Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

19 637

Vreemdelingenbeleid

Nr. 2508

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN
VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 juli 2019
Op 21 maart jl. heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken een nieuw
algemeen ambtsbericht uitgebracht over Iran. Dit ambtsbericht bevat een
actualisering van eerdere ambtsberichten over Iran en beslaat de periode
van juni 2017 tot en met februari 2019. De informatie uit het ambtsbericht
is voor mij reden om het landgebonden asielbeleid voor Iran op enkele
punten aan te passen.
Om de voorgestelde wijzigingen inzichtelijk te maken wordt hieronder
eerst uiteengezet hoe het landenbeleid Iran in de Vreemdelingencirculaire
was opgenomen. De volgende categorieën vreemdelingen waren
aangeduid als groep van bijzonder aandacht, als groep die systematisch
vervolgd wordt of als risicogroep:
Groep van bijzondere aandacht
De IND verleent een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd op grond
van artikel 29, eerste lid, aanhef en onder a, Vreemdelingenwet aan
Iraanse LHBT’s, tenzij uit het individuele asielrelaas blijkt dat de vreemdeling niet zal worden blootgesteld aan vervolging.
Groepen die systematisch worden blootgesteld aan vervolging
a. christenen die actief zijn voor «nieuwe kerken» of evangeliseren;
b. leden van huiskerken;
c. tot het christendom bekeerde moslims die hun geloof openlijk
belijden, bijvoorbeeld door het bijwonen van kerkdiensten.
Risicogroepen
a. christenen;
b. bahai’s;
c. soefi’s;
d. yarsani’s;

kst-19637-2508
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 19 637, nr. 2508

1

e. personen die actief zijn in de politiek, journalistiek of op het gebied van
de mensenrechten en daarbij significant kritiek uiten op de autoriteiten; en
f. afvalligen van het islamitisch geloof.
Voor wat betreft christenen (onder a genoemd) ziet dit op christenen die
niet reeds vallen onder groepen die systematisch worden blootgesteld
aan vervolging.
Op basis van de informatie uit het algemeen ambtsbericht Iran heb ik
vervolgens bezien of er nog steeds aanleiding bestaat om dit beleid te
handhaven. Ik heb besloten om het landenbeleid op enkele punten te
wijzigen, zoals hieronder uiteengezet.
Groep van bijzondere aandacht
Zoals hierboven beschreven waren LHBT’s opgenomen als groep van
bijzondere aandacht in het landenbeleid. Interseksuelen waren niet
aangewezen als aparte groep in het landenbeleid. Op basis van het
huidige ambtsbericht is er geen aanleiding om het beleid hierop te
wijzigen, immers het huidige ambtsbericht geeft aan dat er geen sprake is
van een actief en systematisch opsporingsbeleid.
Het huidige ambtsbericht schetst een positieve ontwikkeling ten aanzien
van de positie van LHBT’s in de Iraanse maatschappij. Het ambtsbericht
geeft aan dat er geen sprake is van een actief en systematisch opsporingsbeleid van LHBT’s. Voor wat betreft transseksuelen zijn er geen bronnen
die stellen dat zij systematisch achtergesteld worden. Ik heb daarom
besloten om niet langer transseksuelen als groep apart op te nemen in het
landenbeleid Iran. De LHB’s wijs ik in het nieuwe beleid aan als risicogroep. LHBT’s komen hiermee te vervallen als groep van bijzondere
aandacht. Door deze beleidswijziging sluit het beleid tevens aan bij het
huidige systeem van het algemene asielbeleid, waar groepen van
bijzondere aandacht niet langer een onderdeel van uitmaken. Het
aanwijzen van LHB’s als risicogroep betekent dat vreemdelingen die
geloofwaardig tot deze groep behoren, met geringe indicaties aannemelijk
kunnen maken dat hun problemen een gegronde vrees voor vervolging
vormen. Op basis van een volgend ambtsbericht van de Minister van
Buitenlandse Zaken zal ik bezien hoe deze situatie zich verder ontwikkeld
heeft.
Groepen van systematische vervolging
Voor de groepen waarbij sprake is van systematische vervolging heb ik
besloten het beleid te handhaven met betrekking tot
a. christenen die actief zijn voor «nieuwe kerken» of evangeliseren;
b. leden die huiskerken bezoeken;
Voor wat betreft sub c «tot het christendom bekeerde moslims die hun
geloof openlijk belijden, bijvoorbeeld door het bijwonen van
kerkdiensten» geldt dat deze categorie niet langer als een aparte groep in
het beleid behouden wordt. Wanneer moslims zich bekeren tot het
christendom en vervolgens hun geloof openlijk belijden, kunnen zij
afhankelijk van de omstandigheden van het individuele geval behoren tot
een van de volgende groepen die in het landenbeleid aangewezen zijn:
– christenen die actief zijn voor «nieuwe kerken» of evangeliseren;
– leden van huiskerken die bijeenkomsten bijwonen
– afvalligen van het islamitisch geloof die hun afvalligheid actief
uitdragen (risicogroep).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 19 637, nr. 2508

2

Risicogroepen
Op basis van het ambtsbericht heb ik besloten wijzigingen aan te brengen
in de risicogroepen.
De yarsani’s en de christenen komen te vervallen in het landenbeleid Iran.
In 2017 zijn de yarsani’s voor het eerst aangemerkt als risicogroep, echter
informatie uit het huidige ambtsbericht geeft niet langer aanleiding om
yarsani’s als risicogroep aangemerkt te houden, deze groep komt in het
huidige beleid te vervallen. Tevens zal de risicogroep christenen komen te
vervallen. Geboren christenen die behoren tot de zogenoemde oude
kerken zijn een grondwettelijk erkende religieuze minderheid. Het
ambtsbericht bevat geen informatie waardoor christenen – anders dan de
christenen die vallen onder groepen van systematische vervolgingbehouden moeten worden als risicogroep.
Ik heb besloten de volgende groepen binnen het landenbeleid Iran aan te
wijzen als risicogroep:
a. bahai’s;
b. Gonabadi soefi’s;
c. personen die actief zijn in de politiek, journalistiek of op het gebied van
de mensenrechten en daarbij significant kritiek uiten op de
autoriteiten;
d. afvalligen van het islamitisch geloof die hun afvalligheid actief
uitdragen;
Afvalligen van het islamitisch geloof is als risicogroep in 2017 opgenomen
in het landenbeleid Iran. Aan uw Kamer is gemeld dat op basis van een
volgend ambtsbericht bezien werd hoe deze situatie zich ontwikkeld heeft.
Het huidige ambtsbericht geeft aan dat afvalligen negatief in de belangstelling van de autoriteiten kunnen komen te staan als zij daar openlijk
voor uitkomen. Dit kan leiden tot arrestaties en strafrechtelijke vervolging.
Ik heb daarom besloten deze groep te behouden als risicogroep.
In de vorige verslagperiode werd aangegeven dat soefi’s het risico liepen
om gearresteerd te worden én dat zij vervolgd werden vanwege het
praktiseren van hun geloof. Het recente ambtsbericht bevat dergelijke
informatie niet ten aanzien van soefi’s. Echter met betrekking tot de soefi
Gonabadi-orde is er wel verontrustende berichtgeving. De huidige
risicogroep soefi’s is daarom aangescherpt in het landenbeleid tot
Gonabadi soefi’s.
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
A. Broekers-Knol

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 19 637, nr. 2508

3