Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

482
Vragen van de leden Jasper van Dijk en Siderius (beiden SP) aan de
Minister en Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over
verwarring en onjuistheden in de investeringsbrief van OCW (ingezonden
3 november 2014).
Antwoord van Minister Bussemaker en Staatssecretaris Dekker
(Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen 7 november 2014).
Vraag 1
Wat is uw oordeel over de brief van de AOb met forse kritiek op uw
investeringsbrief?1
Antwoord 1
De brief inzake de Onderwijsakkoorden geeft een samenhangend overzicht
van de afspraken, de gezamenlijke doelstellingen en de noodzakelijke
vervolgstappen in de verschillende onderwijssectoren. In alle onderwijssectoren zijn afspraken gemaakt tussen het kabinet, werkgevers en werknemers
over het realiseren van een ambitieuze onderwijsagenda, gericht op de
beweging die nodig is om de stap van goed naar excellent onderwijs te
maken. Het is nu nodig dat alle partners gezamenlijk deze ambitieuze agenda
waar gaan maken. De brief inzake de Onderwijsakkoorden geeft hiervoor het
startschot. Het standpunt van de AOb zoals beschreven in hun brief aan uw
Kamer delen wij dan ook niet.
Vraag 2
Is het inderdaad «pertinent onjuist» dat leraren in het primair onderwijs recht
krijgen op een persoonlijk budget van 500 euro voor professionalisering,
omdat dit volgens de werkgevers «onbetaalbaar» zou zijn?
Antwoord 2
Sociale partners in het primair onderwijs hebben in het onderhandelaarsakkoord de volgende afspraak gemaakt: «Alle werknemers (met uitzondering
van schoolleiders) hebben recht op 2 klokuur per werkweek (deeltijders naar
rato) voor hun professionele ontwikkeling. Dit staat naast eventuele opgedra-

1

ah-tk-20142015-482
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Brief derden, Reactie AOb d.d. 29 augustus 2014, n.a.v. brief Minister en Staatssecretaris van
OCW d.d. 27 augustus 2014 m.b.t. onderwijsakkoorden: samen werken aan het onderwijs van
morgen (Kamerstuk 33 750 VIII, nr. 118)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

gen scholing. Op schoolniveau (brinnummer) is per FTE gemiddeld € 500,00
beschikbaar. Dit budget is bedoeld om de werknemer in staat te stellen
invulling te geven aan zijn eigen professionalisering. Achteraf legt de
werknemer binnen de bestaande gesprekkencyclus verantwoording af over
zijn professionaliseringsactiviteiten.» Op schoolniveau is hier dus geld voor
beschikbaar.
Vraag 3
Is het waar dat het scholingsbudget in de lumpsumfinanciering is opgenomen en dat niet de leraar, maar het schoolbestuur bepaalt of een scholingsaanvraag wordt gehonoreerd?
Antwoord 3
Professionalisering is niet een zaak van alleen de leraar of het schoolbestuur.
Professionalisering is bij uitstek een onderwerp waar beide partijen samen
afspraken over maken om beter onderwijs te realiseren voor leerlingen. Ook
de afspraken in de cao zijn met dit uitgangspunt gemaakt.
In het sectorakkoord zijn met de PO-Raad afspraken gemaakt over onder
andere het begeleiden van startende leraren, het versterken van het
HRM-beleid van schoolbesturen en het verhogen van het vaardighedenniveau
van leraren. Middelen om deze afspraken te realiseren worden toegevoegd
aan de lumpsum van schoolbesturen. In het onderhandelaarsakkoord voor de
cao PO is het volgende opgenomen: «Iedere werknemer (OP, OOP en
schoolleider) maakt jaarlijks afspraken over de eigen professionalisering, vast
te leggen in het persoonlijk ontwikkelingsplan.» Op basis van deze afspraak
en bestaande cao-afspraken over het persoonlijk ontwikkelingsplan, maken
werknemers en hun werkgevers gezamenlijk afspraken over professionalisering.
Vraag 4
Is het waar dat u niet 1,2 miljard euro investeert in onderwijs, maar dat dit
bedrag een optelsom is van oude afspraken en oud geld?2
Antwoord 4
In onze brief informeren wij uw Kamer over de uitwerking van de onderwijsagenda van het Regeerakkoord en de kaders uit het Nationaal Onderwijsakkoord (NOA) in onderliggende onderwijsakkoorden. De brief biedt een
totaaloverzicht van de afspraken die zijn gemaakt in alle onderwijssectoren.
Over een deel van de afspraken is uw Kamer reeds eerder geïnformeerd. In
de sectorakkoorden en in onze brief hebben we aangegeven dat de investeringen in het onderwijs deels bestaan uit nieuwe middelen en deels uit een
andere inzet van bestaande middelen. In de sectorakkoorden voor po en vo is
in de financiële tabel expliciet de herkomst van de middelen vermeld.
Vraag 5
Is het bovendien waar dat de afgelopen jaren (sinds 2009) 1,5 miljard euro
minder aan onderwijs is uitgegeven als gevolg van de nullijn? Zo nee,
hoeveel heeft de nullijn opgeleverd aan besparingen sinds 2009?
Antwoord 5
Van 2010 tot en met 2014 is er sprake van een nullijn voor overheids- en
onderwijssectoren. Voor het onderwijs besloeg het inhouden van de
loonbijstelling als gevolg van de nullijn in totaal circa € 1,5 mrd. Zoals ook in
het NOA is opgenomen zal in 2015 het kabinet de loonbijstelling voor de
onderwijssectoren weer, conform het referentiemodel, volledig uitkeren. Zoals
eerder gemeld in antwoord op vragen bij de Miljoenennota 2014 betekent dit
niet dat er minder leraren voor de klas staan, maar dat er voor leraren geen
extra loonruimte beschikbaar is (Tweede Kamer 33 750 nr. 5)

2

De Volkskrant, Docent krijgt 500 euro per jaar om door te leren, 28 augustus 2014 http://
www.volkskrant.nl/vk/nl/5288/Onderwijs/article/detail/3727956/2014/08/28/Docent-krijgt-500euro-per-jaar-om-door-te-leren.dhtml

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Vraag 6
Deelt u de mening dat u het onderwijspersoneel op afstand houdt zodra er
afspraken gemaakt moeten worden, zoals bij de totstandkoming van de
sectorakkoorden?
Antwoord 6
Deze mening delen wij niet. De afspraken in het Nationaal Onderwijsakkoord
(NOA) zijn gesloten met de Stichting van het Onderwijs, waarin werkgeversen werknemersorganisaties in het onderwijs zijn vertegenwoordigd. Deze
afspraken op hoofdlijnen zijn dus nadrukkelijk samen met vertegenwoordigers van leraren gemaakt. Zoals wij in onze brief van 27 augustus aangeven
(Tweede Kamer 33 750 VIII, nr. 118) wordt het grootste deel van de extra
middelen ingezet voor de professionele ontwikkeling van leraren. Leraren
krijgen op basis van de sectorakkoorden en cao’s meer tijd, geld en ruimte
om zich in overleg met hun werkgever professioneel te blijven ontwikkelen.
De afspraken in het NOA zijn vervolgens per sector uitgewerkt in sectorakkoorden en cao’s. Over de middelen die rechtstreeks betrekking hebben op
leraren zijn in de cao’s afspraken gemaakt door de sociale partners. De
overheid is daar geen partij in.
Vraag 7
Is het waar dat 80 procent van de schoolbesturen het extra geld uit het
Herfstakkoord op een spaarrekening heeft gezet of gebruikt om financiële
tekorten te dichten?
Antwoord 7
De middelen uit de Begrotingsafspraken 2014 (het Herfstakkoord) bestaan uit
twee componenten. Enerzijds een incidenteel additioneel bedrag dat eind
2013 is toegevoegd aan de lumpsum van schoolbesturen en anderzijds
structurele middelen die de schoolbesturen vanaf 2015 ontvangen. Het is
logisch dat veel schoolbesturen dit geld in eerste instantie aan de reserves
hebben toegevoegd. De middelen zijn immers eind 2013 uitgekeerd. Het zou
veel zorgelijker zijn geweest wanneer besturen dit bedrag op stel en sprong
hadden uitgegeven, zonder de plannen daarvoor goed in te bedden in de
organisatie en af te stemmen met de medezeggenschap. Nu besturen meer
helderheid hebben over het meerjarige financiële plaatje, zullen zij wel aan de
slag zijn gegaan met structurele investeringen.
Vraag 8
Bent u bereid op hoofdzaken na te gaan waar het geld uit het Herfstakkoord
naartoe is gegaan? Zo nee, hoe voorkomt u dat dit geld overal terechtkomt,
behalve in het klaslokaal?
Antwoord 8
De eind 2013 toegekende middelen zijn toegevoegd aan de lumpsum van
besturen zonder dat hieraan specifieke doelen waren gekoppeld. Besturen
leggen hierover op de reguliere wijze verantwoording af: in hun jaarverslag
en jaarrekening. De middelen vanaf 2015 zijn bedoeld voor de doelen zoals
die zijn overeengekomen in de sectorakkoorden. Via de medezeggenschap
zijn ook leraren, ouders en studenten/leerlingen betrokken bij het bepalen van
de keuzes die op scholen en instellingen hierover worden gemaakt. Op
sectorniveau monitoren wij samen met de raden de voortgang van de
gemaakte afspraken. De Kamer wordt jaarlijks via de indicatoren bij de
begroting hierover geïnformeerd. In de sectorakkoorden is afgesproken dat
wij kunnen bijsturen als doelen niet worden gehaald en de middelen dus niet
terecht komen in het klaslokaal.
Vraag 9
Erkent u dat uw investeringsbrief onjuistheden bevat en tot verwarring heeft
geleid? Hoe gaat u dit rechtzetten?
Antwoord 9
De formulering rondom het persoonlijk budget in de brief had beter kunnen
aansluiten op de formulering in de cao. In de cao is er, zoals in vraag 2
gemeld immers geen sprake van een persoonlijk budget, maar van een
budget op schoolniveau, bedoeld voor de eigen professionalisering van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3

werknemers. Daarnaast is er op basis van de afspraken in het onderhandelaarsakkoord sprake van een recht op uren voor professionele ontwikkeling.
De afspraken in het onderhandelaarsakkoord vormen een aanvulling op
eerder gemaakte cao-afspraken over professionalisering. Wij gaan ervan uit
dat dit antwoord voldoende helderheid verschaft over deze kwestie.
Vraag 10
Kunnen deze vragen worden beantwoord voorafgaand aan de behandeling
van de OCW-begroting 2015?
Antwoord 10
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

4