Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2239
Vragen van het lid Beckerman (SP) aan de Ministers van Economische Zaken
en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht dat
nieuwbouwwoningen nog steeds op gas worden aangesloten (ingezonden
1 juni 2017).
Antwoord van Minister Kamp (Economische Zaken) mede namens de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen 29 juni 2017). Zie
ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 2156.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de berichten waaruit blijkt dat nog steeds twee
derde van de nieuwbouwwoningen in Nederland worden aangesloten op
aardgas?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat het én voor de inwoners van Groningen én voor het
halen van de klimaatdoelen van groot belang is zo spoedig mogelijk los te
komen van het aardgas?
Antwoord 2
Het energieverbruik voor het gebruik van lage-temperatuur-warmte beslaat
ruim 30% van het totale energieverbruik in Nederland. Dit betreft merendeels
aardgas. In de Energieagenda (Kamerstuk 31 510, nr. 64) heeft het kabinet
geschreven dat in de gebouwde omgeving wordt ingezet op vergaande
reductie van de warmtevraag door energiebesparing en sterke vermindering
van aardgasgebruik via stimuleren en inpassen van CO2-arm opgewekte
elektriciteit en warmte.
Vraag 3
Deelt u de mening dat juist door nieuwbouwwoningen niet meer van een
gasaansluiting te voorzien een grote stap richting een duurzame energievoorziening kan worden gezet?

1

ah-tk-20162017-2239
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

http://nos.nl/artikel/2174949-in-nieuwbouw-nog-steeds-vaak-aardgas.html
http://www.nu.nl/klimaat/4721802/nieuwbouwwoning-zonder-gas-nog-bijzonder.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ja, dat is een belangrijke stap. In de Energieagenda heeft het kabinet
geschreven dat er in beginsel geen nieuwe gasnetten worden aangelegd in
nieuwbouwwijken en de aansluitplicht op gas moet worden vervangen door
een aansluitrecht op energie-infrastructuur. Aanpassing van de Gaswet is
hiervoor nodig. Bij uw Kamer is aanhangig het wetsvoorstel voortgang
energietransitie (Kamerstuk 34 627) waarop amendementen zijn ingediend
met betrekking tot het recht op een gasaansluiting. Nu uw Kamer dit
wetsvoorstel controversieel heeft verklaard heb ik u op 13 juni jl. toegezegd
om via een nota van wijziging bij het wetsvoorstel Wijziging van de Warmtewet (Kamerstuk 34 723) deze aanpassing vorm te geven. Ook de huidige
aansluitplicht van het Bouwbesluit 2012 om nieuwe gebouwen op een
aanwezig gasnet aan te sluiten is van belang. Onderdeel van de stelselherziening van het omgevingsrecht (Omgevingswet) is dat die aansluitplicht voor
gebouweigenaren als landelijke plicht gaat vervallen, waardoor gemeenten
ruimte krijgen om in het omgevingsplan regels over gebouwaansluitingen op
de energie-infrastructuur te gaan stellen. Dat biedt mogelijkheden voor lokaal
maatwerk. In het concept-Besluit bouwwerken leefomgeving, dat onder de
Omgevingswet het huidige Bouwbesluit 2012 gaat opvolgen, zijn dan ook
geen landelijke regels over verplichte gebouwaansluitingen meer opgenomen. Zoals aangegeven in de Energieagenda (blz. 66) gaat het gemeentelijk
omgevingsplan dus ook fungeren als lokaal energie- en warmteplan.
Vraag 4
Op welke wijze en termijn moeten al deze nieuwe woningen alsnog overstappen op een duurzame energiebron? Deelt u de mening dat de kostenpost die
daarmee gepaard gaat voorkomen had kunnen worden door deze woningen
direct van een toekomstbestendige energievoorziening te voorzien?
Antwoord 4
De huidige nieuwbouw is een gevolg van eerdere keuzes. Tot enige jaren
geleden stond een aansluiting op het aardgasnet nog nauwelijks ter
discussie. Ook voor deze woningen zal tussen nu en 2050 bezien moeten
worden welk alternatief voor verwarming met aardgas mogelijk is en welke
ingrepen in de gebouwen nodig zijn voor energiebesparing en het alternatieve verwarmingssysteem. Doordat nieuwbouwwoningen zeer goed
geïsoleerd worden, zijn alternatieven redelijk gemakkelijk toe te passen. Het
ligt voor de hand hiervoor een natuurlijk vervangingsmoment te kiezen. Wat
dit precies betekent voor de kosten zal afhangen van de eventueel beschikbare alternatieven.
Vraag 5
Kunt u aangeven op welke wijze u gemeenten die wel gasloos willen
bouwen, maar tegen belemmeringen aanlopen zoals de aansluitplicht en de
hogere kosten, kunt ondersteunen?2
Antwoord 5
Via de Green Deal aardgasvrije wijken worden gemeenten ondersteund die
stappen willen zetten in zowel de nieuwbouw als de bestaande bouw.
Hiermee worden belangrijke ervaringen opgedaan die kunnen helpen bij de
toekomstige grootschalige aanpassing van de warmtevoorziening in het
gehele land. Een structurele oplossing wordt uitgewerkt met de invulling van
het transitiepad lage-temperatuur-warmte dat eind dit jaar, samen met de drie
andere transitiepaden, afgerond wordt.
Er is overigens geen generieke plicht om woningen aan te sluiten op het
gasnet, maar een plicht om op verzoek te voorzien in een aansluiting. Bij
nieuwbouwprojecten is het in eerste instantie de projectontwikkelaar die
bepaalt welke warmtevoorziening gekozen wordt. Gemeenten kunnen,
wanneer zij eigenaar van de te bebouwen grond zijn, hierover afspraken met
de ontwikkelaar maken.
Wanneer een aardgasloze wijk is gerealiseerd, kan een bewoner vervolgens
alsnog om een aansluiting vragen, maar hij zal wel zelf de kosten daarvan

2

https://www.natuurenmilieu.nl/wp-content/uploads/2017/05/NM-rapport-onderzoekaardgasloze-nieuwbouw-20170512.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

moeten dragen. Bij een grote afstand tot het net zal dat duur zijn. Het is dus
mogelijk om vooruitlopend op een aanpassing van de wetgeving nu al
stappen te zetten.
Bouwbedrijven en consumenten nemen echter zelf nog niet vaak initiatief om
voor een alternatief voor een gasaansluiting te kiezen. Aardgas blijkt veelal
een vanzelfsprekendheid. Hieruit blijkt wederom dat de energietransitie naast
technische en financiële aspecten een culturele en sociale kant heeft.
Een belangrijk aspect voor het creëren van voldoende draagvlak bij (toekomstige) bewoners betreft de betaalbaarheid. Daarbij gaat het niet alleen om de
betaalbaarheid voor een alternatieve warmtevoorziening en de benodigde
aanpassing van woningen, bijvoorbeeld via een warmtenet of een volledig
elektrische voorziening, maar ook om de betaalbaarheid van de nog
bestaande gasvoorziening als daarvan steeds minder mensen gebruik maken.
Vraag 6
Bent u bereid vaart te maken met de herziening van de gasaansluitplicht?
Antwoord 6
Voor het antwoord op deze vraag wordt verwezen naar het antwoord op
vraag 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3