Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 421

Wijziging van de Telecommunicatiewet in
verband met het invoeren van een
opt-in-systeem voor het overbrengen van
ongevraagde communicatie voor commerciële,
ideële of charitatieve doeleinden aan natuurlijke
personen

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 15 mei 2020
De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat, belast met het
voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer als volgt
verslag uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de regering op de gestelde vragen en de
gemaakte opmerkingen tijdig en genoegzaam zal hebben geantwoord,
acht de commissie de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel
voldoende voorbereid.
Inhoudsopgave
I.

kst-35421-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

ALGEMEEN DEEL
1.
Inleiding
2.
Juridisch kader
2.1.
ePrivacyrichtlijn
2.2.
Artikel 11.7 Telecommunicatiewet
3.
Aanleiding voor dit wetsvoorstel
3.1.
Signalen uit samenleving over problemen met
telemarketing
3.2.
Europese Commissie stelt voor ePrivacyrichtlijn
te herzien
3.3.
Vijf knelpunten
4.
Inhoud van het wetsvoorstel
4.1.1. Invoering van een opt-in-systeem voor
telemarketing
4.1.2. Reikwijdte van het opt-in-systeem
4.1.3. Wijze van verkrijgen van toestemming
4.2.
De mogelijkheid een termijn te stellen aan het
bellen op basis van de klantrelatie
4.3.
Effectieve handhaving
5.
Gevolgen
5.1.
Gevolgen voor verzenders van telemarketing
6.
Advies en consultatie
6.1.
Internetconsultatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 421, nr. 5

blz.
2
2
3
3
3
4
4
5
5
5
5
6
7
8
9
9
9
10
10

1

I. ALGEMEEN DEEL
1. Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel. Zij hebben hierover nog de volgende
vragen en opmerkingen
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennisgenomen van het
wetsvoorstel zoals dat nu voorligt. Zij zien dat er weinig is veranderd
nadat zij en andere collega’s enkele punten over dit wetsvoorstel in
wording aan de orde brachten in het algemeen overleg Marktwerking en
mededinging van 6 februari 2019. Dit ging vooral over de zorgen die er
zijn over de positie van goede doelen in dit wetsvoorstel. Hierover zullen
deze leden dan ook nogmaals enkele vragen stellen.
De leden van de GroenLinks-fractie zijn blij dat er een opt-in-regime komt
voor telemarketing. Zij vinden het namelijk, net als de meeste mensen,
ergerlijk dat men ongewenst via de telefoon wordt lastig gevallen met
allerhande aanbiedingen. Ook vinden zij dat de privacy van de consument
beschermd moet worden. Met deze wet sluit de regering zich ook netjes
aan bij wat de Europese Commissie vraagt. Toch maken deze leden zich
zorgen over één groep die ook gebruik maakt van telemarketing om ons
land juist een beetje beter te maken. Het gaat hier om erkende goede
doelen. Zeker in de huidige crisistijd zijn zij van belang bij het ondersteunen van zorgpersoneel en andere initiatieven om door deze coronacrisis heen te komen. Tegelijkertijd zien deze leden ook dat de fondsenwerving van deze goede doelen lastiger verloopt omdat collectes en
werving op straat zijn stopgezet. En als door deze wet ook nog hun
telemarketing vervalt, heeft dit negatieve gevolgen voor de inkomsten van
deze organisaties terwijl deze nu van essentieel belang zijn. Wat vindt de
regering van deze situatie? Heeft zij bij het opstellen van dit wetsvoorstel
het meest recente onderzoek van Zest mee genomen, waaruit blijkt dat er
naar verwachting tientallen miljoenen minder beschikbaar zullen zijn voor
maatschappelijke projecten en activiteiten? Zo nee, is zij bereid om hier
nader naar te kijken om de gevolgen voor goede doelen van dit
wetsvoorstel in kaart te brengen? Kan de regering hierbij ook beide
onderzoeken van Kantar en Zest tegenover elkaar zetten?
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het voorliggende wetsvoorstel. Zij zijn blij dat met dit wetsvoorstel ook de
telefonische verkoop van energiecontracten aan banden wordt gelegd.
Regulering blijkt hard nodig te zijn, na talloze voorbeelden waarbij
mensen op misleidende wijze contracten werden aangesmeerd. Deze
leden hopen dat met dit voorstel hier een eind aan komt.
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel. Deze leden hebben oog voor de
problematiek rondom ongewenste telemarketing en hebben daarom een
positieve grondhouding tegenover een wijziging van de Telecommunicatiewet in dit verband. Om voldoende consumentenbescherming te
garanderen, zijn zij echter van mening dat de voorliggende wetswijzing
aanscherping behoeft. In dit kader hebben de leden van de PvdA-fractie
enkele vragen.
De leden van de PvdA-fractie kunnen zich niet vinden in de uitzondering
die wordt gemaakt voor het bellen van bestaande of voormalige klanten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 421, nr. 5

2

Wat is de inschatting van de regering van het aandeel telefoontjes aan
bestaande of voormalige klanten binnen de telemarketing? Deelt de
regering de mening van leden van de PvdA-fractie dat vanwege deze
uitzondering het aantal ongewenste telefoontjes van bedrijven en
instellingen in de praktijk nauwelijks zal afnemen? Zo nee, waarom niet?
Zo ja, waarom houdt u dan vast aan deze uitzondering?
Deelt de regering de opvatting van de leden van de PvdA-fractie dat
bescherming van de consument het primaire doel moet zijn van voorliggende wetswijziging? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe rijmt de regering
de uitzondering voor het bellen van bestaande en voormalige klanten met
het onderzoek waaruit blijkt dat het overgrote deel van de consumenten
– klant of geen klant – niet gebeld wil worden?
Deze leden merken op dat in de naar aanleiding van deze wetswijziging
herziene reclamecode Telemarketing de telemarketingsector heeft bepaald
dat bedrijven en instellingen voormalige klanten na afloop van een
overeenkomst of laatste afname van een product maar liefst drie jaar
mogen benaderen via telemarketing. Hoe beziet u deze aanpak in het licht
van onderzoek waaruit blijkt dat slechts 1% van de respondenten achter
een termijn van drie jaar staat? Is de regering het met de leden van de
PvdA-fractie eens dat een termijn van drie jaar veel te lang is? Zo nee,
waarom niet? Indien de sector blijft vasthouden aan deze termijn, is de
regering dan bereid zelf een maximale termijn te stellen? Zo ja, welke
maximale termijn heeft de regering voor ogen? Zo nee, waarom niet?
De leden ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de voorgestelde wijziging van Telecommunicatiewet. De Telecommunicatiewet wordt gewijzigd in verband met het invoeren van een opt-insysteem voor het overbrengen van ongevraagde communicatie. Het
uitgangspunt van dit nieuwe systeem is dat telemarketing aan natuurlijke
personen niet mag plaatsvinden, tenzij zij hiervoor uitdrukkelijk
toestemming hebben gegeven. De leden onderschrijven dit uitgangspunt.
Zij hebben in deze fase op een enkel punt nog een vraag over het voorstel.
2. Juridisch kader
2.1. ePrivacyrichtlijn
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan toelichten wat de
werkingssfeer van de genoemde richtlijn is. Maakt deze richtlijn een
onderscheid tussen de bedoelde communicatie gericht op natuurlijke
personen of consumenten en bedrijven, nu het doel van de richtlijn is de
bescherming van de persoonlijke levenssfeer? Zo ja, welke invloed heeft
dit op de uitwerking van het wetsvoorstel? Kan de regering eveneens
toelichten of de op dit moment lopende onderhandelingen over het
omzetten van de ePrivacyrichtlijn in een verordening naar verwachting
ook materiële wijzigingen met betrekking tot de werkingssfeer zal
inhouden? Zo ja, is de verwachting dat als gevolg hiervan de Telecommunicatiewet andermaal aangepast zal moeten worden of wordt deze met de
voorgestelde wijzigingen toekomstbestendig, nu het voorstel van de
Europese Commissie een algemene opt-in inhoudt, overeenkomstig het
wetsvoorstel?
2.2. Artikel 11.7 Telecommunicatiewet
De leden van de VVD-fractie vragen de regering toe te lichten welke
andere direct-marketing-middelen naast telemarketing onder het huidige
artikel 11.7, vijfde tot en met elfde lid, vallen.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben nog enkele gedetailleerdere
vragen over de positie van goede doelen in dit wetsvoorstel. Zij begrijpen
dat met het huidige Bel-me-niet-register alleen consumenten met een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 421, nr. 5

3

financiële, warme, klantrelatie benaderd kunnen worden door organisaties. Deze regel maakt dat het voor commerciële bedrijven makkelijker is
om consumenten te benaderen wanneer zij bijvoorbeeld een product bij
hen gekocht hebben. Deze leden vinden de relatie van een commercieel
bedrijf der mate anders dan een maatschappelijke organisatie. Hoe kijkt
de regering aan tegen de verschillen tussen commerciële bedrijven en
goede doelen? Heeft de regering oplossingen voor de moeilijkheden die
goede doelen kunnen krijgen door deze wet? En nog wat meer in gaand
op deze klantrelatie, wat verstaat de regering onder een relatie? Kan de
regering denken over een middenweg waarbij de definitie relatie breder
wordt getrokken, waardoor ook consumenten die een petitie hebben
ondertekend, bij een bijeenkomst aanwezig waren of eerder gedoneerd
hebben benaderd kunnen worden? Welke andere manieren heeft de
regering om goede doelen tegemoet te komen?
3. Aanleiding voor dit wetsvoorstel
3.1. Signalen uit samenleving over problemen met telemarketing
De leden van de VVD-fractie lezen dat de regering op basis van een
uiteenlopend scala aan argumenten heeft geconcludeerd dat de
consument in het huidige opt-out-systeem onvoldoende beschermd
wordt. Een aantal van deze argumenten behoeft nadere toelichting. Kan
de regering toelichten wat een aantal van de meest gehoorde klachten
waren over telemarketing door middel van het verkoopkanaal «telefoon»?
Zagen deze klachten toe op het niet naleven van het opt-out-systeem of
waren deze klachten anderszins van aard?
Voorts lezen de leden van de VVD-fractie dat de regering ter onderbouwing van de stelling dat consumenten in het huidige systeem
onvoldoende beschermd worden een aantal uitingen van consumentenorganisaties aanlevert. Deze leden merken echter op dat deze uitingen onder
andere toezien op colportage en frauduleuze telemarketing ofwel
strafbare oplichting. Kan de regering toelichten of het voorkomen van
ongevraagde colportage of het tegengaan van strafbare oplichting onder
de werkingssfeer of doelstellingen van het wetsvoorstel vallen? Zo nee,
waarom is gekozen voor deze onderbouwing?
De leden van de SP-fractie vragen op welke wijze het toezicht op
energieleveranciers wordt verscherpt, omdat consumenten nu onvoldoende worden beschermd. Deze wet biedt een goede stap richting meer
consumentenbescherming, maar deze leden menen dat er nog meer
gedaan zou kunnen en moeten worden. Zij vragen of, en zo ja hoe, erop
wordt toegezien dat er niet als gevolg van deze wet een stijging van
deur-tot-deur-verkoop van energiecontracten de kop op steekt. Hoe kan dit
negatief effect worden voorkomen? Kan worden toegelicht op welke wijze
uitvoering wordt gegeven aan de motie-Beckerman c.s. (Kamerstuk
35 300 XIII, nr. 46), waarin wordt verzocht hoe het toezicht op de verkoop
van energie aan de deur kan worden verscherpt en de mogelijkheden tot
het verbieden van deur-tot-deurverkoop van energie of het instellen van
zogenaamde colportagevrije zones te onderzoeken? Ook vragen deze
leden naar de uitvoering van motie-Beckerman c.s. (Kamerstuk 30 196,
nr. 664), waarin wordt verzocht consumenten beter te beschermen bij
faillissementen van energieleveranciers door onder andere het stellen van
strengere eisen en gedupeerden te helpen. Is de regering alsnog bereid
een garantiefonds in te richten om gedupeerde klanten in geval van een
faillissement van een energieleverancier tegemoet te komen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 421, nr. 5

4

3.2. Europese Commissie stelt voor ePrivacyrichtlijn te herzien
De leden van de CDA-fractie lezen dat de regering niet wacht op de
eventuele vaststelling van de ePrivacyverordening van de Europese
Commissie, maar met dit wetsvoorstel zoveel mogelijk rekening heeft
gehouden met de inhoud van het voorstel van de Europese Commissie.
Hoe ziet het Europese krachtenveld er uit? Wat is het risico dat Nederland
nu toch vast vooruit loopt?
3.3. Vijf knelpunten
De leden van de VVD-fractie lezen in de memorie van toelichting dat een
van de gesignaleerde knelpunten binnen de huidige wetgeving de
relatieve kwetsbaarheid van natuurlijke personen voor telemarketing is.
Naar verwachting zal het voorgestelde systeem hen betere bescherming
bieden. Kan de regering toelichten of deze verwachting eveneens
gebaseerd is op het voornemen om meer in te zetten op handhaving van
de wet?
4. Inhoud van het wetsvoorstel
De leden van de VVD-fractie lezen dat naar aanleiding van de signalen
over mogelijke problemen met het huidige stelsel van regulering van
(tele-)marketing er contact is geweest met belangenvertegenwoordigers
van organisaties die opdrachtgever of opdrachtnemer zijn van telemarketing. Bovengenoemde leden lezen eveneens dat deze gesprekken niet
tot het gewenste resultaat hebben geleid. Kan de regering toelichten
welke voorstellen vanuit deze belangenvertegenwoordigers gedaan zijn
om de «irritatie en problemen» weg te nemen en waarom deze door de
regering als onvoldoende zijn beoordeeld?
4.1.1. Invoering van een opt-in-systeem voor telemarketing
De leden van de VVD-fractie lezen dat het voornemen van de regering is
om te bewerkstelligen dat natuurlijke personen «een bewuste keuze ten
aanzien van het geven van toestemming voor toekomstige telemarketinggesprekken» maken. Kan de regering toelichten welke eisen worden
gesteld aan de wijze van vergaren van deze toestemming om te verzekeren dat deze toestemming ook daadwerkelijk bewust» is gegeven?
In de memorie van toelichting geeft de regering aan dat het gebrek aan
kennis bij natuurlijke personen over het recht van verzet een van de
knelpunten in het huidige systeem is. Desondanks blijft het recht van
verzet ook in het voorgestelde systeem een belangrijk instrument voor
consumenten om in geval van een bestaande klantrelatie of eerder
gegeven toestemming voor telemarketinggesprekken zich hiervan te
vrijwaren. Op welke wijze is de regering voornemens om te ondervangen
dat het eerder geconstateerde gebrek aan kennis bij natuurlijke personen
over dit recht van verzet ook in het voorgestelde systeem een knelpunt zal
worden, zeker nu de omstandigheid dat «wanneer de invulling van het
recht van verzet tot problemen leidt bij natuurlijke personen» aanleiding
vormt tot het nemen van aanvullende regulerende maatregelen? Welk
toetsingskader wordt hierbij gehanteerd?
De leden van de VVD-fractie lezen dat met betrekking tot de wijze van het
verkrijgen van toestemming aansluiting gezocht zal worden bij de eisen
die in het kader van de Algemene verordening gegevensbescherming
(AVG) gesteld worden. Desondanks wordt in de memorie van toelichting
vermeld dat toestemming verleend dient te worden voor een «specifieke
periode». Wordt ten aanzien van dit vereiste voor een specifieke periode
eveneens aansluiting gezocht bij de AVG? Deze leden menen namelijk dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 421, nr. 5

5

het specifieke toestemmingsvereiste binnen de AVG slechts toeziet op een
specifieke wijze van verwerking en op een specifiek doel, maar niet de eis
stelt dat de toestemming ook voor een specifieke periode gegeven wordt.
Kan de regering toelichten of in dit verband het verlenen van
toestemming voor een specifieke «periode» een juiste interpretatie is van
de »specifieke» toestemming binnen de AVG? Zo nee, kan de regering
toelichten waarom op dit punt gekozen is voor een interpretatie afwijkend
van de interpretatie gehanteerd bij de AVG?
4.1.2. Reikwijdte van het opt-in-systeem
De leden van de VVD-fractie vragen de regering toe te lichten op welke
wijze wordt voorzien in de regulering van telefoongesprekken met zowel
een service als een direct marketing element. Kan de regering eveneens
toelichten op basis van welke overwegingen is besloten om geen
onderscheid aan te maken tussen commerciële, charitatieve en ideële
doeleinden bij de regulering van telemarketing? Kan de regering daarbij
toelichten of de uitzondering in het voorgestelde artikel 11.7, vijfde lid,
van de Telecommunicatiewet zo moet worden gelezen dat charitatieve en
ideële organisaties wel toestemming hebben om gegevens die zij hebben
verkregen in het kader van een schenking te gebruiken om klanten
middels ongevraagde communicatie te benaderen voor gelijksoortige
producten of diensten? Is dit het geval indien er sprake is geweest van een
eenmalige schenking? Zo ja, betekent dit dat er volgens de regering
worden gesproken van een klantrelatie als er sprake is van een eenmalige
schenking?
De leden van de CDA-fractie lezen dat de regering heeft besloten het
belang van bescherming van consumenten en andere natuurlijke
personen en hun privacy zwaarder te laten wegen dan het belang van de
filantropische sector. Kan de regering toelichten op basis waarvan en op
grond van welke criteria deze afweging is gemaakt? Kan de regering een
reactie geven op het Zest-onderzoek dat de goede doelen zelf hebben
laten opstellen? Welke mogelijkheden en onmogelijkheden zijn er om
goede doelen uit te zonderen van het opt-in-systeem en hen eventueel via
zelfregulering ruimte te bieden voor telemarketing? Zou dit volgens de
Staatssecretaris tot ongewenste situaties kunnen leiden? Kan de regering
schetsen wat de voor- en nadelen zijn van het afzonderlijk en ruimer te
definiëren van de klantrelatie voor goede doelen dan voor commerciële
marketingdoeleinden?
De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat de regering stelt dat
het gebruik van automatische oproep- en communicatiesystemen zonder
menselijke tussenkomst, faxen en elektronische berichten voor het
overbrengen van ongevraagde communicatie voor commerciële, ideële of
charitatieve doeleinden is verboden, tenzij de verzender kan aantonen dat
de desbetreffende eindgebruiker daarvoor toestemming heeft verleend.
Voor communicatiesystemen met menselijke tussenkomst, wordt zo een
opt-in-systeem in plaats van een opt-out-systeem beoogd. De regering
ziet op dit moment geen aanleiding om onderscheid te maken tussen
commerciële, charitatieve en ideële doeleinden. De leden van de
ChristernUnie-fractie zien een verschil tussen telemarketing met commerciële doeleinden enerzijds en telemarketing met ideële en/ of charitatieve
doeleinden anderzijds. Met telemarketing voor ideële of goede doelen
wordt een breder maatschappelijk doel gediend dan enkel het commerciële doel van de beller. Deelt de regering dit standpunt, zo vragen deze
leden. Kan de regering daarbij het onderscheid tussen een ideëel en een
charitatief doeleinde helder omschrijven? Deze leden merken hierbij op
dat het oogmerk van de telemarketeer voor de ontvanger van een
telefoontje vaak niet uitmaakt, omdat fondsenwervers op even indrin-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 421, nr. 5

6

gende wijze via de telefoon een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer
plegen als telemarketeers met een commercieel oogmerk. De regering
weegt bij beleidsinitiatieven het belang van filantropie zorgvuldig af tegen
andere maatschappelijke belangen, zo stelt de memorie van toelichting.
De leden van de ChristenUnie-fractie verzoeken deze weging te expliciteren en nader toe te lichten.
De leden van de fractie van de ChristenUnie zien het opt-in-systeem als
een belangrijke maatregel om overlast door ongewenste telemarketing te
verminderen. Echter, naast telemarketing met commerciële, ideële of
charitatieve doeleinden, kunnen mensen per telefoon ook gevraagd
worden voor statistisch onderzoek. Kan de regering bevestigen dat
telefonische contacten voor statistisch markt- en verkiezingsonderzoek
uitgezonderd blijven van de verplichtingen rondom het opt-in-systeem, zo
vragen deze leden. Zo nee, waarom niet?
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben vernomen dat het aantal
eenmanszaken dat in het Handelsregister is ingeschreven, fors is
gegroeid. Bij inschrijving in het Handelsregister wordt het telefoonnummer van de ondernemer openbaar gemaakt. De verplichte opgave
van het telefoonnummer in het Handelsregister impliceert echter geen
toestemming van de ingeschrevenen om benaderd te worden voor directe
telemarketing. In de praktijk worden ondernemers echter wel benaderd.
Graag zouden de leden van de regering willen weten of het opt-insysteem ook geldt voor ondernemers wiens contactgegevens staan
vermeld in openbare registers, zoals het Handelsregister, zodat ondernemers zelf kunnen aangeven of zij via deze gegevens benaderd willen
worden voor telemarketing.
4.1.3. Wijze van verkrijgen van toestemming
De leden van de CDA-fractie lezen dat de toestemming geldt voor een
specifieke verwerking en een specifiek doel dat niet gaandeweg verandert.
Voor de invulling van geldige toestemming wordt net als in de huidige
Telecommunicatiewet (artikel 11.1, onderdeel g) aangesloten bij de AVG.
De regering introduceert in de memorie van toelichting twee vereisten om
aan het element «specifiek» te voldoen: toestemming is alleen dan
specifiek genoeg wanneer men ten aanzien van specifieke
productgroepen/diensten en voor een specifieke periode toestemming
voor telemarketing vraagt. Kan de regering toelichten hoe de vereisten
van «specifieke productgroepen/diensten en voor een specifieke periode»
zich verhouden tot het vereiste van specifieke toestemming in de AVG? Is
dit een verdergaande bepaling dan de AVG? Wat is de meerwaarde van
het aanvullend vragen van toestemming voor een specifieke periode, als
de periode van de klantrelatie via zelfregulering (of bij amvb) al wordt/is
geborgd? Hoe verloopt de afbakening van «specifieke productgroepen/
diensten» in de praktijk? Bestaat hier een risico dat er een reeks aan opties
wordt aangeboden?
De leden van de SP vragen of het mogelijk is dat een toestemming pas
wordt verleend op het moment dat men daadwerkelijk wordt gebeld. Met
andere woorden, mag een energieleverancier potentiële klanten bellen
met de vraag of zij toestemming geven voor het vervolg van het gesprek?
Deze leden vragen dit met het oog op kwetsbare mensen die eenmaal in
gesprek niet meer durven te weigeren en deze wet er juist voor is bedoeld
deze groep hiertegen te beschermen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 421, nr. 5

7

4.2. De mogelijkheid een termijn te stellen aan het bellen op basis van de
klantrelatie
De leden van de VVD-fractie hebben begrip voor de keuze van de regering
om organisaties die opdrachtgever of opdrachtnemer zijn van telemarketing de mogelijkheid te bieden om de termijn waarbinnen op basis van
de klantrelatie gebruik kan worden gemaakt van telefoonnummers zelf te
reguleren. De regering verwijst hier terecht naar een aantal eerdere
succesvolle zelfreguleringsafspraken die met de sector gemaakt zijn. Deze
leden hebben echter zorgen over de mogelijkheid tot het stellen van een
wettelijke termijn door middel van een algemene maatregel van bestuur
(amvb), welke «boven de markt» zal blijven hangen. Op basis van welke
concrete en objectieve criteria zal worden afgewogen of het instellen van
een dergelijke amvb proportioneel is? Hoe is de regering voornemens om
ervoor zorg te dragen dat ondernemingen die voor hun bedrijfsvoering
afhankelijk zijn van de genoemde termijn overvallen worden door het
plotseling instellen van een termijn? Wordt hierbij eveneens overwogen
om in overleg met belangenvertegenwoordigers van opdrachtgevers of
opdrachtnemers van telemarketing duidelijk aan te kondigen dat er wordt
gesignaleerd dat er niet wordt voldaan aan de eerder gevraagde criteria,
om de sector zo de mogelijkheid te bieden verbetering aan te brengen?
Voorts lezen de leden van de VVD-fractie dat, indien wenselijk, onderscheid kan worden gemaakt tussen verschillende soorten directmarketing.
Kan de regering dit verder toelichten? Kan de regering toelichten of
eveneens wordt overwogen om een onderscheid te maken tussen
opdrachtgevers of opdrachtnemers in verschillende sectoren, te meer nu
de regering eerder in de memorie van toelichting vermeende misstanden
in een aantal specifieke sectoren (incasso, loterijen) heeft aangedragen als
onderbouwing voor het wetsvoorstel? Zo nee, waarom niet?
De leden van de CDA-fractie lezen dat indien zelfregulering onvoldoende
verbetering oplevert gebruik zal worden gemaakt van de mogelijkheid bij
amvb een termijn te stellen. Welke criteria hanteert de Staatssecretaris om
te bepalen of de zelfregulering voldoende of onvoldoende verbetering
oplevert? Welk resultaat wil zij zien en/of hoe wordt dat gemonitord en/of
in beeld gebracht? Kan de regering toezeggen dat deze eventuele criteria
die hieraan ten grondslag zullen liggen in overleg met de sector worden
opgesteld?
De leden van de SP-fractie vragen waarom de regering heeft gekozen voor
zelfregulering als het gaat om de termijn waarop klantgegevens kunnen
worden gebruikt om klanten actief te benaderen. Deze leden vragen welke
verruiming dit betekent voor de regeling en op welk moment gebruik zal
worden gemaakt van de in de wet gestelde mogelijkheid om hier wel een
termijn aan te stellen.
Hoe wordt voorkomen dat mensen worden benaderd voor de afsluiting
van een contract bij een dochteronderneming van het bedrijf waar zij als
klant geregistreerd staan, zo vragen de leden van de SP-fractie. Het blijft
immers mogelijk om deze klanten actief te benaderen via de moedermaatschappij. Deze leden vrezen dat via deze omweg klanten van de ene
dochteronderneming alsnog worden lastiggevallen door verkopers van
een andere dochteronderneming. Verder vragen deze leden of het
mogelijk blijft om door vorige energieleveranciers waar men ooit eerder
klant was te worden benaderd met nieuwe contracten.
De leden van de PvdA-fractie constateren met spijt dat de regering kiest
voor zelfregeling binnen de sector bij de vaststelling van de maximumtermijn gedurende welke contactgegevens mogen worden gebruikt. Waar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 421, nr. 5

8

is vertrouwen van de regering in het zelfregulerend vermogen van de
sector, dat in dit geval een tegengesteld belang heeft aan de consument,
op gestoeld? Waarom kiest de regering ervoor om op dit punt niet gelijk
de bescherming van de consument in eigen handen te nemen en een
maximumtermijn vast te leggen in de wet?
4.3. Effectieve handhaving
De leden van de VVD-fractie lezen dat wordt voorgesteld om te bepalen
dat de verzender geen gebruik maakt van de mogelijkheden tot blokkering
zoals bedoeld in artikel 11.9, eerste lid, onderdeel a. Ziet dit voorgestelde
verbod alleen toe op telemarketinggesprekken of ook op servicegesprekken?
De leden van de CDA-fractie merken op dat het wetsvoorstel de handhavingsmogelijkheden van de Autoriteit Consument & Markt (ACM)
verbetert door ten aanzien van de verkregen toestemming of het bestaan
van een klantrelatie als grond voor telemarketing de bewijslast bij de
verzender neer te leggen. Kan de regering aangeven wat de juridische
gevolgen zijn voor een bedrijf wanneer telemarketing zonder uitdrukkelijke toestemming toch plaatsvindt? Hoe en waar is geborgd dat dit niet
zonder consequenties blijft?
De leden van de SP-fractie wijzen erop dat ook nu vaak een loopje wordt
genomen met de nu al geldende wet- en regelgeving ten aanzien van
telefonische verkoop en de verstrekking van de daartoe benodigde
informatie aan derden. Hoe wordt met dit voorstel voorkomen dat
kwaadwillende bedrijven toch doorgaan met deze praktijken? Gaat er
bijvoorbeeld strenger gehandhaafd worden dan nu het geval is? De
omkering van bewijslast is een goede stap, deze leden vragen echter of dit
voldoende zal zijn om agressieve verkooptactieken echt aan banden te
leggen. Waar kunnen mensen met hun klachten terecht die zich benadeeld
of misleid voelen na telefonische verkoop? De leden van de SP-fractie
vragen verder in te gaan op de wijze waarop het toezicht is geregeld.
De leden van de PvdA-fractie achten het noodzakelijk dat de wetswijziging
goed handhaafbaar is om de consumenten ook in de praktijk bescherming
te kunnen bieden. Volgens de Afdeling advisering van de Raad van State
kan de ACM niet handhavend optreden tegen overtreding van de regels
die de sector zelf in de Reclamecode opneemt. Welk alternatief heeft de
regering voor ogen om in dit geval te handhaven, en hoe effectief is dit
alternatief vergeleken met handhaving door de ACM?
Verder staat voorliggende wetswijziging toe dat elektronische gegevens
worden gebruikt voor het aanbieden van soortgelijke producten of
diensten door de onderneming die deze gegevens heeft verkregen. Hoe
wordt bepaald welke producten en diensten tot dezelfde soort behoren, en
hoe gaat de regering voorkomen dat er misbruik wordt gemaakt van de
subjectiviteit van dit begrip?
5. Gevolgen
5.1. Gevolgen voor verzenders van telemarketing
De leden van de VVD-fractie merken op dat indien het wetsvoorstel zoals
voorgesteld wordt aangenomen, dit verregaande negatieve gevolgen kan
hebben voor bedrijven die actief zijn in de telemarketingsector, zoals de
regering ook erkent. Kan de regering, ter beoordeling van deze gevolgen,
inzichtelijk maken welke omzet de 193 genoemde bedrijven maken en
hoeveel werknemers bij deze bedrijven werkzaam zijn, voor zover
mogelijk en eventueel naar schatting? Kan de regering eveneens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 421, nr. 5

9

toelichten op welke wijze deze bedrijven de mogelijkheid geboden zal
worden om hun bedrijfsvoering overeenkomstig het wetsvoorstel aan te
passen?
Voorts merken de leden van de VVD-fractie op dat de regering er niet voor
heeft gekozen om in te gaan op de mogelijke effecten op de fondsenwerving van organisaties die met ideële of charitatieve oogmerken aan
direct marketing doen. Kan de regering hier over uitweiden? Is het
mogelijk een inschatting te maken van de fondsen die deze organisaties
door middel van direct marketing ophalen? Kan de regering eveneens
toelichten welke stappen ondernomen zijn om deze gevolgen in kaart te
brengen?
De leden van de ChristenUnie-fractie vinden het van belang dat ondernemers op de hoogte worden gesteld van de wijziging die middels het
wetsvoorstel zal plaatsvinden, omdat het een bijdrage kan leveren aan het
naleven van de wetgeving. Deze leden vinden het van belang dat
ondernemers weten wat de wetswijziging voor hen in de praktijk betekent
en hoe de wet zich verhoudt tot overige wetten, zoals de AVG. Zij vragen
de regering op welke wijze er communicatie plaatsvindt richting ondernemers.
6. Advies en consultatie
6.1. Internetconsultatie
De leden van de CDA-fractie lezen dat verschillende goede doelen
voorstellen geen termijn te stellen aan de periode dat contractgegevens
kunnen worden gebruikt voor telemarketing. Daarnaast verzoeken zij, zo
lezen de leden, een aanpassing in het voorstel, zodat voor goede doelen
niet alleen natuurlijke personen die een donatie hebben gedaan worden
uitgezonderd van de opt-in (toestemming vooraf), maar ook natuurlijke
personen die aantoonbaar sympathiseren met een goed doel. De leden
van de CDA-fractie vragen de regering hoe zij aankijkt tegen het anders en
onderscheidend definiëren van de klantrelatie in de context voor goede
doelen, zodat niet alleen een financiële relatie geldt als een klantrelatie
maar ook voor goede doelen indien een natuurlijk persoon aantoonbaar
sympathiseert, bijvoorbeeld blijkend uit het verrichten van vrijwilligerswerk, voor het betreffende doel, het ondertekenen van een petitie,
bijwonen van een bijeenkomst etc. Kan de regering aangeven of het
bovenstaande risico’s met zich meebrengt, bijvoorbeeld op het gebied van
misbruik?
De leden van de GroenLinks-fractie lezen in de reactie op de internetconsultatie dat de privacy van de consument zwaarder weegt dan het belang
van de goede doelen. Deze leden begrijpen dat het maken van deze
afweging lastig is en zijn dan ook benieuwd hoe deze beslissing gemaakt
is. Kan de regering deze leden uitgebreid meenemen in het denkproces
waar deze conclusie uit is voortgevloeid?
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voornemen om ook goede doelen onder het op-in-systeem te
brengen. Deze leden hebben daarbij de volgende vragen. Kunt de
regering, eventueel na overleg met de goede doelenorganisaties, een
inschatting maken wat het feit dat ook goede doelen alleen op basis van
opt-in consumenten mogen benaderen voor hun fondsenwerving zal
betekenen?
Deelt de regering de mening van de leden van de PvdA-fractie dat de
uitkomst van het voorliggend wetsvoorstel niet mag zijn dat erkende
goede doelen substantieel minder fondsen zullen aantrekken en voor
maatschappelijk relevante doelen kunnen aanwenden? Zo ja, deelt de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 421, nr. 5

10

regering dan ook de mening dat het opleggen van het opt-in-systeem
voor goede doelen, mede gezien het belang dat zij dienen, in dat geval
niet proportioneel is ten opzichte van het tegengaan van eventuele
ergernis bij consumenten? Zo nee, waarom deelt de regering die mening
niet? Naar de leden van de PvdA-fractie hebben begrepen, zouden
telefoontjes van goede doelen minder irritatie bij consumenten opleveren
dan telefoontjes van commerciële partijen. Kan de regering hier nader op
ingaan en daarbij het onderzoek dat Goede Doelen Nederland heeft laten
houden, betrekken?
De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat in het geval erkende
goede doelen vrijgesteld worden van het opt-in-systeem, zij dan wel als
tegenhanger daarvoor consumenten die dat willen eenvoudiger dan nu
het geval is, moeten laten kiezen voor een op-out. Naar de mening van
deze leden zou de eenvoudige mededeling van de consument dat die in
het vervolg niet meer via telemarketing benaderd willen worden,
afdoende moeten zijn om voortaan ook door het desbetreffende goede
doel met rust gelaten te worden. Kan de regering ook hier nader op
ingaan?
De ondervoorzitter van de commissie,
Azarkan
De griffier van de commissie,
Nava

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 421, nr. 5

11