Ministerie van Veiligheid en Justitie

Directoraat-eneraal
Rechtspleging en
Rechtshandhaving
Directie Veiligheid en Bestuur
DGRR DVB

De Minister

-

Turtmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www. rijksoverheid.nI/venj

n cta

Contactpersoon

Brief toezeggingen AO coffeeshopbeleid 19 februari ji. en
aanbieding rapport internationaal recht en cannabis

Beleidsmedewerker

Datum
19 maart 2014

Aanleiding
• Op 25 maart a.s. staat de tweede termijn gepland van het Algemeen Overleg
coffeeshopbeleid. Tijdens de eerste termijn op 19 februari ji. heeft u vijf
toezeggingen gedaan. Bij de nota van 5 maart jI. over de invulling van de
toezeggingen heeft u aangegeven dat u de Kamer, mede namens de
staatsecretaris van VWS, voor 25 maart de Kamer per brief zal berichten over
de stand van zaken van de toezeggingen. Bijgevoegd treft u een
conceptversie van deze brief aan.
• Tevens biedt u met deze brief het rapport “Internationaal recht en cannabis,
Een beoordeling op basis van VN-drugsverdragen en EU-drugsregelgeving van
gemeentelijke en buitenlandse opvattingen pro regulering van cannabisteelt”
aan, zoals toegezegd o.a. in uw brief van 18 december 2013.
• Deze brief wordt op dit moment ook voorgelegd aan de staatssecretaris van
Vws.

Ons kenmerk
496998
Dossiernummer
481972
Bijlagen
2

Actie
Instemmen met bijgevoegde conceptbrief opdat de brief mede namens de
staatssecretaris van VWS uiterlijk vrijdag 21 maart kan worden verzonden.
Toelichting
Toezeggingen

• Toezegging 1
De Kamer heeft gevraagd naar de zogenoemde werkvoorraad bij de politie in
Limburg , en naar het landelijk beeld m.b.t. de werkvoorraad en de
politiecapaciteit.
Stand van zaken: in de brief wordt de Kamer geïnformeerd dat het beeld over
de werkvoorraad in Limburg onjuist is, en dat zij op een later tijdstip
geïnformeerd zal worden over de landelijke situatie.
• Toezegging 2
De Kamer heeft gevraagd naar de validatie van de cijfers met betrekking tot
de het percentage cannabis dat bestemd is voor de export.
Stand van zaken: in de brief wordt de Kamer geïnformeerd dat het onderzoek
bij het WODC is uitgezet en dat het eindrapport na de zomer wordt verwacht.
• Toezegging 3
De Kamer heeft gevraagd naar de invulling van de aanbeveling van de
commissie Van de Donk over een drugsautoriteit.

Pagina 1 van 4

Stand van zaken: in de brief wordt de Kamer geïnformeerd dat in 2009 is
besloten om geen autoriteit in te stellen maar een periodiek
interdepartementaal overleg te introduceren, en dat de Kamer daar
toentertijd ook over is bericht.
• Toezegging 4
U heeft toegezegd met de VNG en de stichting Moedige Moeders te zullen
praten over het afstandscriterium.
Stand van zaken: in de brief wordt de Kamer geïnformeerd dat het gesprek
met cle VNG op 7 april a.s. tijdens het Strategisch Beraad Veiligheid (SBV) zal
plaatsvinden en dat u ook op korte termijn met de Moedige Moeders zult
praten. Dit laatste gesprek zal dVB Kees Riezebos namens u voeren en staat
op 3 april a.s. gepland.
• Toezegging 5
U heeft toegezegd om met gemeenten te gaan praten over het signaal dat er
minderjarigen in coffeeshops kunnen komen.
Stand van zaken: in de brief wordt de Kamer geïnformeerd dat dit onderwerp
ook zal worden besproken tijdens het SBV op 7 april a.s.

Directoraat-Generaal

Directie Veiligheid en Bestuur
DGRR DVB
-

Datum
19 maart 2014
Ons kenmerk
496998

Rapport ‘Internationaal recht en cannabis’
Tevens biedt u met deze brief het rapport “Internationaal recht en cannabis, Een
beoordeling op basis van VN-drugsverdragen en EU-drugsregelgeving van
gemeentelijke en buitenlandse opvattingen pro regulering van cannabisteelt” aan.
In de conceptbrief wordt op hoofdpunten aangegeven op welke wijze de
onderzoekers van de Radboud Universiteit Nijmegen tot het oordeel zijn gekomen
dat er “[...] gelet op de internationale verplichtingen inzake drugsbestrijding,
geen ruimte is voor regulering van cannabisteelt ter bevoorrading van
coffeeshops, in het verband van Cannabis Social Clubs of via andere modaliteiten
die strekken tot re creatief gebruik door derden.” Dit gebeurt door
achtereenvolgens in te gaan op de drie meest besproken grondslagen van
regulering: het voorbehoud, geneeskundige en wetenschappelijke doeleinden en
persoonlijk gebruik.

Twee elementen uit het rapport lichten wij in deze nota graag nader toe, omdat
zij mogelijk aanleiding geven tot nadere vragen uit de Tweede Kamer:
1. Cannabis social clubs (wel opgenomen in de conceptbrief)
Daar waar de onderzoekers een eenduidig oordeel geven over de juridische
onmogelijkheid om cannabisteelt ten behoeve van coffeeshops te reguleren, is
hun oordeel met betrekking tot het verschijnsel cannabis social clubs iets
genuanceerder. Dit heeft te maken met het volgende.

Het EU-recht ziet niet op teelt voor persoonlijk gebruik en de VN-verdragen
hanteren voor teelt voor persoonlijk gebruik een lichter strafregime dan bij
andere teelt. Nu zijn er volgens de onderzoekers twee manieren om naar de
cannabis social clubs te kijken:
a) Zij vallen niet onder de noemer persoonlijk gebruik. Er wordt samen
geteeld voor elkaar en/of de cannabis wordt gezamenlijk gebruikt in
clubverband. Dit is ook de interpretatie die wordt gevolgd in de
Aanwijzing Opiumwet.
b) Zij vallen wel onder de noemer persoonlijk gebruik. Het enkele feit dat er
meer planten zijn samengebracht in een ruimte doet niet af aan het feit

Pagina 2 van 4

dat elke plant een aparte eigenaar heeft, zodat het gesloten systeem toch
wel erg veel lijkt op de situatie van thuisteelt voor persoonlijk gebruik.
De onderzoekers komen tot de conclusie dat beide redeneringen juridisch
even verdedigbaar lijken. Die nuancering is het gevolg van het feit dat de
verdragen geen doorslaggevende argumenten voor de ene of andere visie
bevatten.
Op grond van de tweede, ruime interpretatie zou er beleidsmatig voor
gekozen kunnen worden om niet strafrechtelijk op te treden tegen cannabis
social clubs (zoals bepleit door Utrecht). Daarmee zouden er vrijplaatsen
worden gecreëerd voor het telen van cannabis voor recreatief, maar strikt
persoonlijk gebruik. Ze zijn aldus geen oplossing voor de achterdeur van de
coffeeshops. Dat kunnen ze ook nimmer worden, want de opbrengst van de
social club kan niet aan derden worden verstrekt, omdat er dan geen sprake
meer is van persoonlijk gebruik en daarvoor laten de verdragen geen ruimte.

Directoraat-Generaal

Directie Veiligheid en Bestuur
DGRR DVB
-

Datum
19 maart 2014
Ons kenmerk

Daarmee is het verhaal nog niet af. De Utrechtse ideeën voor een cannabis
social club gaan uit van een zekere mate van regulering van die club door de
overheid. Echter, diezelfde overheid is op grond van de VN-verdragen in
algemene zin verplicht om elke teelt, anders dan voor medische en
wetenschappelijke doeleinden tegen te gaan. Daarvoor geldt geen
uitzondering voor persoonlijk gebruik. Dit betekent dat de overheid verplicht
is om op te treden bij het enkele aantreffen van een cannabis social club, is
het niet strafrechtelijk dan op zijn minst langs andere weg. Hieruit volgt
tevens, aldus de onderzoekers, dat het stellen van regels door de overheid
aan de cannabis social club, zoals Utrecht bepleit, helemaal uit den boze is.
2. Het huidige coffeeshopbeleid(niet opgenomen in de conceptbrief)
In het rapport wordt ook het coffeeshopbeleid in Nederland juridisch belicht.
De onderzoekers zagen zich hiertoe genoodzaakt omdat een aantal
gemeenten in hun argumentatie expliciet aangaven de regulering van de teelt
slechts als een (verdere) voortzetting van het coffeeshopbeleid te zien en dit
zodoende ook juridisch mogelijk achten.
De onderzoekers stellen dat het moeilijk verdedigbaar is dat het huidige
Nederlandse coffeeshopbeleid toelaatbaar is gelet op het ‘voorwerp en doel’
van de VN-drugsverdragen. Europeesrechtelijk geven de onderzoekers aan
dat het de vraag is of Nederland niet gehouden is om de verkoop in
coffeeshops strafrechtelijk te vervolgen indien het daarbij om wezenlijke
hoeveelheden gaat.
Omdat het coffeeshopbeleid geen onderdeel van de onderzoeksopdracht was
en omdat het politieke debat zich daar niet op concentreert, hebben wij de
bevindingen op dit terrein niet in de conceptbrief opgenomen. Mogelijk zullen
sommige Kamerleden hier tijdens de tweede termijn van het AO
Coffeeshopbeleid op 25 maart a.s. wel vragen over stellen. Wij stellen dan
voor de volgende lijn te handhaven:
• Nederland heeft bij het VN Sluikverdrag een voorbehoud gemaakt.
• In de memorie van antwoord stelt de regering dat door het voorgestelde
voorbehoud wordt zeker gesteld, dat het bestaande Nederlandse
vervolgingsbeleid als gevolg van het Verdrag geen wijziging behoeft te
ondergaan. Hiermee werd impliciet gedoeld op coffeeshops, die ook in
die tijd al in Nederland zij het wat minder gereguleerd en minder in
aantal dan nu— bestonden en werden gedoogd.
—

Pagina 3 van 4

Directoraat-Generaal
Rechtspleging en
Rechtehandhaving
Directie Veiligheid en Bestuur
DGRR DVB
-

Datum
19 meert 2D14
Ons kenmerk
496998

Pegine 4 Ven 4