Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3532
Vragen van de leden Bouchallikh, Bromet en Kröger (allen GroenLinks) aan
de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat en de Ministers van
Infrastructuur en Waterstaat, voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en
voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit over het bericht dat Nederland
geen gezonde leefomgeving biedt aan kinderen (ingezonden 30 mei 2022).
Antwoord van Staatssecretaris Heijnen (Infrastructuur en Waterstaat), mede
namens de Ministers voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en voor Armoedebeleid, Participatie en
Pensioenen en de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
(ontvangen 14 juli 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2021–2022, nr. 3173.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Unicef: Nederland biedt kinderen geen
gezonde leefomgeving»1?, 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat het zeer zorgelijk is dat een welvarend land als
Nederland er niet in slaagt om kinderen een gezonde leefomgeving te
bieden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Inwoners van Nederland vertrouwen erop dat hun leefomgeving in orde is:
gezond, schoon en veilig. Ondanks alle gezamenlijke inspanningen is die
gezonde, schone, veilige leefomgeving er nog niet overal. In het rapport van
UNICEF lees ik dat geen enkel land consistent goed of slecht scoort op de
verschillende variabelen van het onderzoek. Om die reden zou ik de situatie
in Nederland niet zeer zorgelijk willen noemen, al zijn er zeker aandachtspunten waar Nederland een been bij wil trekken.

1

Website RTL Nieuws, 24 mei 2022 (https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5310691/
nederland-geen-gezonde-leefomgeving-voor-kinderen-unicef-rapport).
2
Website UNICEF, 24 mei 2022 (https://www.unicef.nl/files/RC17-UNICEF-Places-and-spaces.pdf).

ah-tk-20212022-3532
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Zoals tijdens het hoofdlijnendebat op 17 februari jl. aangekondigd, werk ik
daarom aan het Nationaal MilieuProgramma (NMP). Met het NMP pakt het
Kabinet de regie voor de lange termijn op het gezonder, schoner en veiliger
maken van de leefomgeving vanuit een integrale benadering: een transitie
naar een duurzame en circulaire economie en een brede welvaart voor
iedereen. Ik stuur de Tweede Kamer hierover binnenkort een brief.
Vraag 3
Hoe beoordeelt u het feit dat Nederland uit 39 landen op de twaalfde plek
staat als het gaat om het zorgen voor een gezonde leefomgeving voor
kinderen? Deelt u de mening dat u de plicht heeft om de leefomgeving zo
snel mogelijk te verbeteren voor kinderen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Het kabinet streeft ernaar om kinderen in Nederland een gezonde leefomgeving te bieden, waarin zij gezond en veilig kunnen opgroeien. Het kabinet
ervaart de bescherming van de bevolking tegen milieuvervuiling al vele jaren
als een publieke verantwoordelijkheid, waarover ook regelmatig met het
Parlement wordt gesproken. Het feit dat Nederland de twaalfde plek inneemt
uit 39 landen laat zien dat er nog stappen te zetten zijn. Deze positie komt ook
deels door het feit dat wij een lagere plek hebben op het gebied van de
«World at large» factoren (o.a. gebruik van grondstoffen en e-waste). Met
mijn antwoord op vraag 2 van het lid Van der Graaf ga ik hier dieper op in.
Vraag 4
Wat is uw oordeel over het feit dat kinderen in Nederland aan meer dan twee
keer zoveel fijnstof (PM2.5) worden blootgesteld als kinderen in Finland? Is dit
het gevolg van de vrijblijvendheid van het Schone Lucht Akkoord (SLA)?
Waarom is er een onderuitputting in het SLA? Bent u voornemens om meer
bindende maatregelen te nemen? Ziet u de ernstige blootstelling van
kinderen in Nederland aan luchtvervuiling als een oproep om met veel
urgentie toe te werken naar de meest recente WHO-normen voor luchtkwaliteit? En wanneer liggen de extra maatregelen om de WHO-normen voor
PM2,5 te behalen conform de motie van de leden Bouchallikh en Van Esch3?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
De blootstelling aan fijnstof in Finland is lager dan in Nederland, omdat de
concentratie van woningen, bedrijven en infrastructuur in Finland veel lager
is dan in Nederland. Bovendien maakt de geografische ligging van Finland de
bijdrage van andere landen aan de luchtvervuiling minder groot.
Ik zie de gezondheidseffecten van luchtvervuiling in Nederland, in het
algemeen, maar zeker ook bij kinderen, als een belangrijke motivatie om met
veel ambitie en inzet te werken aan het verder verbeteren van de luchtkwaliteit. Met het Schone Lucht Akkoord werkt de rijksoverheid, met provincies en
gemeenten, aanvullend op internationaal beleid, aan maatregelen om de
lucht in Nederland sneller schoner te maken. Ook in internationaal verband
werkt het Rijk aan ambitieus beleid voor schone lucht, bijvoorbeeld via het
verlagen van emissies van voertuigen en industrie en het aanscherpen van
normen bij de herziening van de Europese Luchtkwaliteitsrichtlijnen. Inzet
daarbij is om ook in Europa de gezondheidswinst leidend te maken en
stapsgewijs toe te werken naar de WHO-advieswaarden.
Het Rijk, de provincies en de deelnemende gemeenten hebben zich bestuurlijk gecommitteerd aan de afspraken in het Schone Lucht Akkoord en
rapporteren jaarlijks over de voortgang van de implementatie van de
maatregelen. Deelname aan het Schone Lucht Akkoord is dus wel vrijwillig,
maar niet vrijblijvend.
Voor het Schone Lucht Akkoord is 50 miljoen beschikbaar gesteld. Hiermee
wordt in de uitvoering van het Akkoord zoals beschreven in de uitvoeringsagenda 2020–2023 voorzien.
Mijn streven is om nog voor het zomerreces het onderzoek van het RIVM,
waarin in kaart wordt gebracht welke maatregelen nodig zouden zijn om in
2030 aan de WHO-advieswaarden te voldoen, met uw Kamer te delen. Bij dit
3

Kamerstuk 30 175, nr. 408.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

onderzoek wordt ook gekeken naar verschillende maatregelpakketten om hier
invulling aan te geven.
Vraag 5
Hoe beoordeelt u het feit dat 15 procent van de huishoudens met een laag
inkomen in Nederland moeite heeft met het verwarmen van zijn woning? Is
er zicht op deze cijfers voor dit jaar? Ziet u een verwarmde woning als een
primaire levensbehoefte voor kinderen? Doet het kabinet op dit moment
voldoende om energiearmoede bestrijden?
Antwoord 5
Door de hoge energieprijzen, krappe woningmarkt en hoge inflatie staat de
bestaanszekerheid van een groeiende groep huishoudens – waar onder
huishoudens met kinderen – onder druk. Daarom neemt het kabinet
verschillende maatregelen om deze huishoudens te ondersteunen.
Het kabinet komt mensen met een minimuminkomen tot 120% van het
sociaal minimum tegemoet met een energietoeslag van eenmalig € 1.300,–.
De inzet is het gebruik van de eenmalige energietoeslag te maximaliseren.
Organisaties, die in contact staan met huishoudens met een laag inkomen,
hebben een toolkit ontvangen om hun achterban te attenderen op de
eenmalige energietoeslag. Ook gemeenten zetten informatiecampagnes op,
organiseren inloopspreekuren in de wijk en benaderen andere partijen
(bijvoorbeeld ouderenorganisaties) om de energietoeslag meer bekendheid te
geven. De informatievoorziening van de Nederlandse Schuldhulp Route/
Geldfit is hierbij ook belangrijk.
Daarnaast heeft het kabinet incidenteel en alleen voor 2022 de energiebelasting verlaagd. Een huishouden met gemiddeld energieverbruik ontvangt door
deze maatregelen in de energiebelasting een tegemoetkoming van ruim 400
euro. Ook heeft het kabinet 368,5 miljoen euro beschikbaar gesteld voor
gemeenten om kwetsbare huishoudens – in huur- en koopwoningen – te
ondersteunen bij het nemen van kleine en grote verduurzamingsmaatregelen.
De middelen kunnen voor een breed scala aan maatregelen worden ingezet,
als ze er maar op gericht zijn de energierekening te verlagen of het energiegebruik in de woning te verminderen. Hierbij valt te denken aan kleinere
maatregelen zoals inzet van (vrijwillige) energiecoaches, energiedisplays,
inregelen van CV-systemen, de inzet van kleine energiebesparende maatregelen zoals tochtstrips en radiatorfolie, maar ook voor een bijdrage aan grotere
isolatiemaatregelen zoals vloer- of spouwmuurisolatie.
De Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening heeft een aantal
programma’s van de Nationale Bouw- en Woonagenda gelanceerd met onder
meer als doel dat een betaalbare en geïsoleerde woning in een leefbare wijk
voor iedereen, ook voor kwetsbare groepen, reëel is. De agenda raakt de
bestaanszekerheid direct en draagt bij aan het wooncomfort, de gezondheid
én het verlagen van de energierekening.
Vraag 6
Hoeveel kinderen gaan er in Nederland zonder ontbijt naar school? Welke
maatregelen neemt u om dat te voorkomen? Welke initiatieven ondersteunt u
op dit vlak?
Antwoord 6
Uit de RIVM Voedselconsumptiepeiling 2012–2016 komt naar voren dat 1 op
de 10 kinderen niet elke dag ontbijt. Een van de mogelijke verklaringen
daarvoor is opgroeien in een gezin met een inkomen onder de lageinkomensgrens. In 2020 maakten in Nederland 221 duizend minderjarige
kinderen (6,9 procent) deel uit van een gezin met een inkomen onder de
lage-inkomensgrens. Ondanks deze mogelijke verklaring zou het niet zo
mogen zijn dat een kind om deze reden de deur uit gaat zonder te ontbijten.
De komende jaren zet het kabinet de aanpak van kinderarmoede voort. Voor
de zomer wordt de kamer geïnformeerd over de aanpak geldzorgen, armoede
en schulden. Het terugdringen van armoede onder kinderen is hierbinnen een
speerpunt. In de aanpak en uitvoering werkt de Minister voor Armoedebeleid,
Participatie en Pensioenen (APP) nauw samen met collega’s, onder andere
van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), maar ook met
gemeenten en maatschappelijke organisaties. Tevens is gezonde voeding een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

speerpunt in het nationaal plan kindergarantie, dat op 22 april jl. aan de
Tweede Kamer werd aangeboden4.
Daarnaast geven het Voedingscentrum, Jeugdgezondheidszorg en programma’s als de Gezonde School en JOGG algemene informatie over het belang
van Gezonde Voeding. Zo verspreidt het Voedingscentrum voorlichtingsmaterialen op consultatiebureaus en bieden zij verschillende tools en materialen
aan professionals binnen consultatiebureaus die ouders ondersteunen in de
eetopvoeding, bij het aanleren van gezonde en duurzame eetpatronen.
Daarnaast is signalering onderdeel van het programma Gezonde School.
Vanuit de Gezonde School worden er handvatten geboden aan professionals,
zodat zij naar de juiste instanties kunnen doorverwijzen indien er problemen
of zorgen zijn rond bijvoorbeeld voeding of gewicht.
Verder steunen de Ministeries van VWS en OCW de Koningsspelen. Een
inmiddels jaarlijks terugkerende traditie waar bijna alle basisscholen in
Nederland en overzee aan meedoen. Een gezonde start van de dag, met een
gezond ontbijt en sport en spel, staat deze dag centraal. Op een feestelijke
manier ervaren de kinderen hoe belangrijk het is om elke dag te ontbijten.
Tot slot zijn er ook initiatieven vanuit de samenleving waarin extra aandacht
is voor het ontbijten, zoals het Nationale Schoolontbijt. Dit is een initiatief van
de bakkerijsector, zij voorzien scholen een keer per jaar van een gezond
ontbijt en geven daarbij ook voorlichting over het belang van ontbijten.
Vraag 7
Bent u ook geschokt door het feit dat 25 procent van de kinderen in Nederland last heeft van geluidsoverlast door wegverkeer en vliegtuigen? Wat vindt
u ervan dat Nederland op dit vlak zeer slecht scoort in vergelijking met
andere landen? Is dit percentage onder te verdelen naar het type geluidsoverlast? Is er zicht op de mate waarin dit leidt tot onder andere meer stress,
slechtere schoolprestaties en risico op hartziekten? Welke maatregelen neemt
u om blootstelling aan geluidsoverlast door kinderen terug te dringen?
Antwoord 7
Het is mij bekend dat in veel huishoudens in Nederland, inclusief die met
kinderen, geluidsoverlast wordt ervaren. Nederland is een dichtbevolkt land
waar wonen, mobiliteit en andere activiteiten vaak intensief samenkomen. Uit
een landelijke monitor van het RIVM in 20195 blijkt dat ongeveer 10% van de
Nederlandse bevolking (van 16 jaar en ouder) ernstige hinder door geluid van
wegverkeer ervaart, ongeveer 9% ernstige hinder door burengeluid en
ongeveer 6% ernstige hinder door vliegtuiggeluid. Andere veel voorkomende
bronnen zijn bouwactiviteiten (6%), recreatie (4%), railverkeer (2%) en
industrie (2%). De geluidgegevens in het UNICEF-rapport zijn van hetzelfde
jaar en betreffen een vraag naar overlast door geluid van buren of geluid
afkomstig van de straat. Omdat het hier gaat om zelf gerapporteerde
geluidsoverlast is niet goed te zeggen hoe dit zich verhoudt tot de werkelijke
geluidniveaus en in welke mate dit leidt tot stress, slechtere schoolprestaties
en risico’s op hartziekten. Wel is bekend dat dergelijke effecten kunnen
optreden, wat nog eens onderstreept is door een advies van de WHO uit
20186. Het RIVM heeft berekend dat in Nederland naar schatting 750 mensen
per jaar een hartziekte krijgen ten gevolge van wegverkeersgeluid7. Daarom
vind ik het belangrijk om te kijken hoe het huidige geluidbeleid versterkt kan
worden door het, meer dan nu het geval is, te richten op vermindering van
de negatieve effecten van geluid, inclusief die op kinderen.
Vraag 8
Deelt u de mening dat het zeer zorgelijk is dat 1,6 procent van de kinderen
nog steeds een verhoogd loodgehalte in zijn bloed heeft, gezien de grote
risico’s voor jonge kinderen? Welke maatregelen neemt u om blootstelling
hieraan naar nul terug te brengen?
4

Kamerstuk 24 515, nr. 638.
R. van Poll (2020) Ernstige Hinder en Slaapverstoring. Monitoringsgegevens Onderzoek
Beleving Woonomgeving (OBW) 2019.RIVM-briefrapport 2020-0116.
6
WHO Regional Office for Europe (2018) Environmental Noise Guidelines for the European
Region.
7
D. Welkers et al. (2019) Motie Schonis en de WHO-richtlijnen voor omgevingsgeluid.
RIVM-rapport 2019-0227.
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4

Antwoord 8
De blootstelling aan lood in Nederland is in de afgelopen decennia sterk
afgenomen, met name door het loodvrij maken van benzine, maar ook
bijvoorbeeld door sanering van vervuilde grond en het vervangen van loden
drinkwaterleidingen. Sinds 1960 worden in nieuwe huizen geen loden
leidingen meer aangebracht. Over het aantal kinderen in Nederland met meer
dan 5 µg/dl lood in het bloed heeft de Minister van BZK in 2020 ook vragen
beantwoord van de heer Nijboer van de PvdA8. De gegevens die UNICEF
voor dit rapport heeft gebruikt, zijn dezelfde gegevens die destijds tot de
vragen van de heer Nijboer hebben geleid.
De Gezondheidsraad heeft in 2019 een advies gepubliceerd over de resterende blootstelling aan lood via kraanwater in Nederland9. De belangrijkste
risicogroepen daarvoor zijn zuigelingen, jonge kinderen (tot en met 7 jaar) en
zwangere vrouwen. Naar aanleiding van dat advies heeft het kabinet acties
vastgesteld, waarover het kabinet meerdere malen met uw Kamer heeft
overlegd10. Om kinderen beter te beschermen tegen loodvergiftiging worden
verschillende maatregelen getroffen om resterende loden leidingen in
gebouwen van voor 1960 te laten verwijderen en is het kabinet voornemens
om locaties voor kinderopvang en primair onderwijs aan te wijzen als
prioritaire locaties in het kader van de Drinkwaterwet. Voor huurwoningen en
de genoemde prioritaire locaties wordt een verbod op loden leidingen voor
bestaande bouw in het Bouwbesluit opgenomen. Daarnaast is de maximaal
toegelaten afgifte van lood door keukenapparatuur van metaal, met een
factor 10 verlaagd. Al deze maatregelen en bestaande maatregelen, zoals
maximale loodgehalten in voedingsmiddelen, speelgoed en elektronische
apparaten, kunnen kinderen en volwassenen tegen een te hoge blootstelling
aan lood beschermen. Doordat lood eeuwenlang gebruikt is, zal het echter
altijd als achtergrondverontreiniging aanwezig blijven. Het is daardoor helaas
niet mogelijk om de blootstelling naar nul terug te brengen.
Vraag 9
Hoe beoordeelt u het feit dat een op de twaalf kinderen in Nederland te
maken heeft met een hoge mate van vervuiling door pesticiden? Welke
maatregelen neemt u om die blootstelling terug te dringen?
Antwoord 9
Het waarborgen van de volksgezondheid – waaronder de blootstelling aan
gewasbeschermingsmiddelen – is voor het kabinet belangrijk. Om blootstelling te voorkomen en te verminderen worden dan ook maatregelen getroffen.
Deze licht ik hieronder toe.
Het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen is uitsluitend toegestaan als
het middel is toegelaten door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) na een wetenschappelijke risicobeoordeling en waaruit blijkt dat het gebruik veilig is voor mens dier en milieu.
Daarnaast is er voortdurend aandacht om de wetenschappelijke toelatingsbeoordeling van gewasbeschermingsmiddelen te actualiseren met de laatste
stand van de wetenschap. Ook vindt het kabinet het belangrijk om de
eventuele langetermijngevolgen in kaart te laten brengen door het RIVM. Het
RIVM onderzoekt op dit moment de praktische haalbaarheid van de verschillende mogelijkheden11.
Het kabinet zet bovendien in op het intensiveren en stimuleren van de
omslag naar weerbare planten en teeltsystemen, het verbinden van land- en
tuinbouw met natuur en het terugdringen van emissies naar het milieu tot
nagenoeg tot nul. Om deze doelen te bereiken zijn in het Uitvoeringsprogramma Toekomstvisie gewasbescherming 2030 tientallen acties in uitvoering. Het gevolg hiervan is dat de behoefte en het gebruik aan gewasbeschermingsmiddelen afneemt. Hierbij is nog van belang dat de Europese
Commissie recent voorstellen heeft gepubliceerd om het gebruik van
pesticiden tegen 2030 te halveren. Uw Kamer zal hierover spoedig worden
geïnformeerd met behulp van een BNC-fiche.
8

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 3863.
Kamerstuk 27 625, nr. 486.
10
Zie o.a. Kamerstuk 27 625, nr. 506 d.d. 2 juli 2020 (Acties lood in drinkwater) en Kamerstuk
27 625, nr. 561.
11
Kamerstuk 27 858, nr. 569.
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

5

Blootstelling van kinderen aan gewasbeschermingsmiddelen kan ook op
terreinen buiten de landbouw plaatsvinden, bijvoorbeeld als die middelen
worden gebruikt voor onkruidbestrijding in winkelstraten. Om blootstelling te
voorkomen, is daarom in 2017 het professioneel gebruik van gewasbeschermingsmiddelen buiten de landbouw verboden. Het Gerechtshof Den Haag
heeft het verbod onverbindend verklaard, maar uw Kamer behandelt op dit
moment een wetsvoorstel dat mede is bedoeld om het gebruiksverbod buiten
de landbouw te herstellen.
Vraag 10
Vindt u het ook zeer zorgelijk dat 15,9 procent van de kinderen in Nederland
in een huis met vocht of schimmel woont? Wanneer moet deze problematiek
opgelost zijn en wat is er de afgelopen jaren concreet gebeurd om vocht- en
schimmelproblemen op te lossen? Hoeveel woningen zijn er vocht- en
schimmelvrij gemaakt? Hoe worden verhuurders die niet meewerken aan een
oplossing hiertoe verplicht?
Antwoord 10
Elke dag dat een bewoner in een woning met vocht en schimmel woont, is er
een teveel. Ook voor kinderen is het van belang dat ze wonen in een huis
zonder vocht en schimmel. In hoeverre de aanwezigheid van schimmel en
vocht in een woning gevaarlijk is voor de gezondheid van een kind, zodanig
dat sprake zou zijn van een gevaarlijke woonomgeving is niet in algemene zin
aan te geven.
Vocht- en schimmel horen niet in een huis. Het Kabinet is het volstrekt eens
met de noodzaak om vocht en schimmel aan te pakken. Het wegnemen en
voorkomen van vocht en schimmel vraagt om een brede aanpak die zich
zowel richt op huiseigenaren en verhuurders, als op bewoners zelf. De
huidige aanpak is laagdrempelig, mede in het belang van mogelijk minder
assertieve huurders. De brede aanpak bestaat uit de volgende onderdelen:
Met IPO, Aedes, Woonbond en de VNG worden nationale prestatieafspraken
gemaakt waarin het onderhoud en kwaliteit van de woningen nadrukkelijk
een plek krijgen. Deze extra middelen komen beschikbaar omdat de verhuurdersheffing wordt afgeschaft.
In de Volkshuisvestelijke prioriteiten 2021–2025 is de aanpak van vocht en
schimmel expliciet opgenomen als onderdeel van de kwaliteitsverbetering en
verduurzaming van corporatiewoningen. Daarmee is gewaarborgd dat de
aanpak onderdeel is van de prioriteiten die landelijk opgepakt moeten
worden. Woningcorporaties zijn verplicht om de volkshuisvestelijke prioriteiten in hun bod op het gemeentelijk woonbeleid te betrekken.
Met de VNG is afgesproken dat gemeenten worden gewezen op het belang
van de aanpak en het maken van prestatieafspraken over dit onderwerp met
corporaties en huurdersorganisaties. RIGO heeft op verzoek van het
Ministerie van BZK een rapport opgesteld om lokale partijen hierbij te helpen
en hiertoe aan te sporen12.
TNO heeft samen met GGD-Amsterdam en Abf Research handreikingen
opgesteld voor de aanpak van vocht en schimmel door huiseigenaren,
verhuurders en huurders13. Aedes, Vastgoed Belang, de Woonbond en enkele
Amsterdamse woningcorporaties hebben hierbij geparticipeerd.
Aedes heeft de handreikingen uit het TNO-onderzoek meegenomen in een
nieuw programma van eisen voor ventilatie en bij de renovatie van woningen. De middelen voor het Volkshuisvestingsfonds zijn onder meer beschikbaar gesteld voor renovatie van woningen met vocht- en schimmelproblemen. In totaal worden er 20.000 woningen gerenoveerd.
Met Aedes zijn afspraken gemaakt om de komende vijf jaar € 100 mln. per
jaar extra te investeren in onderhoud en verbetering, met specifieke focus op
schimmelproblematiek als gevolg van gebrekkige kwaliteit van de woning,
brandveiligheid en loden leidingen.

12

Bakker et al. (2020) Afspraken aanpak vocht en schimmel in
corporatiewoningen – Analyse van de prestatieafspraken 2019 en 2020. RIGO Research en
Advies.
13
Komaat et al. (2020) Vocht en schimmelvorming in woningen – Bevindingen en handreikingen
op basis van WoON2018 en Energiemodule 2018. TNO, ABF Research en GGD Amsterdam.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

6

Op de woningmarktwebsite van het Ministerie van BZK is een omvangrijk
dossier opgenomen over de aanpak14. In infographics wordt ingegaan op
zaken als ventileren en technische aspecten waarmee bij de bouw of
verbouwing rekening moet worden gehouden om vocht- en schimmelvorming te voorkomen. Hiermee is de informatievoorziening fors verbeterd.
Aantallen woningen met gebreken worden niet bijgehouden. In het WoON
2018 werd voor het eerst aan huishoudens gevraagd of zij last hebben van
vocht en/of schimmel in de woning. Bijna een op de vijf huishoudens (19%)
antwoordde hier destijds bevestigend op. Onder meer naar aanleiding
hiervan is een landelijke aanpak om vocht- en schimmelproblemen te
voorkomen en verhelpen opgestart. Uit het WoON 2021 blijkt dat het aandeel
huishoudens dat last heeft van vocht en/of schimmel inmiddels is afgenomen
tot 15%. Het is goed om te zien dat er nu minder mensen last hebben van
problemen met vocht en schimmel. Ik zie dit als effect van het beleid dat is
gevoerd en prijs hierbij met name de gemeenten, verhuurders en huurders
voor hun inzet.
Wanneer een huurwoning gebreken heeft dan is het in de eerste plaats aan
de huurder om deze te melden aan de verhuurder zodat deze ze kan
herstellen. Verhuurders zijn primair verantwoordelijk voor de staat en het
onderhoud van hun woningen. Laat het onderhoud van woningen (zeer) te
wensen over, dan hebben gemeenten de bevoegdheid om hierop te
handhaven. Ook hebben huurders de mogelijkheid via de Huurcommissie of
desnoods de rechter een slechte onderhoudssituatie te laten oplossen.
Vraag 11
Wilt u deze vragen één voor één beantwoorden?
Antwoord 11
Ja.

14

Raadpleegbaar via https://www.volkshuisvestingnederland.nl/onderwerpen/aanpak-vocht-enschimmel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

7