Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

25 087

Internationaal fiscaal (verdrags)beleid

Nr. 319

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 september 2023
In het Inclusive Framework (IF)1 georganiseerd door de Organisatie voor
Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) is de afgelopen
jaren intensief gewerkt aan de herziening van het internationale belastingsysteem. Ik wil uw Kamer graag informeren over enkele belangrijke
mijlpalen die in dit kader behaald zijn tijdens de IF-vergadering op 10, 11
en 12 juli 2023. Het Outcome Statement van het IF is als bijlage
bijgevoegd.
De agenda van de IF-vergadering bevatte de volgende onderwerpen:
1. Multilateraal verdrag voor Bedrag A van Pijler 1
2. Bedrag B van Pijler 1
3. Subject to Tax Rule (STTR) van Pijler 2
Aansluitend werd een dagdeel besteed aan het verkennen van toekomstige prioriteiten. Dit was een zogenoemd «side event», waarbij ook
externe stakeholders aanwezig waren en hun visie gaven.
De belangrijkste mijlpalen die tijdens de vergadering zijn bereikt zijn de
oplevering van het (bijna afgeronde) multilaterale verdrag dat nodig is
voor de implementatie van Pijler 1 en een multilateraal verdrag voor de
implementatie van de subject-to-tax regel van Pijler 2. In deze brief ga ik
nader in op de uitkomsten van de IF-vergadering.

1

kst-25087-319
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Het OESO/G20 Inclusive Framework on BEPS is in 2016 gevormd met het oog op implementatie van de maatregelen uit het OESO/G20-project om grondslaguitholling en winstverschuiving tegen te gaan (het BEPS-project) en verdere internationale samenwerking op het
gebied van belastingheffing. Binnen het Inclusive Framework werken lidstaten en niet-lidstaten
van de OESO op gelijke voet samen. Het Inclusive Framework heeft op het moment van
schrijven van deze brief 143 leden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 25 087, nr. 319

1

1. Multilateraal verdrag voor Bedrag A van Pijler 1
1.1 Achtergrond Bedrag A
De winst van multinationale ondernemingen en de daaruit voortvloeiende
heffingsrechten worden volgens internationale afspraken, die stammen
uit de jaren ’20 van de vorige eeuw, verdeeld tussen landen. De globalisering en digitalisering van de economie heeft echter de vraag
opgeworpen of het bestaande systeem nog passend is. De afgelopen
jaren is daarom gewerkt aan een herziening van het internationale
belastingsysteem. Eerder is al overeenstemming bereikt over een
wereldwijde minimumbelastingen («Pijler 2»). De Wet minimumbelasting
2024 ligt momenteel ter behandeling in uw Kamer. Pijler 1 is het andere
onderdeel van deze herziening. Pijler 1 bestaat op zijn beurt uit twee
delen: Bedrag A en Bedrag B.
Bedrag A geldt voor de grootste en meest winstgevende multinationals
wereldwijd. Dit zijn ondernemingen met een omzet van meer dan
20 miljard euro en een winstmarge van meer dan 10%. Landen waar
bedrijven veel afnemers of gebruikers hebben, krijgen via Bedrag A extra
heffingsrechten over de winsten van deze multinationals. Andere landen
leveren heffingsrechten in om te voorkomen dat de herverdeelde winsten
dubbel worden belast. Het is de bedoeling dat dit de landen zijn waar
onder de huidige regels relatief veel winst valt ten opzichte van de in het
relevante land aanwezige activa en personeel.
1.2 Uitkomst IF-vergadering Bedrag A
De landen in het IF hebben een multilateraal verdrag voor Bedrag A
onderhandeld en opgesteld. Het verdrag bevat alle elementen die het
nieuwe systeem moeten laten werken. Het verdrag is inhoudelijk en
tekstueel zo goed als afgerond. Dat is een belangrijke mijlpaal voor
Bedrag A.
Tijdens de IF-vergadering van 10, 11 en 12 juli bleek echter dat een aantal
landen nog niet kon instemmen met enkele specifieke onderwerpen.
Momenteel wordt verder gewerkt om ook deze resterende discussiepunten te beslechten. Daarnaast moeten nog redactionele aanpassingen
worden gemaakt om het verdrag klaar te maken voor ondertekening.
Hierdoor is de definitieve tekst van het multilaterale verdrag nog niet
openbaar. In een eerder stadium heb ik u in een Kamerbrief geïnformeerd
over de technische werking van Bedrag A en Bedrag B.2 Ik informeer uw
Kamer nader over de precieze vormgeving van Bedrag A als de verdragstekst definitief en publiekelijk bekend is. Dat is naar verwachting komend
najaar. De ondertekeningsceremonie staat voor het einde van het jaar
gepland.
1.3 Vervolgtraject Bedrag A
Zoals opgemerkt is het de bedoeling dat het multilaterale verdrag voor het
einde van het jaar open staat voor ondertekening. Na de ondertekening
van het multilaterale verdrag doorlopen landen hun nationale processen
om het verdrag te ratificeren en hun eigen belastingwetgeving aan te
passen. Landen moeten hun belastingwetgeving bijvoorbeeld aanpassen
om de extra heffingsrechten die zij krijgen via het verdrag nationaal te
effectueren of juist om voorkoming van dubbele belasting mogelijk te
maken.
2

Eerder heb ik u geïnformeerd over de voortgang van deze herziening. De meest recente
Kamerbrieven over dit onderwerp betreffen Kamerstuk 25 087, nrs. 300, 285, 284 en 281.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 25 087, nr. 319

2

Het bijzondere aan het verdrag is dat het heffingsrechten over de winsten
van een multinational tussen meerdere landen kan verschuiven. Het
systeem werkt daardoor alleen als er voldoende landen meedoen die
heffingsrechten opgeven en voorkoming van dubbele belasting geven.
Daarom treedt het verdrag pas in werking als een minimumaantal landen
het geratificeerd heeft. Omdat er meerdere landen bij betrokken zijn met
ieder hun eigen politieke dynamiek, is het lastig te voorspellen wanneer
Bedrag A precies in werking treedt. Het doel is dat Bedrag A in 2025 in
werking treedt.
Onderdeel van de afspraken is dat landen – naast Bedrag A – geen digitale
dienstenbelastingen of vergelijkbare andere belastingen mogen heffen.
De afspraak om de diverse nationale digitale dienstenbelastingen te
vervangen door een gemoderniseerd internationaal belastingsysteem is
voor meerdere landen namelijk een belangrijke reden om deel te nemen
aan de herziening. Na inwerkingtreding van Bedrag A is dat geregeld via
het multilaterale verdrag. Voor de tussentijd lag er al een afspraak dat
landen hun bestaande nationale digitale dienstenbelastingen op zouden
schorten en geen nieuwe belastingen zouden introduceren. Deze afspraak
is nu verlengd tot eind 2024, mits voldoende landen het multilaterale
verdrag eind 2023 hebben ondertekend. Deze afspraak kan met nog een
jaar worden verlengd tot eind 2025, mits eind 2024 blijkt dat er voldoende
voortgang is geboekt richting de inwerkingtreding.
2. Bedrag B van Pijler 1
2.1 Achtergrond Bedrag B
Pijler 1 bestaat naast Bedrag A ook uit Bedrag B. Bedrag B kent in
tegenstelling tot Bedrag A geen nieuwe regels voor winsttoerekening,
maar is een vereenvoudiging van bestaande internationale afspraken voor
winstallocatie op basis van het zogenoemde arm’s lengthbeginsel. Dat is
met name gunstig voor landen met weinig fiscale (uitvoerings-)capaciteit,
zoals ontwikkelingslanden. Het kabinet blijft mede om die reden
voorstander van Bedrag B.
Volgens de bestaande internationale richtlijnen wordt de beloning (en
daarmee samenhangend de winst) van marketing- en verkoopactiviteiten
doorgaans vastgesteld via een arbeidsintensieve en subjectieve «vergelijkbaarheidsstudie». Deze studies leiden in de praktijk tot veel discussies
tussen belastingplichtigen en landen en tot discussies tussen landen
onderling. Bedrag B beoogt de regels voor routinematige marketing- en
verkoopactiviteiten te vereenvoudigen. Daarvoor wordt een wereldwijde
«standaard» vergelijkbaarheidsstudie opgesteld.
2.2 Uitkomst en vervolgtraject IF-vergadering Bedrag B
Er was tijdens de IF-vergadering van 10, 11 en 12 juli nog geen consensus
over alle aspecten van de vormgeving van Bedrag B. Daarom is besloten
om eerst verder te werken aan een aantal onderwerpen en hiervoor ook
input te verkrijgen via een publieke consultatie. Dit betreft onder andere
de afbakening van de activiteiten die onder Bedrag B vallen, de hoogte
van de beloning voor deze activiteiten, het al dan niet meenemen van
digitale goederen en specifieke aanpassingen voor landen binnen
bepaalde geografische markten.
Het is de planning dat het IF voor het einde van het jaar een definitief
rapport over Bedrag B publiceert. De uitkomsten daarvan zouden dan in
januari 2024 opgenomen kunnen worden in de Transfer Pricing Guidelines
van de OESO.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 25 087, nr. 319

3

Ik merk op dat veel landen de implementatie van Bedrag A en Bedrag B
als onderdeel van dezelfde overeenkomst zien, waardoor overeenstemming over en afronding van Bedrag B samenhangt met overeenstemming over en afronding van Bedrag A.
3. Subject to Tax Rule (STTR) van Pijler 2
De STTR is een (verdrags)maatregel die nog voortvloeit uit Pijler 2 en die
vooral van belang is voor ontwikkelingslanden. Het is een van de
maatregelen van Pijler 2 om een minimumniveau van belasting te
garanderen, waarbij de STTR voorgaat op de andere maatregelen van
Pijler 2. De STTR is bedoeld voor gevallen waarbij in een belastingverdrag
een verlaagd tarief voor uitgaande betalingen is afgesproken, maar
waarbij deze betalingen laag worden belast in het land van de ontvangende entiteit. Meer specifiek zorgt de STTR ervoor dat (ontwikkelings)landen – in afwijking van de in de in een belastingverdrag afgesproken
afbakening van heffingsrechten – meer (bron)belasting mogen heffen over
bepaalde betalingen als het andere verdragsland waar de betaling wordt
ontvangen deze onderwerpt aan een statutair tarief dat lager is dan 9%.
Het gaat om rente-, royalty- en andere betalingen (zoals vergoedingen
voor dienstverlening) die worden betaald tussen verbonden personen
(met name groepsmaatschappijen binnen dezelfde multinational).
Tijdens de IF-vergadering van 10, 11 en 12 juli zijn in de eerste plaats
modelbepalingen vastgesteld om de STTR via bilaterale onderhandelingen te implementeren. In de tweede plaats heeft de IF-vergadering de
tekst vastgesteld van een multilateraal verdrag inclusief toelichting daarop
om de STTR op een efficiënte wijze te implementeren zonder dat hiervoor
bilaterale onderhandelingen nodig zijn (het zogenaamde STTR multilateraal instrument (STTR MLI)). Landen binnen het IF hebben toegezegd
om op verzoek van ontwikkelingslanden de STTR te laten doorwerken in
hun belastingverdragen met deze landen als blijkt dat zij de betreffende
betalingen onderwerpen aan een laag belastingtarief. Deze doorwerking
van de STTR in belastingverdragen kan worden gerealiseerd via een
bilaterale verdragsaanpassing of via het STTR MLI. Het STTR MLI kan
vanaf 2 oktober 2023 ondertekend worden.
Het kabinet beschouwt de STTR als een gerechtvaardigde verdragsmaatregel. Bij het sluiten van belastingverdragen blijken landen bij het
verdelen van heffingsrechten namelijk vaak bereid om (bron)belastingen
over de betreffende betalingen te beperken vanuit de impliciete veronderstelling dat deze betalingen in het andere (ontvangst)land worden
onderworpen aan een belastingtarief van een voldoende niveau. De STTR
corrigeert de afgesproken beperking van heffingsrechten als deze
impliciete veronderstelling niet juist blijkt.
Als een verdragspartner verzoekt om de STTR door te laten werken in een
belastingverdrag met Nederland, is het kabinet voornemens om daarmee
in te stemmen. Het is vooralsnog wel de vraag of dergelijke verzoeken
zullen plaatsvinden, omdat de betreffende betalingen in Nederland in
principe zijn onderworpen aan een belastingheffing van een voldoende
niveau. In gevallen waarbij entiteiten die de betalingen ontvangen aan een
voldoende belastingheffing zijn onderworpen, zal de STTR namelijk niet
van toepassing zijn.
4. Verkenning toekomstige prioriteiten
Nu de uitwerking van Pijler 1 en 2 vergevorderd is, is tijdens de
IF-vergadering stilgestaan bij eventuele toekomstige prioriteiten voor het
internationale belastingsysteem. Er vond een paneldiscussie plaats tussen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 25 087, nr. 319

4

experts uit de academische wereld, het bedrijfsleven, internationale
organisaties (IMF) en maatschappelijke organisaties (OXFAM Novib).
Landen konden hierna hun visie delen. De onderwerpen die de OESO naar
voren bracht om de verkenning te starten waren: belastingen &
ongelijkheid, het mobiliseren van begrotingsmiddelen (domestic resource
mobilisation) om ontwikkeling te financieren, belastingen & ESG
(Environment, Social & Governance), mondiale mobiliteit, het «opruimen
en vereenvoudigen» van de internationale winstbelasting na de Pijlers en
transparantie.
Nederland heeft aangegeven dat het belangrijk is om vooruit te kijken
naar de uitdagingen op het gebied van klimaat, sociale ongelijkheid en
mondiale mobiliteit van arbeid en hyperrijken. Ten aanzien van deze
toegenomen mondiale mobiliteit heeft Nederland aangegeven dat dit
nieuwe uitdagingen met zich meebrengt voor het belastingsysteem zoals
voor het belasten van vermogen en arbeid. De OESO heeft hier een
belangrijke rol in, in het Inclusive Framework on Carbon Mitigation
Approaches voor wat betreft klimaat en in het Inclusive Framework on
BEPS voor wat betreft het internationale belastingsysteem. Specifiek heeft
Nederland het belang van het maken van internationale afspraken over de
belastingheffing van zogenoemde «high net worth individuals», zeer
vermogende personen, een prioriteit is. Met de verhoogde mobiliteit van
personen en groeiende wereldwijde vermogensongelijkheid is het van
belang hierover wereldwijde afspraken te maken. Enkele andere landen
beaamden deze prioriteit. Hiermee is voldaan aan de motie van het lid
Romke de Jong over het verkennen of er afspraken gemaakt kunnen
worden over de aanpak van belastingontwijking door hyperrijken3 en een
toezegging in reactie op Kamervragen van het lid Idsinga over het bericht
«Monaco: belastingparadijs voor topsporters». Daarnaast heeft Nederland
de OESO opgeroepen tot het maken van afspraken voor thuiswerkende
grenswerkers en benoemd dat het belangrijk is te voorkomen dat er een
race to the bottom plaatsvindt in regimes in de inkomstenbelasting voor
het aantrekken van werknemers, zoals expat-regimes en de behandeling
van digital nomads.
Deze eerste bijeenkomst was uiteraard wel slechts de eerste stap, dus het
kabinet zal hiermee aan de slag blijven.
De Staatssecretaris van Financiën,
M.L.A. Van Rij

3

Kamerstuk 25 087, nr. 307.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 25 087, nr. 319

5