Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

25 424

Geestelijke gezondheidszorg

34 104

Langdurige zorg

Nr. 529

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT

Ontvangen ter Griffie op 14 april 2020.
Het besluit tot het doen van een aanwijzing
kan niet eerder worden genomen dan op
15 mei 2020.

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 april 2020
Op 1 januari 2020 is het wetsvoorstel «toegang tot de Wlz voor mensen
met een psychische stoornis» (gedeeltelijk) in werking getreden. Door het
toevoegen van de grondslag psychische stoornis aan de zorginhoudelijke
toegangscriteria van de Wet langdurige zorg (Wlz) kunnen mensen met
een psychische stoornis een beroep doen op zorg vanuit de Wlz. Cliënten
met een psychische stoornis kunnen, net als iedere andere cliënt,
aanspraak maken op Wlz-zorg indien sprake is van een blijvende behoefte
aan permanent toezicht of 24 uur per dag zorg in de nabijheid.
Ik heb eerder besloten om, naar aanleiding van de uitvoeringstoets van de
Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en op dringend verzoek van zorgaanbieders en Wlz-uitvoerders, de aanspraak op ggz-behandeling voor
cliënten die niet verblijf alsmede behandeling vanuit een instelling
ontvangen tijdelijk onder de Zorgverzekeringswet (Zvw) te behouden. Via
een nota van wijziging in de Verzamelwet VWS 20XX is hier een
overgangsbepaling voor opgenomen.1 Er komen in 2021 in de Wlz dus
geen tijdelijke modulaire prestaties voor de bekostiging van
ggz-behandeling en de Wlz-uitvoerders hoeven de ggz-behandeling onder
het modulaire model niet in te kopen. Wel moeten de Wlz-uitvoerders
voor 2021 de specifieke behandeling inkopen als een cliënt naast zijn
psychische stoornis een aanvullende zorgvraag heeft waarvoor specifieke
behandeling nodig is.
Deze brief bevat de zakelijke inhoud van de aanwijzing die ik op grond van
artikel 7 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) aan de NZa
wil geven. In deze aanwijzing geef ik de NZa de opdracht om in haar
beleidsregels voor 2021 prestatiebeschrijvingen en maximumtarieven vast
te stellen voor de vijf nieuwe zorgprofielen voor ggz wonen in de Wlz. Het
gaat hierbij om prestatiebeschrijvingen en maximumtarieven voor de
leveringsvormen: intramuraal via een zorgzwaartepakket (zzp) in- of
1

kst-25424-529
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Kamerstuk 35 299, nr. 6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 424, nr. 529

1

exclusief behandeling, een volledig pakket thuis (vpt) en een modulair
pakket thuis (mpt).
In overeenstemming met artikel 8 van de Wmg ga ik tot het geven van de
aanwijzing niet eerder over dan nadat dertig dagen zijn verstreken na
verzending van deze brief.
Nieuwe zorgprofielen
Het CIZ beoordeelt de aanvraag voor Wlz-zorg en stelt vast of een cliënt
aan de zorginhoudelijke toegangscriteria van de Wlz voldoet. Indien dit
het geval is, kent het CIZ het best passende zorgprofiel toe. Voor deze
nieuwe doelgroep zijn vijf nieuwe zorgprofielen ontwikkeld en vastgesteld
in de Regeling langdurige zorg2:
– GGZ wonen met intensieve begeleiding,
– GGZ wonen met intensieve begeleiding en verzorging,
– GGZ wonen met intensieve begeleiding en gedragsregulering,
– GGZ wonen met intensieve begeleiding en intensieve verpleging en
verzorging,
– GGZ Beveiligd wonen vanwege extreme gedragsproblematiek met
zeer intensieve begeleiding.
De cliënt kiest vervolgens, in overleg met het zorgkantoor, de best
passende leveringsvorm in de Wlz. De mogelijkheden daarvoor zijn:
– Intramurale zorg via een zorgzwaartepakket (zzp) inclusief behandeling
en met of zonder dagbesteding,
– Intramurale zorg via een zorgzwaartepakket (zzp) exclusief behandeling
en met of zonder dagbesteding,
– Volledig pakket thuis (vpt),
– Modulair pakket thuis (mpt),
– Persoonsgebonden budget (pgb).
Daarbij geldt dat cliënten in het hoogste zorgprofiel worden uitgesloten
van gebruik van pgb, vanwege de hoge mate van het permanent
aanwezig zijn van behandeling. Voor de overige vier zorgprofielen is
gewaarborgde hulp verplicht gesteld.
Bekostiging
Ik heb op 19 april 2019 aan de NZa gevraagd een uitvoeringstoets uit te
brengen over de bekostigingsaspecten van het wetsvoorstel uitgaande
van deze profielen. De NZa heeft de uitvoeringstoets op 30 oktober 2019
gepubliceerd.3 In haar uitvoeringstoets adviseert de NZa twee bekostigingsmodellen voor de bekostiging van zorg met verblijf aan cliënten met
een grondslag psychische stoornis te hanteren. Beide modellen zijn dan
vanaf 2021 naast elkaar beschikbaar. In de Kamerbrief over de voortgang
van het implementatietraject van de wetswijziging4 heb ik aangegeven
voor 2021 dit advies van de NZa op te volgen. Beide bekostigingsmodellen kunnen door een verblijfsinstelling worden toegepast.
Bij de vormgeving van beide bekostigingsmodellen is aansluiting gezocht
bij de verschillende huidige organisatievormen van zorg in de verschillende domeinen waar deze ggz-cliënten nu in zorg zijn.

2

Zie de regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 17 december 2019,
Stcrt. 2019, nr. 70431.
3
https://puc.overheid.nl/nza/doc/PUC_292106_22/1/.
4
Brief van 20 december 2019, Kamerstuk 34 104, nr. 271

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 424, nr. 529

2

Ook is daarbij gekeken of deze modellen passen binnen de aanspraak op
grond van de Wlz5 en is aansluiting gezocht bij de bekostigingsstructuur
zoals we die al kennen in de Wlz voor de sectoren V&V en GHZ en in de
Zvw voor de ggz.
De verwachting is dat bekostigingsmodel 1 vooral van toepassing zal zijn
op geïntegreerde instellingen en bekostigingsmodel 3 vooral zal worden
gekozen voor beschermde woonomgevingen.
Model 1: De integrale prestatie
Dit zijn prestaties woonzorg inclusief alle vormen van behandeling.
Zorgaanbieders worden integraal verantwoordelijk voor het organiseren
van de woonzorg, specifieke behandeling, ggz-behandeling én de
geneeskundige zorg van algemeen medische aard. Zij kunnen deze
prestatie enkel declareren bij de Wlz-uitvoerder indien in het totaalpakket
wordt voorzien.
Model 3: Meerdere prestaties voor woonzorg, specifieke behandeling en
ggz-behandeling
In dit model is er een basismodule voor woonzorg en wordt de specifieke
behandeling met losse prestaties gedeclareerd. De specifieke behandeling
komt te allen tijde ten laste van de Wlz. Omdat de instelling die de
woonzorg levert de specifieke behandeling niet zelf levert, komt de
geneeskundige zorg van algemeen medische aard ten laste van de Zvw.
De ggz-behandeling wordt in dit model ook ten laste van de Zvw
gedeclareerd6.
In de aanwijzing die ik voornemens ben om de NZa te geven, geef ik de
opdracht om voor beide modellen passende prestatiebeschrijvingen en
maximumtarieven vast te stellen.
Welk bekostigingsmodel of welke bekostigingsmodellen worden
toegepast is afhankelijk van de afspraken tussen de Wlz-uitvoerder en de
zorgaanbieder. De modulaire prestaties voor specifieke behandeling uit
het modulaire model kunnen ook worden toegepast voor de bekostiging
van deze vormen van behandeling aan cliënten die kiezen voor een vpt,
een mpt of een pgb. Hierdoor ontstaat ruimte voor maatwerk en
aansluiting bij de huidige praktijk.
Ik ben voornemens om een beroep op meerzorg mogelijk te maken voor
de zorgprofielen GGZ wonen met intensieve begeleiding en intensieve
verpleging en verzorging (ggz wonen 4) en GGZ Beveiligd wonen
vanwege extreme gedragsproblematiek met zeer intensieve begeleiding
(ggz wonen 5). Dit zal geregeld worden in de Regeling langdurige zorg.
Daarnaast zal een aantal al bestaande toeslagen (gespecialiseerde
epilepsiezorg midden, niet strafrechtelijke forensische psychiatrie en de
toeslag woonzorg jongvolwassenen ggz) en de basisprestatie (klinisch
intensieve behandeling) ook gelden voor de ggz-cliënten die per 2021
direct de Wlz instromen.

5

De optie waarbij een zorgaanbieder de woonzorg en de specifieke behandeling levert (maar
niet via model 1 integraal) en de geneeskundige zorg van algemeen medische aard dientengevolge in principe ten laste van de Wlz zou moeten komen valt echter onder het overgangsrecht
dat in 2021 nog geldt. Dit heeft tot gevolg dat de geneeskundige zorg van algemeen medische
aard in dit (theoretische) geval in 2021 nog ten laste van de Zvw komt.
6
Tijdelijke situatie totdat het nieuw te ontwikkelen bekostigingsmodel GGZ-behandeling in de
Zvw ook kan worden gehanteerd in de Wlz.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 424, nr. 529

3

Tot slot
Vanaf dit jaar kunnen cliënten met een psychische stoornis een aanvraag
indienen bij het CIZ. Voor de door het CIZ afgegeven indicatiebesluiten
geldt dat de ingangsdatum 1 januari 2021 is. Om Wlz-uitvoerders in staat
te stellen tijdig zorg in te kopen is het nodig dat de NZa op tijd de
betreffende beleidsregels vaststelt, namelijk uiterlijk per 1 juli 2020.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 424, nr. 529

4