Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

21 109

Uitvoering EG-Richtlijnen

Nr. 205

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 april 2012
Hierbij bied ik u het periodieke overzicht aan van de stand van zaken bij de
implementatie van EG/EU-richtlijnen en EU-kaderbesluiten in de Nederlandse wet- en regelgeving aan het einde van het eerste kwartaal van
2012.1 In deze brief wordt eerst ingegaan op de implementatieachterstand
zoals die op 31 maart jl. gold. Daarna worden de oorzaken van deze
implementatieachterstand behandeld en worden vervolgens dreigende
implementatieachterstanden genoemd. Ten slotte volgt een opsomming
van de ingebrekestellingprocedures die de Europese Commissie tegen
Nederland is gestart als gevolg van niet-tijdige implementatie. Mede op
uw verzoek zijn de lopende infracties wegens (vermeende) onjuiste
implementatie in het overzicht «ingebrekestellingen» per departement
opgenomen.
Aangezien de benamingen van de ministeries in de Rijksadressengids nog
niet zijn aangepast, zijn in de bijlage (overzicht van de i-Timer)1 de oude
benamingen van de ministeries gehanteerd. Ook de ministeries die als
eerstverantwoordelijke voor de implementatie worden genoemd, zijn in
het overzicht van de i-Timer nog niet aangepast aan de huidige situatie.
Waarschijnlijk is dit het laatste kwartaaloverzicht waarbij dit het geval is.
In deze brief worden omwille van de actualiteit wel de nieuwe
benamingen van de ministeries gebruikt bij de duiding van achterstanden.
Ik vraag er uw begrip voor dat bij het vergelijken van de gegevens uit deze
brief met de uitdraai van de i-Timer de benamingen derhalve niet één op
één lopen.
Huidige achterstand

1

In het eerste kwartaal van 2012 zijn tien achterstallige richtlijnen geïmplementeerd. Tegelijkertijd zijn er dit kwartaal twee nieuwe richtlijnen/
kaderbesluiten in overschrijding bijgekomen. Daarmee bedraagt de totale
achterstand ultimo eerste kwartaal 17 richtlijnen/kaderbesluiten
(tegenover 23 in het vorige kwartaal).

kst-21109-205
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 109, nr. 205

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

1

De 17 achterstallige richtlijnen/kaderbesluiten zijn aan de volgende
ministeries toegedeeld: BZK (1), EL&I (5), V&J (5), SZW (2) en I&M (4).
De overschrijding van de implementatie van de implementatiedatum
varieert sterk: zo bedroeg op 31 maart 2012 de kleinste overschrijding 24
dagen, terwijl de uiterste implementatiedatum van een richtlijn met ruim
34 maanden was overschreden. Een exacte aanduiding van de
overschrijding per richtlijn/kaderbesluit is te vinden op de laatste pagina
(pagina 96) van bijgevoegd kwartaaloverzicht.
Achterstanden en hun oorzaken
Wat betreft de oorzaken voor de implementatieachterstand ultimo eerste
kwartaal speelt een aantal factoren een rol. Deze factoren worden
hieronder per ministerie toegelicht.
BZK
Richtlijn 2009/52/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 juni
2009 tot vaststelling van minimumnormen inzake sancties en maatregelen
tegen werkgevers van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen:
Voor de implementatie van deze richtlijn is een wijziging van de Wet
arbeid vreemdelingen en het Vreemdelingenbesluit 2000 vereist. De
verantwoordelijkheid voor de implementatie van deze richtlijn berust bij
de minister voor Immigratie, Integratie en Asiel. De wijziging van het
Vreemdelingenbesluit 2000 is in werking getreden op 19 juni 2011. De
wijziging van de Wet arbeid vreemdelingen, voorbereid onder verantwoordelijkheid van de minister van SZW, is op 5 april jl. in het Staatsblad
geplaatst (Stb. 2012, 143).
EL&I
Richtlijn 2009/72/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli
2009 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor
elektriciteit en tot intrekking van Richtlijn 2003/54 en Richtlijn 2009/73/EG
van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende
gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas en tot
intrekking van Richtlijn 2003/55/EG.
De Eerste Kamercommissie voor EL&I zal op korte termijn een voorlopig
verslag op het vereiste wetsvoorstel (32 814) uitbrengen. Naar wij hopen
zullen de richtlijnen zo spoedig mogelijk dit jaar zijn geïmplementeerd.
Richtlijn 2009/136/EG van het Europees Parlement en de Raad van
25 november 2009 tot wijziging van Richtlijn 2002/22/EG inzake de
universele dienst en gebruikersrechten met betrekking tot elektronische
communicatienetwerken en -diensten, Richtlijn 2002/58/EG betreffende de
verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie en Verordening
(EG) nr. 2006/2004 betreffende samenwerking tussen de nationale
instanties die verantwoordelijk zijn voor handhaving van de wetgeving
inzake consumentenbescherming en RL 2009/140/EG van het Europees
Parlement en de Raad van 25 november 2009 tot wijziging van Richtlijn
2002/21/EG inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor
elektronische communicatienetwerken en -diensten, Richtlijn 2002/19/EG
inzake de toegang tot en interconnectie van elektronische communicatienetwerken en bijbehorende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 109, nr. 205

2

faciliteiten, en Richtlijn 2002/20/EG betreffende de machtiging voor
elektronische communicatienetwerken en -diensten.
De plenaire behandeling door de Eerste Kamer van het wetsvoorstel ter
implementatie (32 549) staat geagendeerd voor 8 mei a.s. Naar wij hopen
zal eind mei a.s. de wet- en regelgeving ter voltooiing van de implementatie in werking treden.
Richtlijn 2009/81/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli
2009 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen door
aanbestedende diensten van bepaalde opdrachten voor werken,
leveringen en diensten op defensie- en veiligheidsgebied, en tot wijziging
van Richtlijnen 2004/17/EG en 2004/18/EG.
Het wetsvoorstel ter implementatie (32 768) is voor plenaire behandeling
in de Tweede Kamer voor de week van 22 mei a.s. aangemeld. Naar wij
hopen zal de implementatie dit najaar zijn voltooid.
I&M
Richtlijn 2007/58/EG van het Europees Parlement en de Raad van
23 oktober 2007 tot wijziging van Richtlijn 91/440/EEG van de Raad
betreffende ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap en van
Richtlijn 2001/14/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake de
toewijzing van spoorweginfrastructuurcapaciteit en de heffing van rechten
voor het gebruik van spoorweginfrastructuren;
Richtlijn 2009/131/EG van de Commissie van 16 oktober 2009 tot wijziging
van bijlage VII bij Richtlijn 2008/57/EG.
Sinds 1 april jl. zijn de richtlijnen 2008/57/EG, 2008/110/EG en 2011/18/EU
volledig geïmplementeerd, en richtlijn 2009/131/EG sinds 5 april. Alles is
erop gericht om dit voorjaar ook richtlijn 2007/58/EG volledig te implementeren.
Een van de oorzaken van de vertraging was de beslissing om met één wet
vijf richtlijnen te implementeren. Bovendien ontstond discussie met
betrokken organisaties over de wijze van implementatie. Ook heeft de
beslissing van de Tweede Kamer om een deel van richtlijn 2007/58/EG bij
algemene maatregel van bestuur te implementeren in plaats van bij
ministeriële regeling gezorgd voor een langere procedure.
Richtlijn 2006/126/EG van het Europees Parlement en de Raad van
2 december 2006 betreffende het rijbewijs (herschikking).
De vertraging ligt erin dat, anders dan in veel Europese landen, in
Nederland op dit gebied de trajecten van het wijzigen en publiceren van
regelgeving enerzijds en van het ter hand nemen van de uitvoering
anderzijds voor dit onderwerp parallel lopen. Het wetsvoorstel met de
benodigde wijzigingen van de Wegenverkeerswet 1994 en de Wet
rijonderricht motorrijtuigen 1993 ter implementatie van richtlijn
2006/126/EG is inmiddels door beide Kamers aanvaard, tot wet verheven
en gepubliceerd (Staatsblad 2012, 39). Ook de bijbehorende AMvB is
inmiddels gereed en zal nog in april 2012 worden bekend gemaakt. Alle
ministeriële regelingen zijn inmiddels gereed. Een deel is al gepubliceerd
(Stcrt. 2012, 6 637, 6 444, 6 456, 6 457, 6 458 en 6461) een deel vindt plaats
in april.
Richtlijn 2010/40/EU van het Europees Parlement en de Raad van 7 juli
2010 betreffende het kader voor het invoeren van intelligente vervoerssystemen op het gebied van wegvervoer en voor interfaces met andere
vervoerswijzen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 109, nr. 205

3

Voor de implementatie van deze richtlijn is een ministeriële regeling en
een wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 vereist. De voorbereiding
van het wetsvoorstel kostte gezien de complexiteit van de richtlijn meer
tijd dan vooraf was ingeschat. Het wetsvoorstel tot wijziging van de
Wegenverkeerswet 1994 is op 28 december 2011 verzonden aan de
Tweede Kamer. Verwacht wordt dat de richtlijn voor de zomer van 2012 zal
zijn geïmplementeerd.
SZW
Richtlijn 2008/104/EG van het Europese Parlement en de Raad van
19 november 2008 betreffende uitzendarbeid:
Voor de implementatie van deze richtlijn is een wijziging van de Wet
allocatie arbeidskrachten door intermediairs en de Wet op de ondernemingsraden vereist. In het voortraject voorafgaand aan indiening bij het
parlement was het noodzakelijk veelvuldig overleg te voeren met sociale
partners, als gevolg waarvan er vertraging is opgetreden.
Het wetsvoorstel is op 16 september 2011 aangeboden aan de Tweede
Kamer en op 6 maart 2012 met algemene stemmen aangenomen. Het
voorbereidend onderzoek door de Eerste Kamercommissie voor Sociale
Zaken en Werkgelegenheid vond plaats op 3 april 2012.
Richtlijn 2010/18/EU van de Raad van 8 maart 2010 (PbEU 2010, L 68) tot
uitvoering van de door BUSINESSEUROPA, UEAPME, het CEEP en het
EVV gesloten herziene raamovereenkomst en tot intrekking van Richtlijn
96/34/EG:
Voor de implementatie van deze richtlijn is een wijziging van de Wet
arbeid en zorg en de Arbeidstijdenwet vereist. Het desbetreffende
wetsvoorstel is op 30 november 2011 aangeboden aan de Tweede Kamer
en op 20 maart jl. zonder stemming aangenomen door de Eerste Kamer.
V&J
Kaderbesluit 2008/977/JBZ van de Raad van 27 november 2008 over de
bescherming van persoonsgegevens die worden verwerkt in het kader
van de politiële en justitiële samenwerking in strafzaken:
De wet van 6 oktober 2011 tot implementatie van het kaderbesluit is op
1 april 2012 in werking getreden.
Kaderbesluit 2008/978 (Europees bewijsverkrijgingsbevel ter verkrijging
van voorwerpen, documenten en gegevens voor gebruik in strafprocedures:
Het wetsvoorstel tot implementatie van dit kaderbesluit (Kamerstukken II,
32 717) is al geruime tijd gereed voor plenaire behandeling door de
Tweede Kamer. Het plenair debat staat geagendeerd voor begin juni 2012.
Richtlijn 2008/52/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei
2008 betreffende bepaalde aspecten van bemiddeling/mediation in
burgerlijke en handelszaken:
De Eerste Kamer heeft op 23 februari 2012 een nader voorlopig verslag
uitgebracht. Gelet op de kritische toonzetting beraadt de minister zich op
de reactie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 109, nr. 205

4

Kaderbesluit 2008/909 inzake de toepassing van het beginsel van
wederzijdse erkenning op strafvonnissen waarbij vrijheidsstraffen of tot
vrijheidsbeneming strekkende maatregelen zijn opgelegd, met het oog op
de tenuitvoerlegging ervan in de Europese Unie:
Het wetsvoorstel tot implementatie van dit kaderbesluit (Kamerstukken II,
32 885) is op 3 april 2012 door de Tweede Kamer aangenomen.
Kaderbesluit 2008/947 inzake de toepassing van het beginsel van de
wederzijdse erkenning op vonnissen en proeftijdbeslissingen met het oog
op het toezicht op proeftijdvoorwaarden en alternatieve straffen:
Het wetsvoorstel tot implementatie van dit kaderbesluit (Kamerstukken II
32 885 is op 3 april 2012 door de Tweede Kamer aangenomen.
Dreigende overschrijding
BZK
Richtlijn 2010/31/EU van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei
2010 betreffende de energieprestatie van gebouwen (herschikking):
Voor de implementatie van deze richtlijn is een wijziging van de
Woningwet, het Besluit energieprestatie gebouwen, het Bouwbesluit 2012
en de Regeling energieprestatie gebouwen vereist. De verantwoordelijkheid voor de implementatie van deze richtlijn berust bij de minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het wetsvoorstel tot wijziging
van de Woningwet is op 16 december 2011 aan de Tweede Kamer
gezonden (Kamerstukken II 2011/2012, 33 124, nr. 2). Eind januari 2012 is
het verslag van uw Kamer inzake het wetsvoorstel ontvangen. Naar
verwachting zal de nota naar aanleiding van het verslag samen met een
nota van wijziging de eerste helft van april aan uw Kamer worden
verzonden. Volgens de richtlijn moeten uiterlijk 9 juli 2012 de nodige
wettelijke bepalingen worden vastgesteld en bekendgemaakt. De meeste
bepalingen moeten uiterlijk per 1 januari 2013 in werking treden. Er wordt
naar gestreefd dat de wetswijziging uiterlijk 9 juli 2012 bekend wordt
gemaakt en 1 januari 2013 in werking treedt.
I&M
Richtlijn 2010/65/EU van het Europees Parlement en de Raad van
20 oktober 2010 betreffende meldingsformaliteiten voor schepen die
aankomen in en/of vertrekken uit havens van de lidstaten en tot intrekking
van Richtlijn 2002/6/EG.
Voor de implementatie van deze richtlijn is wijziging van besluiten en
regelingen van diverse ministeries noodzakelijk. Naast een wijziging van
het Vreemdelingenbesluit 2000 is wellicht een kleine wijziging van de
Algemene douaneregeling nodig. De aanpassing van de wetgeving kost,
gelet op complexiteit van de richtlijn, veel tijd. Over het voorstel tot
aanpassing van de besluiten van de minister van Infrastructuur en Milieu
is op 6 april 2012 door de Raad van State advies uitgebracht. Aan de
aanpassing van de regelingen van de minister van Infrastructuur en Milieu
en de Algemene douane regeling wordt thans de laatste hand gelegd.
Tijdige implementatie, uiterlijk op 19 mei 2012, is daarmee voor deze
wetgeving nog steeds haalbaar. De richtlijn noopt voorts tot wijziging van
de Schengengrenscode, waarvan inwerkingtreding wordt voorzien in
december 2012. De wijziging van het Vreemdelingenbesluit 2000, teneinde
de Schengengrenscode zijn nuttig effect in de Nederlandse rechtsorde te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 109, nr. 205

5

doen hebben, is daardoor complexer dan werd verwacht, waardoor die
wijziging niet haalbaar is per 19 mei 2012.
SZW
Richtlijn 2004/40/EG van 29 april 2004 betreffende de minimumvoorschriften inzake gezondheid en veiligheid m.b.t. de blootstelling van
werknemers aan de risico’s van fysische agentia (elektromagnetische
velden) (18e bijzondere RL in de zin van art. 16, lid 1, van Richtlijn
89/391/EEG):
Uitvoering van de richtlijn zou leiden tot problemen met MRI-scans. De
implementatietermijn – die oorspronkelijk liep tot en met 30 april 2008 – is
daarom met Richtlijn 2008/46 opgeschoven naar 30 april 2012 in de hoop
dat voor die tijd een nieuwe richtlijn tot stand zou komen. Inmiddels heeft
het Europees Parlement het uitstel van de uiterlijke implementatiedatum
van de richtlijn goedgekeurd. Deze wordt nu 31 oktober 2013.
V&J
Kaderbesluit 2009/829/JBZ van de Raad van 23 oktober 2009 inzake de
toepassing, tussen de lidstaten van de Europese Unie, van het beginsel
van wederzijdse erkenning op beslissingen inzake toezichtmaatregelen als
alternatief voor voorlopige hechtenis:
De implementatie van dit kaderbesluit betreft een technisch ingewikkelde
wijziging van onder meer het Wetboek van Strafvordering. Het bewijs dat
meer lidstaten hiermee worstelen is het gegeven dat nog niet één
EU-lidstaat dit kaderbesluit tot op heden heeft geïmplementeerd. Intussen
is het conceptwetsvoorstel tot implementatie van dit kaderbesluit op
9 maart 2012 in consultatie gezonden. De consultatietermijn eindigt 1 mei
2012.
Ingebrekestellingprocedures
In het eerste kwartaal van 2012 is de Commissie drie nieuwe ingebrekestellingsprocedures gestart. Twee daarvan betreft richtlijnen van I&M:
richtlijn 2011/18 over interoperabiliteit spoorwegsysteem (de implementatie daarvan is overigens inmiddels voltooid), en richtlijn 2010/40 over
wegtransport. SZW heeft een zaak gekregen over richtlijn 2008/104,
uitzendarbeid.
Er is ook achterstand ingelopen: vijf zaken over te late implementatie zijn
dit kwartaal geseponeerd, te weten
I&A de richtlijn 2008/115 terugkeer illegaal verblijvende derdelanders;
EL&I de richtlijnen 2009/31 over geologische opslag van kooldioxide, en
twee richtlijnen op het gebied van defensiemateriaal: 2009/43 over de
overdracht van defensiegerelateerde producten en de wijzigingsrichtlijn
daarvan, richtlijn 2010/80.
SZW heeft de implementatie van richtlijn 2009/38 over de Europese
ondernemingsraad dit kwartaal voltooid en ook die zaak is inmiddels
geseponeerd.
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 109, nr. 205

6