Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

33 000 XVI

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI) voor het jaar 2012

Nr. 8

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 oktober 2011
Hierbij zend ik u mijn reactie op het rapport «Het resultaat telt – Particuliere Klinieken 2010: Geen groei, kwaliteit stabiel».1 Het betreft het derde
onderzoek van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) naar de
kwaliteit van zorg van particuliere klinieken (zelfstandige behandelcentra
en privéklinieken).
Het onderzoek is uitgevoerd met behulp van kwaliteitsindicatoren en
brengt de kwaliteit van de geleverde zorg in particuliere klinieken in kaart.
Particuliere klinieken vallen net als reguliere ziekenhuizen onder de
Kwaliteitswet zorginstellingen. Voor particuliere klinieken gelden dan ook
dezelfde veldnormen als voor reguliere ziekenhuizen. Uit het rapport blijkt
dat het aantal particuliere klinieken voor de curatieve zorg nauwelijks
meer toeneemt, maar het aantal behandelingen nog wel stijgt. De
kwaliteit van de behandelingen blijft stabiel.
Opvallend resultaat: geen groei in het aantal particuliere
klinieken
In tegenstelling tot de voorspellingen zoals deze gedaan zijn in het rapport
over particuliere klinieken dat Boer & Croon onlangs voor Zelfstandige
Klinieken Nederland (ZKN) heeft uitgevoerd blijkt het aantal particuliere
klinieken binnen de curatieve zorg niet toe te nemen. Sommige klinieken
verdwijnen en sommige nieuwe klinieken starten op, maar het totale
aantal lijkt stabiel te blijven. Wel nemen het aantal behandelingen, de
variëteit in behandelingen en de zorgzwaarte van de cliënten toe.
Kwaliteit blijft stabiel

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-33000-XVI-8
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Uit het onderzoek van de IGZ komt naar voren dat de kwaliteit van de
geleverde zorg stabiel lijkt. Wel vraagt de inspectie aandacht voor risico’s.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 XVI, nr. 8

1

Basisartsen die de opleiding met goed gevolg hebben afgelegd en
geregistreerd zijn in het BIG-register zijn in beginsel bevoegd tot het
indiceren en uitvoeren van voorbehouden handelingen. Daarmee heeft de
basisarts in Nederland meer mogelijkheden om specifieke verrichtingen te
doen dan in andere landen. Dit recht wordt begrensd door de eis van
bekwaamheid. Betrokkenen zijn hierop zowel tuchtrechtelijk, civielrechtelijk als strafrechtelijk aanspreekbaar. De IGZ ziet toe op de samenstelling
en de kwalificaties van de behandelteams die werkzaam zijn in
zelfstandige klinieken.
Reactie bij dit rapport
Het aanbieden van electieve zorg in particuliere klinieken kan een aantal
voordelen bieden ten opzichte van zorg in reguliere ziekenhuizen, zowel
op het vlak van doelmatigheid als op het vlak van kwaliteit. Vaak gaat het
om veel dezelfde behandelingen die daardoor kostenefficiënt kunnen
worden uitgevoerd. Bovendien claimen particuliere klinieken goedkoper te
zijn door een efficiëntere bedrijfsvoering. De kwaliteit van de uitvoering
kan hoger liggen doordat de artsen zich kunnen bekwamen in het
uitvoeren van een bepaalde behandeling. Ook proberen particuliere
klinieken zich vaak te onderscheiden van ziekenhuizen door het traject van
eerste afspraak, diagnostiek en behandeling in een kort tijdbestek aan de
patiënt te kunnen aanbieden. Ook dat komt de cliënt ten goede.
Anderzijds vraagt electieve zorg in particuliere klinieken om een kritische
consument die bewust kiest voor de zorg die hij ook daadwerkelijk nodig
heeft. In het voorstel voor de Wet cliëntenrechten zorg, dat bij uw Kamer
in behandeling is, wordt de rechtspositie van cliënten versterkt, ook ten
opzichte van particuliere klinieken. Het gaat daarbij onder meer om het
recht op goede zorg, op keuze-informatie en het recht op een laagdrempelige klachten- en geschillenbehandeling.
Ik verwelkom de normen voor de chirurgie bij kinderen die de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH) in overleg met de Nederlandse
Vereniging voor Anesthesiologie (NVA) heeft opgesteld, en die ook
toegepast dienen te worden in particuliere klinieken. Het IGZ-rapport laat
zien dat de professionele normen die beschrijven wat goede zorg is op
een aantal terreinen nog nadere uitwerking behoeft. Het gaat daarbij om:
– goede afspraken met betrekking tot wat wel en wat niet kan in een
kliniek op afstand van een ziekenhuis,
– multidisciplinaire normontwikkeling in antwoord op de ontwikkeling
dat de grenzen tussen specialismen, met name bij de behandeling van
het gelaat, lijken te vervagen,
– minimum volumenormen voor plastische en cosmetische chirurgie in
relatie tot verbondenheid van de chirurg aan een andere instelling,
– een kader met betrekking tot integrale zorg bij kinderen.
Ik roep de betrokken beroepsgroepen op om – in samenwerking met
cliënten en verpleegkundigen en verzorgenden – bovengenoemde
normen te ontwikkelen. Ik ga ervan uit dat alle betrokkenen vanuit hun
intrinsieke motivatie voor goede zorg voor de patiënten hiermee aan de
slag zullen gaan. Het door mij aangekondigde kwaliteitsinstituut zal in de
nabije toekomst gewenste ontwikkelingen op het gebied van professionele standaarden en normen aanjagen.
De inspectie blijft gefaseerd toezicht houden op de particuliere klinieken.
Daarnaast worden de gegevens uit de kwaliteitsindicatoren door de
inspectie beoordeeld en zal de inspectie op basis van risicoselectie twintig
klinieken nader onderzoeken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 XVI, nr. 8

2

Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E. I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 XVI, nr. 8

3