Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 179

Wijziging van de Wet uitvoering
antidopingbeleid ter instelling van de
Beoordelingscommissie dopingzaken

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 6 december 2022
Met belangstelling heb ik kennisgenomen van de vragen die door de
fracties van de VVD, D66, het CDA, GroenLinks en de BBB zijn gesteld over
het hierboven genoemde wetsvoorstel. Ik dank de leden van deze fracties
voor hun inbreng. In deze nota naar aanleiding van het verslag is de
opmaak van het verslag aangehouden, met dien verstande dat vergelijkbare vragen waar mogelijk bij de beantwoording zijn samengenomen.
Ten behoeve van de leesbaarheid van deze nota heb ik de vragen
genummerd en beantwoord in de volgorde waarin ze zijn gesteld. De nota
wordt mede uitgebracht namens de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties.
I. ALGEMEEN DEEL
1. AANLEIDING EN DOEL VAN HET WETSVOORSTEL
Vraag 1
De leden van de D66-fractie wijzen de regering op het grote belang dat
verduidelijkt gaat worden wat de grenzen tussen tuchtrecht en strafrecht
zijn en wie welke rol heeft, zoals verwoord in de motie-Westerveld c.s.1
Deze leden vragen de regering naar de voortgang van de uitvoering van
deze motie. De leden vragen zich af of dit al voldoende duidelijk is en
vragen de regering of het onderzoek naar aanleiding van deze motie niet
op meer plaatsen om aanpassingen in wet- en regelgeving vraagt, zodat
de grenzen tussen tuchtrecht en strafrecht duidelijker zijn. Verder vragen
de leden zich af of het apart behandelen van dit wetsvoorstel niet tot
vertraging leidt in deze opgave Waarom wordt de wet nu wel op dit
specifieke punt aangepast, maar wordt de motie-Westerveld c.s. niet
uitgevoerd, zo vragen deze leden de regering.
De regering merkt hierover op dat u onlangs door ondergetekende
geïnformeerd bent over de opvolging van de motie Westerveld c.s.2 Deze
wordt meegenomen in een breed onderzoek naar een veilige en integere
1
2

kst-36179-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstukken II 2021/22, 30 234, nr. 278.
Kamerstukken II, 2021/22, 30 234, nrs. 278 en 304.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

1

sport. Hierin wordt gekeken naar de governance van een veilige en
integere sport alsmede een evaluatie van het sporttuchtrecht. Daarbij
wordt ook gekeken naar de afbakening tussen het straf- en het tuchtrecht.
De uitkomsten van het onderzoek veilige en integere sport verwacht ik
begin 2023, daar kan ik daarom nu nog niet verder op in gaan. De regering
is van mening dat het apart behandelen van onderhavig wetsvoorstel niet
leidt tot vertraging in de opgave die vervat zit in de motie Westerveld c.s.
en het onderzoek dat mede naar aanleiding daarvan is gestart, omdat het
verschillende kwesties zijn. Het onderzoek kijkt op systeemniveau naar het
onderwerp veilige en integere sport, naar de verdeling van rollen en
verantwoordelijkheden en gerelateerd daaraan ook naar de afbakening
tussen tuchtrecht en strafrecht. Het voorliggende wetsvoorstel ondervangt
een door WADA geconstateerd gebrek in de context van het bestaande
stelsel, zonder dat stelsel zelf ter discussie te stellen. Ik ben daarom van
mening dat beide kwesties los van elkaar gezien kunnen worden.
Vraag 2
De leden van de D66-fractie vinden het voorts zorgelijk dat er met dit
wetsvoorstel gekozen lijkt te zijn voor een proces dat naar oordeel van de
Raad van State niet passend is in het kader van de Algemene wet
bestuursrecht (Awb), zeker omdat de Kamer al gevraagd heeft dit hele
stelsel te analyseren via de genoemde motie-Westerveld c.s. Zij vragen
zich af waarom er bijvoorbeeld niet voor gekozen is om conform de
motie-Westerveld c.s. het tucht- en strafrechtstelsel grondig te analyseren,
zodat wellicht een groter wetstraject de overeenstemming met de
WAD-code had kunnen oplossen en tegelijkertijd de problemen uit de
motie-Westerveld c.s. en de bezwaren vanuit de Raad van State had
kunnen aanpakken op een wijze die wel passend is binnen de Awb.
Op dit punt, de manier waarop een bezwaar- en beroepscommissie bij
voorkeur gepositioneerd wordt, staat de WAD-Code haaks op het reguliere
Nederlandse bestuursrecht; de twee zijn op dit punt niet verenigbaar. Een
grondige analyse van het tucht- en strafrechtstelsel cf. de motie
Westerveld c.s. zal niet tot een andere conclusie leiden.
Er zit een zekere tijdsdruk achter dit wetsvoorstel. De tijdslijn die met
WADA is afgesproken is niet ruim, waardoor ik ook rekening moet houden
met het geduld dat WADA met de Dopingautoriteit heeft om een
non-compliance verklaring van de Dopingautoriteit en bijbehorende
sancties te vermijden. Daarom heb ik ervoor gekozen om twee parallelle
paden te bewandelen: dit wetsvoorstel om zo snel mogelijk de door
WADA gesignaleerde non-conformiteit te adresseren, en gelijktijdig de
uitvoering van de motie Westerveld c.s.
Vraag 3
De leden van de D66-fractie stellen vast dat de Raad van State zeer
kritisch is op de juridische constructie. Dat heeft geleid tot een negatief
dictum. De regering neemt een deel van de suggesties van de Raad van
State over. De leden vragen zich af hoe de regering tegenover het idee
staat om de Raad van State nu, na de wijzigingen, opnieuw advies te laten
uitbrengen over het gewijzigde wetsvoorstel.
In lijn met de door de Raad van State gemaakte opmerkingen dat de in het
wetsvoorstel gekozen constructie feitelijk neerkomt op een vorm van
administratief beroep, is het wetsvoorstel aangepast. De door de Raad
van State aangedragen alternatieven bieden naar de mening van de
regering geen sluitende oplossing waarbij zowel voldaan wordt aan de
eisen die de WAD-code stelt alsook een uitvoerbare situatie wordt
gecreëerd. Een nieuw advies van de Raad van State leidt naar
verwachting niet tot een nieuwe analyse van of alternatieve oplossingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

2

voor het probleem dat dit wetsvoorstel beoogt te verhelpen. Gelet hierop
en gelet op de impact van de door WADA in het vooruitzicht gestelde
sancties (zie paragraaf 1.1 van de memorie van toelichting bij onderhavig
wetsvoorstel) op het moment dat het door WADA geconstateerde gebrek
in de Nederlandse wetgeving niet snel genoeg ondervangen wordt, heb ik
ervoor gekozen om verder te gaan met het proces rond dit wetsvoorstel
en te bevorderen dat het wetsvoorstel zo snel als mogelijk aan uw Kamer
aangeboden kon worden. De eventuele gevolgen van de hier bedoelde
sancties zijn voor de sportwereld, en vooral de Nederlandse sporters,
eenvoudigweg te groot.
Vraag 4
De leden van de D66-fractie lezen dat de regering constateert dat de
WAD-code sterk juridificeert. Zij vragen zich af of dit een ontwikkeling is
die de regering toejuicht of zorgen baart. Ook vragen deze leden zich af
welke acties de regering onderneemt als gevolg daarvan.
De regering constateert een continue ontwikkeling van de bestrijding van
doping in de sport en de steeds verder gaande instrumenten die daarbij
ingezet (kunnen) worden. Ik begrijp dat daar vanuit WADA steeds
gedetailleerdere regels en voorschriften voor worden gegeven, en ik
begrijp ook dat WADA daarbij sterk inzet op een zo uniform mogelijke
toepassing daarvan, om een gelijk speelveld voor de sporters van de
wereld te bevorderen. De keerzijde van deze ontwikkelingen is dat het
steeds ingewikkelder wordt voor ondertekenaars van de WAD-Code om
zich aan de Code te houden. Daar komt bij dat elke ondertekenaar de
WAD-code alleen maar kan uitvoeren als daartoe in de nationale
wetgeving toereikende bevoegdheden zijn toegekend. In die nationale
wetten worden vervolgens ook weer steeds gedetailleerdere keuzes
gemaakt om aan de beginselen van de WAD-code te blijven voldoen.
Aangezien zowel de WAD-code als de nationaal-wettelijke systemen ertoe
neigen almaar gedetailleerder van aard te worden, vraagt het steeds meer
creativiteit om de beide systemen in elkaar te laten passen en met elkaar
in overeenstemming te brengen. Het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport is samen met de Dopingautoriteit actief en spreekt zich
ook uit in internationale gremia om voor deze ontwikkelingen en specifiek
de verdergaande juridificering aandacht te vragen, bij andere stakeholders
en bij WADA.
Vraag 5
De leden van de D66-fractie vragen zich voorts af waarom de huidige
mogelijkheid om na bezwaar bij de Dopingautoriteit naar de bestuursrechter te stappen onvoldoende is om te voldoen aan de WAD-code,
terwijl daarmee ook een mogelijkheid bestaat tot onafhankelijk beroep bij
een dopinggerelateerd besluit.
WADA is van mening dat de Awb-procedure van eerst in bezwaar bij de
Dopingautoriteit, niet voldoet aan de eisen in de WAD-code, omdat er al in
de bezwaarfase sprake moet zijn van institutionele onafhankelijkheid van
de Dopingautoriteit. In de Awb-procedure is dat niet het geval. Nu WADA
hierover meermalen heeft aangegeven dat zij de huidige procedure niet in
overeenstemming acht met de Code, is het in stand laten van de huidige
bezwaarprocedure, gelet op de impact van de door WADA in het
vooruitzicht gestelde sancties (zie paragraaf 1.1 van de memorie van
toelichting), naar het oordeel van de regering geen begaanbare weg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

3

Vraag 6
De leden van de D66-fractie willen de regering in de context van het
onderhavige wetsvoorstel graag wijzen op motie-Van der Laan c.s.3 over
een sportwet. Deze leden vragen zich af wat de voortgang is van de
uitvoering van deze motie en hoe de keuzes die in dit wetsvoorstel
gemaakt worden, passen bij de verdiepingsslag die gemaakt wordt als
gevolg van deze motie. Zij vragen zich verder af of dit wetsvoorstel
vooruitloopt op de stelseldiscussie die onderdeel is van de uitvoering van
deze motie.
Voor de uitvoering van de motie Van der Laan c.s. heb ik een verdiepingsslag uitgevoerd naar een mogelijke sportwet met betrekking tot de
veiligheid, kwaliteit en toegankelijkheid van de sport. Uw Kamer is bij
brief van 21 november 2022 geïnformeerd over de uitkomsten van die
verdiepingsslag.4 De keuzes in het onderhavige wetsvoorstel zien enkel op
het adresseren van de door WADA geconstateerde non-conformiteit van
de Dopingautoriteit binnen de context van het huidige systeem zoals we
dat nu kennen. Dit staat naar mijn mening los van de keuzen die te maken
zijn in het kader van de verdiepingsslag en ik vind dan ook niet dat met dit
wetsvoorstel vooruitgelopen wordt op de uitkomsten van de verdiepingsslag.
Vraag 7
De leden van de CDA-fractie merken op dat de Minister aangeeft dat een
aantal van de besluiten die volgens de WAD-code appellabel bij de
Dopingautoriteit zijn belegd. Deze leden vragen of de regering precies kan
aangeven welke appellabele besluiten niet bij de Dopingautoriteit zijn
belegd en waar deze besluiten dan wel zijn belegd.
De WAD-code en het daarop gebaseerde nationaal dopingreglement
bevatten een opsomming van beslissingen waartegen beroep mogelijk
moet zijn.5 Deze beslissingen worden deels genomen door de Dopingautoriteit en deels door de sportbonden zelf. De Dopingautoriteit neemt deze
beslissingen ter uitvoering van haar wettelijke taak, waardoor deze
beslissingen als besluit in de zin van de Awb worden gekwalificeerd. De
beslissingen die door de sportbond worden genomen, zijn weer onder te
verdelen in enerzijds beslissingen die door de tuchtcommissies van de
sportbonden worden genomen (de beslissing om een sanctie op te
leggen, de beslissing dat een zaak niet-ontvankelijk is en de beslissing dat
er een overtreding heeft plaatsgevonden). Anderzijds neemt het bestuur
van de sportbond nog beslissingen die gaan over het wel of niet opleggen
van een ordemaatregel.
Vraag 8
De leden van de CDA-fractie merken voorts op dat aangezien het
Instituut Sportrechtspraak (ISR) en andere commissies van beroep binnen
de sportbonden en -organisaties, dopingovertredingen beoordelen, heeft
de huidige Bezwaarcommissie Nationaal Dopingreglement (BND) alleen
een aanvullende functie. De leden van de CDA-fractie lezen in de brief van
27 augustus 20216 dat in de eerste tweeëneenhalf jaar van het bestaan
van de BND daarom slechts twee zaken door de BND zijn behandeld. Deze
leden vragen de regering aan te geven wat voor soort zaken dit waren.

3

Kamerstukken II 2021/22, 30 234, nr. 268.
Kamerbrief van 21 november 2022, «Sportstelsel en sportbeleid vanaf 2023» (2022Z22688).
5
Artikel 13.2 van de Code.
6
Kamerstukken II 2021/22, 30 234, nr. 274.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

4

De door de BND behandelde beroepen betroffen de volgende zaken. (1)
Een zaak waarbij een sporter wegens het overtreden van de voorwaarden
van zijn dopingschorsing een nieuwe schorsing opgelegd had gekregen.
De verantwoordelijke commissie van de Dopingautoriteit had vastgesteld
dat de betreffende sporter ondanks zijn schorsing aan een officiële
wedstrijd had meegedaan. Deze commissie koppelde aan deze
overtreding van de schorsingsvoorwaarden een nieuwe schorsing. De
betrokken sporter stelde tegen deze beslissing beroep in bij de BND. (2)
Een zaak waarin een sporter naar aanleiding van de inwerkingtreding van
de nieuwe WAD-code een verzoek tot herziening van zijn dopingschorsing
had ingediend bij de voorzitter van de Dopingautoriteit. De voorzitter van
de Dopingautoriteit wees dit herzieningsverzoek af, waarna de betreffende
sporter bezwaar instelde bij de BND.
Vraag 9
De leden van de CDA-fractie vragen tevens of de regering kan reflecteren op de proportionaliteit van het oprichten van een aparte zelfstandig
bestuursorgaan (zbo) ten behoeve van zo weinig zaken. Zij vragen zich af
of de regering heeft overwogen om – als er werkelijk geen alternatief zou
zijn voor het oprichten van een apart zbo – extra taken bij dit zbo te
beleggen.
Onder verwijzing naar de hoofdstukken 5 en 6 van de memorie van
toelichting en punt 3 van het nader rapport inzake onderhavig
wetsvoorstel (Kamerstukken II 2021/22, 36 179, nr. 4), waarin ieder door de
Raad van State aangedragen alternatief is besproken, kan ik bevestigen
dat grondig onderzoek gedaan is naar mogelijke alternatieven voor de
oprichting van een apart zbo. De aangedragen alternatieven bieden naar
de mening van de regering geen sluitende oplossing, waarbij zowel
voldaan wordt aan de eisen van de WAD-code alsook een uitvoerbare
situatie wordt gecreëerd. De keuze om van de Beoordelingscommissie
dopingzaken een zbo te maken, is daarmee naar de mening van de
regering onontkoombaar. In het verlengde hiervan merk ik op dat
proportionaliteit een thema is dat op verschillende manieren op de
achtergrond bij dit wetsvoorstel speelt, zo ook in de overweging of het
beleggen van meer taken bij het nieuwe zbo echt noodzakelijk is. Ik ben
tot de conclusie gekomen dat er echter geen extra taken zijn waarvoor het
voor de hand zou liggen die bij dit zbo onder te brengen. Daarop is
besloten het op te richten zbo beperkt in omvang te houden. Als in de
toekomst zou blijken dat het opportuun is toch extra taken bij dit zbo
onder te brengen, kunnen die taken eenvoudig worden toegevoegd.
Vraag 10
De leden van de CDA-fractie merken verder op dat zowel de Raad van
State als de regering zelf aangeven van mening te zijn dat met de huidige
mogelijkheid van beroep bij de bestuursrechter onafhankelijkheid van een
beroepsprocedure al gegarandeerd is. De leden van de CDA-fractie vragen
of de regering nader kan toelichten met welke argumentatie het Wereld
Anti-Doping Agentschap (WADA) aangeeft dat deze mogelijkheid van
beroep bij de bestuursrechter echter toch niet voldoet aan de WAD-code.
Voor de beantwoording van deze vraag verwijs ik naar het antwoord op
vraag 5 van de leden van de D66-fractie.
Vraag 11
De leden van de CDA-fractie merken op dat de toenmalig Staatssecretaris van VWS in de brief van 1 oktober 20217 schreef dat hij in overleg
was met de Dopingautoriteit over eventueel door hen te nemen juridische
7

Kamerstukken II 2021/22, 30 324, nr. 287.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

5

stappen tegen een mogelijke non-compliance verklaring. De leden van de
CDA-fractie vragen de regering wat de uitkomsten van dit overleg zijn. Zij
vragen zich af of de regering daarnaast overwogen heeft om de constatering van non-compliance voor te leggen bij het Hof van Arbitrage voor
Sport (CAS). Zo nee, dan vragen de leden om uit te leggen waarom niet
Er is inderdaad gesproken met de Dopingautoriteit over een mogelijke
gang naar het CAS indien WADA over zou gaan tot een non-compliance
verklaring van de Dopingautoriteit. Er is echter eerst getracht om vooraf
met WADA tot overeenstemming te komen over een oplossing, om een
non-compliance verklaring en een gang naar het CAS af te wenden; dat
zijn immers tijdrovende en kostbare procedures. Toen we overeenstemming bereikten met WADA over een korte termijn en een lange
termijn-oplossing was een gang naar het CAS over de constatering van
mogelijke non-compliance niet meer opportuun.
Vraag 12
De leden van de CDA-fractie vragen een toelichting van de regering op
het proces van wijziging van de WAD-code. Zij vragen of Nederland of een
Nederlandse organisatie hierin een rol heeft gespeeld en/of mee mogen
praten.
Een proces dat moet leiden tot wijziging van de WAD-Code wordt door
WADA ongeveer anderhalf tot twee jaar voor de beoogde datum van
vaststelling van de nieuwe Codetekst onder stakeholders aangekondigd.
WADA geeft daarbij aan welke aandachtspunten zij zelf voor wijziging van
de Codetekst ziet. Stakeholders kunnen dan in diverse ronden inbreng
leveren op conceptteksten. WADA maakt daar een nieuwe concepttekst
van, die vervolgens opnieuw gecirculeerd wordt voor een volgende ronde
voor inbreng. Wat de inbreng van stakeholders was, welke onderdelen
van de inbreng worden verwerkt in de nieuwe concepttekst, welke
onderdelen niet, en waarom, is daarbij niet altijd duidelijk. Waarbij
opgemerkt moet worden dat het met meer dan 300 stakeholders die
inbreng leveren een grote opgave is om dat op een transparante manier
te doen.
Nederlandse organisaties leveren daarbij doorgaans, op voorspraak van
de Dopingautoriteit, gezamenlijk inbreng. Een volgende wijziging van de
Code wordt voorzien voor goedkeuring eind 2025, maar die nog door
WADA moet worden aangekondigd. Ik ben daarbij voornemens om,
gezien de effecten die er kunnen zijn op onze wet- en regelgeving, ook (de
juristen van) VWS een rol in het proces voor de Nederlandse inbreng te
geven.
Vraag 13
De leden van de CDA-fractie vragen zich af of bij het tot stand komen
van de wijziging van de WAD-code het (nog) niet duidelijk was dat deze
wijziging zou kunnen leiden tot non-conformiteit aan de WAD-code.
Nee, dat was toen nog niet duidelijk. De eis van institutionele onafhankelijkheid van een beroepscommissie is weliswaar nieuw in de 2021
WAD-Code, maar het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
was samen met de Dopingautoriteit van mening dat dit binnen de kaders
van het Nederlandse bestuursrecht al goed was vormgegeven. En omdat
tijdens de implementatie van de 2015 WAD-Code ook gesprekken hebben
plaatsgevonden met WADA over de structuur van het Nederlandse
antidopingsysteem, dat door WADA toen geaccepteerd werd, was er voor
de Dopingautoriteit geen reden om aan te nemen dat dat met de 2021
WAD-Code zou veranderen. Het probleem is ontstaan omdat WADA op
een andere manier met monitoring van de implementatie van de Code

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

6

omgaat: WADA is meer gaan controleren op een letterlijke implementatie
van de Code. Waar we voorheen ruimte kregen voor een nationale manier
van uitvoering van de implementatie, zodat het in ons nationale bestuursrechtelijke systeem ingepast kon worden, lijkt die ruimte nu zeker in eerste
instantie minder aanwezig.
Vraag 14
De leden van de CDA-fractie vragen voorts of Nederland hier naar
oordeel van de regering eerder van op de hoogte had kunnen en moeten
zijn?
Nee, dat had niet gekund: WADA deelt niet van tevoren hoe zij de
implementatie monitort.
Vraag 15
De leden van de CDA-fractie vagen de regering hoe realistisch het nog is
dat dit wetsvoorstel uiterlijk in het najaar van 2022 wordt geïmplementeerd. Zij ook stellen de vraag wat de consequenties zijn als de implementatie van het wetsvoorstel later dan dit najaar zal zijn.
Ik ben bezig met de voorbereidingen die nodig zijn om het zbo zoals
beschreven in het wetsvoorstel operationeel te hebben op de datum van
inwerkingtreding van het wetsvoorstel. Ik richt me daarbij op 1 januari
2023 als vroegste datum. Dit is uiteraard afhankelijk van de parlementaire
behandeling van dit wetsvoorstel. De consequenties van latere implementatie zijn moeilijk te voorspellen. Ik houd WADA voortdurend op de hoogte
van de vorderingen en vertrouw erop dat ik WADA kan overtuigen geen
actie te ondernemen gedurende de gebruikelijke procedure van een
wetsbehandeling.
2. INHOUD WETSVOORSTEL
Vraag 16
De leden van de D66-fractie vragen de regering waarom de Beoordelingscommissie alleen beroepen zal beoordelen die appellabel zijn op
grond van de WAD-code. Zij vragen om wat voor besluiten van de
Dopingautoriteit het gaat die niet appellabel zijn op grond van de
WAD-code. Zij vragen zich voorts af of het daarvoor niet mogelijk en/of
logisch is om ook hierbij een beroep bij de Beoordelingscommissie
mogelijk te maken, zodat er een eenduidige procedure is.
De in het wetsvoorstel gekozen constructie van administratief beroep bij
de Beoordelingscommissie als nieuw in te stellen zbo is, zoals tevens
blijkt uit het advies van de Raad van State, een uitzonderlijke constructie.
Gelet hierop is het van belang deze route zo beperkt mogelijk te houden.
Enkel daar waar de WAD-code het verplicht, wordt beroep opengesteld bij
de Beoordelingscommissie. Aangezien de WAD-code alleen een dergelijke
beroepsconstructie verplicht voor besluiten die appellabel zijn op grond
van de WAD-code, zal de Beoordelingscommissie uitsluitend die besluiten
behandelen.
Bij besluiten van de Dopingautoriteit die op grond van de WAD-code niet
appellabel zijn, gaat het bijvoorbeeld om besluiten over de samenstelling
van de topsportgroep. De reden waarom de WAD-code tegen deze
besluiten geen direct beroep openstelt, is dat de sporter ervoor kiest om
zich aan de regels van de topsport te onderwerpen en dat het systeem van
de WAD-code al voldoende voorziet in effectieve rechtsbescherming. Als
een sporter in de topsportgroep is opgenomen, moet de sporter de
whereabouts doorgeven aan de Dopingautoriteit. Doet een sporter dat
niet of niet goed, dan doet de Dopingautoriteit hiervan een constatering in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

7

de vorm van een «strike». Tegen deze constatering kan de sporter een
herziening bij de Dopingautoriteit aanvragen.8 Doet een sporter het drie
keer niet of niet goed, dan is er – na herziening – sprake van een
«whereabouts-fout». Dit betreft een dopingovertreding. Het al dan niet
verbinden van consequenties aan een dopingovertreding, is altijd
appellabel op grond van de WAD-code.9 Dit betekent dat hoewel het
volgens de WAD-code niet mogelijk is direct in beroep te gaan bij de
Beoordelingscommissie tegen besluiten inzake de samenstelling van de
topsportgroep, een sporter die in de topsportgroep zit altijd rechtsbescherming heeft tegen de merkbare gevolgen. Hetzelfde geldt voor de
andere besluiten die op grond van de WAD-code niet-appellabel zijn. Zo is
het besluit van de Dopingautoriteit dat een sporter een dopingcontrole
moet ondergaan op grond van de WAD-code een niet-appellabel besluit,
maar een weigering van een dopingcontrole of onsuccesvolle poging
hiertoe, wordt wél in de WAD-code als appellabele dopingovertreding
gekwalificeerd.10
Omdat Nederland niet alleen aan de principes onderliggend aan de
WAD-code gebonden is, maar ook aan het Nederlandse bestuursrecht, zijn
voornoemde in de zin van de WAD-code niet appellabele besluiten, wel
besluiten in de zin van de Awb. Zie voor een toelichting hierop paragraaf
3.3.1 van de memorie van toelichting op het wetsvoorstel. Voor dit soort
besluiten geldt de rechtsbescherming van de Awb en in dat kader is
bezwaar bij de Dopingautoriteit mogelijk. In formele zin heeft het in de
Nederlandse wet uitvoering geven aan het systeem in de WAD-code en
het voorkomen van een non-conformiteit aan de WAD-code tot gevolg dat
er voor sporters ten aanzien van niet-appellabele WAD-code besluiten
twee procedures zijn ontstaan: 1) in bezwaar bij de Dopingautoriteit en 2)
in beroep bij de Beoordelingscommissie. Ik kan uw Kamer bevestigen dat
voor sporters deze beide procedures om tegen besluiten op te komen
administratief zo laagdrempelig mogelijk wordt georganiseerd, zodat
gewaarborgd wordt dat er een eenduidige procedure is.
Vraag 17
De leden van de D66-fractie vragen waarom de regering niet nader is
ingegaan op het alternatief dat de Raad van State aandraagt om dopinggerelateerde besluiten op te nemen op de negatieve lijst van de Awb. Op
die manier is er immers nog steeds de mogelijkheid om na bezwaar naar
de burgerlijke rechter te stappen, maar voldoet de gang van zaken wel aan
het stelsel binnen de Awb, zo stelt de Raad van State.
Over het door de Raad van State aangedragen alternatief is de regering in
het nader rapport ingegaan.11 Allereerst wordt hierover opgemerkt dat het
een bewuste keuze is geweest om dopinggerelateerde besluiten niet op
de negatieve lijst te zetten. Op dat moment ontneem je de sporter
namelijk een rechtsgang (namelijk die van bezwaar bij de Dopingautoriteit), terwijl dit wetsvoorstel juist beoogt om geen veranderingen door te
voeren in de huidige rechtspositie van sporters. Voorts ontslaat het
plaatsen van dergelijke besluiten van de Dopingautoriteit op de negatieve
lijst van de Awb, de ondertekenaars van de WAD-code niet van de
verplichting in de WAD-code dat tegen besluiten van de Dopingautoriteit
beroep moet openstaan bij een van de Dopingautoriteit onafhankelijke
instantie12, die bovendien beschikt over zowel kennis over antidoping8

Artikel B3.2, onder e, onder ii, van de ISRM.
Artikelen 2.4, in samenhang gelezen met artikel 13.2 van de WAD-Code.
10
Artikel 2.3, in samenhang gelezen met artikel 13.2 van de WAD-Code.
11
Zie de reactie van de regering op punt 3c van het nader rapport, Kamerstukken II 2021/22,
36 179, nr. 4, p. 9.
12
Artikel 13.2 van de WAD-code.
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

8

beleid als juridische kennis13. Hiertoe dient de Beoordelingscommissie
dopingzaken. Het instellen van deze commissie zou daarom alsnog
noodzakelijk zijn in het geval van een plaatsing van dopinggerelateerde
beslissingen op de negatieve lijst. Aangezien die commissie bij het in
beroep beoordelen van de Awb-besluiten van de Dopingautoriteit voorts
persoonsgegevens (eveneens bijzondere, waaronder medische gegevens)
zal moeten kunnen verwerken, zal deze commissie moeten worden
gepositioneerd als een bestuursorgaan. Met het instellen van een
zelfstandig bestuursorgaan is – zoals de Afdeling in haar advies ook stelt –
in feite sprake van administratief beroep. Hiermee is het opnemen van de
besluiten van de Dopingautoriteit op de negatieve lijst overbodig.
Vraag 18
De leden van de D66-fractie vragen zich verder af waarom de rechter
niet kan beschikken over de benodigde kennis en daarmee gelden als
onafhankelijke beroepsmogelijkheid. Zij stellen de vraag hoe het kan dat
de regering deze optie overbodig acht, terwijl de Raad van State deze
aandraagt als alternatief voor hun voornaamste bezwaar tegen dit
wetsvoorstel dat deze procedure niet passend is in het kader van de Awb.
De regering is met de Raad van State van mening dat de rechter wel kan
beschikken over de hier bedoelde kennis. In de praktijk betekent dit echter
ook een belasting voor de rechterlijke macht, terwijl dit wetsvoorstel juist
geen veranderingen beoogt te brengen in de rechtspositie van sporters en
de werklast van de rechtspraak (zie ook paragraaf 11.1 en 11.2 van de
memorie van toelichting op het wetsvoorstel). Aangezien de
Awb-bezwaarprocedure – vanwege de deskundigen die kunnen worden
ingeroepen om bezwaren inhoudelijk te beoordelen – een filterfunctie
heeft, waarborgt de Awb-bezwaarprocedure dat de rechtspraak onnodig
wordt belast. Om die reden wordt in dit wetsvoorstel óók voor de op
grond van de WAD-code appellabele besluiten aangesloten bij die
systematiek die de Awb kent door eerst administratief beroep bij de
Beoordelingscommissie open te stellen (filterfunctie) en dan pas beroep
open te stellen bij de rechter.
Vraag 19
De leden van de D66-fractie vragen merken in het verlengde hiervan op
dat de regering aan heeft gegeven het wetsvoorstel en de memorie van
toelichting hierop integraal te hebben herzien. Zij vragen zich af welke
wijzigingen er zijn doorgevoerd naar aanleiding van dit alternatief.
Het wetsvoorstel en de memorie van toelichting zijn zo aangepast dat
tegen besluiten van de Dopingautoriteit administratief beroep kan worden
ingesteld. Zie hiervoor onder andere de artikelen 14 en 15, paragraaf 2.2,
8.3.1, 14.3 en de artikelsgewijze toelichting. In de artikelen van het
wetsvoorstel en in de tekst van de memorie van toelichting is bovendien
de formulering in overeenstemming gebracht met de procedure van
administratief beroep in de Awb.
Vraag 20
De leden van de CDA-fractie vragen de regering of het wetsvoorstel is
voorgelegd aan de WADA en of de regering de garantie van de WADA
heeft dat als dit wetsvoorstel wordt aangenomen, Nederland weer voldoet
aan de WAD-code.

13

Artikel 10.2, onder a, van de WAD-code in samenhang gelezen met artikel 8.2, van de
International Standard for Results Management.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

9

Zoals ik in antwoord op vraag 11 van deze leden heb geschreven is er
overeenstemming met WADA bereikt over de oplossing van het probleem
dat door WADA bij de Dopingautoriteit is geconstateerd. Daarbij heeft
WADA duidelijk aangegeven dat zij de constructie die is overeengekomen
als voldoende adressering van de non-conformiteit te zien. De regering
heeft die oplossing vervolgens verwerkt in het voorliggende wetsvoorstel
en een vertaling van die tekst met WADA gedeeld. WADA heeft daar
vervolgens opmerkingen bij kunnen geven, die niet substantieel waren.
Ik heb geen schriftelijke garanties gekregen van WADA. Ik heb wel steeds
bij WADA de verwachting uitgesproken dat als de strekking van het
wetsvoorstel nadat het is aangenomen door beide Kamers nog in lijn is
met hetgeen door de regering met WADA is overeengekomen en vervat in
het ingediende wetsvoorstel, WADA deze kwestie ook als afgerond
beschouwt. WADA heeft deze verwachting niet weerlegd, dus ik ga er van
uit dat als het wetsvoorstel in werking treedt WADA zich aan haar deel van
de afspraak zal houden.
Vraag 21
De leden van de CDA-fractie vragen de regering of het bij alle besluiten
die genomen worden op grond van de taken uit artikel 5, eerste lid, onder
a, b of c van de Wet uitvoering antidopingbeleid (Wuab) zo is dat beroep
alleen door de Beoordelingscommissie dopingzaken behandeld kan
worden.
De regering bevestigt dit.
Vraag 22
De leden van de CDA-fractie vragen zich voorts af of dit tevens betekent
dat alleen besluiten die worden genomen op basis van de taken die de
dopingautoriteit heeft op basis van artikel 5, eerste lid, onderdelen d en e
van de Wuab onder de Awb blijven vallen? Wat voor besluiten kunnen dat
zijn, aangezien het hierbij slechts gaat om «het geven van voorlichting
over doping» en «andere door Onze regering opgedragen taken die
verband houden met het bestrijden van toepassing van doping in de
sport».
Het is niet zo dat door de Dopingautoriteit alleen besluiten worden
genomen op basis van de taken die de Dopingautoriteit heeft op basis van
artikel 5, eerste lid, onderdelen d en e, van de Wuab onder de Awb blijven
vallen. De Dopingautoriteit neemt, als elk bestuursorgaan, ook besluiten
in het kader van de Wet open overheid, de Uitvoeringswet AVG en de
Archiefwet. Deze besluiten houden geen verband met de uitvoering van
de WAD-code en de daaraan gerelateerde documenten. Deze besluiten
neemt de Dopingautoriteit volgens het kader van de Awb.
Vraag 23
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat de regering voorstelt dat
het zbo Beoordelingscommissie dopingzaken één lid, de voorzitter, heeft.
Daarnaast lezen de genoemde leden dat de regering van mening is dat de
Kaderwet zbo’s en het onderhavige wetsvoorstel voldoende waarborging
bieden om te verzekeren dat het lid van de Beoordelingscommissie
onafhankelijk is en dat de besluiten van de Beoordelingscommissie van
een goede kwaliteit zijn. Zij vragen de regering echter welke eisen
concreet gesteld zullen worden aan de voorzitter om diens onafhankelijkheid te garanderen. Daarnaast vragen zij de regering op basis van
welke concrete criteria de voorzitter geselecteerd zal worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

10

Bij benoemingen van bestuurders van zbo’s wordt altijd stilgestaan bij
eventuele nevenfuncties of andere omstandigheden die de betrokken
kandidaat zouden kunnen beletten volledig onafhankelijk te opereren. Ook
bij de benoeming van het lid van de Beoordelingscommissie zal hier
aandacht voor zijn. Van belang is dat het lid onafhankelijk en onpartijdig is
en niet direct of indirect belanghebbende of partij is bij beslissingen van
de Beoordelingscommissie. Buiten deze eisen van onafhankelijkheid,
onpartijdigheid en ook betrouwbaarheid, zal kennis van de dopingregels
ook meegewogen worden.
Vraag 24
Verder merken de leden van de Groenlinks-fractie dat de regering stelt
dat de kwaliteit van oordeelsvorming geborgd wordt door de controlebevoegdheid van de Minister. Zij vragen zich af of de regering andere
concrete maatregelen neemt om de kwaliteit van de besluiten van de
Beoordelingscommissie te waarborgen. En als dat zo is, dan stellen de
leden de vraag welke maatregelen dit zijn. Als dit niet zo is, dan vragen de
leden zich af waarom kiest de regering niet voor verdere maatregelen
kiest.
De kwaliteit van oordeelsvorming wordt geborgd door de controlebevoegdheid van de Minister op grond van de Kaderwet zbo’s (zie hoofdstuk
12 van de memorie van toelichting inzake toezicht). Het regime van de
Kaderwet zbo’s stelt de Minister van VWS in staat om op effectieve wijze
toezicht te houden op het nieuwe zbo. Een toezichtarrangement moet
worden opgesteld teneinde op meer specifieke wijze de toezichtrelatie
tussen de Minister van VWS en de Beoordelingscommissie uit te werken.
Zo kan worden gespecificeerd hoe de controlebevoegdheid van de
Minister wordt ingevuld, welke informatie daartoe op welke momenten
aan de Minister wordt verschaft, mogelijk aangevuld door een
verplichting om elke vijf jaar een evaluatie uit te laten voeren op doeltreffendheid en doelmatigheid van het zbo. Zo kan op juiste wijze invulling
worden gegeven aan de politieke verantwoordelijkheid van de Minister op
het terrein van dopingbestrijding.
Vraag 25
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat niet alle sporten verenigingsrechtelijk georganiseerd zijn. Deze leden vragen de regering hoe de
wetswijziging invloed zal hebben op beoefenaars van deze sporten. De
leden vragen welke concrete maatregelen de regering zal nemen om de
Dopingautoriteit te ondersteunen bij het bestrijden van doping binnen
deze sporten. Zij stellen voorts de vraag of atleten die een dergelijke sport
beoefenen, of sportaanbieders die een dergelijke sport aanbieden,
aanspraak zullen kunnen maken op de Beoordelingscommissie.
Sporters die met de op te richten Beoordelingscommissie Dopingzaken te
maken kunnen krijgen zijn sporters die gebonden zijn aan dopingreglementen van een sportbond of -organisatie of sporters die verbonden zijn
aan dopingregels door middel van een wedstrijdlicentie of ander type
overeenkomst. Binding aan dopingregels hoeft dus niet uitsluitend uit het
verenigingsrecht te volgen, maar kan ook volgen uit het overeenkomstenrecht. Wel moet het gaan om binding aan dopingregels die worden
gehandhaafd door de Dopingautoriteit en waarover de Dopingautoriteit
een besluit heeft genomen. Sporten waarbij dat niet het geval is, vallen in
principe buiten de reikwijdte van de Dopingautoriteit. In die zin dat deze
sporten zich niet gebonden hebben aan een dopingregels waar de
Dopingautoriteit op handhaaft, waardoor de Dopingautoriteit over deze
groep sporters geen besluiten zal nemen. Daardoor zijn er ook geen
besluiten waartegen deze sporters bezwaar of beroep kunnen aantekenen
bij de Beoordelingscommissie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

11

Vraag 26
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat de regering overwogen
heeft om de oplossing voor de problematiek welke het onderhavige
wetsvoorstel beoogt op te lossen, te laten liggen bij de sportorganisaties.
Genoemde leden lezen dat de regering uiteindelijk van mening was dat dit
een minder geschikte mogelijkheid is ten opzichte van overheidsinterventie. Zij vragen zich af of de regering andere alternatieven heeft
overwogen. En zo ja, dan vragen zij de regering welke alternatieven dit
zijn en waarom deze de voorkeur niet hadden.
Onder verwijzing naar de beantwoording van vraag 9 van de leden van de
CDA-fractie, de hoofdstukken 5 en 6 van de memorie van toelichting en
punt 3 en 4 van het nader rapport inzake onderhavig wetsvoorstel, waarin
ieder door de Raad van State aangedragen alternatief is besproken, kan ik
bevestigen dat grondig onderzoek gedaan is naar mogelijke alternatieven
voor de oprichting van een apart zbo. Zo is ook overwogen om de
oplossing te laten bij de sportorganisaties. Deze variant vereist echter van
de sportwereld een complex afstemmingsproces, waarbij alle statuten,
reglementen en ledencontracten moeten worden herzien. De sportorganisaties hebben aangegeven dat dit een onuitvoerbare financiële en
organisatorische belasting is. Ik vind het bovendien, mede gezien het
geringe aantal beroepszaken waar het in de praktijk om gaat, niet
proportioneel om van de sportorganisaties een dermate omvangrijke en
complexe aanpassingsoperatie te vragen. Verder is overwogen om de
wettelijke taak tot het beoordelen van appellabele besluiten van de
Dopingautoriteit toe te kennen aan een (al dan niet bestaande) rechtspersoon, niet zijnde een zbo. Denk hierbij aan privaatrechtelijke stichtingen, verenigingen en bedrijven die een bepaalde wettelijke taak hebben
opgedragen gekregen. Er is echter geen bestaande rechtspersoon
beschikbaar waarbij deze taak snel en logisch kan worden belegd (zie
hoofdstuk 5 in de memorie van toelichting op onderhavig wetsvoorstel).
Bij het bij de beoordelen van de hier bedoelde appellabele besluiten is
noodzakelijk dat er persoonsgegevens (ook bijzondere persoonsgegevens)
mogen worden verwerkt, waarvoor ingevolge de AVG een wettelijke
grondslag is vereist. Vanwege de grote belangen van sporters die op het
spel staan, kan de verwerking van de persoonsgegevens immers niet
plaatsvinden op grond van vrijelijk gegeven toestemming of een vrijelijk
afgesloten overeenkomst. Voorts is het volgende van belang. De regering
heeft – in lijn met het advies van de Raad van State – het wetsvoorstel
zodanig aangepast dat de beslissingen die de Dopingautoriteit neemt ter
uitvoering van haar taken, besluiten zijn in de zin van de Awb. Het nemen
van Awb-besluiten gaat gepaard met het uitoefenen van openbaar gezag.
Uitsluitend een zelfstandig bestuursorgaan beschikt in dit kader over
openbaar gezag en er is geen bestaand bestuursorgaan beschikbaar waar
deze taak bij past en makkelijk kan worden ingeregeld. De regering is
daarom van mening dat de taak dient te worden belegd bij een nieuw zbo.
Indien deze taak wordt belegd bij bestaande arrangementen op het terrein
van de tuchtrechtspraak en arbitrage in de sport, of andere privaatrechtelijke organen zullen dergelijke instanties voor zover het zou gaan om de
bij dit wetsvoorstel toebedeelde wettelijke taak, eveneens met openbaar
gezag worden bekleed. De keuze om van de Beoordelingscommissie
dopingzaken een zbo te maken, vloeit daaruit naar de mening van de
regering voort.
Vraag 27
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat de regering verwacht dat
privacyrisico’s met betrekking tot het onzorgvuldig omgaan met informatie minimaal zijn. Zij vragen de regering waarop zij deze verwachting
baseert en hoe gegarandeerd zal worden dat de betrokken procespartijen
in regel professionele partijen zullen zijn die zich bewust zijn van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

12

gevoeligheid van de informatie en ook daarnaartoe handelen. Zij stellen
de vraag welke concrete maatregelen getroffen zullen worden om te
voorkomen dat meer gegevens zullen worden gedeeld dan noodzakelijk.
De verwachting van de regering dat de kans dat deze risico’s zich
voordoen minimaal en goed beheersbaar zijn, is allereerst gebaseerd op
het uitgangspunt dat de procespartijen die betrokken zijn bij een
mogelijke zaak, in de regel professionele partijen zijn, die zich zeer bewust
zijn van de gevoeligheid van de informatie. Het gaat immers om de
Dopingautoriteit die het primaire besluit heeft genomen, de sporter of
andere belanghebbenden bij de zaak (coaches van de sporter, de
vereniging van de sporter). Van dergelijke partijen mag verwacht worden
dat zij zich bewust zijn van de gevoeligheid van de informatie waarover zij
in het kader van een bezwaarzaak beschikken. Voor zover de ontvangende
partij de sporter (of een andere persoon) is waar de zaak op ziet, kan
aangenomen worden dat deze terughoudend zal zijn met het verder delen
van de gegevens, aangezien het juist voor de sporter (of andere persoon)
gevoelige informatie betreft. Om te ondervangen dat deze gevoeligheid
niet wordt gezien door ontvangende partijen kan de Beoordelingscommissie bij het delen van de informatie met partijen in een zaak de partijen
instrueren dat het gevoelige informatie betreft die niet gedeeld dient te
worden. Daarnaast zijn de procespartijen in veel gevallen ook verwerkingsverantwoordelijke in de zin van de AVG. Zij zullen dan ook aan de
regels moeten voldoen die de AVG stelt om de privacyrisico’s te
waarborgen. Op de vraag welke concrete maatregelen zullen worden
getroffen om te voorkomen dat meer gegeven zullen worden gedeeld dan
noodzakelijk, kan worden opgemerkt dat de Beoordelingscommissie op
grond van de AVG een verwerkingenregister en incidentenregister zal
bijhouden. Dit om te kunnen voldoen aan de regels die de AVG stelt over
onder andere rechtmatigheid, dataminimalisatie, juistheid, integriteit en
vertrouwelijkheid. Na instelling van de Beoordelingscommissie zal door
de Beoordelingscommissie zelf bovendien nog een uitvoerings- en
gegevensbeschermingseffectbeoordeling worden uitgevoerd, waarin ook
op de beheersing van de genoemde risico’s ingegaan wordt.
Vraag 28
Daarnaast lezen de leden van de Groenlinks-fractie dat de regering
erkent dat de mogelijkheid bestaat dat de Beoordelingscommissie de
aanwezige gegevens verwerkt voor andere doeleinden. Zij stellen de
vraag welke consequenties verbonden worden aan het onrechtmatig
verwerken van gegevens.
Een onrechtmatige verwerking van persoonsgegevens levert strijd op met
de AVG. De AVG schrijft in dit geval voor dat degene die het betreft recht
heeft op vergetelheid en beperking van de verwerking. Ingevolge
artikel 39 van de AVG dient er een functionaris gegevensbescherming
(hierna: FG) te zijn die toeziet op de toepassing en de naleving van de AVG
en dat betrokkenen hun privacyrechten kunnen uitoefenen. Zbo’s zonder
rechtspersoonlijkheid die onder de systeemverantwoordelijkheid van de
Minister van VWS vallen, vallen onder het toezicht van de FG van het
Ministerie van VWS. FG’s moeten worden aangemeld bij de Autoriteit
Persoonsgegevens. Problemen bespreekt de FG met de hoogst verantwoordelijke binnen de organisatie. In het uiterste geval kan de FG
niet-naleving van de AVG melden bij de AP. De Autoriteit Persoonsgegevens kan op grond van de AVG boetes, lasten onder dwangsom,
berispingen, waarschuwingen en verwerkingsverboden opleggen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

13

Vraag 29
Ook lezen de leden van de Groenlinks-fractie dat de Beoordelingscommissie gebonden zal zijn aan een informatiebeveiligingsbeleid. Zij vragen
zich af op welke wijze het risico en de impact bepaald zal worden voor dit
informatiebeveiligingsbeleid en welke partijen betrokken zullen worden bij
het opstellen van het informatiebeveiligingsbeleid.
Er is een gegevensbeschermingseffectbeoordeling uitgevoerd door het
ministerie waarin risico’s voor gegevensbescherming en informatiebeveiliging voor de toekomstige Beoordelingscommissie in kaart zijn gebracht.
Het ministerie en de in te stellen Beoordelingscommissie zullen met deze
beoordeling in hand een informatiebeveiligingsbeleid opstellen, mede op
basis van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid. In dat proces zal
ook de Dopingautoriteit naar alle waarschijnlijkheid een adviserende rol
hebben, gezien hun ervaring met de gegevens die de Beoordelingscommissie zal gaan verwerken.
Vraag 30
De leden van de fractie van GroenLinks vragen de regering ook hoe de
Dopingautoriteit sporters van verschillend niveaus gaat behandelen.
Genoemde leden zien eigenlijk drie categorieën. De eerste is de amateursporter, de tweede de amateursporter op topniveau en tot slot de
professionele sporter. Zij vragen de regering of er onderscheid wordt
gemaakt tussen de verschillende sporters als het gaat om het gebruik van
middelen op de dopinglijst en welke straffen daarbij worden gegeven.
Sporters die gebonden zijn aan een dopingreglement worden door de
Dopingautoriteit gelijk behandeld bij het vaststellen van overtredingen en
eventueel daaropvolgende sanctionering. De status als amateursporter,
amateursporter op topniveau of professioneel sporter speelt daarbij geen
rol. Voor elk van die sporters gelden ongeacht het niveau dezelfde regels
voor wat betreft het gebruik van middelen op de dopinglijst en de sancties
daar mogelijk voor worden gegeven. De enige uitzonderingen die
hiervoor gelden, betreffen de beschermde sporters (waaronder minderjarige sporters kunnen vallen) en de zogenaamde recreatieve sporters
(d.w.z. sporters op een lager niveau). Voor veel takken van sport geldt dat
de topsporters de status van amateursporter hebben.
Vraag 31
Ook vragen de leden van de Groenlinks-fractie de regering hoe de
verschillende categorieën sporters worden gestraft als zij worden betrapt
op het gebruik van genotsmiddelen op de dopinglijst die in Nederland niet
zijn gecriminaliseerd. Zij vragen zich af of er verschil in de strafmaat is bij
gebruik van genotsmiddelen en prestatieverhogende middelen.
Het criterium dat bepalend is voor of de Dopingautoriteit tot straffen
overgaat is of het middel waarvan het gebruik is aangetoond op de
dopinglijst van WADA staat. Als dat het geval is, is het feit dat het gebruik
van een dergelijk middel in Nederland niet gecriminaliseerd is niet van
invloed op de strafmaat: de Dopingautoriteit past daarin de dopingregels
toe. Voor bepaalde genotsmiddelen (cannabis, cocaïne, heroïne en
MDMA) geldt dat sprake is van een aparte strafmaat in het strafrecht, los
van de WAD-code.
Vraag 32
De leden van de GroenLinks-fractie hebben ook nog een aantal zorgen
over de positie van met name amateursporters. Als zij worden betrapt op
gebruik van een middel op de dopinglijst hebben zij geen professionele
organisatie die hen kan helpen bij de verdediging. Genoemde leden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

14

vragen de regering hoe deze sporters worden geïnformeerd over hun
rechten en welke juridische ondersteuning aan hen wordt aangeboden.
Sporters die niet lid zijn van een sportvereniging of -bond die dopingregels heeft vastgesteld of aan dopingregels verbonden zijn door middel
van een wedstrijdlicentie of ander type overeenkomst, lopen niet het
risico om gecontroleerd te worden. De Dopingautoriteit voert alleen
controles uit bij sporters die gebonden zijn aan een dopingreglement.
Voor alle sporters die positief testen of worden beschuldigd van een
dopingovertreding geldt verder dat zij door de Dopingautoriteit via een
standaardbrief (die moet voldoen aan internationale eisen) worden
geïnformeerd over hun rechten. Daarnaast worden deze sporters
opgebeld om hen verder uit te leggen en te informeren over wat hun
rechten zijn, wat de procedures zijn, etc.
Vraag 33
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering ook hoe
amateursporters die wel gecontroleerd worden op doping, worden
voorgelicht. Zij vragen zich af op welke wijze aan hen duidelijk wordt
gemaakt welke middelen verboden zijn voor sporters op dat niveau en
welke straf zij daarvoor kunnen krijgen. Ook vragen deze leden zich af of
dat een verantwoordelijkheid van de (amateur)sporters zelf is, of dat de
regering daar ook een rol weggelegd ziet voor de Dopingautoriteit.
Om sporters goed voor te lichten over de risico’s van dopinggebruik en de
regels rond doping is door de Dopingautoriteit de Doorlopende Leerlijn
Schone Sport ontwikkeld. Die leerlijn is er op drie niveaus: brons, zilver en
goud. Het streven is dat alle sporters die voor het eerst gecontroleerd
kunnen worden op dopinggebruik, het niveau brons hebben gehad. Zodat
zij weten hoe het proces van een dopingcontrole eruitziet, wat er gaat
gebeuren, wat ze wel en niet moeten doen en wat de gevolgen zijn als ze
zich niet aan de procedure houden. Naarmate de sportcarrière van een
sporter vordert, kunnen controles intensiever worden, komen er ook
andere dingen bij kijken en is grotere kennis over doping en de dopingregels nodig. Langs die lijn doorloopt een sporters ook het niveau zilver.
En de topatleten van ons land hebben allemaal het niveau goud
doorlopen voor zij bijvoorbeeld uitgezonden worden naar Olympische
Spelen.
De regering ziet het volgen van voorlichting als gedeelde verantwoordelijkheid: NOC*NSF en de Dopingautoriteit moeten ervoor zorgen dat de
voorlichting beschikbaar is, en NOC*NSF en de sporter moeten samen
zorgen dat de sporter de voorlichting ook daadwerkelijk volgt. De regering
ondersteunt in de financiering van voorlichting.
3. HET HUIDIGE NEDERLANDSE RECHT INZAKE ANTIDOPING
Vraag 34
De leden van de CDA-fractie begrijpen uit het advies van de Raad van
State dat er in het aanvankelijke wetsvoorstel ten onrechte vanuit werd
gegaan dat de dopinggerelateerde beslissingen van de Dopingautoriteit
een privaatrechtelijk karakter zouden hebben en dat de Awb daarom niet
van toepassing zou zijn. De regering neemt die kritiek over en constateert
in het verband van dit wetsvoorstel dat de Awb wel degelijk van
toepassing is. De leden van de CDA-fractie vragen de regering of deze
constatering nog verdere consequenties voor de Dopingautoriteit met zich
meebrengt, en zo ja, welke.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

15

Het antwoord op deze vraag luidt ontkennend. De constatering dat de
dopinggerelateerde beslissingen van de Dopingautoriteit wel besluiten
zijn in de zin van de Awb, waar de Awb op van toepassing is, zorgt ervoor
dat de situatie zoals die bestond bij de Dopingautoriteit, in stand blijft.
Vraag 35
De leden van de CDA-fractie merken voorts het volgende op. Eén van de
aanleidingen om de Wuab in te voeren en daarmee van de Dopingautoriteit een zbo te maken, was destijds dat de (toen nog privaatrechtelijke)
Dopingautoriteit geen informatie kon uitwisselen met bijvoorbeeld de
douane. De leden van de CDA-fractie vragen de regering of uit de ervaring
van afgelopen jaren blijkt dat dit probleem daadwerkelijk weggenomen is
met de invoering van de Wuab.
Destijds waren er diverse drempels voor het uitwisselen van informatie
tussen de Douane en de Dopingautoriteit. De belangrijkste drempel was
dat de Dopingautoriteit geen overheidsorgaan was, en een volgende was
het begrip doelbinding: informatie mag door de overheid alleen ingezet
worden voor het doel waarvoor ze is ingewonnen.
De eerste drempel die ik noemde is in 2019 weggenomen toen de
Dopingautoriteit een zbo werd. De tweede drempel bestaat nog steeds. In
hoeverre het wegnemen van de eerste drempel ervoor heeft gezorgd dat
er meer informatie met bijv. de Douane wordt uitgewisseld moet blijken
uit de evaluatie van het bredere antidopingbeleid, die ik eind november
hoop te ontvangen van het onderzoeksbureau dat de evaluatie momenteel
uitvoert.
4. INTERNATIONALE CONTEXT VAN HET NEDERLANDSE
ANTIDOPINGBELEID
Vraag 36
De leden van de D66-fractie hebben enkele vragen over de houding van
de Nederlandse regering ten aanzien van de WAD-code en de Overeenkomst ter bestrijding van doping, waarin bepaald is dat de Beoordelingscommissie onafhankelijk van de Dopingautoriteit zou moeten opereren,
terwijl dat niet het geval is in Nederland. Zij vragen zich af of de Nederlandse situatie nog wel in overeenstemming met de WAD-code was voor
de herziening op 1 januari 2021 inging. Ook vragen zij zich af of Nederland
betrokken was bij het opstellen van de herziening van de WAD-code, en zo
ja, op welke manier de Nederlandse situatie van beroep en bezwaar
betrokken is in dit proces en of de Dopingautoriteit daar goed bij
betrokken is. Als dit niet het geval is, dan vragen de leden zich af waarom
niet, gezien dit een dermate grote impact heeft op het nationale topsportbeleid.
De commissie die binnen de Dopingautoriteit bezwaar en beroep
afhandelde opereerde onafhankelijk; de operationele onafhankelijkheid
wordt door WADA niet als problematisch gezien. Het probleem zit in
institutionele onafhankelijkheid. Die eis staat in de WAD-Code, niet in de
Overeenkomst ter bestrijding van doping. Nederland is als land niet
gebonden aan de Code zelf. En in de Overeenkomst staat niets over
institutionele onafhankelijkheid van bezwaar- en beroepscommissies.
Nederlandse stakeholders waren betrokken bij de herziening van de
WAD-Code in aanloop naar 2021, waarbij doorgaans sprake is van een
gezamenlijke inbreng op voorspraak van de Dopingautoriteit. Zoals ik in
antwoord op vraag 13 van de leden van de CDA-fractie ook al kort schreef,
was de verwachting op basis ervaringen uit het verleden, dat WADA
wederom de Nederlandse structuur op het gebied van sport en doping

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

16

zou accepteren. Er is geen indicatie geweest vanuit WADA dat dit niet
meer het geval zou zijn.
Vraag 37
De leden van de D66-fractie vragen zich voorts af of binnen de context
van de Overeenkomst ter bestrijding van doping ook het punt van een
onafhankelijke beoordelingscommissie heeft gespeeld en zo ja, wanneer.
Ook vragen zij zich af wat daarbij de positie van de Nederlandse regering
was.
Nee, het punt van een onafhankelijke beoordelingscommissie speelt niet
binnen de context van de Overeenkomst ter bestrijding van doping.
Vraag 38
De leden van de D66-fractie vragen of de regering destijds de Dopingautoriteit goed betrokken heeft bij het besluit om al dan niet de overeenkomst te ondertekenen of om te pleiten voor aanpassing voor de
Nederlandse situatie.
De Overeenkomst ter bestrijding van doping bij de Raad van Europa
dateert van 1989. In dat jaar werd ook de oudste voorganger van het
huidige zbo Dopingautoriteit opgericht, het Nederlands Centrum voor
Dopingvraagstukken (NeCeDo). De Dopingautoriteit zelf bestond toen nog
niet. NeCeDo was een onafhankelijke stichting die adviseerde voor
beleidsontwikkeling op dit onderwerp en was gericht op sportbonden die
met deze materie te maken kregen. Van gestructureerde dopingcontroles,
een antidopingprogramma of een Nederlands systeem om doping aan te
pakken was destijds nog geen sprake. Pas in 2006 ging NeCeDo samen
met een andere stichting om de stichting Dopingautoriteit te worden, de
voorganger van het huidige zbo. Ik kan niet achterhalen of in 1989 door
het ministerie met het toen net gevormde NeCeDo is gesproken over de
Overeenkomst.
5. RECHTVAARDIGING OVERHEIDSINTERVENTIE
Vraag 39
De leden van de D66-fractie hechten er belang aan dat Nederlandse
sporters onder eigen vlag kunnen deelnemen aan toernooien en
Nederland sportevenementen mag organiseren. Zij vragen zich af
realistisch het is dat Nederland deze rechten ontnomen worden als deze
wetswijziging niet (snel) wordt geïmplementeerd. Ook vragen zij zich af,
indien dit risico aannemelijk is, waarom de regering dan niet direct na
totstandkoming van de WAD-code ervoor heeft gezorgd dat deze kwestie
opgelost werd. Deze leden vragen de regering waarom is gewacht tot
inwerkingtreding en toetsing van de herziene versie van de WAD-code tot
aanpassing van de wet.
Als de wetswijziging niet wordt geïmplementeerd zullen de in paragraaf
1.1 van de memorie van toelichting bij dit wetsvoorstel genoemde straffen
alsnog volgen. WADA is daar steeds duidelijk over geweest. Het niet
kunnen deelnemen onder eigen vlag of organiseren van sportevenementen (de voorbeelden die deze leden noemen) zijn onderdeel van de
consequenties die daarbij in het vooruitzicht zijn gesteld. De regering is
daarmee van mening dat het risico aannemelijk is en heeft dit
wetsvoorstel in procedure gebracht om dat risico te ondervangen.
De kwestie rond de beoordelingscommissie is opgekomen in een brief
van WADA aan de Dopingautoriteit in april 2021, naar aanleiding van het
implementatietraject van de 2021 WAD-code. Zoals ik in antwoord op
vraag 13 van de leden van de CDA-fractie heb aangegeven, was er voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

17

die tijd geen reden om te veronderstellen dat WADA een probleem zag in
de positionering van de bezwaar- en beroepscommissie van de Dopingautoriteit. VWS is over de kwestie geïnformeerd eind juni 2021. In september
2021 bleek dat WADA op basis van de geconstateerde non-conformiteit de
stap naar een non-compliance procedure ging zetten. De regering heeft
daarop de dialoog met WADA gezocht. In oktober 2021 is overeenstemming gevonden met WADA over een tijdelijke en een lange termijnoplossing en is de regering het onderhavige wetsvoorstel gaan voorbereiden. De regering is dus direct in actie gekomen toen het probleem
duidelijk werd.
Vraag 40
De leden van de D66-fractie vragen de regering in hoeverre is
overwogen om onafhankelijkheid tussen het oorspronkelijke besluit van
de Dopingautoriteit en het beroep bij de Beoordelingscommissie zodanig
te borgen dat voldaan kan worden aan de voorschriften uit de WAD-code,
zonder dat oprichting van een nieuw zbo nodig was.
Onder verwijzing naar het antwoord op vraag 26 van de leden van de
GroenLinks fractie, kan ik bevestigen dat ook is overwogen om de hier
bedoelde onafhankelijkheid te borgen zonder dat oprichting van een
nieuw zbo nodig was. Van belang hierbij is dat – in lijn met het advies van
de Raad van State – in dit wetsvoorstel ervanuit gegaan wordt dat de
beslissingen die de Dopingautoriteit neemt ter uitvoering van haar
wettelijke taken, besluiten zijn in de zin van de Awb. Het nemen van
Awb-besluiten gaat gepaard met het uitoefenen van openbaar gezag.
Enkel een zelfstandig bestuursorgaan beschikt over openbaar gezag. Gelet
hierop is de regering van mening dat instelling van een zbo noodzakelijk
is. Aangezien voorts geen enkel bestaand bestuursorgaan beschikbaar is
waar de hier bedoelde taak bij past en makkelijk kan worden ingeregeld, is
de oprichting van een nieuw zbo naar het oordeel van de regering
onontkoombaar.
Vraag 41
De leden van de D66-fractie merken op dat de Raad van State vraagtekens stelt in hoeverre de werkwijze van deze nieuwe zbo past binnen de
Awb. Zij vragen zich af of door de regering is overwogen om de Awb
zodanig aan te passen dat deze wel met elkaar in overeenstemming zijn.
Door de regering is niet overwogen de Awb zodanig aan te passen. De
Awb bevat het algemeen bestuursrecht en bevat algemene regels over de
rechtsbescherming, handhaving en over bijvoorbeeld de begrippen
bestuursorgaan, besluit en beschikking. De Awb heeft als doel meer
eenheid te brengen in de bestuursrechtelijke wetgeving. Daarnaast
bestaat er bijzonder bestuursrecht, die zit vervalt speciale (bijzondere)
bestuursrechtelijke wetten. De Wuab is een bijzondere bestuursrechtelijke
wet. Gelet hierop is het niet passend om een algemene wet (de Awb) aan
te passen. In bijzondere wettelijke bepalingen (de Wuab) dient in beginsel
bij de Awb te worden aangesloten, tenzij hiervan gemotiveerd wordt
afgeweken. Die afwijking hoort in de bijzondere wet thuis, niet in een
aanpassing van de Awb. Bovendien heeft de Raad van State geen twijfel
over de vraag of de werkwijze van deze nieuwe zbo past binnen de Awb.
Die werkwijze is namelijk volledig in overeenstemming gebracht met de
Awb. De vragen van de Raad van State zijn erop gericht in hoeverre het
instellen van een nieuw zbo nodig is gelet op de stelling van de Raad van
State dat de procedure van eerst in bezwaar bij de Dopingautoriteit en
vervolgens in beroep bij de bestuursrechter al in lijn is met de Awb. De
Raad van State heeft daarom vraagtekens geplaatst bij de vraag in
hoeverre de instelling van een nieuw zbo noodzakelijk is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

18

Vraag 42
De leden van de CDA-fractie merken op dat het Nederlandse systeem
zowel bestuursrechtelijke als verenigingsrechtelijke dimensies heeft. Dit is
een combinatie die in ons omringende landen niet voorkomt. De regering
legt uit waarom het onverstandig is de oplossing van het probleem bij de
sportorganisaties te laten, maar legt niet uit waarom er niet voor wordt
gekozen dopingregelgeving vast te leggen bij wet zoals in België,
Frankrijk, Griekenland, Italië, Oostenrijk en Spanje het geval is. De leden
van de CDA-fractie vragen de regering waarom hier niet voor gekozen is
en daarmee dopinggebruik strafbaar te stellen.
Het probleem dat met dit wetsvoorstel wordt opgelost is de positionering
van de commissie die bezwaar en beroep op besluiten van de Dopingautoriteit behandelt. Volgens de WAD-Code dient die buiten de Dopingautoriteit te zijn gepositioneerd. Dit probleem wordt niet opgelost met
strafbaarstelling van dopinggebruik in Nederland: als de regering daartoe
zou overgaan zou de positionering van de Beoordelingscommissie nog
steeds niet voldoen aan de eisen uit de Code.
6. RECHTVAARDIGING OPRICHTING NIEUW PUBLIEKRECHTELIJK
ZBO
Vraag 43
De leden van de CDA-fractie merken verder het volgende op. De
regering geeft aan dat er geen ander bestaand bestuursorgaan bestaat
waar deze taak bij past en gemakkelijk kan worden ingericht. De leden van
de CDA-fractie vragen de regering welke mogelijkheden bij andere
bestuursorganen onderzocht zijn en om welke redenen deze mogelijkheden niet passend zijn bevonden.
Naast de Dopingautoriteit houdt geen enkel ander in Nederland bestaand
zelfstandige bestuursorgaan zich bezig met de sport en dan meer specifiek
het tegengaan van doping in de sport. De organisatorische processen van
deze zbo’s zijn er daarom niet op ingericht om de hier bedoelde taak naast
hun huidige taken te gaan uitvoeren. Daarom zijn deze zbo’s niet passend
bevonden.
Vraag 44
Voorts vragen de leden van de CDA-fractie zich het volgende af. Bij de
Beoordelingscommissie dopingzaken gaat het slechts om gemiddeld één
zaak per jaar. Bovendien gaat het hierbij om zaken volgend uit internationale regelgeving. Om die redenen vragen de leden van de CDA-fractie
de regering of ook is overwogen om voor de taken van de Beoordelingscommissie aan te sluiten bij een internationale organisatie en/of samen
met andere kleine landen een gezamenlijke beoordelingscommissie in te
richten.
Nee, de optie die de leden van de CDA-fractie aanreiken is niet
overwogen. Toegankelijkheid van een bezwaar- en beroepscommissie
voor de betrokken sporters en sportbonden vind ik belangrijk. Ook het op
basis van een nationaalwettelijke grondslag kunnen uitwisselen en
verwerken van de noodzakelijke persoonsgegevens is van belang voor
een goede behandeling van de zaak. Die toegankelijkheid en de
mogelijkheid tot het verwerken van de noodzakelijke persoonsgegevens
zou onder druk staan wanneer die taak bij een internationale organisatie
zou worden ondergebracht. Ik vind het op basis daarvan geen reële optie
om aan te sluiten bij een internationale organisatie of deze voor deze taak
speciaal op te richten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

19

7. INRICHTING BEOORDELINGSCOMMISSIE DOPINGZAKEN
Vraag 45
De leden van de D66-fractie lezen dat er op dit moment slechts een laag
aantal beroepszaken voorkomt bij de Beoordelingscommissie. Zij vragen
hoeveel zaken dit per jaar betrof de afgelopen tien jaar en wat de
verwachting is voor het aantal zaken in de komende jaren.
De huidige Bezwaarcommissie Nationaal Dopingreglement (BND) bestaat
sinds 1 januari 2021. Sinds dat moment heeft de BND twee zaken
behandeld. Voor een inhoudelijke beschrijving van deze twee zaken,
verwijs ik naar mijn antwoord op vraag 8 van de leden van de CDA-fractie.
De verwachting is dat het aantal zaken de komende jaren (zeer) laag zal
blijven.
Vraag 46
De leden van de D66-fractie vragen zich verder af of er een bepaalde
ondergrens bestaat voor het aantal casussen om een commissie apart van
de Dopingautoriteit te laten opereren en een zekere mate van kwaliteit te
kunnen waarborgen. Zij stellen de vraag of de kwaliteit van de besluiten
niet onder druk staat indien deze commissie maar uit één lid bestaat.
Nee, er is geen formele ondergrens. Wel ziet de regering dat de kwaliteit
van de dienstverlening mogelijk onder druk kan komen te staan door het
verwachte lage aantal casussen. Daarmee tracht de regering zo veel
mogelijk rekening te houden bij de inrichting van de Beoordelingscommissie.
De kwaliteit van de besluiten staat niet onder druk indien deze commissie
uit één lid bestaat: de beoordeling van de zaken die bij de Beoordelingscommissie zullen worden ingediend wordt gedaan door een panel van
experts die voor de behandeling ingeschakeld worden.
Vraag 47
De leden van de D66-fractie merken op dat personen die de inhoudelijke
behandeling van de voorgelegde zaken doen, niet werkzaam mogen zijn
bij de Dopingautoriteit. Zij vragen hoeveel mensen er zijn die op dat
niveau dopingzaken kunnen behandelen, daar voldoende ervaring mee
hebben en niet werkzaam zijn bij de Dopingautoriteit, gelet op het zeer
specialistische werk van de Dopingautoriteit.
Het aantal mensen met deze specialistische kennis is buiten de Dopingautoriteit inderdaad gering. Dergelijke kennis bevindt zich in het bijzonder bij
enkele gespecialiseerde advocaten.
Vraag 48
De leden van de CDA-fractie, vragen zich voorts het volgende af. De
regering benoemt, schorst en ontslaat de experts die besluiten inhoudelijk
beoordelen. Voor iedere specifieke zaak worden personen uit deze groep
genomineerd voor de behandeling. De leden van de CDA-fractie vragen
de regering hoe groot de groep van te benoemen experts (minimaal)
moet zijn. Zij vragen zich af wie bepaalt op welke wijze welke experts bij
een specifieke zaak worden ingezet.
De voorzitter van de Beoordelingscommissie neemt uiteindelijk het besluit
met inachtneming van de WAD-code en de ISRM. In lijn daarmee worden
door de Minister experts benoemd die de besluiten van de Beoordelingscommissie inhoudelijk beoordelen. Die groep van experts is, naar beoogd,
vijf personen groot. In lijn met artikel 8.3 van de ISRM zal van deze vijf
personen, één persoon benoemd worden als algemeen voorzitter. Deze
algemene voorzitter benoemt per casus uit de groep van vijf experts, de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

20

experts die nodig zijn om de zaak inhoudelijk en tijdig te behandelen. Naar
verwachting zijn dit doorgaans drie personen, zoals nu ook bij de
Dopingautoriteit de gewoonte is. De algemeen voorzitter weegt bij de
benoeming van de experts onder andere de specifieke expertise mee die
een expert bezit en controleert de afwezigheid van eventuele belangenverstrengeling die een onafhankelijke weging van de zaak in de weg zou
kunnen staan.
Vraag 49
De leden van de BBB-fractie, merken het volgende op. De Beoordelingscommissie zal bestaan uit een voorzitter en een secretaris. De leden van
het expertpanel worden per zaak gekozen. Het lid van de BBB-fractie
begrijpt de achterliggende redenering om op deze wijze te handelen. Van
belang daarbij is volgens haar wel dat er duidelijkheid en transparantie is
over de keuze voor deze leden.
De regering onderschrijft dat het van belang is dat er duidelijkheid en
transparantie is over de keuze voor de leden van het expertpanel. In het
wetsvoorstel is hier invulling aangegeven door de inhoud van de artikelen
9, 12 en 13 van de Kaderwet zbo’s van toepassing te verklaren. Zie
hiervoor artikel 17, Wuab (nieuw). Concreet betekent dit dat de Minister
(net als het lid) de personen die de besluiten beoordelen benoemt, schorst
en ontslaat, dat de personen niet ondergeschikte ambtenaren kunnen zijn
(en in aanvulling daarop) niet werkzaam mogen zijn bij de Dopingautoriteit) en er met het oog op de onafhankelijkheid en onpartijdigheid een
regeling getroffen is omtrent nevenactiviteiten.
8. TAAK ZBO
Vraag 50
De leden van de CDA-fractie merken het volgende op. De regering geeft
aan dat ingevolge de artikelen 4.4.2 en 13.2.3.2 van de WAD-code onder
andere de Dopingautoriteit in beroep mag gaan tegen besluiten die
conform de WAD-code appellabel zijn. De leden van de CDA-fractie vragen
de regering hoe zij dit in de context van de Beoordelingscommissie
dopingzaken moeten zien, aangezien het hierbij gaat om bezwaar maken
tegen besluiten van de Dopingautoriteit zelf. Zij stellen de vraag of de
regering hiermee bedoelt aan te geven dat de Dopingautoriteit bij de
(Nederlandse) Beoordelingscommissie in beroep mag gaan tegen
besluiten van antidopingautoriteiten in het buitenland.
Nee, dat is niet wat hier wordt bedoeld. In de Code-artikelen waarnaar
wordt gerefereerd specificeert WADA welke partijen als belanghebbende
aangemerkt dienen te worden, en voor wie dus een mogelijkheid moet
bestaan om in beroep te gaan tegen een besluit. Daar horen ook nationale
antidopinorganisaties bij; de Dopingautoriteit is de Nederlandse nationale
antidopingorganisatie. In Nederland zal beroep tegen besluiten van de
Nederlandse nationale antidopingorganisatie na het aannemen van dit
wetsvoorstel open staan bij de Beoordelingscommissie Dopingzaken;
andere landen hebben een eigen instantie die belast is met het tuchtrecht
rond doping en daarbij ook bezwaar- en beroepszaken voor haar rekening
neemt.
9. VERHOUDING TOT NATIONAAL RECHT
Vraag 51
De leden van de D66-fractie delen de mening dat sprake is van een
besluit in de zin van Awb en dat het niet gaat om een privaatrechtelijke
aangelegenheid. Deze leden vernemen graag van de regering of dat
gevolgen heeft voor de juridische verplichtingen die rusten op het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

21

bestuursorgaan. Zij denken bijvoorbeeld aan de algemene beginselen van
behoorlijk bestuur, die mogelijk een meer prominente rol gaan spelen.
Omdat sprake is van een besluit in de zin van de Awb en het niet gaat om
een private aangelegenheid, geldt de Awb voor de besluiten die de
Beoordelingscommissie neemt. Daar komt bij dat de Beoordelingscommissie een bestuursorgaan in de zin van de Awb is. Dit houdt zeker in dat
de beginselen van behoorlijk bestuur in acht moeten worden genomen.
Een prominentere rol gaan deze beginselen niet spelen, omdat voor de
inwerkingtreding van onderhavig wetsvoorstel ook al de Awb van
toepassing was op de procesvoering van de Dopingautoriteit. Dat nu
tegen bepaalde beslissingen van de Dopingautoriteit geen bezwaar bij de
Dopingautoriteit, maar administratief beroep bij de Beoordelingscommissie open staat, verandert daar niets aan.
Vraag 52
De regering schrijft dat het merendeel van de dopingovertredingen niet
strafbaar gesteld is. De leden van de CDA-fractie vragen of de regering
voorbeelden kan geven van overtredingen die wel strafrechtelijke
consequenties hebben. Zij zien graag beantwoord hoe vaak zaken door de
Dopingautoriteit worden voorgelegd voor strafrechtelijke vervolging.
Handel in doping (als het gaat om geneesmiddelen of drugs), toediening
van doping aan sporters en manipulatie (waaronder fraude en valsheid in
geschrifte vallen) zijn dopingovertredingen die strafrechtelijke consequenties zouden kunnen hebben. Deze overtredingen vinden in Nederland
niet vaak plaats, maar komen eens in de paar jaar voor.
Vraag 53
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering hoe mogelijke
jarenlange uitsluiting van deelname aan sport zich verhoudt tot het
nationale recht, waarbij er geen straf staat op het gebruik van zulke
middelen. De leden van de fractie van GroenLinks vragen dit vooral met
oog op amateursporters.
Op het gebruik van dopinggeduide middelen staat (mogelijk) alleen
uitsluiting van deelname aan sport voor die sporters die betrapt zijn op
dopinggebruik èn die zich, door middel van lidmaatschap van een
sportvereniging of -bond, hebben onderworpen aan de (private) dopingregels van die sportbond die worden gehandhaafd door de Dopingautoriteit. De handhaving door de Dopingautoriteit richt zich grotendeels,
maar niet uitsluitend, op topsporters van (inter-)nationaal niveau en
talenten die op weg zijn dat niveau te bereiken. Het gros van de sporters
die in Nederland op dit niveau sporten zijn amateursporters die niet met
sport in hun broodwinning voorzien.
Hierbij kan nog worden opgemerkt dat het zowel bij de dopingregels, de
handhaving ervan en de strafmaat gaat om afspraken die samen met en
met inbreng van de sport zijn gemaakt.
Vraag 54
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering ook hoeveel
dopingzaken er in Nederland plaatsvinden en in hoeverre deze betrekking
hebben op professionele sporters en amateursporters. Zij vragen zich ook
af wat de gevolgen zijn voor amateursporters als zij worden betrapt op
gebruik van genotsmiddelen of prestatieverhogende middelen. De leden
vragen of de regering hier een overzicht van geven over de afgelopen tien
jaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

22

Afgaand op de jaarverslagen van de Dopingautoriteit hebben in de
periode 2012–2021 in Nederland 109 dopingzaken plaatsgevonden. In
hoeverre het daarbij ging om professionele of amateursporters is niet na
te gaan. In de regel is bij de Dopingautoriteit namelijk niet bekend of het
om professionele of amateursporters gaat. De WAD-code maakt ook geen
onderscheid qua regels of strafmaat tussen professionele en amateursporters. De dopingregels zijn in principe gelijk voor alle sporters. Sinds
1 januari 2021 kent de WAD-code wel bepaalde specifieke regels voor
zogenaamde recreatieve sporters en beschermde sporters.
10. GEVOLGEN, INCLUSIEF FINANCIELE GEVOLGEN
Vraag 55
De leden van de D66-fractie vinden het van groot belang dat de
rechtspositie voor sporters op orde is. Indien zij in beroep gaan bij de
Beoordelingscommissie, kunnen zij daarna niet meer in bezwaar gaan
zoals dat nu het geval is. De leden vragen zich af in hoeverre dat een
verandering is van de huidige rechtspositie, waarbij het bezwaar ook
uitgevoerd wordt door de Beoordelingscommissie, maar dan nog niet als
aparte zbo.
Het wetsvoorstel verandert niets aan de rechtspositie van de sporters. Het
enige dat het wetsvoorstel verandert, is dat het beroep door een ander
bestuursorgaan zal worden behandeld.
Vraag 56
In het verlengde hiervan vragen de leden van de D66-fractie zich af of er
bepaalde rechten in de procedure zijn die als gevolg van dit wetsvoorstel
voor sporters worden toegevoegd of verdwijnen, omdat deze anders zijn
voor bezwaar bij de Beoordelingscommissie dan voor beroep bij de
Beoordelingscommissie als zbo.
Nee, er is als gevolg van dit wetsvoorstel geen sprake van rechten die
worden toegevoegd of verdwijnen. Zoals hiervoor al kort omschreven
verandert dit wetsvoorstel niets aan de rechtspositie van de betrokken
sporters, alleen dat zij hun beroepsschrift elders indienen en door een
ander bestuursorgaan zal worden behandeld.
Vraag 57
De leden de D66-fractie stellen de vraag in hoeverre dit wetsvoorstel iets
verandert aan de rechten en procedure van de blijvende mogelijkheid om
daarna in beroep te gaan bij de bestuursrechter.
De herbeoordeling van bepaalde typen besluiten van de Dopingautoriteit
(de ingevolge de WAD-code appellabele besluiten) wordt met dit
wetsvoorstel elders belegd, namelijk bij de Beoordelingscommissie
dopingzaken. Net als de Dopingautoriteit in bezwaar, dient de Beoordelingscommissie de procedureregels uit de Awb te volgen. Dit wetsvoorstel
verandert daarom niets aan de rechten in die procedure, behalve dat
bezwaar bij de Dopingautoriteit voor die type besluiten niet meer mogelijk
is. Na administratief beroep is immers bezwaar niet meer mogelijk. Wel
kan nog naar de bestuursrechter worden gegaan. Aan die mogelijkheid
verandert dit wetsvoorstel daarom ook niets.
11. MONITORING EN EVALUATIE
Vraag 58
De leden van de CDA-fractie merken het volgende op. Conform
artikel 13a van de huidige Wuab is er in het voorjaar van 2022 een eerste
evaluatie van doelmatigheid en doeltreffendheid van het functioneren van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

23

het zbo Dopingautoriteit uitgevoerd. De leden van de CDA-fractie vragen
de regering wanneer de Kamer over de resultaten hiervan wordt
geïnformeerd.
De eerste evaluatie van het functioneren van het zbo Dopingautoriteit
gekoppeld aan een evaluatie van het bredere antidopingbeleid, zoals door
een van mijn ambtsvoorgangers is toegezegd tijdens de behandeling van
de Wet uitvoering antidopingbeleid in uw Kamer in 2018, wordt nu
uitgevoerd door een extern bureau. Ik streef ernaar om de resultaten
daarvan voor de jaarwisseling aan Uw Kamer te kunnen sturen, conform
de termijn die daartoe benoemd is in de toezegging door mijn ambtsvoorganger.
12. ADVIES EN CONSULTATIE
Vraag 59
De leden van de VVD-fractie vinden het zorgelijk te lezen dat de Afdeling
advisering van de Raad van State ernstige bezwaren heeft tegen het
voorstel. De regering wenst te bevorderen dat voldaan wordt aan de
WAD-code en wil in dat verband de behandeling van bezwaren
neerleggen bij een instantie die onafhankelijk is van de Dopingautoriteit.
De voorgestelde opzet komt volgens de Raad van State feitelijk neer op
een vorm van administratief beroep. Dit is volgens de Raad van State
echter niet verenigbaar met de hoofdsystematiek van de Awb, die uitgaat
van bezwaar bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen, en
daarna eventueel beroep bij de onafhankelijke bestuursrechter. Daarvan
uitgaande beschrijft de Raad van State drie alternatieven die kunnen
worden verkend en die in alle gevallen nopen tot fundamentele herziening
van het wetsvoorstel. De regering stelt dat de door de Raad van State
aangedragen alternatieven geen sluitende oplossing bieden waarbij zowel
voldaan wordt aan de eisen die WAD-code stelt alsook een uitvoerbare
situatie wordt gecreëerd. De leden van de VVD-fractie hechten aan
uitvoerbaarheid en juridische houdbaarheid van de voorgestelde wet.
Deze twee elementen lijken met het advies van de Raad van State onder
druk te staan. De leden van de VVD-fractie horen graag van de regering
wat de gevolgen zijn voor de uitvoering en de handhaving indien de wet
in huidige vorm wordt doorgezet. Deze leden vragen zich af of de regering
voornemens is om dit door de Raad van State nader in kaart te laten
brengen.
De gevolgen van het wetsvoorstel in de huidige vorm voor uitvoering en
handhaving zijn naar mening van de regering gering. De nieuw in te
stellen Beoordelingscommissie zal binnen dezelfde context en op
eenzelfde manier functioneren als de huidige commissie, zij het naast de
Dopingautoriteit in plaats van als onderdeel van de Dopingautoriteit. Daar
horen ook de aandachtspunten bij die horen bij het functioneren in een
hybride publiek-privaat stelsel, maar dat levert geen nieuwe problemen
op. De regering is niet voornemens om dit door de Raad van State nader
in kaart te laten brengen. Zie hiervoor ook mijn antwoord op vraag 3 van
de leden van de D66-fractie.
Vraag 60
De leden van de VVD-fractie lezen in de beslisnota dat het miniserie van
Justitie en Veiligheid na het Raad van State-advies in het kader van de
wetgevingstoets opnieuw naar het wetsvoorstel heeft gekeken. Ambtelijk
is akkoord ontvangen, maar de formele bevestiging moet nog. Genoemde
leden vragen de regering of de formele bevestiging inmiddels aan de orde
is, of dat dit nog moet gebeuren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

24

In het formele akkoord is inmiddels voorzien. Dit hoeft niet nog te
gebeuren.
Vraag 61
De leden van de D66-fractie zouden graag meer toelichting willen bij de
conclusie van de Dopingautoriteit dat het zaak is om te komen tot een
sluitende (wettelijke) constructie, separaat van het wetsvoorstel. Zij
vragen zich af op welke termijn de Kamer voortgang kan verwachten op
de dialoog die de regering hier aankondigt.
De constructie waar de Dopingautoriteit naar verwijst in de uitvoeringstoets is het hybride publiek-private stelsel waarin de Dopingautoriteit zich
bevindt. Die is complex en de regering is in constante dialoog met de
Dopingautoriteit en NOC*NSF over of en hoe die constructie vereenvoudigd en/of verbeterd kan worden. Dit is ook een van de punten die
naar voren zal komen in het evaluatierapport waar ik in mijn antwoord op
vraag 58 van de leden van de CDA-fractie al aan refereerde, en dat ik voor
het eind van het jaar zal sturen aan uw Kamer.
II ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
Onderdeel F en G
Vraag 62
De leden van de CDA-fractie merken het volgende op. Op basis van het
nieuwe artikel 18 kan de Beoordelingscommissie dopingzaken een
vergoeding toekennen aan de personen die onderdeel zijn van het panel
van experts. Bij ministeriële regeling kunnen nadere regels worden
vastgesteld met betrekking tot de vergoeding. De leden van de
CDA-fractie vragen of de regering van plan is nadere regels te gaan
stellen, en zo ja, welke dat zijn.
Nee, de regering is niet van plan op dit punt nadere regels te stellen.
De Minister voor Langdurige Zorg en Sport,
C. Helder

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 179, nr. 6

25