Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 180

Doen waar Nederland goed in is – Strategie voor
Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking

Nr. 55

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 april 2023
Zoals toegezegd tijdens het mondelinge vragenuur van 14 maart
(Handelingen II 2022/23, nr. 61, item 2) informeer ik uw Kamer over de
voorrangsregeling voor Schengenvisumaanvragen voor slachtoffers van
de aardbevingen in Turkije en Syrië.
Toelichting regeling
Naar aanleiding van de aardbevingen in Turkije en Syrië van begin
februari jl. heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken besloten een
speciale voorrangsregeling voor visumaanvragen in te stellen voor
mensen die hierdoor getroffen zijn. De regeling betreft eerste en tweede
graads-familieleden van Nederlanders of mensen met een verblijfsstatus.
Getroffenen die zich in het aardbevingsgebied bevinden, kunnen met
voorrang een afspraak krijgen voor het aanvragen van een Schengenvisum. Dit stelt hen in staat, indien de aanvraag wordt gehonoreerd, om
bij familie in Nederland op adem te komen van de verschrikkelijke
gevolgen van de aardbevingen. Deze regeling is tot stand gekomen in
samenspraak met het Ministerie van Justitie en Veiligheid.
De visumaanvragen van getroffenen worden niet alleen met voorrang
ingenomen. Op deze aanvragen wordt tevens met voorrang besloten, om
de visumaanvrager snel uitsluitsel te kunnen bieden. Hierbij bestaat
begrip als niet alle documenten die normaliter bij een aanvraag moeten
worden overgelegd, beschikbaar zijn omdat deze in de aardbevingen
verloren kunnen zijn gegaan. Wel dient aan de hand van de overgelegde
documenten, conform de EU visumcode, getoetst te worden aan de
reguliere voorwaarden, waaronder dat terugkeer van de aanvrager na
afloop van het visum gewaarborgd is. Bij een positieve beslissing wordt
het Schengenvisum voor 90 dagen afgegeven. Aanvragen worden op
individuele basis getoetst.

kst-36180-55
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 180, nr. 55

1

Wanneer een aanvrager in Turkije aan de voorwaarden voor de regeling
voldoet, kan met voorrang een afspraak worden gemaakt voor een
visumaanvraag door een e-mail te sturen naar de ambassade in Ankara.
Vervolgens wordt voor de aanvrager versneld, binnen enkele dagen, een
afspraak ingepland om het visum aan te vragen. Deze aanvraag moet in
persoon gedaan worden bij één van de 7 locaties van de externe
dienstverlener VFS Global, aangezien voor het Schengenvisum biometrische gegevens moeten worden afgenomen. De beslissing op de
aanvraag vindt versneld plaats en wordt in de regel binnen een week aan
de aanvrager medegedeeld. Dit proces verschilt van de reguliere
visumaanvraagprocedure, waarbij geen tussenkomst van de ambassade
plaatsvindt bij het plannen van een afspraak.
Voor het indienen van een visumaanvraag onder de regeling heeft een
aanvrager zoveel mogelijk van de documenten nodig zoals deze staan
vermeld op de site van Nederland Wereldwijd. Voor deze documenten
geldt geen «schriftelijkheidsvereiste»; een (digitale) kopie van het
origineel volstaat. Bij de beoordeling van de aanvraag wordt zoveel
mogelijk rekening gehouden met het feit dat documenten in de aardbevingen verloren gegaan kunnen zijn. Per aanvraag beoordeelt de
Consulaire Service Organisatie (CSO) in Den Haag of de wél beschikbare
documenten (bijvoorbeeld een online reisverzekering, een gereserveerde
terugvlucht, bankafschriften van een referent) voldoende zijn om een
visum toe te kennen. De CSO levert hier maatwerk voor de klant door zich
te richten op hetgeen de aanvrager in deze moeilijke omstandigheden kan
aanleveren. Aanvragers moeten wel in alle gevallen een geldig reisdocument hebben. Dit is nodig om het land van herkomst te kunnen
uitreizen en het Schengengebied te kunnen inreizen. Bovendien dient een
afgegeven visum in de vorm van een sticker in het reisdocument te
worden bevestigd.
Nederland blijft als Schengenlidstaat gebonden aan de voorwaarden voor
visumverlening zoals opgenomen in de EU Visumcode. Dit houdt o.a. in
dat uit alle beschikbare documenten gezamenlijk voldoende aannemelijk
moet worden dat de terugkeer naar het land van herkomst gegarandeerd
is na afloop van het visum (90 dagen). Dit gebeurt in de regel door aan te
tonen dat iemand een baan of onderneming heeft of een studie volgt,
waardoor terugkeer aannemelijk is. Andere Schengenlidstaten die een
speciale regeling hebben getroffen toetsen ook op een dergelijke wijze.
Voor personen die naar Nederland willen reizen en langer dan 90 dagen
willen blijven is er een andere procedure. Hiervoor is in veel gevallen een
verblijfsvergunning en machtiging tot voorlopig verblijf (mvv) benodigd,
die via de IND moet worden aangevraagd.
Met verwijzing naar de motie van de leden Mutluer en Piri (Kamerstuk
36 180, nr. 40) informeer ik uw Kamer als volgt. Zoals hierboven aangegeven kan er helaas geen uitzondering worden gemaakt op de vereiste
voor aanvragers om over een geldig paspoort te beschikken. Aanvragers
dienen hiervoor zelf contact op te nemen met de bevoegde autoriteiten.
Verder heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken voldoende capaciteit
beschikbaar gesteld om de verkorte doorlooptijd onder de voorrangsregeling te kunnen garanderen. Aanvragers hebben hierdoor al binnen
enkele dagen een visumafspraak en de beslissing op deze aanvraag volgt
vrijwel altijd binnen een week, hierbij zijn de reguliere en op Europees
niveau vastgelegde tarieven van toepassing. Het kabinet heeft geen
signalen ontvangen dat gemeenten de aanvragen voor garantstelling niet
tijdig kunnen verwerken. Mochten deze signalen er toch komen, zal het
Ministerie van Buitenlandse Zaken hierover met het Ministerie van
Binnenlandse Zaken in contact treden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 180, nr. 55

2

Syrische aanvragen
Syrische getroffenen die regulier verblijf in Turkije hebben, kunnen op
dezelfde wijze voorrang krijgen als Turkse aanvragers. De voorrangsregeling heeft ook betrekking op het aardbevingsgebied in Syrië. Syriërs die
in Syrië verblijven dienen echter voor hun visumaanvraag naar Beiroet af
te reizen aangezien Nederland geen diplomatieke vertegenwoordiging
heeft in Syrië en er ook geen externe dienstverleners actief zijn.
Nederland heeft gedurende de regeling België bereid gevonden om via de
Belgische ambassade in Beiroet aanvragen van Syrische getroffenen in
Syrië namens Nederland in te nemen en te behandelen. België toetst
hierbij op dezelfde reguliere voorwaarden als Nederland, waaronder de
aannemelijkheid van tijdige terugkeer. Mensen afkomstig uit het aardbevingsgebied in Syrië kunnen een Schengenvisum voor Nederland
aanvragen bij het Belgische visumkantoor van TLS Contact in Beiroet.
Hiertoe is besloten omdat de Nederlandse ambassade in Beiroet veel
reguliere werkzaamheden heeft, waaronder MVV verlening, en personele
versterking op een zodanig korte termijn niet haalbaar bleek. De overeenkomst met België liep t/m 15 april. Inmiddels heeft Nederland de
behandeling van de Syrische aanvragen overgenomen. Hiervoor is
personele versterking op de ambassade in Beiroet beschikbaar gesteld.
Cijfers
Tot en met 31 maart jl. zijn er in totaal 857 aanvragen onder de voorrangsregeling ingediend, hiervan zijn er 687 visa daadwerkelijk verstrekt
(waarvan 673 aan Turkse onderdanen, 12 Syriërs en 2 Marokkanen) en
170 aanvragen afgewezen (waarvan 163 Turks, 5 Syrisch en 2 Afghaans).
Dit komt neer op een inwilligingspercentage van ca. 80%.
Beëindiging regeling
Twee maanden na de eerste aardbeving neemt het aantal aanvragen
onder de voorrangsregeling wekelijks af. Het Ministerie van Buitenlandse
Zaken heeft daarom in overleg met het Ministerie van Justitie en
Veiligheid en Schengenpartners besloten om de voorrangsregeling per
1 mei te beëindigen. Tot 1 mei worden aanvragen nog met voorrang
behandeld. Nieuwe aanvragen na 1 mei worden volgens de reguliere
visumprocedure behandeld.
Andere Schengenlanden met een omvangrijke Turkse/Syrische diaspora,
waaronder Duitsland, België en Oostenrijk, overwegen of hebben
inmiddels besloten hun regeling per 1 mei te beëindigen, af te bouwen of
in te perken. Overige Schengenlanden hebben geen speciale regeling
voor aanvragen uit het aardbevingsgebied ingesteld.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 180, nr. 55

3