Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

22 343

Handhaving milieuwetgeving

Nr. 278

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 21 februari 2012
De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu1 heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de staatssecretaris voor Infrastructuur en Milieu over de
brief van 21 november 2011 inzake Gegaste containers: resultaten actie
Tegengas (Kamerstuk 22 343, nr. 273).
De staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief van 20 februari
2012. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Snijder-Hazelhoff
De griffier van de commissie,
Sneep

1
Samenstelling:
Leden: Gent, W. van (GL), Snijder-Hazelhoff,
J.F. (VVD), voorzitter, Slob, A. (CU), Haverkamp, M.C. (CDA), Aptroot, Ch.B. (VVD),
Samsom, D.M. (PvdA), Jansen, P.F.C. (SP),
Graus, D.J.G. (PVV), Ouwehand, E. (PvdD),
Rouwe, S. de (CDA), Kuiken, A.H. (PvdA),
Bashir, F. (SP), Mos, R. de (PVV), Tongeren, L.
van (GL), Monasch, J.S. (PvdA), Dekken, T.R.
van (PvdA), Dijkgraaf, E. (SGP), Veldhoven, S.
van (D66), Koolmees, W. (D66), ondervoorzitter, Jong, L.W.E. de (PVV), Leegte, R.W. (VVD),
Caluwé, I.S.H. de (VVD) en Holtackers, M.P.M.
(CDA).
Plv. Leden: Braakhuis, B.A.M. (GL), Houwers,
J. (VVD), Wiegman-van Meppelen Scheppink,
E.E. (CU), Koopmans, G.P.J. (CDA), Lucas,
A.W. (VVD), Smeets, P.E. (PvdA), Gerven, H.P.J.
van (SP), Bontes, L. (PVV), Hazekamp, A.A.H.
(PvdD), Bochove, B.J. van (CDA), Groot, V.A.
(PvdA), Ulenbelt, P. (SP), Agema, M. (PVV), El
Fassed, A. (GL), Dikkers, S.W. (PvdA), Jacobi,
L. (PvdA), Staaij, C.G. van der (SGP), Ham, B.
van der (D66), Verhoeven, K. (D66), Bemmel,
J.J.G. van (PVV), Lodders, W.J.H. (VVD), Boer,
B.G. de (VVD) en Werf, M.C.I. van der (CDA).

kst-22343-278
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 343, nr. 278

1

1
Kunt u aangeven wat de resultaten zijn van de metingen van bewust
toegevoegde bestrijdingsmiddelen in containers in Duitsland, zoals die op
7 december 2011 zijn gepresenteerd tijdens de internationale workshop
«How to handle import containers safely» in Hamburg?
Het is interessant om op basis van buitenlandse ervaringen en resultaten
te leren. Het verder uitzoeken van buitenlandse gegevens en vergelijken
met de Nederlandse situatie is een mogelijkheid, maar vergt veel tijd. In
het RIVM-rapport dat op 23 maart 2011 met begeleidende brief aan de
Kamer is gestuurd1 wordt ingegaan op de informatie die nodig is om
dergelijke vergelijkingen te kunnen maken. De in uw vraag genoemde
workshop en daar gepresenteerde resultaten ken ik niet.
2
Kunt u het verschil in uitkomsten van de meetresultaten uit de actie
Tegengas en die uit metingen in Duitsland en Zweden verklaren? Hoe kan
het dat in Duitsland veel hogere percentages gegaste containers worden
gevonden.
Voor een vergelijking van resultaten uit de Actie Tegengas met Duitsland
verwijs ik naar het al genoemde RIVM-rapport en de brief van 17 juni
20112 aan de Kamer. Daar zijn verschillende meetcampagnes, waaronder
ook een in Hamburg, met elkaar vergeleken. Deze vergelijking laat zien dat
het aantal gegaste containers in Hamburg in dezelfde orde van grootte is
als in Nederland.
3
Heeft u in Nederland de verschuiving waargenomen van toegepaste
bestrijdingsmiddelen ter ontsmetting van containers, zoals die ook in
Zweden en Duitsland wordt geconstateerd, bijvoorbeeld een toename in
het gebruik van 1,2-dichloorethaan naar 35% en van benzeen naar 30%?
Zo nee, hoe verklaart u dat?
Een verschuiving van het gebruik van 1,2-dichloorethaan en benzeen is in
Nederland niet waargenomen. In Nederland zien we een afname in het
aantreffen van gassen boven de interventiewaarde in de atmosfeer van
containers. Het aantal keren dat 1,2-dichloorethaan boven de interventiewaarde is aangetroffen, is ongeveer gelijk gebleven. Het is overigens ook
bekend dat 1,2-dichloorethaan ook vrijkomt na het vervaardigen van
houten pallets. Het aantal keren dat benzeen boven de interventiewaarde
is aangetroffen, is sterk afgenomen. Benzeen staat overigens niet bekend
als een bestrijdingsgas, maar kan in de atmosfeer van de container komen
door uitdampende lading.
4
Kunt u aangeven hoeveel patiënten er geregistreerd zijn in Duitsland die
gevolgen ondervinden van blootstelling aan bestrijdingsmiddelen uit
gegaste containers? Hoe verhouden die getallen zich tot het aantal
patiënten in Nederland en hoe verklaart u de verschillen?

1
Tweede Kamer, Vergaderjaar 2010–2011,
22 343, nummer 255.
2
Tweede Kamer, Vergaderjaar 2010–2011,
22 343, nummer 258.

In de brief van 17 juni 20112 is vermeld dat de Duitse Arbeidsinspectie
heeft aangegeven dat bij hen geen gevallen bekend zijn van werknemers
die in de haven van Hamburg gezondheidsklachten hebben gekregen als
gevolg van blootstelling aan gassen in containers. In Nederland zijn sinds
1 januari 2009 in totaal 23 meldingen ontvangen waarbij sprake was van
het vermoeden van mogelijke blootstelling van werknemers aan gassen
bij het openen en lossen van containers (meestal niet in de haven maar bij
de eindontvangers). Sindsdien zijn er 2 meldingen bijgekomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 343, nr. 278

2

5
In hoeverre is de toename door de jaren heen van het aantal bedrijven dat
de wet naleeft bij het openen en betreden van containers, te danken aan
de actie Tegengas?
Door de jaren heen is het nalevingspercentage gestegen. Dat is onder
meer het gevolg van de actie Tegengas. In 2003 was het nalevingspercentage 2% en in 2010 was dit 40% (bron Factsheet gassen in importcontainers 2010, S08-140372, maart 2011). De aandacht die de afgelopen jaren
aan dit onderwerp is gegeven, via ondermeer controles bij de ontvangers
in de haven, heeft duidelijk effect gehad. Voorts hebben werkgevers- en
werknemersorganisaties het «Platform Gassen in containers» (http://
www.pgic.nl/) opgericht, waardoor veel kennis is en wordt verspreid naar
de bedrijven. In december 2011 is de arbocatalogus voor transport en
logistiek ter toetsing aan de Arbeidsinspectie aangeboden met als
onderdeel het veilig openen en betreden van importcontainers.
6
Wat is, binnen de door u geconstateerde verbetering in de totale keten, de
bijdrage van het minder onnodig en overmatig gassen van containers in
landen van herkomst, zoals bedoeld in de motie-Poppe/Boelhouwer
(Kamerstuk 22 343, nr. 246)?
De aandacht die door middel van de actie Tegengas aan het overmatig
gassen van containers is ontstaan, heeft een duidelijk effect gehad bij de
betrokken branches en bedrijven die regelmatig gegaste containers
ontvangen. In de brief van 17 juni 20111 is een aantal voorbeelden
opgenomen van maatregelen die door bedrijven/branches zijn genomen.
Dit betreft onder andere de afspraken die door branches zijn gemaakt met
leveranciers van noten en zuidvruchten, het vervangen van houten pallets
door kunststofpallets en het terugdringen van lijmen met schadelijke
oplosmiddelen.
7
Kunt u de Nederlandse inspectiemethoden in internationaal perspectief
plaatsen? Hoe verhouden de gasvrijcertificaten zich op mondiaal niveau?
Sluiten de Nederlandse gasvrijcertificaten en methoden aan bij de
gasvrijcertificaten en methoden van ons omringende landen? Wat zijn de
eventuele verschillen?
Wat de inspectiemethoden betreft die in verschillende landen worden
gebruikt bestaan er geen internationale (wettelijke) verplichtingen hoe dat
precies te doen. Dit betekent dat er geen identieke werkwijzen en/of
meetmethoden worden gehanteerd. Verschillen tussen gasvrijcertificaten
uit verschillende landen hebben te maken met verschillende meetmethoden, de stoffen die gemeten worden en toetsing aan de norm die
bepaalt of een container gasvrij is of niet. Elk land bepaalt zijn eigen
aanpak die binnen de (inter)nationale vereisten past. De internationale
samenwerking op dit gebied staat nog in de kinderschoenen. Wel vindt er
uitwisseling van ervaringen en kennis plaats door middel van netwerken
en netwerkbijeenkomsten. Onlangs is in België een informatiecampagne
gestart over het veilig openen van en lossen van containers waarbij de
Nederlandse ervaringen zijn gebruikt.
8
Welke gevolgen hebben de gasvrijcertificaten voor het «level playing
field»? Hoe wordt oneerlijke prijsconcurrentie door verschillende
internationale gasvrijcertificaten en methoden voorkomen?
1
Tweede Kamer, Vergaderjaar 2010–2011,
22 343, nummer 258.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 343, nr. 278

3

Een mogelijke consequentie van het hanteren van strengere eisen ten
aanzien van gasvrijcertificaten in Nederland is dat containers via andere
landen/havens binnen gaan komen. De praktijk heeft geleerd dat het
bedrijfsleven zich bewust is van de potentiële gevaren van gegaste
containers en zijn verantwoordelijkheid heeft genomen door afspraken te
maken met leveranciers.
9
Klopt het dat u met de zin «Het op gassen controleren en, indien nodig,
apart zetten van miljoenen containers zal tot oponthoud in de havens
leiden met als gevolg een negatieve invloed op de marktpositie van
Nederlandse havens en alle betrokken partijen ten opzichte van buitenlandse havens» bedoelt dat u handelsbelangen boven milieu- en
volksgezondheidsbelangen stelt? Zo nee, wat bedoelt u dan wel?
Milieu- en gezondheidsbescherming staan voorop. Bij te nemen maatregelen wordt ook een afweging gemaakt met economische ontwikkelingen.
Daarbij speelt ook een rol dat er al sprake is van een duidelijke verbetering
naar aanleiding van de actie Tegengas. Naar verwachting zullen als gevolg
van de lopende initiatieven op termijn verdere verbeteringen plaatsvinden.
10
Welke inspanningen verricht u op internationaal niveau, om met de
concurrerende havens te komen tot een gezamenlijke aanpak van onnodig
en overmatige gassing van containers en de wetsovertredingen die met
gegaste containers worden gepleegd?
De aanpak in de Actie Tegengas is een Nederlandse aanpak. Bedrijven/
branches hebben hun verantwoordelijkheid genomen door internationale
leveranciers aan te spreken waardoor onnodig gassen en vrijkomen van
schadelijke gassen bij de bron is en wordt aangepakt. Uitwisseling van
ervaringen op internationaal niveau vindt plaats door middel van
netwerkbijeenkomsten.
11
Als u geen containers wilt ophouden in de haven, op welke wijze creëert u
dan het in de motie-Poppe/Boelhouwer gewenste schokeffect naar landen
van herkomst, teneinde die landen te doordringen van het feit dat wij niet
gediend zijn van overmatig en onnodig gegaste containers en het
overtreden van onze wetten en regels aangaande gassing van containers?
Een van de acties in de Actie Tegengas is het stimuleren van initiatieven
en inspanningen die bewerkstelligen dat gassingen en het vrijkomen van
schadelijke gassen bij de bron wordt aangepakt. De transporteurs/
bedrijven die handelen met de landen waar sprake is van overmatig en
onnodig gassen van containers hebben initiatieven ontplooid die hebben
geleid tot andere werkwijzen en/of gebruik van andere materialen in de
landen van herkomst.
12
Bent u bekend met het feit dat er in Nederland bedrijven zijn die leveranciers bewust de opdracht geven om te gassen, maar containers vooral
niet als gegast te etiketteren?
Het is van essentieel belang dat bedrijven zich houden aan de regels. Uit
de informatie die door de handhavingacties bekend is geworden, blijkt dat
bedrijven vaak onbekend zijn met de risico’s en de regels. Er zijn ook
gevallen bekend waar onwil een rol speelt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 343, nr. 278

4

Om het bedrijfsleven nog beter te laten beseffen dat de risico’s van
gegaste containers groot kunnen zijn, zullen bedrijven die de regels
hebben overtreden vaker gecontroleerd worden en zal daar waar de ILT
een taak heeft strenger gehandhaafd worden.
13
Op welke wijze en door wie worden de controles in de havens voortgezet?
Hoeveel containers worden door hen gecontroleerd en op grond van
welke protocollen en selectiecriteria gebeurt dit?
In eerdere brieven aan de Kamer1, 2 wordt uitgebreid ingegaan op de wijze
waarop de handhaving na het afronden van de actie Tegengas is geregeld.
De bestaande informatie-uitwisseling zal daarbij worden voortgezet. Dit
betekent onder meer dat als diensten in de haven, de Douane en de ILT, bij
hun reguliere controles een container aantreffen met concentraties boven
de interventiewaarden, zij de beschikbare gegevens hierover doorgeven
aan de Inspectie SZW en de Nederlandse VWA.
De Douane controleert 7000–7500 containers per jaar op basis van fiscale
en niet -fiscale taken. De Inspectie Leefomgeving en Transport controleert
350 inkomende containers, risico gebaseerd en geselecteerd op criteria
van vervoer van verpakte gevaarlijke goederen over zee (container
vervoer). Daarnaast worden circa 350 inkomende en uitgaande verpakte
gevaarlijke goederen over zee (container vervoer) niet risico gebaseerd
gecontroleerd. Al deze containers worden in de haven bemeten op
aanwezigheid van gassen.

1
Tweede Kamer, Vergaderjaar 2010–2011,
22 343, nummer 255.
2
Tweede Kamer, Vergaderjaar 2010–2011,
22 343, nummer 258.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 343, nr. 278

5