Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

28 325

Bouwregelgeving

Nr. 204

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 december 2019
Op 10 juli 2019 heeft de Gezondheidsraad haar rapport «Gezondheidsrisico’s door lage concentraties koolmonoxide» aan mij aangeboden. In dit
rapport geeft de Gezondheidsraad een aantal adviezen om de risico’s als
gevolg van lage concentraties koolmonoxide te beperken. Hierbij stuur ik
u mijn reactie op het advies van de Gezondheidsraad. Met deze brief geef
ik tevens antwoord op de motie van het Kamerlid Krol (Kamerstuk 28 325,
nr. 189) die voorstaat dat verkopers en/of installateurs van verbrandingsinstallaties voor woningen gratis een koolmonoxidemelder meeleveren en
installeren.
Advies Gezondheidsraad: neem aanvullende maatregelen
In haar rapport gaat de Gezondheidsraad in op de gezondheidsrisico’s
door blootstelling aan lage concentraties koolmonoxide en de mogelijkheden om deze risico’s te beperken. De Gezondheidsraad wijst hierbij op
de door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) opgestelde advieswaarden voor korte en langere blootstellingsduur en op het rapport van
de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) van november 2015 «Koolmonoxide Onderschat en Onbegrepen gevaar». De Gezondheidsraad merkt
op dat de problematiek als gevolg van het vrijkomen van koolmonoxide
waarschijnlijk groter is dan de analyse van de OvV doet vermoeden,
omdat gezondheidseffecten als gevolg van lage concentraties koolmonoxide doorgaans niet worden opgemerkt. De Gezondheidsraad adviseert
het kabinet daarom naast het wettelijk stelsel «Certificering werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties» een aantal aanvullende maatregelen te nemen.
Verrichten van koolmonoxidemetingen in woningen
Een van de maatregelen die de Gezondheidsraad adviseert betreft het
verrichten van koolmonoxidemetingen in woningen omdat het door

kst-28325-204
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 28 325, nr. 204

1

schaarste aan meetgegevens nu niet duidelijk is hoe vaak en lang de
advieswaarden van de WHO worden overschreden.
Voorlichting over risico’s en periodiek actualiseren advieswaarden
Ook adviseert de Gezondheidsraad in voorlichting aan burgers, hulpverleners en installatiebedrijven meer aandacht te besteden aan de risico’s
van blootstelling aan lage concentraties koolmonoxide en om de
advieswaarden voor blootstelling aan koolmonoxide regelmatig te
actualiseren.
Afstemming koolmonoxidemelders op waarden WHO
Verder geeft de Gezondheidsraad aan dat koolmonoxidemelders die nu in
Nederland op de markt zijn niet gevoelig genoeg zijn om lage concentraties koolmonoxide te detecteren. De Gezondheidsraad adviseert
daarom te bevorderen dat koolmonoxidemelders worden afgestemd op
de waarden die de WHO hanteert.
Ik dank de Gezondheidsraad namens het kabinet voor het advies dat ze
heeft uitgebracht. Ik vind het van groot belang dat de gezondheidsrisico’s
door blootstelling aan koolmonoxide worden teruggebracht. Hierbij gaat
het niet alleen om hoge concentraties koolmonoxide, maar ook om lage
concentraties. Lage concentraties koolmonoxide zijn immers ook een
risico voor de gezondheid.
Om risico’s als gevolg van koolmonoxide zoveel mogelijk te beperken
werk ik – naar aanleiding van het advies van de OvV – samen met de
sector aan een wettelijk stelsel dat werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties onder certificering brengt. Het wetsvoorstel (wijziging
Woningwet (Kamerstuk 35 022) dat dit stelsel mogelijk maakt is dit jaar
door de Eerste en Tweede Kamer aangenomen. De nadere uitwerking van
dit stelsel in een algemene maatregel van bestuur (AMvB) zal binnenkort
door mij bij uw Kamer in voorhang worden gebracht. Het is de verwachting dat dit stelsel per 1 juli 2020 in werking zal kunnen treden.
Doelstelling van het wettelijk stelsel is dat gasverbrandingsinstallaties
veilig zijn om te gebruiken. Een eigenaar of gebruiker van een gasverbrandingsinstallatie moet daarop kunnen vertrouwen.
Belangrijk aspect bij dit wettelijk stelsel is dat uitgevoerde werkzaamheden worden gecontroleerd voordat de installatie (opnieuw) in bedrijf
wordt gesteld. Onderdeel van die controle is het verrichten van koolmonoxidemetingen. Bij ministeriële regeling worden de maximum koolmonoxidewaarden die hierbij in acht moeten worden genomen, nog nader
vastgesteld. Hierbij zullen ook de advieswaarden van de WHO worden
betrokken. Het uitvoeren van deze koolmonoxidemetingen binnen het
wettelijke stelsel sluit daarmee aan bij het advies van de Gezondheidsraad.
Verder voorziet het wettelijk stelsel in communicatiecampagnes gericht op
de installatiesector, consumenten en specifieke doelgroepen. In deze
campagnes zal worden gewezen op de risico’s van koolmonoxide, ook bij
langdurige blootstelling aan lage concentraties, en op het verbod om
werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties uit te (laten) voeren
zonder dat wordt beschikt over een geldig certificaat. Ook draagt het
kabinet sinds 2015 bij aan de landelijke publiekscampagne «Stop
CO-vergiftiging» van Brandweer Nederland, de Veiligheidsregio’s en de
Nederlandse Brandwonden Stichting. Met deze campagne wordt jaarlijks
aandacht gevraagd voor de gevaren van koolmonoxide. Met deze
campagnes wordt voorzien in het advies van de Gezondheidsraad om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 28 325, nr. 204

2

goede voorlichting te geven over de risico’s van koolmonoxide en hoe
deze risico’s zoveel mogelijk kunnen worden voorkomen.
Ook het advies van de Gezondheidsraad om te bevorderen dat koolmonoxidemelders worden afgestemd op de meetwaarden die de WHO
hanteert, kan ik ondersteunen. Hierbij merk ik wel op dat de normen die
op dit moment voor detectieapparatuur voorhanden zijn om aanwezigheid
van koolmonoxide te meten, zich baseren op de aanname dat de
apparaten goed en betrouwbaar kunnen werken vanaf 10 ppm (parts per
million). De Gezondheidsraad geeft aan dat er in de Verenigde Staten
melders op de markt zijn die ook onder de 10 ppm betrouwbaar meten,
maar deze melders zijn in Europa niet op de markt en ook niet getoetst.
Om lagere waarden te kunnen meten is daarom mogelijk aanvullende
productontwikkeling noodzakelijk, ook omdat over de duurzaamheid en de
stabiliteit van deze producten nog veel onduidelijkheid is. Voor de
ontwikkeling van nieuwe apparatuur is het bedrijfsleven onmisbaar. Ik zal
daarom in contact treden met marktpartijen om na te gaan wat hierin
mogelijk is. De Gezondheidsraad wijst in dit kader ook op het Europese
traject voor harmonisatie van productnormen voor koolmonoxidemelders.
Uit informatie die ik heb ingewonnen blijkt dat het hiervoor gestarte
proces stil ligt en dat het onduidelijk is wanneer dit kan worden voortgezet. Het is op dit moment onduidelijk of het mogelijk is om hierover
binnen Europa tot consensus te komen. Ik zal dit in Europa blijven volgen
en waar mogelijk actief bevorderen.
Motie Kamerlid Krol (Kamerstuk 28 325, nr. 189): gratis koolmonoxidemelders
Om incidenten met koolmonoxide te beperken verzoekt Kamerlid Krol in
zijn motie de regering zich in te spannen dat verkopers en/of installateurs
van verbrandingsinstallaties bedoeld voor woningen bij het toestel gratis
een koolmonoxidemelder meeleveren en installeren. In reactie op deze
motie heb ik u toegezegd deze suggestie te zullen voorleggen aan de
branche. Ik heb hierover overleg gevoerd met Techniek Nederland en de
Nederlandse Haarden- en Kachelbranche. In hun reactie hebben zij mij
laten weten hier geen voorstander van te zijn. Beide brancheorganisaties
geven aan dat prioriteit bij het terugbrengen van het aantal incidenten
met koolmonoxide ligt bij de goede aanleg, onderhoud en controle van de
installaties zelf en dat het niet haalbaar is voor installateurs om een gratis
koolmonoxidemelder te verstrekken. Hiervoor zijn de marges op plaatsing
en onderhoud van installaties te gering en het zou tevens leiden tot
verstoring van de concurrentieverhoudingen tussen bedrijven als gevolg
van verschil aan «inkoopkracht». Daarbij geven Techniek Nederland en de
Nederlandse Haarden- en Kachelbranche aan dat er op dit moment geen
eenduidige kwaliteit bij koolmonoxidemelders is. Beide organisaties
vinden het wel van belang dat – op vrijwillige basis en verzoek van de
klant – installateurs goed advies kunnen geven over een koolmonoxidemelder en de hiervoor benodigde kennis in huis hebben. Bij Techniek
Nederland is dit ook al onderdeel van de verplichte competenties voor een
monteur die aan gasverbrandingsinstallaties werkt. Op verzoek van de
klant kan de installateur dan een koolmonoxidemelder installeren, maar
dit kan niet gratis.
Ik sluit mij aan bij de reactie van Techniek Nederland en de Nederlandse
Haarden- en Kachelbranche. Het zou goed zijn wanneer installateurs
gedegen advies kunnen geven aan de klant over koolmonoxidemelders en
deze op verzoek van de klant ook kunnen plaatsen, maar de prioriteit ligt
bij een veilige installatie, zoals ik voorsta met het hiervoor genoemde
wettelijke stelsel «Certificering werkzaamheden aan gasverbrandingsin-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 28 325, nr. 204

3

stallaties». Een eigenaar of gebruiker van de installatie moet erop kunnen
vertrouwen dat de installatie veilig is. Een op vrijwillige basis te plaatsen
koolmonoxidemelder kan hier aanvullend op zijn.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 28 325, nr. 204

4