2022D05366

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat hebben
verschillende fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over het
fiche: Mededeling EU-Bodemstrategie voor 2030 (Kamerstuk 22 112,
nr. 3260).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Tjeerd de Groot
Adjunct-griffier van de commissie,
Koerselman

nds-tk-2022D05366

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Inhoudsopgave
Inleiding
VVD-fractie
D66-fractie
PVV-fractie
GroenLinks-fractie
Partij voor de Dieren-fractie
ChristenUnie-fractie
SGP-fractie
Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de stukken
behorend bij het schriftelijk overleg Fiche: Mededeling EU-Bodemstrategie
2030 en hebben hierover nog enkele vragen/opmerkingen.
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de agenda
behorend bij het schriftelijk overleg Fiche: Mededeling EU-Bodemstrategie
2030 en hebben hierover nog enkele vragen.
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de betreffende
beleidsbrief en willen de Staatssecretaris nog enkele vragen voorleggen.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben met interesse kennisgenomen
van de EU-Bodemstrategie en willen de Staatssecretaris nog enkele
vragen voorleggen.
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie hebben kennisgenomen van
het voorliggende fiche over de EU-Bodemstrategie voor 2030 en hebben
hierbij nog enkele vragen en opmerkingen.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de brief van de Minister over de EU-Bodemstrategie voor
2030.
De leden van de SGP-fractie hebben kennisgenomen van de mededeling
EU-Bodemstrategie voor 2030 en het bijbehorende fiche. Zij hebben
enkele vragen.
VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie willen benoemen dat het in de basis een
goede zaak is dat de EU-Bodemstrategie van 17 november 2021 (COM
(2021) 669) kaders stelt met concrete maatregelen voor de bescherming,
het herstel en het duurzaam gebruik van bodems.
De leden van de VVD-fractie zijn positief over de kabinetsappreciatie en
onderschrijven de voorkeur voor een flexibel en betaalbaar instrument. De
beschreven regulering voor grensoverschrijdende stromen wordt door
deze leden gewaardeerd.
De leden van de VVD-fractie lezen in de appreciatie van het kabinet dat het
bodembeleid zal worden verankerd in de herziening van de
Omgevingswet, en dat het beleid daarbij beweegt naar een bredere
aanpak, waarbij de bodemfuncties ten dienste staan van grote maatschappelijke opgaven, zoals klimaatmitigatie en -adaptatie, de circulaire
economie en een duurzame landbouw, die onder meer bijdraagt aan
voldoende, veilig en gezond voedsel. Kan de Staatssecretaris aangeven

2

op welke manier het uitstel van de invoering van de Omgevingswet, zoals
aangegeven in de brief van Minister De Jonge van 1 februari 2022
(Kamerstuk 33 118, nr. 210), effect heeft op de invoering van de maatregelen uit de bodemstrategie?
De leden van de VVD-fractie lezen dat de langetermijndoelstelling voor
2050 is: een netto ruimtebeslag van nul. In een voetnoot wordt aangegeven welke definitie het Europees Milieuagentschap (EEA 2006) voor
ruimtebeslag hanteert. Deze leden lezen ook dat de definitie nog verder
moet worden uitgewerkt en dat lidstaten worden aangemoedigd om al
tegen 2023 ambitieuze doelstellingen vast te stellen om het ruimtebeslag
tegen 2030 te verminderen. Nederland kenmerkt zich door een relatief
groot bebouwd deel en een relatief klein onbebouwd deel, waardoor
ruimte schaars is. Kan de Staatssecretaris aangeven op welke manier deze
doelstellingen worden vastgesteld voor Nederland en hoe zij daarbij
rekening houdt met de schaarse ruimte?
De leden van de VVD-fractie lezen hoe stakeholder LTO Nederland heeft
gereageerd op het voorstel. Deze leden vragen de Staatssecretaris
daarnaast een brede impactanalyse van deze strategie voor het bedrijfsleven.
De leden van de VVD-fractie krijgen vanuit de samenleving berichten dat
de bodem op diverse plaatsen verdroogt, zoals op de hoger gelegen
zandgronden in Drenthe, Gelderland, Friesland en Noord-Brabant. Deze
leden vragen of de Staatssecretaris aan kan geven op welke manier deze
bodemstrategie concreet invulling geeft aan het voorkomen en beheersen
van deze verdroging.
In de zomer van 2021 is Nederland getuige geweest van de overstromingen in het Limburgse Geuldal en de Grensmaasvallei. De leden van de
VVD-fractie lezen in de EU-Bodemstrategie over middellangetermijndoelstellingen voor 2030 om aangetaste bodems te herstellen, ook wanneer
het gaat om aantasting als gevolg van overstroming. Deze leden vragen of
de Staatssecretaris aan kan geven in welke mate er sprake is van
aantasting als gevolg van overstroming, hoe herstel kan worden
vormgegeven en in welke mate er middelen vanuit Europa beschikbaar
zijn om daarbij conform de EU-Bodemstrategie in te zetten.
D66-fractie
De leden van de D66-fractie zijn verheugd dat de Europese Commissie
zich inzet voor een ambitieuze strategie voor bodemgezondheid. De
gezondheid van de bodem speelt een cruciale rol in grote opgaves als het
opslaan van CO2, het behoud en herstel van de biodiversiteit en het
weerbaarder maken van heel Europa voor de effecten van klimaatverandering. Aangezien 70% van de grond in 2020 als ongezond bestempeld
kan worden, is het volgens deze leden belangrijk dat Nederland een
leidende rol neemt in het garanderen van een hoog ambitieniveau voor
deze strategie. Is de Staatssecretaris bereid in het verdere proces rondom
deze strategie een aanjager te zijn van ambitie? Hoe wil zij deze rol gaan
vormgeven?
Kan de Staatssecretaris aangeven hoe zij de samenhang tussen de
bodemstrategie en het coalitieakkoord ziet, waarin ook een centrale rol is
weggelegd voor een gezonde bodem in een duurzaam kringlooplandbouwbeleid? Hoe wil zij deze samenhang borgen in de houding van
Nederland in Europa en de uiteindelijke uitwerking van het pakket op
nationaal niveau? En hoe ziet de Staatssecretaris in het bijzonder de rol
van pacht in dit voorstel?
De leden van de D66-fractie constateren dat de Staatssecretaris inzet op
een flexibel pakket aan maatregelen dat voldoende ruimte biedt voor de
nationale uitwerking van Europese doelen. Kan nader worden toegelicht
hoe de Staatssecretaris de flexibiliteit voor zich ziet? Is het bijvoorbeeld
haar wens dat het wetgevingsvoorstel inzake bodemgezondheid een

3

richtlijn wordt? Hoewel deze leden de notie tot maatwerk steunen gezien
de diversiteit aan bodemsoorten en bodemproblematiek, mag dit volgens
hen geen vrijblijvendheid opleveren. Hoe gaat de Staatssecretaris borgen
dat een flexibele regeling niet leidt tot een afgezwakte en ontwijkbare
regeling? Hoe gaat zij ervoor zorgen dat flexibiliteit in regels niet leidt tot
een lage mate van binding van landen aan de regels?
De leden van de D66-fractie zien vanuit het kabinet zorgen over voorgestelde bodemcertificaten, bodemtesten en administratieve lasten. Deze
leden vinden het echter van groot belang dat de achterliggende doelen,
zoals transparantie en dataverwerving over de staat van de bodem, wel
bereikt worden. Zij constateren dat de Staatssecretaris geen voorstander
is van het plan om op nationaal niveau gratis bodemtesten te faciliteren.
Hoe gaat zij borgen dat er voldoende zicht blijft op de gezondheid van de
bodem? Wat stelt zij voor als alternatief voor de bodemcertificaten en
gratis bodemtesten? Heeft het kabinet eerder initiatieven gesteund als een
bodempaspoort? Wat is de status van dergelijke projecten?
De leden van de D66-fractie zien dat de voorgestelde Europese bodemstrategie overlap zal gaan krijgen met de huidige nationale strategieën.
Hoewel zij positief zijn dat dit in het stellen van kaders meegenomen zal
worden, zijn zij ook nieuwsgierig naar de effecten voor Nederland. Kan de
Staatssecretaris toelichten hoe de verwachte Europese regels zich
verhouden tot onze huidige nationale regels? Kan zij toelichten of
verwacht kan worden dat de Europese regels zullen leiden tot bijstelling
van onze nationale doelen?
De leden van de D66-fractie constateren dat naar waarschijnlijkheid de
bodemstrategie nog niet besproken gaat worden bij de Milieuraad van
maart. Kan toegelicht waarom niet? Deze leden lezen dat de publicatie van
het wetsvoorstel nu gepland staat voor de eerste helft van 2023. Heeft het
niet bespreken van de bodemstrategie bij de Milieuraad van maart nog
implicaties voor deze doelstelling volgens de Staatssecretaris? Deze leden
willen benadrukken dat zij het voor een tijdige implementatie van de wet
van belang achten dat de doelstelling van het naar buiten brengen van
een wetsvoorstel in de eerste helft van 2023 ook gehaald wordt. Kan de
Staatssecretaris toelichten of zij de mogelijkheid heeft om het halen van
deze doelstelling aan te jagen en, zo ja, hoe zij deze mogelijkheid gaat
inzetten?
De leden van de D66-fractie constateren dat de Staatssecretaris aangeeft
graag economische modellen en overwegingen te betrekken in de
bodemstrategie. Deze leden willen benadrukken dat hierbij rekening
gehouden dient te worden met de kosten van niets doen. Hierbij dient
volgens deze leden niet alleen rekening gehouden te worden met
economische of productieve effecten, maar vooral met milieutechnische,
gezondheids- en verontreinigingseffecten op de lange termijn. Is de
Staatssecretaris het eens met deze leden dat er meer afwegingen spelen
dan louter monetaire? Is zij van plan dit in haar pleidooi in de Milieuraad
te verwerken?
De leden van de D66-fractie begrijpen dat de Commissie overweegt om in
de verwachte natuurherstelwet, verwacht op 23 maart 2022, juridisch
bindende doelstellingen voor te stellen om de drainage van wetlands te
beperken. Zij lezen hierover niets terug in het BNC-fiche. Kan worden
toegelicht hoe de Staatssecretaris hiertegenover staat?
De leden van de D66-fractie constateren dat er grote verschillen bestaan in
bodemtype tussen het Nederlandse vasteland en de overzeese gebieden.
Wat verwacht de Staatssecretaris dat het effect is van de voorgestelde
bodemstrategie op de eilanden in het Caribisch gebied?

4

PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie vragen aan de Staatssecretaris om zich zeer
terughoudend op te stellen bij het invoeren van nieuwe, complexe
EU-regelgeving en dit ook duidelijk te maken aan de Europese Commissie.
De leden van de PVV-fractie maken zich grote zorgen over de regeldruk in
het algemeen. Het PFAS-dossier heeft geleerd dat te strenge normen onze
economie totaal ontwrichten. Deze leden vragen aan de Staatssecretaris
om regelgeving ten aanzien van bodembeleid niet door te laten slaan in
extreme regeldruk en extreme normstellingen.
GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie ondersteunen het hoofddoel uit de
strategie dat alle bodemecosystemen in de EU in een gezonde toestand
dienen te verkeren in 2050 van harte. Wanneer wordt de definitie van «een
gezonde toestand» verder uitgewerkt? Gaat de Staatssecretaris zich
ervoor inzetten dat dit begrip scherp gedefinieerd wordt? En gaat zij er
daarbij voor zorgen dat er bindende beleidsdoelen worden gesteld waar
alle lidstaten zich aan zullen committeren? Deze leden zien graag dat er
naar welvaart in brede zin wordt gekeken bij de uitwerking en uitvoering
van de voorgestelde bodemstrategie. Gaat de Staatssecretaris dit principe
zwaarwegend meenemen bij de verdere uitwerking van de strategie? Zo
ja, hoe gaat zij dit doen?
De leden van de GroenLinks-fractie onderschrijven tevens volledig het
doel dat bodemverontreiniging overal zal worden teruggedrongen op een
manier die niet langer schadelijk is voor de menselijke gezondheid. Zij
vinden het echter behoorlijk mager dat dit doel pas voor 2050 wordt
gesteld. Deelt de Staatssecretaris de opvatting dat deze ambitie niet snel
genoeg kan worden waargemaakt, aangezien het om gezondheid gaat? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, gaat zij zich ervoor inzetten om dit doel naar
voren te halen?
De leden van de GroenLinks-fractie hebben met name zorgen over de vele
verontreinigde (voormalige) bedrijventerreinen. In Nederland zijn veel
plekken waar de bodem vervuild is vanwege bedrijven of producenten die
(vaak niet langer) actief zijn op die locaties. In Nederland hebben deze
leden bijvoorbeeld al eerder aandacht gevraagd voor het EMK-terrein in
Krimpen aan den IJssel en het voormalige Akzo Nobel-terrein in Deventer.
Deze leden vragen of de Staatssecretaris zicht heeft op de schaal van dit
probleem op zowel landelijk als Europees niveau.
De leden van de GroenLinks-fractie vinden de voorgestelde maatregelen
van de Europese Commissie met betrekking tot het opzetten van een
systeem van bodemgezondheidscertificaten voor grondtransacties
interessant. Hiermee zou meer duidelijkheid kunnen ontstaan over de
gezondheid van bodems en worden kopers beter geïnformeerd over de
staat van de bodem. Het kabinet is terughoudend met betrekking tot het
bodemcertificaat, omdat het dan niet mogelijk zou zijn om de kosten op
de verkoper te verhalen als de koper geen onderzoek doet. Deze leden
vragen waarom de verantwoordelijkheid op dit moment bij de koper ligt
en niet de (potentiële) vervuiler. Moet het stelsel op dit punt niet gewijzigd
worden, zodat iedere verkoper (met bijvoorbeeld een bodemgezondheidscertificaat) transparant dient te zijn over de kwaliteit van de bodem? Is de
Staatssecretaris het in zijn algemeenheid met deze leden eens dat de
vervuiler dient te betalen voor de vervuiling die achtergelaten wordt?
Partij voor de Dieren-fractie
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie lezen dat de visie is dat tegen
2050 alle bodemecosystemen in de EU in een gezonde toestand moeten
verkeren, waarbij «gezond» refereert aan een goede chemische, biolo-

5

gische en fysische toestand. Kan nader worden toegelicht wat wordt
verstaan onder een goede biologische toestand en welke indicatoren
hiervoor gelden? Wat zijn de specifieke doelstellingen voor een gezonde
biologische toestand? Staat de Staatssecretaris welwillend tegenover het
juridisch bindend maken van deze doelstellingen?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie lezen dat met het huidige
kabinetsbeleid meer naar «de bodem als geheel» wordt gekeken en dat de
bodem daarin steeds meer wordt beschouwd als leverancier van
ecosysteemdiensten. Het beschermen en benutten van de bodem hoort
dan ook in balans te zijn. Onder ecosysteemdiensten wordt verstaan dat
de natuur allerlei «diensten levert» aan de mens, zoals productie van
voedsel en hout of het zuiveren van water. Erkent de Staatssecretaris dat
de bodem niet enkel moet worden beschermd omdat deze diensten levert
aan de mens, maar dat de gezondheid van de bodem ook belangrijk is los
van wat dit de mens oplevert? Wat is de visie van de Staatssecretaris
hierop? Hoe gaat zij voorkomen dat het benutten van de bodem de
overhand krijgt en bescherming op de tweede plaats komt? Hoe denkt de
Staatssecretaris over de afweging tussen beschermen en benutten in het
licht van de doelstelling om Nederland natuurinclusief in te richten,
waarbij geen schade aan de natuur wordt toegebracht, maar juist waarde
wordt toegevoegd?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie merken op dat de Raad voor
de leefomgeving en infrastructuur (Rli) vindt dat het kabinet in de
Nationale Omgevingsvisie het principe «functie volgt bodem» moet
vastleggen. Dit houdt in dat de vitaliteit van de bodem bepalend is voor
de functies die er kunnen plaatvinden. Hoe denkt de Staatssecretaris over
de gedachte dat functie volgt op bodem in plaats van andersom? En hoe
komt dit terug in de bodemstrategie?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie merken op dat de bodem
verstoord kan raken wanneer grote stukken bos worden gekapt, en dat
andersom de kwaliteit van een bosecosysteem afhangt van de kwaliteit
van de bodem. Door vlaktekap kan de hoeveelheid micro-organismen,
zoals schimmels en bacteriën, significant achteruitgaan. Als gevolg
hiervan verdwijnt het zogenaamde world wide web – mycorrhizaschimmels – vrijwel geheel op de plek waar gekapt is. Mycorrhizaschimmels zijn essentieel voor de toevoer van nutriënten aan bomen. Bij
afwezigheid wordt het herstelvermogen en de veerkracht van het
bosecosysteem aangetast. Hoe is het belang van mycorrhizaschimmels
meegenomen in de bodemstrategie? Is de Staatssecretaris het ermee
eens dat in het belang van de bodem en het bos, natuurbossen niet
gekapt mogen worden?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie juichen toe dat de bodemstrategie kwantitatieve doelen stelt voor de reductie van het gebruik van
meststoffen en landbouwgif. Daarmee wordt erkend dat deze chemicaliën
(zeker in overvloed) schadelijk zijn voor bodems. De Europese Commissie
noemt uitdrukkelijk de optie om deze doelstellingen (50% minder
nutriëntenverlies, 20% minder gebruik van meststoffen, 50% minder
gebruik van – en risico’s door – chemische pesticiden) juridisch bindend te
maken. Gezien de positieve effecten die dit zal hebben op bodems, gronden oppervlaktewater en de biodiversiteit, staan deze leden zeer positief
tegenover een dergelijke juridische binding. Deze reductiedoelstellingen
kunnen de transitie naar natuur-inclusieve kringlooplandbouw daadwerkelijk initiëren en versnellen. Deze leden vragen de Staatssecretaris of zij
vanwege de positieve houding tegenover de bodemstrategie, de
reductiedoelstellingen ten aanzien van landbouwgif en nutriënten ook
steunt en of zij deze overneemt. Staat de Staatssecretaris ook welwillend
tegenover het juridisch bindend maken van deze doelstellingen?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie merken op dat wanneer het
over het gebruik en de risico’s van landbouwgif gaat, er voornamelijk
gesproken wordt over watervervuiling en niet over bodemvervuiling. Kan

6

de Staatssecretaris bevestigen dat er wel wettelijke normen zijn voor de
hoeveelheid landbouwgif in water, maar niet in bodems? Waarom niet?
Erkent de Staatssecretaris dat ook bodemorganismen, die vaak cruciaal
zijn voor de bodemvruchtbaarheid, veel schade ondervinden door het
gebruik van landbouwgif?1 Is de Staatssecretaris voorstander van het
ontwikkelen van milieunormen voor de maximale hoeveelheid
landbouwgif in bodems? Zo ja, hoe gaat zij dit aanpakken? Zo nee,
waarom niet?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie constateren dat bij het
tegengaan van klimaatverandering de organische bodems (waaronder
veenweidegebieden, die door ontwatering veel broeikasgassen uitstoten)
voor Nederland een relatief belangrijk aspect zijn, omdat Nederland in
vergelijking met andere lidstaten veel veengronden heeft. Kan de
Staatssecretaris dit bevestigen? Hoe staat zij tegenover de overweging
van de Europese Commissie om juridisch bindende doelen te stellen
tegen de drainage van waterrijke gebieden, zoals veenweiden? Deelt de
Staatssecretaris het inzicht dat juridisch bindende doelstellingen hard
nodig zijn om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie lezen tot slot dat het kabinet
terughoudend is met betrekking tot het voorgestelde bodemcertificaat
voor de koop en verkoop van terreinen en de gratis bodemtesten op
nationaal niveau voor grondbezitters. Deze leden merken op dat de
bezwaren tegen deze instrumenten voornamelijk van praktische aard zijn.
Ook merken deze leden op dat er momenteel geen landelijk dekkend
centraal systeem is waar alle informatie over bodemverontreiniging
beschikbaar is. Is de Staatssecretaris het ermee eens dat het belangrijk is
dat er inzicht komt in hoe ernstig en op welke plekken de Nederlandse
bodem verontreinigd is? Als het kabinet dit niet wil doen via de instrumenten die in dit voorstel van de Europese Commissie staan, hoe wil het
kabinet dit inzicht dan bereiken? Welke voorstellen doet de Staatssecretaris hiervoor?
ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie maken zich zorgen over de staat van
de bodemkwaliteit, -vruchtbaarheid en -ecologie. Zij zouden graag zien
dat meer beleid gedacht is vanuit wat de bodem nodig heeft en de bodem
daarin centraal gesteld zien. Zij vragen zich af of de Europese Commissie
voldoende ruimte biedt aan lidstaten om zo met de door Europa
opgelegde kwaliteitsdoelen om te gaan. Neem nitraatbeleid als voorbeeld:
dat verwordt onder druk van de Commissie tot mestbeleid en -beheersing,
maar vertrekt daarom niet langer vanuit het perspectief van de bodem.
Daarnaast lezen deze leden niet terug hoe dit bodembeleid zijn weerslag
vindt in bredere vraagstukken rondom extensivering van de landbouw.
Strengere milieueisen zonder voldoende steun voor extensivering en een
beter verdienmodel voor boeren, bijvoorbeeld via het gemeenschappelijk
landbouwbeleid, zullen betere zorg voor de bodem in de praktijk niet
verder brengen.
SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie hebben enkele vragen over de subsidiariteit
van doelstellingen en maatregelen in de EU-Bodemstrategie. Zij delen de
toegevoegde waarde van Europese afspraken over een paspoort voor
uitgegraven grond en een regelgevingskader voor de certificering van
koolstofverwijderingen. Verder hebben zij verschillende vraagtekens bij
andere onderdelen van de EU-Bodemstrategie. Deelt de Staatssecretaris
1

Website The Guardian, 4 mei 2021 (https://www.theguardian.com/environment/2021/may/04/
vital-soil-organisms-being-harmed-by-pesticides-study-shows?CMP=Share_iOSApp_Other)

7

de mening dat water en lucht meer beïnvloed worden door verontreiniging over de grenzen van de lidstaten heen dan de bodem? Deelt de
Staatssecretaris de mening dat de toegevoegde waarde van Europese
afspraken over een systeem van bodemgezondheidscertificaten beperkt is
en nationale systemen in de wielen kan rijden? Deelt de Staatssecretaris
de mening dat voor het nemen van maatregelen in wetlands geen
Europese afspraken nodig zijn en de toegevoegde waarde ervan beperkt
is? Deelt de Staatssecretaris de mening dat het vaststellen van doelstellingen voor vermindering van het ruimtebeslag een nationale aangelegenheid moet zijn en dat Europese afspraken op dit punt geen toegevoegde waarde hebben? Kan de Staatssecretaris voor de verschillende
onderdelen van de EU-Bodemstrategie aangeven hoe zij de subsidiariteit
en proportionaliteit, op basis van de nu beschikbare informatie, beoordeelt?
De leden van de SGP-fractie hebben een vraag over de voorgestelde
aanpassing van de richtlijn duurzaam gebruik van pesticiden. Deze leden
constateren dat enerzijds steeds meer gewasbeschermingsmiddelen
verboden worden via de verordening voor toelating van deze middelen op
de markt (1107/2009) en dat anderzijds via de richtlijn duurzaam gebruik
van pesticiden aangekoerst wordt op verlaging van de milieudruk van de
inzet van gewasbeschermingsmiddelen. Deelt de Staatssecretaris de
mening dat bij de toelatingsbeoordeling rekening gehouden moet worden
met maatregelen die in het spoor van de richtlijn duurzaam gebruik
genomen worden en dat voorkomen moet worden dat inzet op geïntegreerde gewasbescherming afgeremd wordt door versmalling van het
pakket effectieve beschikbare gewasbeschermingsmiddelen (als
terugvaloptie/noodmaatregel)? Deelt de Staatssecretaris de mening dat
gewasbeschermingsmiddelen, als er mogelijkheden zijn voor duurzaam
gebruik (bijvoorbeeld via zaadcoating), zoveel mogelijk toegelaten moeten
blijven? Wil zij zich hiervoor inzetten?
II Reactie van de bewindspersoon

8