Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2251
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de Minister en Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de rectificatie van Kamervragen
betreffende de werkwijze van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ)
(ingezonden 4 maart 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 11 april 2016).
Vraag 1 en 2
Kunt u nadere uitleg geven waarom het zo lang geduurd heeft eer duidelijk
werd dat er op twee series Kamervragen foutief geantwoord is?1
Door welke aanleiding is de IGZ achter de foutief verstrekte antwoorden
gekomen? Wanneer was dat precies?
Antwoord 1 en 2
Het was bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) niet eerder bekend
dat de beantwoording onjuist was. Op 8 februari 2016 ontving de IGZ
hierover een mailwisseling van Kamerlid de Lange (VVD) met een verzoek om
opheldering.
Vraag 3
Klopt het dat een lid van een regeringspartij om opheldering heeft gevraagd,
en daarmee wel antwoorden heeft gekregen op vragen die via openbare
Kamervragen van een oppositielid niet gegeven werden? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 3
Nee dat klopt niet. Zie mijn antwoord op vraag 1+2. In aanvulling daarop: uit
de door Kamerlid de Lange aan de IGZ gezonden mailwisseling bleek dat ook
diverse andere Kamerleden eenzelfde mail als Kamerlid de Lange hadden
ontvangen. Naar aanleiding van de e-mail heeft de IGZ contact opgenomen
met de nabestaanden en de instelling. Op het moment dat vast kwam te
staan dat de IGZ rond de vraag of de betrokken nabestaanden al dan niet een
woordvoeringslijn hadden ondertekend een fout had gemaakt, heeft de IGZ

1

ah-tk-20152016-2251
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2016/03/03/rectificatie-beantwoordingkamervragen-over-de-inspectie-voor-de-gezondheidszorg-igz-die-geen-onderzoek-doet-bij-eenniet-natuurlijk-overlijden-in-zorginstellingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

de nabestaanden en de instelling haar excuses aangeboden. De IGZ heeft de
nabestaanden en de instelling, evenals Kamerlid de Lange, geïnformeerd dat
de fout formeel gerectificeerd zou worden richting uw Kamer. Deze rectificatie
heeft uw Kamer onverwijld per brief ontvangen op 3 maart 2016 (ref. 28366147736-IGZ).
Vraag 4, 5 en 6
Beseft u dat deze fout pijnlijk is voor de nabestaanden en de zorginstelling,
omdat dit het vertrouwen onderling niet heeft bevorderd – sterker nog –
verder heeft geschaad?
Erkent u dat het zeer frustrerend voor de nabestaanden is dat zij, nadat zij
onvoldoende het gevoel hebben gehad dat het overlijden van hun zus
afdoende werd onderzocht door de IGZ, geconfronteerd zijn met antwoorden
waarvan zij wisten dat die onjuist waren? Snapt u dat dit het vertrouwen in
de afhandeling door de IGZ geheel teniet heeft gedaan? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Vindt u het passend het onderzoek naar het overlijden van de gehandicapte
vrouw over te doen om het beschadigde vertrouwen te herstellen? Zo ja, kunt
u aangeven hoe dit onderzoek wordt aangepakt, en hoe de familie wordt
betrokken? Zo neen, waarom niet?
Antwoord 4, 5 en 6
De IGZ is zich bewust van de impact van haar fout en heeft daarom contact
opgenomen met de nabestaanden en zorginstelling en haar excuses
aangeboden. De IGZ heeft mij laten weten dat deze recent geconstateerde
fout geen invloed heeft op het eindoordeel van de inspectie van het
betreffende onderzoek2 naar deze casus en ziet dan ook geen grond om het
eindoordeel te herzien of het onderzoek te heropenen.
Vraag 7
Is dit de enige fout in de beantwoording die is opgedoken in de afgelopen
tijd?
Antwoord 7
Mij zijn geen andere fouten in de beantwoording van schriftelijke Kamervragen door de IGZ bekend in de afgelopen tijd.
Vraag 8 en 9
Herkent u ook dat vele familieleden zich onvolledig, onjuist of totaal niet
gekend weten door de IGZ wanneer een zorgafhankelijke verwant is
overleden in een zorginstelling? Kunt u uw antwoord toelichten?
Beseft u – en de IGZ – hoezeer dit het vertrouwen in de overheid en de
rechtstaat schaadt wanneer familieleden geen gehoor krijgen bij de IGZ, of
onvoldoende betrokken worden bij onderzoek dat wordt gedaan? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 8 en 9
Ik vind het heel belangrijk dat familieleden betrokken worden bij onderzoek
na het overlijden van een naaste. De IGZ investeert dan ook juist veel in het
betrekken van nabestaanden bij het onderzoek. Zo neemt de IGZ sinds
1 oktober 20153 in de sectoren ouderenzorg en verstandelijk gehandicaptenzorg kort na ontvangst van de calamiteitenmelding waarbij sprake is van
overlijden, contact op met de familie en/of nabestaanden. De IGZ legt daarbij
de werkwijze rondom calamiteitenmeldingen en -onderzoeken uit. Wanneer
de familie en/of nabestaande daarop aangeeft gerede twijfels te hebben met
het calamiteitenonderzoek dat een zorgaanbieder conform de Leidraad
Meldingen 2013 in opdracht van de IGZ moet doen, dan neemt de IGZ deze
twijfels mee bij haar afweging of zij het calamiteitenonderzoek bij de
zorginstelling laat of met eigen inspecteurs gaat doen. Bij het onderzoek
worden nabestaanden door de zorgaanbieder of de IGZ geregeld geïnformeerd over de voortgang en het uiteindelijke oordeel van de IGZ.

2
3

De IGZ heeft dit onderzoek uitgevoerd conform de Leidraad Meldingen 2013.
Brief «Onderzoek naar calamiteitenmeldingen» van de Minister en Staatssecretaris van VWS
dd. 8 juli 2015, (kenmerk 789483-138679-MC).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 10
Hoe verklaart u dat familieleden van overleden zorgbehoevenden zich vaak
niet herkennen in de eindrapportage? Kunt u uw analyse geven wat hiervan
de oorzaken zijn, en hoe deze oorzaken kunnen worden weggenomen?
Antwoord 10
Wanneer de familie niet goed bij een onderzoek wordt betrokken, herkennen
zij zich mogelijk minder goed in de uitkomsten er van. De IGZ stelt daarom
altijd als voorwaarde dat, waar mogelijk, de zorgaanbieder de nabestaanden
bij het onderzoek betrekt om zo hun kant toe te lichten. Zie ook mijn
antwoord op vraag 8 en 9.
Vraag 11
Hoeveel aangiftes tegen zorginstellingen zijn er afgelopen jaar gedaan bij de
politie? Hoeveel aangiftes zijn in behandeling genomen? Kunt u dit inzichtelijk
(laten) maken?
Antwoord 11
Hierover heb ik geen geaggregeerde informatie beschikbaar. Navraag leert
mij dat de politie en het Openbaar Ministerie (OM), deze informatie ook niet
standaard tot hun beschikking hebben. Voor zover de aangiftes relatie houden
met de kwaliteit en veiligheid van de zorgverlening, wordt IGZ hierover
geïnformeerd door OM of politie. De IGZ heeft samenwerkingsafspraken
gemaakt met het OM.
Vraag 12
Herkent u zich in de gevoelens dat de IGZ er voor de instellingen is, en niet
voor de klagers over slechte omstandigheden of nabestaanden na een
onverwacht en/of verdacht overlijden van een bewoner? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 12
Nee, ik herken niet dat de IGZ er is voor de instellingen en niet voor de
patiënt, cliënt of zijn of haar wettelijk vertegenwoordigers. Wanneer er
klachten zijn over de zorg dan kunnen betrokkenen in eerste instantie terecht
bij de zorgaanbieder zelf of bij het Landelijk Meldpunt Zorg dat speciaal voor
dat doel is opgericht. Van het Landelijk Meldpunt Zorg ontvangt de IGZ
meldingen die voor nader onderzoek in aanmerking kunnen komen. Wanneer
de IGZ onderzoek doet naar een melding dan neemt zij het patiëntenperspectief nadrukkelijk mee. Zie voorts mijn antwoord op vraag 8+9 over het door
de IGZ bij haar onderzoek betrekken van nabestaanden.
Vraag 13
Vindt u het terecht dat een familielid via een beroep op de Wet openbaarheid
van bestuur (Wob) tot inzage in het dossier van haar verwant moet komen?
Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 13
De inzage van medische dossiers is aan strikte wet- en regelgeving gebonden. Verwanten hebben op dit moment in beginsel geen mogelijkheid om het
medisch dossier in te zien dan met toestemming van de patiënt zelf. Deze
beperkte inzage-/afgiftemogelijkheid dient het maatschappelijke belang dat
iedereen zich vrijelijk tot een arts moet kunnen wenden en het individuele
belang van de patiënt dat hij alle relevante informatie met zijn arts kan delen
waarbij hij erop kan vertrouwen dat de hulpverlener deze niet zonder
toestemming aan derden verstrekt. De Wet openbaarheid van bestuur (Wob),
regelt het recht op informatie van de overheid.
Ten aanzien van elk Wob-verzoek wordt afgewogen of het verzoek gehonoreerd kan worden en zo ja in welke mate de informatie verstrekt mag worden.
Bij de beoordeling van een Wob-verzoek wordt het door de Wob veronderstelde belang van openbaarmaking tegen de weigeringsgronden van de Wob
afgewogen.
Ik hecht waarde aan een zorgvuldig proces waarbij de belangenafweging elke
keer op een goede manier wordt uitgevoerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3