Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2816
Vragen van de leden Rudmer Heerema en Yeşilgöz-Zegerius (beiden VVD)
aan de Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media over het bericht
«School duwt kinderen ongevraagd uit de kast» (ingezonden 30 maart 2021).
Antwoord van Minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media)
(ontvangen 20 mei 2021).
Vraag 1
Hoe beoordeelt u de ervaringen van leerlingen van de Gomarus in Gorinchem uit het bericht «School duwt kinderen ongevraagd uit de kast»?1
Antwoord 1
De verhalen van de leerlingen zijn ontzettend pijnlijk en ik vind het erg
dapper dat zij hun verhaal hebben willen vertellen. Dat kan niet makkelijk zijn
geweest. Ik vind het belangrijk dat alle leerlingen, ook lhbti-leerlingen, zich
veilig voelen op school en de mogelijkheid hebben om zichzelf te kunnen zijn,
ongeacht waar ze naar school gaan. Daarvoor hebben scholen een wettelijke
zorgplicht. Dat betekent onder meer dat geen enkele school in Nederland
leerlingen mag veroordelen of afwijzen op basis van hun seksuele identiteit.
Ook mag een school genderdiversiteit en homoseksualiteit niet afwijzen. Niet
in een identiteitsverklaring, niet in hun toelatingsbeleid en niet in hun
schoolcultuur. Leerlingen opsluiten en verplicht uit de kast laten komen is
absoluut onaanvaardbaar.
Vraag 2
In hoeverre komen de ervaringen van deze leerlingen overeen met de Wet
veiligheid op school, die regelt dat scholen moeten zorgen voor een sociaal
veilige omgeving voor leerlingen? Deelt u de mening dat er niet sprake is van
sociale veiligheid op een school wanneer bijvoorbeeld een leraar een
gevangenisstraf voor homo’s passend vindt of mentoren die vertrouwelijke
informatie zomaar doorspelen aan derden?

1

ah-tk-20202021-2816
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

NRC, d.d. 26 maart 2021, «School duwt kinderen ongevraagd uit de kast», School duwt
kinderen ongevraagd uit de kast – NRC

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Elke leerling heeft recht op een veilig schoolklimaat en moet zich veilig
voelen op school. Ik zie het als mijn taak ervoor te zorgen dat elke leerling de
ruimte heeft zichzelf te kunnen zijn en dat leraren en leerlingen respectvol
met elkaar omgaan. Ik lees zaken in het artikel die daar absoluut niet bij
passen: het opsluiten van leerlingen, hen dwingen voor hun geaardheid uit te
komen of vertrouwelijke informatie delen. De inspectie onderzoekt in
hoeverre de school de veiligheid van leerlingen waarborgt en of aan
wettelijke eisen als de burgerschapsopdracht en de Wet sociale veiligheid
wordt voldaan. Ik wacht dit af, en kan nu niet op de uitkomsten van het
onderzoek vooruitlopen.
Vraag 3
Welke sancties kunt u opleggen aan een school wanneer er geen sprake is
van een veilige schoolcultuur voor leerlingen? Bent u bereid om in dit geval
deze sancties op te leggen? Zo ja, op welke manier gaat u dat doen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 3
Als scholen zich niet houden aan wettelijke voorschriften treedt de inspectie
handhavend op conform de daarvoor geldende werkwijze. Dat betekent dat
de school opdracht krijgt de tekortkomingen op te lossen en de situatie in
overeenstemming te brengen met de wet. Als de school daaraan geen of
onvoldoende invulling geeft, gaat de inspectie over tot sanctionering. De
wijze waarop met deze bevoegdheid wordt omgegaan, is vastgelegd in de
Beleidsregel financiële sancties bij bekostigde onderwijsinstellingen. Zoals
gezegd doet de inspectie momenteel onderzoek.
Vraag 4 en 5
Klopt het dat de signalen uit het artikel ook de Inspectie van het Onderwijs
hebben bereikt? Welke stappen gaat de Inspectie van het Onderwijs nu
precies zetten met betrekking tot de Gomarus?2 Op welke manier houdt u de
Kamer hiervan op de hoogte?
Bent u bereid om de Inspectie van het Onderwijs een aanwijzing te geven om
nader onderzoek te doen naar de sociale veiligheid en de correcte uitvoering
van de burgerschapsopdracht door de Gomarus? Zo ja, wanneer kunnen we
dit verwachten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4 en 5
De signalen waren voor de inspectie aanleiding onderzoek te doen op de
school. Dit onderzoek is momenteel in uitvoering. Hierin staat de vraag
centraal of wordt voldaan aan de wettelijke voorschriften. Gaande het
onderzoek kan ik niet op de resultaten daarvan vooruitlopen. Als het
onderzoek is afgerond en vervolgens openbaar gemaakt wordt, zal ik uw
Kamer middels de door u aangevraagde brief op de hoogte stellen. De
verwachting is dat het onderzoek in juni 2021 afgerond zal zijn en dat het met
inachtneming van de daarvoor geldende wettelijke termijn eind juli 2021
openbaar gemaakt kan worden.
Vraag 6
Zijn de geschetste signalen uit het artikel in strijd met het onlangs door de
Tweede Kamer aangenomen wetsvoorstel «verduidelijking van de burgerschapsopdracht aan scholen in het funderend onderwijs»?3 Zo ja, op welke
manier? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Zoals ik heb aangegeven, doet de inspectie onderzoek naar de situatie. Ik kan
niet op de uitkomsten van dat onderzoek vooruitlopen. In het algemeen geldt
dat dit wetsvoorstel de lat, onder andere voor wat betreft de schoolcultuur
die in overeenstemming moet zijn met de basiswaarden, voor alle scholen
hoger legt. Het aangenomen amendement, dat het bevoegd gezag verplicht
zorg te dragen voor een omgeving waarin leerlingen en personeel zich veilig

2
3

https://twitter.com/arieslob/status/1375827948738129925?s=20
Kamerstuk 35 352

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

en geaccepteerd weten, ongeacht onder andere verschillen in seksuele
gerichtheid, legt hier nog sterker de nadruk op. Het opsluiten van leerlingen
of hen dwingen uit de kast te komen zijn uiteraard niet te verenigen met een
schoolcultuur waar leerlingen zich veilig en geaccepteerd weten. De inspectie
toetst op basis van de op enig moment geldende wet.
Vraag 7
In hoeverre komt de visie van de Gomarus4, dat seksualiteit thuishoort
binnen een huwelijk tussen één man en één vrouw, overeen met het
aangenomen amendement Van den Hul c.s.5, dat vraagt om een norm tot
handelen met betrekking tot respect tot LHBTI’ers? Klopt het dat deze visie en
handeling van de Gomarus dus in strijd is met het wetsvoorstel «verduidelijking van de burgerschapsopdracht aan scholen in het funderend onderwijs»?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
De voorzitter van het college van bestuur van het Gomarus stelt in de
aangehaalde verklaring de Bijbelse voorschriften bindend te achten voor het
seksuele leven: men ziet het monogame huwelijk op de school als «de door
God gegeven vorm van omgang tussen man en vrouw». In de verklaring
staat ook dat homoseksuele leerlingen net zo welkom zijn als heteroseksuele
leerlingen op de school. Als homoseksuele leerlingen aangeven uit de kast te
willen komen is daar volgens het bestuur ruimte voor. De inspectie doet
onderzoek naar de invulling die de school hier in de praktijk aan geeft. Zoals
ik heb aangegeven, vind ik het absoluut onaanvaardbaar als leerlingen
worden opgesloten, zij worden gedwongen voor hun geaardheid uit te komen
of als er vertrouwelijke informatie wordt gedeeld.
Indien het wetsvoorstel verduidelijking burgerschapsopdracht wordt
aangenomen dient het bevoegd gezag zorg te dragen voor een schoolcultuur
in overeenstemming met de basiswaarden en voor een omgeving waarin
leerlingen en personeel zich veilig en geaccepteerd weten, ongeacht onder
andere verschillen in seksuele gerichtheid. De lat voor scholen komt dus
hoger te liggen. Zodra dit wetsvoorstel in werking is getreden zal de inspectie
kunnen toetsen aan deze nieuwe wettelijke norm. In het algemeen geldt dat
een school, alleen door het huwelijk aan man en vrouw voorbehouden te
achten, niet noodzakelijkerwijs in strijd handelt met de nieuwe burgerschapsopdracht. De inspectie zal voor de beoordeling van de schoolcultuur de
gehele context meewegen. De visie van een school, en de wijze hoe deze tot
uiting komt in de onderwijspraktijk, zijn hier onderdeel van. Deze schoolcultuur moet in overeenstemming zijn met de basiswaarden, basiswaarden
dienen bevorderd te worden middels het onderwijs en leerlingen en
personeel moeten zich veilig en geaccepteerd weten in de school.
Vraag 8
Klopt het dat de Eerste Kamer momenteel nog in afwachting is van de
memorie van antwoord van het wetsvoorstel «verduidelijking van de
burgerschapsopdracht aan scholen in het funderend onderwijs»? Waarom zijn
deze antwoorden nog niet gegeven? Ziet u naar aanleiding van deze signalen
ook de noodzaak in dat dit wetsvoorstel zo snel als mogelijk behandeld dient
te worden in de Eerste Kamer? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wanneer kan de
Eerste Kamer deze antwoorden verwachten?
Antwoord 8
De memorie van antwoord is op 8 april jl. naar de Eerste Kamer gestuurd.
Vraag 9
Deelt u de mening dat de beschreven ervaringen van leerlingen uit het artikel
niet thuishoren in een vrije samenleving en dat we al het mogelijke moeten
doen om ervoor te zorgen dat jongens en meisjes, die toevallig verliefd

4

Website scholengemeenschap Gomarus, d.d. 26 maart 2021, «Statement Gomarus scholengemeenschap n.a.v. NRC-artikel d.d. 27 maart», https://www.gomarus.nl/www2018/Nieuws/
Statement Gomarus scholengemeenschap n.a.v. NRC-artikel d.d. 27 maart.wli
5
Kamerstuk 35 352, nr. 29

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

worden op iemand van het eigen geslacht, veilig moeten kunnen opgroeien
en gewoon zichzelf moeten kunnen zijn in Nederland?
Antwoord 9
In ons land moet iedere jongere, op iedere school, zich vrij weten zichzelf te
zijn en daarvoor uit te komen. Ik zet me er voor in dat elke leerling de
mogelijkheid heeft om zichzelf te kunnen zijn. Zo werk ik aan de aanscherping
van de burgerschapsopdracht en de kerndoelen en ondersteun ik diverse
activiteiten om de acceptatie van homoseksualiteit binnen het onderwijs te
verbeteren. Een aantal van die projecten is gericht op een specifieke groep,
bijvoorbeeld het project Stil Verdriet dat is opgezet in samenwerking met
partijen die zich inzetten voor de bevordering van lhbti-acceptatie op
christelijke scholen.
Mede naar aanleiding van de gebeurtenissen op het Gomarus ga ik ook in
gesprek met betrokken leerlingen en een aantal organisaties die zich met
deze onderwerpen bezighouden om te bezien hoe leerlingen die worstelen
met hun geaardheid sneller hulp zouden kunnen krijgen en hoe we signalen
over mogelijke sociale onveiligheid sneller kunnen oppikken.
Vraag 10
Bent u bereid deze vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden, aangezien
het hier gaat om de veiligheid en welzijn van kinderen?
Antwoord 10
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4