Aan de Minister voor Rechtsbescherming
Aan de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid

Directie Wetgeving en
Juridische Zaken
Sector Staats- en
Bestuursrecht
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverheid.nl/jenv
Datum
29 september 2023

CBJ behandeling ontwerpbesluit tot aanpassing
vergoedingen rechtsbijstand

Ons kenmerk
4939799
Dossiernummer
4571028

1. Aanleiding
De Minister voor Rechtsbescherming (MinRb) heeft aangekondigd de
reiskostenvergoedingen van rechtsbijstandverleners die werkzaam zijn in het
stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand op grond van de Wet op de
rechtsbijstand (Wrb) aan te passen en aanvullende vergoedingen voor
vervolgverhoren van aangehouden verdachten te introduceren.
2. Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd in te stemmen met:
a. bijgaand ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit vergoedingen
rechtsbijstand 2000 en het Besluit toevoeging mediation in verband met de
vergoeding van reiskosten en vervolgverhoren, toeslagen, tijdschrijven en enkele
andere onderwerpen;
b. behandeling van het ontwerpbesluit in de CBJ/RBJ/MR ten behoeve van het
starten van de voorhangprocedure bij de TK/EK en doen van adviesaanvraag bij
de afdeling Advisering van de Raad van State.
c. verzending van het ontwerpbesluit naar de TK/EK in het kader van de
voorhangprocedure;
d. verzending van het ontwerpbesluit na afloop van de voorhang, en voor zover
de voorhang niet tot ingrijpende wijzigingen leidt, naar de Afdeling advisering van
de Raad van State.
3. Kernpunten
Bijgaand ontwerpbesluit bevat aanpassingen op het gebied van
reiskostenvergoedingen, reiskosten- en reistijdverletvergoeding bij reizen naar
een aanmeldcentrum, vergoeding voor piketrechtsbijstand bij vervolgverhoren in
strafzaken, tijdschrijfgegevens met het oog op periodieke evaluatie van de
vergoedingensystematiek, zittingstoeslagen bij voorlopige voorzieningen in
asielzaken, toeslagen na intrekking beschikking hangende (hoger) beroep in
asielzaken, administratieve vergoedingen en enkele kleine technische
aanpassingen. Deze onderwerpen in het ontwerpbesluit zijn in de nota van 22 mei
2023 (kenmerk 4671888) nader toegelicht.
4. Toelichting
Het ontwerpbesluit is tussen 8 juni en 21 juli 2023 in (internet)consultatie
gegeven. Het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) heeft het dossier niet
geselecteerd voor een formeel advies, omdat het beperkte gevolgen voor de
Pagina 1 van 3

regeldruk heeft. Reacties zijn ontvangen van de Nederlandse Orde van Advocaten
(NOvA) en de Mediatorsfederatie Nederland (MfN). Dit heeft niet geleid tot
aanpassing van het ontwerpbesluit. Wel is de nota van toelichting (par. 6)
aangevuld.

Directie Wetgeving en
Juridische Zaken

4.1 Politieke context
De vergoedingen voor vervolgverhoren van aangehouden verdachten en de
verhoging van de reiskostenvergoeding zijn al aangekondigd (Kamerstukken II
2022/23, 31753, nrs. 267, 268, en 270). Daarbij is aangegeven dat deze
maatregelen in afwachting van regeling bij algemene maatregel van bestuur per 1
juli 2023 worden ingevoerd d.m.v. een anticiperende beleidsregel. Die
beleidsregel is inmiddels bekendgemaakt en met terugwerkende kracht tot 1 juli
2023 in werking getreden (Stcrt. 2023, 22119, van 9 augustus 2023).

Ons kenmerk
4939799

Datum
29 september 2023

4.2 Krachtenveld
Met de aanpassing van de reiskostenvergoeding wordt tegemoetgekomen aan de
wensen van de NOvA en de Vereniging van Sociaal Advocaten Nederland (VSAN).
De NOvA kan zich over het algemeen vinden in de aanpassingen, maar
constateert dat het ontwerpbesluit nog geen algemene evaluatiebepaling met
betrekking tot de periodieke herijking van de vergoedingen bevat. In reactie
hierop wordt verwezen naar hetgeen in de negende voortgangsrapportage
rechtsbijstand van 3 juli 2023 (Kamerstukken II 2022/23, 31753, nr. 270) is
vermeld met betrekking tot de voorbereiding van een stelselbrede herijking van
de vergoedingen door een onafhankelijke commissie en een systematiek om de
vergoedingen vervolgens periodiek te herijken. De NOvA heeft aangegeven dat
herijking in 2025 voor de sociaal advocatuur en met name voor asieladvocaten te
laat is en dat op korte termijn een noodinvestering en aanpassing van de
indexeringsformule noodzakelijk zijn. In reactie hierop wordt verwezen naar het
plan van aanpak met verschillende oplossingsrichtingen, zowel op korte, als op
middellange en langere termijn, om de sociale advocatuur op te versterken
(Kamerstukken II 2022/23, 31753, nr. 269). Naast de structurele middelen van
€ 154 miljoen sinds 1 januari 2022, zijn geen aanvullende financiële middelen
beschikbaar. De hoge inflatie wordt verdisconteerd in de indexering per 1 januari
2024. Wel zullen de voorstellen van de NOvA op het gebied van het asielrecht
onder de aandacht worden gebracht van de onafhankelijke commissie die de
stelselbrede herijking van de vergoedingen gaat voorbereiden.
De MfN pleit voor gelijktrekking van de reiskosten- en reistijdverletvergoedingen
voor mediators en advocaten en vraagt om vergoedingen bij mediation die na
verwijzing door de rechter op rechtbanklocatie plaatsvindt. Ten aanzien hiervan
wordt aangegeven dat reiskosten- en reistijdverletvergoedingen bij mediation die
niet in het stelsel van de Wrb op basis van een toevoeging plaatsvindt niet wordt
beheerst door het Bvr en het Btm en buiten de reikwijdte van het ontwerpbesluit
valt, en dat voor nadere beleidsvorming op dit punt de noodzakelijk tijd en
financiële ruimte ontbreken.
4.3 Financiële overwegingen
De kosten van de verhoging van de kilometervergoedingen bedragen voor 2023
circa € 1,9 miljoen, voor 2024 circa € 3,7 miljoen, en vanaf 2025 structureel
ongeveer € 3,5 miljoen per jaar. De kosten voor de vergoedingen van
rechtsbijstand tijdens vervolgverhoren bedragen structureel circa € 3,5 miljoen
per jaar. Deze kosten en de overige kosten die voortvloeien uit dit besluit worden

Pagina 2 van 3

gedekt binnen het huidig budget voor rechtsbijstand op artikel 32 van de JenVbegroting vanuit de resterende CA-middelen sociaal advocatuur.

Directie Wetgeving en
Juridische Zaken

4.4 Vervolg
In het kader van de voorhang (artikel 49 Wrb) moet het ontwerpbesluit worden
toegezonden aan beide Kamers der Staten-Generaal en in de Staatscourant
worden gepubliceerd. Daarna moet het voor advies worden voorgelegd aan de
Raad van State. Na behandeling in de CBJ zal de ministerraad worden gevraagd
te besluiten het ontwerpbesluit aan de Staten-Generaal sturen in het kader van
de voorhang en na afloop van de voorhang, als de voorhang niet tot ingrijpende
wijzigingen leidt, om advies aanhangig te doen maken bij de Afdeling advisering
van de Raad van State

Datum
29 september 2023
Ons kenmerk
4939799

4.5 Afstemming en communicatie
Het ontwerpbesluit is afgestemd met Drb, Dmb en DFEZ. DCOM is geïnformeerd.
5. Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Alles in deze nota (behoudens persoonsgegevens) kan openbaar worden gemaakt.
De persoonsgegevens van de ambtenaren zijn niet openbaar ter bescherming van
de persoonlijke levenssfeer.
6. Bijlagen
- aanbiedingsformulier CBJ
- ontwerpbesluit met aangevulde nota van toelichting
- consultatiereacties van de NOvA en de MfN
- voorhangbrieven Tweede en Eerste Kamer

Pagina 3 van 3