De ontwikkelingen op de
woningmarkt rond het Groningenveld:
actualisatie 3e kwartaal 2013
prof. dr. Marc K. Francke
dr. Kai Ming Lee
15 januari 2014

De ontwikkelingen op de woningmarkt rond het
Groningenveld: actualisatie 3e kwartaal 2013
prof. dr. Marc K. Francke‡,* en dr. Kai Ming Lee*
15 januari 2014
Ortec Finance Research Center
Postbus 4074, 3006 AB Rotterdam, Nederland
www.ortec-finance.com

* Ortec Finance Research Center
‡ Universiteit van Amsterdam

Samenvatting
Onderzoekstitel
De ontwikkelingen op de woningmarkt rond het Groningenveld: actualisatie 3e kwartaal 2013.
Opdrachtgever
Staat der Nederlanden, vertegenwoordigd door de Minister van Economische Zaken.
Datum
15 januari 2014
Opdrachtnemer
Ortec Finance, gevestigd te Rotterdam.
Doel van het onderzoek
Dit rapport is een actualisatie van het onderzoeksrapport “De waardeontwikkeling op de woningmarkt in
aardbevingsgevoelige gebieden rond het Groningenveld ” van 12 augustus 2013 en de eerste actualisatie
van 23 oktober 2013.
In het eerste onderzoek is de prijsontwikkeling van koopwoningen in het risicogebied vergeleken met
referentiegebieden, gebruikmakend van verkoopgegevens tot en met het eerste kwartaal van 2013. De
meest recente zware aardbeving vond plaats in augustus 2012 te Huizinge. Dit betekent dat er in het
eerste onderzoek slechts twee kwartalen aan verkoopcijfers na deze beving beschikbaar waren om
verschillen in de prijsontwikkelingen tussen risico- en referentiegebieden te analyseren.
De eerste update van het onderzoek bevatte één extra kwartaal aan verkoopcijfers, namelijk het tweede
kwartaal van 2013 en tevens aanvullend onderzoek. Het aanvullend onderzoek betrof een opsplitsing
van het risicogebied op basis van demografische groei, het analyseren van aanvullende marktindicatoren en het bepalen van het effect van de afstand tot de aardbeving te Huizinge op verkoopprijzen van
woningen die verkocht zijn na 16 augustus 2012.
Deze actualisatie bevat één extra kwartaal aan verkoopcijfers, namelijk het derde kwartaal van 2013
en aanvullend onderzoek. Allereerst worden de cumulatieve prijsontwikkelingen vanaf zowel het derde
kwartaal van 2012 als het eerste kwartaal van 2013 weergegeven. Ten tweede wordt gekeken of het
verschil in prijsontwikkeling tussen risico- en referentiegebied varieert per woningtype.
Onderzoeksmethode
Dit onderzoek vergelijkt ontwikkelingen van woningprijzen en andere marktindicatoren tussen verschillende gebieden, namelijk het risico- en referentiegebied. Hiertoe is het allereerst noodzakelijk om deze
gebieden te definiëren. De begrenzing van het risicogebied wordt bepaald door de begrenzing van het
Groningengasveld en het gebied waar zich aardbevingen en schades voordoen ten gevolge hiervan. Het
referentiegebied bestaat uit niet aardbevingsgevoelige gemeenten die, gelet op sociaal-economische en
demografische factoren en geografische nabijheid, te vergelijken zijn met gemeenten in het risicogebied.
Het risicogebied en het referentiegebied zijn gesplitst in een groei- en krimpgebied.
Het is van belang op te merken dat het in dit rapport gaat om risicogemeenten en risicogebieden naar de
huidige inzichten in de onderzoeken, zoals die in de inleiding van het nulmeting rapport staan vermeld.
Als aanvulling op een vergelijking van prijsontwikkelingen tussen het risico- en referentiegebied worden
ook alternatieve marktindicatoren geanalyseerd, namelijk aantallen verkopen (NVM en Kadaster), aantallen te koop staande woningen t.o.v. het aantal koopwoningen, aantal dagen te koop van verkochte
en te koop staande woningen, procentueel verschil tussen oorspronkelijke vraag- en verkoopprijs en
aantallen verkopen en terugtrekkingen als percentage van te koop staande woningen.
Gebruikte data
In het onderzoek wordt gebruik gemaakt van de twee belangrijkste landelijk dekkende verkoopbestanden, namelijk het verkopenbestand van de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en vastgoeddeskundigen (NVM) en het verkopenbestand van het Kadaster. Voor dit onderzoek zijn de verkopen in
Groningen, Friesland en Drenthe beschikbaar gesteld.
Beide bestanden bevatten ten tijde van het onderzoek verkopen tot en met het derde kwartaal van
2013. Merk op dat in de analyses eventuele aankopen van woningen door de Nederlandse Aardolie
Maatschappij buiten beschouwing worden gelaten.

1

Technieken
Voor de bepaling van de prijsontwikkeling wordt gebruik gemaakt van statistische modellen, namelijk het
kenmerkenmodel en het herhaalde verkopenmodel. Beide modellen worden veel gebruikt om constante
kwaliteit prijsindices vast te stellen, dat wil zeggen prijsindices waarin gecorrigeerd wordt voor de verschillen in de kenmerken van de verkochte woningen, zoals oppervlakte, woningtype en bouwjaar. Het
kenmerkenmodel verklaart verkoopprijzen expliciet met behulp van de bijbehorende (woning)kenmerken
en baseert de prijsontwikkeling op door het model gestandaardiseerde verkoopprijzen. Het herhaalde
verkopenmodel baseert de prijsontwikkeling op paren prijzen van opeenvolgende verkopen van dezelfde
woning, zodat woningkenmerken niet nodig zijn.
De onderzoekers geven voor dit onderzoek de voorkeur aan het kenmerkenmodel, omdat dit model, in
tegenstelling tot het herhaalde verkopenmodel, gebaseerd is op alle verkopen (waarvoor kenmerken
aanwezig zijn) en daardoor meer representatief is voor alle verkochte woningen. Het kenmerkenmodel
wordt toegepast op het NVM-bestand, het herhaalde verkopenmodel op het Kadaster-bestand.
De kwartaal op kwartaal ontwikkelingen van de alternatieve marktindicatoren laten sterke schommelingen zien. Daarom wordt voor al deze indicatoren de trendmatige ontwikkeling berekend en getoond, dat
wil zeggen ontwikkelingen geschoond voor seizoenseffecten en ruis.
Resultaten
Uit het kenmerkenmodel blijkt dat de prijzen in het risicogebied nog steeds dalen, maar minder snel
dan in voorgaande kwartalen. In de referentiegebieden zijn de prijzen in het derde kwartaal van 2013
gestegen. De prijsstijging is het grootste in referentiegebied 1, het gebied direct aansluitend aan het
risicogebied. Vanaf het derde kwartaal van 2012 (het eerste kwartaal van 2013) tot en met het derde
kwartaal van 2013 zijn de prijzen in het risicogebied met 5,6% (1,2%) gedaald, terwijl de dalingen in
referentiegebieden 1, 2 en 1&2 respectievelijk 3,4% (-0,8%), 4,8% (0.3%) en 3,9% (-0,5%) zijn.
Het verschil in prijsverandering tussen risico- en referentiegebied 1 (1&2) bedraagt over de periode vanaf
2012K3 tot en met 2013K3 -2,1% (-1,8%) en over de periode vanaf 2013K1 tot en met 2013K3 -2,1%
(-2,0%). Al deze verschillen zijn statistisch significant. Het in dit rapport gehanteerde significantieniveau
bedraagt 5%. Het verschil in prijsverandering tussen risico- en referentiegebied 2 is zowel over de
periode vanaf 2012K3 tot en met 2013K3 (-0,8%) als de periode vanaf 2013K1 tot en met 2013K3
(-0,9%) statistisch niet significant.
Uit de analyse van deelgebieden blijkt dat het verschil tussen het risicogebied en referentiegebied 1
vooral is toe te schrijven aan een sterke prijsstijging in het referentiegebied met bevolkingsgroei (1A).
De prijsontwikkeling van het corresponderende risicogebied A blijft hierbij achter.
De resultaten op basis van het herhaalde verkopenmodel bevestigen in grote lijnen de uitkomsten van
het kenmerkenmodel.
Uit een analyse van de verschillen tussen verkoopprijzen en modelwaarden per woningtype blijken geen
duidelijke afwijkingen in het voor- of nadeel van het risicogebied of de referentiegebieden.
Uit een analyse van diverse alternatieve marktindicatoren blijkt dat er aanwijzingen zijn dat de woningmarkt in het risicogebied zich vooral in het derde kwartaal van 2013 minder gunstig heeft ontwikkeld dan
in de referentiegebieden. Dit geldt voor verkoopaantallen (volgens het Kadaster en de NVM), het aantal
dagen dat verkochte woningen te koop stonden en de verkoopsnelheid.
Conclusie
De conclusie is dat de woningmarkt in het risicogebied zich minder gunstig ontwikkeld heeft ten opzichte
van referentiegebied 1 en 1&2. De prijzen in het risicogebied zijn gemiddeld vanaf het derde kwartaal
van 2012 afgerond 2 procentpunt meer gedaald dan in referentiegebieden 1 en 1&2. Dit is vooral het
gevolg van de ontwikkeling in het derde kwartaal van 2013. Deze constatering wordt ondersteund door
de ontwikkeling van de aanvullende marktindicatoren.

2

Inhoudsopgave
Samenvatting

1

1 Inleiding

5

2 Prijsontwikkelingen

7

2.1 Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7

2.2 Actualisatie kenmerkenmodel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7

2.3 Verfijnde gebiedsindeling kenmerkenmodel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

8

2.4 Actualisatie herhaalde verkopenmodel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

9

2.5 Verfijnde gebiedsindeling herhaalde verkopenmodel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

9

2.6 Verschillen in prijsontwikkelingen tussen woningtypen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

10

2.7 Conclusies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

11

3 Alternatieve marktindicatoren

19

3.1 Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

19

3.2 Aantal Kadaster verkopen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

20

3.3 Aantal NVM verkopen t.o.v. het aantal koopwoningen

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

20

3.4 Aantal te koop staande woningen t.o.v. het aantal koopwoningen . . . . . . . . . . . . . .

20

3.5 Aantal dagen te koop voor verkochte woningen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

21

3.6 Aantal dagen te koop voor te koop staande woningen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

21

3.7 Relatief verschil tussen oorspronkelijke vraag- en verkoopprijs . . . . . . . . . . . . . . .

21

3.8 Verkoopsnelheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

22

3.9 Terugtreksnelheid

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

22

3.10 Conclusies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

22

4 Conclusies

29

A Figuren

31

B Tabellen

40

3

4

1

Inleiding

Dit rapport is een actualisatie van het onderzoeksrapport “De waardeontwikkeling op de woningmarkt in
aardbevingsgevoelige gebieden rond het Groningenveld ” van 12 augustus 2013, en de actualisatie daarvan
op 23 oktober 2013. In het eerste onderzoek is de prijsontwikkeling in het risicogebied vergeleken met
referentiegebieden, gebruikmakend van verkoopgegevens tot en met het eerste kwartaal van 2013. De
meest recente zware aardbeving vond plaats in augustus 2012 te Huizinge. Dit betekent dat er in het
eerste onderzoek slechts twee kwartalen aan verkoopcijfers na deze beving beschikbaar waren om
verschillen in de prijsontwikkelingen tussen riscio- en referentiegebieden te analyseren. De Minister van
Economische Zaken heeft daarom besloten om over 2013 het onderzoek periodiek, per kwartaal, te
laten actualiseren. De eerste actualisatie, van 23 oktober 2013, bevatte verkoopgegevens tot en met
het tweede kwartaal van 2013. Het huidige rapport is gebaseerd op verkoopgegevens tot en met het
derde kwartaal van 2013.
In de kwartaalrapporten zullen de prijsontwikkelingen die volgen uit het kenmerken- en het herhaalde
verkopenmodel, en de ontwikkelingen van alternatieve marktindicatoren geactualiseerd worden. Daarnaast zal in elk rapport ook een vergelijking met het voorgaande rapport worden opgenomen, waarbij
de focus ligt op de periode vanaf 2011.
Dit rapport is dus een vervolg op de nulmeting en op de vorige actualisatie1 . In deze actualisatie is een
extra kwartaal, 2013K3, aan verkoopinformatie toegevoegd.
Naast een actualisatie bevat dit rapport ook aanvullende overzichten. Allereerst worden in dit onderzoek
de cumulatieve prijsontwikkelingen vanaf zowel 2012K3 als 2013K1 weergegeven. Ten tweede wordt
gekeken of het verschil in prijsontwikkeling tussen risico- en referentiegebied varieert per woningtype.
Merk op dat in de analyses eventuele aankopen van woningen door de Nederlandse Aardolie Maatschappij buiten beschouwing worden gelaten.
Het rapport is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 2 worden de prijsontwikkelingen voor de verschillende
gebiedsindelingen vergeleken. Hoofdstuk 3 bevat een analyse van de alternatieve marktindicatoren.
Tenslotte geeft hoofdstuk 4 de algehele conclusies van dit rapport.

1 Het eerste onderzoeksrapport wordt in het vervolg van dit rapport het nulmeting rapport genoemd. De vorige actualisatie
wordt in het vervolg van dit rapport de 2013K2 actualisatie genoemd.

5

6

2

Prijsontwikkelingen

2.1

Inleiding

Dit hoofdstuk bevat de resultaten van het onderzoek naar de prijsontwikkelingen in de onderzochte
risico- en referentiegebieden. Zoals in het nulmeting rapport en in de actualisatie van 2013K2 zijn de
structurele prijsontwikkelingen bepaald met het kenmerkenmodel op basis van NVM gegevens en met
het herhaalde verkopenmodel op basis van Kadaster gegevens. De prijsontwikkelingen zijn op dezelfde
wijze en met dezelfde gebiedsindeling als in het vorige rapport berekend, na toevoeging van nieuwe
verkoopgegevens uit het derde kwartaal van 2013. De resultaten hiervan zijn direct vergelijkbaar met
die van het nulmeting rapport en van de actualisatie van het tweede kwartaal van 2012.
De aandacht in het huidige rapport gaat voornamelijk uit naar de recente ontwikkelingen. Daarom
worden in de eerste plaats de resultaten van recente veranderingen beschreven. Hiervoor zijn tabellen
en grafieken opgenomen met de cumulatieve prijsveranderingen vanaf 2012K3 en vanaf 2013K1. Dit
waren respectievelijk het kwartaal waarin de tot nu toe zwaarste aardbeving in Noord-Nederland optrad
en het kwartaal waarin het rapport “Reassessment of the probability of higher magnitude earthquakes in
the Groningen gas field” en de brief van het Ministerie van Economische Zaken aan de Tweede Kamer2
werden gepubliceerd. Hierin worden bevingen rondom het Groningen-veld met een kracht van 4 tot 5
op de schaal van Richter niet uitgesloten.
Voor de vergelijkbaarheid met de vorige rapporten zijn ook tabellen opgenomen met actualisaties van
prijsveranderingen per kwartaal vanaf 2012K3 en de samenvatting van prijsontwikkelingen over langere
perioden, in dezelfde vorm als in de eerdere rapporten.
Als aanvulling op de voorgaande rapporten worden in dit rapport verschillen in prijsverandering per woningtype vergeleken tussen risico- en referentiegebieden. Dit betreft de woningtypen tussenwoning,
schakelwoning, hoekwoning, helft van dubbel, vrijstaand en appartementen. Hoewel in het kenmerkenmodel tot dusverre altijd rekening is gehouden met verschillende prijsontwikkelingen per woningtype,
zijn deze ontwikkelingen niet per gebied apart bepaald. In dit rapport wordt geanalyseerd of bepaalde
woningtypen in verschillende gebieden systematisch worden over- of onderschat.

2.2

Actualisatie kenmerkenmodel

In het vorige rapport zijn de prijsontwikkelingen in risico- en referentiegebieden berekend met het kenmerkenmodel op basis van NVM verkoopgegevens tot en met het tweede kwartaal van 2013. Uit de
resultaten bleek dat vanaf het derde kwartaal van 2012 tot en met het tweede kwartaal van 2013 de woningprijzen in het risicogebied structureel iets langzamer daalden dan de prijzen in referentiegebied 2
en even snel als in referentiegebied 1. Geen van de verschillen tussen de gebieden waren statistisch
significant.
In het huidige verslag zijn de prijsontwikkelingen opnieuw berekend met NVM verkoopgegevens tot en
met het derde kwartaal van 2013. Tabel 2.3 toont de cumulatieve veranderingen in de prijsindex in de
risico- en referentiegebieden vanaf 2012K3 en vanaf 2013K1. In figuur 2.1 zijn de cumulatieve prijsveranderingen grafisch weergegeven. Verder toont de figuur ook de veranderingen in de afzonderlijke
kwartalen vanaf 2012K3.
In de laatste drie kolommen van tabel 2.3 (en volgende tabellen) is het verschil in prijsverandering tussen
de risico- en referentiegebied weergegeven. Hierbij is het risicogebied als basis genomen; een negatieve
waarde geeft aan dat de prijstoename in het risicogebied achter blijft bij het vergeleken referentiegebied.
Tussen ronde haakjes staan de standaardafwijkingen vermeld als maat voor de betrouwbaarheid van
de schatting.
Om te toetsen of de prijzen in het risicogebied sterker zijn gedaald dan in het risicogebied, staan tussen
rechte haakjes kritieke waarden vermeld. Als het gevonden verschil in prijsverandering kleiner is (meer
negatief) dan de kritieke waarde, dan concluderen we dat de prijzen in het risicogebied sterker zijn
gedaald dan in het risicogebied (of minder sterk zijn gestegen).

2 “Gaswinning Groningen-veld”, 25 januari 2013.

7

De kritieke waarde hangt af van de standaardafwijking van het geschatte verschil in prijsontwikkeling en
het gehanteerde significantieniveau.3 Het in dit rapport gehanteerde significantieniveau bedraagt 5%.4
Uit de tabel en de figuren maken we op dat tot en met 2013K1 de prijsdalingen in de verschillende
gebieden vrijwel gelijk waren. Vanaf 2013K2 lopen de verschillen tussen risico- en referentiegebied 1
op en in beperkte mate ook tussen risico- en referentiegebied 2. Het oplopen van deze verschillen is
vooral toe te schrijven aan de prijsstijging in het derde kwartaal in beide referentiegebieden. In het
risicogebied is er in het laatste kwartaal nog steeds een prijsdaling, hoewel de snelheid van de daling is
verminderd.
De cumulatieve prijsdalingen vanaf 2012K3 tot en met 2013K3 bedragen voor het risicogebied, referentiegebied 1, 2 en 1&2 respectievelijk 5,6%, 3,4%, 4,8% en 3,9%. De daling is in het risicogebied
2,1%-punt groter dan in referentiegebied 1, 0,8% punt groter dan in referentiegebied 2 en 1,8% punt
groter dan in referentiegebied 1&2.
De verschillen in de cumulatieve prijsdalingen vanaf 2013K1 zijn vrijwel hetzelfde als de verschillen vanaf
2012K3; de daling vanaf 2013K1 is in het risicogebied 2,1%-punt groter dan in referentiegebied 1, 0,9%
punt groter dan in referentiegebied 2 en 2,0% punt groter dan in referentiegebied 1&2. Het oplopende
verschil manifesteert zich dus vrijwel geheel in de twee meest recente kwartalen.
De vraag is of de prijsdalingen in het risicogebied vanaf 2012K3 of 2013K1 statistisch significant groter
zijn van die in de referentiegebieden. Het verschil in prijsverandering tussen risico- en referentiegebied 1
(1&2) bedraagt over de periode vanaf 2012K3 tot en met 2013K3 -2,1% (-1,8%) en over de periode vanaf
2013K1 tot en met 2013K3 -2,1% (-2,0%). Al deze verschillen zijn statistisch significant.5 Het verschil in
prijsverandering tussen risico- en referentiegebied 2 is zowel over de periode vanaf 2012K3 tot en met
2013K3 (-0,8%) als de periode vanaf 2013K1 tot en met 2013K3 (-0,9%) statistisch niet significant.

2.3

Verfijnde gebiedsindeling kenmerkenmodel

In dit rapport worden ook de prijsontwikkelingen vastgesteld voor een verfijnde gebiedsindeling, zoals
beschreven in de 2013K2 actualisatie, waarbij het risicogebied en referentiegebied 1 worden verdeeld in
deelgebieden met bevolkingsgroei (A) en -krimp (B). De prijsontwikkelingen worden vergeleken tussen
risicogebied A en referentiegebied 1A en tussen risicogebied B en referentiegebied 1B.
Tabel 2.4 en figuur 2.2 en geven de meest recente (cumulatieve) prijsontwikkelingen weer, op dezelfde
wijze als in tabel 2.3. In alle deelgebieden zijn de prijzen in 2013K3 ten opzichte van 2013K2 gestegen,
behalve in risicogebied B, waar de prijzen onveranderd zijn gebleven.
3 Er wordt een eenzijdige toets uitgevoerd, waarbij de nulhypothese is dat de prijsverandering in het risicogebied groter is
dan of gelijk aan die in het referentiegebied. De alternatieve hypothese is dat de prijsverandering in het risicogebied lager is
dan in het referentiegebied. De nulhypothese wordt verworpen als het gevonden verschil in prijsverandering kleiner is (meer
negatief) dan de kritieke waarde. De grootte van de kritieke waarde hangt af van de standaardafwijking van het geschatte verschil
in prijsontwikkeling (maat voor de betrouwbaarheid van de schatting en in de tabellen vermeld tussen ronde haakjes) en het
gehanteerde significantieniveau.
De toets kan ook worden uitgevoerd door een overschrijdingskans te berekenen. Als de uitgerekende overschrijdingskans
kleiner is (meer negatief) dan het gehanteerde significantieniveau, dan wordt de nulhypothese verworpen. Deze toets leidt tot exact
dezelfde conclusies als de toets die is gebaseerd op de kritieke waarden. Het voordeel van het gebruik van overschrijdingskansen
is dat onmiddellijk gezien kan worden bij welk significantieniveau de nulhypothese verworpen wordt.
De berekening van de toets kan worden uitgevoerd met een simulatie, zoals beschreven in het nulmeting-rapport, of met een
benadering die is gebaseerd op de normale verdeling, uitgaande van de berekende verschillen en bijbehorende standaardafwijkingen. We gebruiken in dit rapport de toets die is gebaseerd op de normale verdeling benadering, aangezien de resultaten vrijwel
identiek zijn en de berekening eenvoudiger zijn uit te voeren.
4 Dit is een gebruikelijke waarde in veel economisch onderzoek. Er geldt dat hoe lager het gehanteerde significantieniveau,
hoe strenger de statistische toets is. In het geval vooraf het verwerpen van de nulhypothese als zeer onwaarschijnlijk wordt
gezien, of als er een zeer grote hoeveelheid data beschikbaar is, is een laag significantieniveau gewenst, bijvoorbeeld 1%. In het
onderhavige onderzoek is een gangbaar significantieniveau van 5 of 10% geschikt, omdat het vooraf niet onwaarschijnlijk is dat
de prijsontwikkeling in het risicogebied negatief beïnvloed wordt door (het risico op) aardbevingen.
5 Bij de vergelijking met het gezamenlijke referentiegebied 1&2 is in een apart model ook de trend van het risicogebied met deze
indeling bepaald. Deze kan licht afwijken van de trend voor het risicogebied bepaald met het model waarin de referentiegebieden 1
en 2 als aparte gebieden worden beschouwd.
De overschrijdingskansen bedragen voor het verschil in prijsontwikkeling tussen het risico- en referentiegebied

• 1 over de periode vanaf 2012K3 tot en met 2013K3: 4%;
• 1&2 over de periode vanaf 2012K3 tot en met 2013K3: 5%;
• 1 over de periode vanaf 2013K1 tot en met 2013K3: 3%;
• 1&2 over de periode vanaf 2013K1 tot en met 2013K3: 3%.

8

Bij een vergelijking van de risico- en referentiegebieden blijkt dat er met name een verschil is tussen risicogebied A en referentiegebied 1A: de prijsstijging in referentiegebied 1A is met 1,6% aanzienlijk groter
dan de stijging van 0,4% in risicogebied A.6 Het verschil tussen de ontwikkelingen in risicogebied B
(0,0%) en referentiegebied 1B (0,6%) is minder groot.
Ook in de cumulatieve prijsontwikkelingen (zowel vanaf 2012K3 als vanaf 2013K1) zijn de verschillen tussen de A-gebieden groter dan de verschillen tussen de B-gebieden. De totale prijsdaling van 2012K3 tot
en met 2013K3 is het grootste in risicogebied B (5,3%), maar het verschil met het corresponderende referentiegebied B (4,7%) is minder groot dan het verschil tussen de prijsdaling van risicogebied A (4,7%)
en referentiegebied 1A (2,8%). Ook in de deelgebieden lopen de verschillen vooral op vanaf 2013K2.
Bij de verfijnde indeling zijn de standaardafwijkingen van de verschillen in prijsverandering groter dan
in de oorspronkelijke indeling. Er is daarmee dus meer statistische onzekerheid over de gevonden verschillen. De verschillen in cumulatieve prijsverandering moeten daardoor groter zijn om tot statistische
significantie te leiden.
Het verschil in prijsontwikkeling in de periode vanaf 2013K1 tot en met 2013K tussen risicogebied tussen
risicogebied A en referentiegebied 1A is statistisch significant bij een significantieniveau van 5%.7 Geen
van de andere berekende verschillen in prijsveranderingen tussen risico- en referentiegebieden zijn
statistisch significant bij een significantieniveau van 5%; alle gevonden verschillen zijn groter dan de
bijbehorende kritieke waarden.

2.4

Actualisatie herhaalde verkopenmodel

In de vorige rapporten zijn de prijsontwikkelingen met het herhaalde verkopenmodel berekend op basis van Kadaster gegevens tot en met het eerste en het tweede kwartaal van 2013. De prijsindices
voor de referentiegebieden daalden vanaf de top van de markt in 2008 sneller dan de prijsindex in het
risicogebied. Van 2012K3 tot en met 2013K2 daalden prijzen in het risicogebied minder dan in beide
referentiegebieden. Geen van deze verschillen waren statistisch significant.
In tabel 2.5 en figuur 2.3 zijn de (cumulatieve) prijsontwikkelingen weergegeven met de geactualiseerde
gegevens tot en met 2013K3. De prijsdaling in referentiegebied 1 neemt in het laatste kwartaal af
naar 1,2%, terwijl in het risicogebied en in referentiegebied 2 de prijsdalingen zich met 1,9% respectievelijk 1,8% voortzetten. De prijsdaling in het gecombineerde referentiegebied 1&2 bedraagt 1,2%.
De cumulatieve prijsdalingen vanaf 2012K3 bedragen voor het risicogebied, referentiegebied 1, 2 en
1&2 respectievelijk 7,5%, 5,5%, 7,8% en 6,1%. De verschillen lopen op na 2013K1, doordat prijzen in
referentiegebied 1 minder snel dalen.
Het grootste verschil in prijsdaling is tussen risico- en referentiegebied 1, namelijk -2,0% met een bijbehorende standaardafwijking van 1,9%. Dit verschil is echter groter dan de kritieke waarde en daarmee
statistisch niet significant bij een gehanteerd significantieniveau van 5%.8 Ook de overige verschillen in
prijsdaling tussen risico- en referentiegebieden zijn statistisch niet significant.

2.5

Verfijnde gebiedsindeling herhaalde verkopenmodel

Met het herhaalde verkopenmodel zijn de prijsontwikkelingen ook geschat met de verfijnde gebiedsindeling. De prijsontwikkelingen worden vergeleken tussen risicogebied A en referentiegebied 1A en
tussen risicogebied B en referentiegebied 1B. In tabel 2.6 en figuur 2.4 worden de resultaten hiervan
weergegeven. In alle deelgebieden is in 2013K3 nog een prijsdaling waar te nemen, waarbij de daling
in risicogebied B het grootste is.
In de cumulatieve prijsontwikkelingen (zowel vanaf 2012K3 als vanaf 2013K1) zijn de verschillen tussen de B-gebieden groter dan de verschillen tussen de A-gebieden. De totale prijsdaling van 2012K3
tot en met 2013K3 is het grootste in risicogebied B (8,0%), en het verschil met het corresponderende
risicogebied B (5,2) is groter dan het verschil tussen de prijsdaling van risicogebied A (4,4%) en referentiegebied 1A (5,8%). De verschillen tussen de dalingen in risicogebied B en referentiegebied 1B
6 Er is niet nader onderzocht wat mogelijke oorzaken zijn voor de grotere stijging in referentiegebied 1A ten opzichte van
risicogebied A.
7 De overschrijdingskans van dit verschil is 5%.
8 De overschrijdingskans bedraagt 14%.

9

lopen op tot -2,8% (vanaf 2012K3) en -1,6% (vanaf 2013K1). Deze verschillen zijn echter groter dan de
kritieke waarden en daarmee statistisch niet significant bij een gehanteerd significantieniveau van 5%.9

2.6

Verschillen in prijsontwikkelingen tussen woningtypen

Het kenmerkenmodel berekent prijsontwikkelingen per gebied en woningtype. De gebiedsindeling bestaat uit risicogebied, referentiegebied 1, referentiegebied 2 en uitzonderingen; in totaal 4 gebieden (in
de verfijnde indeling in totaal 6 gebieden). De woningtype-indeling bestaat uit tussenwoning, schakelwoning, hoekwoning, helft van dubbel, vrijstaand en appartement, zie tabel 2.1; in totaal 6 woningtypen.
Het totaal aantal berekende prijsontwikkelingen bedraagt dus 4 gebieden (of 6 gebieden in het geval
van de verfijnde indeling) maal 6 woningtypen, dat is gelijk aan 24 (36) prijsontwikkelingen.10
Om betrouwbaar deze afzonderlijke prijsontwikkelingen te kunnen afleiden uit de geringe hoeveelheid
verkopen per gebied per woningtype per tijdstip is er in het model bij het bepalen van de prijsontwikkelingen gebruik gemaakt van een structuur. Deze structuur heeft tot gevolg dat het verschil in prijsontwikkeling tussen twee gebieden voor alle woningtypen aan elkaar gelijk is. Bijvoorbeeld, het verschil in
prijsontwikkeling over een willekeurige periode tussen risicogebied en referentiegebied 1 is voor appartementen gelijk aan vrijstaande woningen.
Om toch een indruk te krijgen of de interactie tussen woningtype en gebied relevant is, analyseren we
het gemiddelde verschil tussen verkoopprijzen en modelwaarden per woningtype per gebied.11 Een
positieve waarde van dit verschil duidt op een onderschatting van verkoopprijzen en een negatieve
waarde geeft een overschatting aan.
Tabel 2.1: Verdeling van woningtypen van verkochte woningen in het NVM bestand.

Onbekend
Tussenwoning
Schakelwoning
Hoekwoning
Helft van dubbel
Vrijstaand
Appartement

Risico

Ref.1

Ref.2

Ref.1&2

0,2%
14,7%
1,5%
8,5%
23,3%
47,6%
4,2%

0,2%
15,2%
2,2%
9,3%
27,8%
39,7%
5,6%

0,2%
16,3%
1,5%
8,3%
22,5%
45,8%
5,4%

0,2%
15,7%
1,9%
8,9%
25,6%
42,2%
5,5%

Voor de analyse van de verschillen tussen transactieprijzen en modelwaarden beschouwen we tussenwoningen en hoekwoningen als een gezamenlijke categorie. Ook schakelwoningen en helft van dubbel
worden samengevoegd tot één categorie, beide vanwege het geringe aantal verkopen in de afzonderlijke categorieën.
In tabel 2.2 zijn de gemiddelde verschillen tussen verkoopprijzen en modelwaarden na 2012K3 en na
2013K1 per woningtype weergegeven. Het valt op dat er vooral bij appartementen grote afwijkingen tussen verkoopprijzen en modelwaarden zijn: in het risicogebied worden in deze perioden de verkoopprijzen hiervoor gemiddeld aanzienlijk onderschat, terwijl in referentiegebied 1 er behoorlijke overschattingen zijn. In referentiegebied 2 is er geen substantieel verschil tussen verkoopprijzen en modelwaarden.
In het gecombineerde referentiegebied 1&2 is er sprake van een overschatting. Hierbij moet opgemerkt
worden dat de verkoopaantallen hiervan bijzonder laag zijn om hier al te grote conclusies aan te verbinden: in het risicogebied gaat het om gemiddeld vijf verkopen per kwartaal, in referentiegebied 1 (2) om
ongeveer 17 (19) verkopen per kwartaal.
Bij de overige woningtypen zijn de gemiddelde afwijkingen relatief klein, waarbij over alle woningtypen
bezien, de verkoopprijzen in zowel het risicogebied als referentiegebied 1 iets lager zijn dan de modelwaarden en in referentiegebied 2 iets hoger zijn dan de modelwaarden.
9 De overschrijdingskansen van deze verschillen bedragen respectievelijk 11% en 13%.
10 De prijsontwikkelingen per woningtype zijn niet opgenomen in de rapporten, omdat deze geen extra informatie toevoegen om

de vraag te kunnen beantwoorden of er een verschil is in prijsontwikkeling tussen risico- en referentiegebied.
11 Het verschil is gedefinieerd als (verkoopprijs - modelwaarde)/verkoopprijs.

10

In het risicogebied zijn de verschillen (afgezien van appartementen) het grootste bij vrijstaande woningen, in referentiegebied 1 bij tussen- of hoekwoningen, in referentiegebied 2 bij vrijstaande woningen
en bij referentiegebied 1&2 bij tussen- of hoekwoningen.
Over het algemeen concluderen we dat er bij de prijsbepaling van appartementen in de regio rekening
moet worden gehouden met lage betrouwbaarheid en aanzienlijke over- of onderschattingen. Bij de
overige woningtypen zijn er geen duidelijke afwijkingen in het voor- of nadeel van het risicogebied of de
referentiegebieden.
Tabel 2.2: Gemiddelde verschil tussen transactieprijzen en modelprijzen per woningtype.
na 2012K3

Risico

Ref.1

Ref.2

Ref.1&2

Tussen- of Hoekwoning
Schakel of Helft van dubbel
Vrijstaand
Appartement
Alle Woningtypes

-0,3%
-0,2%
-1,4%
14,2%
-0,3%

-2,2%
-0,8%
-0,1%
-17,5%
-1,7%

-2,4%
-0,6%
2,9%
-1,1%
0,6%

-2,4%
-0,7%
1,1%
-9,3%
-0,8%

0,4%
-0,9%
-2,4%
11,5%
-0,9%

-2,5%
-1,7%
1,6%
-4,5%
-0,7%

-2,9%
-0,6%
2,9%
1,5%
0,6%

-2,8%
-1,1%
1,9%
-1,8%
-0,2%

na 2013K1
Tussen- of Hoekwoning
Schakel of Helft van dubbel
Vrijstaand
Appartement
Alle Woningtypes

2.7

Conclusies

In dit hoofdstuk zijn de prijsontwikkelingen tot en met het derde kwartaal van 2013 in risico- en referentiegebieden met twee gebiedsindelingen en twee modellen beschreven. Prijsontwikkelingen zijn
cumulatief berekend vanaf 2012K3 en 2013K1. Er zijn vergelijkingen gemaakt van de verschillen tussen
risico- en referentiegebieden.
Uit het kenmerkenmodel blijkt dat prijzen in de laatst beschouwde periode in de referentiegebieden licht
zijn gestegen. Dit geldt met name voor referentiegebied 1. In het risicogebied blijven de prijzen dalen,
maar minder hard dan in de vorige kwartalen.
Het verschil in prijsverandering tussen risico- en referentiegebied 1 (1&2) bedraagt over de periode
vanaf 2012K3 tot en met 2013K3 -2,1% (-1,8%) en over de periode vanaf 2013K1 tot en met 2013K3
-2,1% (-2,0%). Al deze verschillen zijn statistisch significant. Het verschil in prijsverandering tussen
risico- en referentiegebied 2 is zowel over de periode vanaf 2012K3 tot en met 2013K3 (-0,8%) als de
periode vanaf 2013K1 tot en met 2013K3 (-0,9%) statistisch niet significant.
Uit de analyse van deelgebieden blijkt dat het verschil tussen het risicogebied en referentiegebied 1
vooral is toe te schrijven aan een sterke prijsstijging in het referentiegebied met bevolkingsgroei (1A).
De prijsontwikkeling van het corresponderende risicogebied A blijft hierbij achter.
In het herhaalde verkopenmodel is nog geen groei in de prijzen waar te nemen. Wel zijn de prijsdalingen
in de referentiegebieden in het laatste kwartaal geslonken, terwijl in het risicogebied de prijsdaling zich
vooralsnog doorzet. Hiermee wordt het beeld vanuit het kenmerkenmodel bevestigd dat de prijzen in
het risicogebied zich minder gunstig ontwikkelen vergeleken met de referentiegebieden, ondanks dat
in het herhaalde verkopenmodel het verschil in prijsontwikkeling tussen deze gebieden statistisch niet
significant is.
Uit een analyse van de verschillen tussen verkoopprijzen en modelwaarden per woningtype blijken geen
duidelijke afwijkingen in het voor- of nadeel van het risicogebied of de referentiegebieden.

11

Tabel 2.3: Cumulatieve prijsveranderingen van risico- en referentiegebieden tot en met 2013K3 berekend met het kenmerkenmodel, en verschillen tussen risico- en referentiegebieden.∗ Significante
verschillen zijn in vet weergegeven.
van 2012K3

Risico

Ref.1

Ref.2

Ref.1&2

Risico − Ref.1

Risico − Ref.2

Risico − Ref.1&2

t/m 2012K4
. . . 2013K1
. . . 2013K2
. . . 2013K3

-1,7%
-4,4%
-5,3%
-5,6%

-1,8%
-4,2%
-4,3%
-3,4%

-1,9%
-4,4%
-5,1%
-4,8%

-1,8%
-4,3%
-4,7%
-3,9%

0,0% (0,8%) [-1,4%]
-0,1% (1,0%) [-1,7%]
-1,0% (1,1%) [-1,7%]
-2,1% (1,2%) [-1,9%]

0,2% (0,8%) [-1,4%]
0,1% (1,0%) [-1,7%]
-0,3% (1,1%) [-1,8%]
-0,8% (1,2%) [-2,0%]

0,1% (0,8%) [-1,3%]
0,1% (1,0%) [-1,6%]
-0,6% (1,0%) [-1,6%]
-1,8% (1,1%) [-1,8%]

-1,0%
-1,2%

-0,1%
0,8%

-0,6%
-0,3%

-0,4%
0,5%

-0,9% (0,9%) [-1,4%]
-2,1% (1,1%) [-1,9%]

-0,4% (0,9%) [-1,4%]
-0,9% (1,1%) [-1,9%]

-0,8% (0,8%) [-1,3%]
-2,0% (1,1%) [-1,7%]

van 2013K1
t/m 2013K2
. . . 2013K3

* Tussen ronde haakjes staan standaardafwijkingen van de verschillen tussen gebieden. Tussen rechte haakjes staan kritieke
waarden; een gevonden verschil lager (meer negatief) dan deze waarde is significant op 5% niveau.

Figuur 2.1: (Cumulatieve) prijsveranderingen van risico- en referentiegebieden tot en met 2013K3 berekend met het kenmerkenmodel.

2
1
0
-1
-2
-3
-4
2
1
0
-1
-2
-3
-4

2
1
0
-1
-2
-3
-4

Prijsverandering per kwartaal vanaf vorig kwartaal (%)
2013 (1)

2012(4)

2013(2)

2013(3)

2013(4)

2014

2013(2)

2013(3)

2013(4)

2014

2013(2)

2013(3)

2013(4)

2014

Cumulatieve prijsverandering vanaf 2012K3 (%)
2012(4)

2013 (1)

Cumulatieve prijsverandering vanaf 2013K1 (%)
2013 (1)

2012(4)

Risico
Referentie 2

Referentie 1

12

Tabel 2.4: Cumulatieve prijsveranderingen van risico- en referentiegebieden tot en met 2013K3 berekend met het kenmerkenmodel, en verschillen tussen risico- en referentiegebieden∗ in verfijnde indeling. Significante verschillen zijn in vet weergegeven.
van 2012K3

Risico A

Ref.1A

Risico B

Ref.1B

Risico A − Ref.1A

Risico B − Ref.1B

t/m 2012K4
. . . 2013K1
. . . 2013K2
. . . 2013K3

-1,8%
-4,3%
-5,1%
-4,7%

-2,3%
-4,7%
-4,3%
-2,8%

-2,1%
-4,6%
-5,4%
-5,3%

-2,0%
-4,6%
-5,3%
-4,7%

0,4% (1,0%) [-1,6%]
0,3% (1,2%) [-2,0%]
-0,8% (1,3%) [-2,2%]
-1,9% (1,5%) [-2,5%]

-0,1% (1,0%) [-1,6%]
0,0% (1,2%) [-2,0%]
-0,1% (1,3%) [-2,1%]
-0,7% (1,5%) [-2,4%]

-0,8%
-0,3%

0,4%
2,0%

-0,8%
-0,8%

-0,7%
-0,1%

-1,1% (1,0%) [-1,7%]
-2,3% (1,4%) [-2,3%]

-0,1% (1,0%) [-1,7%]
-0,7% (1,3%) [-2,2%]

van 2013K1
t/m 2013K2
. . . 2013K3

* Tussen ronde haakjes staan standaardafwijkingen van de verschillen tussen gebieden. Tussen rechte haakjes staan kritieke
waarden; een gevonden verschil lager (meer negatief) dan deze waarde is significant op 5% niveau.

Figuur 2.2: (Cumulatieve) prijsveranderingen van risico- en referentiegebieden tot en met 2013K3 berekend met het kenmerkenmodel (verfijnde indeling).

2
1
0
-1
-2
-3
-4
2
1
0
-1
-2
-3
-4

2
1
0
-1
-2
-3
-4

Prijsverandering per kwartaal vanaf vorig kwartaal (%)
2012(4)

2013 (1)

2013(2)

2013(3)

2013(4)

2014

2013(2)

2013(3)

2013(4)

2014

2013(2)

2013(3)

2013(4)

2014

Cumulatieve prijsverandering vanaf 2012K3 (%)
2012(4)

2013 (1)

Cumulatieve prijsverandering vanaf 2013K1 (%)
2012(4)

Risico A
Risico B

2013 (1)

Referentie 1A
Referentie 1B

13

Tabel 2.5: Cumulatieve prijsveranderingen van risico- en referentiegebieden tot en met 2013K3 berekend met het herhaalde verkopenmodel, en verschillen tussen risico- en referentiegebieden.∗
van 2012K3

Risico

Ref.1

Ref.2

Ref.1&2

Risico − Ref.1

Risico − Ref.2

Risico − Ref.1&2

t/m 2012K4
. . . 2013K1
. . . 2013K2
. . . 2013K3

-1,9%
-3,8%
-5,7%
-7,5%

-1,6%
-3,0%
-4,3%
-5,5%

-2,1%
-4,1%
-6,1%
-7,8%

-1,9%
-3,6%
-5,0%
-6,1%

-0,4% (0,5%) [-0,8%]
-0,8% (0,9%) [-1,5%]
-1,3% (1,3%) [-2,2%]
-2,0% (1,9%) [-3,1%]

0,1% (0,5%) [-0,9%]
0,3% (1,0%) [-1,6%]
0,4% (1,4%) [-2,3%]
0,3% (2,0%) [-3,3%]

-0,1% (0,5%) [-0,8%]
-0,3% (0,9%) [-1,4%]
-0,6% (1,3%) [-2,1%]
-1,4% (1,8%) [-2,9%]

-1,9%
-3,8%

-1,3%
-2,5%

-2,1%
-3,9%

-1,5%
-2,7%

-0,6% (0,6%) [-1,0%]
-1,3% (1,3%) [-2,1%]

0,2% (0,7%) [-1,1%]
0,1% (1,4%) [-2,3%]

-0,4% (0,6%) [-1,0%]
-1,1% (1,2%) [-2,0%]

van 2013K1
t/m 2013K2
. . . 2013K3

* Tussen ronde haakjes staan standaardafwijkingen van de verschillen tussen gebieden. Tussen rechte haakjes staan kritieke
waarden; een gevonden verschil lager (meer negatief) dan deze waarde is significant op 5% niveau.

Figuur 2.3: (Cumulatieve) prijsveranderingen van risico- en referentiegebieden tot en met 2013K3 berekend met het herhaalde verkopenmodel.

1
0
-1
-2
-3
-4
-5
-6
1
0
-1
-2
-3
-4
-5
-6

1
0
-1
-2
-3
-4
-5
-6

Prijsverandering per kwartaal vanaf vorig kwartaal (%)
2012(4)
2013 (1)
2013(2)

2013(3)

2013(4)

2014

Cumulatieve prijsverandering vanaf 2012K3 (%)
2012(4)
2013 (1)
2013(2)

2013(3)

2013(4)

2014

Cumulatieve prijsverandering vanaf 2013K1 (%)
2012(4)
2013 (1)
2013(2)

2013(3)

2013(4)

2014

Risico
Referentie 2

Referentie 1

14

Tabel 2.6: Cumulatieve prijsveranderingen van risico- en referentiegebieden tot en met 2013K3 berekend met het herhaalde verkopenmodel, en verschillen tussen risico- en referentiegebieden∗ in verfijnde indeling.
van 2012K3

Risico A

Ref.1A

Risico B

Ref.1B

Risico A − Ref.1A

Risico B − Ref.1B

t/m 2012K4
. . . 2013K1
. . . 2013K2
. . . 2013K3

-1,9%
-2,4%
-3,4%
-4,4%

-1,8%
-3,3%
-4,6%
-5,8%

-2,0%
-4,0%
-6,0%
-8,0%

-1,3%
-2,7%
-3,9%
-5,2%

-0,2% (1,2%) [-2,0%]
0,9% (1,7%) [-2,9%]
1,2% (2,2%) [-3,6%]
1,4% (2,7%) [-4,5%]

-0,6% (0,5%) [-0,9%]
-1,3% (1,1%) [-1,7%]
-2,0% (1,6%) [-2,6%]
-2,8% (2,2%) [-3,7%]

-1,0%
-2,0%

-1,3%
-2,5%

-2,1%
-4,2%

-1,3%
-2,6%

0,4% (1,3%) [-2,2%]
0,5% (2,1%) [-3,4%]

-0,8% (0,7%) [-1,2%]
-1,6% (1,4%) [-2,4%]

van 2013K1
t/m 2013K2
. . . 2013K3

* Tussen ronde haakjes staan standaardafwijkingen van de verschillen tussen gebieden. Tussen rechte haakjes staan kritieke
waarden; een gevonden verschil lager (meer negatief) dan deze waarde is significant op 5% niveau.

Figuur 2.4: (Cumulatieve) prijsveranderingen van risico- en referentiegebieden tot en met 2013K3 berekend met het herhaalde verkopenmodel (verfijnde indeling).
Prijsverandering per kwartaal vanaf vorig kwartaal (%)
1
0
-1
-2
-3
-4
-5
-6
1
0
-1
-2
-3
-4
-5
-6

2012(4)

2013 (1)

2013(2)

2013(3)

2013(4)

2014

Cumulatieve prijsverandering vanaf 2012K3 (%)
2012(4)
2013 (1)
2013(2)

2013(3)

2013(4)

2014

2013(3)

2013(4)

2014

Cumulatieve prijsverandering vanaf 2013K1 (%)
1
0
-1
-2
-3
-4
-5
-6

2012(4)

Risico A
Risico B

2013 (1)

2013(2)

Referentie 1A
Referentie 1B

15

Tabel 2.7: Prijsveranderingen in risico- en referentiegebieden berekend met het kenmerkenmodel.
(verkopen t/m 2013K2)

Risico

Referentie 1

Referentie 2

Referentie 1&2

1993K1 – top van de markt
top van de markt – 2013K2
1993K1 – 2013K2
2012K3 – 2013K2
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2

193,4%
-14,9%
149,7%
-5,4%
-1,7%
-2,5%
-1,3%

199,9%
-17,9%
146,1%
-5,4%
-1,9%
-2,7%
-0,9%

194,6%
-19,3%
137,7%
-5,8%
-2,0%
-2,7%
-1,2%

198,8%
-18,5%
143,5%
-5,6%
-1,9%
-2,7%
-1,1%

(verkopen t/m 2013K3)

Risico

Referentie 1

Referentie 2

Referentie 1&2

1993K1 – top van de markt
top van de markt – 2013K3
1993K1 – 2013K3
2012K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

193,5
-15,3
148,7
-5,6
-1,7
-2,7
-1,0
-0,2

199,9
-16,1
151,8
-3,4
-1,8
-2,5
-0,1
0,9

194,7
-18,4
140,5
-4,8
-1,9
-2,6
-0,6
0,3

198,9
-16,9
148,4
-3,9
-1,8
-2,6
-0,4
0,9

De prijsontwikkelingen in de bovenste en onderste deeltabellen zijn berekend met NVM verkopen van 1985K1 tot
en met respectievelijk 2013K2 en 2013K3. De top van de markt werd bereikt in 2008K2 voor het risicogebied en in
2008K1 voor beide referentiegebieden.

Tabel 2.8: Prijsveranderingen in risico- en referentiegebieden met een verfijnde gebiedsindeling berekend met het kenmerkenmodel.
(verkopen t/m 2013K2)

Risico A

Referentie 1A

Risico B

Referentie 1B

1993K1 – top van de markt
top van de markt – 2013K2
1993K1 – 2013K2
2012K3 – 2013K2
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2

205,6%
-15,9%
156,9%
-5,8%
-1,9%
-2,6%
-1,4%

193,6%
-18,1%
140,5%
-6,1%
-2,5%
-2,9%
-0,8%

211,6%
-15,1%
164,5%
-5,4%
-2,0%
-2,4%
-1,2%

204,2%
-20,4%
142,0%
-6,1%
-2,1%
-2,8%
-1,4%

(verkopen t/m 2013K3)

Risico A

Referentie 1A

Risico B

Referentie 1B

205,7
-14,8
160,4
-4,7
-1,8
-2,6
-0,8
0,4

193,7
-14,8
150,1
-2,8
-2,3
-2,5
0,4
1,6

212,0
-15,4
163,9
-5,3
-2,1
-2,5
-0,8
0,0

204,4
-19,1
146,1
-4,7
-2,0
-2,7
-0,7
0,6

1993K1 – top van de markt
top van de markt – 2013K3
1993K1 – 2013K3
2012K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

16

Tabel 2.9: Prijsveranderingen in risico- en referentiegebieden berekend met het herhaalde verkopenmodel.
(gegevens t/m 2013K2)

Risico

Referentie 1

Referentie 2

Referentie 1&2

1993K1 – top van de markt
top van de markt – 2013K2
1993K1 – 2013K2
2012K3 – 2013K2
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2

179,9%
-15,3%
137,2%
-5,2%
-1,8%
-1,8%
-1,7%

179,5%
-17,2%
131,5%
-5,6%
-1,9%
-1,9%
-1,9%

206,5%
-21,5%
140,7%
-7,5%
-2,4%
-2,5%
-2,8%

192,2%
-19,3%
135,8%
-6,6%
-2,1%
-2,3%
-2,4%

(gegevens t/m 2013K3)

Risico

Referentie 1

Referentie 2

Referentie 1&2

1993K1 – top van de markt
top van de markt – 2013K3
1993K1 – 2013K3
2012K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

179,1
-17,5
130,4
-7,5
-1,9
-1,9
-1,9
-1,9

179,5
-16,9
132,2
-5,5
-1,6
-1,5
-1,3
-1,2

206,8
-21,7
140,2
-7,8
-2,1
-2,0
-2,1
-1,8

192,4
-18,9
137,0
-6,1
-1,9
-1,7
-1,5
-1,2

De prijsontwikkelingen in de bovenste en onderste deeltabel zijn berekend met Kadaster verkopen van 1993K1 tot
en met 2013K2 en 2013K3 respectievelijk. De top van de markt werd bereikt in 2008K3.

Tabel 2.10: Prijsveranderingen in risico- en referentiegebieden met een verfijnde gebiedsindeling berekend met het herhaalde verkopenmodel.
(gegevens t/m 2013K2)

Risico A

Referentie 1A

Risico B

Referentie 1B

1993K1 – top van de markt
top van de markt – 2013K2
1993K1 – 2013K2
2012K3 – 2013K2
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2

194,3%
-14,6%
151,4%
-3,6%
-2,0%
-0,6%
-1,1%

176,9%
-16,9%
130,2%
-5,8%
-2,0%
-2,0%
-1,9%

170,5%
-15,4%
128,8%
-4,9%
-1,6%
-1,7%
-1,6%

183,6%
-16,6%
136,6%
-4,6%
-1,5%
-1,6%
-1,6%

(gegevens t/m 2013K3)

Risico A

Referentie 1A

Risico B

Referentie 1B

193,4
-15,2
148,8
-4,4
-1,9
-0,5
-1,0
-1,1

176,7
-16,8
130,4
-5,8
-1,8
-1,6
-1,3
-1,2

169,0
-18,7
118,7
-8,0
-2,0
-2,1
-2,1
-2,1

183,9
-17,0
135,5
-5,2
-1,3
-1,3
-1,3
-1,3

1993K1 – top van de markt
top van de markt – 2013K3
1993K1 – 2013K3
2012K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

17

18

3

Alternatieve marktindicatoren

3.1

Inleiding

In hoofdstuk 2 stond de prijsverandering centraal. In dit hoofdstuk worden acht andere marktindicatoren
getoond, namelijk:
1. Aantal Kadaster verkopen;
2. Aantal NVM verkopen t.o.v. het aantal koopwoningen;
3. Aantal te koop staande woningen t.o.v. het aantal koopwoningen;
4. Aantal dagen te koop voor verkochte woningen;
5. Aantal dagen te koop voor te koop staande woningen;
6. Relatief verschil tussen oorspronkelijke vraag- en verkoopprijs;
7. Verkoopsnelheid;
8. Terugtreksnelheid.
Deze indicatoren geven een aanvullend beeld op de woningmarkt. Veranderingen in de woningmarkt
vertalen zich niet altijd onmiddellijk in prijsaanpassingen, maar bijvoorbeeld in een toename van het
aantal te koop staande woningen of een daling van de verkoopsnelheid.
De verschillende indicatoren worden vergeleken tussen de risico- en referentiegebieden. De hoogte
van het aantal Kadaster verkopen kan niet zonder meer tussen de gebieden vergeleken worden, omdat
de gebieden verschillen in grootte. Daarom wordt voor deze eerste maatstaf de ontwikkeling in de tijd
vergeleken. Bij de andere maatstaven kan ook het niveau worden vergeleken tussen de gebieden.
Het aantal NVM verkopen en het aantal te koop staande woningen wordt gerelateerd aan het totaal
aantal koopwoningen in 2010.
Het aantal dagen te koop voor verkochte woningen is de ‘gemiddelde’ verkoopduur, dat wil zeggen het
aantal dagen tussen het te koop aanbieden van de woning en het tekenen van het koopcontract. Het
aantal dagen te koop voor te koop staande woningen is de ‘gemiddelde’ duur vanaf het te koop aanbieden
van de woning tot nu toe.
Het relatieve verschil tussen de oorspronkelijke vraag- en verkoopprijs is de ‘gemiddelde’ verhouding
tussen de verkoopprijs en de oorspronkelijke vraagprijs.12
De verkoopsnelheid wordt bepaald door het aantal verkopen per kwartaal te delen door het aantal te
koop staande woningen aan het begin van het kwartaal. Op dezelfde wijze wordt de terugtreksnelheid
berekend, namelijk het aantal terugtrekkingen per kwartaal gedeeld door het aantal te koop staande
woningen aan het begin van het kwartaal.
Er is bij het bepalen van bovenstaande maatstaven rekening gehouden met het feit dat woningen voor
korte tijd van de markt worden gehaald en vervolgens weer op de markt worden gezet met vaak een
lagere vraagprijs. Als een woning binnen drie maanden weer op de markt wordt gebracht, wordt dit als
één aaneengesloten periode beschouwd en niet als een terugtrekking. Ook wordt bij het bepalen van
het relatieve verschil tussen de oorspronkelijke vraag- en verkoopprijs de eerst bekende vraagprijs van
de aaneengesloten periode gebruikt.
Bij de bepaling van het aantal dagen te koop en het relatieve verschil tussen de oorspronkelijke vraag- en
verkoopprijs is steeds de mediaan13 in plaats van de gemiddelde waarde gebruikt, om minder gevoelig
te zijn voor uitschieters in de data.
Het verloop van bovengenoemde indicatoren is vaak erg beweeglijk in de tijd. Dat wordt gedeeltelijk veroorzaakt door seizoenseffecten, maar ook door incidentele uitschieters. Daarom wordt steeds gekeken
naar de trendmatige ontwikkelingen.
Evenals bij de prijsontwikkelingen, ligt de aandacht in dit rapport voornamelijk op de recente ontwikkelingen. In dit hoofdstuk worden telkens de cumulatieve toe- en afnamen van de verschillende indicatoren
getoond, vanaf 2012K3 en vanaf 2013K1. Overzichten van de ontwikkelingen over langere perioden zijn
opgenomen in de appendix met tabellen.
12 (vraagprijs - verkoopprijs) / vraagprijs x 100%.
13 De mediaan is de middelste waarneming (of het gemiddelde van de 2 middelste waarnemingen) van een reeks geordende
waarnemingen van klein naar groot.

19

3.2

Aantal Kadaster verkopen

In de 2013K2 actualisatie zagen we dat het aantal Kadaster verkopen in 2009 sterk was afgenomen.
Na 2009 bleef de trend nog geleidelijk dalen; in referentiegebied 2 met ongeveer 1% per kwartaal, en in
referentiegebied 1 en in het risicogebied met ongeveer 3% per kwartaal.
In de huidige actualisatie zien we dat de daling vooral in referentiegebied 1 sterk is afgenomen, naar 1%
in het laatste kwartaal. Voor zowel referentiegebied 2 als het risicogebied was de daling in het laatste
kwartaal 2%, zie de bovenste helft van tabel B.9 en figuur A.1. De cumulatieve daling vanaf 2013K1 t/m
2013K3 was met 9% in het risicogebied groter dan de dalingen van 7% in de referentiegebieden, zie de
bovenste helft van tabel 3.1.
In de verfijnde gebiedsindeling zijn de dalingen in de krimpgebieden (B) in 2013K3 iets kleiner geworden.
In de groeigebieden (A) daalt het aantal verkopen onverminderd, zie de onderste helft van tabel B.9 en
figuur A.2. Vanaf 2012K3 zijn de cumulatieve dalingen in risicogebied A en referentiegebied 1B (10 tot
12%) aanzienlijk groter dan die in risicogebied B en referentiegebied 1A (5 tot 6%), zie de onderste helft
van tabel 3.1.
De conclusie is dat in de meest recente perioden het aantal Kadaster verkopen in het risicogebied meer
is afgenomen dan in de referentiegebieden. Dit is voornamelijk toe te schrijven aan de sterke daling in
risicogebied A. Vergelijkingen met krimp- en groeigebieden leveren geen eenduidig beeld op.

3.3

Aantal NVM verkopen t.o.v. het aantal koopwoningen

In de 2013K2 actualisatie concludeerden we dat het aantal NVM verkopen t.o.v. het aantal koopwoningen na de crisis in 2008 in het risicogebied sneller was gedaald dan in de referentiegebieden.
In het huidige rapport constateren we dat de daling in het laatste kwartaal in alle gebieden sterk is
afgenomen, en in referentiegebied 1 is omgeslagen naar groei, zie de bovenste helft van tabel B.10. De
cumulatieve daling vanaf 2012K3 is met 12% in het risicogebied groter dan die in referentiegebied 1 (3%)
en referentiegebied 2 (6%), zie de bovenste helft van tabel 3.2. Het niveau van het aantal NVM verkopen
t.o.v. het aantal koopwoningen is in 2013K3 in het risicogebied iets lager dan in de referentiegebieden,
zie figuur A.3.
In de verfijnde gebiedsindeling zijn in 2013K3 de dalingen in alle gebieden minder groot, behalve in
referentiegebied A, waar de daling met 4% vrijwel gelijk is gebleven. In de cumulatieve dalingen vanaf
2012K3 is vooral het verschil tussen de groeigebieden groot, zie de onderste helft van tabel 3.2. Het niveau van het aantal NVM verkopen t.o.v. het aantal koopwoningen ligt in 2013K3 in de risicogebieden A
en B tussen die van de referentiegebieden A en B, zie figuur A.4.
De conclusie is dat in 2013K3 de verschillen in het niveau van het aantal NVM verkopen t.o.v. het aantal
koopwoningen tussen de gebieden klein zijn. Echter, in de meest recente perioden is het aantal NVM
verkopen t.o.v. het aantal koopwoningen in het risicogebied meer afgenomen dan in de referentiegebieden.

3.4

Aantal te koop staande woningen t.o.v. het aantal koopwoningen

In de 2013K2 actualisatie was het aantal te koop staande woningen t.o.v. het aantal koopwoningen in
het laatste kwartaal ongeveer gelijk voor het risicogebied en referentiegebied 2; beide waren lager dan
in referentiegebied 1. De toename in de laatste kwartalen was in het risicogebied groter dan in de
referentiegebieden.
Dit beeld is in de huidige actualisatie vrijwel onveranderd. De cumulatieve toename vanaf 2012K3 is
het grootste in het risicogebied (7%), daarna in referentiegebied 1 (4%). In referentiegebied 2 is er
geen groei maar een daling van 2% van het relatief aantal te koop staande woningen, zie de bovenste
helft van tabel 3.3 en B.11. Het niveau van het aantal te koop staande woningen t.o.v. het aantal
koopwoningen is in het risciogebied in 2013K3 gelijk aan dat van referentiegebied 2 en lager dan dat
van referentiegebied 1, zie figuur A.5.
In de verfijnde gebiedsindeling valt op dat in de groeigebieden A het relatief aantal te koop staande woningen sneller is toegenomen dan in de krimpgebieden B. Het niveau ligt in risicogebied A in de laatste
jaren aanzienlijk lager dan in de overige gebieden, zie figuur A.6. In zowel groei- als krimpgebieden is

20

het aantal te koop staande woningen in risicogebieden meer gestegen dan in referentiegebieden, zie de
onderste helft van tabel 3.3 en B.11.
De conclusie is dat in 2013K3 het aantal te koop staande woningen t.o.v. het aantal koopwoningen in
het risicogebied niet groter is dan in de referentiegebieden. Echter, het aantal te koop staande woningen
neemt in het risicogebied wel harder toe dan in de referentiegebieden.

3.5

Aantal dagen te koop voor verkochte woningen

In de 2013K2 actualisatie zagen we dat het aantal dagen dat een verkochte woning te koop heeft gestaan, na de crisis in 2008 in alle gebieden meer dan verdubbeld is, van rond de 100 dagen tot ruim
boven 200 dagen. Vergeleken met de situatie voor de crisis was de toename in het risicogebied het
laagste.
Uit de huidige actualisatie blijkt dat het aantal dagen te koop voor verkochte woningen in 2013K3 in
alle gebieden ongeveer 220 dagen is, zie figuur A.7. Echter, in het risicogebied zien we dat het aantal
dagen te koop gestaag toeneemt, terwijl dit in referentiegebied 1 is omgeslagen in een daling, en in
referentiegebied 2 de snelheid van de toename sterk is verminderd, zie de bovenste helft van tabel 3.4
en B.12. De cumulatieve toename van het aantal dagen te koop vanaf 2012K3 is in het risicogebied
18%, tegenover 4% in referentiegebied 2 en -8% in referentiegebied 1.
Uit de analyse voor de verfijnde gebiedsindeling is te zien dat de daling in referentiegebied 1 zich voordoet in het groeigebied 1A, zie de onderste helft van tabel 3.4 en B.12. Het niveau is in referentiegebied 1B over de hele historische periode hoger dan in de overige gebieden, zie figuur A.8.
De conclusie is dat het aantal dagen dat een verkochte woning te koop heeft gestaan in 2013K3 weinig
verschilt tussen het risicogebied, referentiegebied 1 en referentiegebied 2. In het risicogebied neemt
dit aantal echter nog steeds gestaag toe, terwijl in de referentiegebieden er een recente daling in de
toename of zelfs een afname is waar te nemen.

3.6

Aantal dagen te koop voor te koop staande woningen

In de 2013K2 actualisatie zagen we dat het aantal dagen dat een te koop staande woning reeds te koop
staat, na de crisis in 2008 zeer fors is toegenomen, van ruim onder 200 dagen tot ruim boven 500 dagen.
Uit de huidige actualisatie blijkt dat het aantal dagen te koop voor te koop staande woningen in het
risicogebied in 2013K3 het laagste is, maar de verschillen tussen de gebieden zijn klein, zie figuur A.9.
Het aantal dagen te koop neemt in alle gebieden snel toe, met 4 tot 6% per kwartaal, zie de bovenste
helft van tabel B.13. De cumulatieve toename vanaf 2012K3 ligt in het risicogebied met 25% tussen die
in referentiegebied 1 (20%) en referentiegebied 2 (28%), zie de bovenste helft van tabel 3.5.
Bij de ontwikkelingen in de verfijnde indelingen zien we dat de cumulatieve toename in referentiegebied 1A kleiner is dan in risicogebied A, maar in referentiegebied 1B groter is dan in risicogebied B, zie
de onderste helft van tabel 3.5. Gegeven de toenamen van 21 tot 25% zijn de verschillen tussen de
deelgebieden (2%-punt) zijn niet groot. Het aantal dagen te koop ligt in de groeigebieden lager dan de
krimpgebieden, zie tabel B.13 en figuur A.10.
De conclusie is dat het aantal dagen te koop voor te koop staande woningen het laagste is in het risicogebied, en dat dit aantal in alle gebieden (zonder duidelijke rangorde) nog steeds toeneemt.

3.7

Relatief verschil tussen oorspronkelijke vraag- en verkoopprijs

Het relatief verschil tussen oorspronkelijke vraag- en verkoopprijs14 is in alle gebieden de laatste jaren
sterk opgelopen, van ongeveer 5 tot 7% vlak voor de crisis in 2008 tot 13 tot 15% in 2013K3, zie figuur
A.11. Deze ‘korting’ op de vraagprijs was voor de crisis het hoogste in het risicogebied, maar is vanaf
2012 het laagste. De toename hiervan is daarmee ook het laagste in het risicogebied, zie de bovenste
helft van tabel 3.6 en B.14.
Opvallend is dat de toename in referentiegebied 1 – die in de 2013K2 actualisatie het hoogste was
– in 2013K3 is omgebogen naar een daling. In het risicogebied en in referentiegebied 2 is er nog
steeds sprake van een toename, van 3% per kwartaal. De cumulatieve toename vanaf 2012K3 is in het
14 Dit is gedefinieerd als (vraagprijs - verkoopprijs) / vraagprijs x 100%

21

risicogebied (11%) iets lager dan in referentiegebied 2 (14%), maar fors hoger dan in referentiegebied 1
(-3%), 3.6. Het grootste deel van de toename na de crisis in referentiegebied 1 vond plaats voor 2012.
In de verfijnde indeling is te zien dat de recente daling vooral op treedt in referentiegebied 1B, maar
dat het niveau van de ‘korting’ in dit gebied (ook na de recente daling) hoger is dan in de andere
deelgebieden, zie figuur A.12. In het algemeen is de ‘korting’ in 2013K3 in referentiegebieden iets hoger
dan in risicogebieden, en in krimpgebieden (B) iets hoger dan in groeigebieden (A).
De conclusie is dat het procentuele verschil tussen de oorspronkelijke vraag- en verkoopprijs het laagste
is in het risicogebied, maar dat het daar nog steeds oploopt, terwijl dit in referentiegebied 1 recent begint
te dalen.

3.8

Verkoopsnelheid

De verkoopsnelheid is na de crisis in 2008 in alle gebieden fors gedaald. In de meest recente kwartalen
blijft de daling zich voortzetten in het risicogebied, maar in de referentiegebieden is een afvlakking van
de daling, of een groei te zien is, zie figuur A.13 en de bovenste helft van tabel B.15.
Terwijl in de 2013K2 actualisatie de verkoopsnelheid in het risicogebied nog hoger was dan in beide
referentiegebieden, is deze in het huidige rapport het laagste. De cumulatieve daling vanaf 2012K3 is
met 26% fors groter dan de dalingen van 2 tot 4% in de referentiegebieden, zie de bovenste helft van
tabel 3.7.
In de uitgesplitste indeling zien we dat er vooral een groot verschil is in de ontwikkelingen in de groeigebieden: de verkoopsnelheid in risicogebied A is zeer sterk afgenomen, terwijl deze in referentiegebied 1A vrijwel vlak is, zie figuur A.14 en de onderste helft van tabel 3.7 en B.15. Ook in de krimpgebieden neemt de verkoopsnelheid in risicogebied B sneller af dan in referentiegebied 1B, maar het verschil
is hier kleiner.
De conclusie is dat de verkoopsnelheid in het risicogebied in de meest recente kwartalen lager is dan in
de referentiegebieden. In het risicogebied daalt in 2013K3 de verkoopsnelheid nog steeds, terwijl in de
referentiegebieden een stabilisatie of omslag te zien is.

3.9

Terugtreksnelheid

De terugtreksnelheid van te koop gezette woningen neemt al ver voor 2008 gestaag af. In de 2013K2
actualisatie zagen we dat deze in recente kwartalen in het risicogebied en in referentiegebied 1 met
ongeveer dezelfde snelheid daalden, terwijl in referentiegebied 2 de daling vrijwel tot stilstand was gekomen.
Dit beeld is in de huidige actualisatie onveranderd, zie figuur A.15. In de cumulatieve ontwikkelingen
vanaf 2012K3 zien we een daling van 5% in het risicogebied en in referentiegebied 1, en 0% in referentiegebied 2, zie de bovenste helft van tabel 3.8 en B.16.
In de verfijnde indeling is te zien dat vooral in referentiegebied 1B de terugtreksnelheid sterk is gedaald,
en aanzienlijk lager is dan in de overige gebieden, zie figuur A.7 en de onderste helft van tabel 3.8 en
B.16.
De terugtreksnelheid is in in het risicogebied en in referentiegebied 1 ongeveer evenveel afgenomen. In
beide gebieden is de afname groter dan in referentiegebied 2.

3.10

Conclusies

Hieronder volgen de belangrijkste conclusies voor de afzonderlijke marktindicatoren.
1. Aantal verkopen Kadaster
- Na 2012K3 is het aantal Kadaster verkopen in het risicogebied meer afgenomen dan in de referentiegebieden. Dit is voornamelijk toe te schrijven aan de sterkere daling in risicogebied A.
- In referentiegebied 1 is in 2013K3 de snelheid van de daling verminderd; dit is minder of niet
het geval in het risicogebied of in referentiegebied 2.
2. Aantal verkopen NVM t.o.v. het aantal koopwoningen

22

- De verschillen in het niveau van het aantal NVM verkopen t.o.v. het aantal koopwoningen
tussen de gebieden zijn in 2013K3 klein.
- Het aantal NVM verkopen is in de recente kwartalen in het risicogebied meer afgenomen dan
in de referentiegebieden.
3. Te koop staande woningen t.o.v. het aantal koopwoningen
- Het aantal te koop staande woningen t.o.v. het aantal koopwoningen is in 2013K3 in het
risicogebied niet groter dan in de referentiegebieden.
- Het aantal te koop staande woningen t.o.v. het aantal koopwoningen groeit in het risicogebied
sneller dan in de referentiegebieden.
4. Aantal dagen te koop van verkochte woningen
- Het aantal dagen dat een verkochte woning te koop heeft gestaan in 2013K3 verschilt weinig
tussen risicogebied, referentiegebied 1 en referentiegebied 2.
- Het aantal dagen dat een verkochte woning te koop heeft gestaan, blijft in het risicogebied in
de laatste kwartalen toenemen. In de referentiegebieden is een afvlakking of daling te zien.
- In referentiegebied 1B is het niveau fors hoger dan in risicogebied A, -B, en referentiegebied A.
5. Aantal dagen te koop van alle te koop staande woningen
- Het aantal dagen dat een te koop staande woning te koop staat, is het laagste in het risicogebied.
- Dit aantal loopt in alle gebieden nog steeds snel toe.
6. Relatief verschil tussen de oorspronkelijke vraag- en verkoopprijs
- Het procentuele verschil tussen de oorspronkelijke vraag- en verkoopprijs is in 2013K3 het
laagste in het risicogebied, maar blijft toenemen.
- In referentiegebied 1 neemt dit in het laatste kwartaal af. In referentiegebied 2 neemt het toe,
met een vergelijkbare snelheid als in het risicogebied.
7. Verkoopsnelheid
- De verkoopsnelheid is in 2013K3 in het risicogebied lager dan in de referentiegebieden.
- De verkoopsnelheid in het risicogebied daalt in 2013K3. In de referentiegebieden is er een
stabilisatie of stijging.
- De verkoopsnelheid is in de krimpgebieden lager dan in de niet-krimpgebieden.
8. Terugtreksnelheid
- De terugtreksnelheid is in in het risicogebied en in referentiegebied 1 ongeveer evenveel
afgenomen. In beide gebieden is de afname groter dan in referentiegebied 2.
In de huidige actualisatie met gegevens tot en met 2013K3 zijn er aanwijzingen dat het risicogebied
zich minder gunstig ontwikkeld dan de referentiegebieden. Dit geldt met name voor de ontwikkeling van
verkoopaantallen (Kadaster en NVM), aantal dagen te koop van verkochte woningen en de verkoopsnelheid. Vooral de markt in referentiegebied 1 lijkt aan te trekken. Dit ondersteunt de conclusies uit het
vorige hoofdstuk. De overige indicatoren geven een minder eenduidig beeld.

23

Tabel 3.1: Procentuele veranderingen in het aantal Kadaster verkopen (cumulatief).
van 2012K3 t/m

Risico

Ref.1

Ref.2

Risico − Ref.1

Risico − Ref.2

2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

-2,4%
-4,7%
-7,0%
-9,3%

-1,8%
-4,1%
-6,0%
-7,3%

-1,1%
-2,9%
-4,9%
-6,8%

-0,6%
-0,7%
-1,1%
-2,0%

-1,3%
-1,9%
-2,2%
-2,4%

-2,4%
-4,8%

-2,0%
-3,4%

-2,0%
-4,1%

-0,4%
-1,4%

-0,4%
-0,7%

van 2013K1 t/m
2013K2
2013K3
van 2012K3 t/m

Risico A

Ref.1A

Risico B

Ref.1B

Risico A − Ref.1A

Risico B − Ref.1B

2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

-3,1%
-6,1%
-9,0%
-11,9%

-1,4%
-2,7%
-4,0%
-5,3%

-1,6%
-3,4%
-4,9%
-6,0%

-1,4%
-4,9%
-7,7%
-9,7%

-1,7%
-3,4%
-5,0%
-6,6%

-0,2%
1,5%
2,8%
3,6%

-3,1%
-6,2%

-1,4%
-2,7%

-1,5%
-2,8%

-3,0%
-5,1%

-1,8%
-3,5%

1,4%
2,3%

van 2013K1 t/m
2013K2
2013K3

Tabel 3.2: Het aantal NVM verkopen t.o.v. het aantal koopwoningen (cumulatief).
van 2012K3 t/m

Risico

Ref.1

Ref.2

Risico − Ref.1

Risico − Ref.2

2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

-3,3%
-6,6%
-9,4%
-12,1%

-1,8%
-3,2%
-3,1%
-2,6%

-1,1%
-3,0%
-4,6%
-6,1%

-1,5%
-3,3%
-6,3%
-9,5%

-2,2%
-3,6%
-4,8%
-6,0%

-3,1%
-5,9%

0,1%
0,7%

-1,7%
-3,2%

-3,1%
-6,6%

-1,3%
-2,7%

van 2013K1 t/m
2013K2
2013K3
van 2012K3 t/m

Risico A

Ref.1A

Risico B

Ref.1B

Risico A − Ref.1A

Risico B − Ref.1B

2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

-3,8%
-7,6%
-11,3%
-14,8%

-1,3%
-2,4%
-2,7%
-2,7%

-2,8%
-5,3%
-7,2%
-9,0%

-2,8%
-4,9%
-5,5%
-5,5%

-2,5%
-5,3%
-8,6%
-12,0%

0,0%
-0,4%
-1,8%
-3,5%

-3,9%
-7,7%

-0,3%
-0,4%

-2,1%
-3,9%

-0,6%
-0,7%

-3,6%
-7,3%

-1,5%
-3,2%

van 2013K1 t/m
2013K2
2013K3

24

Tabel 3.3: Het aantal te koop staande woningen t.o.v. het aantal koopwoningen (cumulatief).
van 2012K3 t/m

Risico

Ref.1

Ref.2

Risico − Ref.1

Risico − Ref.2

2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

0,9%
2,6%
4,8%
7,1%

0,1%
0,9%
2,3%
3,7%

-1,8%
-3,0%
-2,5%
-1,7%

0,9%
1,7%
2,4%
3,4%

2,8%
5,5%
7,2%
8,8%

2,1%
4,4%

1,4%
2,7%

0,5%
1,3%

0,7%
1,7%

1,6%
3,1%

Risico A

Ref.1A

Risico B

Ref.1B

Risico A − Ref.1A

Risico B − Ref.1B

1,1%
3,2%
5,9%
9,1%

-0,3%
0,7%
2,4%
4,4%

1,0%
2,3%
4,1%
5,9%

0,5%
1,2%
2,3%
3,1%

1,4%
2,5%
3,6%
4,7%

0,5%
1,1%
1,8%
2,8%

2,7%
5,7%

1,7%
3,7%

1,7%
3,5%

1,1%
1,9%

1,0%
2,0%

0,7%
1,6%

van 2013K1 t/m
2013K2
2013K3
van 2012K3 t/m
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3
van 2013K1 t/m
2013K2
2013K3

Tabel 3.4: Aantal dagen te koop voor verkochte woningen in risico- en referentiegebied (cumulatief).
van 2012K3 t/m

Risico

Ref.1

Ref.2

Risico − Ref.1

Risico − Ref.2

2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

3,8%
8,2%
13,0%
18,0%

2,0%
0,9%
-2,7%
-7,9%

1,6%
2,6%
3,3%
3,8%

1,8%
7,3%
15,7%
25,9%

2,2%
5,6%
9,7%
14,3%

4,5%
9,1%

-3,6%
-8,7%

0,6%
1,1%

8,0%
17,8%

3,8%
8,0%

Risico A

Ref.1A

Risico B

Ref.1B

Risico A − Ref.1A

Risico B − Ref.1B

2,9%
5,8%
8,7%
11,6%

2,0%
1,7%
-1,1%
-5,7%

2,7%
5,8%
9,1%
12,5%

3,9%
7,8%
11,7%
15,9%

0,9%
4,2%
9,9%
17,3%

-1,1%
-2,0%
-2,7%
-3,3%

2,7%
5,5%

-2,8%
-7,2%

3,1%
6,4%

3,7%
7,5%

5,5%
12,7%

-0,6%
-1,1%

van 2013K1 t/m
2013K2
2013K3
van 2012K3 t/m
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3
van 2013K1 t/m
2013K2
2013K3

25

Tabel 3.5: Aantal dagen te koop voor te koop staande woningen in risico- en referentiegebied (cumulatief).
van 2012K3 t/m

Risico

Ref.1

Ref.2

Risico − Ref.1

Risico − Ref.2

2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

5,6%
11,7%
18,1%
24,9%

5,2%
10,3%
15,2%
20,3%

7,0%
14,2%
21,2%
28,3%

0,5%
1,4%
2,9%
4,6%

-1,4%
-2,5%
-3,1%
-3,4%

5,7%
11,8%

4,5%
9,1%

6,1%
12,4%

1,2%
2,7%

-0,4%
-0,5%

Risico A

Ref.1A

Risico B

Ref.1B

Risico A − Ref.1A

Risico B − Ref.1B

5,4%
11,2%
17,1%
23,2%

5,0%
10,1%
15,5%
21,2%

5,0%
10,4%
16,2%
22,3%

5,6%
11,6%
17,9%
24,6%

0,5%
1,0%
1,6%
2,0%

-0,6%
-1,1%
-1,7%
-2,3%

5,3%
10,8%

4,9%
10,0%

5,2%
10,8%

5,7%
11,7%

0,4%
0,8%

-0,5%
-1,0%

van 2013K1 t/m
2013K2
2013K3
van 2012K3 t/m
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3
van 2013K1 t/m
2013K2
2013K3

Tabel 3.6: Relatief verschil tussen verkoop- en vraagprijs in risico- en referentiegebied (cumulatief).
van 2012K3 t/m

Risico

Ref.1

Ref.2

Risico − Ref.1

Risico − Ref.2

2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

2,9%
5,7%
8,5%
11,2%

4,4%
5,4%
2,5%
-3,2%

4,1%
7,8%
11,1%
14,3%

-1,5%
0,3%
5,9%
14,4%

-1,2%
-2,1%
-2,6%
-3,1%

2,6%
5,2%

-2,7%
-8,2%

3,1%
6,0%

5,3%
13,4%

-0,5%
-0,8%

Risico A

Ref.1A

Risico B

Ref.1B

Risico A − Ref.1A

Risico B − Ref.1B

2,9%
5,8%
8,7%
11,6%

4,2%
6,9%
7,8%
7,4%

3,3%
6,6%
9,8%
13,1%

3,0%
3,0%
0,5%
-3,2%

-1,3%
-1,0%
0,9%
4,1%

0,3%
3,6%
9,3%
16,2%

2,7%
5,4%

0,9%
0,5%

3,0%
6,1%

-2,4%
-6,0%

1,9%
4,9%

5,4%
12,1%

van 2013K1 t/m
2013K2
2013K3
van 2012K3 t/m
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3
van 2013K1 t/m
2013K2
2013K3

26

Tabel 3.7: Verkoopsnelheid in risico- en referentiegebied (cumulatief).
van 2012K3 t/m

Risico

Ref.1

Ref.2

Risico − Ref.1

Risico − Ref.2

2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

-3,6%
-11,6%
-19,8%
-26,1%

-0,4%
-8,2%
-9,2%
-3,5%

-0,7%
-2,5%
-3,3%
-2,3%

-3,2%
-3,4%
-10,7%
-22,6%

-2,9%
-9,1%
-16,5%
-23,9%

-9,3%
-16,4%

-1,0%
5,1%

-0,8%
0,2%

-8,3%
-21,6%

-8,5%
-16,7%

van 2013K1 t/m
2013K2
2013K3
van 2012K3 t/m

Risico A

Ref.1A

Risico B

Ref.1B

Risico A − Ref.1A

Risico B − Ref.1B

2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

2,1%
-9,6%
-24,5%
-36,6%

-0,5%
-7,0%
-6,9%
-0,5%

-5,2%
-10,7%
-16,0%
-20,9%

-2,9%
-7,1%
-9,6%
-11,0%

2,6%
-2,7%
-17,6%
-36,1%

-2,3%
-3,6%
-6,4%
-9,9%

-16,4%
-29,8%

0,1%
6,9%

-5,9%
-11,4%

-2,7%
-4,2%

-16,5%
-36,8%

-3,2%
-7,2%

van 2013K1 t/m
2013K2
2013K3

Tabel 3.8: Terugtreksnelheid in risico- en referentiegebied (cumulatief).
van 2012K3 t/m

Risico

Ref.1

Ref.2

Risico − Ref.1

Risico − Ref.2

2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

-1,1%
-2,2%
-3,4%
-4,5%

-1,3%
-2,6%
-3,9%
-5,2%

-0,1%
-0,2%
-0,3%
-0,3%

0,2%
0,4%
0,6%
0,7%

-1,0%
-2,1%
-3,1%
-4,1%

-1,1%
-2,3%

-1,3%
-2,7%

-0,1%
-0,2%

0,2%
0,4%

-1,1%
-2,1%

Risico A

Ref.1A

Risico B

Ref.1B

Risico A − Ref.1A

Risico B − Ref.1B

-0,9%
-1,7%
-2,6%
-3,5%

-0,5%
-1,1%
-1,6%
-2,2%

-0,9%
-1,8%
-2,7%
-3,6%

-2,0%
-4,1%
-6,1%
-8,1%

-0,3%
-0,7%
-1,0%
-1,3%

1,1%
2,3%
3,4%
4,6%

-0,9%
-1,8%

-0,6%
-1,1%

-0,9%
-1,8%

-2,1%
-4,2%

-0,3%
-0,7%

1,2%
2,4%

van 2013K1 t/m
2013K2
2013K3
van 2012K3 t/m
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3
van 2013K1 t/m
2013K2
2013K3

27

28

4

Conclusies

Dit onderzoek bevat een actualisatie van de resultaten van het rapport De waardeontwikkeling op de woningmarkt in aardbevingsgevoelige gebieden rond het Groningenveld en van de eerste actualisatie van dat
rapport op basis van verkopen tot en met het tweede kwartaal van 2013. De prijsontwikkelingen in risicoen referentiegebieden rond het Groningenveld zijn opnieuw berekend met dezelfde rekenmodellen na
toevoeging van verkoopinformatie van het derde kwartaal van 2013.
Uit het kenmerkenmodel blijkt dat de prijzen in het risicogebied nog steeds dalen, maar minder snel
dan in voorgaande kwartalen. In de referentiegebieden zijn de prijzen in het derde kwartaal van 2013
gestegen. De prijsstijging is het grootste in referentiegebied 1, het gebied direct aansluitend aan het
risicogebied. Vanaf het derde kwartaal van 2012 (het eerste kwartaal van 2013) tot en met het derde
kwartaal van 2013 zijn de prijzen in het risicogebied met 5,6% (1,2%) gedaald, terwijl de dalingen in
referentiegebieden 1, 2 en 1&2 respectievelijk 3,4% (-0,8%), 4,8% (0.3%) en 3,9% (-0,5%) zijn.
Het verschil in prijsverandering tussen risico- en referentiegebied 1 (1&2) bedraagt over de periode vanaf
2012K3 tot en met 2013K3 -2,1% (-1,8%) en over de periode vanaf 2013K1 tot en met 2013K3 -2,1%
(-2,0%). Al deze verschillen zijn statistisch significant. Het in dit rapport gehanteerde significantieniveau
bedraagt 5%. Het verschil in prijsverandering tussen risico- en referentiegebied 2 is zowel over de
periode vanaf 2012K3 tot en met 2013K3 (-0,8%) als de periode vanaf 2013K1 tot en met 2013K3
(-0,9%) statistisch niet significant.
Uit een analyse van prijsontwikkelingen met de verfijnde gebiedsindeling, waarin het risicogebied en
referentiegebied 1 zijn onderverdeeld in gebieden met bevolkingsgroei en -krimp, blijkt dat vooral de
prijsstijging vanaf 2013K1 in het groeigebied in referentiegebied 1 (2,0%) zorgt voor het oplopende
verschil met het risicogebied (prijsdaling 0,3%). Dit verschil is statistisch significant. De overige prijsverschillen in deze onderverdeling zijn statistisch niet significant. In de verfijnde indeling is het lastiger om
significantie aan te tonen, omdat de prijsontwikkeling minder betrouwbaar kan worden vastgesteld door
een geringer aantal verkopen per gebied.
In het herhaalde verkopenmodel is nog geen groei in de prijzen waar te nemen. Wel zijn de prijsdalingen
in de referentiegebieden in het laatste kwartaal geslonken, terwijl in het risicogebied de prijsdaling zich
vooralsnog doorzet. Hiermee wordt het beeld vanuit het kenmerkenmodel bevestigd dat de prijzen in
het risicogebied zich minder gunstig ontwikkelen vergeleken met de referentiegebieden, ondanks dat
in het herhaalde verkopenmodel het verschil in prijsontwikkeling tussen deze gebieden statistisch niet
significant is.
Uit een analyse van de verschillen tussen verkoopprijzen en modelwaarden per woningtype blijken geen
duidelijke afwijkingen in het voor- of nadeel van het risicogebied of de referentiegebieden.
Uit een analyse van diverse alternatieve marktindicatoren blijkt dat er aanwijzingen zijn dat de woningmarkt in het risicogebied zich vooral in het derde kwartaal van 2013 minder gunstig ontwikkeld heeft dan
in de referentiegebieden. Dit geldt voor verkoopaantallen (volgens het Kadaster en de NVM), het aantal
dagen dat verkochte woningen te koop stonden en de verkoopsnelheid.
De conclusie is dat de woningmarkt in het risicogebied zich minder gunstig ontwikkeld heeft ten opzichte
van referentiegebied 1 en 1&2. De prijzen in het risicogebied zijn gemiddeld vanaf het derde kwartaal
van 2012 afgerond 2 procentpunt meer gedaald dan in referentiegebieden 1 en 1&2. Dit is vooral het
gevolg van de ontwikkeling in het derde kwartaal van 2013. Deze constatering wordt ondersteund door
de ontwikkeling van de aanvullende marktindicatoren.

29

30

A

Figuren

31

Figuur A.1: Ontwikkeling van het aantal Kadaster verkopen in risico- en referentiegebied 1 en 2.
400
300

Aardbeving
16-8-2012

200
aantal verkopen Risico

100

1994

1996

trend

1998

2000

2002

2004

2006

2008

2010

2012

2014

1000
750

Aardbeving
16-8-2012

500
aantal verkopen Referentie 1

1994

1996

1998

trend

2000

2002

2004

2006

2008

2010

2012

2014

750

Aardbeving
16-8-2012

500
aantal verkopen Referentie 2

1994

1996

1998

trend

2000

2002

2004

2006

2008

2010

2012

2014

De blauwe, donker-en lichtgroene lijnen geven de daadwerkelijke aantallen verkochte woningen per kwartaal weer.

Figuur A.2: Ontwikkeling van het aantal Kadaster verkopen in risico- en referentiegebied 1 en 2. (verfijning)
500

150

400

100

Aardbeving
300
16-8-2012

50

aantal verk. Risico A

1995

2000

200

trend

2005

2010

Aardbeving
16-8-2012

aantal verk. Ref.1A

1995

2000

trend

2005

2010

600

200

500
150

400
Aardbeving
16-8-2012

Aardbeving
16-8-2012

300

100

200
50

aantal verk. Risico B

1995

2000

trend

2005

aantal verk. Ref.1B

2010

1995

2000

trend

2005

2010

De blauwe, donker-en lichtgroene lijnen geven de daadwerkelijke aantallen verkochte woningen per kwartaal weer.

32

Figuur A.3: Ontwikkeling van het percentage NVM verkopen t.o.v. het aantal koopwoningen in risico- en
referentiegebied 1 en 2.
Risico
Referentie 2

0.8

Referentie 1

0.7

0.6

Aardbeving
16-8-2012

0.5

0.4

1994

1996

1998

2000

2002

2004

2006

2008

2010

2012

2014

Figuur A.4: Ontwikkeling van het percentage NVM verkopen t.o.v. het aantal koopwoningen in risico- en
referentiegebied 1 en 2. (verfijning)
Risico A
Risico B

Referentie 1A
Referentie 1B

0.9

0.8

0.7

0.6

Aardbeving
16-8-2012

0.5

0.4

1994

1996

1998

2000

2002

2004

33

2006

2008

2010

2012

2014

Figuur A.5: Ontwikkeling van het percentage te koop staande woningen t.o.v. het aantal koopwoningen
in risico- en referentiegebied 1 en 2.
Risico
Referentie 2

5

Referentie 1

4

3

Aardbeving
16-8-2012

2

1

1994

1996

1998

2000

2002

2004

2006

2008

2010

2012

2014

Figuur A.6: Ontwikkeling van het percentage te koop staande woningen t.o.v. het aantal koopwoningen
in risico- en referentiegebied 1 en 2. (verfijning)
Risico A
Risico B

Referentie 1A
Referentie 1B

5

4

Aardbeving
16-8-2012

3

2

1

1994

1996

1998

2000

2002

2004

34

2006

2008

2010

2012

2014

Figuur A.7: Ontwikkeling van het aantal dagen te koop voor verkochte woningen in risico- en referentiegebied 1 en 2.
Risico
Referentie 2

225

Referentie 1

200

175

150

125

Aardbeving
16-8-2012

100

75

50
1994

1996

1998

2000

2002

2004

2006

2008

2010

2012

2014

Figuur A.8: Ontwikkeling van het aantal dagen te koop voor verkochte woningen in risico- en referentiegebied 1 en 2. (verfijning)
300

Risico A
Risico B

Referentie 1A
Referentie 1B

250

200

150

Aardbeving
16-8-2012
100

50
1994

1996

1998

2000

2002

2004

35

2006

2008

2010

2012

2014

Figuur A.9: Ontwikkeling van het aantal dagen te koop voor te koop staande woningen in risico- en
referentiegebied 1 en 2.
Risico
Referentie 2

Referentie 1

500

400

300

Aardbeving
16-8-2012
200

100
1994

1996

1998

2000

2002

2004

2006

2008

2010

2012

2014

Figuur A.10: Ontwikkeling van het aantal dagen te koop voor te koop staande woningen in risico- en
referentiegebied 1 en 2. (verfijning)
700
Risico A
Risico B

Referentie 1A
Referentie 1B

600

500

400

300

Aardbeving
16-8-2012
200

100
1994

1996

1998

2000

2002

2004

36

2006

2008

2010

2012

2014

Figuur A.11: Ontwikkeling van het relatieve verschil tussen de oorspronkelijke vraag- en verkoopprijs in
risico- en referentiegebied 1 en 2.
Risico
Referentie 2

14

Referentie 1

12

10

8

Aardbeving
16-8-2012

6

1994

1996

1998

2000

2002

2004

2006

2008

2010

2012

2014

Figuur A.12: Ontwikkeling van het relatieve verschil tussen de oorspronkelijke vraag- en verkoopprijs in
risico- en referentiegebied 1 en 2. (verfijning)
16

Risico A
Risico B

Referentie 1A
Referentie 1B

14

12

10

Aardbeving
16-8-2012

8

6

4
1994

1996

1998

2000

2002

2004

37

2006

2008

2010

2012

2014

Figuur A.13: Ontwikkeling van de verkoopsnelheid in risico- en referentiegebied 1 en 2.
100
90
80
70
60
50

Aardbeving
16-8-2012

40
30
20
Risico
Referentie 2

Referentie 1

10
1994

1996

1998

2000

2002

2004

2006

2008

2010

2012

2014

Figuur A.14: Ontwikkeling van de verkoopsnelheid in risico- en referentiegebied 1 en 2. (verfijning)

120

100

80

60

Aardbeving
16-8-2012
40
Risico A
Risico B

Referentie 1A
Referentie 1B

20

1994

1996

1998

2000

2002

2004

38

2006

2008

2010

2012

2014

Figuur A.15: Ontwikkeling van de terugtreksnelheid in risico- en referentiegebied 1 en 2.
9

8

7

6

Aardbeving
16-8-2012
5
Risico
Referentie 2

Referentie 1

4
1994

1996

1998

2000

2002

2004

2006

2008

2010

2012

2014

Figuur A.16: Ontwikkeling van de terugtreksnelheid in risico- en referentiegebied 1 en 2. (verfijning)
8.0
7.5
7.0
6.5
6.0
5.5

Aardbeving
16-8-2012

5.0
4.5
4.0
Risico A
Risico B

Referentie 1A
Referentie 1B

3.5
1994

1996

1998

2000

2002

2004

39

2006

2008

2010

2012

2014

B

Tabellen

40

Tabel B.1: Totaal aantal verkopen in het risico- en referentiegebied vanaf juli 2012 tot en met september
2013 o.b.v. het NVM-bestand.
jul-13

aug-13

sep-13

Uitzonderingen
Groningen (gemeente)
Haren
Assen
Aa en Hunze
Midden-Drenthe

jun-13

14
17
106
1680
1731

Referentie 2
Marum
Stadskanaal
Vlagtwedde
Achtkarspelen
Ooststellingwerf
Opsterland
Smallingerland
Borger-Odoorn
Ferwerderadiel
Dantumadiel

mei-13

25
37
48
59
85
86
90
1681
1722
1891

apr-13

Referentie 1B
Bellingwedde
Veendam
Dongeradeel
Kollumerland en Nieuwkruisland
Pekela
De Marne
Oldambt
Menterwolde

mrt-13

7
47
58
79
765
1663
1895
1987

feb-13

Referentie 1A
Grootegast
Hoogezand-Sappemeer
Leek
Zuidhorn
Noordenveld
Tynaarlo

jan-13

15
18
22
56
1699
1730

dec-12

Risico B
Appingedam
Delfzijl
Loppersum
Eemsmond

nov-12

3
10
24
1651

okt-12

Risico A
Bedum
Ten Boer
Slochteren
Winsum

sep-12

5
9
40
53

aug-12

Gemeente

jul-12

Code

7
3
7
4
21

4
2
7
8
21

6
1
5
5
17

8
2
8
7
25

15
2
6
15
38

11
7
7
6
31

1
1
3
2
7

1
2
3
2
8

1
3
6
3
13

7
5
4
5
21

1
3
7
4
15

8
6
1
7
22

3
3
4
5
15

3
8
2
8
21

5
2
3
6
16

6
9
4
8
27

6
13
5
7
31

7
9
5
8
29

7
8
7
9
31

5
10
3
7
25

1
11
7
7
26

4
7
1
2
14

3
5
1
2
11

6
10

20

3
5
3
10
21

6
13
2
5
26

8
10
5
6
29

4
16
4
15
39

5
6
7
8
26

5
7
7
7
26

3
16
8
8
14
18
67

4
14
14
6
15
17
70

1
8
4
9
17
9
48

2
16
6
11
12
18
65

5
13
11
13
27
35
104

10
17
9
15
14
26
91

2
4
6
9
4
25

3
11
5
6
15
17
57

5
15
6
3
12
14
55

4
15
7
9
20
21
76

9
16
5
12
22
17
81

2
18
8
12
29
24
93

3
8
8
14
28
25
86

3
11
8
6
12
20
60

3
17
5
8
18
20
71

10
8
3
2
9
7
17
5
61

2
11
4
5
1
1
16
5
45

1
9
5
6
1
6
11
5
44

9
2
3
6
5
21
4
50

1
13
5
6
6
8
16
4
59

2
9
6
5
7
5
16
5
55

1
5
4
2
2
1
5
3
23

21

8
2
1
1
3
17
5
37

11
3
3
8
3
18
3
49

9
9
6
3
3
6
15
2
53

6
5
12
3
3
6
14
2
51

1
12
6
2
9
12
21
3
66

4
10
10
3
2
5
13
5
52

6
6
4
1
3
5
17
2
44

4
18
13
7
5
14
24
26
4
6
121

2
7
7
6
11
13
23
17
5
5
96

2
5
6
7
12
11
25
13
1
8
90

3
14
17
6
12
21
33
30
3
5
144

3
10
12
9
6
18
40
23
3
4
128

9
19
9
9
16
26
36
20
3
6
153

4
2
3
8
6
14
6
1
3
47

16
11
3
3
10
20
13
1
4
81

1
11
9
7
9
6
30
19
2
4
98

3
12
9
11
14
8
25
15
2
4
103

4
8
3
12
15
9
31
11
4
1
98

2
8
6
7
4
10
24
20
2
5
88

4
7
4
6
11
13
28
18
1
4
96

3
11
7
5
10
12
31
19

100

3
10
6
9
13
17
19
12
4
4
97

152
17
47
10
23
249

128
7
32
14
19
200

117
21
30
8
16
192

159
16
38
5
26
244

184
17
53
10
17
281

185
24
60
22
25
316

77
7
22
3
14
123

98
9
27
7
17
158

131
7
44
15
19
216

149
15
33
12
22
231

126
15
44
14
15
214

153
19
42
9
29
252

138
20
42
11
15
226

143
17
26
19
20
225

131
17
37
13
18
216

41

1
6
2
1
2
1
8

4

2

Tabel B.2: Totaal aantal verkopen in het risico- en referentiegebied vanaf juli 2012 tot en met september
2013 o.b.v. het NVM-bestand na filtering.
jul-13

aug-13

sep-13

Uitzonderingen
Groningen (gemeente)
Haren
Assen
Aa en Hunze
Midden-Drenthe

jun-13

14
17
106
1680
1731

Referentie 2
Marum
Stadskanaal
Vlagtwedde
Achtkarspelen
Ooststellingwerf
Opsterland
Smallingerland
Borger-Odoorn
Ferwerderadiel
Dantumadiel

mei-13

25
37
48
59
85
86
90
1681
1722
1891

apr-13

Referentie 1B
Bellingwedde
Veendam
Dongeradeel
Kollumerland en Nieuwkruisland
Pekela
De Marne
Oldambt
Menterwolde

mrt-13

7
47
58
79
765
1663
1895
1987

feb-13

Referentie 1A
Grootegast
Hoogezand-Sappemeer
Leek
Zuidhorn
Noordenveld
Tynaarlo

jan-13

15
18
22
56
1699
1730

dec-12

Risico B
Appingedam
Delfzijl
Loppersum
Eemsmond

nov-12

3
10
24
1651

okt-12

Risico A
Bedum
Ten Boer
Slochteren
Winsum

sep-12

5
9
40
53

aug-12

Gemeente

jul-12

Code

7
3
7
4
21

4
2
7
8
21

6
1
4
5
16

8
2
8
6
24

14
2
6
14
36

11
7
6
6
30

1
1
3
2
7

1
2
3
2
8

1
3
6
3
13

7
5
4
5
21

1
3
7
4
15

8
6
1
7
22

3
3
4
5
15

3
8
2
8
21

5
2
3
6
16

6
9
3
8
26

6
13
5
7
31

7
9
5
8
29

7
8
7
8
30

5
10
3
7
25

1
11
7
7
26

4
7
1
2
14

3
5
1
2
11

6
10

20

3
5
3
10
21

6
13
1
5
25

8
10
5
6
29

4
16
4
14
38

5
6
7
8
26

5
7
7
7
26

3
16
8
8
13
15
63

3
14
13
6
14
15
65

1
8
4
9
17
7
46

2
16
6
11
12
17
64

4
13
11
13
26
34
101

10
17
9
13
13
23
85

2
4
6
8
4
24

3
11
5
6
13
16
54

5
14
6
3
12
12
52

4
15
6
9
17
20
71

9
16
5
12
20
17
79

2
18
8
12
29
22
91

3
7
8
14
26
25
83

3
11
6
6
11
18
55

3
17
5
8
13
17
63

10
8
3
1
9
7
17
5
60

2
11
2
4
1
1
16
5
42

1
9
5
5
1
6
11
5
43

9
2
3
5
5
21
4
49

1
12
5
6
6
7
16
4
57

2
9
6
5
7
5
16
5
55

1
5
4
2
2
1
5
3
23

20

8
2
1
1
3
17
5
37

11
3
3
8
3
17
3
48

8
9
6
3
3
6
14
2
51

6
5
12
2
3
6
14
2
50

1
11
6
2
9
12
21
3
65

4
10
9
2
2
5
12
5
49

6
6
4
1
3
5
15
2
42

3
18
13
7
4
14
24
23
4
6
116

2
7
7
6
11
13
23
14
5
5
93

2
5
5
7
11
11
25
12
1
8
87

3
13
16
6
11
21
32
28
3
5
138

3
10
12
9
5
18
39
22
3
4
125

8
19
9
9
16
26
35
18
3
6
149

4
2
3
8
6
14
6
1
3
47

15
11
3
3
9
20
13
1
4
79

1
11
9
7
9
6
29
17
2
4
95

2
11
8
11
13
7
25
15
2
3
97

4
8
3
12
14
9
31
6
4
1
92

1
8
6
6
4
10
24
17
2
5
83

3
7
3
6
11
13
26
15
1
4
89

3
10
7
5
10
12
31
17

97

3
10
6
9
12
16
18
8
4
4
90

146
17
47
9
21
240

126
7
32
14
19
198

115
18
30
7
16
186

156
15
38
5
24
238

177
16
53
8
17
271

184
24
59
22
25
314

76
7
22
1
14
120

95
9
27
7
15
153

130
6
44
15
17
212

147
14
33
10
17
221

123
15
44
13
13
208

153
16
41
8
24
242

136
19
42
10
14
221

141
15
26
19
19
220

130
15
37
12
18
212

42

1
6
2
1
2
1
7

4

2

Tabel B.3: Totaal aantal verkopen in het risico- en referentiegebied vanaf juli 2012 tot en met september
2013 o.b.v. het Kadaster-bestand.
aug-13

sep-13

Uitzonderingen
Groningen (gemeente)
Haren
Assen
Aa en Hunze
Midden-Drenthe

jul-13

14
17
106
1680
1731

jun-13

Referentie 2
Marum
Stadskanaal
Vlagtwedde
Achtkarspelen
Ooststellingwerf
Opsterland
Smallingerland
Borger-Odoorn
Ferwerderadiel
Dantumadiel

mei-13

25
37
48
59
85
86
90
1681
1722
1891

apr-13

Referentie 1B
Bellingwedde
Veendam
Dongeradeel
Kollumerland en Nieuwkruisland
Pekela
De Marne
Oldambt
Menterwolde

mrt-13

7
47
58
79
765
1663
1895
1987

feb-13

Referentie 1A
Grootegast
Hoogezand-Sappemeer
Leek
Zuidhorn
Noordenveld
Tynaarlo

jan-13

15
18
22
56
1699
1730

dec-12

Risico B
Appingedam
Delfzijl
Loppersum
Eemsmond

nov-12

3
10
24
1651

okt-12

Risico A
Bedum
Ten Boer
Slochteren
Winsum

sep-12

5
9
40
53

aug-12

Gemeente

jul-12

Code

6
2
6
2
16

9
3
7
3
22

5
5
8
5
23

7
4
13
6
30

10
11
6
27

17
4
24
16
61

5
3
4
3
15

3
3
10
11
27

6
5
12
5
28

3
1
7
5
16

8
7
15
4
34

2
1
12
3
18

9
4
9
4
26

5
7
6
5
23

5
6
6
7
24

6
13
8
6
33

5
15
3
9
32

6
14
4
15
39

15
13
4
9
41

9
11
7
13
40

16
21
10
11
58

1
8
4
4
17

5
11
6
6
28

2
11
2
4
19

3
7
5
5
20

6
11
3
9
29

8
13
1
7
29

3
15
5
8
31

13
16
8
16
53

10
13
3
8
34

6
17
7
4
19
19
72

6
16
13
11
18
23
87

7
15
10
9
19
17
77

4
24
12
7
21
21
89

8
25
10
8
19
19
89

13
18
18
26
35
33
143

2
11
3
10
15
16
57

2
12
7
11
15
21
68

8
12
8
15
19
17
79

4
12
9
6
14
21
66

8
22
11
7
19
26
93

6
12
5
10
19
22
74

7
17
10
22
33
27
116

7
25
11
20
27
30
120

7
17
12
9
25
25
95

6
15
11
5
6
5
18
6
72

8
16
18
1
4
9
31
4
91

5
11
14
9
4
4
28
4
79

4
12
11
9
5
7
29
9
86

11
13
15
5
2
8
22
7
83

1
32
20
16
12
12
38
9
140

1
7
13
3
2
4
22
3
55

1
11
6
7
9
3
13
2
52

2
16
10
6
8
1
24
7
74

4
10
10
6
4
3
22
5
64

8
15
4
7
9
5
21
4
73

4
10
8
9
10
6
21
6
74

6
16
17
4
11
8
33
3
98

6
12
14
6
5
7
32
3
85

2
13
12
4
10
12
21
3
77

4
14
15
15
17
14
23
11
4
5
122

4
22
12
9
16
14
28
22
11
6
144

5
18
11
14
12
8
16
16
2
5
107

10
17
16
17
10
19
22
26
3
9
149

4
18
15
8
27
26
43
23
8
16
188

17
32
23
22
18
27
54
42
10
9
254

5
12
5
7
12
12
21
11
8
4
97

4
17
9
4
9
21
29
21
4
7
125

6
16
13
10
15
15
28
26
5
9
143

5
17
12
14
15
15
31
17
3
7
136

7
22
14
16
14
19
25
34
4
9
164

3
17
14
15
14
12
21
19
6
6
127

9
20
5
10
13
19
39
18
10
9
152

4
12
6
7
12
16
27
23
8
5
120

5
16
7
8
11
11
34
13
5
10
120

146
14
46
14
9
229

203
13
55
14
24
309

135
11
28
14
25
213

152
12
36
10
39
249

162
13
37
13
25
250

272
32
83
16
42
445

128
10
29
7
10
184

139
12
44
10
20
225

159
18
39
16
29
261

146
9
31
8
16
210

155
8
50
22
16
251

131
17
36
14
18
216

209
19
48
22
27
325

210
19
47
14
27
317

194
18
47
13
19
291

43

Tabel B.4: Totaal aantal verkopen in het risico- en referentiegebied vanaf juli 2012 tot en met september
2013 o.b.v. het Kadaster-bestand na filtering.
aug-13

sep-13

Uitzonderingen
Groningen (gemeente)
Haren
Assen
Aa en Hunze
Midden-Drenthe

jul-13

14
17
106
1680
1731

jun-13

Referentie 2
Marum
Stadskanaal
Vlagtwedde
Achtkarspelen
Ooststellingwerf
Opsterland
Smallingerland
Borger-Odoorn
Ferwerderadiel
Dantumadiel

mei-13

25
37
48
59
85
86
90
1681
1722
1891

apr-13

Referentie 1B
Bellingwedde
Veendam
Dongeradeel
Kollumerland en Nieuwkruisland
Pekela
De Marne
Oldambt
Menterwolde

mrt-13

7
47
58
79
765
1663
1895
1987

feb-13

Referentie 1A
Grootegast
Hoogezand-Sappemeer
Leek
Zuidhorn
Noordenveld
Tynaarlo

jan-13

15
18
22
56
1699
1730

dec-12

Risico B
Appingedam
Delfzijl
Loppersum
Eemsmond

nov-12

3
10
24
1651

okt-12

Risico A
Bedum
Ten Boer
Slochteren
Winsum

sep-12

5
9
40
53

aug-12

Gemeente

jul-12

Code

4
1
5
2
12

7
2
3
3
15

4
5
4
2
15

5
4
10
4
23

9
9
6
24

16
4
11
13
44

3
2
3
2
10

2
3
6
10
21

6
4
7
3
20

2
1
6
3
12

6
7
10
4
27

2
1
5
2
10

7
4
9
4
24

4
6
4
5
19

4
4
4
6
18

4
11
5
3
23

4
14
3
5
26

4
12
3
10
29

11
9
3
5
28

7
8
3
12
30

10
19
5
11
45

1
5
2
2
10

5
10
4
3
22

1
9
2
4
16

3
4
4
4
15

5
11
2
7
25

6
9
1
6
22

2
12
3
8
25

12
11
7
14
44

5
11
3
6
25

3
10
6
2
14
15
50

6
13
11
10
15
17
72

4
8
10
5
14
13
54

1
20
9
7
17
19
73

6
16
8
7
16
17
70

12
15
13
24
26
29
119

1
7
3
6
11
13
41

2
8
5
5
11
17
48

8
9
7
11
14
15
64

2
7
8
5
9
18
49

7
19
9
5
10
20
70

4
8
5
9
15
14
55

7
13
5
16
26
21
88

4
22
9
17
22
25
99

6
16
9
5
19
19
74

5
9
8
1
6
2
12
4
47

4
11
14
1
4
8
24
4
70

3
6
10
5
4
3
20
2
53

4
10
10
4
5
7
22
8
70

11
11
13
4
2
6
14
6
67

1
26
13
15
8
9
26
7
105

0
7
9
1
2
4
18
2
43

1
9
3
7
7
3
9
0
39

0
16
7
5
6
0
19
6
59

1
7
8
5
2
3
20
5
51

6
14
4
4
7
5
17
3
60

3
9
5
7
10
5
16
5
60

4
11
10
3
7
5
22
3
65

4
9
10
3
4
5
26
2
63

2
10
11
3
7
9
15
3
60

4
8
8
8
15
9
17
8
1
4
82

3
19
8
7
11
12
21
16
6
3
106

4
11
10
10
9
7
8
12
1
4
76

7
13
13
15
6
16
21
22
3
9
125

2
14
10
6
23
20
33
19
8
13
148

14
20
15
18
13
23
42
33
8
8
194

4
9
3
5
8
11
15
9
5
2
71

2
15
5
4
4
19
27
12
2
5
95

5
11
11
7
13
12
23
16
4
9
111

4
12
10
10
13
13
28
11
3
6
110

7
20
12
13
11
16
22
24
1
7
133

3
13
12
13
9
8
17
14
5
5
99

7
14
3
9
9
13
25
14
7
4
105

3
10
5
4
9
12
22
19
6
2
92

5
13
6
6
9
10
26
11
1
9
96

92
11
28
10
6
147

143
12
46
8
22
231

79
8
23
14
16
140

108
10
28
9
27
182

110
12
31
9
22
184

199
26
69
11
33
338

73
5
20
6
6
110

93
10
40
9
15
167

114
16
33
14
25
202

96
7
24
6
14
147

91
7
38
16
12
164

79
12
26
11
15
143

135
17
36
21
20
229

144
17
38
9
23
231

135
16
37
13
16
217

44

Tabel B.5: Kenmerkenmodel prijsindices op basis van NVM gegevens.
Datum

Risico

Ref. 1

Ref. 2

Ref. 1&2

Datum

Risico

Ref. 2

Ref. 1

Ref. 1&2

1993K1
1993K2
1993K3
1993K4
1994K1
1994K2
1994K3
1994K4
1995K1
1995K2
1995K3
1995K4
1996K1
1996K2
1996K3
1996K4
1997K1
1997K2
1997K3
1997K4
1998K1
1998K2
1998K3
1998K4
1999K1
1999K2
1999K3
1999K4
2000K1
2000K2
2000K3
2000K4
2001K1
2001K2
2001K3
2001K4
2002K1
2002K2
2002K3
2002K4
2003K1
2003K2
2003K3
2003K4

100,0
103,3
106,4
110,1
113,4
115,6
115,9
117,3
119,5
120,6
122,1
124,1
126,7
129,6
132,6
135,1
137,0
138,7
140,0
140,9
142,9
145,6
147,1
150,0
154,8
162,0
167,6
170,9
175,8
180,9
185,2
189,9
195,0
201,4
206,1
211,5
217,4
221,9
224,1
227,2
229,1
232,3
236,3
239,8

100,0
103,3
105,9
109,8
113,5
114,9
114,9
116,2
118,0
118,4
119,7
122,0
125,0
128,1
130,7
133,3
135,5
138,4
139,8
139,5
141,9
146,1
148,1
151,8
157,5
164,8
171,1
176,2
183,1
190,3
195,7
203,2
210,1
218,2
222,9
228,4
233,5
239,3
240,0
242,7
243,6
246,5
250,5
254,3

100,0
102,5
104,8
107,9
110,7
112,1
111,8
113,0
115,5
116,7
117,9
119,7
121,8
124,4
127,0
129,5
130,9
133,1
134,4
134,8
136,9
140,0
142,7
147,7
155,2
165,4
173,0
178,6
185,5
192,8
198,9
205,7
211,3
217,3
221,0
226,3
232,2
236,6
237,3
239,7
241,6
243,5
246,4
250,0

100,0
103,1
105,5
109,1
112,5
113,8
113,7
115,1
117,3
117,9
119,3
121,6
124,3
127,2
129,6
132,2
134,2
136,8
138,3
138,3
140,4
144,1
146,1
150,4
156,8
165,3
171,7
176,9
183,9
191,4
197,0
204,6
211,4
218,7
223,0
228,5
233,8
239,2
239,7
242,5
243,8
246,1
249,4
253,5

2004K1
2004K2
2004K3
2004K4
2005K1
2005K2
2005K3
2005K4
2006K1
2006K2
2006K3
2006K4
2007K1
2007K2
2007K3
2007K4
2008K1
2008K2
2008K3
2008K4
2009K1
2009K2
2009K3
2009K4
2010K1
2010K2
2010K3
2010K4
2011K1
2011K2
2011K3
2011K4
2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

244,0
250,6
254,4
258,9
264,3
269,2
271,6
276,2
278,6
281,1
282,8
284,8
287,4
289,2
289,1
289,9
292,7
293,5
291,8
287,5
283,8
283,9
284,9
284,7
284,6
285,3
282,9
282,2
278,8
278,2
276,5
272,8
267,6
266,1
263,3
258,7
251,8
249,3
248,7

258,9
263,6
264,8
268,7
272,7
276,0
277,9
282,8
284,4
287,5
289,0
290,0
294,4
296,9
297,4
297,0
299,9
298,8
295,3
288,8
285,5
285,9
288,5
288,3
288,8
290,0
287,4
286,6
282,6
281,6
278,3
274,3
268,1
265,5
260,7
256,1
249,7
249,5
251,8

253,7
258,6
261,5
264,1
267,1
271,6
274,5
278,4
278,0
279,7
280,3
283,2
287,4
290,5
291,1
292,2
293,9
294,7
292,0
287,1
283,2
282,9
284,4
284,2
284,4
284,5
282,8
280,8
276,2
275,4
272,6
267,0
260,4
257,3
252,6
247,7
241,4
239,8
240,5

257,8
262,4
264,1
267,8
271,3
275,0
277,7
282,4
282,7
285,0
285,9
288,1
292,9
295,5
295,9
296,3
298,9
298,8
295,1
289,4
285,9
286,1
288,2
288,2
288,8
289,1
286,9
285,6
281,0
280,3
277,3
272,4
266,1
263,2
258,4
253,7
247,2
246,2
248,4

45

Tabel B.6: Kenmerkenmodel prijsindices verfijnde gebiedsindeling op basis van NVM gegevens.
Datum

Risico A

Ref. 1A

Risico B

Ref. 1B

Datum

Risico A

Ref. 1A

Risico B

Ref. 1B

1993K1
1993K2
1993K3
1993K4
1994K1
1994K2
1994K3
1994K4
1995K1
1995K2
1995K3
1995K4
1996K1
1996K2
1996K3
1996K4
1997K1
1997K2
1997K3
1997K4
1998K1
1998K2
1998K3
1998K4
1999K1
1999K2
1999K3
1999K4
2000K1
2000K2
2000K3
2000K4
2001K1
2001K2
2001K3
2001K4
2002K1
2002K2
2002K3
2002K4
2003K1
2003K2
2003K3
2003K4

100,0
103,3
106,8
110,5
113,7
115,7
116,0
117,1
119,4
121,0
122,7
124,9
127,7
130,3
133,4
135,8
137,6
139,3
140,2
141,2
143,5
146,7
148,9
152,6
158,3
166,7
173,3
177,6
183,5
189,5
194,5
201,0
207,7
214,9
220,1
225,8
231,4
234,3
234,7
237,4
238,8
241,0
244,9
248,5

100,0
103,1
106,0
109,5
112,7
114,6
115,0
115,8
117,3
118,3
119,5
121,7
124,7
127,9
131,2
133,6
135,3
137,9
139,2
139,1
140,9
144,3
146,1
149,6
155,6
163,8
169,7
174,2
180,5
186,9
191,9
198,2
204,2
211,5
217,2
222,3
227,4
232,3
232,2
234,3
234,7
237,5
241,3
246,0

100,0
103,9
107,9
112,1
115,9
118,6
119,8
121,9
125,2
127,9
130,4
133,2
136,4
139,9
143,4
146,2
148,6
150,8
152,6
154,3
156,6
159,3
160,6
163,3
168,3
176,1
181,1
183,7
188,2
193,1
197,0
201,8
207,2
214,5
219,5
225,1
231,6
236,9
239,9
244,1
247,0
250,6
254,4
258,4

100,0
104,1
108,0
112,4
115,6
116,3
115,6
116,5
118,8
120,3
122,0
124,1
126,6
128,6
131,0
133,3
135,7
138,6
139,6
141,4
144,7
149,2
151,9
156,2
162,0
170,3
176,6
180,3
186,0
192,7
197,6
205,1
213,0
221,2
225,7
231,2
236,7
241,4
242,4
247,5
249,9
252,2
255,4
257,7

2004K1
2004K2
2004K3
2004K4
2005K1
2005K2
2005K3
2005K4
2006K1
2006K2
2006K3
2006K4
2007K1
2007K2
2007K3
2007K4
2008K1
2008K2
2008K3
2008K4
2009K1
2009K2
2009K3
2009K4
2010K1
2010K2
2010K3
2010K4
2011K1
2011K2
2011K3
2011K4
2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

252,9
260,0
265,5
270,2
275,0
278,2
280,0
284,1
287,0
290,4
292,5
295,0
299,2
301,6
302,9
304,0
305,7
305,7
302,9
297,8
294,0
294,1
295,4
295,6
295,1
295,7
293,7
293,0
288,9
288,6
287,0
282,9
278,1
276,2
273,1
268,1
261,3
259,2
260,4

250,8
256,0
259,6
264,1
268,5
271,3
273,3
277,3
279,4
284,7
285,2
287,0
290,8
293,4
293,6
292,9
293,7
293,3
289,0
283,5
279,7
280,7
282,2
282,3
283,0
284,8
283,1
282,1
278,4
278,3
275,1
270,1
263,9
260,7
257,1
251,3
245,2
246,0
250,1

262,5
269,0
272,5
276,3
281,6
286,9
290,1
295,8
297,8
301,0
302,4
305,1
307,5
308,4
307,2
308,3
310,5
312,0
309,5
304,8
301,3
301,4
301,7
300,8
300,9
301,9
299,7
299,6
296,7
295,8
292,9
288,3
282,9
281,7
278,7
272,9
266,0
263,8
263,9

259,9
264,6
267,4
270,3
273,5
277,0
279,2
284,2
286,1
289,2
290,6
291,3
296,3
299,1
300,7
302,1
304,4
303,9
300,2
293,5
290,8
290,3
291,6
290,6
289,7
288,6
286,0
286,0
281,4
279,7
276,3
271,6
265,1
262,9
258,2
253,1
246,3
244,6
246,1

46

Tabel B.7: Herhaalde verkopenmodel prijsindices op basis van Kadaster gegevens.
Datum

Risico

Ref. 1

Ref. 2

Ref. 1&2

Datum

Risico

Ref. 1

Ref. 2

Ref. 1&2

1993K1
1993K2
1993K3
1993K4
1994K1
1994K2
1994K3
1994K4
1995K1
1995K2
1995K3
1995K4
1996K1
1996K2
1996K3
1996K4
1997K1
1997K2
1997K3
1997K4
1998K1
1998K2
1998K3
1998K4
1999K1
1999K2
1999K3
1999K4
2000K1
2000K2
2000K3
2000K4
2001K1
2001K2
2001K3
2001K4
2002K1
2002K2
2002K3
2002K4
2003K1
2003K2
2003K3
2003K4

100,0
102,0
104,1
106,1
108,0
109,7
111,3
112,8
114,4
116,0
117,7
119,5
121,3
123,3
125,3
127,4
129,5
131,7
134,2
136,8
139,5
142,3
145,5
148,9
152,7
156,9
161,4
166,2
171,3
176,5
181,8
187,1
192,3
197,8
203,2
208,5
213,5
217,9
221,4
224,5
227,2
230,1
233,1
236,2

100,0
102,8
105,5
108,1
110,4
112,2
113,6
114,8
115,7
116,8
118,1
120,0
122,2
124,5
126,8
129,3
131,7
134,1
136,3
138,7
141,5
144,6
148,1
152,1
156,4
161,4
166,9
172,4
177,9
183,4
188,9
194,6
200,6
206,5
212,3
217,5
222,1
226,2
229,8
232,3
234,4
236,2
237,8
239,4

100,0
103,6
107,2
110,7
113,7
116,1
118,0
119,5
120,9
122,1
123,2
124,7
126,8
129,6
132,6
135,7
138,8
142,1
145,1
147,6
150,2
153,2
156,8
161,3
166,6
173,1
180,1
187,3
194,2
200,9
207,4
213,8
219,9
225,9
231,0
235,4
239,4
242,8
245,4
247,3
249,0
251,0
253,3
255,6

100,0
103,4
106,8
110,0
112,7
114,8
116,2
117,4
118,3
119,3
120,4
122,3
124,6
127,2
129,9
132,6
135,4
138,2
140,6
142,9
145,5
148,7
152,3
156,5
161,1
166,9
173,2
179,5
185,5
191,4
197,2
203,2
209,3
215,5
221,2
225,9
230,1
234,1
237,4
239,5
241,2
243,0
245,1
246,8

2004K1
2004K2
2004K3
2004K4
2005K1
2005K2
2005K3
2005K4
2006K1
2006K2
2006K3
2006K4
2007K1
2007K2
2007K3
2007K4
2008K1
2008K2
2008K3
2008K4
2009K1
2009K2
2009K3
2009K4
2010K1
2010K2
2010K3
2010K4
2011K1
2011K2
2011K3
2011K4
2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

239,3
242,4
245,6
248,7
251,8
255,1
258,5
262,0
265,3
268,2
270,5
272,2
273,4
274,4
275,5
276,7
277,8
278,7
279,1
278,9
278,4
277,4
276,5
275,6
274,8
274,1
273,3
272,1
270,4
268,1
265,3
262,0
258,2
253,8
249,0
244,1
239,5
234,9
230,4

241,2
243,3
245,8
248,7
251,7
255,0
258,4
261,6
264,8
267,4
269,9
272,1
274,2
276,1
277,7
278,6
279,1
279,4
279,5
278,8
277,3
275,7
274,4
273,4
272,4
271,4
270,2
268,4
266,0
263,4
260,6
257,4
253,6
249,7
245,6
241,7
238,1
235,0
232,2

258,4
261,8
265,0
267,5
270,2
273,3
276,8
280,4
283,5
286,1
288,5
291,1
294,1
297,0
299,9
302,1
303,9
305,6
306,8
306,7
305,0
302,6
300,7
299,7
298,9
298,0
296,5
294,3
290,7
286,3
281,8
276,7
271,5
266,1
260,4
255,0
249,8
244,7
240,2

249,1
252,0
254,9
257,5
260,2
263,5
267,1
270,6
273,8
276,4
278,5
280,8
283,4
285,9
288,1
289,3
290,2
291,3
292,4
292,2
290,1
287,6
285,9
284,9
284,1
283,4
282,3
280,5
277,3
273,9
270,6
266,7
262,2
257,5
252,5
247,7
243,5
239,8
237,0

47

Tabel B.8: Herhaalde verkopenmodel prijsindices verfijnde gebiedsindeling op basis van Kadaster gegevens.
Datum

Risico A

Ref. 1A

Risico B

Ref. 1B

Datum

Risico A

Ref. 1A

Risico B

Ref. 1B

1993K1
1993K2
1993K3
1993K4
1994K1
1994K2
1994K3
1994K4
1995K1
1995K2
1995K3
1995K4
1996K1
1996K2
1996K3
1996K4
1997K1
1997K2
1997K3
1997K4
1998K1
1998K2
1998K3
1998K4
1999K1
1999K2
1999K3
1999K4
2000K1
2000K2
2000K3
2000K4
2001K1
2001K2
2001K3
2001K4
2002K1
2002K2
2002K3
2002K4
2003K1
2003K2
2003K3
2003K4

100,0
102,0
104,9
108,4
111,4
114,1
115,1
116,3
118,3
120,2
122,1
124,9
126,1
127,9
130,2
131,8
134,8
137,6
141,1
144,0
146,2
148,6
151,4
154,1
158,2
162,9
168,8
175,4
181,3
187,6
194,5
198,7
203,9
211,6
219,4
224,0
230,3
235,5
238,3
239,1
238,4
239,6
243,3
246,6

100,0
102,4
104,7
107,0
108,9
110,6
112,0
113,1
114,1
115,0
116,1
117,6
119,5
121,9
124,7
127,6
130,3
132,7
134,9
137,0
139,1
141,5
144,4
148,0
152,3
157,4
162,8
168,4
174,0
179,6
185,4
191,2
196,9
202,2
207,0
211,4
215,4
219,1
222,5
225,1
227,2
228,9
230,8
232,8

100,0
101,4
102,8
104,1
105,4
106,8
108,1
109,4
110,9
112,4
113,9
115,5
117,2
119,0
120,8
122,7
124,6
126,7
128,9
131,4
134,1
137,0
140,1
143,5
147,1
150,9
154,9
159,0
163,3
167,8
172,3
176,9
181,4
186,1
190,8
195,5
200,1
204,4
208,5
212,4
216,1
219,9
223,4
226,9

100,0
102,9
105,8
108,4
110,9
112,9
114,5
115,9
117,1
118,6
120,4
122,5
124,7
126,7
128,7
130,8
133,0
135,3
137,8
140,5
143,9
147,7
151,7
156,0
160,5
165,3
170,6
176,0
181,6
187,2
192,9
198,7
204,9
211,3
217,7
223,6
228,8
233,3
237,0
239,7
241,9
243,7
245,3
246,6

2004K1
2004K2
2004K3
2004K4
2005K1
2005K2
2005K3
2005K4
2006K1
2006K2
2006K3
2006K4
2007K1
2007K2
2007K3
2007K4
2008K1
2008K2
2008K3
2008K4
2009K1
2009K2
2009K3
2009K4
2010K1
2010K2
2010K3
2010K4
2011K1
2011K2
2011K3
2011K4
2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

250,7
254,4
257,3
259,5
261,6
263,8
266,5
270,8
275,6
280,2
283,5
284,1
284,2
284,9
285,1
289,3
291,4
293,0
293,4
291,0
289,2
286,1
284,4
284,3
284,4
285,5
286,2
285,0
283,4
280,0
278,4
275,3
270,0
265,1
260,3
255,2
253,9
251,4
248,8

235,3
238,1
241,3
244,7
247,9
251,5
254,8
257,9
260,9
263,9
266,7
269,7
272,5
274,8
276,3
276,7
276,7
276,7
276,4
275,8
274,5
273,1
271,9
271,2
270,8
270,4
269,9
268,7
266,8
264,5
261,8
258,2
253,8
249,1
244,5
240,2
236,4
233,2
230,4

230,3
233,6
236,9
240,3
243,7
247,0
250,3
253,4
256,1
258,5
260,5
262,1
263,4
264,5
265,5
266,4
267,3
268,0
268,6
268,9
269,0
268,7
268,1
267,3
266,1
264,8
263,3
261,4
259,2
256,5
253,5
250,1
246,3
242,2
237,7
233,0
228,2
223,4
218,7

247,9
249,5
251,4
253,7
256,6
259,7
263,0
266,2
269,2
271,6
273,7
275,4
277,0
278,6
280,2
281,6
282,7
283,5
283,9
283,7
282,7
281,5
280,0
278,4
276,4
274,3
272,0
269,5
266,7
263,8
260,9
258,0
254,9
251,7
248,3
245,0
241,7
238,5
235,5

48

Tabel B.9: Procentuele veranderingen in het aantal Kadaster verkopen.
Risico

Referentie 1

Referentie 2

96
183
120
194
99
111
155

332
525
346
504
294
345
449

288
412
264
467
277
342
293

-51,7%
-2,4%
-2,4%
-2,4%
-2,4%

-50,9%
-1,8%
-2,4%
-2,0%
-1,4%

-48,3%
-1,1%
-1,8%
-2,0%
-2,1%

2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3
Trend
2008K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3
Trend
2008K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

Risico A

Referentie 1A

Risico B

Referentie 1B

51
81
42
91
51
49
61

178
287
176
262
153
174
261

45
102
78
103
48
62
94

154
238
170
242
141
171
188

-52,5%
-3,1%
-3,1%
-3,1%
-3,1%

-46,8%
-1,4%
-1,4%
-1,4%
-1,4%

-50,3%
-1,6%
-1,8%
-1,5%
-1,3%

-54,7%
-1,4%
-3,5%
-3,0%
-2,2%

49

Tabel B.10: Het aantal NVM verkopen t.o.v. het aantal koopwoningen.
Risico

Referentie 1

Referentie 2

2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

0,47%
0,40%
0,47%
0,56%
0,24%
0,43%
0,46%

0,41%
0,48%
0,40%
0,51%
0,26%
0,49%
0,46%

0,42%
0,44%
0,45%
0,63%
0,33%
0,43%
0,43%

Trend
2008K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

-54,2%
-3,3%
-3,4%
-3,1%
-2,9%

-45,7%
-1,8%
-1,4%
0,1%
0,6%

-43,0%
-1,1%
-1,9%
-1,7%
-1,5%

Risico A

Referentie 1A

Risico B

Referentie 1B

2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

0,40%
0,36%
0,43%
0,68%
0,20%
0,42%
0,38%

0,49%
0,59%
0,45%
0,63%
0,33%
0,61%
0,53%

0,52%
0,43%
0,50%
0,47%
0,26%
0,43%
0,53%

0,32%
0,36%
0,35%
0,39%
0,19%
0,36%
0,39%

Trend
2008K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

-54,3%
-3,8%
-4,0%
-3,9%
-3,9%

-42,2%
-1,3%
-1,1%
-0,3%
-0,1%

-53,8%
-2,8%
-2,6%
-2,1%
-1,8%

-51,8%
-2,8%
-2,2%
-0,6%
-0,0%

50

Tabel B.11: Het aantal te koop staande woningen t.o.v. het aantal koopwoningen.
Risico

Referentie 1

Referentie 2

2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

4,4%
4,5%
4,6%
4,5%
4,7%
4,8%
4,9%

5,1%
5,2%
5,2%
5,1%
5,2%
5,3%
5,3%

4,9%
5,0%
5,0%
4,8%
4,7%
4,8%
4,9%

Trend
2008K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

61,7%
0,9%
1,6%
2,1%
2,2%

53,8%
0,1%
0,8%
1,4%
1,3%

65,5%
-1,8%
-1,2%
0,5%
0,8%

Risico A

Referentie 1A

Risico B

Referentie 1B

2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

3,5%
3,6%
3,6%
3,5%
3,7%
3,8%
3,9%

4,9%
5,0%
4,9%
4,8%
5,0%
5,0%
5,2%

5,2%
5,3%
5,4%
5,3%
5,4%
5,6%
5,6%

5,2%
5,3%
5,4%
5,3%
5,4%
5,5%
5,5%

Trend
2008K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

50,7%
1,1%
2,1%
2,7%
2,9%

60,1%
-0,3%
1,0%
1,7%
2,0%

68,6%
1,0%
1,3%
1,7%
1,7%

48,4%
0,5%
0,7%
1,1%
0,8%

51

Tabel B.12: Aantal dagen te koop voor verkochte woningen in risico- en referentiegebied.
Risico

Referentie 1

Referentie 2

233
152
147
216
196
236
221

237
219
249
273
250
260
182

230
217
211
242
237
194
181

85,7%
3,8%
4,2%
4,5%
4,4%

68,2%
2,0%
-1,1%
-3,6%
-5,3%

96,8%
1,6%
1,0%
0,6%
0,5%

2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3
Trend
2008K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3
Trend
2008K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

Risico A

Referentie 1A

Risico B

Referentie 1B

225
132
126
214
322
192
163

224
214
168
255
232
260
139

246
189
176
217
163
241
251

264
223
320
338
273
259
314

75,3%
2,9%
2,9%
2,7%
2,7%

71,8%
2,0%
-0,4%
-2,8%
-4,6%

73,6%
2,7%
2,9%
3,1%
3,2%

89,1%
3,9%
3,7%
3,7%
3,7%

52

Tabel B.13: Aantal dagen te koop voor te koop staande woningen in risico- en referentiegebied.
Risico

Referentie 1

Referentie 2

372
396
437
469
506
516
544

404
441
473
490
527
529
552

382
421
458
494
528
549
564

158,0%
5,6%
5,8%
5,7%
5,7%

156,8%
5,2%
4,9%
4,5%
4,4%

176,9%
7,0%
6,7%
6,1%
5,9%

2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3
Trend
2008K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3
Trend
2008K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

Risico A

Referentie 1A

Risico B

Referentie 1B

332
359
383
424
453
457
460

365
384
401
432
440
459
486

407
418
461
503
530
538
585

506
522
556
594
629
649
696

152,2%
5,4%
5,4%
5,3%
5,2%

146,1%
5,0%
4,9%
4,9%
4,9%

144,6%
5,0%
5,2%
5,2%
5,3%

178,9%
5,6%
5,7%
5,7%
5,7%

53

Tabel B.14: Relatief verschil tussen verkoop- en vraagprijs in risico- en referentiegebied.
Risico

Referentie 1

Referentie 2

2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

13,4%
10,4%
9,7%
13,8%
14,1%
13,0%
11,3%

12,6%
13,1%
13,0%
15,5%
16,0%
15,8%
11,1%

12,5%
13,0%
14,0%
15,2%
16,7%
13,6%
12,1%

Trend
2008K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

76,2%
2,9%
2,8%
2,6%
2,5%

93,9%
4,4%
1,0%
-2,7%
-5,6%

143,5%
4,1%
3,5%
3,1%
2,8%

Risico A

Referentie 1A

Risico B

Referentie 1B

2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

12,7%
10,0%
9,0%
12,5%
19,3%
11,8%
8,8%

12,1%
13,1%
11,1%
14,4%
15,5%
16,0%
9,7%

13,9%
11,2%
10,4%
18,1%
13,7%
14,4%
13,8%

15,0%
13,2%
17,0%
17,8%
17,5%
15,8%
13,5%

Trend
2008K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

79,7%
2,9%
2,8%
2,7%
2,6%

103,4%
4,2%
2,6%
0,9%
-0,3%

88,2%
3,3%
3,2%
3,0%
2,9%

103,6%
3,0%
0,0%
-2,4%
-3,7%

54

Tabel B.15: Verkoopsnelheid in risico- en referentiegebied.
Risico

Referentie 1

Referentie 2

2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

10,9%
8,9%
10,3%
12,3%
5,2%
9,2%
9,6%

8,2%
9,4%
7,7%
9,9%
5,1%
9,4%
8,6%

8,5%
8,9%
9,1%
12,6%
6,9%
9,0%
8,9%

Trend
2008K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

-71,4%
-3,6%
-8,3%
-9,3%
-7,9%

-60,4%
-0,4%
-7,9%
-1,0%
6,2%

-61,6%
-0,7%
-1,9%
-0,8%
1,0%

Risico A

Referentie 1A

Risico B

Referentie 1B

2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3

11,9%
10,2%
11,9%
18,9%
5,9%
11,4%
10,0%

10,2%
12,1%
9,0%
12,8%
6,8%
12,3%
10,5%

10,3%
8,2%
9,5%
8,8%
4,9%
8,0%
9,4%

6,3%
6,9%
6,6%
7,3%
3,6%
6,8%
6,9%

Trend
2008K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

-72,7%
2,1%
-11,5%
-16,4%
-16,1%

-58,8%
-0,5%
-6,5%
0,1%
6,9%

-70,8%
-5,2%
-5,8%
-5,9%
-5,8%

-65,3%
-2,9%
-4,4%
-2,7%
-1,5%

55

Tabel B.16: Terugtreksnelheid in risico- en referentiegebied.
Risico

Referentie 1

Referentie 2

5,5%
4,6%
3,9%
4,4%
3,7%
2,8%
3,6%

4,3%
3,5%
5,6%
4,7%
4,0%
3,1%
3,6%

6,2%
4,9%
3,6%
5,4%
6,0%
3,9%
4,8%

-18,6%
-1,1%
-1,1%
-1,1%
-1,2%

-21,6%
-1,3%
-1,3%
-1,3%
-1,4%

-5,5%
-0,1%
-0,1%
-0,1%
-0,1%

2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3
Trend
2008K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

2012K1
2012K2
2012K3
2012K4
2013K1
2013K2
2013K3
Trend
2008K3 – 2013K3
2012K3 – 2012K4
2012K4 – 2013K1
2013K1 – 2013K2
2013K2 – 2013K3

Risico A

Referentie 1A

Risico B

Referentie 1B

5,6%
3,8%
5,4%
3,7%
2,9%
2,2%
3,5%

4,9%
4,1%
7,1%
4,9%
4,1%
3,3%
3,9%

5,5%
5,0%
3,1%
4,7%
4,1%
3,1%
3,6%

3,7%
3,0%
4,3%
4,5%
3,8%
2,9%
3,3%

-15,2%
-0,9%
-0,9%
-0,9%
-0,9%

-9,0%
-0,5%
-0,5%
-0,6%
-0,6%

-15,4%
-0,9%
-0,9%
-0,9%
-0,9%

-30,7%
-2,0%
-2,1%
-2,1%
-2,2%

56

57