Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 610

Wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001,
de Wet op de loonbelasting 1964, de
Pensioenwet, de Wet verplichte
beroepspensioenregeling en de Invoerings- en
aanpassingswet Pensioenwet in verband met de
aanpassing van het fiscale kader voor
oudedagsvoorzieningen (Wet verlaging
maximumopbouw- en premiepercentages
pensioen en maximering pensioengevend
inkomen)

Nr. 11

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 juni 2013
In het regeerakkoord is afgesproken om het fiscale kader voor het
aanvullende pensioen, het zogeheten Witteveenkader, te versoberen. Het
kabinet acht het van belang de ambitie ten aanzien van de pensioenhoogte aan te passen aan het stijgen van de levensverwachting en de
trend van langer doorwerken. Dit is goed voor de houdbaarheid van het
pensioenstelsel en draagt bij aan het op orde brengen van de
overheidsfinanciën.
Op 11 april 2013 heeft het kabinet afspraken gemaakt met werkgevers- en
werknemersorganisaties. Onderdeel van deze afspraken is dat sociale
partners tot 1 juni 2013 de gelegenheid zouden krijgen voor de uitwerking
van alternatieven voor of aanvullingen op de aanpassing van het
Witteveenkader zoals in het regeerakkoord is aangegeven. Voor deze
gelegenheid is door de Stichting van de Arbeid een werkgroep opgericht.
Op 7 juni 2013 hebben de werkgevers- en werknemersorganisaties, zoals
verenigd in de Stichting van de Arbeid, besloten over de definitieve
uitwerking van alternatieven en aanvullingen en het voorstel aan het
kabinet gemeld. De brieven van de Stichting van de Arbeid en de
rapportage van de Werkgroep Witteveenkader zijn als bijlage aan deze
brief toegevoegd1.
Het voorstel
De werkgroep heeft verschillende varianten uitgewerkt om invulling te
kunnen geven aan de afspraak met het kabinet. Voor een nadere

1

kst-33610-11
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 610, nr. 11

1

beschrijving van de varianten en de analyse daarvan wordt kortheidshalve
verwezen naar de rapportage bij de brief van de Stichting van de Arbeid.
De stichting spreekt de wens uit om het versoberde Witteveenkader, zoals
uitgewerkt in het wetsvoorstel Wet verlaging maximumopbouw- en
premiepercentages pensioenen en maximering pensioengevend inkomen
dat reeds aan uw Kamer is toegezonden, aan te vullen met een spaarfaciliteit. Deze spaarfaciliteit dient het mogelijk te maken om de pensioenopbouw aan te vullen ten opzichte van het in dat wetsvoorstel voorgestelde Witteveenkader.
In het akkoord van de Stichting van de Arbeid hebben sociale partners
aangegeven dat bij de uitwerking een belangrijk uitgangspunt is om te
komen tot een gelijkwaardige pensioenopbouw voor ieder inkomen. Om
dat te bereiken dienen er volgens de werkgroep met ingang van 1 januari
2015 twee zogenaamde excedent-regelingen te worden ingevoerd.
De werkgroep heeft daarbij als uitgangspunt genomen dat voor beide
regelingen gespaard wordt uit het netto inkomen en dat het opgebouwde
vermogen en de uitkering vervolgens onbelast blijven – dus een
vrijstelling van box 3-belasting. Verder is gebleken dat de sociale partners
wensen dat zoveel mogelijk kan worden aangesloten bij de modaliteiten
die van toepassing zijn bij de pensioenregelingen die gebaseerd zijn op
het sparen uit het bruto inkomen (zowel 2e als 3e pijler). Zo zal bijvoorbeeld de pensioenrichtleeftijd in het geldende Witteveenkader van
toepassing moeten zijn.
Toets aan de randvoorwaarden
Zoals afgesproken hebben de sociale partners een aanvulling op het
onderhavige wetsvoorstel aangedragen. Dit voorstel is onder meer
getoetst op budgettaire inpasbaarheid en op uitvoerbaarheid om te
borgen dat dit voorstel past binnen de randvoorwaarden van het kabinet
in reactie op het sociaal akkoord.
Om te bezien of ook aan de budgettaire randvoorwaarde kan worden
voldaan heeft het CPB een budgettaire toets uitgevoerd op de varianten
die de werkgroep heeft uitgewerkt. Volgens het CPB past de hierboven
beschreven variant binnen de budgettaire randvoorwaarden van het
kabinet indien het maximale opbouwpercentage op 1,85% van het
brutoloon wordt gesteld. Dit betekent concreet dat voor een inkomen
onder de € 100.000 gespaard kan worden voor een netto pensioenuitkering die vergelijkbaar is met die bij een bruto pensioenopbouw van
0,1% van het brutoloon in de nieuwe regeling (bovenop de 1,75% onder
het Witteveenkader), en boven de € 100.000 1,85%, omdat vanaf dat
inkomen het Witteveenkader wordt afgetopt. Een hoger opbouwpercentage past niet binnen de budgettaire randvoorwaarden, aldus het CPB.
Sociale partners hebben aangegeven te streven naar een hogere
pensioenambitie. In dat kader hebben zij gewezen op vrijvallende
VPL-premies. Navraag heeft echter geleerd dat het CPB in zijn middellange termijn ramingen al rekening houdt met uitfaseren van deze
regelingen. Het CPB ziet geen aanleiding om de ramingen van de
pensioenpremies neerwaarts bij te stellen. Er is dus op dit punt geen
sprake van een budgettaire ruimte.
Wat betreft de uitvoerbaarheid constateer ik dat het voorstel op zich
uitvoerbaar is, maar wel leidt tot een complexere uitvoering en extra
administratieve lasten. Daarnaast vereist de communicatie met de
deelnemer meer aandacht omdat ook voor de deelnemer de complexiteit
toe zal nemen. Daarbij moet wel bedacht worden dat dit niet louter het
gevolg is van de gekozen vormgeving, maar ook van het feit dat er
meerdere pensioenregelingen naast elkaar komen te bestaan. Elke
aanvulling die niet volledig identiek is aan het nieuwe Witteveenkader zal
dus tot op zekere hoogte tot een toename van de complexiteit leiden.
Daarnaast is aandacht nodig voor de administratieve lasten en uitvoe-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 610, nr. 11

2

ringskosten van een excedentregeling die relatief hoog kunnen zijn ten
opzichte van de premie-inleg.
Slot
De sociale partners hebben een aanvulling voorgesteld op het
wetsvoorstel om het Witteveenkader aan te passen. Ik constateer dat het
voorstel van de partners binnen de randvoorwaarden van het kabinet
past. Van groter belang is dat het voorstel kan bijdragen aan draagvlak
voor de hervormingen van de fiscale facilitering voor aanvullende
pensioenen. Dit maakt dat ik middels een aanvullende spaarfaciliteit op
het reeds toegezonden wetsvoorstel invulling wil geven aan de wens van
de sociale partners. De precieze invulling hiervan wil ik de komende
dagen uitwerken in de vorm van een nota van wijziging.
Voor sociale partners en pensioenuitvoerders is het van groot belang dat
zo spoedig mogelijk duidelijk wordt aan welke regels zij moeten voldoen
per 1 januari 2015. Om het mogelijk te maken het hierboven beschreven
voorstel van sociale partners bij de parlementaire behandeling van dit
wetsvoorstel te betrekken, ben ik voornemens u voor het voorgenomen
wetgevingsoverleg van 17 juni een nota van wijziging toe te sturen,
waarmee een netto-spaarfaciliteit in regelgeving kan worden verankerd.
Daarmee acht ik het mogelijk om op verantwoorde wijze dit voorstel per
1 januari 2015 in te voeren.
De staatssecretaris van Financiën, mede namens de staatssecretaris van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
F.H.H. Weekers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 610, nr. 11

3