Uitvoeringstoets Amendement
wetsvoorstel
"fraudevorderingen"/Deelname
minnelijke schuldregelingen
November 2020

Inhoudsopgave
Inleiding
Samenvattend oordeel
U toets
Bijlage I
Bijlage II

Inschatting financiële gevolgen toename deelname schuldregelingen
Wetstechnische bijlage

Samenvatting
UWV is verplicht opgelegde boeten te innen en te veel betaalde uitkeringen terug te vorderen.
Boeten en vorderingen moeten binnen bepaalde termijnen worden voldaan. Alleen onder strikte
voorwaarden kan UWV afzien van terugvorderen dan wel de termijnen verlengen waarbinnen de
vordering moet zijn voldaan.
Als een debiteur (problematische) schulden heeft en vanuit de schuldhulpverlening wordt
geprobeerd een schuldregeling tot stand te brengen (een zogenaamde minnelijke schuldregeling),
mag UWV daaraan alleen onder strikte voorwaarden meewerken. UWV mag echter nooit aan een
dergelijke, minnelijke schuldregeling meewerken als aan de vordering een overtreding van de
inlichtingenverplichting door de debiteur ten grondslag ligt.
Als UWV niet meewerkt, betekent dat, ofwel dat de schuldregeling niet tot stand komt (andere
schuldeisers weigeren genoegen te nemen met een deel van hun vordering als UWV het volle
bedrag blijft opeisen) ofwel dat UWV via een rechterlijke procedure alsnog door de rechter wordt
gedwongen mee te werken. Beide opties zijn zowel voor de schuldhulpverlening als voor UWV
onbevredigend. Als geen schuldregeling tot stand komt, wordt de positie van de debiteur alleen
maar slechter; als UWV door de rechter gedwongen wordt mee te werken, komt wel een
schuldregeling tot stand, maar de rechterlijke procedure neemt geruime tijd in beslag en is
kostenverhogend voor de debiteur.
Met een door de Tweede Kamer voorgesteld en aangenomen amendement op een voorstel tot
wijziging van de Participatiewet, worden ook de SV wetten zo gewijzigd, dat UWV bij een
overtreding van de inlichtingenverplichting voortaan wel kan meewerken aan een schuldregeling.
Er is nog slechts één uitzondering: als de debiteur de overtreding opzettelijk of door grove schuld
heeft begaan, mag UWV niet meewerken.
Samenvattend oordeel
Het voorstel is uitvoerbaar en handhaafbaar. Er wordt tijdelijk een handmatig proces ingericht.
Omdat handmatige oplossingen niet passen binnen de UWV processen, zal daarna een structurele
geautomatiseerde oplossing worden gerealiseerd. De eenmalige kosten zijn naar verwachting
€350.000. Er wordt slechts een geringe verhoging van de structurele kosten verwacht (€100.000).
Voor uitvoering met ingang van 1 april 2021 moet een opdracht tot implementatie voor 1 januari
2021 ontvangen zijn.
De door UWV uitgevoerde Toeslagenwet, Inkomensvoorziening Oudere Werklozen, de oude Wajong
en de Wajong 2015 worden niet gewijzigd. UWV gaat ervan uit dat dit een omissie is. Zouden deze
wetten uitgezonderd zijn van de ruimere mogelijkheden deel te nemen aan schuldregelingen, dan
is het effect van de wetswijzigingen een stuk minder en wordt de UWV uitvoering een stuk
complexer. Er moeten dan twee gegevens worden opgevraagd: de aard van de overtreding (is er
opzet of grove schuld) én de wetgeving die aan de vordering ten grondslag ligt. Als het dan om
Toeslagenwet, Inkomensvoorziening Oudere Werklozen of Wajong gaat, kan UWV nog altijd niet
meedoen. Het probleem dat met deze wetswijziging wordt beoogd op te lossen, blijft dan bestaan.
Naar verwachting zal op jaarbasis ongeveer € 850.000 worden kwijt gescholden.

U-toets op uitvoeringsaspecten
Er is getoetst op:
1. Uitvoerbaarheid
2. Handhaafbaarheid
3. Beoogde invoeringsdatum
4. Effecten voor de klant
5. Effecten op de benodigde capaciteit
6. Eenmalige en structurele effecten op de uitvoeringskosten
7. Effecten op regeldruk (administratieve lasten)
8. Gevolgen voor de verantwoordings-en beleidsinformatie
9. Implementatie/ risico’s/ control
10. Informatievoorziening/Informatie- en communicatietechnologie
11. Gegevensuitwisseling
12. Privacy
Uitgangspunten en randvoorwaarden

In het wetsvoorstel wordt niet nader gedefinieerd wat er moet worden verstaan onder
opzet en grove schuld. UWV gaat ervan uit, gezien de context, dat voor deze begrippen
wordt aangesloten bij de begrippen opzet en grove schuld zoals opgenomen in het
Boetebesluit sociale zekerheidswetten.

UWV gaat uit van ongeveer 1700 verzoeken om een minnelijke schuldregeling per jaar. In
1300-1400 gevallen kan UWV nu reeds deelnemen, de overige 300-400 worden nu nog
afgewezen; na inwerkingtreding van het voorstel zullen de meesten daarvan ook voor een
schuldregeling in aanmerking komen.

Om de wetswijziging op 1 april 2021 te kunnen implementeren, moet de opdracht daartoe
voor 1 januari 2021 binnen zijn.
Uitvoerbaarheid
Het wetsvoorstel is uitvoerbaar.
Om bij een verzoek tot deelname aan een minnelijke schuldregeling te kunnen toetsen of er sprake
is van opzet of grove schuld, zal het gegeven over de mate van verwijtbaarheid binnen UWV
gedeeld moeten worden. Hiervoor wordt tijdelijk een handmatig proces ingericht. Omdat
handmatige oplossingen niet passen binnen de UWV processen, zal daarna een structurele
geautomatiseerde oplossing worden gerealiseerd, naar verwachting in 2022.
In de voorgestelde wetswijziging worden de Toeslagenwet, de Wajong (oud en 2015) en de IOW
niet gewijzigd. Mogelijk is dit een omissie. Is dit beoogd, dan zal ook voor de uitwisseling van dit
gegeven een procesaanpassing moeten plaatsvinden. Er moeten dan twee gegevens worden
opgevraagd: de aard van de overtreding (is er opzet of grove schuld) én de wetgeving die aan de
vordering ten grondslag ligt. Dat maakt de uitvoering complexer.
Handhaafbaarheid
Het wetsvoorstel is handhaafbaar.
Beoogde invoeringsdatum
De beoogde invoeringsdatum is 1 april 2021. Die datum is haalbaar als voor 1 januari 2021 de
opdracht tot implementatie ontvangen is.
Aanvankelijk zal UWV werken met een tijdelijk handmatig proces, dat is snel te realiseren en in het
belang van de debiteur in kwestie. Omdat handmatige oplossingen niet passen binnen de UWV
processen, zal daarna een structurele geautomatiseerde oplossing worden gerealiseerd, naar
verwachting in 2022.
Het is de bedoeling dat UWV op enig moment zal aansluiten op het Schuldenknooppunt. Een
schuldhulpverlener kan dan digitaal een verzoek voor deelname aan een schuldregeling indienen.
Om het voor UWV mogelijk te maken digitaal daarop te reageren moet het gegeven over de mate
van verwijtbaarheid ook intern binnen UWV geautomatiseerd zijn.

Effecten voor de klant
Debiteuren zullen door dit wetsvoorstel eerder in aanmerking komen voor een minnelijke
schuldregeling. Daarmee heeft de debiteur een beter en sneller perspectief op een schuldenvrije
toekomst.
Effecten op de benodigde capaciteit
Er worden geen effecten op de capaciteit verwacht. Bij een verzoek om deelname aan een
schuldregeling zal de mate verwijtbaarheid getoetst moeten worden. Daar staat tegenover dat er
minder herbeoordelingen (van verzoeken tot deelname aan een schuldregeling) zullen zijn en
minder oproepen voor een dwangakkoord. Deze werkzaamheden houden elkaar in evenwicht.
Eenmalige en structurele effecten op de uitvoeringskosten
De eenmalige kosten zijn naar verwachting €350.000. Er wordt slechts een geringe verhoging van
de structurele kosten verwacht (€100.000).

Effecten op regeldruk (administratieve lasten)
De administratieve lasten voor UWV worden niet verzwaard.
Gevolgen voor de verantwoordings-en beleidsinformatie
De incassoratio op boetenvorderingen en terugvorderingen zal wijzigen. In welke mate zal
afhangen van het uiteindelijke totaal aan kwijtscheldingen.
Implementatie/ risico’s/ control
Het leveren van gegevens via een geautomatiseerde stroom zou problemen kunnen opleveren,
omdat één op één aansluiting tussen de vordering en de beoordeling inzake verwijtbaarheid niet
altijd mogelijk is. Dat is zeker het geval bij oudere vorderingen: voor oudere vorderingen zal
daarom voorlopig een handmatige beoordeling moeten worden uitgevoerd.
Informatievoorziening/Informatie- en communicatietechnologie
De aanpassing aan de automatisering is een koppeling tussen het systeem, dat voor het invorderen
wordt gebruikt en het systeem, waarin de mate van verwijtbaarheid is opgeslagen. Uitkeren/VFV
vraagt de verwijtbaarheid geautomatiseerd (vraag-antwoord) op in het systeem Phoeniks van
Handhaving, na ontvangst verzoek minnelijke schuldregeling. Om dit geautomatiseerde te kunnen
doen zijn systeemaanpassingen in Excasso (VFV) en Phoeniks (Handhaving) nodig. Daarnaast is er
een nieuwe koppeling nodig bij SI (Systeemintegratie) om het vraag-antwoordbericht te kunnen
transporteren. Voorwaarde voor dit alternatief is dat de relatie boete in Excasso en dossier in
Phoeniks eenduidig gelegd kan worden.
Het is de bedoeling dat UWV op enig moment zal aansluiten op het Schuldenknooppunt. Een
schuldhulpverlener kan dan digitaal een verzoek voor deelname aan een schuldregeling indienen.
Om het voor UWV mogelijk te maken digitaal daarop te reageren moet het gegeven over de mate
van verwijtbaarheid ook intern binnen UWV geautomatiseerd zijn.
Gegevensuitwisseling
Bij de geautomatiseerde oplossing zal het voor invorderen gebruikte systeem de mate van
verwijtbaarheid geautomatiseerd ophalen uit het systeem dat daarvoor wordt gebruikt.
Privacy
Gegevens over een schuld en de mate van verwijtbaarheid zijn privacy gevoelige gegevens.
Uitwisseling (ook binnen UWV) moet met voldoende waarborgen omgegeven zijn. UWV gaat ervan
uit dat het wetsvoorstel voldoende doelbinding en juridische basis daarvoor biedt.

Bijlage I Inschatting financiële gevolgen toename deelname
schuldregelingen
UWV is gevraagd een inschatting te geven van de financiële gevolgen (voor de grote geldstroom)
als UWV vaker dan nu aan een minnelijke schuldregeling zal deelnemen en dus vaker tot
(gedeeltelijke) kwijtschelding van een deel van de vordering moet overgaan.






Er is uitgegaan van een gemiddelde op jaarbasis, gebaseerd op de jaren 2018 en 2019.
Het bedrag aan openstaande vorderingen waarvoor UWV geen medewerking verleende aan
een minnelijke schuldregeling is dan op jaarbasis ongeveer € 1.300.000.
Na wetswijziging kan UWV nog steeds niet meewerken aan de minnelijke schuldregeling als
er een overtreding van de inlichtingen verplichting is geweest, waarbij sprake is van opzet
of grove schuld. Aanname is dat dit op jaarbasis in niet meer dan 10 zaken het geval is. In
bijna alle gevallen gaat UWV dan vanaf ingangsdatum wetswijziging wel direct meewerken
aan de schuldregeling. Het bedrag waarvoor UWV bij verzoeken tot minnelijke
schuldregeling zou instemmen, is dan ongeveer € 1.200.000 op jaarbasis.
Het bedrag dat UWV uiteindelijk zou kwijtschelden is lager dan €1.200.000: meedoen in de
minnelijke schuldregeling betekent dat UWV nog steeds een deel van de uitstaande schuld
zal kunnen ontvangen. Het gemiddelde aan ontvangsten is 30% en aan kwijtschelding
70%. Dat betekent dan een gemiddeld bedrag aan kwijtschelding van ongeveer € 850.000
(€1.200K x 70%).

NB: het gaat hier om indicaties. Er zijn diverse factoren die van invloed kunnen zijn op het te
incasseren/kwijt te schelden bedrag, zoals het aantal verzoeken tot schuldregeling, de hoogte van
de openstaande vorderingen en het percentage dat UWV van geval tot geval kan ontvangen. En
daarnaast is er een maatschappelijke tendens om debiteuren versneld een saneringskrediet te
kunnen geven, waardoor schuldeisers eerder een deel van de vordering betaald krijgen en het
restant direct wordt kwijtgescholden.

Bijlage II Wetstechnische opmerkingen




Enkele door UWV uitgevoerde wetten worden niét aangepast, zoals

-

In het wetsvoorstel wordt niet nader gedefinieerd wat er moet worden verstaan onder
opzet en grove schuld. UWV gaat ervan uit dat voor deze begrippen wordt aangesloten bij
de begrippen opzet en grove schuld zoals opgenomen in het Boetebesluit sociale
zekerheidswetten.

artikel 21 lid 2 TW
artikel 35a lid 2 IOW
artikel 3:59 lid 2 Wajong. De Wajong nu alleen in hoofdstuk 2 aangepast middels wijziging
van artikel 2:62 lid 2 Wajong. Om ook de oude Wajong en de Wajong 2015 aan te passen
moet artikel 3:59 lid 2 Wajong worden gewijzigd.