Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

34 352

Uitvoering en evaluatie Participatiewet

Nr. 196

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 juli 2020
Inleiding
Met deze brief informeer ik u over de resultaten van de banenafspraak tot
en met eind 2019. De banenafspraak uit het Sociaal Akkoord van 2013
(Kamerstuk 33 566, nr. 15)heeft tot doel om meer mensen met een
arbeidsbeperking aan het werk te helpen bij reguliere werkgevers. De
afspraak houdt in dat werkgevers in de sectoren markt en overheid eind
2025 125.000 extra banen voor de doelgroep banenafspraak gerealiseerd
moeten hebben ten opzichte van de nulmeting eind 2012. In het Sociaal
Akkoord is verder afgesproken dat het kabinet jaarlijks monitort of
werkgevers de afgesproken aantallen banen hebben gerealiseerd. De
uitwerking van de afspraak is wettelijk verankerd in de Wet banenafspraak
en quotum arbeidsbeperkten (vanaf nu: Wet banenafspraak) van 2015.
In deze brief worden de resultaten over 2019 gepresenteerd. De coronacrisis heeft geen impact gehad op deze cijfers, want die is vanaf half maart
2020 gaan spelen. De eerste indicatie van het coronaeffect op de
resultaten voor de banenafspraak zal de trendrapportage van UWV van
eind oktober 2020 geven. Daarin worden de voorlopige resultaten op
landelijk niveau over de eerste twee kwartalen van 2020 duidelijk. In juli
2021 zullen de volledige resultaten over 2020 bekend zijn.
De banenafspraak en de coronamaatregelen
Het kabinet heeft verschillende maatregelen genomen om de effecten van
de coronacrisis te verzachten. Deze maatregelen zijn ook van toepassing
op de werknemers uit de doelgroep banenafspraak. Zo worden ook deze
werknemers door onder andere de NOW beschermd. Dat neemt niet weg
dat de doelgroep van de banenafspraak vaak bestaat uit mensen met een
kwetsbare arbeidsmarktpositie. Bij een economische crisis hebben zij een
verhoogd risico om zonder werk te komen zitten. Ik wil voorkomen dat dit
gebeurt en dat daarmee de voortgang teniet wordt gedaan die we de

kst-34352-196
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 34 352, nr. 196

1

afgelopen jaren mede dankzij de banenafspraak hebben bereikt. In
samenspraak met sociale partners, cliëntenorganisaties en uitvoering
houd ik de situatie goed in de gaten om indien nodig en mogelijk, extra
ondersteuning te kunnen bieden. Mijn ambtsopvolger zal u op de hoogte
houden van de ontwikkelingen in de banenafspraak en u informeren over
de eventuele maatregelen die deze ontwikkelingen tot gevolg hebben.
De resultaten over 2019
De opgave voor markt en overheid tot en met 2019 was om 55.000 extra
banen te realiseren ten opzichte van de nulmeting; 40.000 in de sector
markt en 15.000 in de sector overheid. De doelstelling van 55.000 banen1
is met 61.615 extra banen ruim gehaald. In totaal, inclusief de 75.179
banen ten tijde van de nulmeting, zijn er eind 2019 136.794 banen voor
mensen uit de doelgroep banenafspraak.
Voor de meting over 2019 is het aantal banen bij reguliere werkgevers
eind 2019 afgezet tegen het aantal banen van de nulmeting eind 2012. Het
onderscheid per sector (markt of overheid) is weergeven in tabel 1. De
marktwerkgevers zijn er, net als in de voorgaande jaren, in geslaagd om in
2019 een groot aantal extra banen te realiseren voor de mensen uit de
doelgroep. Met 51.829 extra banen ten opzichte van de nulmeting hebben
marktwerkgevers de doelstelling van 40.000 extra banen ruim overtroffen.
Mijn complimenten voor deze werkgevers die nu voor de vijfde maal op rij
de afgesproken aantallen blijven realiseren.
Overheidswerkgevers hebben de doelstelling dit jaar weer niet gehaald.
De doelstelling over 2019 voor de overheid was 15.000 banen. Eind 2019
hebben de overheidswerkgevers 9.786 extra banen gerealiseerd.
Het is teleurstellend dat de resultaten van de overheidssector voor de
vierde jaar op rij zijn ook in 2019 is achtergebleven. Er is nog weliswaar
sprake van groei, maar de extra inhaalslag die nodig was om de
opgelopen achterstand van de vorige jaren in te halen, is helaas uitgebleven. Deze resultaten zijn voor mij aanleiding om gezamenlijk met de
ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de Minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de Minister voor Basis- en
Voortgezet Onderwijs en Media de overheids- en onderwijs werkgevers
nogmaals op hun verantwoordelijkheden te wijzen, ook in deze coronatijd,
voor baanbehoud en voor nieuwe kansen voor mensen met een
kwetsbare arbeidsmarktpositie.
Tabel 1: Resultaten eind 2019 ten opzichte van de nulmeting
Toename aantal
banen markt

Toename aantal
banen overheid

Totale toename
aantal banen

Formele dienstverbanden
Inleenverbanden (uitzendrelaties en Wsw-detacheringen)

46.218
5.611

4.211
5.576

50.429
11.186

Totaal

51.829

9.786

61.615

Doelstelling Sociaal Akkoord

(40.000)

(15.000)

(55.000)

Formele dienstverbanden
Van de 61.615 extra banen bij reguliere werkgevers zijn er 50.429 banen
(82 procent) via formele dienstverbanden gerealiseerd. Werkgevers in de
sector markt hebben 46.218 banen via formele dienstverbanden gerealiseerd en werkgevers in de sector overheid 4.211.
1

Als één baan voor de banenafspraak wordt een baan van 25,5 uur per week geteld. Dit is de
gemiddelde omvang van een baan van iemand uit de doelgroep die werkte tijdens de
nulmeting van 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 34 352, nr. 196

2

Inleenverbanden
Werkgevers kunnen niet alleen via formele dienstverbanden, maar ook via
inleenverbanden banen realiseren. Inleenverbanden zijn zowel uitzendrelaties als Wsw-detacheringen. De banen via inleenverbanden tellen mee
bij de sector waar de werknemer daadwerkelijk werkt. De ingeleende
mensen uit de doelgroep worden bij iedere meting opnieuw toegedeeld
aan de sectoren op basis van de verdeelsleutel inleenverbanden. Deze
wordt vastgesteld op basis van objectief, representatief onderzoek. Dit
onderzoek is uitgevoerd door SEO Economisch Onderzoek. In de
begeleidingscommissie zijn alle betrokken partijen, waaronder werkgeversorganisaties, uitzendbedrijven en Cedris vertegenwoordigd.
Tijdens de nulmeting waren er 36.206 banen via inleenverbanden. 76,0
procent van deze inleenverbanden waren gerelateerd aan de markt als
inlenende sector en 24,0 procent aan de overheid. Eind 2019 waren er
47.392 banen via inleenverbanden. Uit het onderzoek van SEO2 blijkt dat
van deze inleenverbanden 69,9 procent gerelateerd is aan de markt als
inlenende sector en 30,1 procent aan de sector overheid. Deze verdeelsleutel is toegepast op het totaal aantal verloonde uren3 van banen via
inleenverbanden eind 2019.
In totaal zijn er ten opzichte van de nulmeting 11.186 extra banen via
inleenverbanden gerealiseerd. Werkgevers in de sector markt hebben
5.611 extra banen via inleenverbanden gerealiseerd en werkgevers in de
sector overheid 5.576.
Ontwikkelingen van de banenafspraak tussen 2015 en 2019
De resultaten voor de sector markt zijn samengevat in tabel 2. In 2019 zijn
er door marktwerkgevers 7.812 extra banen gerealiseerd. Het aantal
banen via formele dienstverbanden is toegenomen met 8.699. Het aantal
banen via inleenverbanden is in 2019 afgenomen met 887.
Het totaal aantal extra banen dat marktwerkgevers gerealiseerd hebben
sinds het begin van de banenafspraak komt hiermee uit op 51.829. Dit is
een positief resultaat voor de marktsector.
Tabel 2: Resultaten banenafspraak sector markt ten opzichte van de nulmeting1
Nulmeting

2015

2016

2017

2018

2019

Formele dienstverbanden
Inleenverbanden (uitzendrelaties en Wsw-detacheringen)

33.840
27.516

+ 9.764
+ 5.840

+ 13.186
+ 5.772

+ 25.307
+ 5.126

+ 37.519
+ 6.497

+ 46.218
+ 5.611

Totaal

61.356

+ 15.604

+ 18.957

+ 30.432

+ 44.017

+ 51.829

–

( +6.000)

(+ 14.000)

(+ 23.000)

(+ 31.000)

(+ 40.000)

Doelstelling Sociaal Akkoord
1

Door afrondingsverschillen kan het totaal in de tabel afwijken van de som.

De resultaten voor de sector overheid zijn samengevat in tabel 3. In 2019
zijn er door overheidswerkgevers 1.846 extra banen gerealiseerd. Het
aantal banen via formele dienstverbanden is met 1.746 toegenomen in het
afgelopen jaar. Het aantal banen via inleenverbanden is met 101
toegenomen.

2
3

http://www.seo.nl/projecten/projecten/.
Een baan is gedefinieerd in verloonde uren. Dit staat gelijk aan 110,92 uur per maand en 1.331
uur per jaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 34 352, nr. 196

3

Het totaal aantal extra banen dat overheidswerkgevers gerealiseerd
hebben sinds het begin van de banenafspraak komt hiermee op 9.786. De
doelstelling uit het Sociaal Akkoord is daarmee niet bereikt voor 2019.
Overheidswerkgevers moeten daarom ook in de komende jaren alles op
alles blijven zetten om meer banen te realiseren.
Tabel 3: Resultaten banenafspraak sector overheid ten opzichte van de nulmeting1
Nulmeting

2015

2016

2017

2018

2019

Formele dienstverbanden
Inleenverbanden (uitzendrelaties en Wsw-detacheringen)

5.134
8.689

– 984
+ 6.437

– 531
+ 4.128

+ 496
+ 5.976

+ 2.465
+ 5.475

+ 4.211
+ 5.576

Totaal

13.823

+ 5.453

+ 3.597

+ 6.471

+ 7.940

+ 9.786

–

(+ 3.000)

(+ 6.500)

(+ 10.000)

(+ 12.500)

(+ 15.000)

Doelstelling Sociaal Akkoord
1

Door afrondingsverschillen kan het totaal in de tabel afwijken van de som.

Aantal extra personen met een baan
Uit de meting over 2019 blijkt niet alleen hoeveel banen bij een reguliere
werkgever er zijn voor mensen uit de doelgroep. Onderdeel van de
monitoring is ook het aantal mensen uit de doelgroep dat aan het werk is
gegaan. Het aantal mensen uit de doelgroep dat rechtstreeks of gedetacheerd werkt, is gestegen met 53.436 personen, van 66.328 (nulmeting)
naar 119.764 werkende mensen uit de doelgroep eind 2019.
Het aantal werkende mensen is lager dan het aantal banen, omdat op het
moment van de vier-meting het gemiddeld aantal verloonde uren per
werknemer hoger lag dan 25,5 uur per week (de omvang van één baan
voor de banenafspraak). Aangezien de banenafspraak gaat over het
realiseren van het aantal banen bij reguliere werkgevers, tellen we de
aantallen banen, en niet de aantallen mensen.
De resultaten van deze meting en de toekomst van het systeem
Uit de meting over 2019 blijkt dat de overheidswerkgevers de afgesproken
aantallen over 2019 voor de banenafspraak niet hebben gehaald. Het
resultaat van de sector overheid over 2019 geeft dus geen aanleiding om
de quotumregeling te deactiveren. Deze blijft voor de overheidswerkgevers van kracht.
In verschillende brieven heb ik u geïnformeerd over het voornemen om de
Wet banenafspraak te vereenvoudigen. Ik heb u daarover voor het laatst in
mijn brief van 4 juli 20194 geïnformeerd. Het doel van de vereenvoudigde
Wet banenafspraak is om ervoor te zorgen dat werkgevers ook in de
toekomst voldoende banen kunnen realiseren. Het is de bedoeling om het
wetsvoorstel voor de vereenvoudigde Wet banenafspraak eind 2020 naar
uw Kamer toe te sturen. Vanwege de coronamaatregelen ondervindt dit
wetsvoorstel op onderdelen vertraging. Het wordt de komende maanden
duidelijk of aanbieding eind 2020 mogelijk blijft en of de beoogde
inwerkingtredingsdatum van 1 januari 2022 kan worden gehaald.
Uw Kamer heeft mij om deze reden via de motie van het lid Nijkerken-De
Haan c.s.5 gevraagd om het onderscheid tussen overheid en markt op te
heffen. Ook is via de motie gevraagd om in de transitie van het huidige
naar het vereenvoudigde systeem geen onomkeerbare stappen te nemen
en/of geen kosten te maken in het huidige systeem. Om uitvoering te
geven aan deze motie was het nodig om al in de transitieperiode een
aantal maatregelen te nemen. Een van deze maatregelen is dat de heffing
4
5

Kamerstuk 34 352, nr. 168.
Kamerstuk 34 352, nr. 126.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 34 352, nr. 196

4

zoals deze op grond van de huidige Wet banenafspraak zou moeten
worden toegepast in geval van achterblijvende resultaten over 2019,
wordt opgeschort tot uiterlijk 1 januari 2022 of tot aan de eerdere datum
waarop het nieuwe systeem voor de banenafspraak operationeel is. Deze
opschorting is op dit moment relevant voor de overheidssector, maar zou
in principe ook kunnen gelden voor de marktsector indien deze de
afgesproken aantallen niet haalt. De wet die onder andere de opschorting
van de heffing regelt, is op 1 januari 20206 in werking getreden.
Het LKV-banenafspraak wordt structureel inzetbaar
Werkgevers die iemand uit de doelgroep banenafspraak in dienst nemen,
hebben recht op het loonkostenvoordeel banenafspraak
(LKV-banenafspraak)7. Dit loonkostenvoordeel is een van de financiële
tegemoetkomingen in de Wet tegemoetkomingen loondomein (Wtl) om
werkgevers te stimuleren mensen met een kwetsbare positie een kans te
bieden op de arbeidsmarkt.
Het LKV-banenafspraak is sinds 1 januari 2016 geregeld als tijdelijke
maatregel8. In de Wet harmonisatie instrumenten arbeidsdeelname
arbeidsbeperkten9 is bepaald dat alle bepalingen over dit LKV weer zullen
vervallen op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip (de zogenoemde
horizonbepaling).
Bij koninklijk besluit10 is de datum van inwerkingtreding van deze
horizonbepaling vastgesteld op 1 januari 2021. Zonder nadere regelgeving
verliezen werkgevers na die datum het recht op LKV-banenafspraak. Het is
onwenselijk dat dit gebeurt. Het LKV-banenafspraak maakt het voor
werkgevers aantrekkelijk een duurzame baan te creëren voor mensen uit
de doelgroep banenafspraak. In mijn brief van 20 november 2018 over het
Breed11 offensief heb ik daarom aangekondigd om de horizonbepaling te
schrappen en het LKV-banenafspraak structureel te maken. Om dit tijdig te
realiseren is het noodzakelijk dat de eerdergenoemde horizonbepaling
niet in werking treedt op 1 januari a.s. Ik zal daarom de inwerkingtredingsdatum van de horizonbepaling van 1 januari 2021 per koninklijk besluit
schrappen. Daarmee blijft het LKV-banenafspraak ook na 1 januari 2021
doorlopen. In het wetsvoorstel vereenvoudigde Wet banenafspraak wordt
vervolgens de grondslag voor het laten vervallen van het
LKV-banenafspraak geschrapt. Ik verwacht dat dit wetsvoorstel in het
najaar naar uw Kamer wordt gestuurd.
Tot slot
De landelijke resultaten van de banenafspraak laten nu voor de vijfde keer
op rij positieve cijfers zien. Het aandeel van de werkgevers in de marktsector is daarin groot. Ik waardeer de inspanningen die zij in de afgelopen
6

Stb. 2019, nr. 440.
Een werkgever komt in aanmerking voor LKV-banenafspraak als hij iemand in dienst neemt die
behoort tot de doelgroep banenafspraak. Dit LKV bedraagt maximaal € 2.000 op jaarbasis voor
maximaal drie jaar.
8
Het LKV-banenafspraak was tot 2018 geregeld als premiekorting in de Wet financiering sociale
verzekeringen.
9
Artikel VIII in de Wet van 23 december 2015, houdende wijziging van de Participatiewet, de
Ziektewet, de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen en de Wet financiering sociale
verzekeringen in verband met harmonisatie van instrumenten ter bevordering van arbeidsdeelname van arbeidsbeperkten (Stb. 2015, nr. 547).
10
Besluit van 23 december 2015, houdende vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van
de van de Wet van 23 december 2015, houdende wijziging van de Participatiewet, de
Ziektewet, de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen en de Wet financiering sociale
verzekeringen in verband met harmonisatie van instrumenten ter bevordering van arbeidsdeelname van arbeidsbeperkten (Stb. 2015, nr. 548).
11
Kamerstuk 34 352, nr. 138.
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 34 352, nr. 196

5

jaren hebben verricht. Het aandeel van de overheidswerkgevers in de
resultaten is opnieuw achtergebleven.
In 2021 zal de coronacrisis ongetwijfeld zijn weerslag hebben op de
resultaten over 2020. Dat neemt niet weg dat ik hoop dat werkgevers die
mensen uit de doelgroep banenafspraak in dienst hebben, deze
werknemers ook in deze onzekere tijd in dienst houden. En dat
werkgevers waar mogelijk toch nieuwe kansen blijven geven aan mensen
die tot nu toe weinig kansen op een baan kregen. Het zou toch niet zo
moeten zijn dat de prijs van de crisis vooral betaald wordt door de
zwaksten op de arbeidsmarkt. Juist in deze onzekere tijden is het
belangrijk om het doel van een inclusieve arbeidsmarkt gezamenlijk na te
blijven streven. Het kabinet blijft om die reden werkgevers extra faciliteren
om mensen met een arbeidsbeperking aan te nemen. Om deze reden ga ik
ook door met de vereenvoudigde Wet banenafspraak. Deze wet maakt het
voor alle werkgevers gemakkelijker om mensen in dienst te nemen en in
dienst te houden. Dit wetsvoorstel past bij het streven van het kabinet om
bedrijven en organisaties door deze onzekere periode te helpen en de
werkgelegenheid te behouden, juist ook voor mensen met een
arbeidsbeperking.
De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
T. van Ark

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 34 352, nr. 196

6

Bijlage:

Resultaten banenafspraak eind 2019

Tabel 4: Resultaten eind 2019 ten opzichte van 2012 (nulmeting)
Toename aantal
banen markt

Toename aantal
banen overheid

Totale toename
aantal banen

Formele dienstverbanden
Inleenverbanden (uitzendrelaties en Wsw-detacheringen)

46.218
5.611

4.211
5.576

50.429
11.186

Totaal

51.829

9.786

61.615

Doelstelling Sociaal Akkoord

(40.000)

(15.000)

(55.000)

Aantal banen
markt

Aantal banen
overheid

Totaal aantal
banen

Formele dienstverbanden
Inleenverbanden (uitzendrelaties en Wsw-detacheringen)

33.840
27.516

5.134
8.689

38.973
36.206

Totaal

61.356

13.823

75.179

Aantal banen
markt

Aantal banen
overheid

Totaal aantal
banen

Formele dienstverbanden
Inleenverbanden (uitzendrelaties en Wsw-detacheringen)

80.058
33.127

9.344
14.265

89.402
47.392

Totaal

113.185

23.609

136.794

Tabel 5: Aantal banen eind 2012 (nul-meting)

Tabel 6: Aantal banen eind 2019 (vijf-meting)

Tabel 7: Toename aantal personen en banen naar doelgroep
Toename aantal personen
met een baan

Toename aantal banen

Doelgroep Participatiewet
Wajong1
Wsw2
WIW/ID
Totaal formele dienstverbanden
Inleenverbanden
Wsw-detacheringen3

35.068
13.355
– 1.330
– 2.749
44.344
8.950
1.046

37.736
17.391
– 1.073
– 3.625
50.429
9.300
1.887

Totaal inclusief inleenverbanden

53.4364

37.736

1
Onder het begrip «Wajong» in deze tabel vallen de groepen mensen uit de «oWajong», «Studieregeling nWajong», «Werkregeling nWajong» en
«Wajong (o en nWajong) én Wsw begeleid werk».
2
Onder het begrip «Wsw» in deze tabel vallen de groepen «Wsw-indicatie», «Wsw-begeleid werk en «Wsw-wachtlijst».
3
Onder Wsw-detacheringen vallen ook mensen waarvoor samenloop bestaat met Wajong en/of Wiw/ID.
4
Het aantal van 53.436 personen betreft het unieke aantal extra personen met een baan uit de doelgroep. De totalen in deze kolom tellen op tot
54.340 personen. Dit komt doordat er personen zijn die zowel werkzaam zijn bij een formele werkgever als werkzaam zijn op basis van een
inleenverband/detachering. Voor het aantal extra personen met een baan uit de doelgroep, is deze dubbeling eruit gehaald.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 34 352, nr. 196

7