2

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

35 925 XIV

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (XIV) en het
Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar 2022

Nr. 24

AMENDEMENT VAN DE LEDEN BROMET EN THIJSSEN
Ontvangen 2 december 2021
De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:
In de departementale begrotingsstaat wordt na artikel 24 een artikel
ingevoegd, luidende:

25

Transitiefonds landbouw, natuur,
water en klimaat

Verplichtingen

Uitgaven

Ontvangsten

12.000.000

12.000.000

0

Toelichting
De crisis in de landbouw uit zich in grote problemen op het gebied van
teveel emissies van stikstof, fosfaat en nitraat, methaan en CO2, met
nadelige gevolgen voor klimaat, natuur en waterkwaliteit, maar ook in een
slecht verdienvermogen voor duurzame boeren en een groot aantal
bedrijfsbeëindigingen van boeren zonder opvolger. Een gezamenlijke
aanpak van deze problemen biedt meer mogelijkheden en kansen, maar
vraagt om ruime financiële armslag. Het PBL, de Ministeries van LNV en
Financiën, maar ook Universiteiten al dan niet in opdracht van het
Ministerie van LNV hebben in verschillende recente studies onderzocht
welke middelen nodig zijn om de problemen op te lossen. Voor een
structurele aanpak, die de grote vraagstukken uit de landbouw
gezamenlijk aanpakt is een bedrag van ca. € 30 miljard nodig voor 10–12
jaar. In deze periode moet Nederland voldoen aan de Kaderrichtlijn Water
(2027), de klimaatdoelen (2030) en de doelen uit de stikstofwet (2035). Ook
de doelen en ambities voor nitraat en fosfaat, voor biodiversiteit en
luchtkwaliteit, zoönosen en landschappelijke kwaliteit kunnen hiermee
worden behaald.
De leden Bromet en Thijssen stellen voor om een landbouwtransitiefonds op te richten, van in eerste instantie € 12 miljard, aangevuld in
latere tranches tot € 30 miljard. Het fonds is gericht op het opkopen en

kst-35925-XIV-24
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 XIV, nr. 24

1

herbestemmen van agrarische gronden, verplaatsen van bedrijven,
vernietigen van dieren- en emissierechten en het herbestemmen van
agrarische gronden voor natuur, natuurinclusieve extensieve landbouw en
andere mengvormen. Het fonds draagt met subsidies of gunstige
pachttarieven bij aan de omschakeling naar biologische landbouw,
landschapsbeheer door boeren en het opvangen van economische
verliezen van boeren door extensivering van hun bedrijfsvoering.
Het fonds wordt bekostigd met een opstart in 2022 van € 12 miljard uit
de algemene middelen en aanvullende financiering uit de algemene
middelen in latere tranches in 2024 en 2026 en 2028. Niet-uitgeputte
middelen mogen worden meegenomen naar het volgende jaar (de zgn.
100% eindejaarmarge). Opbrengsten uit de pacht of verkoop van grond
vloeien terug in het fonds. Indieners beogen om aanvullend aan onderhavig amendement een rechtvaardige bijdrage van bedrijven die in het
landbouwsysteem opereren te vragen, waaronder banken en supermarkten.
Bromet
Thijssen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 XIV, nr. 24

2