Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

705
Vragen van het lid Van Raan (PvdD) aan de Staatssecretaris van Financiën
over het artikel «Shell en Unilever dreigen niet met vertrek, ze waarschuwen
alleen maar» (ingezonden 25 oktober 2018).
Antwoord van Staatssecretaris Snel (Financiën) (ontvangen 20 november
2018)
Vraag 1
Bent u bekend het artikel «Shell en Unilever dreigen niet met vertrek, ze
waarschuwen alleen maar»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het waar dat op grond van artikel 15d van de Wet op de vennootschapsbelasting een bedrijf dat het hoofdkantoor naar het buitenland verplaatst
vennootschapsbelasting aan de fiscus moet afdragen over de nog niet
gerealiseerde stille reserves en goodwill?
Antwoord 2
Ja, op grond van artikel 15d (en artikel 15c) van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 vindt een eindafrekening plaats over de fiscale en stille
reserves, waaronder de goodwill, voor zover een belastingplichtige ophoudt
met in Nederland belastbare winst te genieten. Deze reserves vallen dan vrij
en worden tot de winst gerekend in het laatste jaar van belastingplicht.
Vraag 3 en 10
Betekent dit dat wanneer een multinational haar hoofdkantoor naar het
buitenland verplaatst deze multinational een eindafrekening van de fiscus kan
verwachten die, al naar gelang de waarde van de multinational, in de vele
miljarden kan lopen?
Onderschrijft u de analyse dat artikel 15d Wet op de vennootschapsbelasting
een extra drempel is voor een multinational om haar hoofdkantoor uit

1

ah-tk-20182019-705
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://fd.nl/economie-politiek/1232377/shell-en-unilever-dreigen-niet-met-vertrek-zewaarschuwen-alleen-maar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Nederland te verplaatsen, aangezien er nog een fikse eindafrekening met de
fiscus plaats kan vinden?
Antwoord 3 en 10
Wanneer een multinational haar hoofdkantoor naar het buitenland verplaatst,
dient bij dat hoofdkantoor een eindafrekening plaats te vinden over de
aanwezige fiscale en stille reserves. Voor de duidelijkheid vermeld ik dat
slechts dient te worden afgerekend over de meerwaarde van de vermogensbestanddelen (de stille reserves, waaronder goodwill) en fiscale reserves van
de desbetreffende belastingplichtige (het hoofdkantoor). Hierbij spelen
eventuele aanwezige reserves van door het hoofdkantoor gehouden
deelnemingen geen rol. De hoogte van de eindafrekeningswinst die ontstaat
bij het hoofdkantoor als gevolg van een eventuele verplaatsing naar het
buitenland, is afhankelijk van de feiten en omstandigheden waarin belastingplichtige verkeert en verschilt daarmee van geval tot geval. Om die reden is
uw analyse – dat er altijd een fikse eindafrekening dient plaats te vinden bij
de verplaatsing uit Nederland van het hoofdkantoor van een multinational –
dan ook te stellig en kan ik deze niet in zijn algemeenheid onderschrijven.
Overigens merk ik op dat de waardering van goodwill in de praktijk niet altijd
even eenvoudig is vast te stellen, aangezien de interpretatie van concrete
feiten en omstandigheden hierbij een rol speelt.
Voor de volledigheid wordt gemeld dat met betrekking tot de belastingclaim
over de eindafrekeningswinst de belastingplichtige op dit moment kan kiezen
voor onmiddellijke betaling of voor uitstel van betaling voor onbepaalde tijd
(mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan).
Vraag 4 en 5
Kunt u aangeven hoe vaak in de afgelopen 20 jaar een hoofdkantoor uit
Nederland is verplaatst?
Kunt u aangeven hoe vaak bij een hoofdkantoorverplaatsing een naheffing
van de fiscus heeft plaatsgevonden op basis van artikel 15d van de Wet op de
vennootschapsbelasting en wat het totale bedrag is dat hiermee gemoeid is?
Antwoord 4 en 5
De Belastingdienst registreert verplaatsingen van hoofdkantoren niet
systematisch. Hoeveel hoofdkantoren de afgelopen 20 jaar zijn verplaatst en
hoeveel belasting is geheven ter zake van verplaatsing van deze hoofdkantooractiviteiten op basis van beschikbare informatie bij de Belastingdienst, is
daarom niet bekend.
Vraag 6 en 7
Kunt u aangeven hoe vaak bij een hoofdkantoorverplaatsing een zogeheten
ruling is gesloten met de Belastingdienst en wat het totale bedrag is dat
hiermee gemoeid is?
Welke rulings zijn er in het kader van een hoofdkantoorverplaatsing geweest
en kan hier inzicht in worden gegeven?
Antwoord 6 en 7
Bij de verplaatsing van een in Nederland gevestigd hoofdkantoor naar het
buitenland kunnen zich verschillende fiscale vraagstukken voordoen. Over
deze fiscale vraagstukken kan desgewenst zekerheid vooraf («ruling») worden
gevraagd. De Belastingdienst houdt niet systematisch bij of een afgegeven
ruling samenhangt met de verplaatsing van een hoofdkantoor naar het
buitenland. Het bedrag dat is gemoeid met hoofdkantoorverplaatsingen is
daarom ook niet bekend.
Vraag 8
Kunt u aangeven hoe vaak bij een hoofdkantoorverplaatsing op welke andere
manier dan ook een verrekening heeft plaatsgevonden en wat het totale
bedrag is dat hiermee gemoeid is?
Antwoord 8
Uit de vraagstelling wordt mij niet precies duidelijk waarop u doelt. Ik
interpreteer uw vraag zo dat u doelt op de mogelijkheid van aandeelhouders
om de ingehouden dividendbelasting te verrekenen. Voor Nederlandse
aandeelhouders is de dividendbelasting meestal een voorheffing, die kan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

worden verrekend in de inkomstenbelasting of in de vennootschapsbelasting.
Dit betekent dat een aandeelhouder de dividendbelasting wel betaalt maar dit
bedrag in mindering kan brengen op de in dat jaar te betalen inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting.
Vraag 9
Kunt u aangeven hoe de hoofdkantoorfunctie van een multinational door de
Belastingdienst en/of het Ministerie van Financiën gewaardeerd wordt? Kunt
u aangeven of deze waardering per geval kan verschillen? Zo ja, hoe vaak er
afwijkende waarderingsmethodieken zijn gehanteerd?
Antwoord 9
Indien een hoofdkantoor wordt verplaatst naar het buitenland, dient op basis
van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 een eindafrekening plaats te
vinden over de fiscale en stille reserves opgebouwd in Nederland naar de
waarde in het economisch verkeer. Deze waarde is afhankelijk van de feiten
en omstandigheden van het specifieke geval en verschilt van geval tot geval.
Er is niet één specifieke waarderingsmethode om de waarde in het economisch verkeer te bepalen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3