2020D18097

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 mei 2020
Met deze brief wil ik uw Kamer informeren over het onderwijskundig
experiment op de Jan Ligthartschool in Westerbroek (gemeente
Midden-Groningen).
In 2017 heeft de voormalige gemeente Hoogezand-Sappemeer samen met
de Verenigde Zelfstandige Dorpsscholen (VZD) een experimentaanvraag
ingediend met betrekking tot de Jan Ligthartschool in Westerbroek. In
samenspraak met de VZD is het experiment vormgegeven. Het
experiment heeft als doel om een concept te toetsen waarbij dorpsbewoners actief worden betrokken bij het onderwijsproces, zowel inhoudelijk als facilitair. Na akkoord van mijn ambtsvoorganger Staatssecretaris
Dekker is per 1 augustus 2017 het experiment op de school van start
gegaan. Voor de school is gedurende de experimentperiode een uitzondering gemaakt op de opheffingsnorm.
Het Ministerie van OCW heeft de voortgang van het experiment gevolgd.
In 2019 heeft de Inspectie van het Onderwijs de onderwijskwaliteit op de
Jan Ligthartschool als onvoldoende beoordeeld. Op ambtelijk niveau is
daarover met de school en de VZD gesproken en zijn er zorgen geuit. Niet
alleen vanwege het oordeel van de inspectie, maar ook vanwege de
moeizame totstandkoming van de samenwerking met het dorp en het
uitblijven van groei van het aantal leerlingen.
Ook de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) komt tot de conclusie dat
dit onderwijskundig experiment op de helft van de looptijd nog niet de
gewenste uitkomsten heeft opgeleverd. De EUR heeft eind april 2020 een
tussenrapport gepubliceerd met een evaluatie van de effecten van het
experiment op de onderwijskwaliteit, de interne organisatie en bestuur
van de school en de relatie met de lokale gemeenschap.1 Uit dit rapport
blijkt dat er meerdere redenen zijn waarom het experiment niet zoals
beoogd van de grond gekomen is. Allereerst concludeert de EUR dat het
niet verstandig is om een experiment te starten op een school waarvan
het voortbestaan onzeker is. Daarnaast geeft de EUR aan dat het voor een
klein schoolbestuur vrijwel onmogelijk is om alle bestuurlijke, onderwijskundige en administratieve taken goed uit te voeren. Op grond van het
onderzoek hebben de onderzoekers de indruk dat op een kleine locatie
onder bepaalde voorwaarden hoogwaardig kwalitatief onderwijs kan
worden verzorgd, maar het dreigt onwerkbaar te worden als daar de
bestuurlijke en administratieve taken van een schoolbestuur bij komen.
Ten slotte geldt volgens de EUR dat Westerbroek minder geïsoleerd ligt
dan een aantal andere kleine dorpen in Nederland, waardoor een deel van
de inwoners al sterk georiënteerd is op omliggende plaatsen. De bijdrage
aan de school kwam daardoor vooral te rusten op de schouders van een
vrij beperkte groep mensen in het dorp. Bovendien kiest een groot deel
van de ouders voor een school buiten het dorp.
De Raad van Toezicht van de Jan Ligthartschool heeft mij in april
schriftelijk geïnformeerd over het besluit van het schoolbestuur om de
school te laten fuseren met een school in een naburig dorp. Daarmee
houdt de Jan Ligthartschool in Westerbroek op te bestaan en zal het
experiment worden beëindigd.

1

nds-tk-2020D18097

https://repub.eur.nl/pub/126355/.

1

Ik hecht belang aan de aanwezigheid van een school in een kleine
gemeenschap. De wet biedt mogelijkheden voor scholen om af te wijken
van de opheffingsnorm en de kleinescholentoeslag is opgehoogd om
kleine scholen extra armslag te geven om goed onderwijs te verzorgen.
Het onderzoek van de EUR heeft laten zien dat dit onderwijskundig
experiment geen passende bijdrage heeft geleverd aan de onderwijskwaliteit. Ik heb dan ook begrip voor het besluit van het schoolbestuur om de
school te sluiten.
De Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media,
A. Slob

2