Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1745
Vragen van de leden Gijs van Dijk en Nijboer (beiden PvdA) aan de Minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Staatssecretaris van Financiën
over dat de fiscus zelden antwoord geeft op zzp vragen (ingezonden
20 februari 2018).
Antwoord van Staatssecretaris Snel (Financiën) mede namens de Minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ontvangen 11 april 2018).
Vraag 1
Kent u het artikel «Fiscus geeft zelden antwoord op zzp-vragen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het, zoals de branchevereniging voor inhuur-intermediairs (Bovib)
aangeeft, dat 85% van de zzp-vragen aan de Belastingdienst niet worden
beantwoord en bij 15% van de vragen er geen oordeel door de Belastingdienst wordt gegeven? Zo ja, wat is hier de reden voor? Zo nee, hoe kan dit
verschil van inzicht dan bestaan?
Antwoord 2
De modelovereenkomst waar de Bovib in het genoemde artikel op wijst,
betreft een zogenaamde modelovereenkomst van tussenkomst. Dit is een
bijzondere modelovereenkomst die anders dan andere modelovereenkomsten
de relatie tussen drie partijen regelt. De Bovib heeft in 2016 een modelovereenkomst voorgelegd aan de Belastingdienst die goedgekeurd en gepubliceerd is. Eind 2017 heeft de Belastingdienst een aangepaste en met een
aanvullende overeenkomst uitgebreide versie van deze modelovereenkomst
goedgekeurd en gepubliceerd.
De Belastingdienst houdt geen gegevens bij van het aantal gestelde of
beantwoorde vragen per branchevereniging. Individuele opdrachtgevers en
– nemers zijn degenen die vragen over de feiten en omstandigheden van hun
situatie aan de Belastingdienst voorleggen en met wie de Belastingdienst in
gesprek is. Als partijen uitgaan van de goedgekeurde modelovereenkomst en

1

ah-tk-20172018-1745
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

BNR, 16 februari 2018, Fiscus geeft zelden antwoord op zzp-vragen, https://www.bnr.nl/nieuws/
politiek/10339909/fiscus-geeft-zelden-antwoord-op-zzp-vragen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

daar in de praktijk ook naar handelen dan worden zij beschermd en kunnen
zij buiten dienstbetrekking opereren. De Bovib-modelovereenkomst bevat
meerdere voorwaarden die het ondernemerschap van de opdrachtnemer
versterken; dit is nodig om zo de fictieve dienstbetrekking van tussenkomst
uit te kunnen sluiten. Naast het ontbreken van gezag en leiding en toezicht
door de derde zijn dat bijvoorbeeld ook de aanwezigheid van het
OB-nummer, inschrijving KvK en de vastlegging van aansprakelijkheden. Dat
de Belastingdienst in vrijwel alle vragen van de leden van de Bovib geen
duidelijkheid zou scheppen lijkt gelet op de goedgekeurde modelovereenkomst onaannemelijk.
Vraag 3, 4, 5
Hoe komt het dat de Belastingdienst geen duidelijkheid, zoals Bovib aangeeft,
kan geven of er sprake is van schijnzelfstandigheid of niet?
Is er voldoende capaciteit, maar ook kennis en kunde, binnen de Belastingdienst om deze vragen te toetsen op schijnzelfstandigheid?
Deelt u de mening dat deze onduidelijkheid onwenselijk is en dat deze
onduidelijkheid weg genomen dient te worden, zodat zzp’ers, opdrachtgevers
maar ook werknemers weten waar zij aan toe zijn?
Antwoord 3, 4, 5
Het is niet eenvoudig om altijd aan de hand van de in een overeenkomst
beschikbare informatie een oordeel (zelfstandige/schijnzelfstandige) te geven.
Dit ligt genuanceerder en daarbij beoordeelt de Belastingdienst niet vanuit de
optiek van wel of geen zelfstandige, behoudens bij bepaalde fictieve
dienstbetrekkingen waar dit de uitzonderingsgrond betreft, maar vanuit het
perspectief van wel of geen dienstbetrekking. De Belastingdienst heeft in het
totaal 8.026 verzoeken om vooroverleg om modelovereenkomsten ontvangen,
waarvan hij er 7.825 heeft afgedaan en waarvan er nog 201 stuks in
behandeling zijn (cijfers: 5 maart 2018). Hieronder vallen ook de eerdergenoemde modellen voor tussenkomst.
Bij de beoordeling van modelovereenkomsten zijn er verschillende uitkomsten mogelijk, namelijk toewijzen, afwijzen, intrekken en afbreken. Bij
toewijzen (1.808 overeenkomsten) wordt de gewenste zekerheid gekregen, bij
afwijzen, hetgeen ook duidelijkheid biedt, betekent dat in het algemeen een
voor de indiener(s) ongewenst antwoord (2.810 overeenkomsten), voor
intrekken is een actie van de indiener vereist (dit kan verschillende redenen
hebben, zoals het gebruik door de indiener van een reeds gepubliceerde
modelovereenkomst).
Afbreken doet de Belastingdienst alleen als de indiener niet meer reageert
(3.207 afgebroken overeenkomsten).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2