Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

33 240 IIB

Jaarverslag en slotwet overige Hoge Colleges
van Staat en Kabinetten 2011

Nr. 1

JAARVERSLAG VAN DE OVERIGE HOGE COLLEGES VAN STAAT
EN KABINETTEN (IIB)
Aangeboden 16 mei 2012

kst-33240-IIB-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

2

Gerealiseerde ontvangsten naar beleidsterrein

Kabinet van de Gouverneur
van Aruba
237

Kabinet van de Gouverneur
van Curaçao
Kabinet van de Gouverneur
316
van Sint Maarten
217

Kanselarij der
Nederlandse Orden
65

Raad van State
2 858

De Nationale
Ombudsman
2 320

Algemene Rekenkamer
698
Gerealiseerde uitgaven per beleidsterrein

Kabinet van de Gouverneur
van Aruba
2 092
Kanselarij der
Nederlandse Orden
3 957

Kabinet van de Gouverneur
van Curaçao
Kabinet van de Gouverneur
2 789
van Sint Maarten
2 617

De Nationale
Ombudsman
16 619

Raad van State
65 264

Algemene Rekenkamer
28 802

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

3

Inhoudsopgave Jaarverslag 2011 overige Hoge Colleges van Staat
en Kabinetten (IIB)
blz.
A.

Algemeen
Aanbieding van het jaarverslag en verzoek tot déchargeverlening
Leeswijzer

5
9

B.

Beleidsverslag
Beleidsartikelen
Niet-beleidsartikelen
Bedrijfsvoeringsparagraaf

10
11
35
36

C.

Jaarrekening
De departementale verantwoordingsstaat
De saldibalans
Topinkomens

43
43
44
48

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

5

4

A. ALGEMEEN
1. AANBIEDING EN DECHARGEVERLENING
Aan de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer van de
Staten-Generaal.
Hierbij bied ik het Jaarverslag met betrekking tot de begroting van de
Raad van State, de Algemene Rekenkamer, de Nationale ombudsman, de
Kanselarij der Nederlandse Orden het Kabinet van de Gouverneur van
Aruba, het Kabinet van de Gouverneur van Curaçao en het Kabinet van de
Gouverneur van Sint Maarten (IIB) over het jaar 2011 aan. Onder
verwijzing naar de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet 2001
verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties decharge te verlenen over het
in het jaar 2011 gevoerde financiële beheer.
Ten behoeve van de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit
verzoek tot dechargeverlening is door de Algemene Rekenkamer als
externe controleur op grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001
een rapport opgesteld. Dit rapport wordt separaat door de Algemene
Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden. Het rapport bevat de
bevindingen en het oordeel van de Rekenkamer met betrekking tot:
a. het gevoerde financieel en materieelbeheer;
b. de ten behoeve van dat beheer bijgehouden administraties;
c. de financiële informatie in de jaarverslagen;
d. de departementale saldibalansen;
e. de totstandkoming van de informatie over het gevoerde beleid en de
bedrijfsvoering;
f.
de in het jaarverslag opgenomen informatie over het gevoerde beleid
en de bedrijfsvoering.
Bij het besluit tot dechargeverlening dienen verder de volgende, wettelijk
voorgeschreven, stukken te worden betrokken:
a. het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2011;
b. het voorstel van de slotwet over het jaar 2011 die met het onderhavige jaarverslag samenhangt;
c. het rapport van de Algemene Rekenkamer over het jaar 2011 met
betrekking tot de onderzoeken van de centrale administratie van ’s
Rijks schatkist en van het Financieel jaarverslag van het Rijk;
d. de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer met
betrekking tot de in het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2011
opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over
2011, alsmede met betrekking tot de Saldibalans van het Rijk over
2011 (de verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 83, derde lid,
van de Comptabiliteitswet 2001).
Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de
betrokken slotwet is aangenomen en voordat de verklaring van
goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
J. W. E. Spies

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

6

Dechargeverlening door de Tweede Kamer
Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001
verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat
de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De Voorzitter van de Tweede Kamer,

Datum:
Op grond van artikel 64, tweede lid van de Comptabiliteitswet 2001 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling
doorgezonden aan de voorzitter van de Eerste Kamer.
Dechargeverlening door de Eerste Kamer
Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001
verklaart de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat
de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De Voorzitter van de Eerste Kamer,

Datum:
Op grond van artikel 64, derde lid van de Comptabiliteitswet 2001 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de
minister van Financiën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

8

Leeswijzer

2. LEESWIJZER
Opbouw Jaarverslag
Het jaarverslag over 2011 bestaat conform de regelgeving uit de volgende
delen:
A. een algemeen deel met o.a. dechargeverlening;
B. een totaaltabel (IIB) budgettaire gevolgen van beleid;
C. jaarrekening.
De paragraafindeling van de artikelen is als volgt:
1. Algemeen
2. Speerpunten 2011
3. Budgettaire gevolgen van beleid
4. Operationele doelstellingen
De bedrijfsvoeringsparagraaf is onder een aparte paragraaf opgenomen.
Wat betreft de budgettaire gevolgen van beleid is alleen een inhoudelijke
toelichting gegeven bij opmerkelijke verschillen (boven € 0,5 mln.) tussen
de oorspronkelijke vastgestelde begroting 2011 en de realisatie 2011.
Rechtmatigheid
In 2011 zijn de tolerantiegrenzen voor de rechtmatigheid op hoofdstukniveau niet overschreden en is er sprake van een getrouw beeld. Een
toelichting op de rechtmatigheid per College/Kabinet is te vinden in de
bedrijfsvoeringsparagraaf van ieder College/Kabinet.
Groeiparagraaf
Er zijn dit jaar geen nieuwe ontwikkelingen voor de groeiparagraaf te
melden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

9

Beleidsverslag

B. BELEIDSVERSLAG
3. TABEL BUDGETTAIRE GEVOLGEN VAN BELEID TOTAAL IIB
Totaalbegroting IIB
Overzicht budgettaire
gevolgen van beleid (in
€ 1 000)

Verplichtingen
Uitgaven
Ontvangsten

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2007

2008

2009

2010

2011

begroting

95 921
95 832
3 819

100 074
97 153
1 517

110 317
107 115
1 754

111 461
109 760
1 308

123 193
122 140
6 711

116 026
116 026
3 687

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

Verschil

7 167
6 114
3 024

10

Beleidsartikelen

4. DE ARTIKELEN
ARTIKEL 1. RAAD VAN STATE
1. Algemene beleidsdoelstelling
De Raad van State stelt zich ten doel om als adviseur voor wetgever en
bestuur en als hoogste algemene bestuursrechter bij te dragen aan
behoud en versterking van de democratische rechtsstaat. Daarbinnen wil
hij bijdragen aan de eenheid, legitimiteit en kwaliteit van het openbaar
bestuur en aan de rechtsbescherming van de burger.
De Grondwet en de Wet op de Raad van State vormen het wettelijk kader,
waarbinnen de Raad van State zijn taken verricht. Het Statuut voor het
Koninkrijk der Nederlanden vormt de grondslag voor zijn werkzaamheden
als Raad van State van het Koninkrijk.
2. Speerpunten
Positionering van de Raad
In de memorie van toelichting bij de begroting voor het jaar 2011 zijn als
onderdeel van de paragraaf over de positionering van de Raad van State
enkele doelstellingen geformuleerd. Hieronder wordt onder woorden
gebracht in hoeverre in 2011 voldaan is aan deze doelen.
Waar staat de overkoepelende Raad in 2011?
1. De versterking van de adviesfunctie
De versterking van de adviesfunctie is in 2011 inhoud gegeven in de
werkzaamheden van een aantal commissies, samengesteld uit leden van
de beide Afdelingen. Deze commissies werken zowel voor de Afdeling
advisering als voor de Afdeling bestuursrechtspraak en beogen bij te
dragen aan een betere advisering en een betere bestuursrechtspraak.
Voor de versterking van de advisering zijn de volgende commissies
relevant : het Constitutioneel Beraad, de Commissie Recht van de
Europese Unie, de Commissie Europese integratie en de Commissie
doorwerking adviezen en uitspraken.
De versterking van de adviesfunctie vindt ook plaats door wetenschappelijke onderzoek, waarvoor de Raad opdracht geeft en door de symposia
die de Raad organiseert over onderwerpen die voor de advisering van
belang zijn.
2. Ontwikkeling van het constitutioneel fundament
Bij de ontwikkeling van het constitutioneel fundament gaat het om
verhoging van kennis en inzicht bij de leden en medewerkers van de beide
Afdelingen van de Raad in de constitutie in de brede zin: de nationale
constitutie, de constitutie van Europa en de constitutie van het Koninkrijk.
Die kennis en dat inzicht worden bevorderd door de preadviezen, die het
«Constitutioneel beraad» aan beide Afdelingen op hun verzoek uitbrengt,
door de wetenschappelijke studies op constitutioneel terrein in de brede
zin die de Raad initieert en begeleidt en door symposia en andere
bijeenkomsten met externe deskundigen, die de Raad organiseert over
actuele vraagstukken van constitutioneel recht in de brede zin die voor het
werk van de Raad relevant zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

11

Beleidsartikelen

Het Constitutioneel beraad
Het Constitutioneel beraad is samengesteld uit deskundigen uit beide
Afdelingen, die op verzoek van een van de beide Afdelingen preadvies
geven over vragen, die in het werk zijn gerezen betreffende de toepasselijkheid en uitleg van de Grondwet, het constitutionele recht van de
Europese Unie, het EVRM en de andere mensenrechtenverdragen. De
beide Afdelingen van de Raad bepalen zelf of en in hoeverre zij gebruik
maken van het preadvies waarom zij hebben verzocht.
De preadviezen zijn voor intern gebruik en worden niet gepubliceerd. Wel
wordt in het jaarverslag een bloemlezing opgenomen van thema’s die
daarin aan de orde zijn gekomen. In 2011 werd op verzoek van de Afdeling
advisering door het Constitutioneel beraad in 26 gevallen preadvies
uitgebracht. Daarvan werden 5 preadviezen uitgebracht aan de Afdeling
advisering.
3. De terugkoppeling
In het jaar 2011 heeft geen terugkoppeling naar het bestuur plaatsgevonden.
Een tiental knelpunten is vanuit de Afdeling bestuursrechtspraak
aangemeld en wordt bestudeerd door de desbetreffende secties van de
Afdeling advisering. Dit heeft echter nog niet geleid tot het besluit om tot
daadwerkelijke terugkoppeling naar het bestuur over te gaan.
De onder punt 1 reeds genoemde Commissie Integratie Europa heeft
mede tot taak om te werken aan de ontwikkeling van een betere terugkoppeling naar de Europese regelgever van de ervaringen van nationale
instituties met de uitvoering en toepassing van Europese regelgeving.
Waar staat de Afdeling advisering in 2011?
De beleidsanalytisch toets is versterkt. De evaluatie van de adviezen en
het volgen van ontwikkelingen met betrekking tot de uitvoering van
wetten zijn geïntensiveerd. De werkgroep doorwerking van adviezen en
uitspraken heeft haar rapport opgeleverd.
In 2011 heeft de Afdeling advisering één onverplicht gevraagd advies
ontvangen en acht verzoeken om voorlichting waaronder een omvangrijk
verzoek over het omgevingsrecht. Van de acht verzoeken waren er vier
afkomstig van de Tweede Kamer. In het algemeen blijft de Afdeling (ruim)
binnen de afhandelingstermijn van drie maanden. Bij omvangrijke,
minder concreet geformuleerde verzoeken wordt die termijn soms
overschreden.
In 2011 heeft de Afdeling geen advies uitgebracht over ontwerprichtlijnen
van de Europese Unie. Evenmin over twee beleidsnota’s met belangrijke
wetgevingsimplicaties. Dergelijke adviesaanvragen zijn niet aan de
Afdeling voorgelegd.
Aan de vormgeving en de begrijpelijkheid van de adviezen is alle
aandacht besteed waarbij een belangrijke rol is weggelegd voor de
sectievoorzitters en de medewerkers. Dit is een van de onderwerpen
geweest van de werkgroep doorwerking. Op ambtelijk niveau zijn
intervisiegroepjes ingesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

12

Beleidsartikelen

Waar staat de Afdeling bestuursrechtspraak in 2011?
Aan effectieve rechtsbescherming wordt gestalte gegeven door tijdig,
kwalitatief goed en – waar mogelijk finaal de voorgelegde geschillen te
beslechten. Ondanks een hogere dan geraamde instroom is de Afdeling in
substantiële mate in staat gebleken haar uitspraken binnen de daarvoor
geldende termijnen te doen. Daarnaast is de motivering van haar
uitspraken voor de Afdeling bestuursrechtspraak een voortdurend punt
van aandacht. Daartoe is binnen de Afdeling de Werkgroep opzet en
vormgeving van uitspraken werkzaam. De Afdeling hecht voorts veel
waarde aan het belang van finale geschillenbeslechting. Verschillende
instrumenten staan haar daarbij ter beschikking, zoals de mogelijkheid om
bij een gegrond beroep de rechtsgevolgen van het vernietigde deel van
het besluit in stand te laten, of om zelf in de zaak te voorzien. De Afdeling
is met het oog op finale geschillenbeslechting bereid is haar oordeel in de
plaats te stellen van dat van het bestuur, waarbij telkens het vinden van
een goede balans tussen de beleidsvrijheid van het bestuur en de
behoefte aan daadkrachtig optreden door de rechter moet worden
gevonden. Om bestuursrechtspraak effectief en efficiënt te laten zijn, is
het van belang dat elke zaak de behandeling krijgt die hij verdient. Binnen
de Afdeling bestuursrechtspraak loopt een programma maatwerk dat
voorziet in nieuwe werkwijzen gericht op die aanpak.
Rechtsvorming op de terreinen waarop de Afdeling bestuursrechtspraak
rechtspreekt, is voor een belangrijk deel een gezamenlijke verantwoordelijkheid van verschillende hoogste bestuursrechters. Vorig jaar is een
gezamenlijke Commissie Rechtseenheid, bestaande uit raadsheren van de
Hoge Raad, leden van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van
State en raadsheren van de Centrale Raad van Beroep en van het College
van Beroep voor het bedrijfsleven. Deze commissie is begonnen te
inventariseren op welke punten rechtseenheid tot stand kon worden
gebracht. Inmiddels zijn meerdere aanbevelingen gedaan om de
rechtspraak op één lijn te brengen. De aanbevelingen van de commissie
strekken ook tot het voorkomen van nieuwe verschillen, door naar
aanleiding van nieuwe wetgeving die meerdere colleges raakt reeds op
hoofdlijnen nieuwe rechtsvragen te bespreken. De aanbevelingen zijn
reeds zichtbaar in de rechtspraak tot uitdrukking gebracht. Deze
uitspraken hebben tot doel op een voor de rechtspraktijk herkenbare wijze
de rechtseenheid te bevorderen.
3. Budgettaire gevolgen van beleid
1.1 Raad van State
Overzicht budgettaire
gevolgen van beleid (in
€ 1 000)

Verplichtingen
Uitgaven
1. advisering
2. bestuursrechtspraak
3. Raad van State
Ontvangsten

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2007

2008

2009

2010

2011

begroting

51 070
49 190
7 379
41 811
nvt
1 875

54 533
53 405
7 475
45 930
nvt
2 449

60 683
57 508
Vervallen
Vervallen
57 508
2 485

60 683
58 882
Vervallen
Vervallen
58 882
3 025

64 870
65 264
Vervallen
Vervallen
65 264
2 858

61 200
61 200
Vervallen
Vervallen
61 200
1 852

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

Verschil

3 670
4 064
Vervallen
Vervallen
4 064
1 006

13

Beleidsartikelen

Financiële toelichting
In 2011 is het aantal in binnengekomen, in behandeling genomen en
afgedane zaken bij de Afdeling bestuursrechtspraak fors hoger dan de
begrote aantallen geweest. Dit heeft zich tijdens de begrotingsuitvoering
vertaald in toegenomen personele lasten van de ambtelijke inzet. De voor
de uitvoering van deze taak benodigde middelen zijn bij gelegenheid van
de uitvoeringsnota’s toegevoegd aan het begrotingsartikel van de Raad
van State. De ontvangen griffierechten zijn om dezelfde reden hoger dan
geraamd.
4. Operationele doelstellingen
Advisering
1.2 Instroom en afhandeling adviesaanvragen (in aantallen)

Instroom
Afhandeling

2008
Realisatie

2009
Realisatie

2010
Realisatie

2011
Ontwerpbegroting

2011
Realisatie

593
554

558
579

588
600

550
550

553
510

Bestuursrechtspraak
In 2011 kende de Afdeling bestuursrechtspraak over de eerste vijf
maanden naar de Ruimtelijke-Ordeningskamer ook de Milieukamer als
eerste en enige aanlegkamer. Per 1 juni 2011 is de Milieukamer geïntegreerd in de Hogerberoepkamer, thans de Algemene Kamer.
De hieronder getoonde resultaten inzake de Milieukamer hebben derhalve
betrekking op de periode januari t/m mei 2011. De resterende zeven
maanden van de milieuzaken zijn opgenomen in de cijfers van de
Algemene kamer. De cijfers in de tabel in- en uitstroom zijn opgesteld
naar de nieuwe kamerindeling en hebben betrekking op geheel 2011.
1.3 Doorlooptijden van zaken met zitting

Ruimtelijke-ordeningskamer
Milieukamer
Vreemdelingenkamer
Algemene kamer

Hoofdzaken

Realisatie 2011
Gemiddelde doorlooptijd

52 weken
52 weken
161 dagen
40 weken

53 weken
50 weken
137 dagen
35 weken

1.4 Instroom en afhandeling van zaken (excl. Vreemdelingenkamer)

Ruimtelijke-ordeningskamer
Algemene kamer

2008
Ingekomen

2009
Ingekomen

2010
Ingekomen

2011
Ingekomen

2011
Afgedaan

2 415
3 070

3 011
2 782

3 064
2 822

2 207
3 683

2 362
3 096

Per 31 december 2011 waren bij de Algemene kamer 2 274 hoofdzaken in
behandeling (1 342 per 31 december 2010).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

14

Beleidsartikelen

1.5 Instroom en afhandeling van zaken Vreemdelingenkamer (in aantallen)

Asiel
Regulier
Totaal HBV

2008
Ingekomen

2009
Ingekomen

2010
Ingekomen

2011
O.W.

2011
Ingekomen

2011
Afgedaan

2 370
2 300
4 670

3 156
2 132
5 288

5 973
3 040
9 013

4 065
1 805
5 870

6 458
2 972
9 430

6 295
2 764
9 059

Per 31 december 2011 waren bij de Vreemdelingenkamer 3 197 hoofdzaken in behandeling (2 783 per 31 december 2010).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

15

Beleidsartikelen

ARTIKEL 2: ALGEMENE REKENKAMER
1. Algemene beleidsdoelstelling
De Grondwet en de Comptabiliteitswet 2001 (CW 2001) vormen het
wettelijke kader voor de Algemene Rekenkamer om de ontvangsten en
uitgaven van het Rijk en de daarmee verbonden organen te onderzoeken.
De Algemene Rekenkamer heeft als doel het rechtmatig, doeltreffend en
integer functioneren van het Rijk en de daarmee verbonden organen te
toetsen en te verbeteren. Daarbij toetst zij ook de nakoming van verplichtingen die Nederland in internationaal verband is aangegaan.
De Algemene Rekenkamer bepaalt jaarlijks zelfstandig het onderzoeksprogramma. Ook bepaalt de Algemene Rekenkamer zelf wat daarvan
openbaar wordt gemaakt. De Algemene Rekenkamer doet onderzoek bij
de Rijksoverheid, bij zelfstandige organisaties die met publiek geld een
wettelijke taak uitvoeren en bij particulieren, bedrijven en overheden die
Europese subsidies ontvangen.
De Algemene Rekenkamer ziet het als haar taak om Tweede Kamerleden
te voorzien van bruikbare en relevante informatie. Daarmee kunnen zij
bepalen of het beleid van de minister rechtmatig, doelmatig en
doeltreffend is uitgevoerd. Het doel van het onderzoek is niet alleen om
kritische rapporten te schrijven, maar ook om samen met anderen een
bijdrage te leveren aan oplossingen en ontwikkelingen om op die manier
bij te dragen aan goed openbaar bestuur.
2. Speerpunten
In december 2010 is ons werkprogramma 2011 vastgesteld. Om flexibeler
te kunnen inspelen op onze snel veranderende omgeving is in 2011 onze
programmering gedynamiseerd. De bijstellingen in het werkprogramma
worden ieder kwartaal op onze website bekend gemaakt.
In 2011 zijn 6 onderzoeken gepubliceerd die op verzoek van de Tweede
Kamer en/of een bewindspersoon zijn uitgevoerd. Hiernaast zijn een
aantal activiteiten omwille van de actualiteit ingelast. Dit heeft geresulteerd in een aantal aanvullingen van het werkprogramma. In de onderstaande tabel (paragraaf 4) zijn ze terug te vinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

16

Beleidsartikelen

3. Budgettaire gevolgen van beleid
2.1 Algemene Rekenkamer
Overzicht budgettaire
gevolgen van beleid (in
€ 1 000)

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

Verschil

2007

2008

2009

2010

2011

begroting
2011

Verplichtingen

27 407

27 353

29 835

29 886

28 866

29 125

– 259

Uitgaven
1. recht- en doelmatigheids
bevordering bij het Rijk en
daaraan verbonden organisaties en institutionele
programma’s

26 677

28 000

30 083

29 971

28 802

29 125

– 323

26 677

28 000

30 083

29 971

28 802

29 125

– 323

Ontvangsten

1 351

1 159

1 465

944

698

1 217

– 519

4. Operationele doelstellingen
Een uitgebreide uitwerking van de samenhang tussen doelstellingen,
prestaties en kosten staat in het Verslag 2011 van de Algemene Rekenkamer, dat is uitgebracht in maart 2012 en te raadplegen is op
www.rekenkamer.nl.
Tabel 2.2
Operationele doelstelling

Activiteiten 2011

Functioneren van openbaar bestuur

Verslag 2010 en enkele terugblikken
EU-trendrapport 2011
Rapporten bij de jaarverslagen 2010 en Staat van de
Rijksverantwoording 2010 (voorheen Rijk Verantwoord)
Staat van de Beleidsinformatie 2011 (Staat van de Beleidsinformatie is geïntegreerd in Staat van de Rijksverantwoording
2010)
Rapport bij de Nederlandse lidstaatverklaring 2010
Diverse onderzoeken, nader uitgewerkt in het Verslag 2011
van de Algemene Rekenkamer (www.rekenkamer.nl)

Presteren van het openbaar bestuur
Samenwerking/ondersteuning van andere rekenkamers in het Koninkrijk der Nederlanden en in het
buitenland

Samenwerking met Nederlandse Vereniging voor Rekenkamers & Rekenkamercommissies (NVRR)
Ondersteuning van zusterorganisaties in Kosovo
(EU-twinning), Tunesië, Armenië en Afrosai-E
Diverse samenwerkingsprojecten binnen het Koninkrijk, de
EU of in ander internationaal verband (Contact Comité EU,
EUROSAI, INTOSAI).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

realisatie
Ja
Ja
Ja

Ja
Ja
Ja

Ja
Ja

Ja

17

Beleidsartikelen

In de onderstaande tabel staan de gerealiseerde onderzoeksdagen van de
onderzoeken waarvan in 2011 een publicatie is verschenen.
Tabel 2.3
Onderzoek over presteren; toetsen van beleid en uitvoering en de aansluiting daartussen

Geplande
dagen in 2011
en eerdere
jaren

Gerealiseerde
dagen in 2011
en eerdere
jaren

50
95
402
234
500
254

41
107
465
250
720
185

200
50
629
200
810
489
350
125
45

85
102
689
449
882
528
362
63
48

450
4 883

393
5 369

Onderzoek over functioneren; toetsen van begroting, verantwoording en toezicht en de aansluiting
daartussen

Geplande
dagen in 2011
en eerdere
jaren

Gerealiseerde
dagen in 2011
en eerdere
jaren

EU-trendrapport 2011 Ontwikkelingen in het financieel management van de Europese Unie
Holland Casino: naleving overheidsbeleid (verzoekonderzoek)
Open Standaarden en opensourcesoftware bij de Rijksoverheid (verzoekonderzoek)
Publieke omroep in beeld; Terugblik
Buitenlandvergoedingen rijksambtenaren 2002–2008; Terugblik
Monitoring vervanging F-16 Stand van zaken december 2010; onder andere ontwikkelingen Joint
Strike Fighter
Staat van de rijksverantwoording
Rapporten bij de jaarverslagen 2010
Rapport bij de Nederlandse EU-lidstaatverklaring 2010
Kredietcrisis en EU-landencrisis: Interventies en vervolg Vijfde rapportage: vierde kwartaal 2010 en
eerste kwartaal 2011
Staatsbalans: zicht op staatsvermogen
(toegevoegd aan werkprogramma)
Bezuinigingsmonitor 2011; Ingeboekte maatregelen regeerakkoord in 2011
Gebruik van horizontale verantwoordingsinformatie;
RWT-verkenningen deel 3
Brief TK Controle van NAVO-uitgaven
(toegevoegd aan werkprogramma)
Brief TK Subsidiebeheer Ministerie van VWS
(toegevoegd aan werkprogramma)
Toezicht van DNB op de stabiliteit van banken
Vastgoed van het Rijk: volume en waarde
Totaal aantal dagen

683
357
359
91
50

681
378
451
118
27

311
14
6 798
883

332
69
7 263
846

96

139

593

352

198

170

15

19

50
522
463
11 483

55
435
614
11 949

Financiering politieke partijen
Aanpak harde kern jeugdwerklozen; Terugblik
Zicht op overheidsstichtingen Achtergrondstudie
Cultuurkaart in het voortgezet onderwijs
ICT politie 2011 (verzoekonderzoek)
Webdossier Ruimtelijke Inrichting
Monitoring beleid voor ontwikkelingssamenwerking:
Stand van zaken april 2011
Poster Financiële stromen basisonderwijs 2010 (toegevoegd aan werkprogramma)
Innovatiebeleid
Besteding van spoorbudgetten door ProRail (verzoekonderzoek toegevoegd aan werkprogramma)
Energiebesparing: ambities en resultaten
Leren van Subsidie-evaluaties
Uitgavenbeheersing in de zorg
Brief TK Monitoring beleid voor ontwikkelingssamenwerking, stand van zaken september 2011
Verantwoording van de hulpgelden 2010 voor Haïti
Kosten van jeugdbescherming en jeugdreclassering (verzoekonderzoek toegevoegd aan werkprogramma)
Totaal aantal dagen

Tabel 2.4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

18

Beleidsartikelen

Extern gefinancierde internationale projecten
De Algemene Rekenkamer hanteert voor de ondersteuning van zusterorganisaties de eis dat deze minstens kostendekkend moet zijn. Voor de
dekking van de personeelskosten worden de voor dienstverlening buiten
de rijksoverheid geldende tarieven van de minister van Financiën
gehanteerd. Voor de reis- en verblijfskosten hanteert de Algemene
Rekenkamer de richtlijnen van de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties. Deze tarieven vormen het uitgangspunt bij de
offertestelling, voorafgaand aan een project. De volgende tabel geeft aan
in hoeverre de extern gefinancierde internationale projecten ook
daadwerkelijk kostendekkend zijn geweest. Het betreft hier de personeelskosten en de reis- en verblijfskosten van projecten die in 2011 zijn
afgerond. De gegevens hebben dus deels ook betrekking op eerdere jaren.
Tabel 2.5
Project

Kosovo
Rwanda III
Macedonië II
Totaal
1

Gerealiseerde dagen

Kosten
euro’s1

Ontvangsten
euro’s

Kostendekkendheid
%

111
638
292
1 041

102 043
678 818
383 047
1 163 908

84 315
670 316
350 000
1 104 631

83
99
91
95

Personeelskosten en reis- en verblijfskosten in 2011 en voorgaande jaren.

5. Topinkomens en bestuurskosten
Een uitgebreide toelichting op de bezoldiging van het college en de leden
van het managementteam staat in het Verslag 2011 van de Algemene
Rekenkamer. De organisatie maakt kosten voor de faciliteiten die het
college nodig heeft voor de uitvoering van het ambt. Dit zijn de bestuurskosten. Ook daarvoor wordt verwezen naar het Verslag 2011.
In 2011 kreeg geen enkele functionaris een bezoldiging die volgens de
«Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens»,
openbaar gemaakt zou moeten worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

19

Beleidsartikelen

ARTIKEL 3. DE NATIONALE OMBUDSMAN
1. Algemene beleidsdoelstelling
In artikel 78a van de Grondwet is vastgesteld dat er een Nationale
ombudsman is. In de Wet Nationale ombudsman zijn de institutionele
regels opgenomen. De Algemene wet bestuursrecht geeft de procedurele
kaders van het handelen door de Nationale ombudsman.
De missie van de Nationale ombudsman is de burger te beschermen
tegen onbehoorlijk overheidsoptreden.
De Nationale ombudsman dient een gezaghebbend instituut te zijn met
deskundigheid over behoorlijk handelen op alle overheidsterreinen, is
onafhankelijk en draagt oplossingen aan. Ook daagt de Nationale
ombudsman de overheid uit om te leren van klachten en werkt aan herstel
van vertrouwen van de burger in de overheid. Hij doet dat op basis van
klachten van burgers en uit eigen beweging. Verder ontwikkelt hij
relevante kennis en draagt die uit.
2. Speerpunten
–

De flexibele organisatie: garanderen van voldoende kwaliteit bij de
klachtbehandeling, bij een grote instroom van klachten.

Om te komen tot een flexibele ofwel toekomstbestendige organisatie is
onderzocht of een andere indeling van de onderzoeksteams mogelijk is.
Het resultaat is dat de teams per april 2012 anders worden ingedeeld.
Gekozen is voor een thematische indeling, die toekomstbestendig is en
die de burger en niet de overheidsinstantie centraal plaatst. Bovendien
hebben de teams raakvlakken, wat het uitwisselen van zaken en daarmee
het opvangen van pieken vereenvoudigd.
–

De digitale organisatie: Verder werken aan de digitalisering van het
onderzoeksproces.

In 2011 zijn grote stappen gezet in de digitalisering van het onderzoeksproces. Ook de Europese aanbesteding is in 2011 afgerond en heeft in
december geleid tot de aanschaf van een Document Management
Systeem.
–

De lerende organisatie: Management Development traject, verbeteren
interne klachtbehandeling, opleiding conflictmanagement, opstellen
kwaliteitsnormen en effectiever rapporteren.

Het beleid voor de interne klachtbehandeling is vernieuwd. Een belangrijk
aandachtspunt daarbij was het versterken van de lerende organisatie. Dit
wordt verder uitgewerkt en geïmplementeerd.
Er is een flinke slag gemaakt in het terugdringen van het aantal zaken
ouder dan een jaar. Aan het begin van 2011 waren dit 77 zaken. Aan het
eind van 2011 is dit aantal afgenomen tot 14. Verder zijn normen
geformuleerd voor de telefonische dienstverlening. Deze worden in 2012
geïmplementeerd.
Op dit moment vindt een evaluatie plaats van het anders rapporteren. In
maart 2012 zijn de resultaten daarvan bekend. Managementontwikkeling
is een continu proces. Dit heeft ook in 2011 de nodige aandacht gekregen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

20

Beleidsartikelen

Leiderschapskwaliteiten worden door deze voortdurende aandacht en
inspanning versterkt.
Alle medewerkers die verbonden zijn aan klachtbehandeling hebben
inmiddels een training conflicthantering gevolgd. Conflicthantering is het
belangrijkste basiselement in ons werk.
–

Nieuwe taken: voorbereiden van de waarschijnlijke komst van de
Kinderombudsman de mogelijke komst van een klokkenluidersinstituut
en de verdere invulling van de ombudsfunctie BES-eilanden.

De kinderombudsman is op 1 april 2011 gestart. Door een goede
voorbereiding is de start vlekkeloos verlopen.
In 2011 kreeg de Nationale ombudsman te maken met twee ontwikkelingen rond instituten voor klokkenluiders. Een initiatiefwet «Huis voor
Klokkenluiders» en het voornemen van de minister van BZK om een
commissie advies- en verwijspunt in te stellen. De Nationale ombudsman
heeft deze ontwikkelingen actief gevolgd.
In 2011 heeft de expertgroep Caribisch Nederland van de Nationale
ombudsman tweemaal de eilanden bezocht waarbij onder andere
klachten over de Rijksoverheid, politie en het openbaar ministerie zijn
ingenomen en voor zover mogelijk behandeld. Er zijn in 2011 83
verzoeken ontvangen waarvan 53 binnenwettelijk. Verder zijn in 2011
voorbereidingen getroffen voor de mogelijke uitbreiding met de eerstelijns klachtbehandeling over de bestuursorganen van de openbare
lichamen van Caribisch Nederland in 2012.
–

De visie: De No staat voor dienstverlening, gerichte beïnvloeding,
professionaliteit, transparantie en kennisdeling.

Alle activiteiten die de No in 2011 heeft uitgevoerd dragen bij aan het
realiseren van de missie en de visie van de Nationale ombudsman.
Hieronder een greep uit die activiteiten.
• De installatie en ingebruikname in 2011 van een nieuwe telefooncentrale draagt bij aan de verbetering van de telefonische dienstverlening
van de Nationale ombudsman.
• Er is een aanpak bedacht om klachten sneller en informeler te kunnen
behandelen; de directe aanpak. De aanpak voorziet vooral in een
versnelling aan de voorkant van het proces van klachtbehandeling.
• Ook is het mogelijk gemaakt voor medewerkers om op afstand te
werken. Daarmee zijn medewerkers die thuis werken beter in staat
verzoekers te woord te staan en te helpen.
• De interne administratieve lasten van medewerkers zijn verlaagd,
waardoor meer tijd beschikbaar is gekomen voor de afwikkeling van
klachten en andere taken.
• De behoorlijkheidsvereisten zijn geëvalueerd, wat heeft geleid tot de
introductie per 1 januari 2012 van een verbeterde set behoorlijkheidsvereisten.
• Er zijn verschillende wijzers gemaakt, zoals de excuuskaart- en wijzer
en de bezwaarwijzer.
• De Nationale ombudsman heeft in 2011 een sociale media strategie
ontwikkeld. Onderdelen van de strategie zijn in 2011 uitgevoerd, zoals
het kennisdelen via sociale media, zoals LinkedIn en Twitter.
• Er is een ombudsportal ontwikkeld; een website (www.vindeenombudsman.nl) waarmee we mensen helpen het juiste adres te vinden
voor hun klacht/probleem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

21

Beleidsartikelen

3. Budgettaire gevolgen van beleid
3.1 De Nationale ombudsman
Overzicht budgettaire
gevolgen van beleid (in
€ 1 000)

Verplichtingen
Uitgaven
1. reguliere klachten
2. klachten van lagere
overheden
Ontvangsten

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

Verschil

2007

2008

2009

2010

2011

begroting

12 447
12 467
8 880

12 511
10 445
8 692

13 736
13 708
11 859

15 169
14 652
12 657

17 130
16 619
14 382

16 028
16 028
14 705

1 102
591
– 323

1 471
231

1 753
145

1 849
131

1 995
105

2 237
2 320

1 323
489

914
1 831

Financiële toelichting
Ten opzichte van de ontwerpbegroting 2011 is 1 mln. incidenteel budget
vanuit 2010 doorgeschoven naar 2011 voor de aanschaf van meubilair en
implementatie van de Kinderombudsman en de digitalisering van het
primair proces. Verder is bij Najaarsnota incidenteel budget toegekend
voor de implementatie van klachtbehandeling in Caribisch Nederland
(0,174 mln.) en is de loon en prijsbijstelling voor 2011 (0,119 mln.) alsnog
toegevoegd. De uiteindelijke facturering voor de behandeling van klachten
over decentrale overheden hebben zoals verwacht geleid tot een hoger
budget (0,9 mln.). Bij 2e suppletoire begroting 2011 is een deel van het
beschikbare budget voor digitalisering primair proces doorgeschoven
naar 2012 (0,55 mln.). Uiteindelijk is van het totale budget 3% niet
uitgeput.
Beleidsmatige toelichting
3.2 Beleidsprestaties 2011
Realisatie
Reguliere klachten
– Het op verzoek van burgers beoordelen of en waarom het rijk, de politie, de zelfstandige overheden en de
overheden van publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie bij concreet overheidsoptreden in dienstbaarheid tekort zijn
geschoten.
Klachten lagere overheden
– Het op verzoek van burgers beoordelen of en waarom bij de Nationale ombudsman aangesloten decentrale
overheden bij concreet overheidsoptreden in dienstbaarheid tekort zijn geschoten
Onderzoek
– Het zelf nemen van initiatief tot het beoordelen van de dienstbaarheid van de overheid ondermeer in kwesties die
via beoordeling van een individuele klacht onvoldoende onder de aandacht komen
Communicatie
– Het zorgen voor een actief voorlichtingsbeleid, zodanig dat burgers weten wat de Nationale ombudsman voor hen
kan betekenen en dat zij hem weten te vinden.
Reguliere klachten
– Het op verzoek van burgers beoordelen of en waarom het rijk, de politie, de zelfstandige overheden en de
overheden van publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie bij concreet overheidsoptreden in dienstbaarheid tekort zijn
geschoten.

ja

ja

ja

ja

ja

4. Operationele doelstellingen
Het aantal ontvangen klachten in 2011 is licht gedaald met 2%. In 2011 zijn
13 740 klachten ontvangen. Daarnaast zijn door het Front office wederom
veel gesprekken gevoerd. Totaal zijn 29 717 door het Front office
behandeld. Deels hebben deze gesprekken geleid tot het indienen van een
klacht over de overheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

22

Beleidsartikelen

In 2011 zijn 13 520 klachten afgewikkeld 14% van de ontvangen klachten
heeft geen betrekking op de overheid. Dat is een afname van 2%. 60% van
de ontvangen klachten betreft de overheid maar ligt niet op het terrein
van de Nationale ombudsman. In al die gevallen wijst de ombudsman de
burger de juiste weg met adequate doorverwijzing, het geven van
informatie of een toelichting. Het percentage van deze klachten is met 2%
toegenomen. Om dit type klachten te verminderen is eind 2011 onder
andere de site www.vindeenombudsman.nl opgezet en is gedurende het
jaar meermalen de publieksvoorlichtingsspot uitgezonden.
In 2011 zijn 373 rapporten opgeleverd. 2% minder dan vorig jaar, maar
meer dan geprognosticeerd. De gemiddelde doorlooptijd van rapporten is
wederom afgenomen, dit jaar met 52 dagen. De gemiddelde doorlooptijd
is 350 dagen. Dit komt door actieve interne sturing en snellere werkwijze.
3.3 Gemiddelde doorlooptijd van in onderzoek genomen, afgedane klachten (in dagen)

1

Doorlooptijd van een:

2008

2009

2010

2011

Aantal afgedane klachten
Interventie
Bemiddeling
Rapport
Rapportbrief
Tussentijds beëindigd/opgelost
Totale gemiddelde doorlooptijd1

4 614
59
174
372
314
162
84

4 029
58
195
429
331
140
90

3 757
46
182
402
226
136
96

3 473
42
157
350
180
132
89

Gewogen gemiddelde doorlooptijd.

Van het totaal aantal door burgers ontvangen verzoeken zijn 3 473
klachten onderzocht. De meest in het oog springende overheidsinstanties
waarover klachten zijn ontvangen zijn het net als in 2010 het Ministerie
van Financiën, de gemeenten, UWV en de politie.
3.4 Doorlooptijd doorverwijzingen en d.m.v. verstrekken informatie, afgedane klachten (in dagen)

Aantallen
Doorverwijzingen en advies geen overheid
Doorverwijzingen en advies overheid
Totale gemiddelde doorlooptijd

2008

2009

2010

2011

8 488
9
43
36

8 228
9
43
36

10 554
11
35
30

10 047
12
31
27

Voor verdere informatie wordt verwezen naar het jaarverslag 2011 van de
Nationale ombudsman. Deze verschijnt medio maart in een geheel
nieuwe vorm.
3.5 Prestatiegegevens

Aantal afgedane klachten Nationale ombudsman

2008

2009

2010

2011

11 245

10 226

12 050

11 208

Groot onderzoek
««Het speciale team voor de uitvoering van grotere onderzoeken uit eigen
beweging heeft dit jaar negen projecten afgerond. Zes onderzoeksprojecten zijn afgerond met het uitbrengen van een openbaar rapport.
Daarnaast zijn de excuuskaart en de beslissingwijzer en de ehbo-kit voor
gemeenten ontwikkeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

23

Beleidsartikelen

Kinderombudsman
Vanaf 1 april is de Kinderombudsman hét adres in Nederland voor
kinderrechten.
Veel energie is er gaan zitten in het opzetten van het bureau van de
Kinderombudsman en het werken aan de naamsbekendheid van instituut.
De opzet van een onafhankelijke kinderrechtenmonitor om te zien hoe het
in Nederland is gesteld met de kinderrechten is prioritair aangepakt. Op
1 april 2012 worden de eerste resultaten verwacht.
Ook is er onder meer veel aandacht geweest voor het adolescentenstrafrecht; worteling van asielzoekerskinderen; bezuinigingen op tolken en
vertalers in de zorg.
Verder blijkt dat mensen met vragen en klachten over kinderrechten de
Kinderombudsman ook steeds beter weten te vinden.
Om de Kinderombudsman en kinderrechten beter bekend te maken is
campagne gevoerd door middel van posters in de abri’s. Die verwezen
naar filmpjes op de site www.dekinderombudsman.nl. Thema’s waarmee
de Kinderombudsman zich bezighoudt waren ook te zien in deze
campagne. Het ging om homo-discriminatie, niet naar school kunnen; het
kunnen krijgen van een bijzonder curator bij echtscheiding en over
asielzoekerskinderen die te lang in onzekerheid zitten.
Communicatie
De Nationale ombudsman behandelt klachten over de overheid. Die
functie kan hij alleen vervullen wanneer de mensen die klachten hebben
ook weten dat er een Nationale ombudsman bestaat. De bekendheid van
het instituut is daarmee een essentiële voorwaarde om organisatiedoelen
te halen.
In 2011 nam hij regelmatig deel aan het maatschappelijk debat naar
aanleiding van ontvangen klachten en afgerond onderzoek door middel
van mediaoptredens en opiniërende columns. Er zijn 65 nieuwsberichten
uitgebracht. De ombudsman is 57 keer voor de radio te beluisteren
geweest en 32 keer voor de televisie. Er is een kleine 400 vragen van de
media beantwoord, ruim 4 300 keer is de Nationale ombudsman genoemd
in verschillende media.
Daarnaast is ook in 2011 actief gewerkt aan de bekendheid van het
instituut met een televisie- en onlinecampagne. De campagne Wordt u
niet gehoord door de overheid? Bel dan gratis de Nationale ombudsman
richt zich niet meer op het algemeen publiek, maar op mensen die een
probleem hebben met de overheid. Meer specifiek ligt de focus op
mensen die niet goed voor hun eigen recht kunnen opkomen en mensen
die relatief veel contacten hebben met de overheid. In de voorlichting
wordt aangesloten bij die onderwerpen waar de meeste problemen
worden ervaren: werk en inkomen, zorg en gezondheid en wonen en
leefomgeving. De campagne is in diverse periodes zichtbaar geweest op
(dag)televisie en continu online.
Het bezoek aan de websites van de ombudsman is toegenomen van een
kleine 146 000 over het eerste kwartaal tot bijna 191 000 in het laatste
kwartaal. Het totaal bezoek over 2011 is bijna 640 000.
Caribisch Nederland
Sinds 10 oktober 2010 is hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht
van kracht op de eilanden en moeten onder andere de Rijksoverheid,
politie en het openbaar ministerie beschikken over een interne klachten-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

24

Beleidsartikelen

procedure. De Nationale ombudsman voorziet sindsdien in de tweedelijns
klachtbehandeling.
Binnen het Bureau Nationale ombudsman is een speciale expertgroep
samengesteld dat verantwoordelijk is voor de klachtbehandeling van
Caribisch Nederland. Door een netwerk van contactambtenaren bij de
Rijksdienst Caribisch Nederland, de politie en het openbaar ministerie
worden klachten snel en effectief opgelost. De expertgroep geeft
daarnaast voorlichting aan de bevolking over klachtrecht en goed
bestuur. De klachtbehandeling van Caribisch Nederland is nu een
integraal onderdeel van de bedrijfsvoering.
Internationale activiteiten
Dit jaar is het samenwerkingsproject met de ombudsman van Servië
afgerond. Tezamen met de Griekse ombudsman die dit project leidde, is in
oktober 2011 het project met een conferentie afgerond. Het instituut van
de Servische ombudsman is gedurende het project ingrijpend veranderd.
In het project met de ombudsman van Rwanda hebben een aantal
activiteiten plaatsgevonden waarbij mediation en informele klachtbehandeling centraal stonden. In december was de laatste activiteit. Op dit
moment wordt onderzocht of het project een doorstart kan maken waarbij
de ombudsman van Oeganda ook deelneemt.
3.6 Aantal klachten per overheidsinstantie

Waterschappen
Gemeenten
Provincies
Gemeenschappelijke regelingen
Publiekrechtelijke Bedrijfsorganisaties
Totaal

2008

2009

2010

2011

122
1 572
62
101

154
1 631
72
128
8
1993

120
1 890
68
170
13
2 261

111
1914
53
214
20
2 312

1 857

4.2 Klachten Decentrale Overheden
De Nationale ombudsman is de ombudsman voor decentrale overheden,
tenzij de decentrale overheden zelf een externe klachtvoorziening hebben
getroffen. Het betreft 271 (65%) van de 418 gemeenten van Nederland, de
meeste gemeenschappelijke regelingen, alle provincies en waterschappen. De decentrale overheden zijn een kostendekkende bijdrage
verschuldigd voor de behandeling van klachten door de Nationale
ombudsman.
In 2011 zijn 2 312 klachten onderzocht die betrekking hadden op de
decentrale overheden. Er is nog steeds sprake van een stijging van het
aantal klachten. Het afgelopen jaar is het aantal behandelde klachten
gestegen met 2%.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

25

Beleidsartikelen

ARTIKEL 4: KANSELARIJ DER NEDERLANDSE ORDEN
1. Algemene beleidsdoelstelling
De Kanselarij der Nederlandse Orden ondersteunt het Kapittel voor de
Civiele Orden en het Kapittel der Militaire Willems-Orde bij hun advisering
over de voorstellen tot decoratie. De Afdeling Toetsing en Advisering
binnen de organisatie is belast met de voorbereiding en uitvoering van de
werkzaamheden ontleend aan de taken van het Kapittel voor de Civiele
Orden. De Afdeling Facilitaire Zaken verricht ondersteunende werkzaamheden. In het verslagjaar is uitvoering gegeven aan deze activiteiten.
Tevens wordt zorggedragen voor het beheer van de versierselen van de
onderscheidingen en voor de correcte verzending ervan aan de ministeries voor doorzending aan degenen die ze uitreiken. Er worden registers
aangehouden van in het Koninkrijk der Nederlanden onderscheiden
personen en in de persoon van de Kanselier der Nederlandse Orden
worden de zuiverheid en waardigheid van de Orden bewaakt. Het beheren
van een adequate voorraad van versierselen en aanverwante artikelen
blijft een zeer belangrijke plaats innemen in de bedrijfsprocessen. De
taken van de Kanselarij der Nederlandse Orden vloeien rechtstreeks voort
uit de taken van de Kanselier der Nederlandse Orden en de regelgeving
met betrekking tot de genoemde Kapittels en de onderscheiden Orden.
2. Speerpunten
De Kanselarij der Nederlandse Orden heeft voor 2011 geen nieuwe
plannen ontwikkeld met betrekking tot de huidige bedrijfsvoering. De
gerealiseerde uitvoering van het Decoratie Advisering en Informatiesysteem beantwoordt aan de verwachtingen en alle decoratievoorstellen
worden nu digitaal aangeleverd, behalve vanuit de landen van het
Koninkrijk in de Overzeese gebiedsdelen en de zogenoemde
BES-eilanden. Met betrekking tot het versierselenbeheer moesten in het
boekjaar extra versierselen worden aangeschaft als gevolg van de uitgifte
van versierselen in 2010 door de gehouden verkiezingsrondes en
Staatsbezoeken. In verband met de vele uitgiften van versierselen binnen
de Orde van de Nederlandse Leeuw en de Orde van Oranje-Nassau was
het noodzakelijk om de voorraden versierselen binnen diverse graden te
vermeerderen.
3. Budgettaire gevolgen van beleid
4.1 Kanselarij der Nederlandse Orden
Overzicht budgettaire
gevolgen van beleid (in
€ 1 000)

Verplichtingen
Uitgaven
1. apparaat
2. decoraties
3. riddertoelagen
Ontvangsten

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2007

2008

2009

2010

2011

begroting

3 540
3 578
2 166
1 410
2
117

3 995
3 622
2 025
1 595
2
72

4 168
3 921
2 361
1 558
2
122

3 795
4 328
2 402
1 924
2
94

4 623
3 957
2 332
1 623
2
65

3 522
3 522
1 853
1 664
5
29

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

Verschil

1 101
435
479
– 41
–3
36

26

Beleidsartikelen

Financiële toelichting
Bij suppletoire begrotingen zijn financiële middelen beschikbaar gesteld
voor apparaatskosten zoals in het kader van de verdere uitvoering van het
Decoratie Advisering en Informatiesysteem, juridische kosten in verband
met outplacementtraject en ten behoeve van de voorlichting over het
Nederlandse decoratiestelsel in de vorm van het samenstellen van een
praktijkhandboek «Van Herkenning tot Erkenning». De verplichtingen zijn
met deze bedragen toegenomen maar ook ten behoeve van de ontwikkelingen binnen de goud- en zilverprijzen voor de aanschaf van versierselen,
de levering van draaglinten en de aanschaf van kokers ten behoeve van
de oorkonden.
4.2 Beleidsmatige toelichting
Operationele doelstelling

Activiteiten 2011

Verstrekking van versierselen

Uitleveren van versierselen
Uitleveren trouwe dienst medailles
Uitleveren van vrijwilligersmedailles en jaartekens
Uitleveren van officiersdienstkruizen
Uitleveren van overige versierselen
Procedurele controle en registratie van decoratievoorstellen

Interne behandeling van decoratievoorstellen

realisatie
ja
ja
ja
ja
ja
ja

Splitsing van voorstellen op Algemene en Bijzondere
Gelegenheid
Inhoudelijke beoordeling en toetsing van voorstellen
alsmede het prepareren en uitbrengen van preadviezen ten
behoeve van het Kapittel voor de Civiele Orden
Het omzetten van het preadvies naar definitief advies en het
verzenden naar de minister die het aangaat

ja

ja
ja

4. Operationele doelstellingen
4.3 Prestatie indicatoren

Totaal ingediend
Niet decorabel
Verstrekking Versierselen

2007–2008

2008–2009

2009–2010

2010–2011

5 720
400
5 320

5 979
300
5 679

6 866
476
6 390

5 761
422
5 339

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

27

Beleidsartikelen

ARTIKEL 6. KABINET VAN DE GOUVERNEUR VAN ARUBA
1. Algemene beleidsdoelstelling
Het Kabinet van de Gouverneur van Aruba (verder: het kabinet) is het
ambtelijke secretariaat van de gouverneur en ondersteunt hem bij de
uitvoering van zijn taken als hoofd van de Regering van Aruba en als
koninkrijksorgaan.
Het kabinet adviseert de Gouverneur inhoudelijk, onder meer over alle
regeringsstukken die de handtekening van de Gouverneur vereisen. Het
kabinet geeft uitvoering aan zijn koninkrijkstaken zoals de behandeling
van visa-, paspoort- en naturalisatieaanvragen. Tevens is het kabinet de
schakel tussen het staatshoofd enerzijds en ministers, parlementariërs en
burgers anderzijds; door het kabinet worden afspraken gemaakt en
inhoudelijk voorbereid en worden verzoekschriften behandeld.
2. Speerpunten
Versterking van het beheer en uitvoering consulaire taken werd opgestart
met het aantrekken van een coördinator bedrijfsvoering (cfm O&F 2010).
De enorme instroom naturalisatieverzoeken van 2010 werd grotendeels
verwerkt (mede dankzij de inzet van uitzendkrachten). Volledige
verwerking wordt ultimo februari 2012 voorzien.
Het samenwerkingsproject met het Bureau Burgerlijke Stand en Bevolkingsregister bij de afgifte van paspoorten aan ingezetenen van Aruba
werd geëvalueerd en besloten werd deze positieve samenwerking met
tenminste één jaar te verlengen, waarbij verdere opleiding een belangrijke
rol zal gaan spelen.
3. Budgettaire gevolgen van beleid
6.1 Kabinet van de Gouverneur van Aruba
Overzicht budgettaire
gevolgen van beleid (in
€ 1 000)

Verplichtingen
Uitgaven
1. apparaat
Ontvangsten

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2007

2008

2009

2010

2011

begroting

1 457
1 457
1 457
66

1 682
1 681
1 681
141

1 895
1 895
1 895
36

1 928
1 927
1 927
165

2 128
2 092
2 092
237

1 457
1 457
1 457
60

Verschil

671
635
635
177

Financiële toelichting
Bij voorjaarsnota 2011 heeft het kabinet structureel er € 375 000,– bij
gekregen in verband met een toename van de werkzaamheden en hogere
kwaliteitseisen bij met name de consulaire activiteiten die maakten
dat een versterking van de organisatie van het kabinet noodzakelijk was.
Tevens waren de inkomsten uit naturalisatieverzoeken bijzonder hoog (het
betrof hier verzoeken uit 2010, betaald in 2011).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

28

Beleidsartikelen

4. Operationele doelstellingen
6.2 Operationele doelstelling
Activiteiten 2011

realisatie

Ondersteuning van de Gouverneur

Twee medewerkers adviseren (specialisatie op beleidsterreinen)
Lokale medewerkers worden met name ingezet ten behoeve
van de uitvoering van consulaire taken
Voorbereiden van consulatie
gesprekken en overleggen
Onderhouden netwerk om de Gouverneur op alle voorkomende terreinen van deskundig advies te voorzien
Schrijven van toespraken en het ondersteunen van de
Gouverneur in zijn representatieve taken
Bekrachtiging Landsverordeningen en Toetsen van het aan de Gouverneur voorgelegde ontwerp
Landsbesluiten
landsverordeningen en landsbesluiten
Overleg met landsdiensten o.a. met het oog op correcte
inhoud, vorm en formulering
Uitvoeringstaken
Behandelen van aanvragen van paspoorten, nooddocumenten, visa
Beoordelen van optieverklaringen en registreren van
naturalisatieverzoeken
Behandelen van verzoeken voor toestemming voor
overvliegen/landen en havenbezoeken of ankeren
Behandelen van gratieverzoeken en uitleveringsverzoeken
Adviseren over en doorgeleiden van voorstellen voor
Koninklijke onderscheidingen
Verzorgen van audits van uitgiftelocaties van reisdocumenten
Paspoortuitgifte in eigen beheer
Uitgifte van paspoorten aan ingezetenen van Aruba
Consolidatie organisatie kabinet
Uitbreiding van organisatie en formatie
Werving en selectie personeel
Hoorzitting naturalisatie
Horen van bezwaarden

ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja

6.3 Prestaties en productgegevens

(in aantallen)
Doorgeleiden Landsverordeningen en Landsbesluiten
Doorgeleiden Rijkswetten en verdragen
Naturalisatieverzoeken
Reisdocumenten
Visa
Gratieverzoeken
Uitleveringen
Optieverzoeken
Verlenen van toestemming voor het overvliegen, landen, havenbezoeken etc.
Adviseren en doorgeleiden voorstellen Koninklijke onderscheidingen
Audit van de beveiliging van de uitgifte van paspoorten in Aruba
Beëdigingen
Opening zittingsjaar van de Staten

2007
realisatie

2008
realisatie

2009
realisatie

2010
realisatie

2011
realisatie

4 257
23
194
279
135
43
0
33

4 586
31
559
272
103
15
2
28

3 960
46
471
291
119
15
1
196

3 124
28
1 684
233
94
22
0
156

3 161
28
144
304
113
9
0
126

29
9
1
8
1

17
11
2
7
1

18
8
1
40
1

24
10
2
8
1

24
6
0
6
1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

29

Beleidsartikelen

ARTIKEL 7. KABINET VAN DE GOUVERNEUR VAN CURAÇAO
1. Algemene doelstelling
De missie van het kabinet is het optimaal ondersteunen van de
Gouverneur in de uitoefening van zijn taken in zijn beide hoedanigheden:
als het onschendbare hoofd van de regering van het land Curaçao en als
orgaan van het Koninkrijk. De taken van het kabinet zijn afgeleid van de
wettelijke taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de
Gouverneur. De belangrijkste taken en bevoegdheden van de Gouverneur
van Curaçao zijn opgenomen in het Statuut voor het Koninkrijk, de
Staatsregeling van Curaçao, verschillende (organieke) Curaçaose
landsverordeningen, Koninkrijkswetgeving en het Reglement van de
Gouverneur van Curaçao. Aan het feit dat de Gouverneur bevoegd orgaan
is in de uitvoeringsregelingen van de Rijkswet op het Nederlanderschap
en van de Rijkswet Paspoortwet, hieraan ontleent het kabinet van de
Gouverneur veel dienstverlenende, uitvoerende werkzaamheden.
Daarnaast zijn de taken en inrichting van het kabinet vastgelegd in een
instellings- en beheersbesluit, evenals in een Organisatie- en Formatieplan.
2. Speerpunten 2011
Dit was het eerste volle jaar voor het kabinet. Het jaar stond in het teken
van de verdere opname van de werkzaamheden welke verbonden zijn aan
de procedures met betrekking tot de verkrijging van het Nederlanderschap
door naturalisatie en optie en van het verder inkrimpen en vormgeven van
het Kabinet op basis van het in 2010 vastgestelde O&F-rapport.
Context
De bestuurlijke rol van de Gouverneur zowel binnen Curaçao als landsorgaan, als in relatie tot het Koninkrijk als Koninkrijksorgaan brengt met
zich mee dat op het gehele werkveld van deze overheden contacten
worden onderhouden, ook door het Kabinet ten behoeve van de
Gouverneur met de Staten van Curaçao, met ministers, andere
bestuurders en instituties in het Koninkrijk, Curaçao en Nederland. De
relaties met de collega Gouverneurs van Aruba en Sint Maarten zijn
verder geïnstitutionaliseerd en geïntensiveerd.
Met name bij de uitvoering van rijkswetgeving werkt het kabinet samen
met verschillende ministeries, agentschappen en diensten. Dit zijn in het
bijzonder de Immigratie- en Naturalisatiedienst, het agentschap Basisadministratie Persoonsgegevens en Reisdocumenten van het ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, het ministerie van Buitenlandse Zaken, het ministerie van Defensie en CZMCARIB. Binnen het land
Curaçao werkt het Kabinet intensief samen met de Staten, de Raad van
Ministers, het Openbaar Ministerie en met overige landsdiensten. De
Gouverneur van Curaçao heeft de procedure van de aanvraag en uitgifte
van nationale paspoorten gemandateerd aan de landsdienst voor
Burgerzaken (Kranchi).
Succesfactoren
De meest relevante omgevingsfactor is de omvang van de externe vraag
naar dienstverlening door het kabinet (consulaire zaken, waaronder de
verlening van visa voor Nederland, de BES- eilanden en het Schengengebied, en de justitiële zaken m.b.t. de verlening van het Nederlanderschap door naturalisatie en optie) en het beroep op de Gouverneur van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

30

Beleidsartikelen

Curaçao om als orgaan van het Koninkrijk toezicht te houden op bestuursdaden van de Raad van Ministers in de diverse werkterreinen van de
overheid.
Alhoewel de beperkte omvang van het Kabinet met zich mee brengt dat
de vereiste expertise en adviescapaciteit niet altijd beschikbaar is, is het
ook in 2011 niet noodzakelijk gebleken een beroep te doen op extra
personele inzet. Enige flexibiliteit bij de inzet van derden blijft desalniettemin aangewezen.
Bij een aantal consulaire en justitiële processen is het Kabinet afhankelijk
van de informatie die door landsdiensten wordt verstrekt. De kwaliteit en
de bereidheid tot en de mate van samenwerking is daarom bepalend voor
het resultaat.
7.1 Prestaties en productgegevens
2011 (realisatie in aantallen)
Landsbesluiten/-verordeningen/-personeel
Reisdocumenten
Visa
Naturalisaties (ingenomen verzoeken)
Naturalisatieceremonies
Opties (ingenomen verzoeken)
Gratieverzoeken
Uitleveringen
Paspoortsignaleringen
Audits afgifte reisdocumenten3
Overvliegvergunningen en havenbezoeken
Adviseren en doorgeleiden voorstellen Koninklijke onderscheidingen
3

7 847
604
199
64
14
122
62
1
0
1
176
51

Audit december 2011 kon wegens ziekte geen doorgang vinden.

3. Budgettaire gevolgen van beleid
7.2 Kabinet van de Gouverneur van Curaçao
Overzicht budgettaire
gevolgen van beleid (in
€ 1 000)

Verplichtingen
Uitgaven
1. apparaat
Ontvangsten

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2007

2008

2009

2010

2011

begroting

2 789
2 789
2 789
316

2 920
2 920
2 920
40

0

Verschil

– 131
– 131
– 131
276

Financiële toelichting
In 2011 is door het land Curaçao geen volledige naturalisatietoets
afgenomen, waardoor minder mensen dan voorzien hebben kunnen
voldoen aan de voorwaarden voor het indienen van een verzoek tot
naturalisatie. Dit heeft tot gevolg gehad dat er lagere ontvangsten werden
geraamd bij de najaarsnota. Uiteindelijk bleken de ontvangsten mee te
vallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

31

Beleidsartikelen

4. Operationele doelstellingen
7.3
Operationele doelstelling 1

Motivering

Ondersteuning van de Gouverneur
De ambtelijke ondersteuning van de Gouverneur is er op
Het Kabinet signaleert en analyseert
gericht dat deze zijn taken als Lands- en Koninkrijksorgaan
politieke, bestuurlijke en maatschapoptimaal kan vervullen.
pelijke ontwikkelingen en adviseert de
Gouverneur daarover. Het Kabinet is
geen beleidsvormend orgaan. De
informatieverwerving en analyses zijn
uitsluitend bedoeld ter ondersteuning
en advisering van de Gouverneur.

Realisatie
Ja

Operationele doelstelling 2
Motivering
Bekrachtiging Landsverordeningen en De Gouverneur bekrachtigt als hoofd van de Curaçaose
Landsbesluiten
regering landsverordeningen, landsbesluiten houdende
algemene maatregelen en landsbesluiten. Aan de
Gouverneur voorgedragen landsverordeningen en landsbesluiten worden getoetst aan de Staatsregeling, Rijkswetgeving, Algemene Maatregelen van Rijksbestuur en
Verdragen, alsmede aan het algemeen belang van het
Koninkrijk en van het land Curaçao. Het Kabinet bereidt deze
toetsing voor en adviseert de Gouverneur ter zake van de
verdere afdoening.

Realisatie
Ja

Operationele doelstelling 3
Uitvoeringstaken
In enkele verdragen en Rijkswetten is
bepaald dat de Gouverneur belast is
met de uitvoering. Hierbij gaat het
bijvoorbeeld om de Paspoortwet, het
Verdrag van Schengen en de Rijkswet
op het Nederlanderschap. Het Kabinet
zorgt voor afkondiging van Rijkswetten en Algemene Maatregelen van
Rijksbestuur, geeft namens de
Gouverneur paspoorten, laissezpassers en visa uit, beoordeelt en
besluit op optieverklaringen,
registreert naturalisatieverzoeken,
neemt de leges in ontvangst en
geleidt de naturalisatieverzoeken
door, organiseert de naturalisatieceremonies en beoordeelt aanvragen voor
toestemming voor schepen en
luchtvaartuigen die het Curaçaose
deel van territorium van het Koninkrijk
doorkruizen of willen bezoeken.

Realisatie
Ja

Motivering
Het Kabinet geeft op deze wijze, binnen de grenzen van de
bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de
Gouverneur van Curaçao, namens hem invulling aan diens
wettelijke taken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

32

Beleidsartikelen

ARTIKEL 8. KABINET VAN DE GOUVERNEUR VAN SINT
MAARTEN
1. Algemene beleidsdoelstelling
De missie van het kabinet is het optimaal ondersteunen van de
Gouverneur in de uitoefening van zijn taken in zijn beide hoedanigheden:
als het onschendbare hoofd van de regering van het land Sint Maarten en
als orgaan van het Koninkrijk. De taken van het kabinet zijn afgeleid van
de wettelijke taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de
Gouverneur. De belangrijkste taken en bevoegdheden van de Gouverneur
van Sint Maarten zijn opgenomen in het Statuut voor het Koninkrijk, de
Staatsregeling van Sint Maarten, verschillende (organieke) Sint Maartense
landsverordeningen, Koninkrijkswetgeving en het Reglement van de
Gouverneur van Sint Maarten. Aan het feit dat de Gouverneur bevoegd
orgaan is in de uitvoeringsregelingen van de Rijkswet op het Nederlanderschapen van de Rijkswet Paspoortwet ontleent het kabinet van de
Gouverneur veel dienstverlenende, uitvoerende werkzaamheden.
Daarnaast zijn de taken en inrichting van het kabinet vastgelegd in een
instellings- en beheersbesluit, evenals in een Organisatie- en Formatieplan.
2. Speerpunten
In het kader van een samenwerkingsconvenant met het Land Sint Maarten
is gedurende een periode van een jaar de uitgifte van paspoorten aan
ingezetenen van Sint Maarten verricht door de Gouverneur. In de concrete
uitwerking van die samenwerking geschiedt de uitgifte van paspoorten bij
de Burgeradministratie onder verantwoordelijkheid van het kabinet. Per
10 oktober 2011 heeft de Gouverneur het mandaat tot uitgifte van
paspoorten aan ingezetenen van Sint Maarten gemandateerd aan de
Burgeradministratie. Hierbij is het eerder genoemde convenant nog
steeds actueel en wordt er onder het mandaat toezicht gehouden door
maandelijkse overleggen tussen directeur kabinet en hoofd van de
Burgeradministratie en per kwartaal door overleg tussen Gouverneur en
Minister van Algemene Zaken. Het mandaat is conditioneel en tijdelijk
verleend.
Primair stond in het eerste jaar de opbouw van het kabinet dat conform
wettelijke en constitutionele opdracht kan acteren centraal. Dit gold ook
voor de procedures met betrekking tot verkrijging van Nederlanderschap
door naturalisatie en optie. De uitgifte van (diplomatieke) paspoorten als
ook visa is ingericht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

33

Beleidsartikelen

3. Budgettaire gevolgen van beleid
8.1 Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
Overzicht budgettaire
gevolgen van beleid (in
€ 1 000)

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2007

2008

2009

2010

2011

begroting

2 787
2 617
2 617
217

1 747
1 747
1 747
0

Verplichtingen
Uitgaven
1. apparaat
Ontvangsten

Verschil

1 040
870
870
217

Financiële toelichting
Het Kabinet is op 10 oktober 2010 opgericht en 2011 is grotendeels een
opbouwjaar geweest. Het verschil in uitgaven wordt verklaard door het
verhogen van het personeelsbudget, juridische ondersteuning en
opbouwkosten van het Kabinet.
Het eerste jaar van het kabinet wordt gekenmerkt door vooral initiële
projecten. Ten eerste de verbouwing die in twee fasen is uitgevoerd. De
verbouwing van het consulaire deel van het gebouw en de serverroom is
als eerste gerealiseerd en in april 2011 opgeleverd. Die van het gouverneursdeel en het representatieve deel van het kabinet is pas in oktober
2011 opgeleverd.
Voor de concrete uitwerking van samenwerkingsconvenant met het Land
voor de paspoortuitgifte aan ingezetenen was een uitgezonden
medewerker in dienst tot 10 oktober 2011. Voorts hebben gedurende zes
maanden twee medewerkers van de IND ondersteuning verleend bij de
verwerking van de naturalisatiedossiers.
Het werkaanbod van het kabinet wordt naast het consulaire werk voor een
belangrijk deel bepaald door de agenda van de gouverneur, inkomende
stroom uit diverse ministeries, verzoekschriften van burgers, bezwaar- en
beroepsschriften. Om dit nieuwe proces in ontwikkeling vorm te kunnen
geven is de formatie sedert 1 september 2011 met een jurist uitgebreid.
Ten slotte vallen de personele kosten structureel hoger uit dan aanvankelijk in 2010 geraamd.
4. Operationele doelstellingen
8.2
Operationele doelstelling

Activiteiten 2011

Ondersteunen Gouverneur

Drie medewerkers ondersteunen en adviseren de
Gouverneur
Toetsen en doorgeleiden van de aan de
Gouverneur voorgelegde Antilliaanse conceptregelgeving en besluiten
Verzorgen van audits bij de eilandgebieden ter
verbetering van het proces van de uitgifte van
paspoorten

Doorgeleiden tekenstukken

Uitvoeringstaken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

realisatie
ja
ja

ja

34

Niet-Beleidsartikelen

5. DE NIET- BELEIDSARTIKELEN
ARTIKEL 10. NOMINAAL EN ONVOORZIEN
10.1 Nominaal en onvoorzien
Overzicht budgettaire
gevolgen van beleid (in
€ 1 000)

Verplichtingen
Uitgaven
1. loonbijstelling
2. prijsbijstelling
3. onvoorzien
Ontvangsten

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Vastgestelde

2007

2008

2009

2010

2011

begroting

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

27
27
0
0
27
0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

Verschil

– 27
– 27
0
0
27
0

35

Bedrijfsvoeringsparagraaf

5. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF
Artikel 1. Raad van State
1. Financiële rechtmatigheid
In 2011 zijn de tolerantiegrenzen voor de rechtmatigheid niet
overschreden. Er is sprake van een getrouwe weergave.
2. Totstandkoming (niet financiële) informatie
De totstandkoming van de financiële – en niet financiële informatie in het
jaarverslag voldeed niet geheel aan de eisen. De door de RAD geconstateerde onvolkomenheden heeft de Raad van State inmiddels hersteld.
3. Financieel en materieel beheer
De Raad van State heeft in 2011 een deel van de in voorgaande jaren
aangegane verplichtingen afgeboekt. De RAD adviseert de Raad van State
het verplichtingenbeheer zodanig in te richten dat een zo goed mogelijke
inschatting van de aangegane verplichtingen kan worden gemaakt.
4. Overige aspecten
Er hebben zich geen bijzonderheden voor gedaan.
Artikel 2. Algemene Rekenkamer
We besteden op een gestructureerde wijze aandacht aan het primaire
proces, aan de ondersteunende processen en aan de hiermee samenhangende beheerstaken. Op basis van maandelijkse managementinformatie
wordt beoordeeld of onze taken doelmatig en rechtmatig worden
uitgevoerd. Waar nodig sturen we bij. In deze paragraaf worden opvallende zaken in de bedrijfsvoering toegelicht.
1. Financiële rechtmatigheid
In 2011 zijn de tolerantiegrenzen voor de rechtmatigheid niet
overschreden. Er is sprake van een getrouwe weergave.
Wel is gebleken dat aandacht moet worden besteed aan de aanbestedingsprocedures. De inkoopprocedures zullen worden verscherpt om
risico’s op fouten uit te sluiten. Ook zal worden geïnvesteerd in uitbreiding
van kennis op dit terrein.
2. Totstandkoming (niet financiële) informatie
De managementinformatiesystemen hebben voldaan aan de kwaliteitseisen. Er hebben zich in 2011 geen zodanige verstoringen voorgedaan dat
de juistheid, volledigheid, tijdigheid, continuïteit en vertrouwelijkheid in
gevaar zijn gebracht. De managementinformatie is reproduceerbaar.
Naast de maandelijkse managementinformatie werden kwartaalrapportages opgesteld. Enerzijds is de kwartaalrapportage bedoeld om inzicht te
krijgen in de impact van onze activiteiten en hieruit lessen te trekken voor
de toekomst. Anderzijds wordt hiermee de uitvoering van het werkprogramma in kaart gebracht. Op basis van die informatie kan beter gestuurd
worden op de uitvoering van het werkprogramma en op verbetering van
onze werkzaamheden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

36

Bedrijfsvoeringsparagraaf

3. Financieel en materieel beheer
De inzet van de beheersinstrumenten heeft in het verslagjaar 2011
geresulteerd in beheerste bedrijfsprocessen. Toch is er nog een aantal
verbeterpunten. De belangrijkste hiervan zijn:
Personeelsuitgaven
De Algemene Rekenkamer maakt gebruik van de dienstverlening van
P-Direkt. De extra controlemaatregelen die vanaf het begin zijn ingevoerd
om een juiste, tijdige en volledige verwerking van mutaties in de
salarisadministratie te waarborgen, zijn in 2011 voortgezet. Bij de
invoering van P-Direkt hebben wij ervoor gekozen om bepaalde taken te
laten uitvoeren door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Het betreft bijvoorbeeld de feitelijke loonbetalingen en
de aangiftes voor de loonbelasting en het afdragen daarvan. Wij zijn met
P-Direkt in gesprek om deze inrichting te wijzigen, zodat de Algemene
Rekenkamer niet langer afhankelijk is van de dienstverlening van het
ministerie van BZK.
Aanvullende interne controle
Hoewel de aanvullende interne controles begin 2011 voortvarend werden
opgepakt, zijn gedurende het jaar toch vertragingen opgetreden. Het
zwaartepunt van uitvoering lag wederom aan het einde van het jaar
doordat in 2011 prioriteit werd gegeven aan de invoering van een nieuw
financieel systeem. Het tijdig uitvoeren van aanvullende interne controles
blijft ook in 2012 een aandachtspunt.
Budgetbeheersing
Relatief laat in het jaar werd duidelijk dat zowel de uitgavenbegroting als
de ontvangstenbegroting niet volledig gerealiseerd zouden worden. Dit is
met name veroorzaakt door vertragingen bij het afsluiten van contracten
voor activiteiten op de Caribische eilanden die door derden worden
gefinancierd. Van invloed was ook dat een aantal publicaties werd
doorgeschoven naar 2012 en dat het project digitalisering van het
onderzoek van de verantwoording vertraging heeft opgelopen.
Een deel van de lagere uitgaven is gerealiseerd door inspanningen om de
bedrijfsvoering in 2011 verder te versoberen en waar mogelijk te
bezuinigen. Dit beleid zullen wij in 2012 voortzetten. Omdat nog onduidelijk is in hoeverre veranderingen in de rijksdienst onze werkzaamheden
zullen beïnvloeden, kunnen wij op voorhand geen nadere bezuinigingstoezeggingen doen. In 2012 zal de realisatie van de begroting nauwgezet
worden gevolgd.
EUROSAI 2014
In 2014 organiseert de Algemene Rekenkamer, dan als voorzitter van deze
Europese organisatie van rekenkamers, het EUROSAI-congres. In 2010 is
aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gemeld dat
deze verplichting is aangegaan. De kosten hiervan zullen naar schatting
€ 1 miljoen bedragen. Met de projectorganisatie zijn we in 2011
voorzichtig van start gegaan. We hebben goede hoop in het voorjaar van
2012 over het budget zekerheid te krijgen.
Open standaarden
De Algemene Rekenkamer voldoet volledig aan artikel 3, eerste lid van de
Instructie rijksdienst bij aanschaf ICT-diensten of ICT-producten. Wij zijn
niet afgeweken van open standaarden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

37

Bedrijfsvoeringsparagraaf

4. Overige aspecten
Tijdigheid betaling crediteuren
84,6% van de facturen is binnen dertig dagen na factuurdatum betaald. In
meer dan de helft van de overige facturen ligt de oorzaak van de
overschrijding van deze termijn buiten de Algemene Rekenkamer.
Facturen werden soms lang na de op de factuur vermelde datum
ontvangen. De Algemene Rekenkamer streeft ernaar in 2012 ten minste
90% van de facturen binnen dertig dagen te betalen.
Betere sturing op output
In 2011 werden maatregelen getroffen om de productiviteit te laten
toenemen. Deze maatregelen hebben in 2011 hun vruchten afgeworpen.
In vergelijking met 2010 werden in 2011 met een vrijwel gelijk aantal fte’s
(276 in 2011, 277 in 2010), substantieel meer dagen (6%) aan onderzoeken
besteed.
Strategisch personeelsbeleid
In 2011 zijn belangrijke stappen gezet om te komen tot een nieuw
strategisch personeelsbeleid. Hierin worden onder andere de resultaten
uit het medewerkers- tevredenheidsonderzoek meegenomen.
Samenwerking met andere Hoge Colleges van Staat
Sinds april 2011 verricht de Algemene Rekenkamer financieel administratieve taken voor de Nationale ombudsman. Sinds september 2011 maken
wij gebruik van het financieel administratieve systeem van de Tweede
Kamer. De samenwerking met de Nationale ombudsman en de Tweede
Kamer levert beperkte efficiency op. De belangrijkste doelstelling van de
samenwerking is de mogelijkheid de continuïteit van de financieel
administratieve gegevensverwerking beter te kunnen waarborgen.
Terugdringen aantal werkplekken
In totaal werden in 2011 negentig van onze werkplekken bij ministeries
opgeheven. Hiermee heeft de Algemene Rekenkamer een bijdrage
geleverd aan de bezuinigingen van de rijksoverheid. De ministeries
besparen hiermee gezamenlijk circa € 900 000. Het aantal werkplekken is
hiermee in 2011 teruggebracht van circa 1,5 naar 1,2 werkplek per fte. In
2012 zal de Algemene Rekenkamer zich inspannen om het aantal
werkplekken verder terug te dringen naar 0,9 per fte. Hiermee zal een
verdere bijdrage geleverd worden aan de bezuinigingen van de rijksoverheid. Bovendien stimuleert het de ontwikkeling richting het «nieuwe
werken».
Artikel 3. De Nationale ombudsman
1. Financiële rechtmatigheid
De begrotingsuitvoering is rechtmatig verlopen. De inkoopprocedures zijn
correct verlopen.
2. Totstandkoming (niet financiële) informatie
Voor de totstandkoming van de (niet financiële) beleidsinformatie wordt
gebruik gemaakt van diverse systemen. De huidige systemen doen
waarvoor ze zijn ingericht en volgen elke klacht. De systemen worden
gebruikt voor het vergaren van informatie voor het jaarverslag,
incidentele verslagen en voor maandelijkse managementrapportages.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

38

Bedrijfsvoeringsparagraaf

3. Financieel en materieel beheer
Het financieel beheer voldoet aan de eisen van rechtmatigheid,
ordelijkheid en controleerbaarheid en wordt overigens zo doelmatig
mogelijk ingericht. Eind 2011 is een risicoanalyse uitgevoerd. Hierin wordt
duidelijk dat de risico’s zeer beperkt zijn en beheersbaar. In 2012 worden
de aanbevelingen uit de analyse doorgevoerd.
4. Overige aspecten
Digitalisering
Het project digitalisering primair proces verloopt conform planning en
binnen het hiervoor beschikbare budget. In 2011 is een Europese
aanbesteding afgerond voor de aanschaf van een Document Management
System ten behoeve van dit project. Het project ligt op koers en de
implementatie vindt plaats in 2012.
Kinderombudsman
In 2011 is de implementatie van de Kinderombudsman afgerond. De
Kinderombudsman is benoemd per 1 april en full swing met zijn team van
start gegaan.
Administratieve organisatie
De administratieve organisatie (AO) en interne controle van de organisatie
heeft voldoende aandacht gekregen. Zowel primaire als ondersteunende
processen zijn uitgebreid onder de loep genomen en beschreven. Dit heeft
ook in 2011 geleid tot verdere verbetering van deze processen.
Volmacht en mandaat
De huidige structuur rondom mandaten en volmacht werken conform
vastgestelde besluiten. De besluiten zijn in 2011 aangepast aan de
organisatiestructuur en de invulling van processen.
Inkoop
In 2011 zijn alle Europese aanbestedingen afgerond die in 2010 zijn
gestart. Daarnaast zijn in 2011 2 Europese aanbestedingen opgestart. Eén
aanbesteding wordt afgerond begin 2012. Het verloop van inkooptrajecten
en de dossiervorming verloopt conform de vastgestelde processen.
Betaaltermijnen
In 2011 zijn de betaaltermijnen van de Nationale ombudsman redelijk en
daarmee minder goed dan vorig jaar. Dit komt door organisatorische
veranderingen en de implementatie en wennen aan een nieuw financieel
systeem. In 2012 wordt hard gewerkt aan het herstel van goede betaaltermijnen.
Artikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden
1. Financiële rechtmatigheid
De uitvoering van de begroting is in het algemeen rechtmatig verlopen.
De Kanselarij heeft ook in dit verslagjaar ervoor gekozen om in het kader
van de ICT voort te borduren op de ingeslagen weg door gebruik te
maken van de diensten die door de eerste bouwer van Daisy 1 konden
worden aangeboden bij de nadere aanpassingen van de databestanden.
Als gevolg daarvan is een bedrag van in totaal € 129 000 niet onder de
concurrentiestelling gebracht en derhalve niet onder de regels van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

39

Bedrijfsvoeringsparagraaf

Europese aanbesteding. Voor de overige aanschaffingen heeft de
Kanselarij uitgaven gedaan binnen de vastgestelde begroting voor het
dienstjaar 2011. Aan de ontvangstzijde worden verantwoord de
ontvangen bijdragen van de provincies in het kader van medegebruik van
het Daisysysteem alsmede de ontvangen waarborgsommen van nog in
leven zijnde gedecoreerden die om hun moverende redenen het versiersel
in langdurige bruikleen wensen te behouden, ook na hun overlijden ten
behoeve van de hun nabestaanden en de ontvangen waarborgsommen
van nabestaanden die het versiersel van hun overleden dierbaren in
langdurige bruikleen wensen te behouden. Jaarlijks wordt uitgegaan van
een minimaal inkomen van € 29 000,– aan ontvangen waarborgsommen.
Dit bedrag is telkenjare onzeker omdat de wens daartoe bij de gedecoreerden dan wel bij hun nabestaanden ligt.
2. Totstandkoming (niet financiële) beleidsinformatie.
Aan het interne informatiesysteem wordt informatie ontleend ten behoeve
van de wekelijkse vergadering van het Kapittel voor de Civiele Orden, het
Managementsteam en de wekelijkse afdelingsoverleggen. Deze informatie
is van betekenis voor de sturing van de processen binnen de organisatie
van de Kanselarij der Nederlandse Orden. Daar het decoratiejaar voor het
Kapittel voor de Civiele Orden loopt van 1 mei tot en met 30 april kan nog
geen exacte weergave worden gedaan van het aantal decoratievoorstellen
dat negatief dan wel positief is voorzien van een zwaarwegend advies van
het Kapittel voor de Civiele Orden. Het jaarverslag is in overeenstemming
met artikel 5 RPE.
3. Financieel- en materieel beleid
Alle processen binnen de organisatie van de Kanselarij der Nederlandse
Orden ten behoeve van het functioneren van het Kapittel der Militaire
Willems-Orde, het Kapittel voor de Civiele Orden en de Kanselarij zelf, zijn
vastgesteld in een Administratieve Organisatiebeschrijving, die ten
gevolge van doorgevoerde veranderingsprocessen telkenmale wordt
aangepast.
4. Overige aspecten
Binnen de Kanselarij der Nederlandse Orden hebben zich geen reorganisaties voorgedaan. Daarnaast hebben zich naar de opvatting van de
Kanselarij geen noemenswaardige aanbestedingen of inkopen
voorgedaan waarvoor een brede aanbesteding in EU-verband moest
plaatshebben.
Artikel 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba
1. Financiële rechtmatigheid
De begrotingsuitvoering 2011 is rechtmatig verlopen.
2. Totstandkoming (niet financiële) informatie
Gegevens over naturalisatieverzoeken, reisdocumenten, visa en optieverzoeken worden ontleend aan de wettelijke registratie, tezamen met de
verplichting tot archiveren van de bijbehorende documenten.
Voornoemde registraties worden ondersteund door geautomatiseerde
gegevensbestanden (zoals RAAS en NVIS). Voorts worden gegevens voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

40

Bedrijfsvoeringsparagraaf

de andere categorieën ontleend aan het document management systeem,
waarin alle inkomende en uitgaande stukken waarop een archiveringsverplichting ligt, worden geregistreerd.
3. Financieel en materieel beheer
Sturing van het financieel beheer verloopt op basis van maandelijkse
vergelijkingen tussen begroting, jaarplan, voorgenomen uitgaven en het
maandelijks gegenereerde uitputtingsoverzicht.
4. Overige aspecten
Organisatie: per medio september is de gewenste coördinator bedrijfsvoering aangetreden, zodat de directeur en senior adviseur/
plaatsvervangend directeur zich meer kunnen richten op hun adviserende
werkzaamheden. Per eind december is het contract van de tijdelijke
consulair medewerker beëindigd en is afscheid genomen van een tweetal
uitzendkrachten (benodigd voor de verwerking van de vele naturalisatieverzoeken). Het convenant betreffende de ondersteuning bij de afgifte van
paspoorten door de afdeling bevolking werd verlengd en de hiervoor
uitgezonden medewerker heeft verlenging van haar plaatsing gekregen.
Huisvesting: diverse interne verbouwings- en renovatiewerken werden
uitgevoerd en de luchtkoelinginstallatie is vernieuwd.
Artikel 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao
1. Financiële rechtmatigheid
De begrotingsuitvoering 2011 is rechtmatig verlopen.
2. Totstandkoming niet financiële beleidsinformatie
Interne en externe niet financiële beleidsinformatie wordt verstrekt door
diverse instanties zoals reeds vermeld onder 7.3 en 7.4. Deze informatie
wordt bijgehouden in het Document Management Systeem, de verstrekte
paspoort en visa registratiesystemen, het boekhoudprogramma van Exact
of in eigen beheer ontwikkelde spreadsheets en/of databases.
3. Financieel en Materieel beheer
In verband met de staatkundige veranderingen binnen de Nederlandse
Antillen zijn in 2010 en 2011 de belangrijkste consulaire, financiële en
bedrijfsmatige processen geactualiseerd naar de nieuwe situatie.
4. Overige aspecten
In verband met de staatkundige veranderingen heeft het ministerie van
BZK het budget en formatie van het Kabinet naar beneden aangepast en
vastgesteld.
Artikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
1. Financiële rechtmatigheid
De begrotingsuitvoering 2011 is rechtmatig verlopen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

41

Bedrijfsvoeringsparagraaf

2. Totstandkoming (niet financiële) informatie
Processen en informatie worden beheerd in een Document Management
Systeem, systemen uitgifte van paspoorten en visa, financiële administratie of eigen beheersystemen. Ook organisatie en personeelsinformatie
is gedocumenteerd.
3. Financieel en materieel beheer
De inrichting en verbouwing van het kabinet is in 2011 gerealiseerd.
4. Overige aspecten
Nieuwe handboeken en procesbeschrijvingen op het terrein van
veiligheid, personeel en organisatie als ook ARBO zijn samengesteld.
Het overleg tussen SG en directeuren kabinet heeft geresulteerd in
separate verslaglegging van bedrijfsvoeringskernwaarden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

42

C. JAARREKENING
7. Verantwoordingsstaat
Verantwoordingsstaat 2011 van de Raad van State, de Algemene Rekenkamer, de Nationale Ombudsman, De Kanselarij der Nederlandse Orden, het
Kabinet van de Gouverneur van de Nederlandse Antillen en het Kabinet van de Gouverneur van Aruba (IIB).

Verantwoordingsstaat 2011 Hoge Colleges en Kabinetten (IIB)

Art.

Omschrijving

(1)

(2)

(3) = (2) – (1)

Oorspronkelijk vastgestelde begroting

Realisatie

Verschil

Verplichtingen

1
2
3
4
6
7
8

10

Beleidsartikelen
Raad van State
Algemene Rekenkamer
De Nationale Ombudsman
Kanselarij der Nederlandse Orden
Kabinet van de Gouverneur van
Aruba
Kabinet van de Gouverneur van
Curaçao
Kabinet van de Gouverneur van Sint
Maarten
Niet-beleidsartikelen
Nominaal en onvoorzien

116 026

3 687

61 200
29 125
16 028
3 522

61 200
29 125
16 028
3 522

1 852
1 217
489
29

1 457

1 457

2 920

Verplichtingen

Uitgaven Ontvangsten

122 140

6 711

64 870
28 866
17 130
4 623

65 264
28 802
16 619
3 957

2 858
698
2 320
65

60

2 128

2 092

2 920

40

2 789

1 747

1 747

0

27

27

0

Verplichtingen

Uitgaven Ontvangsten

6 114

3 024

3 670
– 259
1 102
1 101

4 064
– 323
591
435

1 006
– 519
1 831
36

237

671

635

177

2 789

316

– 131

– 131

276

2 787

2 617

217

1 040

870

217

0

0

0

– 27

– 27

0

Jaarrekening

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

Totaal

Uitgaven Ontvangsten

43

Jaarrekening

C.2. Saldibalans per 31 december 2011
Saldibalans per 31 december 2011 van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (H2B)
1)

Uitgaven 2011

3)

Liquide middelen

4)

Rekening-courant RHB

122 136 532

2)

Ontvangsten 2011

6 712 099

690 572
Rekening-courant RHB

113 414 069

4a)
5)

8)

Uitgaven buiten begrotingsverband
(intra-compt. vorderingen)

1 218 956

6)

Ontvangsten buiten begrotingsverband
(intra-comptabele schulden

216 705

8a)

Tegenrekening extra-comptabele
vorderingen

Extra-comptabele vorderingen

10)

Voorschotten

4 441 336

10a)

12a)

Tegenrekening openstaande verplichtingen

5 622 534

12)

TOTAAL

134 326 635

3 919 892

216 705

Tegenrekening
voorschotten
Openstaande verplichtingen

4 441 336

5 622 534
TOTAAL

134 326 635

Toelichting op de saldibalans van de Overige Hoge Colleges van
Staat en Kabinetten (II B) over het jaar 2011
Ad 1 en 2. Uitgaven en ontvangsten 2011
Bij de begrotingsuitgaven en -ontvangsten zijn de gerealiseerde uitgaven
en ontvangsten opgenomen met betrekking tot het jaar waarvoor de
Rijksrekening nog niet door de Tweede Kamer is goedgekeurd (2011).
Ad 3. Liquide middelen
De post liquide middelen is opgebouwd uit het saldo bij de banken en de
contante gelden aanwezig in de kluis van de kasbeheerders.
Het totaalbedrag van € 690 572 is als volgt opgebouwd:
Raad van State
Algemene Rekenkamer
Kanselarij der Nederlandse Orden
Kabinet van de Gouverneur van Curaçao
Kabinet van de Gouverneur van Aruba
Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten

€
€
€
€
€
€

778
703
1 218
384 541
105 842
197 490

Totaal

€

690 572

Ad 4. Rekening-courant RHB
Op de Rekening-courant met de Rijkshoofdboekhouding is de financiële
verhouding met het Ministerie van Financiën weergegeven. Opgenomen
is het bedrag in overeenstemming met het saldobiljet van genoemd
departement.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

44

Jaarrekening

Ad 5. Uitgaven buiten begrotingsverband (intra-comptabele
vorderingen)
Het bedrag van € 1 218 956 aan uitgaven buiten begrotingsverband is als
volgt opgebouwd:
a

b

Vorderingen kasbeheerders Overige Hoge Colleges van Staat en Kabinetten:
Raad van State
Algemene Rekenkamer
Nationale ombudsman
Kabinet van de Gouverneur van Aruba
Kabinet van de Gouverneur van Curaçao
Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
Overige intra-comptabele vorderingen

€
€
€
€
€
€
€

312 840
32 900
595 578
2 750
184 967
5 922
83 999

Totaal

€

1 218 956

Ad a. Vorderingen kasbeheerders Overige Hoge Colleges van Staat en
Kabinetten
De vorderingen van de Raad van State bestaan onder andere uit personeelsvoorschotten (€ 46 784), kosten nieuwbouw (€ 163 929) en de post
debiteuren (€ 72 836).
De vorderingen van de Nationale ombudsman (€ 595 578) bestaan uit een
verzameling van diverse debiteuren.
De vorderingen van het Kabinet van de Gouverneur van Curaçao hebben
betrekking op onder andere het ministerie van V&J inzake naturalisatiegelden (€ 79 143) en paspoortgelden (€ 76 511).
Ad b. Overige intra-comptabele vorderingen
De overige posten betreffen voornamelijk vorderingen op personeel
(€ 83 999).
Ad 6. Ontvangsten buiten begrotingsverband (intra-comptabele
schulden)
Het bedrag van € 3 919 892 aan ontvangsten buiten begrotingsverband is
als volgt opgebouwd:
a

b
c

Schulden kasbeheerders Overige Hoge Colleges van Staat en Kabinetten:
Raad van State
Algemene Rekenkamer
Nationale ombudsman
Kabinet van de Gouverneur van Aruba
Kabinet van de Gouverneur van Curaçao
Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
Nog af te dragen loonheffing en sociale premies
Overige intra-comptabele schulden

€
€
€
€
€
€
€
€

1 551 231
1 400
94 314
43 052
464 547
283 769
1 479 958
1 621

Totaal

€

3 919 892

Ad a. Schulden kasbeheerders Overige Hoge Colleges van Staat en
Kabinetten
De schuld van de Raad van State bestaat grotendeels uit de afdracht
loonheffing december 2011 (€ 1 273 560) en van rekening-courant
houders ontvangen voorschotten griffierecht die maandelijks per incasso
worden verrekend (€ 226 121).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

45

Jaarrekening

De schuld van de Nationale ombudsman betreft subsidies Caribisch
Nederland (€ 42 979) en Rwanda (€ 46 430).
De schuld van het Kabinet van de Gouverneur van Aruba bestaat uit nog
af te dragen naturalisatiegelden (€ 20 101).
De schuld van het Kabinet van de Gouverneur van Curaçao bestaat uit een
schuld betreffende BZK/OKG (€ 431 895).
De schuld van het Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten bestaat
uit af te dragen paspoortleges (€ 268 907) en crediteuren (€ 9 907).
Ad b. Nog af te dragen loonheffing en sociale premies
Het betreft de in de maand december 2011 ingehouden loonheffing en
sociale premies die in de maand januari 2012 aan de betreffende
instanties zijn doorbetaald.
Ad c. Overige intra-comptabele schulden
Het saldo bestaat uit een schuld aan het Ministerie van Binnenlandse
Zaken Hoofdstuk VII (€ 1 621) m.b.t. inhouding salarissen.
Ad 8. Extra-comptabele vorderingen
Ad 8a. Tegenrekening extra-comptabele vorderingen
Het totaalbedrag van € 216 705 is als volgt opgebouwd:
Algemene Rekenkamer
Nationale ombudsman

€
€

184 614
32 091

Totaal

€

216 705

Het saldo van de Algemene Rekenkamer betreft vorderingen op Agentschap NL (€ 83 271), een vordering op Universiteit Nyenrode (€ 45 348)
en een vordering op AR Aruba (€ 25 623). Alle afwikkelingen van de
vorderingen vinden plaats in februari 2012.
De vorderingen van de Nationale ombudsman betreffen vorderingen op
derden in het kader van het normvergoedingenbesluit NOM (€ 32 091).
Ad 10. Extra-comptabele voorschotten
Ad 10a. Tegenrekening extra-comptabele voorschotten
De saldi van de per 31 december 2011 openstaande voorschotten en van
de in 2011 afgerekende voorschotten kunnen als volgt worden gespecificeerd:
Stand openstaande voorschotten per 31 december 2011:
Raad van State
Algemene Rekenkamer
Nationale ombudsman
Kabinet van de gouverneur van Sint Maarten

€
€
€
€

2 794 428
670 602
948 806
27 500

Totaal

€

4 441 336

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

46

Jaarrekening

Overzicht afgerekende voorschotten in 2011:
Raad van State
Algemene Rekenkamer
Nationale ombudsman
Kabinet van de gouverneur van Sint Maarten

€
€
€
€

1 698 818
355 000
416 436
70 000

Totaal

€

2 540 254

Toelichting stand openstaande voorschotten:
De openstaande voorschotten bij de Raad van State betreffen de aan
Loyalis verstrekte voorschotten 2008 t/m 2011. Deze worden afgerekend
na een goedkeurende accountantsverklaring.
De posten van de Algemene Rekenkamer betreffen voornamelijk de aan
Loyalis verstrekte voorschotten 2008 t/m 2011. Deze worden afgerekend
na een goedkeurende accountantsverklaring.
Het bedrag dat openstaat bij de Nationale ombudsman is de aan Loyalis
verstrekte voorschotten 2008 t/m 2011. Deze worden afgerekend na een
goedkeurende accountantsverklaring.
De voorschotten van het Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
betreffen reisvoorschotten inzake korte uitzendingen naar Sint Maarten.
Ad 12. Openstaande verplichtingen
Ad 12a. Tegenrekening openstaande verplichtingen
Het bedrag van € 5 622 534 aan openstaande verplichtingen is als volgt
opgebouwd:
Verplichtingen 1 januari 2011
Aangegane verplichtingen in 2011

Tot betaling gekomen in 2011
Negatieve bijstellingen verplichtingen uit eerdere begrotingsjaren

Totaal openstaande verplichtingen per 31 december 2011

€

122 136 532

€

1 309 388

€
€

5 875 664
123 192 790

€

129 068 454

€

123 445 920

€

5 622 534

+

–/–

Gegevens zijn ontleend aan de administratie van de kasbeheerders.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

47

8. TOPINKOMENS
Op grond van artikel 6 van de Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens (Stb. 2006, 95) is een overzicht opgenomen
van de medewerkers die in het verslagjaar meer verdiend hebben dan het gemiddelde belastbare loon van de ministers. Dit gemiddelde belastbare
jaarloon is voor 2011 vastgesteld op € 193 000 (was in 2010 € 193 000).
Voor de Hoge Colleges van Staat heeft de publicatieplicht betrekking op de navolgende functionarissen.
Functie Belastbaar
jaarloon
2010

Nationale
Ombudsman

medewerker bij
de NoM

72 530

Pensioenafdrachten en
overige
voorzieningen
betaalbaar op
termijn 2010
16 207

Totaal Belastbaar
2010 jaarloon
2011

88 737

72 495

Pensioenafdrachten en
overige
voorzieningen
betaalbaar op
termijn 2011

Ontslagvergoeding 2011

Totaal
2011

17 361

149 761

239 617

Motivering

Opmerkingen

Schadeloosstelling voor
pensioenschade
en voor verschil
tussen salaris en
FPU-uitkering tot
aan pensioengerechtigde leeftijd

Ontslag per
1 januari 2012

To p i n k o m e n s

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

Organisatie

48

Organisatie

Functie Belastbaar
jaarloon
2010

Raad van State

medewerker
bij de
RvS

0

Pensioenafdrachten en
overige
voorzieningen
betaalbaar op
termijn 2010
0

Totaal Belastbaar
2010 jaarloon
2011

222 985

0

Pensioenafdrachten en
overige
voorzieningen
betaalbaar op
termijn 2011

Ontslagvergoeding 2011

Totaal
2011

0

240 375

240 375

Opmerkingen

Het bedrag van
2010 was nog
niet definitief
bepaald. In 2011
is het bedrag van
de ontslagvergoeding van
2010 definitief
vastgesteld op
netto € 221 885.
In 2011 is
hierover
€ 240 375
loonheffing
afgedragen aan
de Belastingdienst. In 2012 is
een bedrag van
€ 258 055 aan
het pensioenfonds i.v.m.
pensioenschade
betaalbaar
gesteld. Dit
bedrag zal
worden
verrekend met
hetgeen in 2010
voorlopig was
betaald.

Ontslag per
1 oktober 2000

To p i n k o m e n s

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 240 IIB, nr. 1

Motivering

49