
routinematig lichamelijk en handmatig werk met gebruik van handgereedschap zoals
een spade, of eenvoudige elektrische apparaten als een stofzuiger.

—

Beroepsniveau 2 (ISCO 2008): onder beroepsniveau 2 vallen beroepen met taken als het
bedienen van machines en elektronische apparaten, voertuigen besturen, onderhouden
en repareren van elektrische en mechanische apparaten en het bewerken, ordenen en
opslaan van gegevens.

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

32

—

Beroepsniveau 3 (ISCO 2008): onder beroepsniveau 3 vallen beroepen met taken
als het uitvoeren van complexe technische en praktische taken die een uitgebreide
feitenkennis, technische kennis en kennis van procedures op een specifiek gebied
vereisen.

—

Beroepsniveau 4 (ISCO 2008): onder beroepsniveau 4 vallen beroepen met taken als
het uitvoeren het oplossen van ingewikkelde problemen en nemen van beslissingen
die zijn gebaseerd op een uitgebreide theoretische en praktische kennis op een
gespecialiseerd gebied.

Beroepsrichting – De Beroepenindeling ROA CBS (BRC) 2014 is een van de ISCO 2008
afgeleide indeling van beroepen bedoeld voor toepassing in analyses en statistieken op
nationaal niveau. De BRC 2014 is afgeleid van de 3 en 4 digits beroepencodes uit de ISCO
2008.
In dit onderzoek worden de volgende categorieën van beroepsrichting onderscheiden:
—

Pedagogische beroepen: deze beroepsklasse omvat de docenten, sportinstructeurs,
leidsters kinderopvang en onderwijsassistenten.

—

Creatieve en taalkundige beroepen: deze beroepsklasse omvat de auteurs en
kunstenaars, vakspecialisten op artistiek en cultureel gebied.

—

Commerciële beroepen: deze beroepsklasse omvat de adviseurs marketing, public
relations en sales, vertegenwoordigers, inkopers en verkopers.

—

Bedrijfseconomische en administratieve beroepen: deze beroepsklasse omvat
de specialisten bedrijfsbeheer en administratie, specialisten personeels- en
loopbaanontwikkeling en administratief personeel.

—

Managers: deze beroepsklasse omvat de managers die leidinggeven aan het gehele
bedrijf of aan een afdeling binnen het bedrijf.

—

Openbaar bestuur, veiligheid en juridische beroepen: deze beroepsklasse omvat de
overheidsambtenaren en -bestuurders, juristen, beveiligingspersoneel en militairen.

—

Technische beroepen: deze beroepsklasse omvat de ingenieurs en onderzoekers
wiskunde, natuurkunde en technische wetenschappen, technici en toezichthouders
bouw en industrie, procesoperators, bouw- en metaalarbeiders en voedselverwerkende
beroepen.

—

ICT-beroepen: deze beroepsklasse omvat de ICT-specialisten, gebruikersondersteuning
ICT, radio- en televisie technici.

—

Agrarische beroepen: deze beroepsklasse omvat de tuinders, akkerbouwers, veetelers en
hulpkrachten landbouw.

—

Zorg en welzijn beroepen: deze beroepsklasse omvat de artsen, therapeuten
en verpleegkundigen, specialisten op maatschappelijk gebied, vakspecialisten
gezondheidszorg, sociaal werkers, groeps- en woonbegeleiders en verzorgenden.

—

Dienstverlenende beroepen: deze beroepsklasse omvat de medewerkers persoonlijke
dienstverlening, horecapersoneel, schoonmakers en keukenhulpen.

—

Transport en logistiek beroepen: deze beroepsklasse omvat de bestuurders voertuigen en
bedieners mobiele installaties, en hulpkrachten transport en logistiek.

—

Overig: deze beroepsklasse omvat werkzame personen waarvan het beroep onbekend
of niet in te delen is.

Deeltijd – Zie Arbeidsduur.

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

33

Economische activiteit (SBI) – De verzameling van werkzaamheden, gericht op de
productie van goederen en diensten. Het gaat hierbij niet alleen om activiteiten van het
bedrijfsleven, maar ook om de activiteiten van niet op winst gerichte instellingen en de
overheid.
Gecorrigeerd beloningsverschil – Het gecorrigeerde beloningsverschil is het verschil in
(meetkundig) gemiddeld uurloon, tussen twee groepen werknemers, dat overblijft na
correctie voor verschillen in achtergrondkenmerken. In dit onderzoek staat het gecorrigeerd
beloningsverschil tussen mannen en vrouwen centraal. Zie paragraaf 4 voor meer
informatie over gecorrigeerde beloningsverschillen.
Migratieachtergrond – Voor de indeling van personen naar etnische achtergrond is de
CBS-indeling naar herkomstgroepering gebruikt. De migratieachtergrond van een persoon
wordt vastgesteld aan de hand van diens geboorteland en dat van zijn ouders.
Leeftijd – De leeftijd van een persoon wordt bepaald op 28 september 2018.
Modaal inkomen – In dit onderzoek is voor het modaal inkomen een bedrag van
37 000 euro gebruikt. Het modaal inkomen is het bruto inkomen net onder de maximum
premiegrens van de zorgverzekeringswet. Dit is niet gelijk aan het statistisch modaal (het
meest voorkomende) inkomen.
Ongecorrigeerd beloningsverschil – Het procentuele verschil tussen het (rekenkundig)
gemiddelde uurloon van categorieën werknemers.
Onderwijsrichting – De onderwijsrichting is de richting van de behaalde studie. De
richtingen zijn ingedeeld naar onderwijsrichting volgens de International Standard
Classification of Education (ISCED 2008). Het CBS heeft de gedetailleerde ISCED-gebieden
nog verder uitgesplitst met behulp van de Standaard Onderwijsindeling (SOI) 2006. Bij alle
indelingen gaat het steeds om een bundeling van opleidingen die qua richting in het
onderwijs nauw aan elkaar verwant zijn.
In dit onderzoek worden de volgende categorieën van onderwijsrichting onderscheiden:
—

Onderwijs: dit zijn alle onderwijsrichtingen op niveau 1. Dit omvat onderwijsrichtingen
rondom het geven van onderwijs.

—

Taalwetenschappen, geschiedenis, kunst: dit zijn alle onderwijsrichtingen op niveau 2.
Dit omvat onderwijsrichtingen rondom taalwetenschappen, geschiedenis en kunst.

—

Sociale wetenschappen, bedrijfskunde: dit zijn alle onderwijsrichtingen op niveau 3. Dit
omvat onderwijsrichtingen rondom sociale wetenschappen en bedrijfskunde.

—

Natuurwetenschappen, informatica: dit zijn alle onderwijsrichtingen op niveau 4. Dit
omvat onderwijsrichtingen rondom natuurwetenschappen en informatica.

—

Techniek, industrie, bouwkunde: dit zijn alle onderwijsrichtingen op niveau 5. Dit omvat
onderwijsrichtingen rondom techniek, industrie en bouwkunde.

—

Landbouw, diergeneeskunde: dit zijn alle onderwijsrichtingen op niveau 6. Dit omvat
onderwijsrichtingen rondom landbouw en diergeneeskunde.

—

Gezondheidszorg, welzijn: dit zijn alle onderwijsrichtingen op niveau 7. Dit omvat
onderwijsrichtingen rondom gezondheidszorg en welzijn.

—

Persoonlijke dienstverlening, vervoer: dit zijn alle onderwijsrichtingen op niveau 8. Dit
omvat onderwijsrichtingen rondom persoonlijke dienstverlening en vervoer.

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

34

Onderwijsniveau – Het behaalde onderwijsniveau is het niveau van de hoogste met succes
afgerond onderwijs. De opleidingen zijn ingedeeld naar onderwijsniveau volgens de
Standaard onderwijsindeling (SOI 2006). De SOI-code is opgebouwd uit vijf cijfers, waarbij
het eerste cijfer het niveau aangeeft, het tweede en derde de onderwijssector en de laatste
twee cijfers de onderwijssubsector. In tegenstelling tot eerdere edities van de SOI sluit de
richtingsindeling van de SOI 2006 op het laagste aggregatieniveau, de rubriek, geheel aan
bij de indeling naar ‘fields of education and training’ van de ISCED. In dit onderzoek worden
de volgende categorieën van onderwijsniveau onderscheiden:
—

Basisonderwijs: dit zijn alle opleidingen op niveau 1 en 2 van de SOI. Dit omvat het
gehele basisonderwijs en de eerste fase van het voortgezet onderwijs (lbo/vbo/vmbo/
mulo/mavo).

—

Vmbo, mbo 1, avo onderbouw: dit zijn alle opleidingen op niveau 3 van de SOI.
Dit omvat de eerste 3 leerjaren van havo/vwo en het laagste niveau van het
beroepsonderwijs (mbo 1).

—

Havo, vwo, mbo: omvat de opleidingen op niveau 4 van de SOI. Dit is de tweede fase
van het voortgezet onderwijs (bovenbouw havo/vwo) en opleidingen vergelijkbaar
met mbo 2, 3 en 4.

—

Hbo, wo bachelor: omvat de opleidingen op niveau 5 van de SOI.

—

Wo masters, doctor: omvat de opleidingen op niveau 6 en 7 van de SOI.

Overheid – De cao-sector overheid omvat alle publiekrechtelijke bedrijven en is
onderverdeeld in acht deelsectoren: rijksoverheid, onderwijs, defensie, politie, rechterlijke
macht, gemeenten, provincies en waterschappen.
Persoon van de eerste generatie – Persoon die in het buitenland is geboren met ten
minste één in het buitenland geboren ouder.
Persoon van de tweede generatie – Persoon die in Nederland is geboren en van wie ten
minste één ouder in het buitenland is geboren.
Persoon met een migratieachtergrond – Persoon van wie ten minste één ouder in het
buitenland is geboren.
Persoon met een Nederlandse achtergrond – Persoon van wie de beide ouders in
Nederland zijn geboren.
Persoon met een niet-westerse migratieachtergrond – Persoon met als migratie­
achtergrond een van de landen in de werelddelen Afrika, Latijns-Amerika en Azië (exclusief
Indonesië en Japan) of Turkije.
Persoon met een westerse migratieachtergrond – Persoon met als migratieachtergrond
een van de landen in Europa (exclusief Turkije), Noord-Amerika en Oceanië, en Indonesië
en Japan.
Reguliere uren – Reguliere uren zijn de basisuren minus het aantal uren feestdagen en
uren van algemene plus leeftijdsspecifieke verlofdagen. Basisuren zijn de uren waar het
normale loon van de werknemer tegenover staat. Als er extra wordt gewerkt tegen een
hogere vergoeding, dan zijn dat overwerkuren.

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

35

Soort werknemer – Soort baan dat een werknemer heeft, onderverdeeld naar regulier,
stagiair, Wet sociale werkvoorziening (WSW), uitzendkracht, oproepkracht en directeurgrootaandeelhouder (DGA).
Uurloon – Het basisloon van een baan per regulier gewerkt uur. Het basisloon is gelijk aan
het (fiscaal) jaarloon, exclusief bijzondere beloning en overwerkloon, maar inclusief de
fiscale waarde van niet in geld uitgekeerde belaste vergoedingen. Het aantal reguliere
uren is gelijk aan het totale aantal verloonde uren in het jaar, exclusief overwerkuren en
verlofuren in verband met vakantie, adv en algemeen erkende feestdagen.
Voltijd – Zie Arbeidsduur.

Afkortingen
ABR – Algemeen Bedrijven Register
adv – Arbeidsduurverkorting
BRC – Beroepenindeling ROA CBS
BRP – Basisregistratie Personen
CBS – Centraal Bureau voor de Statistiek
DGA – Directeur-grootaandeelhouder
EBB – Enquête Beroepsbevolking
Havo – Hoger algemeen vormend onderwijs
ISCED – International Standard Classification of Education
ISCO – International Standard Classification of Occupations
Mbo – Middelbaar beroepsonderwijs
NFO – Statistiek Financiën van niet-financiële ondernemingen
ROA – Research Centre for Education and the Labour Market
SBI 2008 – Standaard Bedrijfsindeling 2008
SOI – Standaard onderwijsindeling
SFO – Statistiek Financiën van Ondernemingen
SZW – Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
UWV – Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
Vmbo – Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs
Vwo – Voorbereidend wetenschappelijk onderwijs
WML – Wettelijk minimumloon
Wo – Wetenschappelijk onderwijs
WSW – Wet sociale werkvoorziening

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

36

Literatuur
De Mooij, M., Bottelberghs, I., Goedhuys, M., Van den Tillaart, J. en Wagner, C. (2010). Gelijk
loon voor gelijk werk? Banen en lonen bij overheid en bedrijfsleven, 2008, CBS, Den Haag.
Geerdinck, M., Geijtenbeek, L., Graham, J., Sluiter, N. en Wagner, C. (2012). Gelijk loon voor
gelijk werk? Banen en lonen bij overheid en bedrijfsleven, 2010, CBS, Den Haag.
Jann, B. (2008). The Blinder-Oaxaca decomposition for linear regression models. The Stata
Journal, 8(4), 453-479.
Konings, J. (2005). Worden vrouwen gediscrimineerd op de arbeidsmarkt? Een microeconometrische analyse voor België. Katholieke Universiteit Leuven, Departement
Economie.
Muller, L., Floris, J., Verhallen-Schumacher, D., Dankmeyer, B., Chkalova, K. en Verschuren, L.
(2016). Gelijk loon voor gelijk werk? Banen en lonen bij overheid en bedrijfsleven, 2014, CBS,
Den Haag.
Muller, L., Floris, J., Chkalova, K., Dankmeyer, B., en Bloem, M. (2018). Monitor loonverschillen
mannen en vrouwen, 2016, CBS, Den Haag.
Verschuren, L., Bakker, K., Dankmeyer, B., de Mooij, M., Schulte, M. en Van den Tillaart, J.
(2014). Gelijk loon voor gelijk werk? Banen en lonen bij overheid en bedrijfsleven, 2012, CBS,
Den Haag.

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

37

Verklaring van tekens
Niets (blanco)

Een cijfer kan op logische gronden niet voorkomen

.

Het cijfer is onbekend, onvoldoende betrouwbaar of geheim

*

Voorlopige cijfers

**

Nader voorlopige cijfers

2019–2020

2019 tot en met 2020

2019/2020

Het gemiddelde over de jaren 2019 tot en met 2020

2019/’20
2017/’18–2019/’20

Oogstjaar, boekjaar, schooljaar enz., beginnend in 2019 en eindigend in 2020
Oogstjaar, boekjaar, enz., 2017/’18 tot en met 2019/’20
In geval van afronding kan het voorkomen dat het weergegeven
totaal niet overeenstemt met de som van de getallen.

Colofon
Uitgever
Centraal Bureau voor de Statistiek
Henri Faasdreef 312, 2492 JP Den Haag
www.cbs.nl
Prepress
Centraal Bureau voor de Statistiek
Ontwerp
Edenspiekermann
Inlichtingen
Tel. 088 570 70 70
Via contactformulier: www.cbs.nl/infoservice
© Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag/Heerlen/Bonaire, 2020.
Verveelvoudigen is toegestaan, mits het CBS als bron wordt vermeld.

CBS | Technische toelichting – Monitor loonverschillen mannen en vrouwen, 2018 | November 2020

38