Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 408

Regeling van de arbeidsvoorwaarden van
gedetacheerde werknemers in verband met de
implementatie van Richtlijn 2014/67/EU van het
Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014
inzake de handhaving van de
detacheringsrichtlijn en tot wijziging van de
IMI-verordening over de administratieve
samenwerking via het Informatiesysteem
interne markt (Wet arbeidsvoorwaarden
gedetacheerde werknemers in de Europese Unie)

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 22 maart 2016
Inhoudsopgave
1.
2.

3.
4.
5.
6.
7.
8.

Inleiding
Meldingsplicht
2.1. Meldingsplicht algemeen
2.2. Meldingsplicht in andere lidstaten
2.3. Meldingsplicht zelfstandigen
2.4. Uitzondering meldingsplicht voor kleine bedrijven
De coördinatieverordening sociale zekerheid en
A1-verklaringen
Verhouding met voorstel Europese Commissie voor
aanpassing detacheringsrichtlijn
Harde kern van de arbeidsvoorwaarden
Boetebeleid
Handhavingskosten
Overige vragen

1
2
2
5
6
8
9
10
12
13
14
14

1. Inleiding
De regering heeft met belangstelling kennis genomen van de vragen,
opvattingen en opmerkingen van de fracties van de VVD, de PvdA, de SP,
het CDA, D66 en de SGP aangaande het wetsvoorstel Arbeidsvoorwaarden gedetacheerde werknemers in de Europese Unie. Met dit
wetsvoorstel wordt de handhavingsrichtlijn (2014/67/EU) geïmplementeerd. De regering is verheugd met de steun van de fracties voor de
doelstellingen van de handhavingsrichtlijn en het wetsvoorstel.
De leden van de VVD-fractie steunen een verbetering van de detacheringsrichtlijn door middel van de implementatie van de handhavingsrichtlijn.
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen

kst-34408-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 408, nr. 6

1

van het wetsvoorstel. Zij onderschrijven de strekking van het wetsvoorstel om de
handhaving van de detacheringsrichtlijn te verbeteren en de maatregelen
die hiertoe worden genomen. De leden van de CDA-fractie hebben
eveneens met belangstelling kennis genomen van het wetsvoorstel en de
aanbevelingen. Zij zijn het van harte eens met de doelstelling van het
wetsvoorstel om internationaal gedetacheerde werknemers te
beschermen en sociale dumping en oneerlijke concurrentie tegen te gaan.
De fracties van de SP, D66 en de SGP geven aan kennis genomen te
hebben van het wetsvoorstel.
De steun voor de doelstellingen van het wetsvoorstel neemt niet weg dat
er bij de fracties uiteraard nog vragen zijn over de precieze uitwerking. De
vragen gaan met name over de meldingsplicht, de duiding van de «harde
kern» van de arbeidsvoorwaarden, de relatie met het recent uitgebrachte
voorstel van de Europese Commissie voor aanpassing van de detacheringsrichtlijn, de relatie met de coördinatieverordening sociale zekerheid
en het boetebeleid. In deze nota naar aanleiding van het verslag gaat de
regering in op de vragen en opmerkingen van de verschillende fracties
over het onderhavige wetsvoorstel. Omwille van de helderheid van de
beantwoording, zijn de vragen gegroepeerd naar onderwerp.
2. Meldingsplicht
2.1. Meldingsplicht algemeen
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan onderbouwen hoe
de meldingsplicht zal leiden tot een betere handhaving ten opzichte van
de huidige situatie. Ze vragen hoe de Inspectie SZW momenteel
handhaaft en in hoeveel gevallen dat heeft geleid tot sancties. De leden
van de VVD-fractie vragen ook hoe de Inspectie SZW en sociale partners
in de praktijk om zouden gaan met de vele duizenden meldingen die
beschikbaar worden op basis van de meldingsplicht. Hebben zij
voldoende informatie om risicogericht en doelmatig te handhaven? Zullen
diegenen die de wet willen ontduiken hun gedetacheerde werknemers
überhaupt een A1-verklaring laten aanvragen? Kan de handhaving
daadwerkelijk verbeterd worden zonder intensievere risicogerichte
samenwerking tussen de verschillende instanties die risicogericht
controleren in de zend- en werklanden?
Het belang van de meldingsplicht voor de handhaving is dat Europese
dienstverrichters «zichtbaar» worden voor handhavende instanties. In de
huidige situatie hoeven Europese dienstverleners zich bij geen enkele
Nederlandse instantie kenbaar te maken. Pas wanneer een dienstverrichter langer dan 183 dagen in Nederland actief is, is hij verplicht zich te
melden bij de belastingdienst voor de afdracht van loonbelasting. Het is
voor Inspectiediensten momenteel dus zeer moeilijk om sociale dumping
door misbruik van de detacheringsrichtlijn tegen te gaan. Het toezicht op
de naleving van de arbeidswetten is in het geval van buitenlandse
dienstverrichters in de huidige situatie veelal een kwestie van toeval: een
inspecteur komt tijdens een inspectie ook een dienstverrichter tegen of er
wordt een misstand gemeld door bijvoorbeeld een ex-werknemer. De
meldingsplicht brengt daar verandering in. Alle activiteiten van buitenlandse dienstverrichters worden geregistreerd. De gegevens uit de
meldingen kunnen door de Inspectie SZW gebruikt worden voor risicoselectie. Vervolgens kiest de Inspectie SZW uit verschillende interventies om
zodoende het maximale resultaat te bereiken. De handhaving wordt dus
effectiever door de meldingsplicht. Door een betere risicoanalyse worden
per saldo, bij gelijkblijvende capaciteitsinzet, relatief meer onderzoeken
met een overtreding en boeterapport uitgevoerd en relatief minder

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 408, nr. 6

2

onderzoeken zonder overtreding. In 2015 heeft de Inspectie SZW 20
buitenlandse diensterrichters aangetroffen waar een of meerdere
overtredingen van de Nederlandse arbeidswetten (Wet arbeid vreemdelingen, wet minimumloon en minimumvakantiebijslag, Arbeidstijdenwet
en de Waadi) zijn geconstateerd. Dat aantal is niet hoog en heeft te maken
met het feit dat de Inspectie SZW nu nog geen zicht heeft op buitenlandse
dienstverrichters in Nederland. Er kan dus nog geen gericht onderzoek
gedaan worden naar misbruik van het vrij verkeer van diensten.
De leden van de VVD-fractie constateren terecht dat diegenen die de wet
willen ontduiken wellicht geen A1-verklaring, waarmee het sociaalverzekerd zijn in een ander land kan worden aangetoond, zullen aanvragen.
Dat is op grond van Verordening (EG) 883/2004 (de Coördinatieverordening) ook niet verplicht. De meldingsplicht is echter wél verplicht voor
buitenlandse dienstverrichters. Bovendien is deze plicht moeilijk te
ontduiken, doordat de ontvanger van de dienst moet controleren of de
melding daadwerkelijk is gedaan.
Eveneens terecht is de constatering van de VVD-fractie dat handhaving
niet kan worden verbeterd zonder intensievere samenwerking tussen de
verschillende instanties in de werk- en zendlanden. De handhavingsrichtlijn en het wetsvoorstel voorzien dan ook in gegevensuitwisseling
tussen de handhavende instanties. Lidstaten zijn verplicht elkaar
wederzijdse bijstand te verlenen bij onderzoeken en op verzoek boetes te
innen die zijn opgelegd in een andere lidstaat.
De leden van de fracties van de VVD en het CDA vragen wat het verschil is
tussen de A1-verklaring en de meldingsplicht.
Naast het verplichte karakter van de meldingsplicht zijn er nog meer
verschillen. De A1-verklaring biedt in tegenstelling tot de meldingsplicht
geen soelaas bij het in kaart brengen van dienstverlening door Europese
bedrijven in Nederland. Dat komt ten eerste door het vrijwillige karakter
van de A1-verklaring en ten tweede is deze verklaring gericht op een
individuele werknemer; hij bevat dus geen gegevens over waar en
wanneer een dienstverrichter in Nederland actief is. Bovendien zijn de
oorsprong en de doelstellingen van de twee instrumenten verschillend.
Doel van de meldingsplicht is het in kaart brengen van de diensten die in
een land worden verricht, zodat sociale dumping kan worden voorkomen.
Doel van de A1-verklaring is aan tonen in welk land men sociaal verzekerd
is.
De leden van de VVD-fractie vragen waarom voorgesteld wordt een
meldingsplicht in te voeren terwijl dit niet verplicht is. Is de regering het
met de VVD eens dat er geen nationale koppen op Europese regelgeving
moeten worden gezet?
Naar het oordeel van de regering zijn er nu onvoldoende instrumenten
voorhanden om zicht te krijgen op detacheringen naar Nederland om
sociale dumping te voorkomen. Uitgangspunt bij de implementatie van de
richtlijnen is «lastenluw, tenzij». Er is bij de implementatie van de
handhavingsrichtlijn wat betreft de regering sprake van een zwaarwegende beleidsmatige reden om gebruik te maken van een kan-bepaling uit
de richtlijn. Misstanden met detacheringsconstructies kunnen pas effectief
worden opgespoord door middel van een meldingsplicht.
De leden van de VVD-fractie vragen verder in welke sectoren veel wordt
gewerkt met dienstverrichters uit het buitenland en waarom niet gekozen
is voor een sectorspecifieke meldingsplicht?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 408, nr. 6

3

Door de afwezigheid van een registratiesysteem is het lastig te zeggen in
welke sectoren van de Nederlandse economie veel buitenlandse dienstverrichters aanwezig zijn. In België is dat wel goed mogelijk op basis van
de gegevens van de Belgische meldingsplicht. Het gaat daar met name
om de bouwsector, de metaalsector, de transportsector, de schoonmaaksector, de land- en tuinbouw, de voedingsindustrie en de petrochemische
industrie. Er is bij dit wetsvoorstel gekozen voor een generieke meldingsplicht omdat het doel van de meldingsplicht (detacheringen zichtbaar
maken zodat sociale dumping kan worden voorkomen) uiteraard op alle
sectoren van toepassing is. Misstanden in de bouwsector moeten
evenzeer worden bestreden als misstanden in de financiële sector.
Doordat de meldingsplicht digitaal kan worden voldaan blijven de
administratieve lasten bovendien beperkt.
De leden van de fracties van de VVD en het CDA vragen wanneer het
digitale meldingssysteem gereed zal zijn. De leden van de VVD-fractie
vragen tevens waarom niet wordt gewacht met het verplicht stellen van
het aanwijzen van een contactpersoon totdat het meldingssysteem gereed
is.
Het streven is het digitale meldingsysteem op 1 januari 2018 gereed te
hebben. De meldingsplicht zal daarom niet voor deze datum in werking
treden. De plicht tot het aanwijzen van een contactpersoon treedt wel
direct in werking. Het is voor de Inspectie SZW tijdens controles namelijk
van belang dat er een persoon aanwezig is die bevoegd is vragen te
beantwoorden en desgevraagd documenten over de detachering kan
aanleveren.
De leden van de verschillende fracties hebben vragen gesteld over de
werking van het meldingssysteem in de praktijk. Zo vragen de leden van
de VVD-fractie of er voor iedere werknemer apart een melding moet
worden gedaan of dat er één melding wordt gedaan waarbij alle
werknemers worden vermeld? En hoe kan een dienstontvanger verifiëren
welke en hoeveel werknemers er mee komen? De leden van de
PvdA-fractie constateren dat in artikel 8 van het wetsvoorstel sprake lijkt te
zijn van verantwoordelijkheden voor één dienstverrichter en één
dienstontvanger. Betekent dit dat de overige partijen in de keten geen
verantwoordelijkheid dragen? In geval dit niet zo is, is het dan de
verantwoordelijkheid van de dienstverrichter om de keten transparant te
maken en van de dienstontvanger om deze melding in zijn geheel te
controleren?
Een dienstverrichter die met meerdere werknemers in Nederland een klus
komt doen, kan één melding doen waarbij hij de identiteit van alle
werknemers opgeeft. De ontvanger van de dienst ontvangt een afschrift
van de gedane melding waarop de duur van de klus staat vermeld en de
identiteit van de werknemers. Bij aanvang van de klus kan de dienstontvanger de identiteit van de werknemers verifiëren met de opgegeven
namen. De leden van de PvdA-fractie constateren terecht dat er in een
melding altijd sprake is van één dienstverrichter en één dienstontvanger.
De dienstontvanger is volgens de definitie van het wetsvoorstel een
onderneming die in Nederland is gevestigd waarvoor de diensten worden
verricht. Ook in het geval van onderaanneming door een buitenlandse
dienstverrichter blijft de Nederlandse opdrachtgever (en dus niet de
buitenlandse hoofdaannemer van het werk) de ontvanger van de dienst.
Hij is dus verplicht de melding te verifiëren. In het geval van onderaanneming kan er sprake zijn van twee of meer dienstverrichters uit een
andere lidstaat die moeten melden: de hoofdaannemer die met
werknemers komt en één of meer onderaannemers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 408, nr. 6

4

De leden van de fracties van de PvdA en D66 vragen in hoeverre het
registeren van een woonadres in het land van herkomst afdoende is om
de identiteit van een werknemer te achterhalen? Heeft de regering ook
gedacht aan de mogelijkheid om ook bijvoorbeeld het BSN- of bankrekeningnummer te registeren. Zo ja, waarom is dit niet opgenomen in het
wetsvoorstel?
De meldingsplicht heeft als doel het inzichtelijk maken van detacheringen
in een lidstaat om zo sociale dumping te bestrijden. De Europese
wetgever heeft erkend dat een meldingsplicht het vrij verkeer van
diensten enigszins belemmert, maar acht het doel van de meldingsplicht
een gerechtvaardigde reden om dit te doen. De gevraagde gegevens bij
de meldingsplicht moeten dan wel proportioneel zijn. Het opvragen van
een identiteitsnummer of bankrekeningnummer van de werknemer moet
als disproportioneel worden beschouwd. Deze gegevens zijn namelijk niet
noodzakelijk om inzicht te krijgen in welke dienstverrichters er actief zijn in
Nederland en of de toepasselijke arbeidsvoorwaarden worden gehanteerd.
De leden van de VVD-fractie vragen hoe de regering de administratieve
last van de meldingsplicht heeft onderzocht. Zij vragen waarom het
Adviescollege toetsing regeldruk (Actal) geen advies heeft gegeven over
de meldingsplicht. Legt de regering de werking van het digitale meldingssysteem voor aan Actal? Zo nee, waarom niet?
De administratieve lasten zijn berekend door gegevens over het Belgische
meldingsysteem te extrapoleren naar de Nederlandse situatie. Voor het
toekennen van bedragen aan de administratieve verplichtingen is gebruik
gemaakt van de standaardtarieven uit het handboek meting regeldruk.
Actal geeft zelf aan op welke voorgenomen regelgeving men advies wil
uitbrengen. Dat was bij dit wetsvoorstel niet het geval. De algemene
maatregel van bestuur (amvb) waarmee de uitzondering op de meldingsplicht voor kleine bedrijven wordt geregeld zal worden voorgelegd aan
Actal. Actal zal worden gevraagd te mee te kijken naar het effect van de
amvb op de regeldruk.
2.2. Meldingsplicht in andere lidstaten
Verschillende fracties hebben vragen gesteld over de werking van een
meldingsplicht in andere lidstaten. Veel landen hebben al een meldingsplicht, in meer of minder uitgebreide vorm. De fracties van het CDA en de
VVD vragen meer inzicht te geven in de positieve effecten van meldingsystemen in andere landen. Hoe heeft de meldingsplicht bijgedragen aan
de naleving van de arbeidsvoorwaarden? De leden van de SGP-fractie
vragen of de regering kan aangeven of andere lidstaten met België
vergelijkbare meldingsplichten hebben ingevoerd dan wel voornemens
zijn die in te voeren. In hoeverre is hierover breder afstemming geweest
tussen de lidstaten, zo vragen zij.
Al in 2011 waren er 18 lidstaten van de EU met een meldingsplicht. De
scope en zwaarte van het meldingssysteem verschilt. In grote lijnen lijkt
het erop dat lidstaten die veel dienstverrichters ontvangen meer uitgebreide meldingssystemen hebben. België, Zweden, Finland, Frankrijk,
Duitsland en Oostenrijk hebben bijvoorbeeld een uitgebreid systeem. Het
meldingsysteem dat de regering beoogt vertoont veel overeenkomsten
met het Belgische systeem (Limosa). Er is dan ook overleg gevoerd tussen
Belgische en Nederlandse ambtenaren. De Belgische overheid is positief
over Limosa. Veel mensen worden gemeld en werkgevers en werknemers
ervaren geen praktische problemen bij het registreren. Doordat de
dienstontvanger de melding moet verifiëren, is ontduiken van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 408, nr. 6

5

meldingsplicht heel lastig. Met Limosa heeft het Belgische handhavingssysteem de beschikking over een grote databank waarvan bij opsporingsonderzoeken gebruik wordt gemaakt. Bovendien wordt er data mining
toegepast zodat uit de grote hoeveelheid gegevens gericht gezocht kan
worden naar opvallende meldingen die kunnen duiden op fraude.
De lidstaten zijn momenteel nog bezig met de omzetting van de handhavingsrichtlijn in nationale wetgeving. Zodra deze omzetting is voltooid
dient men de Europese Commissie te laten weten of men gebruik maakt
van het artikel dat de meldingsplicht regelt en zo ja, hoe. Op dat moment
kan beter zicht worden gekregen op de precieze details van de verschillende meldingsplichten.
De leden van de VVD-fractie vragen wat de kosten van de meldingsplicht
zijn voor het lokale bedrijfsleven in de landen waar reeds een meldingsplicht is ingevoerd.
De regering heeft geen inzicht in de kosten voor het lokale bedrijfsleven in
andere lidstaten die een meldingsplicht hebben ingevoerd. Wel kan
worden aangenomen dat, net als bij de voorgestelde meldingsplicht in
Nederland, de kosten grotendeels neerslaan bij dienstverrichters uit
andere lidstaten. Zij zijn immers verplicht een melding te doen.
2.3. Meldingsplicht voor zelfstandigen
De regering stelt voor een beperkte meldingsplicht ook van toepassing te
laten zijn op zelfstandigen die actief zijn in bij Amvb aangewezen
risicosectoren. De leden van de VVD-fractie vragen waarom de regering
hiervoor heeft gekozen.
Ten eerste is het op een werkplek voor Inspectiediensten lastig om
onderscheid te maken tussen werknemers en zelfstandigen. Dat onderscheid is van belang omdat de bepalingen uit de detacheringsrichtlijn niet
van toepassing zijn op zelfstandigen. Met behulp van de meldingsplicht
kan makkelijker onderscheid worden gemaakt. Ten tweede is het niet van
toepassing zijn van de detacheringsrichtlijn op zelfstandigen voor
malafide werkgevers reden om te werken met schijnzelfstandigen. Zo
kunnen de toepasselijke arbeidsvoorwaarden en sociale zekerheid worden
ontdoken. In overweging 10 van de handhavingsrichtlijn wordt er daarom
op gewezen dat de richtlijn ook kan bijdragen aan het opsporen van
schijnzelfstandigheid. Het Europese Hof van Justitie heeft in een arrest
over de Belgische meldingsplicht (C-577/10) geoordeeld dat er drie
redenen van algemeen belang zijn waarom een meldingsplicht voor
zelfstandigen kan worden ingevoerd. Ten eerste is de meldingsplicht
noodzakelijk in verband met het tegengaan van oneerlijke concurrentie en
sociale dumping. Ten tweede is de meldingsplicht van belang om het
financieel evenwicht van het socialezekerheidsstelsel te waarborgen. En
ten derde kan door de meldingsplicht de zelfstandige zelf worden
beschermd, met name op het terrein van gezond en veilig werken. Op
grond van het bovenstaande heeft de regering besloten een meldingsplicht voor zelfstandigen in bepaalde risicosectoren in te voeren.
De leden van de VVD-fractie vragen hoe vaak de Inspectie SZW een
zelfstandige uit het buitenland heeft aangetroffen die na controle en/of
gerechtelijke procedure onterecht als zelfstandige in Nederland aan de
slag was.
Schijnzelfstandigen in het kader van de detacheringsrichtlijn zijn nog niet
door de Inspectie SZW aangetroffen. Dat komt doordat de Inspectie SZW
hier nog geen zicht op heeft omdat het verrichten van een dienst nergens
hoeft te worden gemeld. De Inspectie SZW beschikt wel over cijfers van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 408, nr. 6

6

buitenlandse schijnzelfstandigen die in het kader van de Wet arbeid
vreemdelingen (Wav) zijn aangetroffen. Schijnzelfstandigheid in het kader
van de Wav komt voor bij arbeidskrachten uit Europese lidstaten
waarvoor beperkingen op het vrij verkeer van werknemers van toepassing
zijn. Deze arbeidskrachten mogen wel als zelfstandige werken, maar niet
zonder meer als werknemer; in dat laatste geval moet de werkgever over
een tewerkstellingsvergunning beschikken. Tot 1 januari 2014 was deze
situatie van toepassing op Bulgaarse en Roemeense arbeidskrachten.
Sinds 1 juli 2013 is dit van toepassing op Kroatische arbeidskrachten. De
Inspectie SZW treft de schijnzelfstandigen met name aan in de
bouwsector en in de land- en tuinbouw. In 2015 heeft de Inspectie SZW in
totaal 72 buitenlandse schijnzelfstandigen aangetroffen, in 2014 heeft de
Inspectie SZW 116 buitenlandse schijnzelfstandigen aangetroffen.
De leden van de fracties van de PvdA en het CDA vragen naar de
algemene maatregel van bestuur waarmee de risicosectoren zullen
worden aangewezen waarbinnen de meldingsplicht ook voor zelfstandigen geldt. Wat houdt de beperkte meldingsplicht precies in, hoe worden
de administratieve lasten beperkt en welke criteria zullen gelden voor het
bepalen van de risicosectoren, zo vragen de leden van het CDA. Ook de
leden van de SP-fractie vragen op welke wijze risicosectoren zullen
worden aangewezen. De leden van de PvdA-fractie wijzen er op dat de
amvb tot stand zal komen in overleg met de sociale partners. Zij vragen
naar de stand van zaken. Tevens vragen zij naar de stand van zaken in
België ten aanzien van het aanwijzen van de risicosectoren.
De meldingsplicht voor zelfstandigen is beperkter omdat zelfstandigen
minder vragen hoeven te beantwoorden. De vragen zijn er slechts op
gericht om te weten welke zelfstandige waar werkt en van wie de
zelfstandige zijn vergoeding ontvangt. Ook voor zelfstandigen geldt dat
digitaal aan de meldingsplicht kan worden voldaan waardoor de
administratieve lasten beperkt blijven.
De criteria voor het aanwijzen van de risicosectoren zullen in overleg met
de sociale partners worden opgesteld. Gezien het feit dat de meldingsplicht nog niet direct in werking zal treden, is dit overleg nog niet gestart.
Dat zal binnenkort gebeuren. De regering heeft in het nader rapport reeds
aangegeven dat het bijvoorbeeld kan gaan om sectoren waar veel
schijnzelfstandigheid voorkomt of sectoren waarin zelfstandigen
veelvuldig onder slechte arbeidsomstandigheden werkzaam zijn.
In België is op 22 oktober 2015 een wijziging van de Limosa-wetgeving
aangenomen door de Kamer van Volksvertegenwoordigers. De wijziging
maakt het mogelijk dat bij koninklijk besluit en in overleg met sociale
partners risicosectoren worden aangewezen. Het overleg hierover is nog
gaande.
De leden van de SGP-fractie begrijpen dat het complex is om de omstandigheden die tot het afbakenen van risicosectoren kunnen leiden zelfs in
algemene zin in de wet te verankeren. Deze leden merken echter op dat de
gronden die tot aanwijzing kunnen leiden normaliter wel in de wet
opgenomen dienen te worden. Zij vragen waarom de regering hiervan
heeft afgezien, mede in het licht van het feit dat de toelichting een drietal
welomschreven gronden bevat.
De regering heeft geen criteria opgenomen in de wet omdat het aanwijzen
van risicosectoren een afweging is die telkenmale op andere gronden kan
worden gemaakt. Risicoanalyse van de Inspectiediensten is hierbij van
belang. Als uit een risicoanalyse blijkt dat een meldingsplicht in een
bepaalde sector noodzakelijk is, is het wenselijk dit snel te kunnen
invoeren. De criteria moeten daarom niet te statisch zijn door ze in de wet
vast te leggen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 408, nr. 6

7

De leden van de SP-fractie vragen of de regering bereid is om de
meldingsplicht voor alle sectoren van toepassing te laten zijn, dit na een
jaar te evalueren en op basis daarvan een voorstel te doen om een aantal
sectoren eventueel uit te zonderen.
Het Europese Hof van Justitie heeft geoordeeld dat een meldingsplicht
voor zelfstandigen in risicosectoren toegestaan is. Een algemeen
vermoeden van fraude – en dus een meldingsplicht voor zelfstandigen in
alle sectoren – kan echter niet volstaan als rechtvaardiging voor een
beperking van het vrij verkeer van diensten. Er moet dus sprake zijn van
een meldingsplicht die beperkt is tot de gevallen waarin er een reden is
om te controleren of de verplichtingen zijn nagekomen. De regering wil
om deze reden de meldingsplicht niet in alle sectoren toepassen.
De leden van de D66-fractie vragen op welke wijze buitenlandse zelfstandigen kunnen weten dat er in Nederland een meldingsplicht geldt als zij
hier een opdracht aannemen? Temeer daar een meldingsplicht voor
zelfstandigen geen deel uitmaakt van Europese regelgeving achten de aan
het woord zijnde leden het goed mogelijk dat dit bij veel zelfstandigen
onbekend zal zijn. Daarnaast vragen zij of de meldingsplicht ook van
toepassing is op Nederlandse zelfstandigen die in opdracht van een
buitenlandse dienstverrichter werken ten behoeve van een Nederlandse
dienstontvanger.
Voordat de meldingsplicht ingaat zal er voorlichting worden gegeven aan
zowel buitenlandse dienstverleners als binnenlandse dienstontvangers.
De ervaring in België leert dat met name het voorlichten van de dienstontvangers effectief is. Zij moeten immers verifiëren of de melding gedaan is
en zij zullen een dienstverrichter hier op willen wijzen. Mocht een
zelfstandige dus niet bekend zijn met de meldingsplicht dan zal de
ontvanger van de dienst hem daarop attenderen.
De meldingsplicht is niet van toepassing op Nederlandse zelfstandigen die
in opdracht van een buitenlandse dienstverrichter werken ten behoeve
van een Nederlandse dienstontvanger. Zij zijn immers al op andere
manieren bekend bij de Nederlandse instanties, bijvoorbeeld door de
afdracht van belasting en inschrijving bij de Kamer van Koophandel.
2.4. Uitzondering meldingsplicht voor kleine bedrijven
De leden van de CDA-fractie constateren dat in de nieuwsbrief van de
rijksoverheid betreffende de meldingsplicht als aanhef «Meldingsplicht
voor grote bedrijven» wordt vermeld. Dit impliceert dat kleine bedrijven
zich niet hoeven te melden. In de Richtlijn wordt een uitzondering
gemaakt voor personen- en beroepsvervoer. Daarnaast zal de regering
een uitzondering maken voor kleine dienstverleners uit bijvoorbeeld de
grensregios die regelmatig in Nederland een dienst verrichten. Voor een
Duitse glazenwasser die regelmatig in Nederland ramen lapt, zou de
volledige meldingsplicht te zwaar zijn waardoor er voor deze situaties een
melding is ingevoerd die 1 jaar geldig is. De leden van de CDA-fractie
vragen de regering om nader in te gaan op de definitie van kleine
dienstverleners en vragen hoe zich dit verhoudt tot de «kop» van de
nieuwsbrief waarin wordt geïmpliceerd dat er geen meldingsplicht is voor
kleine bedrijven.
De meldingsplicht geldt in principe voor alle bedrijven die tijdelijk in
Nederland een dienst komen verrichten. In het wetsvoorstel zijn twee
uitzonderingen voorzien. De eerste uitzondering zal bij amvb worden
gemaakt voor het personen- en goederenvervoer, behalve cabotageactiviteiten. De tweede uitzondering zal eveneens bij amvb worden
gemaakt voor kleine dienstverleners die regelmatig in Nederland een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 408, nr. 6

8

dienst verrichten. Uitgangspunt daarbij is een micro-onderneming
(minder dan 10 werknemers) die zo vaak in Nederland een dienst verricht
dat het invullen van de melding een te zware administratieve last wordt.
De kleinste buitenlandse bedrijven die vaak in Nederland actief zijn
worden dus uitgezonderd van de meldingsplicht. Aldus dient de kop van
de nieuwsbrief te worden uitgelegd.
De leden van de SP-fractie vragen de regering om de amvb waarin de
precieze vereisten van de melding en de afbakening van de doelgroep
waarop deze melding van toepassing is, zo spoedig mogelijk maar uiterlijk
een week voorafgaand aan de plenaire behandeling aan de Kamer te
zenden.
De amvb met de precieze vereisten van melding en met de uitzonderingen
voor het personen- en goederenvervoer en kleine bedrijven is nog niet
gereed. Snelle inwerkingtreding van de amvb is niet noodzakelijk omdat
het meldingsysteem nog moet worden gebouwd. De regering kan de
amvb daarom niet voorafgaand aan de plenaire behandeling toesturen.
3. De coördinatieverordening sociale zekerheid en A1-verklaringen
De leden van de VVD-fractie vragen op basis waarvan de regering
concludeert dat er veel meer gedetacheerde werknemers in Nederland zijn
dan op basis van de A1-verklaringen valt op te maken.
Zoals ook in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel staat, heeft
de regering redenen om aan te nemen dat het aantal ontvangen
A1-verklaringen geen betrouwbaar beeld geeft van het aantal detacheringen. Om te beginnen is een A1-verklaring, waarmee een werknemer
kan aantonen dat hij buiten Nederland sociaal verzekerd is, geen
voorwaarde voor detachering. Het aantal A1-verklaringen lijkt daardoor uit
de pas te lopen met het werkelijke aantal detacheringen. Volgens cijfers
van de Europese Commissie heeft België bijvoorbeeld in 2013 134.340
A1-verklaringen ontvangen. Uit de cijfers van het Limosa-systeem, waarin
alle werknemers zich moeten melden die tijdelijk in België komen werken
en die in principe niet onderworpen zijn aan de Belgische socialezekerheid, blijkt echter dat er in dat jaar voor 390.000 werknemers
meldingen zijn gedaan. Een andere reden om te concluderen dat er veel
meer gedetacheerde werknemers zijn dan op basis van de A1-verklaringen valt op te maken, is dat (lang) niet alle A1-verklaringen die door
andere lidstaten worden afgegeven ook daadwerkelijk in Nederland
worden ontvangen. Een treffend voorbeeld is het aantal A1-verklaringen
dat de Sociale Verzekeringsbank (SVB) in 2013 uit Portugal ontving.
Volgens cijfers van de Europese Commissie heeft Portugal in dat jaar
6.293 A1-verklaringen voor werken in Nederland afgegeven. De SVB heeft
echter minder dan 300 A1-verklaringen ontvangen, nog geen 5% van het
totaal.
De leden van de SP-fractie vragen naar de juridische mogelijkheden
aangaande het eenzijdig toepassen van het werklandbeginsel bij
premieafdrachten en het eenzijdig opnemen van recht op Nederlandse
werknemersverzekeringen in de harde kern van arbeidsvoorwaarden. Ze
vragen naar de opvatting van de regering aangaande het nationaal
regelen van het werklandbeginsel. De leden vragen verder op welke
rechten aangaande de Nederlandse sociale zekerheid gedetacheerde
werknemers aanspraak kunnen maken.
Het werklandbeginsel is op Europees niveau geregeld, en wel in Verordening (EG) Nr. 883/2004 (de Coördinatieverordening). Het werklandbe-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 408, nr. 6

9

ginsel houdt in dat bij grensoverschrijdende werkzaamheden de
werknemer onderworpen is aan het (publieke) socialezekerheidsstelsel
van het land waar de werkzaamheden feitelijk worden verricht. In
afwijking daarvan kan de werknemer in bepaalde, in de Coördinatieverordening geregelde situaties, verzekerd blijven in een ander land dan het
werkland. Die situaties betreffen detachering (artikel 12 van de Coördinatieverordening) en werken in twee of meer landen (artikel 13 van de
Coördinatieverordening).
Door de uitzonderingen die zijn opgenomen in Europese regelgeving
heeft Nederland niet de mogelijkheid om eenzijdig het werklandbeginsel
toe te passen of dit nationaal te regelen. Een andere reden om het
werklandbeginsel niet nationaal te regelen, is het gezamenlijk belang van
de lidstaten bij de onderhavige regeling. Dit gezamenlijk belang is dat het
socialezekerheidsstelsel van slechts één land tegelijk van toepassing kan
zijn. Hiermee wordt voorkomen dat iemand tussen wal en schip valt, of
dubbel verzekerd is in meerdere lidstaten.
De rechten aangaande de Nederlandse sociale zekerheid waarop
gedetacheerde werknemers aanspraak kunnen maken, hangen af van
waar de werknemer verzekerd is. Is de werknemer op grond van het
werklandbeginsel verzekerd in Nederland, dan gelden alle rechten die uit
die verzekering voortvloeien. Is de werknemer op grond van de hiervoor
genoemde uitzonderingen op het werklandbeginsel (te weten de artikel 12
en 13 van de Coördinatieverordening) verzekerd in een ander land, dan
kan geen aanspraak worden gemaakt op de Nederlandse sociale
zekerheid.
De leden van de VVD-fractie vragen hoe vaak er ontduiking van de
Nederlandse wet is geconstateerd bij gedetacheerden met en zonder
A1-verklaring?
Een A1-verklaring is geen voorwaarde voor detachering. De Inspectie
SZW houdt niet bij of een overtreding van de arbeidswetgeving wordt
begaan door iemand met of zonder A1-verklaring.
4. Verhouding met voorstel Europese Commissie voor aanpassing
detacheringsrichtlijn
De leden van de fracties van de VVD, de PvdA, het CDA, D66 en de SGP
wijzen op het voorstel van de Europese Commissie voor aanpassing van
de detacheringsrichtlijn dat op 8 maart 2016 is uitgebracht. De leden van
de PvdA-fractie zijn van mening dat voor een effectievere aanpak van
uitbuiting, verdringing en oneerlijke concurrentie naast dit wetsvoorstel
ook een fundamentele herziening van de detacheringsrichtlijn noodzakelijk is. De leden van de fracties van de PvdA, het CDA en D66 vragen hoe
het voorstel van de Europese Commissie zich verhoudt tot het
wetsvoorstel. In hoeverre interfereert de herziening van de detacheringsrichtlijn met de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel, zo
vragen de leden van de CDA-fractie.
Het voorstel van de Europese Commissie voor aanpassing van de
detacheringsrichtlijn interfereert niet met het onderhavige wetsvoorstel
ter implementatie van de handhavingsrichtlijn. Ten eerste omdat er nog
onderhandeld zal moeten gaan worden over het voorstel van de Europese
Commissie. De Raad en het Europees Parlement zullen uiteindelijk samen
tot een definitieve tekst moeten komen. Tot die tijd verandert er niets aan
de detacheringsrichtlijn en is interferentie met het wetsvoorstel niet aan
de orde. Ten tweede, de handhavingrichtlijn ziet op de verbetering van de
handhaving van de detacheringrichtlijn en niet op de inhoud daarvan. Dat
betekent dat wanneer het voorstel zoals dit nu voorligt wordt aangenomen, de wijzigingen van de detacheringsrichtlijn slechts van beperkte

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 408, nr. 6

10

invloed zullen zijn op de nu in het onderhavige wetsvoorstel voorliggende
wijzigingen. Dat wil zeggen, er zouden bepalingen moeten worden
toegevoegd aan de wet, maar er zouden nauwelijks bestaande bepalingen
moeten worden gewijzigd. Alleen de uitleg van de harde kern van de
arbeidsvoorwaarden zou in dat geval veranderen.
De leden van de VVD-fractie refereren aan de uitleg van de harde kern van
de arbeidsvoorwaarden in het wetsvoorstel. Zij vragen of de voorgestelde
wijziging van de arbeidsvoorwaarden in het wetsvoorstel en de voorgestelde wijziging door de Europese Commissie onzekerheid geven voor
zowel ondernemer als gedetacheerde werknemer. Men is van mening dat
zowel de gedetacheerde werknemer als de ondernemer baat hebben bij
duidelijkheid over arbeidsvoorwaarden. Kan de regering onderbouwen
waarom nu (al) is gekozen voor een uitbreiding van de arbeidsvoorwaarden terwijl dit ook mogelijk weer kan worden teruggedraaid met een
herziening van de detacheringsrichtlijn.
In het wetsvoorstel is de harde kern van de arbeidsvoorwaarden verduidelijkt aan de hand van de meest recente jurisprudentie. Dat is dus een
uitleg van de harde kern van de arbeidsvoorwaarden op basis van de
huidige detacheringsrichtlijn. De Commissie stelt voor om in de detacheringsrichtlijn onder andere de definitie van de harde kern te wijzigen. In
plaats van te spreken van «minimumbeloning» wordt gesproken van
«beloning». Met het voorstel verduidelijkt de Commissie dat onder
beloning alle looncomponenten moeten worden verstaan. Een dergelijke
uitleg van beloning is op basis van de huidige detacheringsrichtlijn niet
mogelijk en kan dus nu niet in het wetsvoorstel worden opgenomen.
Niettemin acht de regering het wenselijk de harde kern al te verduidelijken
op basis van de huidige richtlijn zodat ook in de periode dat er nog geen
gewijzigde detacheringsrichtlijn van kracht is, helderheid is voor
werkgevers en werknemers. Overigens stelt de Commissie voor dat de
toepasselijke arbeidsvoorwaarden voor gedetacheerde werknemers
worden verruimd. Er lijkt dus van terugdraaien van de uitbreiding van de
harde kern geen sprake.
De leden van de PvdA-fractie vragen een appreciatie van het voorstel van
de Europese Commissie. Ze vragen in hoeverre het bijdraagt aan het
verder tegengaan van uitbuiting, verdringing, oneerlijke concurrentie en
sociale dumping en hoe het voorstel zich verhoudt tot de brief met
suggesties voor aanpassing van de detacheringsrichtlijn die het kabinet
eerder aan de Europese Commissie gestuurd heeft. In hoeverre zijn de
suggesties van het kabinet overgenomen? Ook vragen de leden van de
PvdA-fractie wat het verdere traject van het voorstel is en wat zal de
Nederlandse input hierbij zijn. Is de regering bereid om nationale
maatregelen te treffen indien de voorstellen van de Europese Commissie
niet voldoende zijn en speelt de recente kwestie inzake de uitbuiting van
Roemeense werknemers in de scheepsbouw hierbij een rol?
De leden van de SGP-fractie vragen of de regering het wenselijk vindt dat
in Europees verband helder wordt geregeld dat het betalen van het
volledige cao-loon tot de harde kern van de arbeidsvoorwaarden behoort
en welke inspanningen in Europees verband zijn verricht om tot
helderheid te komen.
Voor de appreciatie van het voorstel van het kabinet verwijs ik de leden
van de fracties van de PvdA en de SGP naar het BNC-fiche dat vóór
29 maart 2016 naar de Tweede Kamer zal worden gestuurd. Ik bestudeer
de kwestie van de Roemeense werknemers in de scheepsbouw en zal
binnenkort de antwoorden op vragen die hierover gesteld zijn naar de
Tweede Kamer sturen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 408, nr. 6

11

5. Harde kern arbeidsvoorwaarden
De leden van de VVD-fractie vragen waarom de regering de uitbreiding
van de harde kern van de arbeidsvoorwaarden beschrijft als een verduidelijking?
De regering is voor de uitleg van de harde kern van de arbeidsvoorwaarden gebonden aan de detacheringsrichtlijn en de uitleg die hiervan
door het Europese Hof van Justitie wordt gegeven. Het wetsvoorstel
codificeert de hofjurisprudentie en is in die zin dus geen uitbreiding van
de harde kern, maar een verduidelijking. Het wetsvoorstel regelt tevens
dat algemeen verbindend verklaarde cao-afspraken die betrekking hebben
op de verduidelijkte harde kern, ook gelden ten aanzien van gedetacheerde werknemers. Cao-partijen hoeven deze dus niet meer apart te
benoemen in hun cao om van toepassing te laten zijn op gedetacheerde
werknemers. Dat kan worden gezien als een uitbreiding van de harde kern
van de arbeidsvoorwaarden.
De leden van de VVD-fractie vragen waarom de regering ervoor kiest om
de wet te wijzigen als sociale partners ook zelf over arbeidsvoorwaarden
kunnen beslissen. Wordt de harde kern nu door de wet of door sociale
partners bepaald? Zij vragen hoeveel sectoren wel duiding hebben
gegeven aan de harde kern van arbeidsvoorwaarden in hun cao en
hoeveel procent dit is van het totaal.
De inhoud van de cao is aan cao-partijen, zij gaan over de arbeidsvoorwaarden. Omdat cao-partijen het soms niet eens worden over welk deel
van de cao ook geldt voor gedetacheerde werknemers of omdat zij er
simpelweg niet over hebben nagedacht, staat in slechts negen cao’s
gedefinieerd wat tot de harde kern moet worden gerekend. Deze cao’s
hebben betrekking op 12% van alle werknemers die onder een cao vallen.
Alleen in sectoren waar een cao is waarin de harde kern is gedefinieerd,
hebben gedetacheerde werknemers recht op de harde kern van de
arbeidsvoorwaarden. Vanuit het oogpunt van gelijk loon voor gelijk werk
vindt de regering dit onwenselijk en daarom regelt dit wetsvoorstel dat de
bepalingen die tot de harde kern moeten worden gerekend, automatisch
van toepassing zijn op gedetacheerde werknemers. Het wetsvoorstel duidt
alleen de elementen van de harde kern. Wat daar precies toe wordt
gerekend, is aan sociale partners. Zij moeten voor een buitenlandse
dienstverrichter duidelijk maken om welke cao-bepalingen het precies
gaat. Hiervoor is door het Ministerie van SZW, conform artikel 4 lid 3 van
de detacheringsrichtlijn, reeds een website beschikbaar gesteld.
De leden van de PvdA-fractie vragen waarom de regering in het onderhavige wetsvoorstel heeft besloten de reistijdvergoeding niet op te nemen
als loonbestanddeel. In hoeverre is dit een probleem als de vraag speelt of
de reistijd naar de werkplek voor rekening van de werkgever of de
werknemer is, zoals in de bouw?
De reistijdvergoeding is wel opgenomen als deel van de harde kern van
de arbeidsvoorwaarden. De CAO bouwnijverheid bevat inderdaad
bepalingen over het vergoeden van reisuren, waarbij onder reisuren
wordt verstaan de uren waarin gereisd wordt van de woning tot het werk
en terug. Er wordt met uitzondering van de eerste zestig minuten per dag
door de werkgever aan de werknemer een vergoeding gegeven van het
voor die werknemer geldende garantie-uurloon. In het arrest in de Finse
vakbondszaak (ECLI:EU:C:2015:86) dat de regering met dit wetsvoorstel
codificeert, heeft het Europese Hof van Justitie bepaald dat een dergelijke
vergoeding moet worden aangemerkt als onderdeel van het
minimumloon. In het voorgestelde artikel 2, zesde lid, van de Wet avv is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 408, nr. 6

12

bij onderdeel c onder punt 5 bepaald dat tot het minimumloon ook de
kostenvergoeding voor (ondermeer) reiskosten moet worden gerekend.
Dit omvat dus ook een reiskostenvergoeding gerelateerd aan de reistijd.
Overigens is in de Hofjurisprudentie en in de Nederlandse jurisprudentie
vastgesteld dat het bij de bepaling van deze reistijdvergoeding gaat om
reistijd van de tijdelijke verblijfplaats van de gedetacheerde werknemers
naar de werkplek. Vergoedingen voor onkosten die de gedetacheerde
werknemer daadwerkelijk heeft te maken in verband met de terbeschikkingstelling, zoals reiskosten, maar ook huisvesting en voeding, vallen
echter niet onder het minimumloon. Dit volgt ook uit artikel 3, zevende lid,
van de detacheringsrichtlijn en is in de uitspraak van het Hof van Justitie
nader verduidelijkt. Hierbij kan gedacht worden aan de extra reiskosten
naar het land waar de gedetacheerde werknemer ter uitvoering van de
arbeidsovereenkomst de arbeid gewoonlijk verricht. Dit – en het onderscheid tussen reistijdvergoeding en reiskostenvergoeding – is in de nota
van wijziging nog nader verduidelijkt.
De leden van de PvdA-fractie constateren dat in het wetsvoorstel
bovenwettelijke sociale zekerheidsafspraken zoals loondoorbetaling bij
ziekte niet tot het minimumloon behoren. Zij vragen wat de consequenties
hiervan zijn voor het bovenwettelijke deel dat per cao verschilt. Behoort
dit tot de harde kern van arbeidsvoorwaarden die ook ten aanzien van
gedetacheerde werknemers in acht moeten worden genomen?
Afspraken in de cao over bovenwettelijke sociale zekerheid behoren niet
tot de harde kern van de arbeidsvoorwaarden. De gedetacheerde
werknemer heeft bij ziekte recht op ziekengeld op grond van de sociale
zekerheidswetgeving van de uitzendende staat. Verder betekent de
coördinatieverordening voor de sociale zekerheid dat aanspraak op loon
of uitkering bestaat in geval van ongeschiktheid tot werken. Cao-afspraken
over aanvullende uitkeringen boven de geldende sociale verzekeringsregels over loondoorbetaling of ziekengeld bij ziekte worden daarom niet
tot de harde kern van de arbeidsvoorwaarden gerekend.
De leden van de SP-fractie vragen hoe de regering voornemens is de
Kamer op de hoogte te houden van de voortgang rond het vastleggen van
kernbepalingen in cao’s.
Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zal in zijn
cao-onderzoek bij houden in hoeveel cao’s de harde kern wordt aangewezen. Het eerste onderzoek zal begin 2017 worden afgerond.
6. Boetebeleid
De leden van de fracties van D66 en de SGP vragen naar het boetebeleid.
De leden van de SGP-fractie vragen of zij uit de reactie van de regering in
het nader rapport terecht hebben begrepen dat bij het opleggen van
boetes de omstandigheden van het geval serieus gewogen zullen worden.
Deze leden vragen of de regering kan bevestigen dat het enkele feit dat,
zonder opzet, niet tijdig aan de informatieplicht is voldaan niet per
definitie tot hogere boetes leidt dan op grond van bijvoorbeeld de Wet
arbeid vreemdelingen worden opgelegd.
De regering zal bij beleidsregel de feitelijke boetebedragen vast stellen; in
de wet is slechts de maximumboete vastgelegd. Het boetemaximum zal
enkel bereikt worden bij herhaalde recidive. Bij het vaststellen van de
hoogte van de boete speelt uiteraard mee of de dienstverrichter met of
zonder opzet en voor de eerste keer of niet de meldingsplicht of informatieplicht niet nakomt. De leden van de SGP-fractie nemen dus terecht aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 408, nr. 6

13

dat niet-naleving niet per definitie tot hogere boetes leidt dan bijvoorbeeld
op grond van de Wet arbeid vreemdelingen worden opgelegd.
De leden van de D66-fractie vragen hoe zwaar de sanctie is als een
zelfstandige niet op de hoogte is van de meldingsplicht en zich niet meldt
bij het aannemen van een opdracht in Nederland. Is de regering bereid
om een eerste overtreding van een zelfstandige die te goeder trouw
handelt en daadwerkelijk zelfstandige blijkt, af te doen met een
waarschuwing
Zoals hierboven gemeld, zullen de precieze boetebedragen nog worden
vastgelegd in een beleidsregel. Indien er te goeder trouw voor de eerste
keer ten onrechte geen melding wordt gedaan, kan een waarschuwing tot
de mogelijkheden behoren, maar daarbij kunnen ook nog andere
omstandigheden aan de orde zijn, zoals of de dienstverrichter of
zelfstandige inmiddels wel heeft gemeld of dat hij daartoe geheel niet is
gehouden vanwege de sector waartoe hij als zelfstandige hoort.
7. Handhavingskosten
De leden van de SP-fractie constateren dat de Inspectie SZW de taak krijgt
om de wederzijdse bijstand en administratieve samenwerking tussen
landen uit te voeren. De leden vragen hoeveel FTE’s voor deze uitvoering
nodig zijn en vragen of hiertoe het aantal FTE’s bij de Inspectie zal worden
uitgebreid. Verder constateren zij dat de handhavingskosten die voortvloeien uit het voorliggend wetsvoorstel volledig voor rekening van de
Inspectie SZW komen. De leden vragen de regering om een inschatting
van de hoogte van deze kosten en vragen op basis waarvan de regering
aanneemt dat dit door de Inspectie gedragen kan worden.
Op dit moment ligt de taak van administratieve bijstand in het kader van
de detacheringsrichtlijn ook al bij de Inspectie SZW, namelijk bij het
verbindingsbureau van de Inspectie SZW. Via het verbindingsbureau
wordt zaakinformatie tussen Europese inspecties en sociale partners
uitgewisseld voor het toezicht op arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden. Omdat deze taak nu ook al wordt uitgevoerd door het verbindingsbureau, is de inschatting dat er geen extra capaciteit nodig is voor
de inzet van het verbindingsbureau.
Een exacte berekening van de extra capaciteit die voor de Inspectie SZW
benodigd is om toezicht te houden op de wet en om deze wet te kunnen
handhaven, is lastig te maken. Daarvoor zijn nog teveel onzekere factoren
in het spel. Wel kunnen een aantal elementen benoemd worden die van
invloed zijn op de benodigde capaciteit. De Inspectie SZW verwacht dat de
invoering van vier nieuwe beboetbare feiten leidt tot extra toezicht en
handhaving in de vorm van onder andere uitbreiding reguliere toezichtcontroles, aanvullend onderzoek, constatering overtreding, opmaken
boeterapport en procedure boeteoplegging. Daartegenover staat dat, als
dit wetsvoorstel van kracht wordt, buitenlandse werkgevers verplicht
bepaalde gegevens in Nederland beschikbaar moeten hebben. Naar
verwachting betekent dit voor deze onderzoeken dat dan minder capaciteit
nodig is. Als laatste zal het meldingssysteem de Inspectie SZW in staat
stellen om betere risicoanalyses te maken, hetgeen de effectiviteit van de
handhaving vergroot. Per saldo is de verwachting dat het effect op de
benodigde capaciteit beperkt is.
8. Overige vragen
De leden van de SP-fractie vragen de regering de uitwerking van de amvb
waarin «elementen» worden opgenomen om schijnzelfstandigheid te
herkennen in concept aan de Kamer te zenden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 408, nr. 6

14

De Tweede Kamer zal vooraf worden geïnformeerd over de op te nemen
elementen om schijnzelfstandigheid te herkennen.
De leden van de PvdA-fractie constateren dat ook een werknemer van de
dienstverrichter als contactpersoon kan fungeren. Zij vragen in hoeverre
dit het risico met zich mee brengt dat de werknemer onder druk kan
worden gezet om onjuiste informatie te geven en hier zelf vervolgens de
schuld van te krijgen.
De informatieverplichting is een plicht voor de dienstverrichter. Bij niet of
onvoldoende nakomen zal daarom een boete worden opgelegd aan de
dienstverrichter, het bedrijf. Een werknemer van de dienstverrichter die is
gevraagd om als contactpersoon op te treden hoeft dus niet bang te zijn
om zelf de schuld te krijgen van het geven van onjuiste informatie.
De leden van de fracties van CDA en D66 vragen waarom het bijna twee
jaar heeft geduurd om de richtlijn om te zetten in wetgeving. Zij vragen
wat de gevolgen zijn als de implementatiedeadline van 18 juni 2016 niet
wordt gehaald.
Het voorliggende wetsvoorstel is met grote zorgvuldigheid tot stand
gekomen. De beoordeling van de doelmatigheid en proportionaliteit van
de voorstellen heeft enige tijd in beslag genomen. Daarvoor was het van
belang te praten met andere lidstaten, de relevante jurisprudentie te
bestuderen en overleg te voeren met uitvoeringsorganisaties en handhavende instanties. Zo lang de wet nog niet in werking is getreden, is het
voor de handhavende instanties lastiger om misbruik van de detacheringsrichtlijn aan te pakken. De Europese Commissie heeft bij de
presentatie van het voorstel voor aanpassing van de detacheringsrichtlijn
aangegeven na de implementatiedeadline van de handhavingsrichtlijn te
zullen bezien of alle lidstaten deze richtlijn hebben geïmplementeerd. Bij
ernstige vertraging kan de Europese Commissie een infractieprocedure
starten.
De leden van de D66-fractie vragen op welke manier de evaluatie zal
plaatsvinden. Welke indicatoren worden hiervoor gebruikt en heeft er een
nulmeting plaatsgevonden? Kan de regering deze naar de Kamer sturen?
Het wetsvoorstel bevat een evaluatiebepaling van artikel 8, de meldingsplicht. Twee jaar na invoering van de meldingsplicht zal deze worden
geëvalueerd. De opzet voor de evaluatie moet nog worden gemaakt. Het
is nu eerst zaak de meldingsplicht in technische zin te ontwikkelen.
Overigens zal de Europese Commissie uiterlijk 18 juni 2019 verslag uit
brengen van de toepassing en uitvoering van alle artikelen van de
handhavingsrichtlijn.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
L.F. Asscher

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 408, nr. 6

15