Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3864
Vragen van het lid Romke de Jong (D66) aan Staatssecretaris van Financiën
over het artikel «Hoge ambtenaren Belastingdienst schonden regels om Uber
te bevoordelen» (ingezonden 14 juli 2022).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rij (Financiën – Fiscaliteit en
Belastingdienst) (ontvangen 5 september 2022).
Naar aanleiding van deze berichtgeving doet de Belastingdienst onderzoek
naar deze casus. Dit onderzoek acht ik van belang om de juiste informatie te
achterhalen. De bevindingen van het onderzoek worden op dit moment
getoetst door onafhankelijke experts, die niet zijn verbonden aan een
advieskantoor of de Belastingdienst. De resultaten hiervan verwacht ik in
september te ontvangen. Vanwege de fiscale geheimhoudingsplicht van
artikel 67 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) heb ik niet alle
vragen kunnen beantwoorden en kan ik ook de resultaten van het onderzoek
niet openbaar maken. De fiscale geheimhoudingsplicht van artikel 67 AWR is
een belangrijke bouwsteen in ons fiscale stelsel. Anderzijds vormt het
informatierecht van artikel 68 Grondwet één van de pijlers van ons parlementaire stelsel. Tussen de twee uitersten die hieruit voortvloeien (openbare
inlichtingenverstrekking en géén inlichtingenverstrekking), bestaat ook een
tussenvorm, namelijk het vertrouwelijk verstrekken van inlichtingen aan de
Kamer in een besloten commissievergadering. Hoewel het in beginsel niet
gebruikelijk is om met de Kamer in discussie te treden over individuele
belastingplichtigen, kan dit anders zijn in zaken die tot grote maatschappelijke
ophef hebben geleid. Naar mijn mening is daar in dit geval sprake van.
Daarom bied ik uw Kamer en de Eerste Kamer een vertrouwelijke briefing
aan. In deze briefing kan op deze casus, uw vragen en de conclusies van dit
onderzoek nader worden ingegaan.
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Hoge ambtenaren Belastingdienst schonden
regels om Uber te bevoordelen»?1
Antwoord 1
Ja, ik heb hier kennis van genomen.

1

ah-tk-20212022-3864
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

FD, 11 juli 2022 (https://fd.nl/bedrijfsleven/1444453/hoge-ambtenaren-belastingdienstschonden-regels-om-uber-te-bevoordelen-olg2cajGmZvD).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Vraag 2
Bent u het eens dat burgers en bedrijven allemaal gelijk behandeld dienen te
worden?
Antwoord 2
Burgers en bedrijven dienen gelijk behandeld te worden indien er sprake is
van gelijke feiten en omstandigheden.
Vraag 3
Bent u het eens dat het geen taak is van de Belastingdienst om het vestigingsklimaat van Nederland op peil te houden of bedrijven in Nederland aan
te trekken of te behouden? Bent u het eens dat de Belastingdienst zich moet
beperken tot haar kerntaak, het innen van belastingen? Kunt u toelichten of er
sprake is van beleid binnen de Belastingdienst dat zich richt op het aantrekken of behouden van bedrijven?
Antwoord 3
De Belastingdienst heeft als taak de uitvoering van en toezicht op het naleven
van fiscale wet- en regelgeving. Het heffen en innen van rijksbelastingen en
premies volksverzekeringen maakt daar onderdeel van uit. Het is geen taak
van de Belastingdienst om het vestigingsklimaat op peil te houden of
bedrijven aan te trekken of te behouden. Er is derhalve geen beleid dat
daarop ziet. Wel kent de Belastingdienst het aanspreekpunt potentiële
buitenlandse investeerders (APBI) voor potentiële buitenlandse investeerders
die overwegen in Nederland een reële investering te doen. Het APBI kan
binnen de kaders van wet- en regelgeving, jurisprudentie en beleid zekerheid
vooraf geven over de fiscale gevolgen van een voorgenomen reële investering. Ter waarborging van de eenheid van beleid en uitvoering zal over de
beoordeling van deze aspecten afstemming plaatsvinden binnen het College
Internationale Fiscale Zaken waar het APBI-deel van uit maakt en daar waar
nodig met de relevante kennis- en coördinatiegroepen. De afspraken tussen
het APBI en de buitenlandse investeerder worden vastgelegd in een
vaststellingsovereenkomst waar een geanonimiseerde samenvatting van
wordt gepubliceerd.2
Vraag 4
Waarover communiceert de Belastingdienst met andere landen met betrekking tot belastingplichtigen en hun belastingplicht? Hoe gaat dit in zijn werk?
Bent u het eens dat het niet aan de Belastingdienst is om te lobbyen voor het
al dan niet belastingplichtig zijn in een ander land? Bent u het eens dat de
Belastingdienst enkel als taak heeft om te bepalen hoe de winsttoedeling is
tussen twee landen op basis van geldende wetten, regels, verdragen en
jurisprudentie waarbij voorkoming van dubbele belasting in acht kan worden
genomen?
Antwoord 4
Op basis van nationale wet- en regelgeving beoordeelt de Belastingdienst of
sprake is van belastingplicht in Nederland en wat de grondslag is waarover
Nederland mag heffen. Hierbij is geen sprake van het lobbyen door de
Belastingdienst bij andere landen. Om te voorkomen dat in twee of meer
landen belasting wordt betaald sluiten landen belastingverdragen ter
voorkoming van dubbele belasting. Als een belastingplichtige wordt
geconfronteerd met dubbele belasting, bijvoorbeeld als gevolg van het feit
dat hij in twee landen als inwoner wordt aangemerkt of twee of meer landen
heffen over dezelfde winst, kan binnen de daarvoor geldende termijnen een
beroep worden gedaan op het verdrag. Uiteraard alleen in die gevallen waar
met dat land een verdrag is gesloten. Landen gaan in dat geval met elkaar in
overleg om binnen de bestaande regelgeving dubbele belasting weg te
nemen.
Ook vooraf kunnen landen met elkaar overleggen, onder andere over de
vraag welk deel van de winst waar belast mag worden. Dit kan op initiatief

2

In onderdeel 2.5. van het Besluit vooroverleg rulings met een internationaal karakter
(Staatscourant 2019, nr. 35519) worden de bevoegdheden en werkwijze van het APBI nader
omschreven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

van belastingplichtige die verzoekt om een bi- of multilaterale Advance
Pricing Agreement (BAPA/MAPA, internationale zekerheid vooraf over
verrekenprijzen). Ook kunnen belastingdiensten zelf op basis van internationale afspraken initiatief nemen om samen toezicht uit te oefenen. Dit kan
door het opstarten van een bi- of multilaterale controle (MLC).
Vraag 5
Op welke wijze is de Belastingdienst omgegaan met informatieverzoeken van
andere landen inzake Uber? Hoe lang heeft het geduurd voordat de informatieverzoeken van de andere landen zijn beantwoord en hoe lang duurt het
gemiddeld om een informatieverzoek te beantwoorden?
Antwoord 5
De Belastingdienst doet onderzoek naar deze casus. Dit onderzoek acht ik van
belang om de juiste informatie te achterhalen. Vanwege die fiscale geheimhoudingsplicht kan ik niet ingaan op individuele fiscale dossiers. Enerzijds is
de fiscale geheimhoudingsplicht van artikel 67 van de Algemene wet inzake
rijksbelastingen (AWR) een belangrijke bouwsteen in ons fiscale stelsel.
Anderzijds vormt het informatierecht van de Kamer van artikel 68 Grondwet
één van de pijlers van ons parlementaire stelsel. Onder andere in de brief van
2 februari 2015 is mijn ambtsvoorganger ingegaan op de weging tussen
enerzijds de fiscale geheimhoudingsplicht en anderzijds het informatierecht
van de Kamer3. Tussen de twee uitersten die hieruit voortvloeien (openbare
inlichtingenverstrekking en géén inlichtingenverstrekking), bestaat ook een
tussenvorm, namelijk het verstrekken van vertrouwelijke inlichtingen aan de
Kamer in een besloten commissievergadering.4 Hoewel het in beginsel niet
gebruikelijk is om met de Kamer in discussie te treden over individuele
belastingplichtigen, kan dit anders zijn in zaken die tot grote maatschappelijke
ophef hebben geleid. Naar mijn mening is daar in dit geval sprake van.
Daarom wil ik graag een vertrouwelijke briefing aan u aanbieden over deze
casus. In deze briefing kan op deze vraag worden ingegaan.
In zijn algemeenheid kan ik zeggen dat de behandeling van binnenkomende
informatieverzoeken plaatsvindt op basis van de Wet op de internationale
bijstandsverlening (WIB) bij de heffing van belastingen. Als een verzoek om
inlichtingen wordt ontvangen, beoordeelt de Belastingdienst of dit verzoek
voldoet aan de daarvoor internationaal overeengekomen criteria. Hierbij
wordt onder andere getoetst of het verzoek voldoende individualiseerbaar is,
er mag namelijk geen sprake zijn van een zogenoemde «fishing expedition».
Ook wordt beoordeeld of er een belang is voor de belastingheffing in het
verzoekende land en of dat land de gebruikelijke mogelijkheden om de
informatie in eigen land te verkrijgen heeft benut. Als het verzoek niet aan
alle criteria voldoet wordt het verzoek in principe afgewezen. Als het verzoek
niet volledig is wordt het verzoekende land verzocht om een nadere
toelichting.
Indien het verzoek aan alle criteria voldoet wordt de gevraagde informatie
verstrekt indien deze binnen de Belastingdienst aanwezig is. Op basis van de
daarvoor internationaal overeengekomen termijnen welke zijn opgenomen in
de WIB, dient deze informatie binnen twee maanden te worden verstrekt.
Indien dit niet het geval is wordt de informatie door de Belastingdienst
opgevraagd bij degene die de informatie wel in het bezit heeft, waarna de
informatie aan het verzoekende land wordt verstrekt. In die gevallen bedraagt
de termijn voor uitwisseling zes maanden.
Landen kunnen in onderling overleg andere termijnen afspreken. Dit gebeurt
in de praktijk bijvoorbeeld bij complexe verzoeken en/of verzoeken waarbij de
te verstrekken informatie omvangrijk is. Bij dat soort verzoeken is het van
belang de informatiehouder voldoende tijd te geven om de gevraagde
informatie zo volledig mogelijk aan te leveren op een wijze zoals gevraagd
door het verzoekende land. In overleg met het verzoekende land kan in
dergelijke gevallen overigens ook worden besloten dat het efficiënter en
effectiever is om de informatie te verkrijgen via een multilaterale controle
(MLC). Dit kan een al lopende MLC zijn, maar ook een nieuw op te starten
MLC.

3
4

Kamerstukken II 2014/15, 31 066, nr. 228
Kamerstukken II, 2017/18, 28 362, nr. 11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

In een peer review door het Global Forum (OECD) over de jaren 2014–20175
is Nederland beoordeeld op de kwaliteit en doorlooptijden van de afhandeling van de verzoeken. Geoordeeld is dat Nederland voldoet aan alle gestelde
criteria.
Vraag 6
Wat is gebruikelijk in communicatie met multinationals die belastingplichtig
zijn in Nederland? Is hier beleid voor en kan dit beleid worden gedeeld met
de Kamer?
Antwoord 6
De Belastingdienst heeft als taak de uitvoering van en toezicht op het naleven
van fiscale wet- en regelgeving. Het heffen en innen van rijksbelastingen en
premies volksverzekeringen maakt daar onderdeel van uit. Voor het vervullen
van deze taak is geregelde interactie en communicatie met ondernemingen
nodig. Als een organisatie groter en complexer is, is doorgaans ook meer
interactie en toezicht nodig, bijvoorbeeld omdat er veel aangiften worden
gedaan, meer vooroverleg wordt gevraagd en internationale aspecten spelen.
In de Leidraad Toezicht Grote Ondernemingen6 is opgenomen hoe dit toezicht
wordt vormgegeven voor de grootste organisaties van Nederland. Voor deze
groep organisaties wordt het concept individuele klantbehandeling toegepast.
Veel multinationals vallen onder dit concept, mits hun aanwezigheid in
Nederland groot genoeg is. Overigens communiceert de Belastingdienst met
belastingplichtige indien hij dat nodig acht voor de juiste uitoefening van zijn
taak maar ook kan een belastingplichtige de Belastingdienst in dat kader
benaderen.
Vraag 7
Kan de correspondentie tussen de Belastingdienst en Uber worden verstrekt
aan de Kamer?
Antwoord 7
Vanwege de fiscale geheimhoudingsplicht van artikel 67 AWR kan ik niet
ingaan op individuele fiscale dossiers. De Belastingdienst doet onderzoek met
betrekking tot deze casus. Dit onderzoek acht ik van belang om de juiste
informatie te achterhalen. Op voorhand geef ik aan dat ik vanwege artikel
67 AWR de onderzoeksresultaten niet openbaar zal kunnen delen. Ik wil
daarom graag een vertrouwelijke technische briefing aan u aanbieden over
deze casus.
Vraag 8
Kunt u toelichten wat de rol is van de Netherlands Foreign Investment
Agency (NFIA), welke taken zij verricht, op welke wijze zij Nederland als
vestigingsland in de markt zetten, welk contact zij onderhouden met de
Belastingdienst en of en welke rol de Belastingdienst daarin heeft?
Antwoord 8
De NFIA is een uitvoeringsorganisatie, en onderdeel van de Rijksdienst voor
Ondernemend Nederland, onder verantwoordelijkheid van het Ministerie van
Economische Zaken en Klimaat (EZK) en wordt daarnaast aangestuurd door
de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
(BHOS). De NFIA heeft als belangrijkste taak om buitenlandse bedrijven aan
te trekken naar Nederland, hen te helpen bij vervolginvesteringen in ons land
of hen voor Nederland te behouden bij een heroverweging van de strategie.
Dit doet de NFIA door internationale promotie van Nederland als vestigingslocatie en door bedrijven te informeren over het Nederlandse investeringsklimaat. Hieronder valt ook het informeren van bedrijven over het
belastingklimaat in Nederland in algemene zin en het introduceren van
bedrijven bij relevante partijen die hen van verdere informatie kunnen
voorzien. Voor specifieke belastingzaken verwijst NFIA door naar de

5

https://www.oecd.org/netherlands/global-forum-on-transparency-and-exchange-of-informationfor-tax-purposes-the-netherlands-2019-second-round-fdce8e7f-en.htm
6
https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/themaoverstijgend/
brochures_en_publicaties/leidraad_toezicht_grote_ondernemingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4

bevoegde instantie. Bij de Belastingdienst betreft dit het APBI. In het kader
van de dienstverlening naar (potentiële) buitenlandse investeerders vinden
ook afspraken plaats waarbij zowel een vertegenwoordiger van NFIA (als
liaison) als een vertegenwoordiger van de Belastingdienst aanwezig is, zodat
binnen de context van de vestigings- of uitbreidingsplannen van een bedrijf
direct duidelijkheid gegeven kan worden over de algemene belastingsituatie
in Nederland en de EU- belastingregelgeving.
Tijdens deze gesprekken met bedrijven waarbij ook een vertegenwoordiger
van de Belastingdienst aanwezig is, wordt gehandeld conform de fiscale
geheimhoudingsplicht. Dit wil zeggen dat geen vertrouwelijke fiscale
gegevens met NFIA worden gedeeld en dat bespreking van bedrijfsspecifieke
fiscale zaken separaat tussen Belastingdienst en het bedrijf plaatsvindt. Voor
zover belastingplichtige in gesprekken met de NFIA en het APBI fiscale
informatie deelt, geldt ook voor de NFIA artikel 67 AWR.
Vraag 9
Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden?
Antwoord 9
Ik heb de bovenstaande vraag één voor één beantwoord.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid
Alkaya (SP), ingezonden 13 juli 2022 (vraagnummer 2022Z15008).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

5