Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 503

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 september 2014
Bijgaand doe ik u de geannoteerde agenda toekomen van de informele
energieraad die op 6 oktober plaatsvindt in Milaan (Italië). Het informele
karakter van deze Raad impliceert een vrije gedachtewisseling zonder
besluitvorming. Tegelijkertijd vormt deze informele energieraad de enige
gelegenheid voor de lidstaten om plenair te discussiëren over de
verschillende dossiers die een rol zullen spelen op de Europese Raad van
23 en 24 oktober 2014: energievoorzieningszekerheid, interne energiemarkt en met name het klimaat- en energiepakket 2030. Het Italiaanse
voorzitterschap is voornemens om verslag te doen van de beraadslagingen van de informele energieraad en deze aan te bieden aan Herman
van Rompuy, de voorzitter van de Europese Raad.
Tijdens de ochtendsessie zal worden gesproken over energievoorzieningszekerheid. Het verbeteren van de energievoorzieningszekerheid is door de
huidige situatie in de Oekraïne zeer actueel. Op de Europese Raad van juni
2014 heeft de Europese Commissie een uitgebreid plan voor het verminderen van de energieafhankelijkheid van de EU gepresenteerd. Op basis
hiervan zal aan de informele energieraad mogelijk een aantal middellange
tot lange termijn maatregelen voorliggen om de energievoorzieningszekerheid van de EU nog verder te vergroten. Daarnaast zal de Commissie
mogelijk ingaan op haar eerste bevindingen naar aanleiding van het
uitvoeren van de stress tests in de lidstaten. Deze stress tests gaan in op
de kwetsbaarheid van lidstaten voor onderbrekingen in de gasaanvoer uit
Rusland.
Daarnaast zal tijdens de ochtendsessie van de informele energieraad van
gedachten worden gewisseld over de voltooiing van de interne energiemarkt.
De Europese Raad heeft gesteld dat de interne energiemarkt uiterlijk in
2014 volledig functioneel, verbonden en geïntegreerd moet zijn. Eind
september komt de Commissie met een nieuwe mededeling over de stand
van zaken met betrekking tot de voltooiing van de interne energiemarkt.

kst-21501-33-503
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-33, nr. 503

1

Deze mededeling zal naar verwachting op tijd uit worden gebracht om te
worden besproken op de informele energieraad.
De middagsessie betreft een gezamenlijke sessie van de informele
energieraad en de informele milieuraad. Er zal worden gesproken over het
klimaat- en energiepakket 2030. Op de Europese Raad van 23 en
24 oktober moet een besluit worden genomen over het klimaat- en
energiepakket voor 2030 in het bijzonder over (de hoogte van) het
CO2-reductiedoel. De discussie in de EU spitst zich momenteel toe op de
verdeling van het non-ETS-gedeelte van de CO2-reductiedoelstelling over
de lidstaten. Een aantal lidstaten wil eerst duidelijkheid over de individuele reductieopgave in de non-ETS sectoren en bijbehorende lasten
alvorens in te kunnen stemmen met de door de Europese Commissie
voorgestelde algehele CO2-reductiedoelstelling van 40% in 2030. Uw
Kamer zal middels een kabinetsreactie op het klimaat- en energiepakket
2030 en de bijbehorende analyse van ECN en PBL separaat worden
geïnformeerd over het Nederlandse standpunt.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-33, nr. 503

2

BIJLAGE:

GEANNOTEERDE AGENDA INFORMELE ENERGIERAAD 6
OKTOBER 2014
Energievoorzieningszekerheid
De informele energieraad zal spreken over energievoorzieningszekerheid.
Het verbeteren van de energievoorzieningszekerheid is door de huidige
situatie in de Oekraïne zeer actueel. Aan de Europese Raad van juni heeft
de Europese Commissie een mededeling met daarin een uitgebreid plan
voor het verminderen van de energieafhankelijkheid van de EU gepresenteerd (Kamerstuk 21 501-33, nr. 491). De Commissie zal op basis van haar
mededeling en ter voorbereiding op de Europese Raad van oktober, aan
de informele energieraad mogelijk een aantal middellange tot lange
termijn maatregelen voorleggen om de energievoorzieningszekerheid van
de EU nog verder te vergroten.
In bovengenoemde mededeling doet de Commissie zowel voorstellen
voor de korte als voor de middellange en lange termijn om de energievoorzieningszekerheid in de EU te vergroten. Voor de korte termijn richt
de Commissie zich op het voorkomen van problemen voor aankomende
winter. Vanuit dit oogpunt hebben de lidstaten n de afgelopen maanden
stress tests uitgevoerd en de resultaten daarvan aangeleverd aan de
Commissie. De uitkomsten van de stress tests moeten een beeld geven
van de kwetsbaarheid van de afzonderlijke lidstaten voor onderbrekingen
in de gasaanvoer. Tevens moeten de stress tests in beeld brengen waar en
onder welke condities lidstaten elkaar kunnen bijstaan in geval van
onderbrekingen in de gasaanvoer. De Commissie zal mogelijk tijdens de
informele energieraad ingaan op de uitkomsten van de stress tests. In
Nederland zal de markt de gevolgen van zo’n onderbreking op kunnen
lossen, maar in sommige Oost-Europese lidstaten zullen waarschijnlijk
gastekorten ontstaan die de markt niet op kan lossen, waardoor
overheidsmaatregelen (zoals bijvoorbeeld vraagbeperking) noodzakelijk
zijn.
Voor de middellange en lange termijn zal de Commissie naar verwachting
voorstellen om de energievoorziening verder te verduurzamen, de
netwerken en interconnecties verder te versterken, de interne energiemarkt te voltooien en externe energierelaties en samenwerking met
mogelijke nieuwe leveranciers te vergroten. De Commissie werkt
genoemde voorstellen op dit moment uit en zal mogelijk aan de informele
energieraad een aantal middellange tot lange termijn maatregelen
voorleggen om de energievoorzieningszekerheid van de EU verder te
vergroten.
Nederland vindt het belangrijk dat energievoorzieningszekerheid hoog op
de Europese agenda blijft. Een betaalbare, betrouwbare en duurzame
energievoorziening is van groot belang voor een sterk en concurrerend
Europa. Zoals uiteengezet in boven genoemde kabinetsreactie op de
mededeling van de Commissie inzake voorzieningszekerheid is Nederland
van mening dat een integrale aanpak van een goed functionerende
interne energiemarkt, een goede Europese infrastructuur met voldoende
mogelijkheden om van buiten (via havens, pijpleidingen en met LNG)
energie te importeren en een ambitieus klimaat- en energiebeleid de beste
verzekering tegen aanvoerverstoringen. Daarbij is het van belang dat de
Commissie haar diplomatieke rol stevig invult om zo de energiebelangen
van de EU als geheel te dienen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-33, nr. 503

3

Interne energiemarkt
De informele energieraad zal tevens van gedachten wisselen over de
voltooiing van de interne energiemarkt. De Europese Raad heeft gesteld
dat de interne energiemarkt uiterlijk in 2014 volledig functioneel,
verbonden en geïntegreerd moet zijn. Eind september komt de Commissie
met een nieuwe mededeling over de stand van zaken met betrekking tot
de voltooiing van de interne energiemarkt. Deze mededeling zal naar
verwachting op tijd uit worden gebracht om te worden besproken op de
informele energieraad.
In november 2012 is de Commissie met een mededeling over de interne
energiemarkt gekomen, inclusief landen specifieke aanbevelingen. De
Commissie stelde daarin vast dat verdere stappen noodzakelijk waren om
de mogelijkheden van de interne energiemarkt volledig te benutten. Van
belang daarbij waren met name de versterking van investeringen in
productiecapaciteit, netwerken en opslagmogelijkheden, de versterking
van de concurrentiekracht, extra energiebesparingen en een actievere
houding van consumenten. De Commissie pleitte voor verdere integratie
van Europese energiesystemen en verdere marktopening als cruciale
voorwaarden voor een succesvolle transitie naar een betaalbare, schone
en betrouwbare energiehuishouding. Daaropvolgend heeft de Commissie
nog twee mededelingen in relatie tot de interne energiemarkt uitgebracht.
Het betreft de mededeling over publieke interventies op de elektriciteitsmarkt van 5 november 2013 (Kamerstuk 22 112, nr. 1753) en de
mededeling over de ontwikkeling van energieprijzen en kosten in de
Europese Unie van 22 januari 2014 (Kamerstuk 33 858, nr. 3).
In haar nieuwe mededeling over de interne energiemarkt zal de
Commissie naar verwachting enerzijds aangeven welke vooruitgang in de
afgelopen jaren is geboekt, en anderzijds ingaan op de stappen die nog
gezet moeten worden om de interne energiemarkt te voltooien. Daarbij zal
de Commissie vermoedelijk opnieuw ingaan op het belang van verdere
marktintegratie, de afronding van het Europese netcodeproces, de
versterking van grensoverschrijdende verbindingen en de versterking van
concurrentie op de energiemarkt. Ook zal de Commissie net als in 2012
komen met landen specifieke aanbevelingen.
Nederland pleit voor de volledige implementatie van EU wetgeving in alle
lidstaten alsmede een voortvarende afronding van het Europese netwerkcodeproces. Verder richt de Nederlandse inzet zich op verdere versterking
van de positie van de consument, volledige integratie van hernieuwbare
energie in de energiemarkt, een betere coördinatie van steunregelingen
voor hernieuwbare energie en het vinden van regionale oplossingen voor
leveringszekerheid vraagstukken. Daarnaast ziet Nederland de voltooiing
van de interne markt als belangrijke randvoorwaarde om de importafhankelijkheid en daarmee de kwetsbaarheid van lidstaten en van de Unie als
geheel te verminderen.
Klimaat- en energiepakket 2030
De informele energieraad zal, in een gezamenlijke sessie met de milieuministers, spreken over het klimaat- en energiepakket 2030 ter voorbereiding
op de Europese Raad van 23 en 24 oktober. Op de Europese Raad van
oktober moet een besluit worden genomen over het klimaat- en energiepakket voor 2030 in het bijzonder over de hoogte van het
CO2-reductiedoel. Dit is een belangrijke stap in het proces richting de
internationale onderhandelingen over het mondiale klimaatakkoord in
december 2015 in Parijs.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-33, nr. 503

4

De discussie in de Raad spitst zich momenteel toe op de verdeling van het
non-ETS-gedeelte van de CO2-reductiedoelstelling over de lidstaten. De
Commissie stelt een bindend CO2-reductiedoel van ten minste 40% in
2030 (onderverdeeld naar 43% reductie voor de Emission Trading System
(ETS)-sectoren en 30% reductie voor non-ETS sectoren) voor. Voor de
sectoren die niet onder het ETS vallen (transport, landbouw, gebouwde
omgeving en kleine industrie) moeten voor de vertaling naar nationale
doelen een of meerdere verdelingsprincipes worden vastgesteld.
Een aantal lidstaten wil dit eerst nader uitgewerkt zien alvorens in te
stemmen met een CO2-reductiedoelstelling van 40% in 2030. Centraal- en
Oost-Europese lidstaten nemen een sleutelrol in bij de onderhandelingen.
Zij willen niet beslissen over een Europees CO2-reductiedoel voordat de
internationale klimaatonderhandelingen in Parijs eind 2015 hebben
plaatsgevonden. Om in te kunnen stemmen met een Europees
CO2-reductiedoel van 40% zullen zij (financiële) compensatie willen. De
hoogte daarvan zal mede afhangen van de hoogte van de lasten van het
non-ETS gedeelte van de CO2-reductiedoelstelling voor deze
Oost-Europese lidstaten. Daarnaast zullen de Oost-Europese lidstaten
mogelijk eisen stellen op het gebied van de energievoorzieningszekerheid.
Nederland ziet de vervolmaking van de interne energiemarkt als het
belangrijkste instrument om de leveringszekerheid te verbeteren.
Voorkomen moet worden dat stappen terug worden gezet op de interne
energiemarkt vanuit het oogpunt van solidariteit.
Uw Kamer wordt over de Nederlandse positie op het klimaat- en
energiepakket 2030 separaat geïnformeerd. Met deze brief wordt uw
Kamer dan ook het toegezegde onderzoeksrapport van ECN/PBL
aangeboden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-33, nr. 503

5