Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 1800

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 november 2021
Hierbij zend ik u het verslag van de Eurogroep en Ecofinraad van 8 en
9 november 2021 te Brussel.
De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra

kst-21501-07-1800
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-07, nr. 1800

1

Verslag Eurogroep en Ecofinraad 8 en 9 november 2021
Eurogroep
Reguliere samenstelling
Macro-economische ontwikkelingen, inflatie en beleidsimplicaties voor de eurozone en terugkoppeling internationale
vergaderingen
De Europese Commissie heeft een presentatie geven over de inflatieontwikkelingen in de eurozone en de Europese Unie sinds mei 2021. In
oktober jl. was de inflatie in de eurozone met 4,1% het hoogst in tien jaar
tijd. De Europese Commissie en de Europese Centrale Bank benadrukten
de tijdelijke aard van de relatief hoge inflatie, die voornamelijk gedreven
lijkt te worden door de hoge energieprijzen en factoren die te maken
hebben met de pandemie, zoals de opleving van de economie na de
lockdown.
Tevens is gesproken over de macro-economische ontwikkelingen en de
beleidsimplicaties voor de eurozone. Veel lidstaten benoemden de (vaak
beter dan verwachte) economische groei, de hoge energieprijzen en
logistieke verstoringen in de handelsketen die de inflatie de komende tijd
mogelijk hoog kan houden.
Daarnaast heeft de voorzitter van de Eurogroep een terugkoppeling
gegeven van de G20-bijeenkomst voor Ministers van Financiën en
presidenten van centrale banken, en de IMF- en Wereldbankjaarvergaderingen die dit jaar in hybride vorm plaatsvonden in de week
van 11 tot 15 oktober jl. in Washington D.C. Het hoofdthema van deze
vergaderingen was de divergentie in (economisch) herstel van de
COVID-19 pandemie.
Op 13 oktober jl. vond de vierde G20-vergadering van Ministers van
Financiën en presidenten van centrale banken onder het Italiaanse
voorzitterschap van de G20 plaats. Tijdens het Italiaanse voorzitterschap
stond de crisisrespons en de gezamenlijke uitdaging voor een duurzaam
en inclusief economisch herstel na de COVID-19-crisis centraal. Bij de
G20-vergadering in oktober jl. is onder andere aandacht besteed aan de
verschillen tussen landen in hun economisch herstel, steun aan kwetsbare
landen, de mondiale gezondheids- en financieringsarchitectuur, belastingheffing in een digitaliserende economie en duurzame financiering. Op het
gebied van belastingheffing in een digitaliserende economie heeft de G20
het politieke akkoord bekrachtigd over een nieuw raamwerk en een
implementatieplan met een concreet tijdpad. Om de energietransitie te
ondersteunen, onderkende de G20 dat verschillende maatregelen nodig
zijn, inclusief een carbon price indien gepast. Daarbij is afgesproken om
gesprekken en technisch werk voort te zetten. Met het oog op de
schuldsituatie van ontwikkelingslanden hebben G20-landen zich gecommitteerd aan een tijdige en gecoördineerde implementatie van het
Common Framework.
Op 14 oktober jl. kwam de International Monetary and Financial
Committee (IMFC) bijeen. Ook hier stonden de uitdagingen voor een
duurzaam en inclusief economisch herstel centraal, inclusief het belang
van mondiale vaccinatie ten behoeve van breed economisch herstel. Een
belangrijk thema tijdens de jaarvergadering en voor de komende
maanden is het op vrijwillige basis doorlenen van gealloceerde speciale
trekkingsrechten (Special Drawing Rights, SDR’s) door ontwikkelde landen
naar de landen die dat het meest nodig hebben om van de pandemie te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-07, nr. 1800

2

herstellen. Er was brede steun voor het doorlenen van SDR’s aan de
Poverty Reduction and Growth Trust (PRGT), waarmee
lage-inkomenslanden op concessionele basis bij het IMF kunnen lenen.
Aanvullend is tijdens de jaarvergadering opgeroepen tot de oprichting
van een Resilience and Sustainability Trust door het IMF. Dit fonds is
bedoeld voor lange termijn financiering aan een specifieke groep landen
die hervormingen doorvoeren om risico’s van onder meer klimaatverandering en pandemieën te mitigeren en tevens stabiliteit van de betalingsbalans in de toekomst te borgen.
Digitale euro – beleidsdoelstellingen en gebruik van een digitale
euro
De Eurogroep heeft van gedachten gewisseld over de digitale euro. Dit
was de eerste in een serie van vier besprekingen1, waarbij de Eurogroep
de belangrijkste politieke dimensies van de digitale euro zal bediscussiëren. Deze bespreking stond in het teken van mogelijke beleidsdoelstellingen van een digitale euro. Het vinden van consensus over de beoogde
beleidsdoelstellingen is van belang, omdat deze doelstellingen later
sturend dienen te zijn bij de ontwerpkeuzes van een digitale euro. De
ontwerpkeuzes zelf waren geen onderwerp van de bespreking in deze
Eurogroep.
De digitale euro kan eraan bijdragen dat voor burgers en bedrijven een
publiek alternatief beschikbaar blijft in de context van afnemend gebruik
van chartaal geld. Een digitale euro kan daarnaast bijdragen aan innovatie
en diversiteit in de financiële sector. Tot slot kan de digitale euro mogelijk
de afhankelijkheid van buitenlandse en/of private partijen in de financiële
infrastructuur verminderen en daarmee eraan bijdragen de autonomie
van de eurozone beter te waarborgen. Naast potentiële voordelen, gaat
een mogelijke introductie van een digitale euro ook gepaard met risico’s.
Gewaakt moet worden voor de financiële stabiliteit en voorkomen moet
worden dat de private sector wordt weggedrukt («crowding out»). Dit
vergt het vinden van de juiste balans. Een te beperkt ontwerp kan leiden
tot geringe adoptie, waarbij ondanks de in dit project gestoken energie en
kosten de beoogde doelen verder uit het zicht raken. Een te zwaar
ontwerp kan leiden tot effectuering van hierboven beschreven risico’s
Door veel lidstaten, waaronder Nederland, werd benoemd dat zij (nog
steeds) achter het verkennen van de mogelijke introductie van een digitale
euro staan. Meerdere lidstaten gaven aan dat het van belang is om de
kansen en risico’s goed in beeld te krijgen, met name in relatie tot de
behoeftes van consumenten. Nederland heeft benadrukt dat er in de
lopende «investigation phase» ook gekeken dient te worden naar bredere
en meer fundamentele doelstellingen voor de digitale euro. Het is
belangrijk dat de doelstellingen niet bij voorbaat te nauw worden
ingekaderd, maar dat met een brede blik alle voor- en nadelen in kaart
worden gebracht zodat later een gedegen afweging kan worden gemaakt
en in het ontwerp de juiste balans kan worden gevonden tussen aantrekkelijkheid voor gebruikers en het beperken van risico’s.

1

De volgende besprekingen zullen volgens het werkprogramma gericht zijn op afruilen tussen
privacy en andere beleidsdoelstellingen, de mogelijke effecten op het financiële stelsel en de
rolverdeling tussen publieke en private actoren. Zie: Kamerstuk 27 863, nr. 95

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-07, nr. 1800

3

Inclusieve samenstelling
Herziening van het Stabiliteits- en Groeipact, eurozone dimensie
In de Eurogroep in inclusieve samenstelling is gesproken over de
toekomst van het Stabiliteits- en Groeipact (SGP) en de MacroEconomische Onevenwichtighedenprocedure (MEOP). Op 5 februari 2020
heeft de Europese Commissie een evaluatie van het SGP en de MEOP
gepubliceerd2, waarna de consultaties over de mogelijke herziening van
het six-pack en two-pack zouden plaatsvinden. De consultaties zijn echter
destijds uitgesteld vanwege de COVID-19-crisis. De Europese Commissie
heeft op 19 oktober jl. een mededeling gepubliceerd3 die als hernieuwd
startschot dient voor de consultaties.
Het SGP en de MEOP zijn voor de hele Europese Unie van toepassing en
worden daarom ook in de Ecofinraad besproken. Een sterke Europese
Unie vergt gezonde en veerkrachtige nationale economieën, met
houdbare overheidsfinanciën. Voor de muntunie zijn houdbare overheidsfinanciën en het voorkomen van onevenwichtigheden in het bijzonder van
belang met het oog op de stabiliteit van de gezamenlijke munt en het
voorkomen van negatieve spillover effecten tussen landen. Om die reden
zijn enkele regels binnen het SGP alleen van toepassing op eurolanden4
en wordt de discussie over de eventuele hervorming van het SGP ook in
de Eurogroep gevoerd.
In de Eurogroep is gesproken over de betrokkenheid van de Eurogroep bij
de discussie over het SGP en is een werkprogramma overeengekomen.5
Daarnaast is er gesproken over de noodzakelijke balans die gevonden
moet worden tussen het terugbrengen van de opgelopen schulden en het
vergroten van publieke investeringen in de komende jaren. Sommige
lidstaten benadrukten het belang van een tijdige herziening van de regels,
terwijl andere lidstaten van mening waren dat de kwaliteit van de
herziening, zeker gezien het belang en de complexiteit van de begrotingsregels, prioriteit heeft. Tijdens deze eerste gedachtewisseling is ook
stilgestaan bij het belang van het vereenvoudigen van de regels en het
vergroten van nationaal «ownership», hetgeen bij kan dragen aan het
vergroten van de naleving van de regels. Door sommige lidstaten werd
benoemd dat er (extra) ruimte moet komen voor (groene) investeringen in
de regels. Nederland heeft gewezen op het belang van houdbaarheid van
overheidsfinanciën ten behoeve van stabiliteit en duurzame economische
groei. Daarnaast heeft Nederland aangegeven dat (het verbeteren van)
handhaving en naleving van de regels al in een vroeg stadium in de
consultatiesessies moet worden besproken, vanwege het belang van dit
thema. De regels zijn immers alleen effectief als deze gehandhaafd
worden. Ook heeft Nederland aangegeven dat het op dit moment nog te
vroeg is om lessen te trekken uit de RRF.
Werkplan Bankenunie
In de Eurogroep in inclusieve samenstelling is gesproken over de
ontwikkelingen rondom het vervolmaken van de Bankenunie en de
voortgang van het werkplan. Op basis van een mandaat van de Eurotop

2

https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/economy-finance/com_2020_55_en.pdf.
https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/economy-finance/economic_governance_reviewcommunication.pdf.
4
Voor meer informatie over de regels uit het SGP die specifiek op de eurolanden van toepassing
zijn, zie pagina 2 van: Kamerstuk 21 501-07, nr. 1791
5
https://www.consilium.europa.eu/media/52767/secretariat-issues-note-review-of-the-economicgovernance-framework-item-1-eg.pdf.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-07, nr. 1800

4

uit december 2020 is door de High Level Working Group (HLWG) het
eerste half jaar van 2021 gewerkt aan een werkplan om richting te geven
aan de vervolgstappen op de vier werkstromen binnen het bankenuniedossier: het Europees depositogarantiestelsel (EDIS), de herziening van
het crisisraamwerk voor falende banken, omgang met grensoverschrijdende banken en de weging van staatsobligaties (RTSE). Alhoewel er
voortgang is geboekt, is het niet gelukt om afgelopen zomer tot een
akkoord te komen met betrekking tot het werkplan. Er is afgesproken om
meer tijd te nemen om tot een werkplan te komen, waarbij wordt gericht
op eind 2021. Meerdere lidstaten, waaronder Nederland, hebben
aangegeven voorstander te zijn van een holistische benadering met
betrekking tot de bankenunie (voortgang op alle vier werkstromen).
Daarnaast is in de Eurogroep het tweejaarlijkse risicoreductierapport van
de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en de Single
Resolution Board gepresenteerd.6 Dit rapport dient als input voor de
besluitvorming over de gemeenschappelijke achtervang van het gemeenschappelijke resolutiefonds. Het rapport is verwelkomd door de
Eurogroep. De belangrijkste boodschappen uit het rapport zijn dat de
kapitaal- en leverageratio’s van banken stabiel zijn en liquiditeitsposities
zijn verbeterd. Het aantal niet-presterende leningen (NPLs) bleef dalen, al
is de impact van de COVID-19-pandemie mogelijk nog niet geheel
zichtbaar in de bankbalansen omdat steunmaatregelen nog niet allemaal
zijn afgebouwd. MREL-tekorten bij banken namen daarnaast verder af. Al
met al is het beeld van de Europese bankensector dat deze weerbaar is
gebleken en risico’s zelfs tijdens de COVID-19-pandemie verder zijn
afgebouwd.
Ondanks dat besluitvorming over de gemeenschappelijke achtervang voor
het resolutiefonds nu bijna achter de rug is, spraken veel lidstaten,
waaronder Nederland, zich uit voor het voorzetten van het halfjaarlijkse
risicoreductierapport. Mogelijk kan er meer granulariteit (op bank-niveau)
in de data worden opgenomen.
Stand van zaken van de invoering van de gemeenschappelijke
achtervang voor het gemeenschappelijke afwikkelingsfonds
De Eurogroep in inclusieve samenstelling heeft een update gekregen over
de voortgang ten aanzien van het ratificatieproces betreffende de
wijzigingsovereenkomsten voor het ESM-verdrag en de overeenkomst
betreffende de overdracht en mutualisatie van de bijdragen aan het
gemeenschappelijk afwikkelingsfonds (de IGA). Op 30 november 2020 is
de Eurogroep tot een akkoord gekomen om ratificatie van beide
genoemde verdragen te starten en de gemeenschappelijke achtervang
begin 2022 in te voeren.7
In diverse landen zijn de wijzigingsovereenkomsten inmiddels geratificeerd. In Duitsland is het constitutionele hof gevraagd naar een oordeel of
het verdrag met een juiste meerderheid door de Bundestag is goedgekeurd. Het tijdstip waarop het hof een oordeel velt heeft invloed op het
moment waarop de ratificatie kan worden afgerond. In Nederland zijn
beide wijzigingsovereenkomsten inmiddels door de Staten-Generaal
goedgekeurd. Naar verwachting zullen uiterlijk begin 2022 beide wijzi-

6

7

https://www.consilium.europa.eu/media/52787/joint-risk-reduction-monitoring-reportnovember-2021-for-publication.pdf.
https://www.consilium.europa.eu/nl/press/press-releases/2020/11/30/statement-of-theeurogroup-in-inclusive-format-on-the-esm-reform-and-the-early-introduction-of-the-backstopto-the-single-resolution-fund/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-07, nr. 1800

5

gingsovereenkomsten door alle lidstaten geratificeerd zijn en kan de
gemeenschappelijke achtervang worden geactiveerd.
EFTA-bijeenkomst
Op 9 november vond de jaarlijkse bijeenkomst plaats met de Ministers
van Financiën van de EFTA (European Free Trade Association). Bij deze
bespreking waren de Ministers van Financiën van Noorwegen, Liechtenstein, IJsland en Zwitserland uitgenodigd om in gesprek te gaan met de
Ecofinraad. Het thema dat deze keer centraal stond was het herstel na de
COVID-19-pandemie en de daarbij horende uitdagingen en kansen. De
Ministers van Financiën van de EFTA-landen hebben een toelichting
gegeven op de economische ontwikkelingen in hun land en daarbij
aangegeven vergelijkbare uitdagingen te hebben als de Europese Unie,
waaronder het mitigeren van de impact van COVID-19, klimaatverandering en inflatie.
Ecofinraad
Bazel III implementatie
Tijdens de Ecofinraad heeft de Europese Commissie haar voorstel voor de
wijziging van de kapitaaleisenverordening en -richtlijn voor banken van
27 oktober jl. gepresenteerd.8 Met dit voorstel wil de Commissie bijdragen
aan de financiële stabiliteit en de financiering van de economie in de
nasleep van de COVID-19 crisis waarborgen.
Het eerste deel van het voorstel bestaat uit de implementatie van de
internationale finale Bazel III-standaarden (ook wel Bazel 3.5 of Bazel 4
standaarden genoemd) in de Europese Unie. In december 2017 heeft het
Bazelcomité een akkoord bereikt over deze finale Bazel III-standaarden.
Het belangrijkste doel van deze standaarden is om de variabiliteit tussen
de risicomodellen van banken te beperken en deze onderling beter
vergelijkbaar te maken. Het voorstel van de Europese Commissie bevat
naast de implementatie van de finale Bazel III-standaarden, ook de
wijziging van de kapitaaleisenverordening en -richtlijn ten aanzien van de
prudentiële behandeling van derde landen bijkantoren in de Unie,
ESG-risico’s (environmental, social en governance) en resolutie.
Tijdens de discussie in de Ecofinraad gaf een aantal lidstaten aan flexibel
met de implementatie van de Bazel III-standaarden om te willen gaan om
de impact op de Europese bankensector te beperken. Andere lidstaten,
waaronder Nederland, hebben gepleit voor een zo volledig mogelijke
implementatie van de Bazel III-standaarden om de financiële stabiliteit te
versterken. Hierbij heeft Nederland aangegeven geen voorstander te zijn
van permanente uitzonderingen ten aanzien van de Bazel III-standaarden.
Ook gaven verschillende lidstaten aan kritisch te zijn ten opzichte van de
gevolgen voor landen waarin voornamelijk dochterondernemingen van
Europese banken gevestigd zijn (de zogeheten host landen). Diverse
lidstaten hebben zorgen dat de eisen voor deze dochterondernemingen
minder prudent zijn dan de eisen voor de moederbank, met name door de
eisen ten aanzien van het niveau van toepassing van de kapitaalvloer.
Stand van zaken financiële diensten dossiers
Het voorzitterschap van de Raad heeft de Ecofinraad geïnformeerd over
de lopende wetgevingsvoorstellen op het terrein van financiële diensten.9
8
9

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_21_5401.
https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-12848–2021-INIT/en/pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-07, nr. 1800

6

De Europese economie na COVID-19: implicaties voor het
economisch raamwerk
De Ecofinraad heeft van gedachten gewisseld over de toekomst van het
Stabiliteits- en Groeipact (SGP) en de Macro-Economische Onevenwichtighedenprocedure (MEOP). Op 5 februari 2020 heeft de Europese
Commissie een evaluatie van het SGP en de MEOP gepubliceerd10,
waarna de consultaties over de mogelijke herziening van het six-pack en
two-pack zouden plaatsvinden. De consultaties zijn destijds uitgesteld
vanwege de COVID-19-crisis. De Europese Commissie heeft op 19 oktober
jl. een mededeling gepubliceerd11 die als hernieuwd startschot dient voor
de consultaties.
De Europese Commissie heeft tijdens de Ecofinraad de mededeling
gepresenteerd. De Europese Commissie stelt in de mededeling dat de
conclusies van de evaluatie van het SGP en de MEOP van februari 2020
nog steeds relevant zijn. Daarnaast worden de belangrijkste gevolgen van
de COVID-19-crisis omschreven, zoals de economische schok die deze
teweeg heeft gebracht, de nationale en Europese crisisinstrumenten die
hierop volgden en de hierdoor verder opgelopen publieke schulden in
lidstaten.
In de Ecofinraad werd door veel lidstaten een eerste reactie gegeven op
de mededeling van de Europese Commissie en enkele prioriteiten
genoemd voor de eventuele herziening van het SGP. Veel lidstaten
benadrukten het belang van effectieve, simpele en transparante regels.
Hierbij werd vaak genoemd dat de handhaving van de regels verbetering
behoeft, waaronder door het versterken van nationaal «ownership».
Daarnaast noemden meerdere lidstaten het belang van het beschermen
en stimuleren van publieke investeringen en het niet schaden van
economische groei in de komende jaren. Ook waren lidstaten van mening
dat de houdbaarheid van de overheidsfinanciën moeten worden gewaarborgd en schulden moeten worden afgebouwd. Nederland heeft gewezen
op het belang van houdbaarheid van overheidsfinanciën ten behoeve van
stabiliteit en duurzame economische groei. Daarnaast heeft Nederland
aangegeven dat (het verbeteren van) handhaving en naleving van de
regels al in een vroeg stadium in de consultatiesessies moet worden
besproken, vanwege het belang van dit thema. De regels zijn immers
alleen effectief als deze gehandhaafd worden. Ook heeft Nederland
aangegeven dat het op dit moment nog te vroeg is om lessen te trekken
uit de RRF.
Economisch herstel in Europa; a) Implementatie van de herstelen veerkrachtfaciliteit (RRF); b) Financiering van Next Generation
EU (NGEU)
Tijdens de Ecofinraad is stilgestaan bij de stand van zaken ten aanzien van
de herstel- en veerkrachtfaciliteit (Recovery and Resilience Facility, RRF).
De Europese Commissie gaf aan dat de Raad reeds ingestemd heeft met
22 uitvoeringsbesluiten. Tijdens deze Ecofinraad zijn geen nieuwe
uitvoeringsbesluiten besproken. De Raad is nog in afwachting van
Commissievoorstellen voor uitvoeringsbesluiten voor Zweden, Polen,
Hongarije en Bulgarije. Nederland heeft nog geen herstelplan ingediend.

10
11

https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/economy-finance/com_2020_55_en.pdf.
https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/economy-finance/economic_governance_reviewcommunication.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-07, nr. 1800

7

Daarnaast is stilgestaan bij de stand van zaken ten aanzien van de
financiering van Next Generation EU. Voor Nederland is het van belang
dat de Europese Commissie binnen het mandaat opereert dat in het
Eigenmiddelenbesluit en relevante verordeningen wordt gegeven.
Energieprijzen, inflatie en beleidsimplicaties
In de Ecofinraad is gesproken over de hoge energieprijzen, de inflatie en
de implicaties die dit heeft voor het beleid. Er is sinds de recente piek in
de energieprijzen in verschillende Europese gremia gesproken over de
gevolgen van de hoge energieprijzen, waaronder de Ecofinraad van
5 oktober jl. (Kamerstuk 21 501-07, nr. 1787), de Europese Raad van
21–22 oktober jl. (Kamerstuk 21 501-20, nr. 1742) en de buitengewone
Energieraad van 26 oktober jl. (Kamerstuk 21 501-33, nr. 881)
De Europese Commissie heeft op 13 oktober jl. een mededeling gepubliceerd met een analyse van de hoge energieprijzen en een gereedschapskist. De Europese Commissie geeft in haar analyse aan dat de
huidige hoge energieprijzen worden veroorzaakt door mondiale marktfactoren en een tijdelijk karakter hebben. In de gereedschapskist geeft de
Commissie onder andere aan welke maatregelen lidstaten op nationaal
niveau kunnen nemen om de gevolgen van gestegen energieprijzen te
verzachten.
Door meerdere lidstaten werd gereflecteerd op de hoge energieprijzen.
Over het algemeen werd steun uitgesproken voor de mededeling van de
Europese Commissie en de daarbij behorende gereedschapskist met
mogelijke maatregelen, maar een aantal lidstaten vond dat er ook gekeken
moet worden naar verdergaande maatregelen. Ook werd door
verscheidene lidstaten benoemd dat de hoge energieprijzen de klimaatagenda niet dient te beïnvloeden. Daarnaast werd door een aantal
lidstaten de discussie aangegrepen om in te gaan op de taxonomie en
specifiek over het mogelijk toevoegen van kernenergie en energie uit
aardgas als transitieactiviteiten.
Raadsconclusies over de toekomst van het Europees Semester in
de context van de faciliteit voor herstel en veerkracht
De Ecofinraad heeft Raadsconclusies aangenomen over de toekomst van
het Europees Semester in de context van de Recovery and Resilience
Facility (RRF).12 In de Raadsconclusies wordt onder andere opgeroepen
tot de terugkeer van de kernelementen van het Europees Semester,
waaronder de landenrapporten, landspecifieke aanbevelingen en de
macro-economische onevenwichtighedenprocedure (MEOP). Dubbele
administratieve lasten die ontstaan door de overlap tussen de RRF en het
Semester dienen zoveel als mogelijk voorkomen te worden. Tot slot
worden ook de mogelijke voordelen benoemd van meerjarige landspecifieke aanbevelingen gecombineerd met een jaarlijkse beoordeling.
Terugkoppeling G20-vergadering van Ministers van financiën en
presidenten van centrale banken en de IMF-jaarvergadering
Het voorzitterschap van de Raad en de Europese Commissie hebben een
korte terugkoppeling gegeven van de G20-bijeenkomst voor Ministers van
Financiën en presidenten van centrale banken, en van de IMF- en
Wereldbank-jaarvergaderingen die dit jaar in hybride vorm plaatsvonden
in de week van 11 tot 15 oktober jl. in Washington D.C. Het hoofdthema

12

https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-13724–2021-INIT/en/pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-07, nr. 1800

8

van deze vergaderingen was de divergentie in (economisch) herstel van
de COVID-19-pandemie.
Op 13 oktober jl. vond de vierde G20-vergadering van Ministers van
Financiën en presidenten van centrale banken onder het Italiaanse
voorzitterschap van de G20 plaats. Tijdens het Italiaanse voorzitterschap
stond de crisisrespons en de gezamenlijke uitdaging voor een duurzaam
en inclusief economisch herstel na de COVID-19-crisis centraal. Bij de
G20-vergadering in oktober jl. is onder andere aandacht besteed aan de
verschillen tussen landen in hun economisch herstel, steun aan kwetsbare
landen, de mondiale gezondheids- en financieringsarchitectuur, belastingheffing in een digitaliserende economie en duurzame financiering. Op het
gebied van belastingheffing in een digitaliserende economie heeft de G20
het politieke akkoord bekrachtigd over een nieuw raamwerk en een
implementatieplan met een concreet tijdpad. Om de energietransitie te
ondersteunen, onderkende de G20 dat verschillende maatregelen nodig
zijn, inclusief een carbon price indien gepast. Daarbij is afgesproken om
gesprekken en technisch werk voort te zetten. Met het oog op de
schuldsituatie van ontwikkelingslanden hebben G20-landen zich gecommitteerd aan een tijdige en gecoördineerde implementatie van het
Common Framework.
Op 14 oktober jl. kwam de International Monetary and Financial
Committee (IMFC) bijeen. Ook hier stonden de uitdagingen voor een
duurzaam en inclusief economisch herstel centraal, inclusief het belang
van mondiale vaccinatie ten behoeve van breed economisch herstel. Een
belangrijk thema tijdens de jaarvergadering en voor de komende
maanden is het op vrijwillige basis doorlenen van gealloceerde speciale
trekkingsrechten (Special Drawing Rights, SDR’s) door ontwikkelde landen
naar de landen die dat het meest nodig hebben om van de pandemie te
herstellen. Er was brede steun voor het doorlenen van SDR’s aan de
Poverty Reduction and Growth Trust (PRGT), waarmee lage-inkomenslanden op concessionele basis bij het IMF kunnen lenen. Aanvullend is
tijdens de jaarvergadering opgeroepen tot de oprichting van een
Resilience and Sustainability Trust door het IMF. Dit fonds is bedoeld voor
lange termijn financiering aan een specifieke groep landen die hervormingen doorvoeren om risico’s van onder meer klimaatverandering en
pandemieën te mitigeren en tevens stabiliteit van de betalingsbalans in de
toekomst te borgen.
Raadsconclusies over EU-statistieken
De Ecofinraad heeft Raadsconclusies aangenomen over ontwikkelingen
op het terrein van de statistiek in de Europese Unie.13 De Raad heeft dit
keer vooral gekeken naar de bijdrage vanuit de statistiek aan het leveren
van gegevens over het verloop van de COVID-19-pandemie. Verder heeft
de Raad aandacht voor de vooruitgang bij informatievereisten voor de
EMU, de statistieken voor de procedure bij buitensporige tekorten, de
statistieken over macro-economische onevenwichtigheden, de meting van
woonlasten en inflatie en bevolkingsstatistieken.
De Raad verwelkomt de snelle reactie van het Europees Statistisch
Systeem en het Europees Systeem van Centrale Banken op gevolgen voor
de statistiek vanwege de COVID-19-pandemie. Gebruikers konden
daardoor beschikken over tijdig gepubliceerde kernstatistieken zoals het
European Statistical Recovery Dashboard. Dit dashboard wordt op
maandbasis gepubliceerd en bevat indicatoren die relevant zijn voor het
vaststellen van economische en sociale trends tijdens de coronapan13

https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-13699–2021-INIT/en/pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-07, nr. 1800

9

demie. Het gebruik van nieuwe databronnen en nieuwe statistische
technieken was hierbij van fundamenteel belang.
Ook verwelkomt de Raad de ontwikkelingen bij statistieken op velerlei
terreinen zoals globalisering, bedrijfsleven, woonlasten en inflatie, sociale
zekerheid, onroerend goed, demografie en bevolkingsprognoses. De Raad
erkent de noodzaak ervoor te zorgen dat personele en financiële middelen
toereikend zijn om nieuwe gegevensbronnen en digitale technologieën
verder te ontsluiten.
Over statistische informatie in de EMU is in het verleden afgesproken een
kwaliteitsslag te maken bij vooral het tijdig beschikbaar komen van de
benodigde data relevant voor de EMU en de macro-economische
onevenwichtighedenprocedure (MEOP). Op beide terreinen is (wederom)
vooruitgang te melden. Zo is vooruitgang is te melden van toegenomen
beschikbaarheid van ESA2010 gegevens en van korte-termijn indicatoren
(onder meer de publicatie op kwartaalbasis van een indicator over
verkoop van woningen).
Jaarverslag van de EU-begroting 2020 door de Europese Rekenkamer
De Europese Rekenkamer (ERK) heeft in de Ecofinraad het jaarverslag
over de EU-begroting 2020 gepresenteerd. De presentatie van het
jaarverslag met de bevindingen van de ERK is voor de Raad het startpunt
van de dechargeprocedure.
Op basis van het jaarverslag stelt de Raad ieder jaar Raadsaanbevelingen
op aan het Europees Parlement, dat decharge verleent aan de Commissie
over de uitvoering van de Europese begroting. In januari 2022 starten de
inhoudelijke en technische besprekingen in het ambtelijke Begrotingscomité, die resulteren in een dechargeadvies van de Raad. De Ecofinraad
beslist, waarschijnlijk in februari of maart, met gekwalificeerde
meerderheid over het dechargeadvies.
De ERK gaf aan dat het instituut over het verslagjaar 2020 een afkeurende
verklaring t.a.v. de uitgaven van de EU-begroting heeft afgegeven
(hetzelfde als vorig jaar). Het gemiddelde foutenpercentage (onrechtmatigheden) schat de ERK in op 2,7%, gelijk aan het foutenpercentage over
het verslagjaar 2019. De tolerantiegrens is maximaal 2%. Met name
uitgaven waarbij sprake is van vergoedingen op basis van declaraties (ten
opzichte van bijvoorbeeld het toekennen van subsidies) kennen een
relatief hoog foutenpercentage van 4% (2019: 4,9%). Dergelijke uitgaven
zijn vaak omgeven door complexe regels voor het ontvangen en
aanvragen van deze vergoedingen. De ERK heeft een goedkeurende
verklaring afgegeven over de betrouwbaarheid van de financiële
overzichten, zoals de balans en kasstroomoverzichten. Ook de
ontvangsten bevatten geen fouten van materieel belang.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-07, nr. 1800

10