Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 594

Samenvoeging van de gemeenten
Hoogezand-Sappemeer, Menterwolde en
Slochteren

Nr. 4

VERSLAG
Vastgesteld 16 december 2016
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer als volgt Verslag uit
te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de regering op de gestelde vragen en de
gemaakte opmerkingen tijdig en genoegzaam zal hebben geantwoord,
acht de commissie de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel
voldoende voorbereid.
Inhoudsopgave
1.
2.
3.
4.

Inleiding
Voorgeschiedenis en totstandkoming herindelingsadvies
Toets aan het Beleidskader gemeentelijke herindeling
Financiële aspecten

blz.
1
2
2
3

1. Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel Samenvoeging van de gemeenten HoogezandSappemeer, Menterwolde en Slochteren. Zij constateren dat het hier gaat
om een vrijwillige samenvoeging, een en ander ter versterking van de
bestuurlijke organisatie in de provincie Groningen. Het wetsvoorstel geeft
de leden van de VVD-fractie geen aanleiding tot het maken van opmerkingen en het stellen van vragen.
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het voorliggend wetsvoorstel waarmee de gemeenten HoogezandSappemeer, Menterwolde en Slochteren worden samengevoegd. De aan
het woord zijnde leden zijn van mening dat de aanzet voor het voorstel tot
samenvoeging «van onderop» voorop staat, evenals de vrijwilligheid van
de samenvoeging. De leden van de PvdA-fractie hebben nog enkele
vragen.

kst-34594-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 594, nr. 4

1

De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel tot samenvoeging van de gemeenten
Hooge-zandSappemeer, Menterwolde en Slochteren tot één gemeente
Midden-Groningen. Deze leden hechten eraan, dat gemeentelijke
herindelingen van onderop tot stand komen en leiden tot herkenbare,
toekomstbestendige gemeenten. Wel hebben deze leden nog enkele
vragen over het voorstel.
2. Voorgeschiedenis en totstandkoming herindelingsadvies
De leden van de CDA-fractie merken op dat in de fase van het open
overleg de gemeenten Hoogezand-Sappemeer, Slochteren en Menterwolde met elkaar tot overeenstemming kwamen om samen te gaan in een
nieuwe gemeente. De leden van de CDA-fractie constateren, dat het
uiteindelijke herindelingsadvies in de gemeenteraad van Menterwolde de
meeste weerstand heeft ondervonden. Kan de regering ingaan op de
achtergronden van die weerstand?
3. Toets aan het Beleidskader gemeentelijke herindeling
De leden van de PvdA-fractie lezen dat in de gemeente HoogezandSappemeer het onderwerp herindeling zowel politiek als onder de
bevolking geen grote rol speelt. Uit de reacties op het voorstel tot
herindeling bleek wel dat mensen zich meer verbonden voelen met hun
wijk of dorp dan met de gemeente. Is dit een meer algemeen beeld bij
gemeentelijke fusies, of wordt daar niet actief op gemonitord? Hoe heeft
de gemeente Hoogezand-Sappemeer dit signaal in het voorstel verwerkt?
De leden van de PvdA-fractie vragen of de conclusie gerechtvaardigd is
dat het maatschappelijk draagvlak bij deze fusie voldoende is. Is de
regering het met hen eens dat in draagvlakonderzoek bijzondere aandacht
moet worden besteed aan signalen die wijzen op desinteresse, dan wel
onverschilligheid? Zo ja, in welke vorm? Het is zaak, zo menen de aan het
woord zijnde leden, na de samenvoeging te monitoren of en hoe de
(nieuwe) gemeente onder de inwoners leeft. Als onverschilligheid onder
de inwoners toeneemt, hoort daar een reactie van de gemeente op te
komen. Kan de regering hierop reageren?
Voorts vragen de leden van de PvdA-fractie welke waarborgen er voor de
nieuwe gemeente zijn om in de regio en provincie als een volwaardig
partner op te treden in samenwerkingsverbanden.
In Hoogezand-Sappemeer voelen de meeste mensen zich meer verbonden
met hun wijk of dorp dan met de gemeente, lezen de leden van de
CDA-fractie. De inwoners van Slochteren vinden het van belang, dat het
bestuur dicht bij de burger blijft, en dat er een goede balans is tussen
landelijk en stedelijk gebied. Van de inwoners van Menterwolde vermeldt
de memorie van toelichting slechts, dat die de noodzaak om te komen tot
een vorm van schaalvergroting onderschreven. De leden van de
CDA-fractie missen in dit verband een beschouwing over de waarden die
de inwoners van Menterwolde in een herindeling van belang vinden.
De aan het woord zijnde leden lezen voorts dat het de ambitie van de
nieuwe gemeente is om een gemeenschap te zijn waar inwoners
medeverantwoordelijk zijn voor de leefbaarheid, en waar gemeente en
inwoners steeds meer gelijkwaardige partners zijn. Hoe verhoudt deze
ambitie zich tot de constatering dat de meeste mensen zich meer
verbonden voelen met hun wijk of dorp dan met de gemeente, zo vragen
deze leden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 594, nr. 4

2

4. Financiële aspecten
De leden van de PvdA-fractie vragen of het feit dat de gemeente Menterwolde op 31 mei 2016 een terugvordering is opgelegd van € 4,5 mln.
invloed heeft op (de voortgang van) het besluit tot samenvoeging? Wat is
de stand van zaken met betrekking tot de terugvordering?
De voorzitter van de commissie,
Pia Dijkstra
De adjunct-griffier van de commissie,
Hendrickx

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 594, nr. 4

3