2014D20479

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu hebben
verschillende fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu inzake de
introductie van de eenmalige chipkaart en het afschaffen van het papieren
treinkaartje (Kamerstuk 23 645, nr. 575).
De waarnemend voorzitter van de commissie,
Tjeerd van Dekken
De adjunct-griffier van de commissie,
Tijdink

nds-tk-2014D20479

1

Inhoudsopgave
Inleiding
Introductie eenmalige chipkaart
Toeslag € 1,–
Landelijke distributie
Samenreiskorting
Verplicht in- en uitchecken
Overig
Afschaffen papieren treinkaartje
Overig
Tot slot

2
3
3
5
5
6
7
8
9
10

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
introductie van de eenmalige chipkaart en het afschaffen van het papieren
treinkaartje. De leden van deze fractie hebben hier nog een aantal vragen
over.
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief over de introductie van de eenmalige chipkaart en het
afschaffen van het papieren treinkaartje. Deze leden hebben nog een
aantal vragen.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
introductie van de eenmalige chipkaart en het afschaffen van het papieren
treinkaartje. Deze leden zijn content met de inzet van de vervoerders die
de afgelopen periode is geleverd om de afschaffing van het papieren
treinkaartje zo goed mogelijk te doen verlopen, maar hebben nog wel
enkele vragen.
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
introductie van de eenmalige chipkaart en het afschaffen van het papieren
treinkaartje. Zij hebben hier enkele vragen over.
De leden van de PVV-fractie hebben met ongeloof kennisgenomen van het
definitief verdwijnen van het papieren treinkaartje. Zij zijn altijd
voorstanders geweest van het behoud van dit aloude papieren
reisproduct en verwijten de voorstanders van het verdwijnen ervan totaal
geen rekening te houden met de belangen en de gevoelens van de
reiziger. Dit is voor deze leden wederom een bevestiging van het
ivorentorengedrag. Alle andere partijen in de Kamer zullen wellicht in dit
schriftelijk overleg krokodillentranen huilen, maar ze zijn allemaal debet
aan deze transitie. Desalniettemin willen de leden van de PVV-fractie
enkele vragen stellen over de brief van de Staatssecretaris.
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Staatssecretaris over de voornemens van de spoorvervoerders omtrent
het papieren treinkaartje. Zij hebben hierover nog enkele vragen en
opmerkingen.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van het
voornemen het papieren treinkaartje af te schaffen en te vervangen door
producten op de OV-chipkaart en op een wegwerpchipkaart. Zij hebben
hierover nog enkele vragen en opmerkingen.

2

De leden van de GroenLinks-fractie hebben met gemengde gevoelens
kennisgenomen van het besluit van de Staatssecretaris om het papieren
treinkaartje te vervangen met de eenmalige wegwerpchipkaart. Deze
leden zien nog een aantal punten zoals verwoord in de aangenomen
motie-Van Gent (Kamerstuk 23 645, nr. 509) onvoldoende uitgewerkt in de
brief van de Staatssecretaris.
Introductie eenmalige chipkaart
Toeslag € 1,–
De leden van de VVD-fractie vragen de Staatssecretaris waarom er voor is
gekozen om een toeslag te hanteren op de eenmalige chipkaart. Betekent
de toeslag van € 1,– dat de eenmalige chipkaart € 1,– duurder is dan een
papieren treinkaartje? Zo nee, waar is de hoogte van de toeslag dan op
gebaseerd, zo vragen de leden van de VVD-fractie. De leden van de
VVD-fractie vragen verder of de Staatssecretaris en het Nationaal
Openbaar Vervoerberaad (NOVB) niet bang zijn dat reizigers die zelden
met de trein gaan, door de toeslag de trein voortaan gaan mijden. Deze
leden vragen waarom er niet is gekozen voor een tactiek om mensen juist
te verleiden met de trein te gaan door géén toeslag te vragen voor de
eenmalige chipkaart.
De leden van de PvdA-fractie vragen de Staatssecretaris om toe te lichten
hoe de prijs van het papieren kaartje de kosten van de introductie ervan
dekt en in welke mate die kostendekkendheid leidt tot een verlaging van
de prijs van het eenmalige kaartje in de toekomst.
De leden van de SP-fractie vinden het zeer onverstandig dat voor de
eenmalige chipkaart een toeslag geldt van € 1,–. Zij zijn van mening dat
dit de incidentele reizigers niet uitnodigt om gebruik te maken van de
trein. Deze leden vragen of de Staatssecretaris dit wel gewenst vindt en of
het mogelijk is om deze toeslag alsnog te laten schrappen.
De leden van de CDA-fractie vragen hoe het mogelijk is dat gesteld wordt
dat de reiziger op één, twee en drie staat, als de regeling omtrent de
samenreiskorting versoberd wordt en een treinkaartje voor incidentele
treinreizigers duurder wordt.
Deze leden vragen tevens of het de Staatssecretaris bekend is dat
consumentenorganisaties het niet eens zijn met de toeslag op het
wegwerpkaartje. In hoeverre staat de reiziger dan daadwerkelijk op één,
twee en drie, zo vragen deze leden. De leden van de CDA-fractie vragen of
de Staatssecretaris bereid is om, op grond van de tariefbescherming, niet
toe te staan dat voor het papieren kaartje een toeslag van € 1,– zal worden
gevraagd.
De leden van de CDA-fractie vragen of de Staatssecretaris de mening
deelt dat de kosten voor kaartverkoop deel uitmaken van de exploitatiekosten van ieder bedrijf. Dat geldt volgens deze leden voor de bioscoop,
de supermarkt en dus ook voor NS en andere vervoerders. De meerkosten
van een door NS gekozen betaalsysteem zouden volgens de leden van de
CDA-fractie niet op de reiziger mogen worden afgewenteld. Deelt de
Staatssecretaris deze opvatting, zo vragen zij.
De leden van de CDA-fractie constateren dat er veel onduidelijkheid is
over de extra kosten van een papieren treinkaartje met een chip erin. NS
en andere vervoerders stellen deze kosten op € 1,–, terwijl deskundigen
zeggen dat een eenvoudige chip hoogstens € 0,10 kost. De leden van de
CDA-fractie vragen of de berekening openbaar gemaakt kan worden
inclusief een onderbouwing van het door NS gestelde. Ook zouden de

3

leden van de CDA-fractie de adviesaanvraag hierover van de spoorvervoerders aan het NOVB toegezonden willen krijgen.
De leden van de CDA-fractie vragen verder of de Staatssecretaris bereid is
om de Autoriteit Consument en Markt (ACM) te laten toetsen of de hoogte
van de voorgestelde toeslag realistisch is. Voorts vragen zij of de
Staatssecretaris bereid is de invoering van de toeslag uit te stellen tot
nadat een oordeel van de ACM is ontvangen. De leden van de CDA-fractie
vragen tevens of over deze materie nog andere adviezen van de ACM
ontvangen zijn dan wel binnenkort worden verwacht. Zo ja, welke?
De leden van de PVV-fractie vragen waar de hoogte van de toeslag van
€ 1,– op gebaseerd is en waarom de onderbouwing voor dit bedrag in de
brief van de Staatssecretaris ontbreekt. Deze leden vragen verder of de
toeslag van € 1,– ook geldt voor een korte rit. Zij wijzen erop dat dat voor
een kort ritje van bijvoorbeeld Den Haag Centraal naar Den Haag Holland
Spoor of van Tilburg naar Tilburg Universiteit een kostenstijging zou
betekenen van 47%. Een onevenredig hoge kostenstijging, zo vinden deze
leden. De leden van de PVV-fractie vragen verder waar het prijsverschil
vandaan komt tussen een OV-chipkaart (€ 7,50) en het eenmalige kaartje
(€ 1,–).
De leden van de D66-fractie begrijpen dat er een toeslag wordt gevraagd
wanneer men gebruik maakt van een eenmalig treinkaartje, maar vinden
ook dat dit niet ten koste van de toegankelijkheid en aantrekkelijkheid van
het openbaar vervoer moet gaan. Voorgenoemde leden lezen dat de
vervoerders kiezen voor een toeslag van € 1,– om alle kosten te kunnen
dekken, maar zij kunnen daar geen verdere onderbouwing van vinden.
Kan de Staatssecretaris dit bedrag wel onderbouwen? Is dit precies,
minder of meer dan kostendekkend? Wat is de hoogte van de toeslag op
eenmalige vervoersbewijzen in het buitenland? Kan de Staatssecretaris
ook aangeven welk effect zij verwacht op het aantal treinreizigers, en of
deze toeslag niet ten koste gaat van het voornemen van de Staatssecretaris om mensen het openbaar vervoer «in te verleiden»? De leden van de
D66-fractie vragen tevens of de toeslag ook geldt voor korte afstanden.
De leden van de ChristenUnie-fractie zijn verheugd dat er met de
wegwerp OV-chipkaart een vervanger komt voor het papieren treinkaartje
om zo incidentele treinreizigers met een gemakkelijk product te blijven
bedienen. Deze leden hebben echter vragen bij de voorgenomen toeslag
van € 1,–. Ze gaan ervan uit dat de voorgestelde toeslag bedoeld is om
klanten te stimuleren om voor een normale OV-chipkaart te kiezen.
Genoemde leden zijn van mening dat de beste manier hiervoor is de
OV-chipkaart zo aantrekkelijk te maken dat mensen als vanzelf er voor
kiezen. Zij vragen waarom niet gekozen is voor dergelijke positieve
prikkels. Zij constateren dat er soms een vergelijking wordt gemaakt met
het busvervoer, waar ook een toeslag wordt gehanteerd voor kaartjes die
in de bus verkocht worden. Zij vinden deze vergelijking met het
busvervoer echter niet helemaal kloppen aangezien er in de bus een
primair belang is voor zowel vervoersbedrijven als reizigers om de
kaartverkoop in de bus te beperken door een toeslag. Zo worden immers
lange halteertijden voorkomen. Bij de trein speelt dit argument niet en
worden als enige argument de transactiekosten van de vervoerder
aangevoerd.
De leden van de ChristenUnie-fractie wijzen erop dat een bedrag van € 1,–
euro niet veel lijkt, maar dat het op een treinreis van 60 kilometer wel 10%
van de ritprijs is en op korte afstanden kan oplopen tot bijna 50%.
Genoemde leden vragen wat de mening van de Staatssecretaris is over dit
hoge percentage. Natuurlijk zijn de materiaalkosten van een papieren

4

kaartje met wegwerpchip iets hoger dan van een papieren kaartje zonder
die chip. De huidige papieren kaartjes hebben echter, om fraude te
voorkomen, ook technische toevoegingen die zo’n kaartje iets duurder
maken dan hetzelfde stukje bedrukt papier zónder die echtheidskenmerken van een paar jaar geleden. Dit zijn allemaal zaken die onderdeel
horen te zijn van de totale systeemkosten die uit de vervoeropbrengsten
en andere inkomsten van de vervoerbedrijven worden gedekt en die
volgens genoemde leden dus geen toeslag rechtvaardigen. Door de
toeslag ontbreekt ook de prikkel voor de vervoerder om te zoeken naar
efficiencymaatregelen om het betaalsysteem goedkoper te maken.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de Staatssecretaris af te zien
van de toeslag van € 1,– per wegwerpchipkaart, aangezien die volgens
deze leden een afschrikwekkende werking kan hebben voor incidentele
reizigers en volgens deze leden bepaald ongastvrij is voor mensen die een
bezoek aan Nederland brengen.
Landelijke distributie
De leden van de VVD-fractie vragen op hoeveel stations buiten het
hoofdrailnet de eenmalige chipkaart niet beschikbaar zal zijn en hoe dat
wordt opgelost.
De leden van de PVV-fractie vragen om duidelijkheid over op welke
stations geen eenmalige kaart wordt gedistribueerd. Waarom kan dat niet
op deze stations, en was het daar voorheen wel mogelijk om een papieren
NS-kaart te kopen? Ook zijn deze leden benieuwd naar de spreiding van
deze stations over Nederland.
De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat er nog onduidelijkheid is over de verkrijgbaarheid van de nieuwe wegwerpkaartjes met
chip op de stations waar NS niet rijdt. In de brief van de Staatssecretaris
staat dat de kaartjes op bijna alle stations verkrijgbaar zijn. Wat is de
reden dat dit op enkele stations nog niet geregeld is? NS schrijft in haar
reactie op het advies van het Landelijke Overleg Consumentenbelangen
Openbaar Vervoer (LOCOV) dat het gaat om zeven stations, maar dat dit
er mogelijk meer kunnen worden als er maar weinig eenmalige
chipkaarten per dag verkocht worden. De leden van de ChristenUniefractie vragen waarom niet wordt gegarandeerd dat op alle stations
enkele reizen, retours en kinderkaartjes gekocht kunnen worden middels
afspraken met de vervoerders in de decentrale concessies? Klopt het dat
het, zolang dit niet geregeld is, kan vóórkomen dat incidentele reizigers
zonder OV-chipkaart door het ontbreken van een kaartaanbod voor heel
Nederland op het vertrekstation onderweg een aansluiting missen omdat
ze tijdens de overstap eerst een nieuw kaartje moeten kopen?
40% korting
De leden van de VVD-fractie vragen of de regeling met betrekking tot 40%
korting nog wat beter kan worden uitgelegd.
De leden van de PvdA-fractie vragen hoe samen reizen met korting
mogelijk blijft, in het bijzonder voor mensen zonder chipkaart. Kan dit ook
met de eenmalige papieren kaart?
De leden van de SP-fractie constateren dat het feit dat de eenmalige
chipkaart niet tegen het 40% kortingstarief te koop is tot de nodige onrust
leidt onder reizigers. Deze leden vinden dit onwenselijk en zien graag dat
ook de kortingskaartjes beschikbaar worden gehouden als eenmalige

5

chipkaart. Deze leden vragen of de Staatssecretaris nog mogelijkheden
ziet om dit te bewerkstelligen.
De leden van de CDA-fractie vragen of de Staatssecretaris de mening
deelt dat het papieren treinkaartje feitelijk de laatst overgebleven drager
van de beschermde kaartsoort enkele reis tweede klas zonder korting is.
De leden van de CDA-fractie vragen verder of het klopt dat de poortjes
geschikt worden voor e-tickets, maar dat het e-ticket met korting toch
verdwijnt. Zo ja, kan de Staatssecretaris uitleggen hoe zich dat verhoudt
tot de stelling dat de reiziger op één, twee en drie staat?
De leden van de GroenLinks-fractie vinden het verdwijnen van het
papieren kaartje met 40% korting een groot verlies. Voor mensen die
incidenteel gebruik maken van de meereiskorting is de overstap naar een
OV-chipkaart groot. Een eenmalig meereiskaartje, zoals nu bestaat, zou
daarvoor een uitkomst kunnen bieden. Daarmee wordt verplaatsing van
reizigersbewegingen van de trein naar de auto mogelijk voorkomen. Wil
de Staatssecretaris nog eens nader onderzoeken of het haalbaar is om
deze kaartvorm te laten bestaan?
Verplicht in- en uitchecken
De leden van de VVD-fractie lezen dat in de eerste periode coulance
betracht wordt door de vervoerders met betrekking tot verplicht in- en
uitchecken. Deze leden vragen zich af waarom de verplichting tot in- en
uitchecken niet is komen te vervallen in het kader van de reiziger op één,
twee en drie.
De leden van de CDA-fractie hebben ook gelezen dat NS aangeeft in het
begin coulant te zijn als reizigers met wegwerpkaartje niet inchecken.
Deze leden vragen wat de reikwijdte is van deze coulance en of andere
vervoerders ook coulant zullen zijn. En zo ja, tot wanneer? De leden van
de CDA-fractie vragen verder of de Staatssecretaris ervan op de hoogte is
dat betalende reizigers nu soms al beboet worden, ook als ze met een
afgekocht vervoersbewijs reizen. Deze leden vragen zich in gemoede af
hoe NS het in het hoofd haalt om mensen te beboeten die al een jaar
vooraf betaald hebben. Kan de staatsecretaris daar haar visie op geven,
vooral in het licht van de stelling dat de reiziger op plaats één, twee en
drie staat? Of geldt de coulance niet voor abonnementhouders? En zo nee,
wat is de coulance van vervoerders dan waard? De leden van de
CDA-fractie vragen tevens of de Staatssecretaris als regiehouder kan
zorgen dat (alle) vervoerders reizigers met een afgekocht vervoerbewijs
geen boete geven als ze tot drie keer per jaar vergeten in te checken.
De leden van de PVV-fractie vragen waarom de verplichting van het
inchecken geldt voor de eenmalige chipkaart. Waarom kan het eenmalige
vervoersproduct niet voorzien worden van een datum, zodat de reiziger
altijd op de dag van de reis ingecheckt is?
De leden van de D66-fractie lezen dat in de invoeringsperiode coulant
wordt omgegaan met reizigers met een eenmalig vervoersbewijs die
vergeten zijn in te checken. Hoe lang duurt deze invoeringsperiode en hoe
verwacht de Staatssecretaris dat mensen kunnen wennen aan het
inchecken, aangezien het hier gaat om reizigers die echt maar een enkele
keer met het openbaar vervoer reizen? Deze leden vinden dat de
OV-chipkaart in dienst moet staan van de reiziger en niet van vervoerders;
de reiziger staat immers op één, twee en drie.

6

De leden van de ChristenUnie-fractie voorzien een probleem met het
verplichte in- en uitchecken met het eenmalige kaartje. Op het kaartje
staat immers al waar je vandaan komt, waar je naar toe wilt en de datum.
Toch is het kaartje straks ongeldig als je niet bent ingecheckt. Het gaat hier
om potentiële nieuwe klanten die een eerste ervaring hebben met het
openbaar vervoer. Deelt de Staatssecretaris de mening dat vervoerders
deze klanten juist moeten binnenhalen in plaats van afschrikken met lastig
uit te leggen regels en boetes? Genoemde leden zijn blij dat vervoerders
rekening houden met een gewenningsperiode en dat NS op een afgekocht
traject ook later niet zal handhaven omdat er betaald is voor het desbetreffende traject. Genoemde leden vragen of er afspraken kunnen worden
gemaakt zodat een reiziger ook na de gewenningsperiode bij geen enkele
vervoerder kan worden beboet als hij een ticket heeft voor een specifiek
traject en wordt gecontroleerd op dat specifieke traject.
De leden van de GroenLinks-fractie zijn van mening dat het verplicht
inchecken met de wegwerpchipkaart voor een concreet gespecificeerde en
gedateerde enkele reis of retour van incidentele reizigers of buitenlandse
gasten een onredelijke inspanning van reizigers vraagt om zich te
verdiepen in het OV-chipkaartsysteem. Zeker als daarbij sprake is van een
overstap naar een andere vervoerder waarbij op de juiste wijze uit- en
ingecheckt moet worden. Deze leden vragen of de Staatssecretaris in
overweging zou willen nemen dergelijke reizen van een barcode te
voorzien waarmee eventuele poortjes kunnen worden geopend, zoals ook
wordt voorzien voor het e-ticket.
Overig
De leden van de VVD-fractie vragen of met de invoering van de eenmalige
chipkaart de rare situatie met betrekking tot de jaartrajectkaart wordt
opgelost, waarmee buiten het traject niet op saldo kan worden gereisd bij
NS, maar wel in tram, bus en metro en waarbij momenteel dus een extra
papieren kaartje moet worden gekocht om met korting in de trein te
kunnen reizen.
De leden van de PvdA-fractie vragen op welke wijze de eenmalige
papieren chipkaart voorziet in de wens om mensen het openbaar vervoer
in te verleiden.
De leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre het mogelijk is meerdere
ritten op een papieren kaart te zetten, opdat de kosten van het eenmalige
kaartje per transactie afnemen.
De leden van de fracties van SP en GroenLinks betreuren het dat niet alle
aanbevelingen van het NOVB-consumentenoverleg zijn overgenomen en
vragen waarom dat niet is gebeurd.
De leden van de CDA-fractie vragen of ook anderen dan de vervoerders de
eenmalige chipkaart mogen aanbieden.
De leden van de D66-fractie vragen in hoeverre het milieu belast wordt
door het eenmalige chipkaartje. Wordt er ook nagedacht over recycling?
De leden van de ChristenUnie-fractie zijn blij met het aanbod van NS om
de aanschafprijs van de OV-chipkaart tijdelijk te verlagen tot € 2,–. Deelt
de Staatssecretaris de mening dat het wenselijk is de prijs structureel te
verlagen? Momenteel is de aanschafprijs zeker voor gezinnen en toeristen
een drempel, zeker als daarbij ook nog in aanmerking wordt genomen dat
voor een treinreis minimaal € 20,– op de kaart geladen moet zijn.

7

Afschaffen papieren treinkaartje
De leden van de VVD-fractie wijzen erop dat op 1 april 2014 diverse moties
zijn aangenomen over blinden en slechtzienden in het treinverkeer. Het
gaat dan om de moties van het lid Dik-Faber op Kamerstuk 23645,
nummers 563 en 570. De leden van de VVD-fractie horen graag hoe deze
moties uitgevoerd worden en wat de stand van zaken is.
De leden van de VVD-fractie vragen hoe het proces van ingebruikname
van de poortjes op de stations verloopt. De motie-Hoogland/De Boer
(Kamerstuk 23 645, nr. 561) geeft aan dat hier maatwerk moet worden
gevoerd. Is er overleg met gemeenten, hoe verloopt dat en welke keuze
wordt er gemaakt als de meerderheid van de gemeenteraad tegen de
afsluiting met poortjes is, zo vragen de leden van de VVD-fractie.
De leden van de CDA-fractie vragen of en hoe de Staatssecretaris er voor
zorgt dat reizigers na het afschaffen van het papieren treinkaartje altijd
met één OV-chipkaart kunnen reizen, zonder daardoor financieel
benadeeld te worden. Deze leden wijzen erop dat klanten nu immers soms
meerdere OV-chipkaarten nodig hebben, omdat bepaalde producten niet
op één OV-chipkaart gecombineerd kunnen worden.
De leden van de CDA-fractie vragen of de Staatssecretaris de garantie
durft te geven dat het aantal treinreizigers niet daalt door het verdwijnen
van het papieren treinkaartje. Zo nee, waarom verdwijnt het papieren
treinkaartje dan toch? Zo ja, wat zijn de consequenties als het treingebruik
toch afneemt?
De leden van de CDA-fractie vragen of het de Staatssecretaris bekend is
dat reizigersvereniging Rover veel klachten heeft ontvangen over de
verchipping van de keuzedagkaart voor oudere vaste klanten. Deelt de
staatsecretaris de mening van de leden van de CDA-fractie dat voor hen
het papieren treinkaartje beschikbaar moet blijven?
De leden van de CDA-fractie vragen of NS van het Fyra-drama heeft
geleerd dat reizigers keuzemogelijkheid willen. In hoeverre krijgen vaste
klanten straks een keuzemogelijkheid tussen de OV-chipkaart en het
papieren treinkaartje, zo vragen deze leden, of wordt die les in dit dossier
nu al niet meer toegepast?
De leden van de CDA-fractie constateren dat de NS-concessie op
tariefbescherming stoelt. De enkele reis zonder korting in de tweede klas
is zo’n beschermd tarief, maar de OV-chipkaart faciliteert die tariefbescherming niet aangezien de aanschaf ervan € 7,50 kost. Kan de Staatssecretaris dat nader toelichten? De leden van de CDA-fractie wijzen er
daarbij ook op dat voor korte reizen een bedrag vooruit moet worden
betaald, een bedrag dat meestal hoger is dan de kosten van de af te
leggen reis. Het teveel betaalde kan volgens deze leden niet goed worden
teruggevraagd.
De leden van de GroenLinks-fractie lezen in de brief van de Staatssecretaris dat de vervoerders toewerken naar een meer uniforme klachtenafhandeling. Maar dat deze, zeker voor de meer ingewikkelde klachten, nog
niet is gerealiseerd. De motie-Van Gent noemt het organiseren van één
klachtenloket voor alle vervoerders een voorwaarde voor afschaffing van
het papieren treinkaartje en het sluiten van de poortjes op de stations.
Naar de opvatting van deze leden is aan deze voorwaarde niet voldaan.

8

De gebruiksvriendelijkheid van de OV-chipkaart en het reizigersgemak
staan voor de leden van de GroenLinks-fractie voorop. Naar de opvatting
van deze leden is er nog veel te verbeteren. Zo is het nog niet geborgd dat
reizigers slechts één keer hoeven in- en uit te checken per treinreis, ook
als deze reis met verschillende vervoerders wordt afgelegd. Deze
voorwaarde komt terug in de aangenomen motie-Van Gent en daaraan is
dus nog niet voldaan.
De leden van de GroenLinks-fractie zien dat er flinke stappen zijn gezet in
het toegankelijk maken van de apparatuur voor mensen die een visuele of
andere beperking hebben. Maar de Staatssecretaris geeft aan daarmee
nog niet volledig klaar te zijn en dat «met name» in het stad- en streekvervoer nog verdere verbeteringen moeten worden aangebracht.
Onduidelijk is voor deze leden of daarbij ook voldoende naar alle
aanbieders van het (regionaal) treinvervoer is gekeken. Hierin vinden deze
leden de uitwerking van de motie-Van Gent vooralsnog te mager.
Voor de leden van de GroenLinks-fractie is het een voorwaarde om over te
kunnen gaan tot afschaffing van het papieren treinkaartje dat op alle
stations in Nederland, ongeacht wie de vervoerder is, alle treinkaartjes
verkrijgbaar zullen zijn. Kan de Staatssecretaris deze leden hier een
toezegging op doen?
Dit alles brengt de leden van de GroenLinks-fractie tot de conclusie dat de
motie-Van Gent onvoldoende is uitgewerkt en niet kan worden
beschouwd als afgedaan. Daarmee is de conclusie voor deze leden
onvermijdelijk dat het papieren treinkaartje niet – zoals de Staatssecretaris
in haar brief voorstelt – kan worden afgeschaft per 9 juli 2014. Deze leden
vragen de Staatssecretaris daarom ook dit besluit te herzien.
Overig
De leden van de fracties van de VVD en de ChristenUnie vragen naar de
stand van zaken met betrekking tot het ontwikkelen van de OV-chipkaart
2.0, zoals gevraagd in de motie-Dik-Faber/De Boer (Kamerstuk 23 645,
nr. 553). De leden van de ChristenUnie-fractie lichten daarbij toe dat de
OV-chipkaart in zijn huidige vorm eigenlijk al weer een achterhaald
concept is. In Friesland kun je als proef al betalen met je mobieltje en ook
betalen met een gewone bankpas wordt in de toekomst mogelijk. De
leden van de ChristenUnie-fractie vragen waarom de vervoerders niet
eerst proefdraaien met het papieren kaartje met chip en wachten op deze
nieuwe, gebruiksvriendelijke betaalmethoden die mogelijk ook interessant
zijn voor incidentele reizigers, voordat er eventueel een toeslag wordt
ingevoerd. Het moet volgens deze leden zoals verwoord in genoemde
motie voor alle vervoerders en voor virtuele vervoersproviders mogelijk
worden vervoersproducten aan te bieden die geldig zijn bij alle
vervoerders via roaming. Zo kunnen vervoerders en providers onafhankelijk van elkaar innovatieve vervoersproducten ontwikkelen zoals één
landelijk OV-tariefsysteem met een vaste kilometerprijs, kilometerbundels
of een systeem met een landelijk OV-tariefsysteem met een degressief
tariefstelsel voor trein, bus, tram en metro. De leden van de ChristenUniefractie vragen de Staatssecretaris de hiervoor benodigde wetswijziging zo
spoedig mogelijk in te dienen bij de Kamer. Volgens deze leden is het nog
maar de vraag of in dit nieuwe model een toeslag op losse treinkaartjes
lang overeind zal blijven. Volgens hen zullen vervoerders dan sneller
kiezen voor het gratis aanbieden van een normale OV-chipkaart voor
incidentele reizigers met het doel ze uiteindelijk binnen te halen als vaste
klant.

9

De leden van de D66-fractie merken op dat het op dit moment lastig is om,
bijvoorbeeld thuis, te zien hoe hoog het saldo is op de OV-chipkaart.
Daarvoor moet men eerst de gebruikersgegevens bij elkaar zoeken om te
kunnen inloggen op de site van de OV-chipkaart. Ook is het niet mogelijk
om in de trein te checken of je nu wel of niet bent ingecheckt. Is er
nagedacht om een soort «random reader» te ontwikkelen om het
gebruiksgemak te verhogen, zo vragen deze leden.
De leden van de ChristenUnie-fractie zijn van mening dat reizen op
rekening in plaats van reizen op saldo een oplossing voor een aantal
problemen met de OV-chipkaart kan zijn. Genoemde leden hebben
vernomen dat hiermee wordt geëxperimenteerd door onder meer de RET
(Rotterdamse Elektrische Tram) en TransLinkSystems (TLS). Deze leden
vragen wanneer dit uiterlijk voor alle consumenten en bij alle vervoerders
en modaliteiten beschikbaar is. Ook vragen deze leden waarom op de
nieuwe Traject Vrij-abonnementen van NS sinds kort weliswaar reizen op
rekening mogelijk is, maar alleen op het spoor, terwijl voor de zakelijke
markt ook in het regionale openbaar vervoer reizen op rekening al lang
geregeld is via de NS Businesscard. Wat is de reden dat het voor de
consumentenmarkt nog niet is geregeld, vragen deze leden? Komt dit
omdat vervoerders onderling nog geen afspraken hebben gemaakt over
het van toepassing zijn in de bus, tram en metro? Zo ja, wat staat deze
afspraken in de weg en bent u bereid uw invloed aan te wenden zodat
reizen op rekening zo spoedig mogelijk in alle vormen van openbaar
vervoer voor alle consumenten mogelijk wordt?
Tot slot
Tot slot vinden de leden van de PVV-fractie dat de Staatssecretaris haar
brief toepasselijk afsluit, met woorden als «We zijn echter nog niet klaar»
en «we blijven werken om de chipkaart nog gebruiksvriendelijker voor de
reiziger te maken». Volgens deze leden toont dit de ware socialistische
aard van deze Staatssecretaris. De kaart werkt nog niet optimaal, er is te
weinig draagvlak in de samenleving, en het levert de reiziger hogere
kosten op, maar dit kabinet drukt hem ondanks alles toch door. Deze leden
zeggen daarop: chapeau mevrouw de Staatssecretaris, chapeau!

10