Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2023–2024

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

141
Vragen van het lid Pouw-Verweij (JA21) aan de Minister voor
Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening over het NRC artikel over de
uitspraak van de Raad van State aangaande vleermuisbescherming en de
gevolgen hiervan t.a.v. woningisolatie (ingezonden 4 augustus 2023).
Antwoord van Minister De Jonge (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
mede namens de Minister voor Natuur en Stikstof (ontvangen 4 oktober 2023).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 3376.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Uitspraak Raad van State rond vleermuisbescherming zet plannen voor energietransitie kabinet op helling»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Ziet u mogelijkheden om bij de na-isolatie van spouwmuren door particuliere
woningbezitters te werken met een vrijstelling voor ecologisch onderzoek? Zo
ja per wanneer? Zo niet, waarom niet?
Antwoord 2
Als gemeenten beschikken over een Soortenmanagementplan (SMP), dan
hoeven particulieren niet zelf nog een ecologisch onderzoek te doen. Echter
niet alle gemeenten beschikken over een SMP. In een separate brief aan uw
Kamer informeer ik u over de stappen die we zetten om het ook voor
particuliere woningbezitters mogelijk te maken om hun woningen natuurinclusief te isoleren. Over het handelingsperspectief op korte termijn en lange
termijn verwijs ik u naar de Kamerbrief «aanpak natuurinclusief isoleren:
handvatten en vervolgstappen» (hierna Kamerbrief).

1

ah-tk-20232024-141
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

NRC, «Uitspraak Raad van State rond vleermuisbescherming zet plannen voor energietransitie
kabinet op helling», 2 augustus 2023, www.nrc.nl/nieuws/2023/08/02/uitspraak-raad-van-staterond-vleermuisbescherming-zet-plannen-voor-energietransitie-kabinet-op-helling-a4171064.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

1

Vraag 3
Kunt u aangeven wat de te verwachten vertraging zal zijn als gevolg van deze
uitspraak, bij de realisatie van de kabinetsdoelstelling om de komende jaren
2,5 miljoen woningen van een laag energielabel naar hoger energielabel te
(laten) brengen? Zo niet, waarom niet?
Antwoord 3
Veel isolatiewerkzaamheden met een ontheffing kunnen gewoon doorgaan en
gaan ook gewoon door. Corporaties kunnen al werken volgens een door het
Ministerie van LNV goedgekeurde gedragscode. Op dit moment zien we dat
met name de spouwmuurisolatie in tempo sterk is gedaald. Door duidelijkheid aan particuliere woningeigenaren te geven, zoals toegelicht in de
Kamerbrief, over hoe spouwmuurisolatie voortgang kan vinden, verwachten
we dat het tempo in de komende periode weer zal toenemen. De verwachting
is dat de doelen voor 2030 niet in gevaar komen. De komende jaren komen
veel soortenmanagementplannen gereed wat de aanpak weer verder
vereenvoudigt en versnelt.
Vraag 4
De kosten van het vereiste ecologisch onderzoek bedragen al snel een
veelvoud van de kosten van na-isolatie van particuliere woningen zélf. Denkt
u de doelgroep (financieel) tegemoet te komen? Zo ja, hoe en wat zijn naar
inschatting de kosten daarvan? Zo niet, waarom niet?
Antwoord 4
Ik verwijs u naar het in de Kamerbrief genoemde handelingsperspectief voor
woningeigenaren. Door deze werkwijze komen de kosten van het ecologisch
onderzoek niet voor rekening van de huiseigenaren. De beschikbare middelen
worden het efficiëntst ingezet door SMP’s te stimuleren op gemeentelijk
niveau, omdat SMP’s door hun schaalgrootte relatief veel minder kosten dan
individueel ecologisch onderzoek.
Vraag 5
In de Wet natuurbescherming (WNB) staat in artikel 1.11 de algemene
zorgplicht opgenomen (een zogenaamde «vangnetbepaling»). Ook in de
Omgevingswet welke per 1 januari 2024 van kracht wordt, staat een
dergelijke vangnetbepaling opgenomen. Is het kabinet bereid deze «vangnetbepalingen» op een zodanige wijze te wijzigen dat de na-isolatie van
particuliere woningen daardoor niet langer geraakt wordt. Zo ja hoe? Zo niet,
waarom niet?
Antwoord 5
Zie de Kamerbrief.
Vraag 6
Welke mogelijkheden ziet u om de bedoelde uitspraak van de Raad van State
op korte termijn te pareren teneinde de verduurzamingsambities te kunnen
realiseren?
Antwoord 6
Zie de Kamerbrief.
Vraag 7
Sommige provincies faciliteren in samenwerking met gemeentes (bijvoorbeeld Utrecht) het ecologisch onderzoek daar waar het beschermde vleermuissoorten betreft. Bent u bereid om daar waar lokale overheden het
gewenste ecologisch onderzoek faciliteren, de uitkomsten van dat onderzoek
te beschouwen als afdoende om te voldoen aan de WNB respectievelijk de
Omgevingswet? Zo niet, waarom niet?
Antwoord 7
De provincies zijn bevoegd gezag. Het is daarom aan de desbetreffende
provincie om te beoordelen of een SMP voldoet aan de eisen van de
Habitatrichtlijn, zoals geïmplementeerd in de Wet natuurbescherming en per
1 januari 2024 beleidsneutraal wordt voortgezet in het stelsel van de
Omgevingswet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

2

Vraag 8
Wij constateren dat het gevolgde «voorzorgsbeginsel» breed, onvoldoende
rekening houdt met de gevolgen daarvan voor economie, maar ook voor
ecologie en natuur. Het wettelijk verankeren daarvan – net zoals het wettelijk
verankeren van ambities middels concrete doelstellingen – verdere juridificering van het maatschappelijk verkeer bevordert. Bent u bereid om de
motivatie van dat gehanteerde «voorzorgsbeginsel» voortaan ook te voorzien
van de (ongewenste) gevolgen daarvan voor andere beleidsterreinen? Zo is in
deze casus de wettelijk afgedwongen positie van een beschermde – maar niet
bedreigde – vleermuis, een belemmering voor na-isolatie van particulier
grond gebonden woningbezit. Zo niet, waarom niet?
Antwoord 8
Zie de Kamerbrief.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

3