Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

808
Vragen van de leden Agnes Mulder en Bruins Slot (beiden CDA) aan de
minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het besluit om
bevallingen vanaf 1 januari 2013 niet meer in het Diaconessenhuis in Meppel
te laten plaatsvinden (ingezonden 19 november 2012).
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 11 december 2012).
Vraag 1
Klopt het dat het besluit om bevallingen vanaf 1 januari 2013 niet meer in het
Diaconessenhuis in Meppel te laten plaatsvinden is ingegeven vanuit een
arbeidsmarktprobleem, namelijk het niet tijdig kunnen aantrekken van een
nieuwe gynaecoloog? Zo ja, welke stappen zijn ondernomen om dit arbeidsmarktprobleem te voorkomen?
Antwoord 1
De Raad van Bestuur van Zorgcombinatie Noorderboog heeft, omwille van
kwaliteit en doelmatigheid het besluit genomen om bevallingen vanaf
1 januari 2013 niet meer in het Diaconessenhuis te laten plaatsvinden. Van de
diverse redenen die aan dit besluit ten grondslag liggen is het aanstaande
tekort aan gynaecologen van doorslaggevend belang. Zoals ik in mijn
antwoord op vraag 2 van de leden Bruins Slot en Agnes Mulder (Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr. 572) beschrijf, speelt het feit dat er
in het Diaconessenhuis slechts 700 bevallingen per jaar plaatsvinden hierin
een belangrijke rol. Het betreft hier een lokaal arbeidsmarktprobleem.
In algemene zin heb ik de afgelopen periode diverse acties ondernomen om
een eventueel landelijke tekort aan gynaecologen tegen te gaan. Ten eerste
ligt de instroom van studenten gynaecologie op het niveau van het meest
recente advies van het capaciteitsorgaan. Ten tweede heb ik u per brief van
1 maart 2012 (kenmerk CZ/TSZ 3106339), laten weten dat ik de drie strengste
bevallingsnormen niet onverkort zal invoeren. Invoering van deze normen zou
immers, met name in kleine ziekenhuizen, de inzet van extra gynaecologen
vergen en dat is niet overal haalbaar. Ten derde is in het regeerakkoord
opgenomen dat met verzekeraars een convenant wordt afgesloten inzake de
concentratie van acute zorg, waaronder ook de acute verloskundige zorg.
Mogelijk heeft ook deze concentratie positieve effecten op een mogelijk
landelijk tekort aan gynaecologen. Uitgangspunt hierbij is natuurlijk wel dat
de kwaliteit en bereikbaarheid wordt geborgd, zoals in de plannen in de regio
Meppel het geval is.

ah-tk-20122013-808
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Vraag 2
Waren er eventueel ook tijdelijke oplossingen mogelijk geweest totdat er een
nieuwe gynaecoloog zou zijn aangetrokken om het team rondom klinische
bevalling weer compleet te maken? Zijn er nog alternatieven onderzocht?
Antwoord 2
Zie mijn antwoord op vraag 5 van de leden Bruins Slot en Agnes Mulder
(Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr. 572). In het advies van
de heer Blijham zijn ook alternatieve modellen voor de regio meegenomen.
Hij komt echter tot de conclusie dat deze niet haalbaar en ondoelmatig zijn.
Vraag 3
Verwacht u dat een gebrek aan medisch specialisten in andere krimpregio’s
zal leiden tot het moeten sluiten van afdelingen?
Antwoord 3
Ik heb geen concrete signalen ontvangen dat andere ziekenhuizen om deze
reden afdelingen moeten sluiten.
Vraag 4
Wordt de afdeling gesloten omdat er niet voldaan wordt aan de bevallingsnormen, opgesteld door de Stuurgroep Zwangerschap en Geboorte, of wordt
de afdeling gesloten omdat niet wordt voldaan aan de minimumnormen
gesteld door de overheid?
Antwoord 4
Met het aanstaande tekort aan gynaecologen in Meppel zou het niet mogelijk
zijn geweest om aan de geldende minimumnormen te voldoen.
Vraag 5
Kunt u aangeven in hoeverre het sluiten van deze afdeling past binnen uw
streven om zorg voor de mensen in het landelijk gebied bereikbaar te
houden, ook als het om acute verloskundige zorg gaat (zie het verslag van
het algemeen overleg Zwangerschap en geboorte van 7 maart jl.1?
Antwoord 5
Het uitgangspunt voor dit besluit is dat zorg dicht bij wordt geboden waar het
kan, en verder weg waar het moet. De begeleiding tijdens en na afloop van
de zwangerschap verandert niet en blijft gewoon in handen van de vertrouwde gynaecoloog dichtbij in het Diaconessenhuis. De gynaecologische
zorg in het Diaconessenhuis wordt zelfs uitgebreid met verschillende
specialisaties zoals vruchtbaarheidsonderzoek. Alleen voor de acute verloskundige zorg dient de zwangere vrouw naar het ziekenhuis in Zwolle te reizen
indien dit nodig is. Hiervoor is een aantal afspraken met de Regionale
Ambulance Voorzieningen (RAV) gemaakt waarvan onderzoek van het RIVM
aantoont dat de bereikbaarheid in de regio zelfs verbetert.
Vraag 6
Kunt u aangeven hoe u deze beslissing waardeert binnen uw woorden tijdens
dat algemeen overleg dat «bij acute verloskundige zorg afstand en bereikbaarheid ongelooflijk belangrijk zijn» en dat u «zich hard maakt dat juist in
landelijk gebied de infrastructuur goed op orde wordt gehouden»?
Antwoord 6
Zie mijn antwoord op vraag 5. Het op orde houden van een goede infrastructuur in landelijk gebied is inderdaad erg belangrijk voor mij. Dit mag echter
niet ten koste gaan van de kwaliteit van zorg. Ook mensen in het landelijk
gebied hebben recht op kwalitatief goede zorg.
Vraag 7
Kunt u uiteenzetten hoe uw oordeel van de huidige situatie overeenkomt met
het niet nemen van onomkeerbare stappen zoals gevraagd in de moties van
de leden Arib en Smilde2? Waarom is er niet gewacht totdat College
1
2

Algemeen overleg Zwangerschap en geboorte d.d. 7 maart 2012, Kamerstuk 32 279, nr. 32.
Kamerstuk 32 279, nrs. 16 en 25.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Perinatale Zorg (CPZ) haar plannen presenteerde, te meer omdat u het CPZ
als een belangrijke pijler van het Nederlandse verloskundig systeem heeft
genoemd in dat algemeen overleg?
Antwoord 7
In de motie Smilde wordt de regering verzocht «erop aan te dringen dat
ziekenhuizen geen onomkeerbare stappen nemen met betrekking tot de
concentratie van verloskundige zorg, bijvoorbeeld door het sluiten van
verloskundige afdelingen, voordat de Inspectie voor de Gezondheidszorg de
plannen van aanpak van ziekenhuizen heeft beoordeeld.» Met de beoordeling
van de plannen van aanpak door de IGZ wordt verwezen naar de inventarisatie van de IGZ naar de voortgang van de implementatie van de stuurgroepnormen in de ziekenhuizen. Deze inventarisatie is op geaggregeerd niveau
gepresenteerd in een rapport dat ik u bij brief van 1 maart 2012 (kenmerk
CZ/TSZ-3106339) heb toegestuurd. Daarmee is er op basis van deze motie
geen reden om de sluiting van de acute verloskunde in Meppel, of andere
onomkeerbare stappen in de acute verloskundige zorg, tegen te houden.
Uiteraard houdt de IGZ in Meppel, net als in de rest van Nederland, toezicht
op de naleving van de normen voor kwaliteit en bereikbaarheid. De andere
motie, van de leden Arib en Smilde, gaat in op de ontwikkeling van regionale
zorgstandaarden voor zorg rond zwangerschap en geboorte, maar stelt niets
over het nemen van onomkeerbare stappen. Zie voor een reactie op deze
motie mijn antwoord op vraag 9 van de leden Bruins Slot en Agnes Mulder
(Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr. 572).
Vraag 8
Welk effect heeft de beslissing om de afdeling klinische verloskundige zorg in
Meppel te sluiten op de mogelijkheid van thuis bevallen in de regio?
Antwoord 8
Zie mijn antwoord op vraag 6 van de leden Bruins Slot en Agnes Mulder
(Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr. 572).
Vraag 9
Welk effect heeft de beslissing op de verloskundige keten in deze regio?
Antwoord 9
Zie mijn antwoord op vraag 11 van de leden Bruins Slot en Agnes Mulder
(Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr. 572).
Vraag 10
Wat is de omvang van de kosten die in vraag 10 van de eerdere vragen van
de leden Bruins Slot en Agnes Mulder3 worden genoemd?
Antwoord 10
Onduidelijk is nog hoe hoog de kosten en reductie van kosten als gevolg van
dit besluit precies zijn, omdat nog onduidelijk is welke keuzes de zwangere
vrouwen in de regio uiteindelijk maken ten aanzien van de locatie waar zij
willen bevallen. Daarmee wordt gaandeweg het jaar pas duidelijk wat exact
de gevolgen van het besluit zijn voor bijvoorbeeld de extra kosten voor
eerstelijns verloskunde en de ambulancevoorzieningen.
Vraag 11
Kunt u aangeven in hoeverre de afbouw van voorzieningen (concentratie van
afdelingen) ook de maatschappelijke functie van zorg kan raken als kwaliteit
niet het doorslaggevende argument is?
Antwoord 11
Zoals ik in antwoord op vraag 12 van de leden Bruins Slot en Agnes Mulder
(Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr. 572) heb beschreven
ben ik van mening dat een ziekenhuis een maatschappelijke functie in de
regio heeft. Ik heb daarbij wel aangegeven dat de kwaliteit en bereikbaarheid
van zorg mijns inziens leidend is. Naar mijn mening is kwaliteit van zorg,
3

Kamervragen 2012Z18761/2012D42435

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3

waaronder het hebben van voldoende kwalitatief personeel, in Meppel
doorslaggevend geweest in de plannen.
Vraag 12
Kunt u deze vragen beantwoorden voor het algemeen overleg over zwangerschap en geboorte d.d. 13 december a.s.?
Antwoord 12
Ja

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

4