2020D26751

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen over de brief van de Minister voor Basis-, Voorgezet Onderwijs en
Media inzake Verkenning governance Commissariaat voor de Media
(Kamerstuk 32 827, nr. 196).
De voorzitter van de commissie,
Tellegen
De adjunct-griffier van de commissie,
Bosnjakovic

nds-tk-2020D26751

1

Inhoud
I
II

Vragen en opmerkingen uit de fracties
• Inbreng van de leden van de VVD-fractie
• Inbreng van de leden van de D66-fractie
Reactie van de Minister voor Basis-, Voorgezet Onderwijs en
Media

blz.
2
2
5
6

I Vragen en opmerkingen uit de fracties
Inbreng van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
brief «Verkenning governance Commissariaat voor de Media» en van het
«Briefadvies Op weg naar een toekomstbestendige en slagvaardige
toezichthouder». Wel hebben de leden nog enkele vragen
Brief verkenning governance Commissariaat voor de Media
De leden van de VVD-fractie vragen welke concrete stappen er met
betrekking tot het CvdM1 zijn gezet sinds de evaluatie van zbo’s2. De leden
vinden het belangrijk en goed dat de Europese Richtlijn voor Audiovisuele
Mediadiensten meer handvatten biedt aan het CdvM om zich te richten op
nieuwe ontwikkelingen in het mediaveld. De leden vragen echter wel of
deze richtlijn wel voldoende handvatten biedt. Is de Minister van mening
dat deze richtlijn voldoende handvaten biedt? Daarnaast lezen de leden
dat de Europese Richtlijn ook snel kan verouderen. Op welke manier zet
de Minister zich in Europees verband in om ervoor te zorgen dat de
audiovisuele richtlijnen, indien er sprake is van veroudering, wordt
vernieuwd? Kan de Minister hier concrete voorbeelden van geven, zo
vragen de leden. De leden lezen dat om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen in het mediaveld een goede taak-en omgevingsanalyse nodig is.
Het CvdM is het traject hiervoor gestart en praat nu met alle relevante
stakeholders. De leden vragen wie deze stakeholders zijn en wat de
voortgang is binnen dit traject. Bovendien vragen de leden of ze periodiek
geïnformeerd kunnen worden over de voortgang binnen dit traject.
De leden lezen dat de bedrijfsvoering van het CvdM niet op orde is
hetgeen ertoe heeft geleid dat een duidelijke aansturing en prioritering
ontbreekt. Welke gevolgen heeft dit gehad voor de taken van het CvdM?
Hebben de relevante stakeholders hier nadelen door ondervonden? Op
welke manier wordt er «hard aan gewerkt» om de bedrijfsvoering op
voldoende niveau te brengen? Wanneer stelt de Minister zich als doel dat
het «voldoende niveau» in de bedrijfsvoering bereikt moet worden?
Voorts vragen de leden hoe ver het CvdM is met het opstellen van een
Expert Panel en een Raad van Advies. De leden vragen wanneer hun
werkzaamheden van start gaan. Op wat voor manier werd het geld dat het
CvdM nu gaat steken in de twee externe organen voorheen besteed, zo
vragen de leden. Verder vragen de leden hoe de samenwerking van het
CvdM met andere Europese toezichthouders verloopt. Hoe verhouden de
taken en het mandaat van andere Europese toezichthouders zich tot die
van Nederland? Zijn deze toezichthouders beter ingespeeld op het
veranderende medialandschap en op een al groeiende digitalisering? Wat
kunnen we leren van de internationale toezichthouders? Is het CvdM nog
wel in staat om zijn taken naar behoren uit te voeren nu er steeds meer
internationale toetreders zijn in het Nederlandse medialandschap, zo
vragen de leden.
1
2

CvdM: Commissariaat voor de Media.
zbo: zelfstandig bestuursorgaan.

2

Briefadvies: Op weg naar een toekomstbestendige en
slagvaardige toezichthouder
Ontwikkelingen in het toezichtsveld
De leden van de VVD-fractie lezen dat het CvdM nog zoekend is naar haar
rol op nieuwe terreinen, zoals sociale media en naar de werkwijze die
daarbij hoort. Op wat voor manier is het CvdM zoekend? Hoe gaat de
Minister ervoor zorgen dat het CvdM nu eindelijk aansluit op het
medialandschap van de 21ste eeuw? Als onderdeel van deze nieuwe
werkwijze wordt het gebruik van data middels algoritmen genoemd. Op
welke manier gaat het CvdM dat doen? Hoe gaan andere Europese
toezichthouders om met deze nieuwe rol? Zijn er best practices die wij
hier kunnen overnemen?
Uit de gesprekken binnen het CvdM blijkt, dat het CvdM de nieuwe
ontwikkelingen op het terrein van de media wel ziet en contacten legt in
nationaal en internationaal verband om deze te bespreken of verkenningen uit te voeren, maar dat de concrete doorvertaling naar de
organisatie en het toezicht nog niet is uitgewerkt. De leden vragen hoe
deze vertaling wel concreet door verwerkt gaat worden. Ook het instrumentarium om op deze ontwikkelingen op het terrein van digitalisering en
innovatie toezicht te houden, is nog niet uitgewerkt. De leden vragen welk
instrumentarium de Minister denkt dat hiervoor nodig is.
In het rapport wordt aangegeven dat bij de uitwerking van de strategie en
visie van het CvdM het verstandig is om het Ministerie van EZK3 te
betrekken. De leden vragen of en op welke manier EZK ook daadwerkelijk
betrokken gaat worden. Ook lezen de leden dat het personeelsverloop bij
het CvdM nog steeds heel groot is. Wat zijn hiervoor de redenen en
waarom is het verloop zo groot? Ook deze leden onderschrijven het
belang van het CvdM. Zij lezen echter dat de meningen verschillen over of
het CdvM zelfstandig moet blijven, of deze ook een Kamer van het ACM4
kan worden. De leden vragen wat de Minister hiervan vindt.
Een punt dat regelmatig terug scheen te komen in de interviews was de
ervaren dubbeling in het toezicht op de publieke omroepen van het CvdM
en de NPO5, met name in het financiële toezicht. Hoe ziet de Minister dit?
Erkent de Minister deze dubbeling? Bij de vorige schriftelijke inbreng6
merkten de leden al op dat er cases zijn waarin niet het CvdM, maar de
NPO zelf onderzoek doet naar salarissen en nevenfuncties bij de NPO. Het
verbaasde de leden destijds dat het CvdM hierin geen rol speelde; de
leden gaven aan liever te zien dat een onafhankelijk CvdM deze
constructies beoordeelt en hierop handhaaft. Nu vragen de leden of hier
nog steeds sprake van is. Ook vragen de leden of de Minister de mening
deelt dat dit opmerkelijk is en dat de handhaving niet bij de NPO zou
moeten liggen. Hoe beoordeelt de Minister de doeltreffendheid van het
CvdM hierin, zo vragen de leden.
De interne organisatie
De leden van de VVD-fractie merken op dat het rapport aangeeft dat
gezien de ordegrootte van de organisatie het niet voor de hand ligt dat het
CvdM de volledige bedrijfsvoering in eigen beheer houdt. De leden
vragen bij welke onderdelen van het CvdM sprake zal zijn van
outsourcing. Ook vragen zij hoe bepaald wordt wie de taken overneemt.
Was het niet verstandig geweest om eerder intensievere samenwerkingen
met derden aan te gaan? Ook vragen de leden of de Minister denkt dat het
3

EZK: Economische Zaken en Klimaat.
ACM: Autoriteit Consument en Markt.
5
NPO: Nederlandse Publieke Omroep.
6
Kamerstuk 35 000 VIII, nr. 227.
4

3

eerder outsourcen van de bedrijfsvoering voor een betere taakuitvoering
had gezorgd. Daarnaast vragen de leden hoe het outsourcen zich
verhoudt tot de optie om het CvdM onder te brengen bij het ACM. Ook
lezen de leden dat de locatie in Hilversum niet als ideaal wordt gezien.
Heeft de Minister een andere locatie in gedachte en zo ja welke?
De leden lezen dat er uit interviews is gebleken dat er nog beter gebruik
gemaakt zou kunnen worden van de MTB7. Wat vindt de Minister hiervan
en gaat de Minister hier actie op ondernemen? Ook lezen de leden over de
intensieve deelname van het CvdM in de internationale gremia. Wat zijn
de bezwaren voor de intensieve deelname? Wat vindt de Minister van de
deelname; zou deze geïntensiveerd of juist verminder moeten worden?
Graag ontvangen zij een uitleg van de Minister. Ook lezen de leden dat de
signaalfunctie van de toezichthouder, als zijnde de ogen en oren van het
departement van OCW8 steviger ingevuld kan worden, erkent de Minister
dit? Gaat de Minister stappen ondernemen om deze invulling te verbeteren?
De leden lezen dat er in de praktijk twee bestuursmodellen genoemd
worden die als vergelijking dienen voor het aansturen van kleine zbo’s.
Gaat de Minister één van deze twee modellen overnemen bij de herstructurering van het CvdM? Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet? Zijn er
specifieke onderdelen van de modellen die de Minister wil gaan
toepassen op het CvdM? Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet?
De leden lezen over het model van de Kansspelautoriteit, waarbij het
bestuur gevormd wordt door een tweehoofdige leiding, die gezamenlijk
tevens als directie de organisatie aansturen maar waarbij vergunningverlening enerzijds, en handhaving en toezicht anderzijds, functioneel
gescheiden zijn. Daarmee vallen de directeurs- en bestuurslaag samen. De
leden lezen dat dit vroeger ook het geval bleek te zijn bij het CvdM. Klopt
dit? Waarom is dit veranderd, zo vragen de leden, en denkt de Minister
erover na om dit terug in te voeren. Graag ontvangen zij een onderbouwing van de Minister.
Relatie met OCW
De leden van de VVD-fractie lezen dat uit het bestuursreglement van het
CvdM blijkt dat er geen afspraken zijn gemaakt over een hiërarchie tussen
de collegeleden, bij bijvoorbeeld de besluitvorming. Deelt de Minister de
mening van de leden dat dit vrij opmerkelijk is en dat hier iets aan gedaan
moet worden? Zo ja, wat gaat de Minister eraan doen? Zo nee, waarom
niet?
Ook lezen de leden dat blijkt dat uit de gesprekken dat er tussen het CvdM
en het ministerie sprake is van een patstelling met betrekking tot de
financiering, hierdoor schijnen de juiste afwegingen en besluiten niet te
worden gemaakt. Vindt de Minister dit ook niet een probleem dat zo snel
mogelijk moet worden opgelost? Hoe is de Minister van plan om dit op te
lossen? Verder lezen de leden dat het CvdM onvoldoende duidelijk kan
maken waar ze haar geld aan besteedt. Hoe kan het dan zo zijn dat het
ministerie alsnog achter de keuzes van het CvdM staat? Wat gaat de
Minister eraan doen om ervoor te zorgen dat het geld rechtmatiger en
doelmatiger wordt besteed en wat gaat de Minister eraan doen om meer
inzicht te krijgen in de bestedingen, zo vragen de leden.
Conclusies
De leden van de VVD-fractie vragen op welke manier de Minister de
conclusies van het rapport onderschrijft. De leden lezen dat gedurende de

7
8

MTB: marktoezichthoudersberaad.
OCW: Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

4

transitieperiode het model met een tweehoofdige leiding zonder directeur
het beste lijkt; deelt de Minister deze bevinding? Waarom wel of niet?
De leden onderschrijven de conclusie dat een belangrijke voorwaarde
voor het volwaardig functioneren van het mediatoezicht is dat de relatie
met de eigenaar en opdrachtgever goed functioneert. De leden lezen dat
een onderdeel hiervan de aanpassing van de tariefstructuur is, waarbij
een deel van het benodigde budget uit de markt verkregen kan worden. Is
de Minister het hiermee eens? Zo ja, waarom wel? Zo nee, waarom niet?
Ook lezen de leden dat er weinig doorvertaling is door het CvdM van de
plannen en documenten als antwoord op de gesignaleerde vraagstukken.
Wat is volgens de Minister de oorzaak hiervan? Wat gaat de Minister
hiertegen doen, zo vragen de leden. Daarnaast lezen de leden dat door de
situatie waarin het CvdM zich bevindt, er ook geen sprake is van een
goede terugkoppeling vanuit de praktijk ten behoeve van het departement. Hoe heeft de Minister het gebrek aan onvolledige informatie
ervaren? Wat gaat de Minister hiertegen doen? De leden lezen ook dat
OCW een taak hoort te hebben in het voeren van de personeelsgesprekken met het College van het CvdM. Gaat de Minister dat doen? Wie
voert nu de personeelsgesprekken? Waarom is OCW niet eerder gestart
met het zelf voeren van de gesprekken, zo vragen de leden.
Aanbevelingen
De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister van plan is om de
negen aanbevelingspunten over te nemen. Kan de Minister per punt
aangeven of hij dat punt wel of niet overneemt, met daarbij uitgelegd hoe
hij dat gaat doen. Mocht de Minister een punt niet overnemen dan
ontvangen deze leden graag een onderbouwing over waarom niet. Welke
partijen gaat de Minister betrekken bij zijn besluit om aanbevelingen wel
of niet over te nemen, zo vragen de leden.
Inbreng van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
uitgevoerde verkenning naar de governance van het CvdM en de
voorgenomen stappen naar aanleiding van dit advies. Zij onderstrepen
het belang van een goede en krachtige toezichthouder op het domein van
media, welke wat betreft kennis en capaciteit voldoende toegerust is
toezicht te houden op zowel traditionele als nieuwe media. Zij hebben
naar aanleiding van de verkenning nog enkele vragen.
De leden hebben met interesse de verkenning gelezen. Zij lezen dat bij de
totstandkoming hiervan gesproken is met 42 personen. Welke externe
stakeholders zijn hiertoe geconsulteerd?
Naar aanleiding van de verkenning worden door de Minister twee nieuwe,
externe organen in het leven geroepen ter ondersteuning van het CvdM.
De leden hebben hier enkele vragen over.
De leden vragen wat de precieze taakomschrijving van enerzijds de Raad
van Advies en anderzijds het Expert Panel wordt. Op welke basis zij
contact hebben met het CvdM; is dat op reguliere basis of enkel wanneer
daar vanuit één van de partijen behoefte aan is? Op welke basis worden
de leden van zowel de Raad van Advies als het Expert Panel benoemd?
Voor welke termijn? Heeft het CvdM voldoende middelen om zelf in de
bekostiging hiervan te voorzien? Ontstaat hiermee geen afhankelijkheid
die de onafhankelijke advisering kan belemmeren? Houdt één van de twee
organen tevens toezicht op de werkzaamheden en interne aangelegenheden binnen het CvdM of is dat belegd bij het ministerie? Hoe verhouden
de Raad van Advies en het Expert Panel zich tot het ministerie? Op welke
wijze dragen beide organen concreet bij aan het voorkomen van de
problematiek waarmee het CvdM eerder kampte, zo vragen zij.

5

De leden lezen dat de Minister het bezoldigingsbesluit zal aanpassen.
Welke aanpassingen kunnen de leden hierin concreet verwachten?
De leden van deze fractie horen graag van de Minister op welke wijze de
uitvoering van de motie van de leden Sneller en Den Boer9, waarin de
regering wordt verzocht de benoemingsprocedures voor de belangrijkste
democratische instituties (waaronder zbo’s) te herzien, betrokken wordt bij
de hervorming van de governancestructuur van het CvdM.
Deze leden lezen dat de komende twee jaar als transitieperiode zijn
aangemerkt. Na welke resultaten is de Minister voornemens te concluderen dat de transitieperiode tegen die tijd is afgerond? Raakt deze
transitieperiode tevens aan het voornemen om het CvdM beter te laten
acteren op de nieuwe ontwikkelingen in het medialandschap en zo ja, hoe
wordt hier invulling aan gegeven?
De leden lezen tot slot dat met betrekking tot de financiering van het
CvdM sprake lijkt te zijn van een patstelling tussen het CvdM en het
Ministerie van OCW. Het CvdM kan momenteel onvoldoende duidelijk
maken waar ze haar geld aan besteedt en de noodzakelijke onderbouwing
voor aanpassing van de tariefstructuur ontbreekt. Op welke wijze worden
de aanbevelingen die in de verkenning hiertoe zijn gedaan opgepakt om
deze patstelling te doorbreken en belangrijker, te voorkomen dat het
CvdM onnodig geld laat liggen, zo vragen de leden.
II Reactie van de Minister voor Basis-, Voorgezet Onderwijs en
Media

9

Kamerstuk 35 300 VII, nr. 25.

6