Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

67
Vragen van het lid Van Haga (Groep van Haga) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en voor Klimaat en Energie over de
schadelijke gevolgen van eroderende windturbines voor gezondheid en
economie (ingezonden 24 augustus 2022).
Mededeling van Minister Jetten (Klimaat en Energie) (ontvangen
27 september 2022).
Vraag 1
Bent u zich ervan bewust dat de wieken van windturbines bestaan uit
glasvezel die met epoxy worden geïmpregneerd? Zo ja, weet u dan ook dat
epoxy circa 30–40% Bisfenol A (BPA) bevat en bent u zich ervan bewust dat
dit een zeer schadelijke stof is?
Vraag 2
Heeft u kennisgenomen van de Noorse studie «Leading Edge erosion and
pollution from wind turbine blades», uit 2021?1
Vraag 3
Bent u zich ervan bewust dat de wieken van windturbines zeer slijtagegevoelig zijn, waarbij hevige erosie optreedt en er daardoor aanzienlijke hoeveelheden BPA in het milieu (bijvoorbeeld in het (drink)water) terechtkomen?
Vraag 4
Bent u ervan op de hoogte dat BPA in verband gebracht wordt met verstoring
van de hormoonhuishouding en ernstige gezondheidsproblemen zoals
kanker, obesitas en voortplantingsstoornissen? Zo ja, waarom is het gebruik
hiervan dan nog altijd toegestaan bij het maken van windturbines?
Vraag 5
Bent u ervan op de hoogte dat het neerslaan van BPA op/in water de kwaliteit
van water ernstig aantast? Zo ja, kunnen wij dan dus concluderen dat veel
water in Nederland ernstig verontreinigd is?

1

ah-tk-20222023-67
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

The Turbine Group, 8 juli 2021, «Leading Edge erosion and pollution from wind turbine
blades», https://docs.wind-watch.org/Leading-Edge-erosion-and-pollution-from-wind-turbineblades_5_july_English.pdf?utm_source=sendinblue&utm_campaign=Nieuwsbrief%
20nr%20197&utm_medium=email.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 6
Heeft u inzicht in welke gevolgen de vervuiling van het (drink)water heeft op
de volksgezondheid? Zo ja, kunt u openbaar maken wat deze gevolgen zijn?
Hoeveel mensen ondervinden hier schade van en wat houdt deze schade in?
Zo nee, waarom zijn hierover geen gegevens beschikbaar?
Vraag 7
Heeft u inzicht in de hoeveelheid BPA die in het milieu terechtkomt door
erosie van windturbines? Zo nee, waarom niet en gaat u daar onderzoek naar
doen?
Vraag 8
Hoeveel windturbines staan er in totaal in Nederland?
Vraag 9
Kunt u aangeven na welk aantal jaren er gemiddeld erosie optreedt aan
windturbines op zee en op land?
Vraag 10
Wordt er regelmatig gecontroleerd of erosie niet eerder dan verwacht
voorkomt?
Vraag 11
Bent u bekend met voorbeelden waarbij er veel eerder erosie waar te nemen
is dan de verwachting was? Zo ja, kunt u aangeven wat de gevolgen hiervan
waren?
Vraag 12
Wordt er onderzoek gedaan naar de potentiële gezondheidsschade die de
BPA die in het milieu terechtkomt veroorzaakt? Zo ja, hoe is dit onderzoek
gedaan en kunt u de bevindingen van dit onderzoek met ons delen? Zo nee,
waarom niet en kan dit in kaart gebracht worden?
Vraag 13
Waarom wordt er nog steeds gekozen voor het bouwen van nieuwe
windturbines in Nederland, als deze zoveel schadelijke stoffen uitstoten?
Vraag 14
Hoe rijmt u de klimaatlobby die actief pleit voor het inzetten van windturbines
bij de energietransitie, met de milieuvervuilende en daarmee volksgezondheidschadende gevolgen van de erosie van deze windturbines?
Vraag 15
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft in 2012 al gewaarschuwd
voor de schadelijke gevolgen van BPA voor de volksgezondheid, waarom
heeft dat niet geleid tot uitgebreid onderzoek naar deze stof in windturbines?
Waarom is de Tweede Kamer niet attent gemaakt op deze waarschuwing?
Zijn artsen in Nederland actief attent gemaakt op deze waarschuwing, zodat
zij hiermee rekening kunnen houden in hun diagnostiek bij een patiënt?
Vraag 16
Hebben artsen en andere gezondheidsprofessionals al eerder aan de bel
getrokken over de mogelijke gezondheidsschade door eroderende windturbines? Zo ja, wat is er gebeurd met deze meldingen en is de Tweede Kamer
hierover geïnformeerd? Zo nee, waarom niet?
Vraag 17
Kunt u in kaart brengen hoeveel de gezondheidsschade die wordt veroorzaakt
door eroderende windturbines de samenleving kost?
Vraag 18
Als de erosie van windturbines inderdaad leidt tot zoveel vervuilende en
schadelijke stoffen in het milieu, kunnen wij daaruit dan concluderen dat de
energietransitie en de klimaatlobby de afgelopen jaren hebben geleid tot een
toename van zorgkosten en druk op de zorg? Wat gaat u eraan doen om dat
te bestrijden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 19
Kunt u aangeven of windturbines ook kunnen worden geproduceerd zonder
dat BPA of andere schadelijke stoffen hierin worden verwerkt? Zo niet, zijn
hiervoor wel mogelijkheden in de toekomst?
Vraag 20
Kunt u aangeven of er andere vormen van energiewinning zijn waarbij het
risico op milieuvervuiling en schade aan de volksgezondheid kleiner zijn?
Mededeling
De vragen van het lid Van Haga (Groep Van Haga) over gevolgen van
eroderende windturbines voor gezondheid en economie (kenmerk:
2022Z15738) kunnen niet binnen de gebruikelijke termijn worden beantwoord.
De reden van het uitstel is dat het verzamelen van informatie en de benodigde interdepartementale afstemming ten behoeve van de beantwoording
meer tijd kost
Ik streef ernaar de vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3