2021D40003

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Financiën heeft op 26 oktober 2021 een aantal
vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister en Staatssecretaris
van Financiën over de door de Minister van Buitenlandse Zaken op
24 september 2021 toegezonden fiches op het beleidsterrein Financiën:
Fiche: Anti-witwasverordening (AMLR) en anti-witwasrichtlijn (AMLD6)
(Kamerstuk 22 112, nr. 3202)
Fiche: Verordening ter oprichting AML Autoriteit (Kamerstuk 22 112,
nr. 3203)
Fiche: Verordening betreffende bij geldovermaking te voegen informatie
(Kamerstuk 22 112, nr. 3205).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Tielen
De adjunct-griffier van de commissie,
Schukkink

nds-tk-2021D40003

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de BNC-fiches
over de EU-voorstellen ter bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering. Zij zien de urgentie en noodzaak van uniforme regels in Europees
en internationaal verband en zijn positief over de oprichting van een
Europese AML/CFT-toezichthouder (Anti-money laundering and
countering the financing of terrorism) en een coördinatie- en ondersteuningsmechanisme voor Europese Financial Intelligence Units (EU FIU’s).
De leden hebben nog enkele vragen.
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de fiches over de anti-witwasverordening en -richtlijn, de verordening
ter oprichting AML Autoriteit en de verordening betreffende bij geldovermaking te voegen informatie. Deze leden hebben daar nog enkele vragen
bij.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de fiches en
stellen hierover een aantal vragen.
De leden van Groep Van Haga hebben kennisgenomen van de genoemde
fiches.
Fiche: Anti-witwasverordening (AMLR) en anti-witwasrichtlijn
(AMLD6)
De leden van de VVD-fractie hechten, net als het kabinet, grote waarde
aan de mogelijkheid tot het delen van gegevens tussen instellingen.
Ondanks de herhaalde inzet van Nederland voor Europese richtsnoeren
om dit mogelijk te maken, komt het beperkt terug in het voorstel. Hoe is
het kabinet voornemens dit tijdens onderhandelingen sterker op de kaart
te zetten nu blijkt dat enkel «benadrukken» niet tot het gewenste resultaat
leidt?
Tevens lezen de leden van de VVD-fractie over het voorstel in AMLD6 van
de Europese koppeling van de verwijzingsportalen bankgegevens, dit
betreffende een portaal dat in het geval van een opsporingsonderzoek
bevraagd kan worden op bankgegevens. Kan het kabinet nader toelichten
hoe dit portaal wordt vormgegeven? Bij welke organisatie ligt de
verantwoordelijkheid over het portaal; de keuze tot gegevensverstrekking
aan opsporingsorganisaties en de ontwikkeling van het portaal?
De AMLD6 bevat aanpassingen ten aanzien van de registers voor
uiteindelijk belanghebbenden (UBO’s) van juridische entiteiten en van
juridische constructies. De leden lezen dat het kabinet «kritisch blijft kijken
naar wijzigingen die eventueel gevolgen kunnen hebben voor de
administratieve lasten van ondernemers, of gevolgen voor de privacy».
De leden van de VVD-fractie hechten veel waarde aan het binnen de
perken houden van de administratieve lasten en het beschermen van de
privacy van ondernemers. Hoe gaat het kabinet zich hier tijdens de
onderhandeling actief voor inzetten?
De leden van de VVD-fractie lezen dat het op bepaalde onderdelen
gewijzigd of aangescherpt regelgevend kader zou kunnen leiden tot
aanvullende lasten voor nationale AML/CFT-toezichthouders die (deels)
van overheidswege worden bekostigd. Tevens lezen zij dat middels de
toetreding van enkele nieuwe groepen meldingsplichtige instellingen,
voor FIU’s een toename in de werklast wordt verwacht. FIU’s dienen
aandacht te geven aan deze nieuwe instellingen aangaande de meldplicht
en toepasselijke regelgeving. Ook kan dit leiden tot een toename van het

2

aantal gemelde transacties. De leden van de VVD-fractie constateren dat
het kabinet de afgelopen jaren stappen heeft gezet om de capaciteitsproblemen bij overheidsinstanties zoals de Financial Intelligence Unit (FIU) te
verhelpen; echter, we zijn er nog niet. Het aantal meldingen van ongebruikelijke transacties loopt al een aantal jaar flink op en daarbovenop een
eventuele toename in de werklast baart de leden van de VVD-fractie
zorgen. Kan het kabinet in kaart brengen wat de implementatie van
AMLD6 aan extra lasten voor de FIU en Nederlandse toezichthouders,
zoals De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten
(AFM), met zich meebrengt?
De leden van de D66-fractie onderschrijven het belang van de bestrijding
van witwassen en terrorismefinanciering volledig. Deze leden begrijpen
uit het fiche dat er aanvullende regels komen omtrent transparantie over
uiteindelijk belanghebbenden. Tevens merken deze leden op dat het
kabinet schrijft dat de aanscherping van verplichtingen zou kunnen leiden
tot meer regeldruk. De leden van de D66-fractie vragen of het kabinet ook
oog heeft en houdt voor de gevolgen voor consumenten en bedrijven die
geen financiële instelling zijn. Hoe borgt het kabinet dat de toegang tot
financiële diensten voor bijvoorbeeld maatschappelijke organisaties als
NGO’s, mkb-bedrijven en consumenten niet wordt verkleind als gevolg
van meer en strengere regels voor financiële instellingen, zo vragen deze
leden.
De leden van de fractie van D66 hechten net als het kabinet waarde aan de
mondiale voortrekkersrol van de Europese Unie op het gebied van
bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering. Deze leden vragen
naar de gevolgen voor Nederlandse financiële instellingen die internationaal opereren. Gelden dezelfde regels die binnen de Europese Unie
gelden ook voor geldstromen die buiten de EU lopen, zo vragen de leden
van de D66-fractie. Deze leden vragen daarnaast naar de wijze waarop de
EU voornemens is andere landen te overtuigen van het belang van deze
regels en het overnemen van de Europese regelgeving ter voorkoming
van witwassen en terrorismefinanciering, gelet op mondiale harmonisatie
van de financiële regelgeving.
De leden van de D66-fractie begrijpen dat er technische reguleringsnormen kunnen worden opgelegd met betrekking tot minimumvereisten
waaraan het groepsbeleid moet voldoen. Deze leden vragen of er andere
regels kunnen gelden voor bedrijven met een niet-meldingsplichtig
moederbedrijf dan voor bedrijven met een meldingsplichtig moederbedrijf, met het oog op een gelijk speelveld voor alle bedrijven.
De leden van de fractie van D66 zijn verheugd om te lezen dat de
technische reguleringsnormen zo nodig geactualiseerd dienen te worden
om rekening te houden met innovatie en technische ontwikkelingen. Deze
leden vragen of deze technische reguleringsnormen niet vanaf het begin
al innovatie mogelijk moeten maken. De normen zouden geen innovaties
in de kiem moeten smoren, vinden de leden van de D66-fractie, dus hoe
wordt geborgd dat de normen innovaties en technische ontwikkelingen zo
mogelijk zelfs aanjagen, zo vragen deze leden.
De leden van de D66-fractie onderschrijven het belang van voldoende
aansluiting bij de grijze en zwarte lijsten van de Financial Action Task
Force. Deze leden vragen naar de monitoring van de aansluiting, om te
voorkomen dat er meerdere lijsten zijn. Tevens vragen deze leden naar de
monitoring van de gevolgen voor mensen die op een dergelijke lijst
terechtkomen. Op welke manier kunnen deze mensen of bedrijven in
beroep gaan als zij op een Europese lijst terecht zijn gekomen als gevolg
van het feit dat ze op een lijst van de FATF stonden, zo vragen deze leden.

3

De leden van de fractie van D66 begrijpen dat de Commissie bevoegdheden krijgt vanuit de AMLR om een lijst van juridische constructies en
entiteiten op te nemen die onderworpen moeten zijn aan dezelfde
transparantievereisten met betrekking tot UBO’s als die gelden voor
trusts. Deze leden vragen naar de waarborgen voor deze verstrekkende
bevoegdheid voor de Commissie op het gebied van privacy. Hoe kan
Nederland een besluit van de Commissie terugdraaien als Nederland het
oneens is met dit besluit, zo vragen deze leden.
De leden van de D66-fractie zijn net als het kabinet niet overtuigd van de
wenselijkheid en noodzaak van de voorgestelde procedure met het oog op
het ontbreken van een comité. Deze leden steunen het kabinet daarom in
het vragen naar het nut en de noodzaak van deze afwijkende procedure.
De leden van de SP-fractie vinden het een goede stap dat er wordt
geprobeerd om de inconsistenties in nationale implementatie op te
lossen. Zij begrijpen dan ook dat er voor een aantal verordeningen is
gekozen. Zij achten het belangrijk dat landen de regels omtrent bestrijding
van witwassen en terrorismefinanciering op dezelfde manier interpreteren. Zij vragen de Minister of hij deze mening deelt en of dit doel
volgens de Minister wordt bereikt met dit pakket aan maatregelen.
Fiche: Verordening ter oprichting AML-Autoriteit
De leden van de VVD-fractie lezen dat dit voorstel financiële consequenties met zich meebrengt voor financiële instellingen die onder het
directe of indirecte toezicht van de AMLA zullen vallen, aangezien
driekwart van de kosten van de AMLA bekostigd zullen worden uit
heffingen aan deze instellingen. Deze instellingen ontvangen in de huidige
situatie heffingen van de nationale toezichthouder waar ze onder vallen.
Gezien het feit dat de eerdergenoemde financiële instellingen in de
huidige situatie heffingen ontvangen van de nationale toezichthouder
waaronder ze vallen, en de AMLA ook bekostigd gaat worden vanuit
heffingen aan deze instellingen, vragen de leden van de VVD-fractie aan
het kabinet of dit betekent dat de onder toezicht staande financiële
instellingen nu zowel aan de AMLA als aan de nationale toezichthouders
heffingen gaan betalen.
De leden van de fractie van D66 begrijpen uit het fiche dat de kwaliteit en
de effectiviteit van het huidige toezicht op het voorkomen van AML/CFT
binnen de EU ongelijk is. Deze leden vragen of banken in andere lidstaten
ook zijn overgegaan tot het categorisch uitsluiten van NGO’s, verschillende soorten mkb-bedrijven en andere soorten klanten, of dat enkel
Nederlandse banken deze stap hebben gezet. Zo nee, waarom achten
Nederlandse banken dit noodzakelijk en andere Europese banken, die
dezelfde regels moeten hanteren, niet, zo vragen deze leden. Zo ja, hoe
kijkt het kabinet naar de proportionaliteit van de regels in relatie tot de
toegankelijkheid van financiële diensten en is er een betere aanpak
mogelijk waarin de veiligheid wordt gewaarborgd, maar de algemene
toegankelijkheid ook, zo vragen deze leden.
De leden van de D66-fractie lezen dat de AMLA in uitzonderlijke omstandigheden de Commissie kan verzoeken om de bevoegdheden van de
nationale toezichthouder over te mogen nemen. Deze leden vragen of het
kabinet kan toelichten wat bedoeld wordt met inadequaat handelen. De
leden van de fractie van D66 steunen het delen van good practices tussen
de lidstaten en spreken de wens uit dat Nederland een van deze good
practices wordt vanwege veilige en efficiënte handhaving.

4

De leden van de fractie van D66 onderschrijven de inzet van het kabinet
om de verantwoordelijkheden van de Europese toezichthouder te
beperken tot verantwoordelijkheden die een toegevoegde waarde hebben.
Deze leden vragen het kabinet echter of het van mening is dat additionele
verantwoordelijkheden van een Europese toezichthouder op bijvoorbeeld
accountants en makelaars geen toegevoegde waarde zouden kunnen
hebben.
De leden van de D66-fractie zijn verheugd om te lezen dat het kabinet
verkent of Nederland als gastland van de AMLA kan fungeren, omdat deze
leden een kans zien voor de versterking van het nationale toezicht, de
samenwerking met de Europese toezichthouder en de internationale
reputatie van Nederland als bestrijder van witwassen en terrorismefinanciering ten goede zou kunnen komen.
De leden van de fractie van D66 lezen in het fiche over additionele kosten
als gevolg van de richtlijn. Deze leden kunnen zich voorstellen dat de
verbeterde handhaving ook tot extra boete-opbrengsten leidt en vragen
het kabinet of deze boete-opbrengsten in Nederland terecht zouden
komen.
De leden van de D66-fractie lezen over de extra informatieverplichtingen
die de oprichting van een Europese autoriteit met zich mee kan brengen.
Deze leden vragen hoe wordt voorkomen dat instellingen additionele
informatie moeten verstrekken en daarom de toegankelijkheid van hun
diensten zouden verkleinen.
De leden van de fractie van D66 zien de mogelijke assistentie van de
AMLA bij het beslechten van meningsverschillen als een positieve
ontwikkeling. Deze leden vragen echter naar de effecten op de standaard
juridische procedures waarin een besluit kan worden aangevochten. Heeft
de beslechting van meningsverschillen door de AMLA een juridische
status, of gaat het enkel om een vorm van bemiddeling, zo vragen deze
leden.
De leden van de SP-fractie hebben enige bedenkingen bij het opzetten van
een gemeenschappelijke toezichthouder of AML/CFT-autoriteit. De leden
juichen samenwerking en een gelijke interpretatie en handhaving van de
regels toe maar denken dat een EU-toezichthouder niet in alle gevallen de
meest geschikte toezichthouder is. De leden vragen de Minister daarom
om zo helder mogelijk uit te leggen waar deze nieuwe toezichthouder op
gaat toezien en waar de nationale toezichthouder op blijft toezien. Klopt
het, vragen zij, dat er veel gevallen zullen zijn waarin de nationale
toezichthouder beter bevoegd is om toezicht uit te oefenen, vanwege het
feit dat deze meer kennis heeft van de binnenlandse situatie en de
instellingen die in Nederland actief zijn?
In het report van het Financieel Expertise Centrum (FEC) dat onlangs naar
de Kamer is gestuurd1 lazen de leden van de Groep Van Haga dat in de
bestrijding van fraude en terrorismefinanciering nog wel eens hier en daar
een steek wordt laten vallen als het om effectiviteit gaat. Een hoop gaat
goed maar er zijn zeker veel verbeterpunten. De leden van de Groep Van
Haga zijn van mening dat als de situatie in Nederland nog flink verbeterd
kan worden, andere landen binnen de EU vast ook in dezelfde situatie
zitten. Hoe denkt de Minister erover als we in dit stadium, waarin er veel
verbeterpunten zijn, op Europees niveau informatie met elkaar gaan
delen?

1

Kamerstuk 35 570 IX, nr. 48

5

De leden van de Groep Van Haga merken op dat in het Financieele
Dagblad van 25 april 2021 een artikel is verschenen waarin wordt beweerd
dat in 90 tot 95 procent van de gevallen sprake is van loos alarm (vals
positief) bij meldingen over verdachte financiële transacties. Hoe kijkt de
Minister naar dit percentage met het vooruitzicht dat dit foutpercentage
internationaal rondgaat in het systeem, de bijbehorende gevolgen voor
personen en bedrijven in acht nemend?
Fiche: Verordening betreffende bij geldovermaking te voegen
informatie
De leden van de VVD-fractie kijken tot slot positief naar het voorstel om
alle Financial Action Task Force (FATF)-aanbevelingen ten aanzien van
crypto’s zoveel mogelijk op EU-niveau te implementeren. De leden
steunen het kabinet bij het vragen om verduidelijking van de reikwijdte en
definities van, en in het wetsvoorstel.
De leden van de D66-fractie steunen de verplichting voor aanbieders van
cryptodiensten om cliëntenonderzoek uit te voeren naar hun klanten en de
tegenpartij van transacties, onder meer met het oog op een gelijk
speelveld tussen aanbieders van cryptodiensten en banken. Deze leden
vragen of het kabinet tevreden is met de handhaving van deze
verplichting en of intensivering van de handhaving noodzakelijk is, mede
in het licht van deze nieuwe regelgeving.
De leden van de fractie van D66 zijn positief over de inzet van het kabinet
om de definities van crypto’s te harmoniseren in verschillende wetgevingsvoorstellen. Deze leden zien daarnaast dat de markt van cryptovaluta
zich snel ontwikkelt, en vragen hoe wordt voorkomen dat de wetgeving
snel achterhaald zou kunnen worden door nieuwe ontwikkelingen op de
cryptomarkten.
De leden van de D66-fractie begrijpen dat contante betalingen de
voornaamste bron van witwassen en terrorismefinanciering zijn in
Europa. Deze leden vragen het kabinet of het tevreden is met de Europese
inzet op de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering via
cashbetalingen. Hoe relateert het kabinet de strenge aanpak rond
financiële instellingen tot de aanpak van cash, zo vragen deze leden.
De leden van de fractie van D66 begrijpen dat Nederland, samen met
België, Frankrijk, Italië en Spanje, concludeert dat het gebrek aan
harmonisatie van limieten voor contante betalingen een zwakte is van het
Europese AML/CFT-systeem. Deze leden vragen of het kabinet van mening
is dat er met deze richtlijn voldoende wordt gedaan om de limieten te
harmoniseren.
De leden van de D66-fractie steunen het verzoek aan de Europese
Commissie om in overleg te treden met de Europese Centrale Bank over
het overwegen van verdere stappen rond het biljet van 500 euro. Deze
leden vragen of De Nederlandsche Bank hier een voortrekkersrol in kan
spelen door deze biljetten om te wisselen voor biljetten met een kleinere
denominatie. Kan Nederland, net als dat het gestopt is met munten van 1
en 2 eurocent, stoppen met het gebruik van biljetten van 500 euro, zo
vragen deze leden.
De leden van de Groep Van Haga hebben gelezen dat in de verordening
staat dat de informatie van de persoon achter het cryptoadres van de
verzender en begunstigde bekend en gedeeld moet worden. De leden
merken op dat cryptodienstverleners er baat bij hebben om hier geen
gehoor aan te geven aangezien de omzet toeneemt als ook witwas- en

6

terrorismefinanciering plaatsvindt. De leden merken op dat er immers
meer vraag naar een markt is in de cryptowereld met een gebrekkige of
niet bestaande screening op personen en hun transacties. Kortom, er is
dus vanuit dit oogpunt geen intrinsieke motivatie om gegevens uit te
wisselen. Kan de Minister uitleggen of en hoe de cryptomarkt gedwongen
kan worden tot het verstrekken en uitwisselen van gegevens? Zo ja, wordt
er gecontroleerd of kan er gecontroleerd worden of dit ook altijd gedaan
wordt en de informatie juist is?
De leden van de Groep Van Haga vragen zich af of er niet binnen de
cryptocurrencymarkt een verschuiving gaat plaatsvinden naar «unhosted
wallets» aangezien er bij dit type wallet geen tegenpartij is waar het naar
verzonden wordt en er dus ook geen informatie gegeven hoeft te worden
over de transactie. Heeft de Minister een stok achter de deur waarmee
deze verschuiving tegengehouden kan worden?

7