NEDERLANDSE ORDE VAN ADVOCATEN

Ministerie van Veiligheid en Justitie
t.a.v. de heer mr. G.A. van der Steur
Postbus 20301
2500 EH DEN HAAG

“t’

Den Haag, 16 juni 2016
dossiernummer:
4.3.11
uw kenmerk:
756867
telefoonnummer:
e-mail:
-

Betreft: consultatie concept wetsvoorstel geweidsaanwending opsporingsambtenaar

Geachte heer Van der Steur,
Bij brief van 2 mei 2016 heeft u de Nederlandse orde van advocaten (NOvA) ter consultatie
voorgelegd het concept wetsvoorstel geweldsaanwending opsporingsambtenaar. De NOvA voldoet

graag aan uw verzoek en heeft zijn adviescommissie strafrecht gevraagd te adviseren.
Bijgaand stuur ik u het advies van de adviescommissie. De algemene raad sluit zich aan bij de
overwegingen van de adviescommissie en verzoekt u deze bij de verdere uitwerking te betrekken.
Met de meeste hoogachting,
namens de algemene raad,

mw. mr. R.G. van den Berg
algemeen secretaris

Bezoekadres
Neuhuyskade 94

bijlage: advies van de adviescommissie strafrecht

2596 XM Den 1-laag
Tel. 070
Fax 070

-

*

335 35 35
335 35 31

Postadres
Postbus 30851
2500 GW Dan -laag
WW w.a dvoc

a tenor de, fl1

NEDEPLANDSE ORDE VAN ADVOCATEN

ADVIES
Van
Datum
Betreft

: adviescommissie strafrecht
: 13juni2016
: Wet geweidsaanwending opsporingambtenaar

Samenvatting
•

•

het bestaande wettelijke stelsel van strafuitsluitingsgronden biedt voldoende
rechtsbescherming aan de opsporingsambtenaar die conform de Ambtsinstrucbe geweld
heeft gebruikt. Er bestaat dan ook geen noodzaak om een nieuwe strafuitsluitingsgrond te
introduceren;
introductie van een nieuwe strafuitsluitingsgrond kan nieuwe afgrenzingsproblemen met de
bestaande strafuitsluitingsgronden creëren, en zal voeding geven aan de roep van andere
speciaI interest groups b.v. artsen, brandweerlieden, etc.
om erkenning van hun
bijzondere positie in de vorm van een neigen” strafuitsluitingsgrond;
de voorgestelde nieuwe strafbaarstelling beperkt de strafrechtelijke aansprakelijkheid en de
strafrechtelijke risico’s van opsporingsambtenaren niet, maar breidt deze integendeel alleen
maar uit;
de opportuniteit van de keuze van het openbaar ministerie om een opsporingsambtenaar
voor de voorgestelde lichtere strafbepaling te vervolgen zal naar verwachting veelvuldig
worden overruled door de rechter in een zgn. art. 12 Sv beklag van slachtoffers en
nabestaanden;
de introductie van een afzonderlijk onderzoekskader, op grond waarvan
opsporingsambtenaren voorwerp van onderzoek kunnen zijn zonder dat zij als verdachte
van een strafbaar feit (hoeven te) worden aangemerkt, is overbodig en systematisch
bezwaarlijk.
Een in de wet verankerde geprivilegieerde positie van opsporingsambtenaren die geweld
hebben gebruikt, verhoudt zich niet met de aanspraak van slachtoffers en nabestaanden
van dat geweld op een onafhankelijk en onpartijdig onderzoek. Daarmee wordt immers een
schijn van partijdigheid gewekt.
—

•

•

•

•

—

Inleiding
Het wetsvoorstel geweldsaanwending opsporingsambtenaren bevat drie componenten. In de eerste
plaats wordt voorgesteld om aan artikel 42 Sr een tweede lid toe te voegen, met daarin een
bijzondere strafuitsluitingsgrond voor ‘de ambtenaar die in de rechtmatige uitoefening van zijn taak
en in overeenstemming met zijn geweldsinstructie geweld gebruikt.” In de tweede plaats wordt
voorgesteld een nieuwe strafbepaling te introduceren. Volgens deze bepaling zou strafbaar zijn de
opsporingsambtenaar aan wiens schuld het te wijten is dat hij het in de geweldsinstructie bepaalde
schendt, indien dat feit (zwaar) lichamelijk letsel of de dood ten gevolge heeft. In de derde plaats
wordt voorgesteld om een afzonderlijk onderzoekskader te creëren, op grond waarvan
opsporingsambtenaren die in de uitoefening van hun functie geweld hebben gebruikt, voorwerp van
onderzoek kunnen zijn zonder dat zij als verdachte van een strafbaar feit (hoeven te) worden
aangemerkt.
Deze drie componenten zullen in het navolgende worden besproken.

Pagina 2 van 7

NEDERLANDSE ORDE’ VAN ADVOCATEN

H

Een nieuwe strafuitsluitingsgrond
Voorgesteld wordt om aan artikel 42 Sv een tweede lid toe te voegen, met daarin een bijzondere
strafuitsluitingsgrond voor “de ambtenaar die in de rechtmatige uitoefening van zijn taak en in
overeenstemming met zijn geweldsinstructie geweld gebruikt.’
Onder het huidige recht wordt de aanwending van geweld door een opsporingsambtenaar leidend
tot (zwaar) lichamelijk letsel of de dood van een burger
in de sleutel van een drietal
strafuitsluitingsgronden beoordeeld. Dat zijn kort gezegd
noodweer”(art. 41 Sr), wettelijk
voorschrift” (art. 42 Sr) en ambtelijk bevel” (art. 43 Sr). Die bepalingen zijn in de jurisprudentie
voldoende uitgekristalliseerd om in de veelkleurige praktijk van het geweldsgebruik van
opsporingsambtenaren tot een nauwkeurige beoordeling en weging van het optreden van de
opsporingsambtenaar te komen. Daarbij zal het, zoals zo vaak, afhangen van de concrete positie
die men in een casus inneemt bijvoorbeeld: moeder van een 17 jarige, ongewapende jongen die
op een station door een politieagent wordt doodgeschoten of juist de schietende politieman of de
concrete uitkomst acceptabel of juist onbegrijpelijk wordt gevonden. Deze spanning is inherent aan
elk geval waarin het gebruik van geweld door een overheidsdienaar achteraf ten toets komt. Maar
dât zulke geweldsaanduiding ten toets moet komen is onomstreden, en dat daarin de
opsporingsambtenaar
zoals elke verdachte burger
voldoende bescherming verdient, is dat
eveneens.
—

—

—

—

—

—

—

Er zijn geen signalen dat het huidige stelsel van strafuitsluitingsgronden onvoldoende bescherming
zou bieden aan opsporingsambtenaren die in de uitoefening van hun functie rechtmatig, en subsidiair
en proportioneel geweld gebruiken. Ook de concept Memorie van Toelichting beaamt: “Voorop staat
dat het bestaande wettelijke stelsel van strafuitsluitingsgronden reeds voldoende rechtsbescherming
biedt aan de opsporingsambtenaar die conform de Ambtsinstructie heeft gehandeld.” (par. 4.1) Bij
die stand van zaken is er dus geen noodzaak om een bijzondere, op opsporingsambtenaren
toegesneden strafuitsluitingsgrond in te voeren.
In de Memorie van toelichting zoekt men vergeefs naar redenen om desondanks deze bijzondere
strafuitsluitingsgrond te creëren. Het enige inhoudelijke argument dat daarvoor wordt aangedragen
is dat dit ‘de speciale positie die de opsporingsambtenaar inneemt’ zou verduidelijken. Maar dat
argument
het verduidelijken van een speciale positie
zou even goed opgeld doen voor
bijvoorbeeld artsen die riskante operaties uitvoeren, en zodoende noodzakelijkerwijs de
bestanddelen van de delictsomschrijvingen van mishandeling (art. 300 e.v. Sr) of eventueel doodslag
(art. 287 Sr) of moord (art. 289 Sr) vervullen. Ten aanzien van deze artsen voldoet het wettelijk
systeem op dit moment goed en volledig, omdat hun risicovolle gedrag wordt gerechtvaardigd door
een behandelovereenkomst of
bij een bewusteloos binnengebrachte patiënt
door de
rechtvaardigingsgrond overmacht. Of denk aan de brandweerman die in het kader van zijn taak de
voordeur van een woning intrapt. De door hem gepleegde zaaksbeschadiging is gerechtvaardigd
door overmacht (of, als hij zich in het pand heeft vergist, schuldeloos wegens putatieve overmacht).
Maar ook deze groepen zouden op het idee kunnen komen (als de voorgestelde bijzondere
strafuitsluitingsgrond voor opsporingsambtenaren wordt ingevoerd) dat het kennelijk van belang is
om uitdrukkelijke erkenning te krijgen van hun speciale positie als zij in overeenstemming met de
voor hun geldende richtlijnen hebben gehandeld. Maar die op zich dan begrijpelijke wens zou
naar het oordeel van de ACS eveneens onvoldoende grond zijn om tot het invoeren van weer een
nieuwe strafuitsluitingsgrond over te gaan.
—

—

—

—

—

—

Daarbij voegt zich dat de introductie van een nieuwe strafuitsluitingsgrond ook aanleiding kan zijn
voor nieuwe vragen en onzekerheid. Neem bijvoorbeeld het geval van de opsporingsambtenaar die
Pagina 3 van 7

NEDEPLANDSE OPDE VAN ADVOCATEN

in de rechtmatige uitoefening van zijn taak geweld gebruikte, waarvan hij kon menen dat dit in
overeenstemming was met de geweidsinstructie, maar naderhand wordt vastgesteld dat dit niet het
geval is. Komt deze opsporingsambtenaar dan strafuitsluiting toe op grond van een putatieve
uitsluitingsgrond? En sluit een falend beroep op deze bijzondere uitsluitingsgrond een beroep op
noodweer of noodweer-exces uit?

t

Al met al is de ACS van oordeel dat het huidige stelsel van strafuitsluitingsgronden bevredigend
werkt, dat er geen noodzaak is daar een bijzondere strafuitsluitingsgrond aan toe te voegen, dat dit
zelfs voor nieuwe afgrenzingsproblemen met de bestaande strafuitsluitingsgronden kan leiden en
dat daarom de reden om desondanks zo’n nieuwe strafuitsluitingsgrond te introduceren niet kan
overtuigen.
Een nieuwe strafbepaling
In de tweede plaats wordt voorgesteld een nieuwe strafbepaling te introduceren. Volgens deze
bepaling zou strafbaar zijn de opsporingsambtenaar aan wiens schuld het te wijten is dat hij het in
zijn geweldsinstructie bepaalde schendt”, indien dat feit (zwaar) lichamelijk letsel of de dood ten
gevolge heeft.
De centrale gedraging in de voorgestelde is het (culpoos) schenden van het in de geweldsinstructie
bepaalde. Het is niet eenvoudig om zich een concrete voorstelling te maken van het soort
gedragingen dat hieronder zou kunnen vallen. N6g moeilijker is het zich een voorstelling te maken
van een gedraging die wél onder het voorgestelde feit zou vallen, maar niet onder de algemene
strafbepaling terzake (zwaar) lichamelijk letsel of doodslag. Men zou kunnen denken aan het geval
waarin een opsporingsambtenaar in strijd met zijn geweldsinstructie een vuurwapen uit het holster
haalt en ter hand neemt, of dat vuurwapen niet onverwijid opbergt als de reden voor het ter hand
nemen zijn beëindigd.
1 Indien in die situatie een worsteling ontstaat en een ander het vuurwapen
aan de opsporingsambtenaar ontfutselt, en met dat wapen vervolgens een derde doodschiet, dan
zou de opsporingsambtenaar vervolgd kunnen worden voor de culpose schending van zijn
geweidsinstructie, waardoor een persoon is komen te overlijden.
Zo zien wij dat de voorgestelde nieuwe strafbaarstelling zoals elke nieuwe strafbepaling de
strafrechtelijke aansprakelijkheid en de strafrechtelijke risico’s van opsporingsambteriaren niet
beperkt, maar integendeel alleen maar uitbreidt. De ACS meent dat dit niet noodzakelijk is en op
zichzelf gesproken ook niet wenselijk.
—

—

In de concept Memorie van Toelichting komt men de redenering tegen dat de voorgestelde nieuwe
strafbepaling een aanknopingspunt voor een opportuniteitsafweging van het openbaar ministerie zou
vormen. Dat lijkt ook de belangrijkste
enige?
reden voor het voorstel te zijn: het komt
ongemakkelijk voor om een opsporingsambtenaar voor de ‘algemene” geweldsdelicten te vervolgen,
dus daarom zou het mogelijk moeten worden relevante riormoverschrijdingen onder een lichtere
strafbepaling te vervolgen.
—

—

Art. 10 van de AmbtsinsLructie luidt: “De ambtenaar mag slechts een vuurwapen, niet zijnde een vuurwapen waarmee
automatisch vuur of lange-afstandsprecisievuur kan worden afgegeven, ter hand nemen:
a. in gevallen waarin het gebruik van een vuurwapen is toegestaan, of
b. in verband met zijn veiligheid of die van anderen, indien redelijkerwijs mag worden aangenomen dat een situatie
ontstaat, waarin hij bevoegd is een vuurwapen te gebruiken.
2 Indien een situatie als bedoeld in het eerste lid, onderdeel b, zich niet of niet meer voordoet, bergt de ambtenaar terstond
het vuurwapen op.”
Pagina4van7

NEDERLANDSE ORDE VAN ADVOCATEN

111

Daarbij wordt echter miskend dat deze opportuniteitsafweging niet uitsluitend aan het openbaar
ministerie toekomt. In het geval een opsporingsambtenaar geweld heeft gebruikt, als gevolg waarvan
een burger (zwaar) lichamelijk letsel heeft bekomen of is overleden, dan is in het huidige tijdsgewricht
volstrekt gebruikelijk dat het slachtoffer of de nabestaanden langs de weg van art. 12 Sv probèren
strafrechtelijke vervolging van de geweld gebruikende opsporingsambtenaar te bewerkstelligen. In
die procedure heeft het hof niet slechts de taak in te grijpen indien ten onrechte niet wordt vervolgd.
Volgens de Hoge Raad (HR 25 juni 1996, NJ 1996/714) heeft het hof in het kader van de
beklagprocedure mede tot taak te beoordelen ter zake van welke wettelijke strafbaarstelling de
vervolging had moeten worden ingesteld. In het geval het openbaar ministerie meent dat (culpose)
schending van de ambtsinstructie van de geweld gebruikende opsporingsambtenaar kan worden
bewezen, dan ligt de vraag waarom deze opsporingsambtenaar niet ‘gewoon’ voor mishandeling of
doodslag wordt vervolgd op de tafel van de raadsheren van het hof. Als men bedenkt dat het gericht
schieten met een vuurwapen op éen persoon in zo goed als alle omstandigheden voorwaardelijk
opzet op tenminste zwaar lichamelijk letsel zo niet de dood van die persoon impliceert, dan zijn er
voor het hof weinig redenen om zon geweldsincident niet volledig ten toets te laten komen. Zie in
dat verband bijvoorbeeld recent Gerechtshof Den Haag 20januari 2015; ECLI:NL:GHDHA:2015:67
en Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 01 maart 2016 ECLI:NL:GHARL:201 6:1696.
Als dus al het openbaar ministerie zou willen kiezen voor een lichtere strafbepaling, dan moet worden
aangenomen dat in een aanzienlijk aantal gevallen het gerechtshot in een art. 12 Sv procedure
alsnog de vervolging onder de “normale”, ‘algemene” delictsomschrijving zal bevelen. Dat brengt
met zich dat de introductie van de voorgestelde strafbepaling geen wezenlijke oplossing biedt voor
het gevoelen van ongemakkelijkheid dat
kennelijk
bij sommigen bestaat in relatie tot de
vervolging van een opsporingsambtenaar voor een algemeen geweidsdelict.
—

—

Een afzonderlijk onderzoekskader
De derde component van het wetsvoorstel is de introductie van een afzonderlijk onderzoekskader,
op grond waarvan opsporingsambtenaren die in de uitoefening van hun functie geweld hebben
gebruikt voorwerp van onderzoek kunnen zijn zonder dat zij als verdachte van een strafbaar feit
(hoeven te) worden aangemerkt.
In de toelichting op dit voorstel wordt verwezen naar de jurisprudentie van het EHRM en wordt terecht
vooropgesteld dat het onderzoek naar geweldgebruik door opsporingsambtenaren “grondig,
voortvarend en onafhankelijk” dient te geschieden. Volgens de toelichting voldoet het bestaande
strafrechtelijke ortderzoekskader aan deze vereisten. Dat standpunt wordt in algemene zin door de
ACS onderschreven.
Die stand van zaken roept de vraag op waarom dan toch wordt voorgesteld om een nieuw en mag
het gezegd: systematisch nauwelijks inpasbaar
onderzoekskader voor een bijzondere groep
verdachten in te richten. In de toelichting op het voorstel vinden we welbeschouwd geen andere
argument dan dat het onwenselijk zou zijn om opsporingsambtenaren als verdachten aan te merken.
Waarom dit onwenselijk zou zijn blijft echter in het midden.
—

—

In het strafrechtelijke systeem wordt als verdachte aangemerkt degene te wiens aanzien een redelijk
vermoeden van schuld aan een strafbaar feit voortvloeit (art. 27 Sv). Het begrip “schuld” in deze
bepaling wordt beperkt opgevat, in die zin dat daarmee niet wordt verwezen naar “verwijtbaarheid”
of “culpalonvoorzichtigheid”, maar alleen naar “het gedaan hebben”.
2 Bepalend voor de aanwijzing
2

Spronken in Tekst & Commentaar Strafvordenng. aant. 6 op art. 27 Sv.Pagina 5 van 7

NEDERLANDSE ORDE VAN ADVOCATEN

als verdachte is dus de vraag of er een redelijk vermoeden is dat deze persoon de bestanddelen van
een delictsomschrijving heeft vervuld. Zo ja, dan is hij verdachte. De vraag of de verdachte een
rechtvaardiging had om de bestanddelen van de delictsomschrijving te vervullen, komt pas daarna
aan de orde, evenals de vraag of het mogelijk niet verwijtbaar was dat de verdachte de
delictsomschrijving heeft vervuld. Deze volgorde in de beoordeling zien wij terug in de artikelen 348
en 350 Sv en daarom ook in alle rechterlijke uitspraken die zien op politiegeweld.
Lrl

De opsporingsambtenaar die geweld gebruikt en daarmee een burger (zwaar)lichamelijk letsel
toebrengt of doodt, vervult de bestanddelen van de delictsomschrijving van (zware) mishandeling
(art. 300 -303 Sr) dan wel doodslag (art. 287 Sr). Dat brengt met zich dat deze systematisch gezien
worden aangemerkt. De vraag of het vervullen van de
als verdachte kan
moet
delictsomschrijvingen door deze verdachten strafbaar is, komt eerst daarna aan de orde.
—

—

-

De ACS merkt op dat het wetsvoorstel aansluiting zoekt bij de Aanwijzing handelwijze
3 In dit besluit van het College van Procureurs Generaal uit
geweldsaanwending (politie)ambtenaar.
2006 wordt als uitgangspunt geformuleerd:
“Een politiefunctionaris die geweld heeft gebruikt, wordt niet automatisch als verdachte
aangemerkt, maar als getuige. Er moet uitgegaan worden van een gelegitimeerd gebruik
van de geweldsbevoegdheid als bedoeld in de Politiewet 1993 en de Ambtsinstructie. Als
daar gerede twijfel over bestaat moet hij als verdachte worden aangemerkt.”
Naar het oordeel van de ACS is dit uitgangspunt in de Aanwijzing systematisch dus onjuist. Maar in
plaats van het corrigeren van de Aanwijzing gaat het wetsvoorstel verder op de in de Aanwijzing
ingeslagen dwaalweg.
In de toelichting wordt vastgesteld dat, indien een opsporingsambtenaar niet als verdachte wordt
aangemerkt, er ook geen sprake is van een onderzoek naar een verdenking van een strafbaar feit.
Dat brengt dan weer met zich dat allerhande voor de waarheidsvinding nuttige
opsporingsbevoegdheden en dwangmiddelen, die volgens het Wetboek van Strafvordering alleen
gebruikt kunnen worden in geval van zo’n verdenking, niet ter beschikking staan. De gekozen
oplossing is dan niet de voor de hand liggende, namelijk dat alle naar aanleiding van hun
geweldsaanwending onderzochte opsporingsambtenaren gewoon waardevrij als verdachten worden
aangemerkt. Deze oplossing vergt niet eens een wetswijziging. De wél in het wetsvoorstel gekozen
oplossing is integendeel om het mogelijk te maken dat Strafvorderlijke bevoegdheden, die volgens
het Wetboek uitsluitend kunnen worden aangewend in geval van verdenking van een strafbaar feit,
ook kunnen worden aangewend in een onderzoek waarin niemand als verdachte is aangemerkt.
De keuze om opsporingsambtenaren niet als verdachte aan te merken kan alleen worden begrepen
vanuit de wens om emotionele belasting van de betrokken opsporingsambtenaar te voorkomen.
Kennelijk valt het opsporingsambtenaren zwaar om het etiket “verdachte” opgeplakt te krijgen. Dat
is invoelbaar, maar dat hebben opsporingsambtenaren gemeen met veel andere verdachten denk
aan chauffeurs van ambulances of chauffeurs die bij een spoedrit een ongeval veroorzaken, etc. Aan
die gevoeligheid lijkt zelfs voeding te zijn gegeven door de hiervoor besproken Aanwijzing, die met
zich brengt dat het toekennen van het etiket “verdachte” inderdaad lijk te impliceren dat justitie
voorshands meent dat de opsporingsambtenaar het fout heeft gedaan. Ook dat is reden om afstand
te nemen van de Aanwijzing, en om terug te keren naar een waardevrij verdachte-begrip: de persoon
—

Nr. 2006A007, Stcrt 2006, 143.
Pagina 6 van 7

t

NEDERLANDSE ORDE VAN ADVbCATEN

r

die vermoedelijk de bestanddelen van een delictsomschrijving heeft vervuld. Juist aan
opsporingsambtenaren, die dagelijks met het strafrecht werken, zou vervolgens moeten kunnen
worden uitgelegd dat deze kwalificatie nog geen oordeel inhoudt over de vraag of het
gerechtvaardigd was de bestanddelen van de delictsomschrijving te vervullen.
Bij dit alles dient nog de positie van slachtoffers en nabestaanden van politiegeweld in de
beschouwing te worden betrokken. Het is van het grootste belang dat dit onderzoek niet alleen
grondig en onafhankelijk plaatsvindt, maar dat ook, zoals de toelichting meldt, “bij het onderzoek

naar en het toetsen van het van overheidswege aangewende geweîd elke schijn van partijdigheid
(moet] worden voorkomen.” Die schijn van partijdigheid wordt naar het oordeel van de ACS echter
juist gewekt door in de wet te verankeren dat opsporingsambtenaren in beginsel nimmer als
verdachte worden aangemerkt nadat zij (mogelijk dodelijk) geweld hebben gebruikt. Als dat het
startpunt van het onderzoek is, dan verbaast het niet als slachtoffers en nabestaanden niet
onmiddellijk overtuigd zijn van de objectiviteit van het onderzoek, maar mogelijk doofpotscenario’s
vermoeden. Ook op dit punt doet het wetsvoorstel meer kwaad dan goed.
Besluit
Het wetsvoorstel bevat een oplossing voor niet-bestaande problemen. De enige dragende grond
voor het wetsvoorstel lijkt te zijn de wens om tegemoet te komen aan gevoeligheden bij
opsporingsambtenaren die samenhangen met de kwalificatie als verdachte. Dat is onvoldoende voor
een zo verstrekkend wetsvoorstel.
Het oordeel van de ACS zou mogelijk anders hebben geluid, als zou zijn voorgesteld een nieuwe
algemene strafuitsluitingsgrond te introduceren die betrekking heeft op het “lege artis” handelen van
professionals, waaronder opsporingsambtenaren. Daarbij zou wellicht een voorbeeld ontleend
kunnen worden aan art. 1:114, eerste lid aanhef en onder e van het Wetboek van Strafrecht van

Curaçao: “Niet strafbaar is een gedraging gepleegd volgens algemeen aanvaarde regels van
beroepsuitoefening.” Met een kleine aanpassing zouden alle beroepsbeoefenaren die binnen de
kaders van hun (rechtmatige)van overheidswege verstrekte (gewelds)instructies en/of door hun
beroepsorganisaties uitgevaardigde professionele normen hebben gehandeld dan straffeloos
blijven. Maar een bijzondere strafuitsluitingsgrond voor alleen opsporingsambtenaren zoals nu
voorgesteld moet worden afgewezen.
De ACS brengt in herinnering dat er op dit moment grote inspanningen worden gepleegd om te
komen tot een herzien, opnieuw gesystematiseerd Wetboek van Strafvordering. Met die
inspanningen verdraagt het voorliggende wetsvoorstel, dat het bestaande Wetboek systematisch
gezien nôg meer uit zijn verband trekt, zich zeer slecht.

Pagina 7 van 7

NEDERLANDSE ORDE VAN ADVOCATEN

Postadres
Postao 30851
2500 GW Don

4og

\1

2016
jzngefl
0