Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

28 325

Bouwregelgeving

Nr. 151

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU EN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 augustus 2013
In juli 2012 is een groot aantal partijen het Actieplan Kwaliteitsverbetering
Ventilatievoorzieningen in nieuwbouwwoningen overeengekomen.1 Het
plan is een antwoord op geconstateerde tekortkomingen aan ventilatievoorzieningen bij opgeleverde nieuwbouwwoningen, die kunnen leiden
tot gezondheidsklachten van bewoners. Hoewel het Bouwbesluit
minimumeisen stelt aan de kwaliteit van ventilatiesystemen bleek uit
onderzoek in 2010/2011 dat bij oplevering de wettelijk vereiste en de
onderling door partijen afgesproken kwaliteit niet altijd aanwezig was.2
Het Actieplan voorziet in een jaarlijkse voortgangsrapportage aan de
Tweede Kamer. Deze brief vormt de eerste rapportage daarvan en is
gebaseerd op informatie van de deelnemende partijen.
Inhoud van het actieplan
Het centrale element van het Actieplan is dat de kwaliteit van de ventilatievoorzieningen bij oplevering op de onderling afgesproken kwaliteit wordt
getoetst en dat de bewoner in staat is het ventilatiesysteem zodanig te
gebruiken en onderhouden dat de kwaliteit ook na oplevering wordt
gehandhaafd. De acties zullen in de jaren tot en met 2015 hun doorwerking moeten krijgen. Zo is het streven dat eind 2015 voor alle op te
leveren woningbouwprojecten van institutionele opdrachtgevers een
toetsingsprotocol voor ventilatievoorzieningen beschikbaar is en dat het
bij oplevering conform wordt uitgevoerd. Daarmee wordt een substantiële
toename nagestreefd van de (kwalitatief goed) uitgevoerde keuringen ten
1

De partijen die het actieplan hebben ondertekend zijn: NEPROM (Vereniging van Nederlandse
Projectontwikkeling Maatschappijen), NVB (Nederlandse Vereniging van Bouwondernemers),
Aedes, Bouwend Nederland, Vereniging Eigen Huis, BNA (Bond van Nederlandse Architecten),
VACpunt Wonen, Uneto-VNI (de brancheorganisatie voor de installatiebranche), Vereniging
Leveranciers van Luchttechnische Apparaten, SWK (Stichting Waarborgfonds Koopwoningen).
Woningborg en De Nederlandse Woonbond. Vanuit het Rijk heeft het Ministerie van I&M het
actieplan ondertekend mede namens de minister van BZK. Zie ook Kamerstuk 32 757, nr. 43.
2
Kamerstuk 28 325, nr. 140.

kst-28325-151
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 28 325, nr. 151

1

behoeve van een voldoende kwaliteit van de ventilatievoorzieningen bij
oplevering. Partijen spreken voorts af dat er uiterlijk in 2015 in alle
opgeleverde woningen een gebruikershandleiding zal zijn. Het bureau LBP
Sight heeft de opdracht gekregen om de komende jaren de doorwerking
van het actieplan te monitoren. In het najaar komen de resultaten van een
nulmeting beschikbaar.
De acties uit het Actieplan sluiten aan bij de ketenbenadering in de
zogenoemde KopStaart-aanpak3, een initiatief uit de bouwsector uit 2010
dat is gericht op een gezonde kwaliteitsslag in de energiezuinige
nieuwbouwwoningen.
Dynamiek in de markt moet nog op gang komen
De betrokkenen bij het Actieplan hebben in de afgelopen tijd alle afgesproken instrumenten om marktpartijen en bewoners(organisaties) te
faciliteren, ontwikkeld (zie de bijlage)4. Ondanks alle uitgevoerde acties
komen de betrokken partijen tot de conclusie dat er in het bouwproces
onvoldoende prikkels worden afgegeven om de kwaliteit van de ventilatievoorzieningen bij oplevering op kwaliteit te toetsen. Dit blijkt uit het
beperkte animo in de markt om met de ontwikkelde instrumenten aan de
slag te gaan. Er zijn in de praktijk nauwelijks afspraken over een opleveringstoets, terwijl een goed werkend ventilatiesysteem een randvoorwaarde is voor het realiseren van een goed binnenmilieu. Er is dan ook
nog veel ruimte voor vergroting van het bewustzijn bij opdrachtgevers en
opdrachtnemers op dit punt. Bovendien ontbreekt een stimulans vanuit de
vraag van consumenten, omdat de kwaliteit van het binnenmilieu door
bewoners vaak niet als een probleem wordt gezien.5 Consumenten
hebben daarnaast in een nieuwbouwwoning in de regel weinig invloed op
de vorm en kwaliteit van de ventilatievoorzieningen en gaan er bij de
aankoop van een woning veelal kortweg van uit dat deze in orde zijn.
Hierdoor is er ook geen prikkel voor de sector om zich hiermee te
profileren.
Het beeld in de huursector lijkt wat positiever te zijn dan in de koopsector.
Volgens onderzoek van Aedes stelt driekwart van de corporaties specifieke
eisen aan ventilatiesystemen, en controleren zij meestal (84%) ook deze
voorzieningen bij oplevering (bij elke woning of steekproefsgewijs).
Het is een goede zaak dat wordt doorgegaan op de ingezette sporen,
bijvoorbeeld op het gebied van bewustwording bij en scholing van
ontwikkelaars, ontwerpers, installateurs en bouwbedrijven. Ook het
stimuleren van bewustwording bij consumenten van het belang van
ventilatie blijft belangrijk, ook voor bestaande woningen. Zonder
vergroting van het bewustzijn bij zowel de markt als de consument zal het
doel van het Actieplan immers niet worden gehaald.
Afgezien van het bevorderen van bewustwording en kennis zien de
betrokken partijen een opleveringstoets van ventilatievoorzieningen
waaraan partijen zich verplichten als een goed vehikel om een verbeterslag te realiseren. Bij voorkeur zien de partijen dat in samenhang met
een opleveringstoets van de energieprestatiecoëfficiënt. Bij het beoordelen van de energieprestatie kunnen immers ook de ventilatievoorzieningen aan de orde komen. In het opnameprotocol energielabel woningen
(detailmethodiek voor nieuwbouw en overige energiezuinige woningen) is
3

http://www.lente-akkoord.nl/wp-content/uploads/2010/02/LA_KopStaart.pdf
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
5
Zie ook de brief over de afronding van de Nationale Aanpak Milieu en Gezondheid (Kamerstuk
28 089, nr. 27).
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 28 325, nr. 151

2

dan ook een ventilatieprestatiekeuring als optioneel onderdeel opgenomen. Het wetsvoorstel kenbaarheid energieprestatie gebouwen is op
20 november 2012 door de Tweede Kamer verworpen, zodat die koppeling
vooralsnog niet operationeel is te maken. Afgezien hiervan is er bij de
betrokken partijen consensus dat een opleveringstoets van ventilatievoorzieningen bij nieuwbouwwoningen een essentieel onderdeel van de
aanpak is. Het komend jaar willen de betrokken partijen nagaan langs
welke weg dit gerealiseerd zou kunnen worden. Hoewel het Actieplan
primair een plan is van de markt zelf, blijft het Rijk met hen in gesprek.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
W.J. Mansveld
De Minister voor Wonen en Rijksdienst,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 28 325, nr. 151

3