Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1162

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 april 2011
Naar aanleiding van uw verzoek (2011D02595) om mijn reactie op het
groenboek «De toekomst van de BTW- naar een eenvoudiger, solider en
efficiënter BTW-stelsel» zend ik u hierbij de kabinetsreactie.
Ik ben voornemens deze reactie te zenden aan de Europese Commissie in
het kader van deze consultatie vóór 31 mei 2011.
De staatssecretaris van Financiën,
F. H. H. Weekers

kst-22112-1162
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1162

1

Kabinetsreactie op het groenboek van de Commissie «De
toekomst van de BTW – naar een eenvoudiger, solider en efficiënter BTW-stelsel»
De Europese Commissie publiceerde op 3 december 2010 het groenboek
«De toekomst van de BTW – naar een eenvoudiger, solider en efficiënter
BTW-stelsel» (COM (2010) 695 def.). Het groenboek betreft een consultatie
van alle betrokkenen. De consultatie bevat geen politieke lijn van de
Commissie, maar zij nodigt hiermee een ieder uit op tal van onderwerpen
vóór 31 mei 2011 een reactie te geven, al dan niet aan de hand van de in
dit groenboek opgenomen 33 vragen. De resultaten van deze consultatieronde worden door de Commissie verwerkt en zullen naar verwachting
aanleiding geven tot een witboek eind van dit jaar. Pas daarin zal een lijn
voor de toekomst van de BTW worden geschetst. Mogelijk zal de Commissie daarna, in begin 2012, concrete voorstellen voorleggen aan de Raad.
Het kabinet is positief over het initiatief van de Commissie om iedereen,
waaronder ook het bedrijfsleven, uit te nodigen om bij te dragen aan het
denkproces over het stelsel van de BTW en het streven naar een eenvoudiger, solider en efficiënter systeem. Daarmee is niet gezegd dat het
huidige systeem in het geheel niet voldoet. Het kan evenwel niet worden
ontkend dat het vatbaar is gebleken voor carrouselfraude en dat op zich is
al voldoende reden om te bezien wat daarin kan worden verbeterd. Ook is
het systeem, met tal van uitzonderingen voor met name Europees
opererende bedrijven, moeilijk en gaat het daardoor gepaard met extra
kosten voor het bedrijfsleven of beïnvloedt het de ontwikkeling van de
interne markt in negatieve zin, doordat bedrijven door die moeilijkheden
afzien van grensoverschrijdende handel. Het kabinet is dan ook zeer
benieuwd naar de uitkomst van deze consultatieronde en de daaruit door
de Commissie te distilleren conclusies. Ook de insteek van de Commissie
om hierdoor de BTW steviger te verankeren in relatie tot de directe
belastingen wordt onderschreven.
Het kabinet verwelkomt de consultatie als aanzet tot een BTW-systeem dat
vereenvoudigd is en rekening houdt met de effecten van het systeem.
Zonder een systeem bij voorbaat uit te sluiten of te omarmen, gaat de
voorkeur van het kabinet uit naar een systeem dat voor de toekomst zo
bestendig mogelijk is tegen fraude in brede zin. Dit waarborgt immers ook
op de lange termijn een solide basis voor de grote inkomstenbron die de
BTW voor Nederland, en ook voor de andere lidstaten, is. Wel is daarbij
voor het kabinet het uitgangspunt dat de belastingopbrengst in ieder
geval ten goede komt aan de lidstaat waar consumptie plaatsvindt.
Daarnaast geldt dat hoe eenvoudiger het systeem is, hoe minder kosten
dit met zich brengt voor het bedrijfsleven maar ook voor de uitvoering en
handhaving door de overheid. Daarbij zal eenvoud ook bijdragen aan de
bereidheid en de mogelijkheid voor de welwillende bedrijven om aan de
BTW-verplichtingen te voldoen.
Dit streven naar eenvoud betekent wel dat we het bestaansrecht van
bestaande uitzonderingen in het BTW-stelsel moeten heroverwegen. Een
serieuze discussie over het afschaffen van vrijstellingen, het afschaffen
van optiemogelijkheden in de Richtlijn of de beperking van het toepassingsgebied van het verlaagde BTW-tarief en zelfs het perspectief van één
BTW-tarief op termijn dient, wat het kabinet betreft, hierbij niet te worden
geschuwd. In deze discussie zullen ook inconsistenties in bestaande
regelgeving zoals tariefindeling, kunnen worden betrokken, zoals de
toepassing van het verlaagde tarief op drukwerk en van het normale tarief
op e-books. Ook het bezien van knelpunten bij uitbesteding van werkzaamheden door niet aftrekgerechtigden kan hiervan deel uitmaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1162

2

Hierdoor wordt het systeem niet alleen eenvoudiger maar ontstaat er
hiermee ook een bredere grondslag van heffing.
Overigens is het kabinet van mening dat in deze discussie ook het
instrument van derogaties moet worden besproken. Met name oude
derogaties met een onbeperkte tijdsduur maken consensus over gewenste
wijziging van de Richtlijn nagenoeg onmogelijk. Wel hecht het kabinet
waarde aan het behoud van dit instrument, mits voorzien van een korte
tijdsduur met een evaluatiemoment. De kracht van een derogatie, mits
snel verleend, is het flexibele karakter. Dit stelt lidstaten in staat sneller te
handelen dan via een wijziging van de Richtlijn. Daarbij kan gedacht
worden aan fraudemaatregelen. In die gevallen dienen ook alle lidstaten,
desgevraagd, in gelijke situaties eenzelfde derogatie te krijgen al dan niet
gevolgd door een voorstel tot wijziging van de Richtlijn. Ook biedt een
derogatie uitkomst voor specifieke nationale omstandigheden.
De vereenvoudiging dient zich wat het kabinet betreft niet te beperken tot
de regelgeving sec. Ook de uitvoeringsprocessen zouden in deze discussie
moeten worden betrokken, zoals bijvoorbeeld een meer gelijke registratieprocedure voor een BTW-nummer in elke lidstaat. Vooral in het aanreiken
van knelpunten op dit vlak, ziet het kabinet ook een rol weggelegd voor
het bedrijfsleven. Het initiatief van de Commissie om ook op Europees
niveau de overlegstructuur tussen bedrijven en belastingdiensten structureel vorm te geven, wordt dan ook toegejuicht.
De maatregelen om eenvoud te bereiken, kunnen ook al worden
gevonden in het – meer dan voorheen gebruikelijk was – transparant
maken van de intentie van de nieuwe communautaire regels door meer
uitleg te geven over die regel, en zo interpretatieverschillen zoveel
mogelijk te voorkomen. De recentelijk verschenen uitvoeringsverordening
over ondermeer de regels voor de plaats van dienst is daar een goed
voorbeeld van. Dit neemt overigens niet weg dat voorop blijft staan dat de
richtlijntekst zelf reeds zo eenduidig mogelijk dient te zijn. Dit vereist
bereidheid van de lidstaten tot een zo open mogelijk wetgevingsproces.
Het kabinet ziet wat dat betreft geen noodzaak om richtlijnen te vervangen
door verordeningen.
In het streven naar een beter systeem past ook het bezien van het gebruik
van moderne technologische mogelijkheden, die op termijn een kostenbesparing kunnen betekenen voor overheid en bedrijfsleven, als ook betekenis kunnen hebben wat betreft nieuwe systemen voor de inning van
BTW.
Concluderend kan worden vastgesteld dat het kabinet de consultatie als
aanzet tot een heroverweging van het BTW-systeem positief waardeert en
met belangstelling de uitkomst daarvan tegemoet ziet. Het kabinet is van
mening dat het BTW-stelsel – welk systeem dan ook, maar ook de
uitvoering daarvan – een goede werking van de interne markt moet
verbeteren en nu en in de toekomst bestendig dient te zijn tegen BTWfraude in brede zin. Hierbij dient oog te worden gehouden voor de
structurele administratieve- en uitvoeringslast van het BTW-systeem voor
alle partijen. Deze dient verlaagd te worden. Het kabinet zal zich actief
inzetten om deze ambitie te verwezenlijken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1162

3