1

Bijlage I: vergelijking lidstaten

Nederland heeft, in tegenstelling tot andere EU-lidstaten, een éénstatusstelsel waarbij personen
die onder subsidiaire bescherming vallen, dezelfde rechten krijgen als personen die een
vluchtelingenstatus krijgen. Om een beeld te krijgen over welke verschillen gemaakt kunnen
worden tussen de twee statussen is in de tabel hieronder weergegeven hoe meerdere EU lidstaten
dit doen. Zo is voor Zweden, Duitsland, België, Frankrijk en Oostenrijk in dit rapport gekeken naar
welk onderscheid ze maken tussen de twee statussen op het gebied van: geldigheidsduur
vergunning, recht op sociale bijstand, reisdocumenten en nareis.
De belangrijkste punten die uit de vergelijking volgen zijn:

De onderzochte lidstaten verlenen in eerste instantie vergunningen met een kortere
verblijfsduur aan personen met subsidiaire bescherming in vergelijking met de
verblijfsduur van eerste aanvragen voor vluchtelingschap.

Alle onderzochte lidstaten geven een ander reisdocument af voor personen met
subsidiaire bescherming. In sommige gevallen (Duitsland, Frankrijk) heeft dit
reisdocument een kortere geldigheidsduur dan een reisdocument voor vluchtelingen. Bij
subsidiaire bescherming wordt in eerste instantie vaak uitgegaan van de reisdocumenten
(paspoort etc.) uit het land van herkomst mochten ze deze nog in hun bezit hebben. Als
deze ontbreken wordt er een apart reisdocument afgegeven. Vluchtelingen krijgen vaak
een reisdocument alleen bestemd voor vluchtelingen, soms zijn daar dan ook meer
rechten aan verbonden.

Met betrekking tot sociale bijstand, gezondheidszorg en huisvesting maken de meeste
lidstaten geen onderscheid tussen de twee statussen (Zweden, Duitsland, België en
Frankrijk). Oostenrijk maakt op dit gebied een klein onderscheid tussen de twee
statussen. Zo worden vluchtelingen daar geassisteerd met het vinden van huisvesting,
waarbij dat voor personen met subsidiaire bescherming niet gebeurt.

Wat betreft nareis verschilt het per lidstaat of er onderscheid wordt gemaakt tussen de
twee statussen. Sommige lidstaten maken niet of nauwelijks onderscheid tussen de twee
statussen op het gebied van nareis (Zweden, België). Frankrijk maakt onderscheid tussen
de geldigheidsduur van de vergunning van familieleden van vluchtelingen en de
familieleden van subsidiair beschermden, waarbij de tweede een vergunning krijgen met
een kortere geldigheidsduur. Opvallend is dat Duitsland gezinshereniging voor personen
met subsidiaire bescherming toestaat, maar daarbij wel een quotum hanteert van 1.000
personen per maand. De autoriteiten selecteren in welke situaties gezinshereniging
prioriteit heeft. Daarnaast zijn er in Oostenrijk wel grote verschillen tussen de twee
statussen op het gebied van nareis. Subsidiaire beschermden moeten daar drie jaar
wachten voordat zij een nareisaanvraag kunnen indienen voor hun familieleden. Tevens
moeten zij aan bepaalde voorwaarden voldoen namelijk; voldoende inkomen,
ziektekostenverzekering en stabiele huisvesting. In bijna alle lidstaten geldt dat als de
periode van drie maanden na het verstrekken van de vergunning is verstreken en men
niet om overkomst heeft gevraagd van familieleden, ook voorwaarden worden gesteld aan
de nareis van familieleden van vluchtelingen.

Tabel 1: Onderscheid tussen vluchtelingen en subsidiair beschermden op het gebied van geldigheidsduur
vergunning, recht op sociale bijstand, reisdocumenten en nareis in verschillende EU lidstaten. Bron: EUAA
Laatste update: Zweden (17/11/2022) Duitsland (08/02/2023) België (19/10/2022) Frankrijk (21/02/2023)
Oostenrijk (08/02/2023).

Geldigheidsduur
vergunning

Zweden

Vluchtelingen

Subsidiair Beschermden

Eerste aanvraag: tijdelijke
verblijfsvergunning voor 3 jaar en
verlengbare verblijfsvergunning kaart
geldig voor 3 jaar
Verlenging: 2 jaar

Eerste aanvraag: tijdelijke verblijfsvergunning
voor 13 maanden en verlengbare
verblijfsvergunning kaart geldig voor 2 jaar.
Verlenging: 2 jaar (minimaal 1 jaar)

Duitsland

Eerste aanvraag: Verblijfsvergunning voor
3 jaar
Daarna: Een vestigingsvergunning
(Niederlassungserlaubnis) kan na vijf jaar
worden afgegeven als aan de vereiste
voorwaarden is voldaan.

Eerste aanvraag: Verblijfsvergunning voor 1 jaar
Indien verlengd: met twee jaar
Na 5 jaar (inclusief de duur van de
asielprocedure): Een vestigingsvergunning
(Niederlassungserlaubnis) kan op aanvraag
worden verleend als aan verdere voorwaarden is
voldaan.

België

Eerste aanvraag: 5 jaar
Daarna: voor onbepaalde tijd

Eerste aanvraag: 1 jaar.
Verlenging: 1 jaat en 2 jaar.
Automatisch verlengd, tenzij de DVZ van
mening is dat de situatie die de status motiveert,
gewijzigd is.

Reisdocument

Frankrijk

Eerste aanvraag: 10 jaar, Carte de resident
Verlenging: op het moment van de
verlenging van de Carte de resident kan
de vluchteling de status van permanent
ingezetene worden toegekend.

Eerste aanvraag: 4 jaar.
Verlenging: de vergunningen kunnen met 10 jaar
worden verlengd.

Oostenrijk

Eerste aanvraag: 3 jaar
Daarna: verblijfsrecht voor onbepaalde
tijd op voorwaarde dat er geen
nietigheidsprocedure wordt ingesteld.

Eerste aanvraag: 1 jaar
Verlenging: Telkens met 2 jaar.

Zweden

Reisdocument van Genève (normaal
gesproken geldig voor 5 jaar en
verlengbaar; geldig voor alle landen
behalve het land van herkomst van de
houder)

Als personen die subsidiaire bescherming
genieten hun nationale paspoort niet kunnen
verkrijgen of verlengen, hebben ze het recht om
een vreemdelingenpaspoort aan te vragen
(geldig voor maximaal 5 jaar en verlengbaar;
geldigheid kan worden beperkt tot bepaalde
landen na een individuele beoordeling door het
Migratiebureau ).
Als begunstigden geen normaal
vreemdelingenpaspoort kunnen krijgen of geen
tijd hebben om erop te wachten, kan hij/zij/hen
een noodpaspoort voor vreemdelingen
aanvragen (geldig voor maximaal 7 maanden;
kan worden beperkt tot een enkele reis van en
naar Zweden of een terugreis)

Duitsland

Reisdocument voor vluchtelingen:
automatisch afgegeven bij de
verblijfsvergunning of op aanvraag.
Geldigheidsduur: maximaal 3 jaar, of als
voorlopig reisdocument maximaal 1 jaar.

Nationaal paspoort van het land van herkomst,
of een vervangend document, of
Een “reisdocument voor vreemdelingen” als ze
niet in het bezit zijn van een paspoort of
vervangend document en het niet te verwachten
is dat ze er een krijgen uit hun land van
herkomst. Geldigheidsduur: 1 jaar, verlengbaar
(tweemaal) met 2 jaar.

België

Vreemdelingenpaspoort; 2 jaar geldig

Reisdocument voor buitenlanders: 2 jaar geldig.
Als de persoon geen paspoort heeft en er geen
kan krijgen bij zijn consulaat of ambassade, kan
een “vreemdelingenpaspoort” verstrekt worden.

Frankrijk

Biometrisch reisdocument; 5 jaar geldig.

Reisdocument: 1 jaar voor begunstigden van
subsidiaire bescherming.

Oostenrijk

Reisdocument van Genève: maximaal 5
jaar, tenzij er dwingende redenen zijn in
verband met de nationale veiligheid en de

Vreemdelingenpaspoort: tot 5 jaar, afhankelijk
van de aanvraag van de begunstigde, en altijd op
voorwaarde dat hij/zij/hen niet in staat blijkt te

Sociale bijstand

openbare orde tegen de afgifte van een
document.

zijn om een reisdocument uit zijn/haar/hen land
van herkomst te krijgen.

Zweden

Onder dezelfde voorwaarden en hetzelfde
niveau van uitkeringen als voor Zweedse
burgers..

Onder dezelfde voorwaarden en hetzelfde niveau
van uitkeringen als voor Zweedse burgers..

Duitsland

Gezondheid: hetzelfde niveau als voor
onderdanen.

Gezondheid: hetzelfde niveau als voor
onderdanen.
Huisvesting: Zelfde voorwaarden als voor
vluchtelingen.

Huisvesting: Als ze zich geen appartement
kunnen veroorloven, wordt de huur tot een
adequaat niveau gedekt door de
plaatselijke sociale dienst of
arbeidsbureaus.
Woonplaats: sinds augustus 2016 zijn zij
verplicht om zich te vestigen in de
federale staat, en soms in een bepaalde
gemeente daarbinnen, waar hun
asielaanvraag is behandeld. Hetzelfde
geldt voor degenen die nog in de opvang
zijn.
België

Gezondheid: begunstigden van
internationale bescherming kunnen een
ziektekostenverzekering afsluiten zodra
hun status is bevestigd.

Dezelfde voorwaarden gelden als voor
vluchtelingen.

Huisvesting: vreemdelingen aan wie
internationale bescherming of een andere
vorm van legaal verblijf is verleend,
mogen twee maanden in de
opvangvoorziening verblijven. De opvang
kan worden verlengd in gevallen waarin
de begunstigde kan bewijzen dat hij
effectief heeft geprobeerd huisvesting te
vinden, maar wordt geconfronteerd met
uitdagingen die hij niet kan beheersen
(bijvoorbeeld ziekte, kwetsbaarheid of het
hebben van een zeer groot gezin).
Na deze “overgangsperiode” heeft de
vluchteling recht op sociale bijstand.
Frankrijk

Gezondheid: Dezelfde rechten als voor
Franse burgers.
Huisvesting: Opvangcentra, begunstigden
van Internationale bescherming mogen 3
maanden in de opvangcentra blijven
(onder voorwaarde te verlengen).
Begunstigden worden daarna ondersteund
bij het vinden van accommodatie. Ze
kunnen ook worden doorgesluisd naar
tijdelijke opvangcentra. Ze mogen daar
dan 9 maanden blijven. Dit verblijf kan
verlengd worden voor een periode van 3
maanden.

Dezelfde voorwaarden gelden als voor
vluchtelingen.

Oostenrijk

Op behoeften gebaseerd
minimumuitkeringssysteem, Maandelijkse
basiszorg en uitkering verschilt per

Op behoeften gebaseerd
minimumuitkeringssysteem,

Nareis

Zweden

deelstaat. (ook van toepassing op
onderdanen). In sommige federale
provincies zijn echter aanvullende eisen
ingevoerd voor personen die internationale
bescherming genieten.
Gezondheid: recht op basiszorg gedurende
4 maanden na erkenning:
Huisvesting: Vluchtelingen kunnen ook
een sociale huurwoning aanvragen
wanneer ze dakloos dreigen te worden,
maar de wachtlijsten zijn lang.

Basiszorg: maandelijkse basiszorg verschilt
per deelstaat. In sommige federale staten
hebben begunstigden er toegang toe, in
andere niet, maar in plaats daarvan hebben
ze toegang tot voorzieningen voor
basiszorg (of welzijnsondersteuning) De
belangrijkste voorwaarde voor het stelsel
van minimumuitkeringen is de behoefte aan
bijstand (ook van toepassing op
onderdanen), maar in sommige federale
provincies zijn de afgelopen 2 jaar
aanvullende eisen ingevoerd voor personen
die internationale bescherming genieten.
Gezondheid: recht op basiszorg zonder
tijdslimiet (de enige voorwaarde is
noodzaak).
Huisvesting: Begunstigden van subsidiaire
bescherming hebben recht op toegang tot
huisvesting, net als andere legale
onderdanen van derde landen die in
Oostenrijk verblijven. Er zijn geen specifieke
regelingen of programma's om de toegang
ertoe te ondersteunen.

Er is een respijtperiode voor personen met
een vluchtelingenstatus van drie maanden
voordat de huisvestings- en
onderhoudsvereisten worden toegepast. In
de praktijk betekent dit dat om vrijgesteld
te worden van het materiële vereiste, een
aanvraag voor gezinshereniging moet
worden ingediend binnen drie maanden na
de datum waarop de referent een
verblijfsvergunning heeft gekregen. Deze
respijtperiode kan niet worden verlengd.

Vanaf 20 juli 2021 hebben personen met
subsidiaire bescherming ook het recht om
gezinshereniging aan te vragen.
Voor de begunstigden van subsidiaire
bescherming die eerder waren uitgesloten van
gezinshereniging op grond van de Tijdelijke wet,
werd drie maanden de tijd gegeven om
gezinshereniging aan te vragen zonder te hoeven
voldoen aan inkomens- en huisvestingseisen.

Daarna gelden de volgende vereisten:
• voldoende financiële middelen om
zichzelf en hun gezinsleden te
onderhouden (tenzij de gezinshereniger
een minderjarig is)
• passende huisvesting die geschikt is voor
de gezinsleden.
Voor gezinshereniging gelden geen zorg-,
taal- en inburgeringseisen.

Duitsland

Personen aan wie het recht op asiel of de
vluchtelingenstatus is verleend, hebben
recht op bevoorrechte gezinshereniging.
De passende aanvraag hiervoor moet
binnen drie maanden na de toekenning van
het recht op bescherming worden

Sinds augustus 2018 is gezinshereniging van
naaste familieleden om zich bij subsidiaire
beschermingsgerechtigden te voegen weer
mogelijk in Duitsland, maar wel voor een
beperkte groep van 1.000 personen per maand.
De nieuwe bepaling houdt geen wettelijk recht
op gezinshereniging in. De bevoegde autoriteiten

België

ingediend. Na het verstrijken van de drie
maanden kunnen er voorwaarden gelden.

beslissen wie een verblijfsvergunning krijgt op
humanitaire gronden. De gehanteerde criteria
zijn: de duur van de scheiding, de leeftijd van de
kinderen, eventuele ernstige ziekten en de
specifieke bedreiging in het land van herkomst.
Echtgenoten, minderjarigen en ouders van
minderjarigen kunnen in principe
gezinshereniging aanvragen, maar broers en
zussen hebben niet hetzelfde recht.
Gezinshereniging is ook uitgesloten in geval van
een huwelijk tijdens de vlucht.

Gezinsleden van personen die
internationale bescherming genieten en
gezinshereniging aanvragen, hoeven de
retributie (vergoeding) niet te betalen en
zijn uitgesloten van de inburgeringseisen
(voor en na toelating).

Dezelfde voorwaarden gelden als voor
vluchtelingen.

Als de aanvraag voor gezinshereniging
niet binnen het termijn van één jaar wordt
ingediend, of indien de familieband of
relatie niet bestond in het land van
herkomst, moeten de algemene
voorwaarden voor gezinshereniging
worden gerespecteerd. (onder andere
huisvesting en zorgverzekering)
Frankrijk

Binnen het kader van gezinshereniging
van vluchtelingen worden geen vereisten
van tijd, middelen, huisvesting of
gezondheidszorg gesteld.

Voor gezinsleden van personen die subsidiaire
bescherming genieten, geldt dezelfde procedure
als voor gezinsleden van personen die
internationale bescherming genieten. Wel krijgt
een gezinslid van een subsidiaire
beschermingsgerechtigde een
verblijfsvergunning voor maximaal vier jaar, en
na vier jaar legaal verblijf kan het gezinslid een
verblijfsvergunning voor tien jaar krijgen.

Oostenrijk

Gezinsleden van vluchtelingen kunnen
direct na de statuserkenning van de
referent een inreisvisum aanvragen.

Gezinsleden van personen aan wie subsidiaire
bescherming is verleend, hebben pas drie jaar na
toekenning van de status toegang tot
gezinshereniging.

Indien de aanvraag binnen 3 maanden bij
een Oostenrijkse vertegenwoordiging
wordt ingediend, worden geen verdere
eisen gesteld.
Aan bijzondere eisen moet worden
voldaan als de aanvraag wordt ingediend
nadat de termijn van 3 maanden is
verstreken:
(a) voldoende financiële middelen/
(b) ziektekostenverzekering.
(c) stabiele accommodatie.

Gezinsleden van personen die subsidiaire
bescherming genieten, kunnen pas een
inreisvisum aanvragen na 3 jaar vanaf het
moment van de statusherkenning.
Aan de volgende voorwaarden moet worden
voldaan:
(a) voldoende inkomen:
b) ziektekostenverzekering:
(c) stabiele huisvesting
Gezinsleden van een vreemdeling aan wie de
subsidiaire beschermingsstatus is verleend,
moeten ongeacht het tijdstip van aanvraag aan
de vereisten voldoen.

Voor gezinshereniging is geen talenkennis
vereist.