Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 702

Staat van de Europese Unie 2008–2009

Nr. 14

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 december 2008
Op 28 februari 2008 schreef ik u dat ik voornemens was de evaluatie van
het Europafonds over de periode 2006–2007 en mijn reactie daarop in het
najaar van 2008 aan uw Kamer te sturen (kamerstuk 31 336, nr. 7). De
evaluatie, die Ecorys Nederland BV in mijn opdracht heeft uitgevoerd, is
op 30 oktober 2008 afgerond.
Met genoegen bied ik u hierbij de evaluatie aan1, alsmede mijn reactie op
deze evaluatie. Het is mijn voornemen om het verdere beleid ten aanzien
van het Europafonds op basis van deze reactie vorm te geven.
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
F. C. G. M. Timmermans

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

KST126183
0809tkkst31702-14
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 702, nr. 14

1

Reactie van de Staatssecretaris voor Europese Zaken op de
evaluatie van het Europafonds over de periode 2006–2007

Inleiding en achtergrond evaluatie
Het ministerie van Buitenlandse Zaken beschikt sinds 2001 over het
Europafonds (hierna «het Fonds») als subsidieinstrument. Dit Fonds is
gericht op de ondersteuning van projecten van organisaties die een
bijdrage leveren aan de voorlichting en meningsvorming over de Europese Unie. De regering geeft hiermee ruimte aan het maatschappelijk
middenveld, dat een eigenstandige rol vervult in de Europa-discussie. De
regering wil deze discussie stimuleren maar niet sturen, en beschouwt de
betrokkenheid van maatschappelijke organisaties als aanvullend op de
overheidsvoorlichting over Europa (door de regering, de Europese
Commissie en het Europese Parlement).
De eerste evaluatie van het Fonds vond in 2005 plaats. Een tweede
evaluatie was reeds voor 2008 gepland, maar de oplevering ervan is in tijd
naar voren gehaald. Dit naar aanleiding van het interpellatiedebat over het
Europafonds van 31 januari 2008. In de notitie aan de Kamer van
28 februari 2008 die daarop volgde stond op hoofdlijnen hoe de evaluatie
van het Fonds zou worden vormgegeven.1 Het volgende doel stond daarin
centraal: «inzicht te krijgen in de doeltreffendheid en doelmatigheid van
projecten die zijn ondersteund met middelen van het Europafonds en de
doelmatigheid van het beheer van het fonds».
In deze brief gaat de regering nader in op de voornaamste bevindingen en
aanbevelingen van de externe uitvoerder van de evaluatie, Ecorys Nederland BV, die het evaluatierapport op 30 oktober 2008 heeft afgerond. Dat
rapport gaat uw Kamer als bijlage toe.

Belangrijkste bevindingen evaluatie
De regering constateert met genoegen dat uit de evaluatie blijkt dat het
Fonds een zinvol instrument is om via burgerinitiatieven het Europadebat
te stimuleren. Het bestaansrecht van het Fonds en de wenselijkheid van
het voortbestaan ervan worden bevestigd.
Na de vorige evaluatie over het Fonds in de periode 2001–2004 is de
werking van het Fonds verbeterd, zo stelt de evaluatie. De aanbevelingen
van de vorige evaluatie met betrekking tot beheer zijn goed opgevolgd,
waardoor de behandeling van de aanvragen en de afwikkeling van
projecten zorgvuldig en neutraal zijn.
De evaluator stelt dat subsidies aan politieke partijen of daaraan gelieerde
organisaties verstrekt mogen (blijven) worden, omdat zij deel uitmaken
van het maatschappelijk middenveld en dus behoren dus tot de doelgroep
van het Fonds. Ook wijst de evaluatie uit dat geen sprake is van structurele bevoordeling dan wel benadeling bij de beoordeling van subsidieaanvragen.
De regering ziet dit als aanmoediging van het beleid dat juist de laatste
jaren erg op zorgvuldigheid en neutraliteit in de beoordeling gericht is
geweest.

1

Tweede Kamer vergaderjaar 2007–2008,
31 336, nr. 7.

Het evaluatierapport identificeert nog vier knelpunten in de huidige
werking van het Fonds:
1. Het feit dat het ministerie van Buitenlandse Zaken aan de ene kant het
eigen communicatiebeleid dient uit te voeren, en aan de andere kant
dient zorg te dragen voor een onafhankelijke beoordeling van de
subsidieaanvragen, leidt in de beeldvorming tot een «ambtelijke
spagaat».
2. Het beheer loopt goed, maar de kosten ervan zijn relatief hoog.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 702, nr. 14

2

3. De richtlijnen voor beoordeling van de subsidieaanvragen zijn (te) ruim
geformuleerd en bieden minder houvast dan het geval zou zijn als
aanvragen volgens een puntensysteem zouden worden beoordeeld.
4. De monitoring van de uitvoering van de projecten is voornamelijk
gericht op procedurele zaken en niet op de inhoud. De opbouw van
kennis over effectiviteit en doelmatigheid van de projecten blijft daardoor beperkt.

Knelpunten 1 en 2 nader bezien: onafhankelijkheid en uitbesteding
Het eerste knelpunt – de genoemde ambtelijke spagaat tussen inhoud en
onafhankelijkheid – levert direct het meest verstrekkende advies van de
evaluator op. Uitbesteding van het Fonds zou ervoor moeten zorgen dat
er in de toekomst geen enkele twijfel over hoeft te bestaan dat het beheer
van het Fonds volledig losstaat van het ministerie, aldus Ecorys.
De evaluatie geeft als kernprobleem aan dat in de perceptie van de buitenwacht de onafhankelijkheid van het Fonds niet voldoende is gewaarborgd.
De gehele cyclus van beleidsbepaling tot selectie van projecten ligt
momenteel in handen van het ministerie van Buitenlandse Zaken. De
evaluator stelt dan ook dat het ministerie, omdat het de schijn tegen heeft,
niet anders kan dan zeer strikt op de procedures blijven sturen. Dit beperkt
de inhoudelijke discussies over projecten.
De evaluatie geeft drie opties aan om de onafhankelijkheid te vergroten:
1. projectaanvragen door externe deskundigen laten beoordelen;
2. beoordeling door externe deskundigen, aangevuld met inhoudelijke
betrokkenheid bij uitvoering van de projecten van deze externe
deskundigen;
3. uitbesteding van het Fonds (inclusief beheer en projectselectie). Dit is
de voorkeursoptie van de evaluator.
De regering meent dat het betrekken van externe deskundigen als voordeel heeft dat het ministerie verantwoordelijk blijft voor het beleidskader,
het selectiekader en het beheer, terwijl de onafhankelijkheid van de
beoordelingsprocedure beter gewaarborgd is.
Maar er zijn ook nadelen aan deze opzet verbonden: het ministerie blijft
verantwoordelijk voor het beheer. Het zal voorts een complexe institutionele opzet vergen om de onafhankelijkheid van deze «externe deskundigen» te garanderen. Het zal tevens lastig zijn een heldere verdeling van
taken en bevoegdheden met de externe deskundigen af te spreken. Tot
slot is het kostbaar en tijdrovend externen te werven en te blijven
betrekken, waardoor de toch al stevige beheerslast groter wordt.
Bovenstaande voor- en nadelen afwegend komt de regering tot de
conclusie dat het inschakelen van onafhankelijke deskundigen bij de
beoordeling en uitvoering van het Fonds niet de voorkeur heeft.
De regering meent, met de evaluator, dat uitbesteding van Fonds de beste
manier is om de onafhankelijkheid van het Fonds te waarborgen. Het
ministerie van Buitenlandse Zaken blijft bij uitbesteding (uiteraard) verantwoordelijk voor de formulering van het beleidskader en de randvoorwaarden van de uitvoering (doelstelling, prioriteiten op hoofdlijnen, selectiecriteria).
Er zijn wel enkele kanttekeningen te plaatsen bij uitbesteding van het
Fonds.
– Het plaatsen op afstand betekent dat er minder sturing kan worden
gegeven op uitvoeringsaspecten, terwijl de regering politiek verantwoordelijk voor het Fonds blijft. Dit is het klassieke dilemma van het
op afstand plaatsen van overheidsfondsen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 702, nr. 14

3

–
–

Uitbesteding biedt geen garantie voor meer diversiteit en kwaliteit van
aanvragen en aanvragers.
Administratieve kosten die verband houden met uitbesteding zijn
hoog: in de regel 10% van de omzet. Hierdoor zal knelpunt 2 («Goedlopend beheer, maar relatief hoge beheerskosten») niet worden opgelost.

De regering meent dat de gewaarborgde onafhankelijkheid van het Fonds
opweegt tegen bovenstaande bezwaren. Het proces van aanbesteding
voor uitbesteding van het Fonds zal begin 2009 worden gestart en zal naar
waarschijnlijk eind 2009 kunnen zijn afgerond.

Knelpunten 3 en 4 nader bezien: 7 verdere aanbevelingen
De evaluator doet, naast de aanbeveling tot uitbesteding, een zevental
minder ingrijpende aanbevelingen ter verdere verbetering van de prestaties van het Fonds. Samengevat stelt de evaluator dat de selectie van
aanvragen transparanter moet worden gemaakt en dat bevorderd moet
worden dat succesvolle projecten als voorbeeld kunnen dienen voor
toekomstige aanvragers.
Hieronder wordt per aanbeveling ingegaan of en zo ja, op welke wijze
deze zal worden overgenomen in het beleid ten aanzien van het Fonds. De
teksten in cursief komen letterlijk uit het evaluatierapport. Daaronder staat
de reactie van de regering.
De meeste veranderingen die voortvloeien uit deze aanbevelingen zullen
voor het eerst ingaan in de tweede ronde van 2009 (gepland voor
augustus). De eerste ronde voor 2009 is immers reeds op 20 november
2008 bekend gesteld.1 Het zou dan ook niet zuiver zijn de (spel-)regels en
toetsingscriteria tussentijds aan te passen zonder dat potentiële aanvragers daar kennis van hebben kunnen genomen.

Aanbeveling 1: Maak het selectieproces transparanter
Om het selectieproces transparanter te maken is formulering van een
samenhangende interventielogica, met een beperkt aantal duidelijke doelstellingen, beoordelingscriteria en kwaliteitscriteria van het Europafonds
noodzakelijk. Binnen dit selectiekader kunnen de indicatoren die gelden
voor succesvolle projecten/ groepen activiteiten nader worden geformuleerd. Daarnaast moet er ruimte blijven voor flexibiliteit en creativiteit.
Vele aanvragers zien de inhoudelijke ruimte die het Fonds biedt als een
voordeel. De hoofddoelstelling van het Fonds «het ondersteunen van
projecten van in Nederland gevestigde organisaties die in Nederland een
bijdrage leveren aan de voorlichting en meningsvorming over de Europese Unie» blijft dan ook bestaan.
Conform de aanbeveling zullen aanvragen worden getoetst op formele
subsidiabiliteitscriteria en een beperkt aantal gewogen inhoudelijke
criteria. Helder moet zijn dat in ieder geval het niet bijdragen aan de
hoofddoelstelling, gebrek aan deskundigheid en capaciteit bij de
aanvrager, en een onevenwichtige verhouding tussen de gevraagde
subsidie en de beoogde activiteit per definitie tot afwijzing van de
aanvraag leiden.
De wijze van beoordelen wordt van te voren bekend gesteld, door middel
van het openbaar maken van het (blanco) beoordelingsformulier.

1

Staatscourant 2008, nr. 226.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 702, nr. 14

4

Aanbeveling 2: Streef naar een goede activiteitenmix inclusief
massamediale activiteiten
Het is van belang om een goede mix van activiteiten na te streven. Massamediale activiteiten zouden een belangrijke rol moeten kunnen blijven
spelen, omdat binnen het Europafonds geen sprake is geweest van inhoudelijke sturing.
Onder «massamediale activiteiten» worden radio- en tv-uitzendingen
verstaan. Een door het Fonds mede-gesubsidieerd project als «In Europa»
(verfilming van het boek van Geert Mak) is hier een voorbeeld van. Het
moge duidelijk zijn dat projecten van dergelijke aard een veel groter
bereik hebben dan bijvoorbeeld een scholierendebat.
Op grond van het Ministerraadbesluit d.d. 18 juli 2008 zijn omroepprogramma’s voortaan uitgesloten van subsidiëring. Maar gelet op de
specifieke aard van het Europafonds, waarbij geen inhoudelijke sturing
plaatsvindt, in combinatie met de voorgenomen uitbesteding van de
beoordeling van de aanvragen, ben ik voornemens in voorkomende
gevallen een beroep te doen op de mogelijkheid uitzonderingen toe te
staan op het uitsluiten van omroepprogramma’s voor subsidiëring.
Producties bestemd voor het internet zijn in veel gevallen wel toegestaan.
Deze vormen nu al toenemende mate onderdeel van projecten.

Aanbeveling 3: Diversifieer verder het bestand van aanvragers en
uitvoerders
Aangezien één groep onder de aanvragers duidelijk achterblijft, namelijk
de Europakritische organisaties, verdient het aanbeveling om een
proactief beleid te voeren om nieuwe groepen aanvragers aan te trekken.
Voor alle duidelijkheid: Europakritische organisaties blijven achter bij het
doen van aanvragen. Zij worden niet vaker geconfronteerd met afwijzingen dan zogenaamde of veronderstelde pro-Europese organisaties. De
vraag die zich bij deze aanbeveling voordoet is: wat zijn Europakritische
organisaties? De evaluatie onderbouwt onvoldoende wat «Europakritische
organisaties» precies zijn. Gezien de aard van het Fonds acht de regering
het evenmin wenselijk om dit aspect in de beoordeling van subsidieaanvragen te betrekken. Vrijwel alle toegekende projecten, zeker die welke
«debat» als onderdeel hebben, bieden ruimte voor zowel voor- als tegenargumenten. Aanvragen specifiek gericht op voorlichting blijven veelal bij
een feitelijke weergave, zonder «partij» te kiezen.
Daarnaast wordt de halfjaarlijkse bekendstelling van het fonds sinds
december 2007 reeds ruim en breed geadverteerd in diverse grote
dagbladen. Deze advertenties leiden tot veel aanvragen, die helaas niet
allemaal voldoen aan de eisen voor subsidie. De kosten van nog verdere
bekendstelling wegen vooralsnog niet op tegen de onduidelijke baten.
Tenslotte geeft de evaluator zelf ook aan dat het op afstand plaatsen van
het Fonds wellicht andersoortige aanvragers trekt.

Aanbeveling 4: Inbouw van feedbackmechanismen
Maak het mogelijk om projecten op basis van de beoordeling en op basis
van monitoring feedback te geven.
Sinds 2008 wordt met elke organisatie die subsidie uit het Fonds ontvangt
een kennismakingsgesprek gevoerd. Ook tijdens de uitvoering van
projecten wordt contact onderhouden om op de hoogte te blijven van de
voortgang en eventuele afwijkingen ten opzichte van het oorspronkelijke
projectvoorstel te bespreken. Dit contact is primair bedoeld als onderdeel
van het reeds ingebouwde rapportagemechanisme. Uiteraard zijn de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 702, nr. 14

5

beleidsmedewerkers van het Fonds altijd bereikbaar en bereid vragen van
organisaties te beantwoorden en ze zo nodig verder te helpen aan inhoudelijke contacten en/ of kennis. De ervaring leert dat de organisaties reeds
regelmatig met vragen contact opnemen.
Al teveel inhoudelijke bemoeienis ondermijnt het streven van het Fonds
om organisaties te stimuleren om onafhankelijk van de overheid de
discussie en voorlichting over Europa vorm te geven. Het nóg proactiever
verzorgen van structurele feedback past niet in de huidige inhoudelijke en
personele opzet van het Fonds (2 fulltime fte’s).

Aanbeveling 5: Verbeter het «leren» van en door het fonds
Een verbetering van het inzicht in de performance van projecten is belangrijk voor de opbouw van ervaringsgegevens en voor de identificatie van
«best practices». Een beter zicht op «best practices» kan eveneens positief
bijdragen aan een verbetering van het selectieproces, omdat eerder
bepaalde patronen worden herkend.
Bij uitvoering van deze aanbeveling doet de vraag zich voor wanneer een
project een «best practice» genoemd kan worden. Als dit kan worden
uitgelegd als: de aanvraag leidde tot subsidieverlening, en de inhoudelijke
uitvoering en uitkomst strookten met de aanvraag, kan deze informatie op
de websites www.minbuza.nl en www.EuropahoortbijNederland.nl
worden gepubliceerd. Momenteel is daar informatie te vinden over gesubsidieerde projecten van het afgelopen jaar. Daaraan zal informatie over
reeds afgesloten projecten worden toegevoegd, aangevuld met door de
aanvrager zelf in de eindrapportage opgegeven geleerde lessen (wat ging
goed en wat zou anders kunnen). Daaraan kan door het ministerie echter
geen nader waardeoordeel worden gegeven, omdat het antwoord op de
vraag of iets succesvol is immers subjectief is. Wel wordt zo bevorderd
dat van de ervaringen van anderen kan worden geleerd.

Aanbeveling 6: Definieer de rol van Europacommunicatie in het onderwijs
De rol van het Europafonds en ook van het ministerie van Buitenlandse
Zaken op het gebied van onderwijs van Europa gerelateerde thema’s zou
beter gedefinieerd moeten worden. Het ministerie zou een meer coördinerende rol binnen de ontwikkeling van lessen en opdrachten kunnen spelen
teneinde overlap te voorkomen.
In 2006 spraken de ministers van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en
van Buitenlandse Zaken af dat het ministerie van Buitenlandse Zaken
aanvullend lesmateriaal over Europa beschikbaar stelt via
www.EuropaEducatief.nl1. Op deze site staan ook de specifieke onderwijsprojecten die reeds door het Fonds zijn gesubsidieerd. Ook heeft deze site
links naar andere websites waar aanvullend lesmateriaal over Europa te
vinden is.
In de informatie over het Fonds zal dan ook structureel verwezen worden
naar EuropaEducatief, om inzicht te geven over bestaande onderwijspakketten.
Ook staan op EuropaEducatief de resultaten van peilingen onder docenten
die aangeven welk materiaal zij nog missen om de lessen over Europa te
verbeteren. In de regels voor het Fonds zal hier ook specifiek naar
verwezen worden, zodat het ontbrekende materiaal wellicht door aanvragers van het Fonds kan worden verzorgd.

Aanbeveling 7: Meer specifieke projectbeschrijvingen in aanvraag
1

Tweede Kamer vergaderjaar 2006–2007,
30 300 VIII, nr. 151.

Het aanvraagformulier zou aangepast moeten worden om organisaties uit
te nodigen een meer specifieke beschrijving van het project te geven om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 702, nr. 14

6

daarmee zwaktes in het ontwerp die voor een zwakke performance zorgen
te voorkomen.
Voor de eerste ronde van 2009 zijn in het aanvraagformulier al enkele
aanpassingen aangebracht. Reeds vóór de evaluatie bleek dat het
aanvraagformulier op bepaalde punten onduidelijk was, waardoor het
vaak niet conform de eisen werd ingevuld. Het aanvraagformulier zal in
het licht van de aanbeveling van de evaluatie nog verder worden aangepast waarbij de algemene spelregels (waaronder de beoordelingscriteria)
duidelijker naar voren zullen komen.

Tot slot: 2010 en verder
De regering zal in het contract met de toekomstige uitvoerder van het
Fonds een evaluatiemoment laten opnemen. Het streven is de uitkomsten
van die evaluatie inhoudelijk minstens net zo gunstig te laten zijn, door
constant te blijven sturen op kwaliteit, zowel in het beheer van het Fonds
als in het bereiken van het doel van het Fonds. De regering zal zich
daarom blijven inzetten onder andere via het Fonds het maatschappelijk
middenveld (mede) in staat te stellen een bijdrage te leveren aan de voorlichting en meningsvorming over de Europese Unie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 702, nr. 14

7

Toekenningen Europafonds 2008
Ter informatie volgt hieronder, in aanvulling op de door de evaluator
beschreven jaren 2006–2007, een overzicht van de toegekende projecten
voor 2008 (zie ook www.minbuza.nl en www.EuropahoortbijNederland.nl).
Aanvrager

Naam van het project

Soort project

Subsidie-bijdrage zoals per
1/12/2008 vastgesteld

1
2

PRLT Communicatie B.V.
Stichting Natuur en Milieu

Onderwijs
Website

€ 56 933,76
€ 80 000,00

3
4

CITO B.V.
Centrum voor Mondiaal
Onderwijs
Centrum voor Mondiaal
Onderwijs
Stichting Utrecht’s Debatcentrum Tumult

Hé Europa?!
Maatschappelijk debat over de
rol van de Europese Unie m.b.t.
energiebesparing van elektrische apparaten
Europa in beweging
In gEUren en klEUren. Europa
in de Scriptieservice
Europa in het VMBOsectorwerkstuk
Wat bindt ons aan de toekomst?
Utrecht in Europa, Europa in
Utrecht
European Parliament for
Students 2008
International Professional
Training and Development
Conference: Can Europa have a
Canon? Tracking the Essential
Human Rights Moment and
Documents in History.
Heeleuropa.nl

Onderwijs
Onderwijs

€ 274 850,00
€ 35 375,00

Onderwijs

€ 26 500,00

Debat

€ 29 000,00

Debat

€ 34 000,00

Conferentie

€ 9 761,03

Website

€ 170 319,00

5
6

7
8

9

Stichting Student Forum for
European Affairs (SFEA)
Stichting EUROCLIO

11
12

Vereniging Nationale Jeugdraad
Stichting Audiovisuele
Anthropologie Nederland
Europese Culturele Stichting
Nederlands Debat Instituut B.V.

13

Kluwer B.V. Openbaar bestuur

14

15

Documentatiecentrum
Nederlandse Politieke Partijen
RUG
Stichting LOKAAL Rotterdam

16
17

Marnix College Ede
Stichting Oikos

18
19
20

ISLA, Informatica Instituut UvA
Stichting Comité Ander Europa
Stichting Coolpolitics Nederland

21

Stichting Nederlands Expertisecentrum Alternatieven voor
Geweld
MCA Communicatie B.V.
Stichting Enova
Stichting Nederlands Nationaal
Oorlogs- en Verzetsmuseum
Stichting DOK
Vereniging Democratisch
Europa
Stichting DwarsDiep
Vereniging Milieudefensie
Stichting Codename Future

10

22
23
24
25
26
27
28
29
30

Stichting Duitsland Instituut
UvA

Documentaire Filmfestival
Beeld voor Beeld
Strangerfestival
Intergymnasiaal Debattoernooi
2009
Themanummer Openbaar
bestuur over Europa
Verloren consensus. Europa in
het Nederlandse politieke
debat, 1945–2010.
Jongerendebat Plus. Jongeren
in debat over Europa.
Europa dichter bij de burger
Waarden in de Europese
Verkiezingen 2009
Europese Verkiezingskijker
Kies voor Europa
Coolpolitics. De Europese
toekomstdebatten. Europa in
2025.
Peace Train Europe. Passengers
on board.

Festival € 10 000,00
Festival
Debat en onderwijs

€ 117 931,80
€ 40 000,00

Publicatie

€ 12 000,00

Publicatie

€ 92 976,00

Debat en onderwijs

€ 10 595,00

Campagne en onderwijs
Campagne

€ 45 500,00
€ 75 410,00

Website
Campagne
Debat

€ 79 253,49
€ 70 250,00
€ 20 000,00

Campagne

€ 66 250,00

Brussels Lof
Meet & Greet Europe
Pax Europeana

Campagne
Pubquiz
Tentoonstelling en onderwijs

€ 94 729,95
€ 15 000,00
€ 57 173,55

Tour d’Europe
Café Europa

Multimediaal
Debat

€ 92 912,40
€ 16 065,00

Europe comes to Groningen
Kies voor het Klimaat
Young reporters voor een
duurzaam Europa
De toekomst van het Rijnlandse
model in Europa; een multimediale serie over markt, moraal
en kapitalisme in Europa

Campagne
Campagne
Onderwijs

€ 34 365,00
€ 77 000,00
€ 186 540,00

Debat

€ 59 760,00

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 702, nr. 14

8

Aanvrager

Naam van het project

Soort project

Subsidie-bijdrage zoals per
1/12/2008 vastgesteld

31

Stichting Dubbel X

Virtueel spel

€ 83 900,00

32
33

Samenwerkingsverband PJO
Stichting Debatcentrum
Overijssel
PDC Informatie Architectuur

Veiligheid maakt de EU soms
ver van huis. Een spierballentest voor de moderne burgerij.
Power to vote!
EU in Debatkamer

Campagne
Debat

€ 14 000,00
€ 96 300,00

Onderwijs

€ 36 652,00

34

VMBO Projectweek Nederland
onder water!?

Beknopte weergave huidige werking van het Europafonds
Het Europafonds kent sinds 2006 twee rondes voor het indienen van
subsidieaanvragen. De beleidsregels zoals die worden gepubliceerd in de
Staatscourant en op de website van het ministerie van Buitenlandse
Zaken zijn in feite de spelregels van het Europa fonds. Deze beleidsregels
bevatten ook de beoordelingscriteria.
Binnen 8 weken na het sluiten van de aanvraagtermijn voor subsidies
worden de toe- en afwijzingen aan de aanvragers bekend gemaakt.
Alle aanvragen worden getoetst aan de doelstelling van het Europafonds. Deze luidt: «Het
Europafonds ondersteunt projecten van in Nederland gevestigde organisaties die in
Nederland een bijdrage leveren aan de voorlichting en meningsvorming over de Europese
Unie.» Er is dus, in tegenstelling tot wat de evaluatie beweert, slechts één doelstelling van
het Europafonds.
Deze doelstelling is verder uitgewerkt in een tiental aantal specifieke beoordelingscriteria:
1. Het project moet bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstelling.
2. Het project moet toegevoegde waarde hebben ten opzichte van al bestaande voorlichting en meningsvorming over het Europese integratie/ de Europese Unie in Nederland.
Toegevoegde waarde gaat ondermeer over de keuze van communicatiemiddelen, de
beoogde doelgroep en/of de gekozen thematiek.
3. Het project moet primair gericht zijn op de Nederlandse bevolking.
4. De aanvrager heeft een actieve benadering van de media met oog op zichtbaarheid
voor een breed publiek.
5. Het project past binnen één of meerdere prioritaire onderwerp(en) van het betreffende
jaar. Dit laat onverlet dat ook nog andere onderwerpen voor subsidie in aanmerking
kunnen komen. NB: Uitgesloten van subsidiëring zijn omroepproducties (op grond van
het Ministerraadbesluit d.d. 18 juli 2008).
Bij de beoordeling van subsidieaanvragen wordt mede in aanmerking genomen:
6. De mogelijkheden van de aanvrager om zijn doelstellingen te realiseren zonder
subsidie van het Europafonds;
7. De deskundigheid en capaciteit van de uitvoerder(s) van de activiteit; onder meer of de
reputatie van de aanvrager en van eventuele samenwerkingspartners van potentiële
kwaliteit en professionaliteit getuigt.
8. De mate waarin de subsidie in evenredige verhouding staat tot de aard, de omvang en
de beoogde resultaten van de activiteiten en tot de omvang van de doelgroep;
9. De mate waarin de activiteiten een meer dan incidentele uitwerking hebben;
10. Het bestaan van draagvlak voor de activiteiten, bijvoorbeeld blijkend uit een bijdrage
in de kosten door betrokkenen en/of samenwerking met derde partijen.

De beoordelingscriteria zijn gepubliceerd op 30 juli 2008 in Stcrt. 145,
p 47–48, alsook op www.minbuza.nl, en zijn derhalve voor elke aanvrager
openbaar gemaakt.
In 2006 kende het Europafonds slechts acht beoordelingscriteria die overeenkomen met de eerste acht uit 2008. Daarnaast kwamen publicaties
(tijdschriften) en massamedia projecten met voorrang in aanmerking voor
subsidie. In 2007 is besloten tijdschriften niet meer met voorrang te subsi-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 702, nr. 14

9

diëren maar massamedia projecten kwamen wederom met voorrang in
aanmerking voor subsidie. In de eerste ronde van 2008 kwamen massamedia projecten niet meer in aanmerking voor subsidie. In de tweede
ronde van 2008 werden omroepproducties op grond van het Ministerraadbesluit d.d. 27 juni 2008 uitgesloten van subsidiëring uit het Europafonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 702, nr. 14

10