Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

21 501-28

Defensieraad

Nr. 125

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 april 2015
In deze brief zal ik, mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken,
conform het verzoek van de vaste commissie voor Defensie van 13 maart
2015 de stand van zaken van het Gemeenschappelijk Veiligheids- en
Defensiebeleid (GVDB) beschrijven. Daarbij zal ik tevens aandacht
besteden aan de onderwerpen die tijdens de RBZ met Ministers van
Defensie op 18 mei aanstaande en tijdens de Europese Raad op 25 en
26 juni aanstaande aan de orde zullen komen. Deze brief dient dan ook als
geannoteerde agenda voor de RBZ van 18 mei. Ten slotte zal ik in deze
brief ingaan op de prioriteiten die ik voorzie tijdens het Nederlandse
voorzitterschap van de EU in de eerste helft van 2016, overeenkomstig
mijn eerdere toezegging.
Raad Buitenlandse Zaken met Ministers van Defensie
Op maandag 18 mei zal de Raad Buitenlandse Zaken (RBZ) met Ministers
van Defensie (RBZ-Defensie) worden gehouden in Brussel. De vergadering
zal in het teken staan van de voorbereidingen op de Europese Raad (ER)
van 25 en 26 juni aanstaande wanneer regeringsleiders over het GVDB
spreken.
De bijeenkomst in mei bestaat vooralsnog uit drie delen. In de ochtend
komen de Ministers van Defensie samen als bestuursraad van het
Europees Defensie Agentschap (EDA). Daarna vergaderen de Ministers
van Defensie in de gebruikelijke Raadsformatie. Tijdens een gezamenlijke
lunch met Ministers van Defensie en Ministers van Buitenlandse Zaken zal
worden gesproken over de herziening van de Europese Veiligheidsstrategie uit 2003.
Europese Raad 25 en 26 juni
De Europese Raad zal in juni een verdere impuls willen geven aan de
versterking van het GVDB, tegen de achtergrond van verslechterde
veiligheidsomstandigheden. Zoals het er nu uit ziet, zal er tijdens de

kst-21501-28-125
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-28, nr. 125

1

Europese Raad over twee onderwerpen worden gesproken. In de eerste
plaats zullen de regeringsleiders bezien welke resultaten er zijn geboekt
als gevolg van de afspraken die gemaakt zijn in 2013. Daarnaast zal HV
Mogherini haar appreciatie (assessment) van de huidige veiligheidssituatie en de implicaties hiervan voor de EU presenteren. Hiermee moet
het startschot worden gegeven voor een herziening van de huidige
Europese Veiligheidsstrategie s(trategic review). Een groot aantal lidstaten
is verder van mening dat de regeringsleiders van de EU, in navolging van
de Navo-top in Wales in 2014, een duidelijk signaal moeten geven om de
trend van dalende defensie-uitgaven te keren en om de beschikbare
middelen (nog) effectiever in te zetten. Zoals eerder gesteld, heeft het
Kabinet ook de intentie om de trendbreuk de komende jaren – waar
mogelijk en nodig – door te zetten.
Implementatie gemaakte afspraken uit 2013
De rapporten van HV Mogherini en eurocommissaris Bienkowska over de
uitvoering van de gemaakte afspraken uit 2013 zijn ten tijde van het
schrijven van deze brief nog niet beschikbaar. Hieronder bespreek ik per
cluster de geboekte vooruitgang op basis van de beschikbare informatie.
Cluster I: effectiviteit en zichtbaarheid van het GVDB
Geïntegreerde benadering
Ten aanzien van de geïntegreerde benadering is vooruitgang geboekt.
Gebaseerd op een gezamenlijke mededeling van de HV en de Commissie
uit december 2013 is er gewerkt aan een actieplan. Dit plan moet leiden
tot nauwere samenwerking tussen de verschillende EU instellingen, zoals
EDEO en de Commissie, zowel bij conflictpreventie als bij crisismanagement. Onderdeel van dit actieplan is ook de aandacht voor transitie
strategieën die moeten bijdragen aan een soepelere samenwerking met
en overdracht van GVDB-missies naar Commissie-activiteiten. Het is nu
zaak dat de geïntegreerde benadering vooral ook in praktijk tot uiting
komt. Het actieplan spreekt dan ook van regio’s (Sahel, centraal Amerika,
Afghanistan en Somalië) die als casus zullen dienen voor de geïntegreerde benadering.
Het afgelopen jaar is ook gewerkt aan het Enable & Enhance-initiatief dat
in 2013 door bondskanselier Merkel werd gelanceerd om meer aandacht
te besteden aan het versterken van regionale organisaties, zodat zij zelf
het hoofd kunnen bieden aan crises (enhance), in combinatie met het in
staat stellen van eenheden en organisaties om zelf te kunnen handelen
(enable). Hier is het Train & Equip-initiatief uit voortgekomen dat tot doel
heeft het scala aan activiteiten door de EU, EU-lidstaten en niet-lidstaten
op dit gebied beter te coördineren. Train & Equip inspanningen dienen
wat Nederland betreft altijd in een breder, lange termijn Security Sector
Reform verband te worden gezien. De HV werkt momenteel samen met de
Commissie aan een gezamenlijke mededeling over train & equip die zij in
mei gereed hoopt te hebben. Deze mededeling zou dan door de Europese
Raad in juni moeten worden goedgekeurd en daarna moeten worden
omgezet in concrete acties.
Het opzetten van een Early Warning System, zowel bij de instituties in
Brussel als daarbuiten heeft bijgedragen aan meer aandacht voor conflict
preventie. Dit systeem heeft al geleid tot meer acties van de EU in
verschillende conflictgebieden en heeft ook een positieve invloed op de
strategische planning van missies en operaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-28, nr. 125

2

Snelle inzetbaarheid
Het voornemen om de snelle inzetbaarheid van de EU te vergroten is tot
nu toe slechts beperkt gerealiseerd. Positief is dat het EU Military Rapid
Response Concept is aangepast en nu meer operationele mogelijkheden
biedt voor een snelle militaire inzet. De politieke scenario-oefening voor
een mogelijke inzet van de EU Battlegroup die de Ministers van Defensie
in februari in Riga hebben doorlopen, heeft bijgedragen aan de bewustwording over de aspecten die bij besluitvorming tot snelle inzet komen
kijken. Over de toepassing van artikel 44 van het Verdrag van Lissabon,
dat inzet van een kleine groep lidstaten namens de EU mogelijk maakt,
bestaat op dit moment nog geen consensus onder de lidstaten.
Financiering
De discussie over aanpassing van de financieringsmogelijkheden voor
militaire operaties heeft weinig tot niets heeft opgeleverd. Hoewel het
Athena-mechanisme inmiddels is herzien, heeft dit niet geleid tot
aanzienlijke aanpassingen of uitbreiding van gemeenschappelijke
financiering. De HV heeft eerder gezegd de discussie tussen de lidstaten te
blijven ondersteunen.
Nieuwe dreigingen
De uitwerking van de EU Maritieme Veiligheidsstrategie gebeurt op basis
van een actieplan dat in december 2014 door de Raad is goedgekeurd.
Belangrijke aandachtspunten, ook voor Nederland, zijn versterking van de
coördinatie en samenwerking met de Navo, dialoog met derde landen
over bijdragen aan EU maritieme operaties en maritieme veiligheid en
versterking van de samenwerking tussen de EU en de Afrikaanse Unie op
dit vlak. Hierbij zal vooral regionale maritieme capaciteitsopbouw meer
gestalte moeten krijgen. Ook zal de EU het voorzitterschap van de
Contactgroep over antipiraterij met een jaar verlengen.
In 2014 is eveneens een beleidskader over cyber defence door de Raad
goedgekeurd. Dit kader is vooral gericht op het verbeteren van cybernetwerken ten behoeve van GVDB-operaties en op het oefenen en trainen
van de verdediging en bescherming tegen cyberaanvallen. Ook hier geldt
dat nauwe samenwerking met de Navo van groot belang is.
Over hybride oorlogsvoering en strategische communicatie heb ik u in de
aanloop naar en na afloop van de informele bijeenkomst in Riga in
februari geïnformeerd. De Europese Raad heeft in maart van dit jaar
gesproken over strategische communicatie en de HV gevraagd om in
samenwerking met andere EU-instituties en de EU-lidstaten te werken aan
een actieplan. Dit plan zal in juni aan de Europese Raad ter goedkeuring
worden voorgelegd.
Samenwerking met partners
Samenwerking met andere internationale organisaties verloopt steeds
beter. De samenwerking tussen de EU en de VN is verder verdiept, mede
naar aanleiding van het gezamenlijke optreden in Mali, Somalië, de
Democratische Republiek Congo en Afghanistan. Ook de banden met de
OVSE zijn, mede naar aanleiding van het conflict in Oekraïne, aangehaald.
De HV stelt verder dat de conflicten aan zowel de zuid- als de oostgrenzen
van Europa hebben geleid tot nauwere samenwerking tussen de EU en de
Navo. Samen met SG Navo Stoltenberg maakt HV Mogherini zich hard
voor een goede samenwerking tussen beide organisaties, ondanks de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-28, nr. 125

3

institutionele belemmeringen. Nederland juicht deze samenwerking met
partners zeer toe.
Cluster II: defensiesamenwerking
Beleidskader voor langdurige, structurele defensiesamenwerking
Dit beleidskader, dat in november 2014 door de Raad is goedgekeurd,
bundelt een aantal bestaande EU-documenten dat betrekking heeft op
defensieplanning of defensiesamenwerking in Europa, zoals het Capability
Development Plan en de code of conduct on pooling and sharing die in
2012 is opgesteld. In dit beleidskader wordt gesteld dat defensiesamenwerking de nationale vrijheid van handelen niet mag belemmeren, maar
juist moet leiden tot het vergroten van de gezamenlijke slagkracht.
Tegelijkertijd wordt duidelijk gesteld dat lidstaten de primaire verantwoordelijkheid dragen voor capaciteitsontwikkeling en zelf verantwoordelijk
zijn om verdergaande defensiesamenwerking op bilateraal of multinationaal niveau vorm te geven. De EU-instellingen, in het bijzonder het EDA,
kunnen daarbij een ondersteunende rol spelen. Het beleidskader erkent
ook het belang van synchronisatie van het EU-planningsproces met het
planningsproces van de Navo. Hoewel het beleidskader met veel moeite
tot stand is gekomen, gaat het wat mij betreft niet ver genoeg en zou ik
graag zien dat defensiesamenwerking een minder vrijblijvend karakter
krijgt.
Stimulerende maatregelen
De HV heeft al eerder gezegd dat er nieuwe ideeën en stimulerende
maatregelen (incentives) moeten worden overwogen om Europese
defensiesamenwerking te bevorderen. Momenteel lopen er drie testprojecten onder toeziend oog van het EDA waarbij in België btw-vrijstelling
wordt verkregen, als gevolg van afspraken tussen het EDA en het
Belgische Ministerie van Financiën. Een van die projecten is het Joint
Deployable Exploitation and Analysis Laboratory (JDEAL) dat in
Nederland is gevestigd.
Tijdens het algemeen overleg over Internationale Militaire Samenwerking
op 11 februari 2015 (Kamerstuk 33 279, nr. 14) heb ik u toegezegd u op
gezette tijden nader te informeren over de ontwikkelingen met betrekking
tot de btw-richtlijn. In de jaarlijkse rapportage over internationale
samenwerking van dit najaar zal ik op dit onderwerp nader ingaan.
Projecten
De lopende projecten (Air-to-Air refuelling, Remotely Piloted Aircraft
Systems (RPAS), Satellite Communications en Cyber) verlopen allen
volgens schema. Onder leiding van Nederland wordt verder gewerkt aan
het Multi-Role Tanker Transport (MRTT)-project. Frankrijk, Duitsland en
Italië bereiden een MALE RPAS-programma voor en onder leiding van
Spanje wordt gewerkt aan een programma over satellietcommunicatie.
Cluster III (defensiemarkt en -industrie)
De vooruitgang ten aanzien van afspraken die zijn gemaakt in cluster III
(defensiemarkt en -industrie) is beperkt, maar tegelijkertijd merk ik op dat
dit een langdurig proces is waar slechts met kleine stapjes vooruitgang
wordt geboekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-28, nr. 125

4

Preparatory Action over defensieonderzoek
Positief is dat de Group of Personalities (GoP), die zich buigt over de
Preparatory Action (PA) voor defensieonderzoek, nu van start is gegaan.
De GoP, waar de Nederlander Paul de Krom aan deel neemt, is op
30 maart jl. voor het eerst bijeengekomen. De GoP zal in het voorjaar van
2016 advies uitbrengen over de opzet, reikwijdte (scope) en benodigde
vervolgstappen voor de PA. Tijdens de RBZ-Defensie zal ik stellen dat de
PA complementair moet zijn aan nationale onderzoeksinitiatieven en dat
lidstaten moeten worden betrokken in de keuze van projecten die door de
PA worden (mede)gefinancierd.
Toegang midden-en kleinbedrijf tot de defensiemarkt
De extra maatregelen die de Commissie is gevraagd te onderzoeken om
de toegang van het MKB tot internationale toeleveringsketens te
bevorderen wachten nog op een concrete invulling. Wel is er een
adviesgroep gecreëerd die zich moet buigen over de toegang voor het
MKB tot toeleveringsketens. Deze zal op 29 april voor het eerst bijeen
komen. De Commissie heeft vertegenwoordigers van de industrie en
lidstaten uitgenodigd om deel te nemen aan dit adviesorgaan. Op dit
moment is nog niet duidelijk hoe de adviesgroep er exact uit zal zien.
Nederland zal in ieder geval vertegenwoordigd zijn in de adviesgroep. Ik
zal er tijdens de RBZ bij mijn collega’s op aandringen dat ook zij vertegenwoordigers sturen op het juiste niveau. Zonder deelneming van de grote
industrieën en industrielanden is de kans van slagen klein. Er zal een open
discussie moeten worden gevoerd over hoe, binnen de tot dusverre
grotendeels nationale ketens, meer ruimte kan komen voor innovatieve
toeleveranciers vanuit alle lidstaten.
Herziening van de Europese Veiligheidsstrategie
De appreciatie (assessment) die de HV aan de Europese Raad zal
aanbieden, bestaat vermoedelijk uit twee delen. Het eerste deel richt zich
op een analyse van de veranderende geopolitieke- en veiligheidscontext
en wat dit voor de EU betekent. Hier moet ook de rol van de EU op het
wereldtoneel worden beschreven. Het tweede deel zal een beschouwing
bevatten van de middelen waarover de EU momenteel beschikt om in te
kunnen spelen op deze veranderende context met het huidige ambitieniveau. Naar verwachting zal de Europese Raad vervolgens de HV de
opdracht geven te werken aan een geactualiseerd strategisch kader dat
zowel het EU buitenlands- als het veiligheidsbeleid zal beslaan.
Wat betreft de inhoud van de strategie geeft Nederland de voorkeur aan
een brede, geïntegreerde strategie met veiligheid als organiserend
principe. De nadruk zal op de ring van instabiliteit rond Europa moeten
liggen (oost en zuid). Samen met de Minister van Buitenlandse Zaken zal
ik tijdens de RBZ in mei nogmaals benadrukken dat de nieuwe strategie
de relatie tussen interne en externe veiligheid moet uitdragen.
Het is van belang dat de strategie zich ook richt op betere samenwerking
met partners en bondgenoten. Zowel met traditionele partners als de VN
en Navo, maar ook met (nieuwe) partners op basis van gemeenschappelijke belangen. Daarnaast zal de strategie aandacht moeten geven aan het
verbeteren van EU-processen. Ook onderwerpen zoals de geïntegreerde
benadering, conflictpreventie, civiele en militaire capaciteitsopbouw, rapid
response, (veiligheids)uitdagingen zoals hybride oorlogsvoering, cyber en
terrorisme, dienen in de nieuwe strategie een plek te krijgen. Belangrijk is
dat de nieuwe strategie een overkoepelend document wordt dat richtinggevend is voor nieuwe deelstrategieën (zowel thematisch als geografisch)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-28, nr. 125

5

en waar reeds bestaande deelstrategieën onder kunnen worden
geschaard. Waar mogelijk zal ook de verbinding met de bredere
EU-agenda moeten worden gezocht.
Nederlands EU-voorzitterschap 2016
Nederland zal van 1 januari tot 1 juli 2016 het voorzitterschap van de EU
op zich nemen. Anders dan in 2004, toen Nederland voor het laatst
voorzitter was, is nu sprake van een dienend voorzitterschap. In deze brief
zal ik de prioriteiten voor Defensie, die op hoofdlijnen zijn vermeld in de
brief van 28 januari (zie Kamerbrief Minbuza-2015.25600), nader
toelichten.
De toenemende instabiliteit in de internationale omgeving van Nederland
en de EU raakt rechtstreeks aan onze veiligheid en onze welvaart. Meer
Europese verantwoordelijkheid en een sterk, eensgezind buitenlands- en
veiligheidsbeleid zijn noodzakelijk om de stabiliteit rondom Europa te
bevorderen en onze welvaart te beschermen. Een doeltreffend gemeenschappelijk optreden is dan ook een van de vijf overkoepelende prioriteiten uit de strategische agenda die is vastgesteld door de Europese Raad
in 2014 en die leidend zal zijn tijdens het Nederlandse voorzitterschap van
de EU.
De defensieprioriteiten voor de eerste helft van 2016 zullen in nauw
overleg met HV Mogherini en haar Europese Dienst voor Extern Optreden
(EDEO) moeten worden opgesteld. Anders dan in 2004 zal zij de ministeriële vergaderingen voorzitten van de Raad Buitenlandse Zaken, ook met
Ministers van Defensie. Kortom, de Nederlandse invloed op het terrein
van het Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid (GVDB) zal
beperkt zijn tijdens het voorzitterschap, maar Nederland heeft wel de
mogelijkheid om impulsen te geven aan bepaalde onderwerpen.
Defensieprioriteiten
Tegen de achtergrond van snelle en ingrijpende veranderingen in de
regionale, maar ook mondiale veiligheidsomgeving is de verdere
ontwikkeling van de EU als veiligheidsactor noodzakelijk. Europa moet op
veiligheidsgebied meer op eigen benen kunnen staan. De EU beschikt
over een palet aan instrumenten waar zij ter behartiging van haar
belangen optimaal gebruik van kan en moet maken. Versterking van het
GVDB is nodig, zodat de Europese landen, beter dan nu het geval is, de
veiligheid en stabiliteit in en nabij Europa kunnen garanderen. Nederland
is gezien zijn inspanningen op dit terrein in een goede positie om tijdens
het voorzitterschap vorderingen te maken met de verdere ontwikkeling
van het GVDB en verdieping van de Europese defensiesamenwerking. De
EU werkt vanuit een geïntegreerde benadering die ook door Nederland
wordt onderschreven. Het is zaak dat tijdens het Nederlandse voorzitterschap verder wordt gewerkt aan het verdiepen en versterken van deze
geïntegreerde benadering, waarbij inzet van het militaire instrument beter
wordt gekoppeld aan de andere activiteiten van de Europese Commissie.
Implementatie van afspraken gemaakt door de Europese Raad
De ontwikkeling van het GVDB wordt in grote mate bepaald door het
proces dat is ingezet door de Europese Raad in december 2013. De drie
hoofddoelstellingen (clusters) zullen ook de komende tijd de agenda
domineren. Opdrachten die uit de Europese Raad van juni 2015 voortvloeien, zullen richtinggevend zijn voor het Nederlandse voorzitterschap
in de eerste helft van 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-28, nr. 125

6

Het nieuw Europees strategisch kader vraagt ook om aanpassing van de
daarmee samenhangende inzetbaarheidsdoelstellingen en het capaciteitenproces. Indien dit nieuwe strategische kader eind 2015 of begin 2016
gereed is, biedt dit de kans om tijdens het Nederlandse voorzitterschap
nieuwe doelstellingen op te stellen. De vorige twee versies van het
ambitieniveau richtten zich vooral op kwantitatieve doelstellingen.
Nederland zal er in dat geval op aandringen dat nieuwe inzetbaarheidsdoelstellingen zich vooral ook moeten richten op kwalitatieve factoren,
zoals de mate van internationale samenwerking, versterking van de
inzetbaarheid en de slagkracht van de krijgsmachten.
Defensiesamenwerking in Europa, minder vrijwillig en vrijblijvend
In veel opzichten staat defensiesamenwerking in Europa nog in de
kinderschoenen. Veel landen vallen al snel terug op de soevereiniteitsreflex. Nederland is een van de koplopers in Europa op dit gebied met de
integratie van zijn krijgsmacht met strategische partners en met de
deelneming aan toonaangevende samenwerkingsverbanden. Voorbeelden
zijn de samenwerking tussen de Division Schnelle Krafte en de 11e
Luchtmobiele Brigade en het recent getekende verdrag met België en
Luxemburg inzake de integratie van de luchtruimbewaking.
Defensiesamenwerking in de EU heeft nu een geheel vrijwillig en
vrijblijvend karakter. Ik wil me tijdens het voorzitterschap richten op het
minder vrijblijvend maken van de bestaande afspraken (zoals in de Code
of Conduct on Pooling & Sharing en in het beleidskader voor langdurige
en structurele defensiesamenwerking). Het is daarbij van belang om meer
peer pressure onder lidstaten te creëren. Lidstaten zouden meer verantwoording aan elkaar af moeten leggen en meer openheid moeten
betrachten over voorgenomen veranderingen in de nationale defensiebegroting. Dit zou kunnen door de EU Ministers van Defensie één keer per
jaar de balans te laten opmaken van wat er van de afspraken terecht is
gekomen, op basis van gegevens die het EDA verzamelt. Daarbij zou een
positieve insteek moeten worden gehanteerd, waarbij lidstaten die voorop
lopen, worden geprezen om hun voorbeeldfunctie. Ik benadruk hier dat
lidstaten zelf de verantwoordelijkheid moeten nemen om elkaar aan te
spreken. Dat gebeurt in mijn ogen nu onvoldoende. Dit betekent dat de
gemaakte afspraken een minder vrijblijvend karakter moeten krijgen. Om
dit systeem naar behoren te laten functioneren, is het ook van belang dat
regeringsleiders regelmatig spreken over het GVDB en over Europese
defensiesamenwerking in het bijzonder.
Betrokkenheid van en samenwerking met nationale parlementen.
Nederland hecht nu al veel belang aan vroegtijdige betrokkenheid van de
nationale parlementen bij besluiten over de inzet van de krijgsmacht die
(mede) tot stand komen in internationaal verband. De contacten tussen
parlementen van samenwerkende landen verdienen daarbij de aandacht.
Keer op keer blijkt dat de wens voor snelle inzet van militairen in
EU-verband stuit op trage politieke besluitvorming, niet alleen in Brussel,
maar ook in de lidstaten. Ik wil samen met de HV tijdens het voorzitterschap trachten de problemen verder in kaart te brengen door niet alleen te
kijken naar de Brusselse besluitvormingsprocedures, maar ook naar de
nationale procedures. Zo ben ik voornemens om tijdens het voorzitterschap een politieke oefening (POLEX) met de landen die deelnemen aan
de EU Battlegroup (EUBG) die gereed staat in de tweede helft van 2016,
uit te voeren. Daarover ben ik in overleg met mijn Duitse collega, omdat
deze EUBG onder leiding staat van Duitsland. Zoals eerder toegezegd,
bekijk ik daarbij ook de mogelijkheid om de nationale parlementen van de
deelnemende landen te betrekken bij deze POLEX.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-28, nr. 125

7

Verder vind ik het van belang dat we de nationale parlementen beter
betrekken bij het GVDB in den brede. Ik wil dan ook graag tijdens het
voorzitterschap bekijken of er mogelijkheden zijn om de Interparlementaire Conferentie (IPC) te verbinden met de informele bijeenkomst van
Ministers van Defensie.
Overige accenten
Naast bovengenoemde prioriteiten, zijn er ook andere onderwerpen waar
ik aandacht voor zal vragen en waar ik de HV graag wil ondersteunen. Zo
deel ik de mening van de HV dat de samenwerking tussen de EU en de
Navo moet verbeteren. Ondanks de bekende (politieke) impasse tussen
Turkije en Cyprus is er op stafniveau sprake van goede samenwerking
tussen beide organisaties. Voorbeelden van samenwerking zoals het
MRTT-project waarbij landen zowel gebruik maken van EU als
Navo-structuren verdienen navolging. Het Letse voorzitterschap (eerste
helft 2015) en het Luxemburgse voorzitterschap (tweede helft 2015)
besteden hier ook aandacht aan.
Defensie zal, in samenwerking met andere departementen, tijdens het
voorzitterschap ook aandacht besteden aan cyber security/cyber defence
(voortvloeiend uit de Global Conference on Cyber Space) die op 16 en
17 april 2015 in Nederland is gehouden). De defensie-expertise op dit
gebied komt hier goed van pas.
De EU Maritieme Veiligheidsstrategie is in de eerste helft van 2014
aangenomen en in de tweede helft van 2014 uitgewerkt in de vorm van
een actieplan. Nederland hecht veel belang aan de uitvoering van deze
strategie en zal daar tijdens het voorzitterschap ook op toezien.
De Koninklijke Marechaussee leidt tijdens het voorzitterschap het
European Union Police Services Training (EUPST)-programma en zal in
het kader daarvan onder andere een internationale training organiseren.
Het doel van dit programma en deze training is het versterken van
internationale politievaardigheden van politiedeskundigen uit EU-lidstaten
en derde landen die meedoen aan internationale missies en operaties met
een politiecomponent.
Defensiebijeenkomsten tijdens het Nederlandse voorzitterschap
De volgende defensiebijeenkomsten in Nederland zijn momenteel
voorzien tijdens het voorzitterschap:
1. een informele bijeenkomst van EU-Ministers van Defensie;
2. een informele bijeenkomst van de Beleidsdirecteuren van Defensie;
3. vier seminars waarvan de thema’s in lijn zijn met bovengenoemde
prioriteiten.
Deze bijeenkomsten zullen worden gehouden op één centrale locatie, het
Scheepvaartmuseum en het Marine Etablissement te Amsterdam.
Naast deze bijeenkomsten zullen ook vijf informele bijeenkomsten van
Brusselse werkgroepen en het EU Militaire Comité in Nederland worden
gehouden. Deze bijeenkomsten zijn gekoppeld aan een bezoek aan een of
meerdere krijgsmachtdelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-28, nr. 125

8

Overige toezeggingen
Munitie
Tijdens het AO van 11 februari jl. heb ik toegezegd de Kamer regelmatig te
zullen informeren over de samenwerking ten aanzien van munitie.
Samenwerking op dit gebied kan belangrijke voordelen bieden en
Defensie werkt hierbij vooral samen met België, met Duitsland en in het
kader van Navo en EU. Zoals ook opgemerkt door het lid Hachchi tijdens
dit AO is gemeenschappelijke certificering een van de belangrijke
aspecten van munitiesamenwerking, naast onder meer inkoop, logistiek,
gebruik en afstoting. Harmonisatie van de certificeringseisen is dan ook
een gebied waaraan in het overleg veel aandacht wordt besteed. Dit is
echter wel een complexe materie omdat landen verschillende eisen
stellen aan de goedkeuring van munitie. Deze eisen vloeien voort uit niet
alleen internationale afspraken, maar ook nationale regelgeving op het
gebied van veiligheid. De harmonisering van certificeringseisen vergt dan
ook veel tijd.
In de komende weken en maanden is regulier overleg voorzien met België
en met Duitsland over de samenwerking op munitiegebied. Zoals
toegezegd tijdens het AO van 11 februari jl. zal ik de Kamer dit najaar
hierover informeren in de volgende rapportage over internationale
militaire samenwerking.
De Minister van Defensie,
J.A. Hennis-Plasschaert

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-28, nr. 125

9