Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2045
Vragen van het lid Drost (ChristenUnie) aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over afschaling van zorg in de Gelre ziekenhuizen
(ingezonden 10 maart 2023).
Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 28 maart 2023).
Vraag 1
Bent u bekend met de berichten «Spoedeisende hulp bijna en kraamzorg
helemaal weg bij Gelre Zutphen» en «Massaal protest bij Gelre Ziekenhuizen
Zutphen»?1 , 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Heeft u signaal gekregen van de Gelre Ziekenhuizen via het Early Warning
System over de precaire financiële situatie van het ziekenhuis?
Antwoord 2
Er is over Gelre Ziekenhuizen geen officiële melding binnengekomen via het
Early Warning System bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). De NZa is wel
op de hoogte van de situatie bij Gelre Ziekenhuizen en houdt een vinger aan
de pols.
Vraag 3
Begrijpt u de zorgen van ziekenhuispersoneel, zorgpersoneel buiten het
ziekenhuis en patiënten over bereikbaarheid van kraamzorg en acute zorg in
de regio?

1

Contact Zutphen, 8 maart 2023, «Spoedeisende hulp bijna en kraamzorg helemaal weg bij
Gelre Zuthpen» (https://www.contactzutphen.nl/nieuws/zorg/445256/spoedeisende-hulp-bijnaen-kraamzorg-helemaal-weg-bij-gelre-zut).
2
Contact Zutphen, 17 februari 2023, «Massaal protest bij Gelre Ziekenhuizen Zutphen» (https://
www.contactzutphen.nl/nieuws/zorg/446024/massaal-protest-bij-gelre-ziekenhuizen-zutphen).

ah-tk-20222023-2045
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Om te komen tot toekomstbestendige inrichting staan ziekenhuizen soms
voor ingrijpende keuzes en het is begrijpelijk dat die tot allerlei gevoelens bij
betrokkenen zoals het zorgpersoneel of bewoners kunnen leiden. Daarom is
het van belang dat zij goed en tijdig worden betrokken bij de plannen en de
verdere besluitvorming. Ik wil benadrukken dat de toegankelijkheid en
kwaliteit van de acute en verloskundige zorg in de regio niet onder druk
staan. Alle inwoners voor wie de locatie in Zutphen het dichtstbijzijnde
ziekenhuis is, kunnen binnen de geldende norm van 45 minuten per
ambulance naar minstens vier andere SEH’s of afdelingen acute verloskunde
vervoerd worden, aldus de RIVM-bereikbaarheidsanalyse uit 2022.
Vraag 4
Is het besluit over de spoedeisende hulp en kraamzorg in Gelre Ziekenhuizen
Zutphen definitief? Zo nee, is er nog een wijziging van het besluit mogelijk?
Antwoord 4
Het is de verantwoordelijkheid van de zorgaanbieder, in dit geval Gelre
Ziekenhuizen, om te beslissen over de inrichting van de zorgorganisatie, mits
dit binnen de geldende normen is. Het betreft hier een voorgenomen besluit
van de raad van bestuur van Gelre Ziekenhuizen om de acute verloskunde te
verplaatsen van de locatie Zutphen naar de locatie in Apeldoorn, en om de
SEH en de IC op de locatie in Zutphen af te schalen. In de komende maanden
wordt het voorgenomen besluit verder uitgewerkt, waarbij alle benodigde
stappen uit de AMvB en ministeriële regeling acute zorg (Uitvoeringsbesluit
Wkkgz, hoofdstuk 8a en Uitvoeringsregeling Wkkgz, hoofdstuk 3a) gevolgd
worden, aldus Gelre Ziekenhuizen. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
(IGJ) ziet hierop toe.
Vraag 5
Wat is uw mening over het feit dat de belangrijkste reden voor de keuze om
de afdeling verloskunde te sluiten een financiële reden is? Is het wat u betreft
een goede zaak dat dergelijke ingrijpende besluiten vooral worden ingegeven
door financieel-bestuurlijke redenen? Zo nee, welke redenen zouden wat u
betreft dominant moeten zijn bij ingrijpende besluiten?
Antwoord 5
Bij de keuzes rondom de inrichting van de zorg is altijd een afweging van de
aspecten kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid aan de orde. Al deze
aspecten zijn van belang en alle moeten voldoende geborgd worden. In het
Integraal Zorgakkoord (IZA) wordt invulling gegeven aan deze afweging. Een
belangrijk uitgangspunt uit het IZA is: zorg dichtbij waar dat kan, en verder
weg waar dat moet, bijvoorbeeld om te kunnen garanderen dat iedereen die
hoogcomplexe zorg nodig heeft erop kan rekenen dat de zorg van goede
kwaliteit is.
Vraag 6
Welke rol hebben regionale zorgprognoses en regioplannen waar de
Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) aan werkt bij keuzes van individuele
ziekenhuizen? Welke rol zou deze regionale benadering wat u betreft moeten
hebben in beslissingen die het zorglandschap beïnvloeden?
Antwoord 6
In het IZA zijn afspraken gemaakt om regionale samenwerking en passende
zorg vorm te geven. Het in kaart brengen van zorguitdagingen in de regio
door het opstellen van regiobeelden en regioplannen is een belangrijke stap
daarbij. Op basis van de regiobeelden worden door de zorgpartijen in de
regio gezamenlijk regioplannen opgesteld voor de meest urgente uitdagingen. Dat moet zich vertalen in specifieke en praktische transformatieplannen
waarvoor ook transformatiemiddelen uit het IZA beschikbaar worden gesteld.
De regiobeelden en -plannen, én de transformatieplannen, moeten helpen om
grote veranderingen in het zorgsysteem op te kunnen vangen.
De regionale zorgpartijen maken afspraken in de regioplannen, met daarin
tenminste beschreven welke partijen met welke oplossingen aan de slag gaan
en op welke schaal, op welke resultaatafspraken daarbij wordt gestuurd, en
hoe de voortgang inzichtelijk wordt gemaakt. De regionale zorgpartijen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

committeren zich aan deze afspraken; deze zijn dus niet vrijblijvend. Dit geldt
dus ook voor de individuele ziekenhuizen. De keuzes van individuele
ziekenhuizen die gevolgen hebben voor het zorglandschap in de regio dienen
in de regio te worden besproken, zodat de toegankelijkheid en kwaliteit van
de zorg wordt geborgd.
Vraag 7
Welke uitvoering heeft u gegeven aan de aangenomen motie die uitspreekt
dat het wenselijk is dat burgers en openbaar bestuur een stem krijgen bij
beslissingen over ingrijpende veranderingen in de breedte van het zorglandschap en de regering vraagt in kaart te brengen wat er mogelijk is om
burgers een stem te geven in besluitvorming over wijzigingen in het
zorglandschap en de mogelijkheid van een regionale zorgraad uit te werken?3
Antwoord 7
Het is van belang dat burgers zich zeker en veilig voelen bij het aanbod van
acute zorg in hun regio. Het is dan ook essentieel dat burgers worden
betrokken bij besluitvormingsprocessen in het kader van veranderingen in het
zorglandschap.
De motie Dik-Faber c.s.4 heeft onder meer opvolging gekregen door middel
van uitgevoerde onderzoeken naar de behoeften, kansen en belemmeringen
voor burgerparticipatie bij de ontwikkeling van regiobeelden en regioplannen
in het kader van de Juiste Zorg op de Juiste Plek. Ik verwijs naar het
onderzoeksrapport «Kennisvraag: De Juiste Zorg op de Juiste Plek. Betrekken
van Burgers»5 en het rapport «Burgers in de boardroom»6, dat u heeft
ontvangen in april 2022. Beide rapporten maken deel uit van de tools van de
website van De Juiste Zorg op de Juiste Plek (JZOJP). Het doel van de
onderzoeken en handvatten over burgerparticipatie op de website van JZOJP
is om kennis en praktijkvoorbeelden te delen zodat systeempartijen, burgers
en patiënten de tools krijgen om optimaal met elkaar samen te werken aan
een passend regionaal zorgaanbod vanuit het perspectief van de burger,
patiënt en cliënt.
Aanvullend wil ik, in het kader van de betrokkenheid van burgers en het
openbaar bestuur, in algemene zin verwijzen naar de AMvB en ministeriële
regeling acute zorg (Uitvoeringsbesluit Wkkgz, hoofdstuk 8a en Uitvoeringsregeling Wkkgz, hoofdstuk 3a). Hierin staan de stappen vermeld die een
zorgaanbieder moet doorlopen bij een voorgenomen besluit om de acute
verloskundeafdeling, IC, en/of SEH te sluiten of het zorgaanbod daar aan te
passen. De AMvB en de regeling borgen de betrokkenheid van onder meer
burgers en gemeenten tijdens het besluitvormingsproces. De zorgaanbieder
moet de inbreng van partijen meewegen in de besluitvorming en aangeven
wat hij met de inbreng doet en neemt uiteindelijk zelf, in overleg met de
zorgverzekeraars, een besluit. Verder verwijs ik ook naar het gegeven dat in
de criteria voor de ROAZ-beelden en ROAZ-plannen is opgenomen dat bij het
opstellen van het ROAZ-plan het burgerperspectief moet worden meegenomen.
Vraag 8
Heeft u grond om de uitspraak van de voorzitter van de raad van bestuur, dat
andere ziekenhuizen in de Achterhoek (Doetinchem, Winterswijk) op termijn
niet zullen ontkomen aan vergelijkbare ingrepen zoals die in Zutphen
genomen wordt, als waar te beschouwen? Zo ja, bent u met deze ziekenhuizen in gesprek over hun financiële situatie?
Antwoord 8
Ik zie deze uitspraken in het licht van het belang om met elkaar in de regio te
werken aan regiobeelden en regioplannen. Dat moet zich vertalen in
specifieke en praktische transformatieplannen waarvoor ook transformatiemiddelen uit het IZA beschikbaar worden gesteld. Zie ook het antwoord op

3

Kamerstuk 31 016, nr. 328.
Zie Kamerstuk 31 016, nr. 328
5
Zie Kamerstuk 31 765, nr. 669
6
Zie Kamerstuk 29 689, nr. 1143.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

vraag 6. Ik zie verder geen redenen om met de genoemde ziekenhuizen in
gesprek te gaan.
Vraag 9
Bent u bereid in gesprek te gaan met de raad van bestuur van de Gelre
Ziekenhuizen over de regionale implicaties van het voorgenomen besluit en
bent u bereid met de raad te bezien op welke manier het regionaal zorgplan
en bewoners uit de regio betrokken kunnen worden bij dit voorgenomen
besluit?
Antwoord 9
Ik zie geen aanleiding om hierover in gesprek te gaan met de Raad van
Bestuur van Gelre Ziekenhuizen. De IGJ en de Nederlandse Zorgautoriteit
houden hier vinger aan de pols. Zie ook het antwoord op vraag 7.
Vraag 10
Is er in het geval van Gelre Ziekenhuizen nog de mogelijkheid dat de banken
Gelre Ziekenhuizen meer financiële ruimte geven totdat een besluit wordt
genomen dat meer rekening houdt met zorgprognoses en de impact van deze
keuze op de bereikbaarheid van kraamzorg en acute zorg op inwoners?
Antwoord 10
Het is de verantwoordelijkheid van zorgaanbieders om hun organisatie
financieel gezond te houden. Zij kunnen dan ook zelf beslissen hoe zij hun
organisatie inrichten en welke bedrijfsvoering daarbij past, mits dit binnen de
geldende normen is. Gelre Ziekenhuizen laat mij weten dat zij reeds onder
bijzonder beheer staan bij de banken, aan hen leggen zij financiële verantwoording af. Dit doen zij eveneens aan de zorgverzekeraars. Ik ben geen
partij in de gesprekken die Gelre Ziekenhuizen met de banken en de
verzekeraars voert.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4