Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

30 420

Emancipatiebeleid

Nr. 246

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 2 juni 2016
De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over de brief van 7 maart 2016 over de reactie op
het «Actieplan T» van het Transgender Netwerk Nederland (TNN) en het
CAOP (Centrum Arbeidsverhoudingen Overheidspersoneel) (Kamerstuk
30 420, nr. 241).
De vragen en opmerkingen zijn op 19 april 2016 aan de Minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voorgelegd. Bij brief van 1 juni 2016
zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Wolbert
De adjunct-griffier van de commissie,
Bošnjaković

kst-30420-246
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 420, nr. 246

1

I Vragen en opmerkingen uit de fracties
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de reactie op het
«Actieplan T» van TNN en CAOP en hebben naar aanleiding daarvan geen
reden tot het stellen van vragen.
De leden van de PvdA-fractie hebben met interesse en waardering
kennisgenomen van de brief van de Minister in reactie op het «Actieplan
T» van het TNN en CAOP. De leden stellen met tevredenheid vast dat de
Minister op constructieve wijze heeft gekeken naar de zeven actiepunten
ter bevordering van de toegankelijkheid van de arbeidsmarkt en de
politiek-bestuurlijke participatie van transgender personen. De Minister
schetst hoe zij zich hier op positieve wijze voor inzet. Naar aanleiding van
de brief van de Minister hebben de leden nog wel enkele vragen.
Met betrekking tot het actiepunt voorverkenning van de mogelijkheden tot
het invoeren van (een nog uit te werken) transitieverlof geeft de Minister
aan dat de opstellers van het actieplan eerst de standpunten van de
sociale partners moeten verkennen evenals mogelijke vormen voor een
transitieverlof. De Minister geeft aan dat hierbij ook afstemming met het
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gewenst is en dat dit
ook plaats zal vinden. De leden vragen de Minister of zij bereid is om de
opstellers van het actieplan te faciliteren en ondersteunen, bijvoorbeeld
via vooroverleg, in de contacten met sociale partners.
De leden stellen vast dat de Minister in haar reactie niet ingaat op het
actiepunt rond het vergroten van de politiek en bestuurlijke participatie
door transgender personen. De leden vragen de Minister hoe zij tegen dit
actiepunt aankijkt. Ziet zij voordelen of mogelijkheden om transgender
personen via een dergelijk traject de maatschappelijke zichtbaarheid en
een rolmodelfunctie in bijvoorbeeld bestuur en politiek te helpen
vergroten. Hoe kijkt de Minister aan tegen een eventuele pilot of
experiment voor een dergelijk opleidings- of ervaringsprogramma om de
participatie van transgender personen binnen bijvoorbeeld bestuur en
politiek te helpen vergroten, zo vragen de genoemde leden.
De Minister geeft in haar reactie aan dat het SCP1 werkt aan een brede
tweejaarlijkse LHBT2-monitor met betrekking tot meningen vanuit de
bevolking, een schets van de leefsituatie van de doelgroep en de sociale
acceptatie van transgender personen. De Minister geeft aan dat, gelet op
de geringe grootte van de groep transgenders, het niet mogelijk is om
specifiek in te gaan op transgendermigranten en hun positie. De leden
vragen de Minister om duidelijker te schetsen waarom zij het niet mogelijk
acht om binnen deze monitor ook te kijken of er een beeld van de situatie
en omstandigheden van deze specifieke groep transgenders geschetst kan
worden.
Tot slot vragen de leden aandacht voor studenten die als transgender in
transitie gaan en daardoor verminderd of gedurende een bepaalde tijd
niet aan voorwaarden voor het behalen van studiepunten in hun opleiding
kunnen voldoen. De leden vragen de Minister in hoeverre er nu voorzien
is in regelingen zodat dergelijke studenten door hun transitie niet
voortijdig hun opleiding moeten afbreken, omdat zij te maken krijgen met
een bindend negatief studieadvies indien studiepunten achterblijven. Kan
de Minister schetsen wat op dit moment de mogelijkheden zijn en is zij
desgewenst bereid om hierover het gesprek aan te gaan met onderwijsinstellingen, zo vragen zij.

1
2

SCP: Sociaal Cultureel Planbureau.
LHBT: Lesbisch, Homo, Biseksueel en Transgender.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 420, nr. 246

2

II Reactie van de Minister
De leden van de PvdA-fractie hebben op vier punten nog enkele vragen
naar aanleiding van mijn reactie op het «Actieplan T».
Wat betreft de verkenning van de mogelijkheden tot het invoeren van een
nog nader uit te werken transitieverlof: ik heb hierover eerder al met TNN
gesproken en hen ondersteund in het vinden van de juiste gesprekspartners bij bijvoorbeeld het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Ik ben zeker bereid ook in de toekomst de afstemming met de
relevante partijen, zoals sociale partners en het Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, te faciliteren en te ondersteunen.
Verder hebben de leden van de PvdA-fractie vragen over het actiepunt van
de bestuurlijke en politieke participatie. In mijn reactie ben ik in het
algemeen ingegaan op mijn beleid om de maatschappelijke en arbeidsparticipatie van transgender personen te ondersteunen. Bestuurlijke en
politieke participatie is daar naar mijn idee een onderdeel van. Hierbij wil
ik opmerken dat de transgendergemeenschap natuurlijk divers is. Er zijn
zeker transgender personen bestuurlijk of politiek actief. Maar daarbij wil
niet iedereen een rolmodelfunctie vervullen met het doel de zichtbaarheid
en acceptatie van de transgendergemeenschap te vergroten. Dat blijft
natuurlijk een persoonlijke keuze. Hoewel mij geen signalen bekend zijn,
ook niet via TNN, van transgender personen die een belemmering ervaren
om politiek actief te zijn, nodig ik hierbij de politieke partijen uit om ook in
eigen kring zo inclusief mogelijk te zijn.
De leden van de PvdA-fractie vragen zich af waarom het niet mogelijk is
om binnen de LHBT-monitor van het SCP, een goed beeld te krijgen van de
situatie en omstandigheden van transgendermigranten. De LHBT-monitor
betreft een grootschalig, representatief bevolkingsonderzoek, waarbij
enerzijds de opvattingen van de algemene Nederlandse bevolking over
LHBT worden onderzocht (de sociale acceptatie) en anderzijds de
leefsituatie van de LHBT doelgroep wordt geschetst. Aangezien maar 0,2%
tot 0,6% van de bevolking transgender is, zal het lastig zijn om onderbouwde uitspraken te kunnen doen over de transgendergemeenschap en
is het niet mogelijk deze kleine groep nog verder uit te splitsen in het
kader van dit bevolkingsonderzoek. Omdat ik het belangrijk vind om toch
een beeld te krijgen van de leefsituatie van transgender personen en van
de risico- en beschermingsfactoren voor hun maatschappelijke positie,
heb ik het SCP verzocht een extra onderzoek te doen. Het zal geen
prevalentieonderzoek betreffen, maar een nadere analyse van eerder
verzamelde gegevens, aangevuld met interviews. Dit onderzoek biedt
beleidsrelevante kennis over de leefsituatie van transgenderpersonen en
aanknopingspunten om hun positie mogelijk te verbeteren. (Het is dus
meer een onderzoek naar het voorkómen van maatschappelijke
problemen bij transgender personen dat het vóórkomen van maatschappelijke problemen.) Het SCP zal het onderzoek dit jaar uitvoeren, het
rapport komt uit in de eerste helft van volgend jaar.
Ten slotte vragen de leden van de PvdA-fractie aandacht voor studenten
die in transitie gaan en daardoor mogelijk een bepaalde tijd niet kunnen
voldoen aan de voorwaarden voor het behalen van voldoende studiepunten. Bij de besluitvorming over het afgeven van een bindend
studieadvies moet rekening worden gehouden met de (persoonlijke)
omstandigheden waarin de student verkeert. Het Uitvoeringsbesluit WHW
2008 (Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek) geeft
een limitatieve opsomming van die persoonlijke omstandigheden: ziekte;
lichamelijke, zintuigelijke of andere functiestoornis; zwangerschap;
bijzondere familieomstandigheden of het lidmaatschap van medezeggen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 420, nr. 246

3

schapsraad, studentencommissie e.d. Ik meen dat de situatie waarin een
student in transitie verkeert in dit verband is te vatten onder «lichamelijke
functiestoornis» en dat universiteiten en hogescholen daarmee rekening
hebben te houden bij het toepassen van een bindend studieadvies.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 30 420, nr. 246

4