Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

21 501-08

Milieuraad

Nr. 369

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 april 2011
Tijdens de parlementaire behandeling van de Uitvoeringswet REACH1
heeft de (toenmalige) Staatssecretaris van VROM toegezegd om de Kamer
regelmatig te informeren over de voortgang van de implementatie van
REACH en om drie jaar na de inwerkingtreding ervan een evaluatie van de
uitvoering van REACH in Nederland aan de Tweede Kamer te doen
toekomen. Conform deze toezegging bent u jaarlijks geïnformeerd over de
voortgang van de uitvoering van REACH. Hiervoor verwijs ik u naar de
jaarlijkse voortgangsbrieven van 2 juli 2008, 7 april 2009 en laatstelijk
9 november 20102.
Mede namens mijn collega van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie en in overeenstemming met mijn collega’s van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Sociale Zaken en Werkgelegenheid
informeer ik u hierbij over de toegezegde evaluatie van de uitvoering van
REACH in Nederland. Deze brief geeft tevens uitvoering aan de evaluatietoezegging als vermeld in de toelichting bij artikel 6 van de VROM-begroting 20113.
Bureau KLB heeft in mijn opdracht, een evaluatieonderzoek uitgevoerd
naar de uitvoering van de REACH verordening in Nederland, over de
periode van 1 juni 2007 tot de eerste REACH registratiedeadline op
1 december 2010. De samenvatting van dit onderzoek «Drie jaar
uitvoering REACH in Nederland (2007–2010)» treft u als bijlage aan
bij deze brief. Het volledige rapport is te downloaden op http://
www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/gevaarlijke-stoffen
In het onderzoek is een aantal hoofdvragen aan de orde gesteld en de
antwoorden daarop luiden als volgt.

1

Kamerstukken II, 2006–2007, 30 600, Tweede
Kamer Regeling van werkzaamheden
8 februari 2007, 41-2415 e.v. en bevestigd
tijdens het Algemeen overleg op 25 juni 2008.
2
Kamerstukken II, 21 501-08 nr. 225, 21 501-08
nr. 284, 21 501-08 nr. 305 en 21 501-08 nr. 341.
3
Kamerstukken II, 32 500 XI, nr. 1.

kst-21501-08-369
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 369

1

1. Is REACH in Nederland correct geïmplementeerd en is de
uitvoering effectief en efficiënt?
De onderzoekers concluderen hierover positief. Zij stellen vast dat
Nederland voldoet aan de REACH verplichtingen. De Nederlandse
overheid draagt naar hun oordeel voorts effectief bij aan de realisatie van
de doelstellingen van REACH en levert daarmee een significante bijdrage
aan de goede uitvoering en de naleving van de REACH-verordening.
De Nederlandse ambitie om REACH uitvoerbaar te maken en te houden,
met het oog op het veilig omgaan met chemische stoffen, nu en in de
toekomst, bouwt voort op langdurige betrokkenheid bij het Europese
stoffenbeleid. Nederland neemt hierbij volgens de onderzoekers een
sterke kennispositie in binnen Europa.
De resultaten van de eerste registratietermijn van REACH laat zien dat het
Nederlandse industrie-aandeel in de registraties 9% is. Nederland staat
daarmee op de derde plaats, na Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Dit
geeft het belang aan van de chemie sector voor Nederland en dat
benadrukt het belang van een goede uitvoering van REACH.
Dit kabinet ziet de Chemie als één van de 9 Topsectoren, en REACH is voor
de Topsector Chemie een belangrijke ontwikkeling. Naar het oordeel van
de onderzoekers is de Nederlandse implementatie van de REACHverordening efficiënt. Er is meer gerealiseerd dan oorspronkelijk was
voorzien terwijl de personele en financiële inzet van de overheid geringer
is geweest dan waar oorspronkelijk vanuit is gegaan1. Er is dus meer
gerealiseerd met minder middelen.
2. Hoe wordt deze uitvoering met het oog op de kosten en baten
voor overheid en bedrijfsleven beoordeeld?
Voor het bedrijfsleven liepen de kosten van de naleving van REACH
gedurende de eerste drie uitvoeringsjaren sterk uiteen van tientallen
miljoenen euro’s voor grote chemische multinationals tot nog maar
weinig voor bedrijven achterin de keten. Analyse van de aard en omvang
van de kostencomponenten maakt het volgens de onderzoekers aannemelijk dat de totale kosten voor het bedrijfsleven van de naleving van
REACH uiteindelijk hoger zullen uitvallen dan tevoren in impactstudies
was voorzien. Dat geldt overigens voor het gehele Europese bedrijfsleven
zodat dit fenomeen de onderlinge concurrentiekracht van het Europese
bedrijfsleven niet aantast. De nalevingskosten voor het Nederlandse
bedrijfsleven, die oorspronkelijk door impactstudies geraamd werden op
€ 150 à 200 miljoen per jaar, zijn in de orde van 0,5% van totale jaarlijkse
omzet van de Nederlandse chemische industrie.
Onze inzet is om de nalevingkosten zo laag mogelijk te houden. Wij zullen
onze bevindingen inbrengen bij de Europese Commissie zodat deze
informatie gebruikt kan worden in het kader van de REACH-evaluatie die
medio 2012 wordt afgerond.

1

Kamerstukken I 30 600 C, bijlage bij Memorie
van Antwoord.
2
Stcrt. 2007, nr. 68.

Voor de overheid worden de uitvoeringskosten van de REACHverordening gevormd door de personele inzet van de betrokken departementen (I&M, EL&I, VWS en SZW) en deze bedroegen in de afgelopen
periode minder dan 5 fte. Meer dan 80% daarvan wordt door I&M
geleverd. Daarnaast is voor coördinatie, technisch wetenschappelijke
expertise en ondersteuning Bureau REACH bij het RIVM ingesteld2 en is
een Nederlandse helpdesk REACH operationeel. De kosten daarvan
bedragen circa € 4,8 miljoen per jaar. Meer dan 80% daarvan wordt door
I&M geleverd. De onderzoekers stellen vast dat dit minder maar efficiënter
ingezette middelen zijn dan tevoren was geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 369

2

De baten van deze overheidsinzet betreffen vooral de te verwachten
verlaagde maatschappelijke risico’s in termen van gezondheids- en
milieuschade als gevolg van meer verantwoord en veiliger omgaan met
stoffen. De onderzoekers vinden het echter nog te vroeg om over de
omvang hiervan kwantitatieve uitspraken te kunnen doen.
De Nederlandse overheid heeft volgens de onderzoekers een positieve
bijdrage geleverd aan het verhogen van de naleefbaarheid en daarmee
aan het terugdringen van de nalevingskosten van het bedrijfsleven. Vooral
de bevordering van een eenduidige interpretatie van REACH en actieve
voorlichting aan bedrijven hebben daaraan bijgedragen.
In de aanloop naar de eerstvolgende registratieronde (juni 2013) gaat I&M
samen met EL&I en het bedrijfsleven opnieuw actief voorlichten aan de
steeds breder wordende doelgroep met bijzondere aandacht voor het
MKB.
Vanuit het bedrijfsleven wordt aangegeven dat de Nederlandse overheid
kan bijdragen aan verdere kostenreductie door meer als overlegpartner en
klankbord bij de standaardontwikkeling voor veiligheidsinformatiebladen
(VIB’s) actief te zijn. Diverse andere, door het bedrijfsleven als substantieel
ervaren kostenposten, zoals die van samenwerking en afstemming tussen
bedrijven onderling, vallen buiten de invloedssfeer van de overheid. De
waargenomen kostenontwikkeling tussen bedrijven onderling is
zorgwekkend want het is niet wenselijk dat bedrijven elkaar in het kader
van REACH op kosten jagen. Wij zullen dit in overleg met betrokkenen
partijen agenderen.
Ook voor de baten van REACH voor het bedrijfsleven stellen de onderzoekers vast dat deze hoofdzakelijk in de sfeer van de verlaagde risico’s en
schade zullen liggen, naast zaken als imagoverbetering en kansen voor
innovatie. Verder hebben de onderzoekers slechts beperkte effecten van
de REACH verordening in termen van marktverschuivingen of het van de
markt verdwijnen van zorgstoffen geconstateerd. Voor het overige achten
zij het nog te vroeg om over de omvang van de baten uitspraken te doen.
3. Wat zijn de uitdagingen voor de nabije toekomst?
Zowel voor het bedrijfsleven als voor de overheid menen de onderzoekers
dat in de nabije toekomst REACH echt zijn uitwerking gaat krijgen.
Bedrijven moeten de nieuwe gegevens onderling gaan uitwisselen. Hun
gebruik van stoffen moet in overeenstemming zijn of worden gebracht
met de veiligheidsbeoordelingen die voor die stoffen geregistreerd zijn.
Tegelijk moeten ze toewerken naar de volgende registratiedeadlines (2013
en 2018), in soms nog complexere samenwerkingsverbanden dan bij de
deadline van 2010. Bedrijven onderkennen hun eigen verantwoordelijkheid in deze, maar zien tevens uit naar ondersteuning van overheidszijde.
De overheid komt volgens de onderzoekers te staan voor een toenemende
werkbelasting als gevolg van meer stof- en dossierbeoordelingen,
autorisaties en restricties. Voor de handhaving breekt het echte werk nu
pas aan. Tezamen met de ondersteuningsbehoefte van bedrijven vormt dit
alles voor de overheid een serieuze opgave – zowel in termen van
capaciteit als in termen van coördinatie – die met de huidige bemensing
steeds moeilijker het hoofd te bieden is. Daarbij merken zij op dat in heel
Europa, en ook in Nederland, de overheidsbudgetten en ambtelijke
capaciteit onder druk staan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 369

3

Conclusie
Op basis van het rapport van de onderzoekers stel ik vast dat de Nederlandse overheid gedurende de eerste drie jaar, waarin de REACH
verordening van kracht is geweest, zich op toereikende wijze heeft ingezet
om enerzijds de goede uitvoering van de verordening te bevorderen en
anderzijds financieel-economische consequenties voor het bedrijfsleven,
voor zover mogelijk te beperken. Aangezien het hier om Europese,
rechtstreeks werkende regelgeving gaat, is de beïnvloedingsmogelijkheid
van Nederland echter gelimiteerd.
De evaluatie heeft voorts uitgewezen dat een actualisering noodzakelijk is
van de onderlinge rollen, taken en verantwoordelijkheden van de
betrokken departementen. Daartoe zijn reeds voorbereidingen gestart die
uiteindelijk zullen leiden tot herijking van de bestaande afspraken over
interdepartementale samenwerking. Uitgangspunt daarbij is het zoveel
mogelijk voorkomen van overbodige coördinatie of onnodige overhead en
een voortdurend streven naar een zo efficiënt mogelijk functionerende
overheid.
Voorts concludeer ik dat de uitvoeringstaken die de overheid de komende
jaren heeft in het kader van de REACH-verordening een stabiele beschikbaarheid van uitvoeringsmiddelen vereisen. De afgelopen jaren is reeds
meer efficiëntie gerealiseerd in de uitvoeringsorganisatie voor REACH,
waardoor met minder menskracht en middelen toch meer gerealiseerd
kon worden. Gelet op de uitvoeringstaken voor de overheid is nu een
goede basis gelegd voor een toekomstbestendige uitvoering van de
REACH verordening.
2011 is het «Jaar van de Chemie». Vermindering van risico’s voor mens en
milieu, veilig omgaan met chemische stoffen, nu en in de toekomst en het
gelijktijdig bevorderen van concurrentiekracht en innovatie waarmee voor
het bedrijfsleven kansen worden gecreëerd, zijn doelen waaraan REACH
bijdraagt en die haalbaar zijn. Overheid en bedrijfsleven vervullen daarin
hun respectievelijke rollen. De vooraanstaande kennispositie van
Nederland in REACH sluit bovendien aan bij de kabinetsaanpak voor de
Topsector Chemie. Binnen de beschikbare middelen zullen voortgezette
inspanningen van de overheid erop gericht blijven om het bedrijfsleven te
faciliteren en de uitvoering van de REACH verordening ook de komende
jaren werkbaar en betaalbaar te houden.
De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
J. J. Atsma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 369

4

BIJLAGE:

SAMENVATTING: Drie jaar uitvoering REACH in Nederland
(2007–2010)
Achtergrond van de evaluatie: de uitvoering van REACH 2007–2010
Sinds 1 juni 2007 is de Europese verordening voor Registratie, Evaluatie,
Autorisatie en Restrictie van Chemische stoffen (REACH) van kracht. Doel
van deze verordening is het waarborgen van een hoog niveau van
bescherming van mens en milieu, alsmede van het vrije verkeer van
stoffen op de interne markt. Tevens worden een vergroting van het
concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven en een toename
van de innovatie beoogd.
Met de invoering van REACH is het bedrijfsleven in grotere mate
verantwoordelijk geworden voor het genereren en interpreteren van
gegevens over de risico’s van chemische stoffen. Ook moet het bedrijfsleven zelf vaststellen op welke wijze een stof veilig kan worden gebruikt.
De overheid ziet toe dat het bedrijfsleven haar taken correct uitvoert en is,
zowel Europees als nationaal, in belangrijke mate de hoeder en facilitator
van het REACH systeem.
De uitvoering van REACH is een omvangrijk en ingrijpend proces, met
mogelijkerwijs ook grote impact op het bedrijfsleven. Om die reden heeft
de Staatssecretaris van VROM toegezegd om drie jaar na inwerkingtreding van REACH een evaluatie te doen uitvoeren. De onderhavige
rapportage is daarvan het rechtstreekse gevolg.
Doelstelling en uitwerking evaluatie
– De doelstelling
Het doel van deze evaluatie is een overzicht te bieden en een kwalitatief
oordeel te vellen over de organisatie en uitvoering van REACH door de
Nederlandse overheid in de eerste drie jaar dat deze van kracht is; over de
gevolgen van deze uitvoering in termen van kosten en baten voor
overheid en bedrijfsleven; en over de mate waarin de overheid heeft
bijgedragen aan het – zoveel als binnen de vastgestelde wettelijke kaders
mogelijk is – terugbrengen van de kosten die het bedrijfsleven moet
maken voor de uitvoering van REACH.
Terzijde zijn bij het onderzoek relevante onderwerpen vanuit de optiek van
overheid en bedrijfsleven geïdentificeerd als mogelijke input vanuit
Nederland voor de EU evaluatie van 2012. De geïnventariseerde onderwerpen zijn zonder analyse, interpretatie of beleidsreactie als bijlage bij de
rapportage opgenomen.
– De uitwerking
Voor het realiseren van deze doelstelling is een evaluatiekader gehanteerd. Dit bevat een uitwerking van de verschillende aspecten van de
uitvoering van REACH, ten behoeve van de feitenreconstructie. Deze zijn
gecategoriseerd langs de lijnen van 1) onder REACH verplichte
overheidstaken, 2) taken waarvan de invulling redelijkerwijs van de
overheid gevraagd mag worden, en 3) taken waaruit enige ambitie van de
overheid jegens REACH spreekt; en van i) eigen overheidstaken bij
REACH, ii) de facilitering door de overheid van taken van het bedrijfsleven
bij REACH, en iii) de handhaving van REACH. Voor het in kaart brengen
van de kosten van het bedrijfsleven is aangesloten bij de prognoses van
kosten en baten van REACH uit impactstudies die vóór inwerkingtreding
van REACH zijn uitgevoerd. Daarbij is overigens aangetekend dat in dit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 369

5

stadium en met de huidige onderzoeksopzet geen exacte kwantitatieve
uitspraken over kosten zijn te doen.
Voorts bevat het evaluatiekader de normatieve kaders voor de beoordeling. Deze worden gevormd door de hierboven genoemde doelstelling
van REACH, door de specifieke Nederlandse beleidsprioriteiten bij REACH
en door de afgeleide doelstellingen voor de organisatie van de uitvoering
door de Nederlandse overheid, alsmede door de verhouding tussen de
oorspronkelijk geraamde en de huidige gerealiseerde kosten voor het
bedrijfsleven en de invloed die de Nederlandse overheid hierop heeft
uitgeoefend.
De uitvoering van het onderzoek
Het onderzoek is uitgevoerd door middel van bureauonderzoek, interviews met beleidsmakers (14), uitvoerders (7), betrokkenen bij de
uitvoering van REACH op Europees niveau (11), koepelorganisaties en
branches (5), niet-gouvernementele organisaties (NGO’s) (1) en betrokkenen vanuit twintig bedrijven (25), en een workshop met het bedrijfsleven d.d. 23 november 2010.
Voor specifieke deskundigheid zijn experts op het gebied van bestuursrecht (Universiteit van Tilburg) en administratieve lasten (André Nijsen
Adviser Regulatory Reform) aan het projectteam toegevoegd. Het
onderzoek is begeleid door ambtelijke vertegenwoordigers van de
betrokken ministeries en van Bureau REACH.
De organisatie van REACH in Nederland
– Taken
Om te beginnen is in kaart gebracht hoe de uitvoering van REACH in
Nederland is georganiseerd. Vastgesteld is dat Nederland voldoet aan de
REACH verplichtingen. Er is een uitvoeringsorganisatie opgebouwd die
voorziet in alle formele vereisten die de verordening aan Nederland stelt.
De bevoegdheden zijn verdeeld en vastgelegd: de ministeries VROM en
EZ dragen de beleidsverantwoordelijkheid voor REACH, de minister van
VROM is de bevoegde instantie (Competent Authority; CA) voor REACH,
de beleidsverantwoordelijkheden op deelterreinen van het stoffenbeleid
van de andere betrokken departementen (VWS, SZW, V&W en LNV) zijn
intact gebleven en nopen derhalve tot – door VROM – gecoördineerd
optreden binnen REACH.
Er is een verdeling gemaakt tussen beleidsmatig en uitvoerend werk. Voor
dat laatste is bij het RIVM een uitvoeringsorganisatie in het leven
geroepen, Bureau REACH. Het RIVM voorziet tevens voor Nederland in
informatietechnologische voorzieningen waarmee de Nederlandse
overheid toegang heeft tot de REACH informatietechnologie en daarmee
tot de gegevens van het Europees Agentschap voor Chemische stoffen,
ECHA. Er is een Nederlandse Helpdesk REACH operationeel die door het
RIVM in samenwerking met Agentschap NL wordt bemenst. Ook zijn taken
voor publieksvoorlichting belegd – zij het met mindere prioriteit. Er is een
handhavingorganisatie operationeel die werkt op basis van jaarprogramma’s, een handhavings- en een sanctiestrategie. De betrokken
inspecties VI (VROM Inspectie), AI (Arbeidsinspectie) en VWA (Voedsel- en
Waren Autoriteit) passen deze toe bij hun toezicht op de naleving van
REACH.
Voor het beleidsmatig werk zijn Nederlandse vertegenwoordigers en
experts voorgedragen als leden van ECHA organen (Management Board,
Comités en FORUM) en Europese gremia zoals het overleg van bevoegde
autoriteiten voor de REACH Verordening (CARACAL).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 369

6

– Afstemming
De benodigde afstemming tussen de betrokken beleidsverantwoordelijken
en uitvoerders is vastgelegd in nota’s over interdepartementale samenwerking en over de werkprocessen. Daarin staat aangegeven bij welke
procedures wiens betrokkenheid is vereist. Daarenboven is een aantal
overkoepelende overleggen in het leven geroepen, waarvan de Stuurgroep Stoffen, het Breed Stoffen Overleg (BSO) en het Management
Overleg (MO) de belangrijkste zijn.
De afgelopen jaren heeft de afstemming tussen de departementen minder
intensief plaatsgevonden dan in de betreffende nota’s was voorzien –
overigens zonder dat dit negatieve consequenties heeft gehad voor de
uitvoering van REACH. Geen van de departementen heeft de beleidscapaciteit ingezet die oorspronkelijk was voorgenomen. Daarbij heeft het
ministerie VROM relatief een steeds zwaardere inzet geleverd. De
departementen van VWS, SZW, EZ en LNV zijn slechts voor een beperkt
deel van REACH beleidsverantwoordelijk. Taakstellingen en inkrimpingen
hebben de ministeries gebracht tot heroverweging van hun prioriteiten.
Bij de laatstgenoemde departementen heeft dit geleid tot de keuze om de
algemene uitvoering van REACH aan VROM en Bureau REACH over te
laten. Dit vooral ook vanwege een groot vertrouwen in de kwaliteit van
het werk dat VROM en Bureau REACH bij de uitvoering van REACH
verzetten.
Voor de afstemming tussen de handhavende instanties is een Regiepunt
Handhaving REACH ingesteld, bestaande uit een Stuurgroep Handhaving
REACH (en EU-GHS) (StHRG) en een Samenwerkingsverband (SHRG). Bij
dit regiepunt worden de sanctiestrategie, de handhavingsstrategie en de
handhavingsprogramma’s voor REACH (en EU-GHS) vastgesteld. De
StHRG vergadert ten minste twee keer per jaar samen met vertegenwoordigers van de betrokken beleidsafdelingen, waarbij respectievelijk het
jaarprogramma voor het komende jaar en de jaarrapportage over het
voorgaande jaar besproken worden.
Het handhavingsprogramma van het SHRG is gebaseerd op de handhavingsstrategie REACH en EU-GHS en op de individuele inspectieplannen
voor een bepaald jaar. De individuele inspectieplannen van VI, VWA en AI
komen tot stand in afstemming tussen de respectievelijke inspecties en de
betrokken beleidsafdelingen. In de uitvoering hebben de inspecties een
zekere autonomie.
– Middelen
Voorafgaand aan de uitvoering van REACH is vastgesteld welke middelen
benodigd zijn voor de beleidsinzet vanuit de betrokken departementen en
de ondersteuning door Bureau REACH. Al bij aanvang van de uitvoering
was duidelijk dat de hoeveelheid in te zetten middelen beperkend zou
werken op de mogelijkheid om de Nederlandse ambities bij REACH te
realiseren. Geconstateerd is dat de daadwerkelijk in fte gerealiseerde inzet
vanuit de departementen lager is geweest dan oorspronkelijk was
voorzien. Daarbij is het Ministerie VROM relatief een steeds groter deel
van de inzet gaan leveren. Ook is geconstateerd dat de inzet van Bureau
REACH en van experts achterblijft bij wat bij de in 2007 geformuleerde
ambities benodigd leek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 369

7

De uitvoering van de Nederlandse overheidstaken in REACH
– Uitvoering met ambitie
Vervolgens is in het onderzoek bezien hoe de Nederlandse overheid de
taken heeft uitgevoerd die zij zelf binnen REACH heeft te vervullen voor de
evaluatie, autorisatie en restrictie van stoffen en voor het onderhoud en
de verdere uitbouw van de REACH systematiek. Vastgesteld is dat de
Nederlandse overheid deze taken met ambitie heeft opgepakt. Zowel waar
het gaat om de behandeling van dossiers en het optreden als rapporteur
als om de deelname aan diverse bestuurlijke gremia, is het beeld dat
Nederland – samen met een beperkt aantal andere lidstaten – een serieus
aandeel in de werkzaamheden levert.
Ook waar het gaat om additionele taken als het bijdragen aan richtsnoeren, opvolglijsten voor SHVC (Substances of Very High Concern; zeer
ernstige zorgstoffen), ontwikkelen van criteria voor PBT-eigenschappen
(Persistent, Bio-accumulerend en Toxisch), workshops, methodiekontwikkeling en trainingen, toont Nederland een actieve inzet.
Ook is beschreven hoe mede op Nederlands initiatief de GRIP («Group on
REACH Interpretation Problems») is opgericht, waarmee werkbare
oplossingen voor REACH interpretatieproblemen gezocht en ook geregeld
gevonden zijn.
– De inzet
Deze actieve inzet van Nederlandse zijde volgt uit de gerichte strategie om
alle REACH processen zo snel mogelijk een keer uit te voeren. Dit gebeurt
vanuit een Nederlandse visie op een optimale uitvoering van REACH en
de specifieke deskundigheid die Nederland hiervoor te bieden heeft. De
gedachte is dat met het snel doorlopen van alle processen een
hoogwaardige standaard kan worden gezet voor een toekomstige meer
routinematige uitvoering, en tevens een scherper beeld kan worden
verkregen van het verloop, het capaciteitsbeslag en de mogelijke risico’s
van de diverse processen en instrumenten.
Uit de actieve houding spreekt evenzeer een – ook historische – betrokkenheid van Nederland bij het stoffenbeleid en in het bijzonder bij de
totstandkoming van REACH. Deze vertaalt zich in dit stadium in een
commitment om ertoe bij te dragen dat ook daadwerkelijk een werkbaar
en werkzaam Europees systeem ontstaat. Ook de van oudsher sterke
kennispositie van Nederland, met een instituut als het RIVM met internationale naam en faam, draagt aan de actieve houding bij. En overigens
correleert de actieve inzet van de Nederlandse overheid ook met het
relatief zware belang van de chemische industrie voor de Nederlandse
economie, zonder dat daar in dit onderzoek evenwel een causaal verband
tussen gevonden is.
Het hoge activiteitsniveau staat wel enigermate in contrast met de eerder
beschreven – afnemende – beschikbare capaciteit en middelen waarop
wordt gebouwd. Deels is dit te verklaren vanuit het feit dat de Nederlandse overheid ook in de vroege aanvang van REACH de volle capaciteit
al gericht heeft ingezet. Daarnaast kan niet anders dan geconstateerd
worden dat de Nederlandse overheid haar inbreng efficiënt levert, wat
mede mogelijk wordt gemaakt door de persoonlijke inzet en professionele
bevlogenheid van direct betrokkenen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 369

8

– Opvallende zaken
Een aantal zaken valt op bij de Nederlandse inzet. Om te beginnen is dat
de – in de ogen van waarnemers – gebalanceerde positie, die niet zozeer
van een industrie- of NGO-georiënteerde agenda getuigt maar vooral van
een inzet om van REACH een werkend systeem te maken. Ook de
deskundige, goed voorbereide en onderbouwde inbreng lijkt kenmerkend
voor Nederland. Beide kenmerken stroken met wat hiervoor is opgemerkt
over de Nederlandse motieven. Ze maken dat Nederland een door de
Europese Commissie, ECHA, bedrijfsleven en NGO’s gewaardeerde speler
in het REACH veld is, wiens bijdrage als nadrukkelijk constructief voor de
uitbouw van de systematiek wordt gezien.
Een bijverschijnsel van het actieve engagement van de Nederlandse
experts is het feit dat ze zich soms in een wat eenzame positie geplaatst
zien voor een afweging tussen strikte toepassing van criteria en een
spoedige afhandeling van dossiers; iets waarbij Nederland er overigens
omwille van de voortgang steevast voor kiest om niet de consensus te
blokkeren. Die eenzame positie kan soms mede gevolg zijn van een
argumentatieve insteek van Nederlandse experts, met wat mindere
gerichtheid op het organiseren van medestand.
Een ander kenmerk dat opvalt aan het Nederlandse optreden in het
algemeen, is de sterke behoefte om met een gecoördineerde inbreng en
sprekend met één mond, zelf actief binnen de REACH gremia mee te
beslissen. We hebben dit aangeduid als de intergouvernementele of
soevereiniteitsbenadering. De hiervoor vereiste interne coördinatie tussen
de Nederlandse vertegenwoordigers staat met de toenemende werkbelasting voor de toekomst echter steeds meer onder druk.
– Werkbelasting
De toenemende werkbelasting in deze en de komende jaren is een kwestie
die over de volle breedte van de overheidstaken in het oog springt
(waarbij bovendien nog sprake is van samenloop met de toenemende
drukte in het kader van de EU-GHS verordening, waarvoor ook werk wordt
verricht in het Comité Risicobeoordeling van het ECHA). Zij wordt nog
prangender nu de frequentie van het plaatsen van stoffen op de autorisatielijst wordt verhoogd, zoals Nederland heeft bepleit. Om bij hogere
werkbelasting gericht en selectief te werk te kunnen gaan, heeft het RIVM
een rapport opgesteld voor prioritering in processen. Tevens is Bureau
REACH een screeningsprogramma gaan hanteren waarmee men gericht
kan inzetten op stoffen met verhoogd risico. Daarmee is een toekomstig
capaciteits- en coördinatieprobleem om de huidige ambities te kunnen
blijven waarmaken, echter nog niet afgewend.
De facilitering door de Nederlandse overheid van de taken van
bedrijven onder REACH
Bezien is welke specifieke activiteiten de Nederlandse overheid heeft
ontplooid om het bedrijfsleven te faciliteren bij de uitvoering van haar
taken onder REACH. Het betreft hier de inzet van de Helpdesk REACH, een
gerichte voorlichtingscampagne bij aanvang van (en deels voorafgaand
aan) de uitvoering van REACH, alsmede een aantal overige activiteiten.
– Helpdesk REACH
Het opzetten van een Helpdesk is een wettelijke overheidstaak onder
REACH. Deze wettelijke taak is naar behoren ingevuld. De opzet van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 369

9

Helpdesk is planmatig ingevuld, waarbij het bedrijfsleven in de vorm van
branche- en koepelorganisaties actief is betrokken.
Inhoudelijk is voor de Helpdesk uitgegaan van een basisprincipe van de
REACH regelgeving: «het bedrijfsleven is zelf verantwoordelijk voor de
naleving van de regelgeving». Bij de invulling van de Helpdesk is dit
principe vertaald in: de Helpdesk van de overheid helpt het bedrijfsleven
door te vertellen wat er moet gebeuren. Het bedrijfsleven zelf is verantwoordelijk om te bepalen hoe het moet gebeuren.
De Helpdesk verwerkt een fors aantal vragen. Rond de 1 000 tot 1 500 per
jaar, en meer dan 3 000 in het piekjaar 2008, bij het aflopen van de
preregistratie-deadline. Ook het aantal bezoeken aan de website is groot:
jaarlijks rond de 30 000 hits en meer dan 40 000 hits in het piekjaar 2008.
Het werk van de Helpdesk wordt positief gewaardeerd. In tevredenheidssurveys scoort de Helpdesk een 7 tot een 8 op het gebied van snelheid en
deskundigheid. Wel willen bedrijven graag direct een pasklaar antwoord.
Dit botst soms echter met het principe dat de Helpdesk alleen de «wat»
vragen beantwoordt. Het blijkt dat niet alle bedrijven dit onderscheid
accepteren met als gevolg dat er bij die bedrijven een andere verwachting
over de scope van het werkterrein van de Helpdesk bestaat.
Enkele brancheorganisaties en bedrijven geven aan soms incorrecte
antwoorden op hun vragen te hebben gekregen. Het lijkt hierbij om
specifieke, individuele gevallen te gaan. Een deel daarvan is door de
kwaliteitscontrole achter de Helpdesk opgemerkt en rechtgetrokken.
– Voorlichtingscampagne
Naast het (min of meer passief) aanbieden van de Helpdesk, heeft de
Nederlandse overheid ook tijdig initiatief ontplooid om het Nederlandse
bedrijfsleven actief in en voor te lichten over de komst van REACH. De
feitelijk kick-off van de voorlichting vond plaats in maart 2007 – ruim
anderhalf jaar voordat de eerste REACH-deadline voor acties van het
bedrijfsleven zich aandiende (1 december 2008).
De voorlichtingsaanpak is samen met het bedrijfsleven opgesteld. Hierbij
is gekozen voor een getrapte aanpak. De overheid richt zich op intermediaire organisaties (brancheorganisaties en Kamers van Koophandel);
deze adresseren op hun beurt de bedrijven. Deze aanpak strookt met de
meldingen die hierover naar de Tweede Kamer zijn gedaan.
De resultaten van de voorlichting bij het bedrijfsleven zijn door onderzoeksbureau EIM in kaart gebracht. Uit dit onderzoek blijkt dat gedurende
de voorlichtingsperiode de kennis van en over REACH significant is
toegenomen. Ook is er een duidelijke toename te zien in de activiteit van
brancheorganisaties op het gebied van voorlichting en zijn bedrijven
tevreden over de voorlichting. De voorlichtingsaanpak is daarmee
succesvol te noemen.
Uit monitoringonderzoek van de AI in 2008 en 2009 is gebleken dat bij de
eindgebruikers aan het einde van de keten (op wie de voorlichtingscampagne minder gericht was) de bekendheid van REACH laag is.
– Overige activiteiten
Naast de Helpdesk en voorlichtingscampagnes, heeft de Nederlandse
overheid het bedrijfsleven ook langs andere wegen direct ondersteund bij
de uitvoering van REACH. Zo heeft ze bedrijven die wel preregistreerden
maar niet tijdig leken te gaan registreren actief aangeschreven, heeft ze
afvalverwerkers geattendeerd op het besluit van de Europese Commissie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 369

10

dat ook bepaalde teruggewonnen chemische stoffen uit afvalproducten
gepreregistreerd moeten worden, en heeft ze op Europees niveau actief
geïntervenieerd bij uitblijven van uitsluitsel over door bedrijven bij
Helpdesks aanhangig gemaakte interpretatieproblemen. Hierin kwam
andermaal het Nederlands overheidsstreven tot uitdrukking naar een
«werkbaar en werkend» REACH voor zowel overheid als bedrijfsleven.
– Publieksvoorlichting
Aan de publiekvoorlichting over risico’s van stoffen is in de afgelopen drie
jaar vanuit Nederland nog geen prioriteit gegeven. Aan NGO-zijde meent
men dat dit er mede oorzaak van is dat consumenten niet op de hoogte
zijn van hun rechten onder REACH. Overigens bleek uit door NGO’s
uitgevoerd onderzoek dat Nederlandse bedrijven binnen de onderzochte
groep Europese bedrijven relatief het best en snelst reageren op consumentenvragen om informatie waar ze onder REACH recht op hebben.
De handhaving van REACH in Nederland
– Strategie
In dit hoofdstuk is beschreven hoe de handhaving van REACH de
afgelopen drie jaar is vormgegeven en uitgevoerd. Geconstateerd is dat
de drie primair betrokken inspecties, de VROM Inspectie (VI), de Voedsel
en Waren Autoriteit (VWA) en de Arbeidsinspectie (AI) in onderlinge
afstemming en samenwerking een handhavings- en een sanctiestrategie
voor REACH hebben opgesteld en op grond daarvan handhavingsprogramma’s zijn gaan uitvoeren waarvan ze ook jaarlijks verslag doen. Zij
hebben dat gedaan met een onderlinge afbakening van doelgroepen en
de afspraak dat elk van de inspecties op alle aspecten van REACH
controleert. De afbakening is als volgt beschreven:
de VI richt zich op producenten, importeurs en handelaren van stoffen,
preparaten en voorwerpen voor professioneel gebruik;
de VWA richt zich op producenten, importeurs en handelaren van
preparaten en voorwerpen voor consumenten, en
de AI richt zich op professionele en industriële eindgebruikers.
Het geheel van samenwerkingsafspraken, gezamenlijke strategieën en
afstemmingsvormen is erop gericht eenduidigheid in de handhaving te
bewerkstelligen, wat wil zeggen dat toezicht in samenwerking met gelijke
bevoegdheden en instrumenten effectief en efficiënt plaatsvindt, mede
om de toezichtslast bij bedrijven te bepreken. Geconstateerd is dat op het
punt van de handhavingsbevoegdheden van de betrokken inspecties er
enige aanpassingen nodig waren om deze voor alle inspecties gelijk te
maken. Vanwege samenloop met de Arbowet is de AI zich vooral gaan
richten op de eindgebruiker in zijn rol van werkgever en maakt zij in de
sanctionering geen onderscheid tussen «REACH»-stoffen en stoffen die
niet onder de reikwijdte van deze Verordening vallen, maar wel onder die
van de Arbowet. Over mogelijke consequenties daarvan voor de eenduidigheid van handhaving vindt overleg plaats. Bedrijven en branches
hebben geen gebrek aan eenduidigheid ervaren.
– Uitvoering
De VI en VWA zagen de eerste drie jaar bij hun handhaving vooral toe op
naleving van registratie- en preregistratieverplichtingen en op het
doorgeven van informatie in de keten. De AI monitorde lager in de keten
de bekendheid van REACH en het gebruik van VIB’s.
De inspecties hebben hun inzet conform de jaarlijkse planning gepleegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 369

11

Het bedrijfsleven heeft de opstelling van de inspecties als «lerend»
ervaren; iets waarvoor begrip was gezien het feit dat REACH ook voor de
handhaving «nieuw» was, al leidde deze opstelling soms wel tot extra
toezichtslast. Het geregelde overleg tussen inspecties en brancheorganisaties droeg aan dit begrip bij.
Bezien wordt hoe bij de handhaving optimaal aangesloten kan worden bij
actuele beleidsissues en welke vorm van samenwerken tussen de
bevoegde instantie voor REACH (VROM) en de VI als coördinerende
handhavingsinstantie hierbij passend is. Voorbeelden van handhavingsacties die direct aansluiten bij beleidsprioriteiten, zoals de aanpak van
producenten van premixen en van Enige Vertegenwoordigers, zijn in de
ogen van betrokkenen aansprekende zaken met een goede uitstraling.
– Europese afstemming
Branches en bedrijven geven aan het uit oogpunt van eerlijke concurrentie
van belang te vinden dat goede handhaving plaatsvindt. Dit geldt wat hen
betreft niet alleen voor Nederland maar ook voor andere lidstaten. Ze
vestigen daarom enige hoop op FORUM, het platform bij ECHA voor
afstemming en uitwisseling tussen de inspecties van de verschillende
lidstaten. Nederland is actief lid van FORUM. Ze heeft door een vroegtijdige inbreng van handhavingactiviteiten een belangrijke impuls
gegeven aan de opstart ervan, levert de plaatsvervangend voorzitter en
heeft deelgenomen aan Europees gecoördineerde handhavingsacties. Er
is nog discussie gaande over de optimale wijze van afstemming tussen de
Nederlandse inbreng in FORUM en die in de overige REACH gremia.
(Invloed NL overheid op) de impact van REACH op bedrijven
Tot slot is nagegaan wat de impact van REACH op de bedrijven is en of de
overheid heeft gedaan wat zij – binnen de kaders van de wet – kon doen
om de nalevingskosten voor het bedrijfsleven te beperken.
– Wat bedrijven deden
Vanuit Nederland zijn ruim 135 000 preregistraties en 1 922 registraties
gepleegd. Dat zijn resp. 5% en 9% van de totale hoeveelheid
(pre-)registraties in de EU, hetgeen terzijde het relatieve belang van de
chemische industrie en handel voor Nederland illustreert.
Achter deze cijfers gaat veel activiteit in Nederlandse bedrijven schuil,
onder meer in de vorm van:
– het kennisnemen en doorgronden van de specifieke verplichtingen die
REACH het bedrijf oplegt en hoe hieraan voldaan kan worden,
– het voorbereiden en indienen van preregistraties,
– het opstellen van technische dossiers in samenwerking tussen
betrokken bedrijven (in een door REACH voorgeschreven SIEF (Stoffen
Informatie-uitwisseling Forum; Substance Information Exchance
Forum) en eventueel in consortiumverband),
– het verkrijgen en uitwisselen van data over stofeigenschappen en
-risico’s, al dan niet door testen,
– het beoordelen van de risico’s en van beheersmaatregelen,
– het uitwisselen van gegevens over gebruik van de stoffen,
– het registreren van stoffen via REACH-IT,
– het aanpassen van VIB’s.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 369

12

– Wat dat bedrijven kostte
Wat deze activiteiten van de bedrijven hebben gevergd, verschilt van
bedrijf tot bedrijf en is afhankelijk van de plaats van het bedrijf in de keten,
de stoffen waarmee het werkt en de toepassingen van die stoffen, en de
opstelling die het bedrijf kiest. Niettemin is een zekere logische regelmaat
vastgesteld in de soort impact die REACH voor verschillende typen
bedrijven heeft.
1. Ten eerste is er een groep van (zeer) grote, op Europese of mondiale
schaal opererende bedrijven die vanuit een waargenomen groot
strategisch belang actief heeft meegepraat en -gewerkt aan de
totstandkoming van REACH. De kosten van naleving van REACH in
deze eerste drie jaren lopen voor deze bedrijven – zoals zij al
verwacht hadden – in de tientallen miljoenen Euro’s per bedrijf.
2. Ten tweede is er de groep van goed in brancheorganisaties ingebedde producenten of importeurs, die van daaruit al geruime tijd van
de komst van REACH op de hoogte waren. Hun kosten lopen,
eveneens conform eigen verwachting, in de miljoenen Euro’s per
bedrijf.
3. Voorts is er een groep producenten en importeurs voor wie REACH in
2007 «nieuw» was. Deze bedrijven hadden veel moeite te doorgronden wat REACH van hen vroeg. De kosten van naleving voor deze
bedrijven lopen sterk uiteen, afhankelijk van de niche waarin men
opereert en de aanpak die men kiest. Ze variëren aldus van tienduizenden Euro’s en enige maanden werk tot ettelijke veelvouden
daarvan. In deze groep treffen we ook de bedrijven die vrezen op
termijn van de (Europese) markt te zullen moeten verdwijnen.
4. Tot slot is er de grote groep van downstream gebruikers, waaronder
de formuleerders (rollen die overigens ook door bedrijven uit de
hiervoor genoemde groepen worden gespeeld). Bij hen zijn deze
periode vooral twee zaken aan de orde: het doorgeven van hun
gebruik van stoffen («use») aan hun leveranciers en het voorbereiden
op het aanpassen van veiligheidsinformatiebladen (VIB’s). Bij deze
(rol van) bedrijven zijn de directe kosten in de meeste gevallen nog
beperkt. Wat hier meer speelt, zijn de (soms grote) zorgen over de
blijvende beschikbaarheid van kritische grondstoffen en de eventuele
noodzaak naar alternatieven uit te zien, en over de toekomstige
behapbaarheid van de intensieve en uitgebreide communicatie rond
het VIB.
– Mee- en tegenvallende kostenposten
Geconstateerd is dat de grootste kostenposten voor bedrijven – samen
goed voor driekwart van de kosten – gevormd zijn door (1) de kosten voor
registratie, waaronder de kosten voor het opstellen van het technisch
dossier en het invullen van het registratieformulier, de vergoedingen
(hierna: leges) aan ECHA en de kosten voor actualisatie, (2) het vormen
van SIEF’s en consortia en het regelen van de data-uitwisseling, (3) de
VIB’s en (4) het kennisnemen van REACH.
Het viel bedrijven tegen hoe lastig REACH te doorgronden en te interpreteren is – waarbij het overigens onze indruk is dat steeds pas echt schot in
de naleving lijkt te komen als bedrijven hebben doorleefd dat ze zelf voor
de interpretatie van REACH voorschriften verantwoordelijk zijn.
Ook viel het bedrijven tegen hoeveel meer inspanningen dan verwacht
noodzakelijk waren om (het regelen van) de communicatie met collegabedrijven in SIEF’s en consortia en met ketenpartners (leveranciers en
afnemers) te realiseren. De kosten van de ECHA leges – die in een
Europese Commissieverordening zijn bepaald (gedifferentieerd naar de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 369

13

grootte van bedrijven) – maar ook de tarieven van consultants, waren
eveneens tegenvallers.
De naleving bracht bedrijven ook meevallers. Met name het kunnen delen
van gegevens over chemische stoffen en de lagere kosten van stofgegevens als gevolg daarvan, alsook het minder hoeven testen dan
verwacht, vielen mee.
De verhouding tussen de mee- en tegenvallende kostenposten viel voor
bedrijven steeds verschillend uit. Voor een aantal bedrijven vielen de
totale kosten mee, voor andere vielen ze tegen.
– Verhouding ten opzichte van eerdere impactstudies
In 2004/2005 zijn in opdracht van het ministerie van EZ impactstudies
gedaan, waarin geraamd is welke nalevingskosten REACH met zich
meebrengt voor het bedrijfsleven. Vergelijking met de huidige door
bedrijven gerapporteerde kosten, leert dat een aantal kostenposten te laag
of juist te hoog was ingeschat. Sommige kostencomponenten waren
bovendien nog niet bekend. Het gaat hier om:
– Gerealiseerde kosten hoger dan in 2004/2005 voorzien:
• de benodigde tijd voor kennisname van REACH
• de ECHA leges (waren toentertijd nog niet bekend)
• hoger aantal registraties / meerdere registraties van een stof (i.p.v.
het principe van «one substance one registration» waar oorspronkelijk vanuit werd gegaan)
• het vormen van en regelen van de data-uitwisseling binnen SIEF’s
en consortia
– Gerealiseerde kosten lager dan voorzien:
• data-uitwisseling en testen
Op grond hiervan, en van een nadere verkenning van de relatieve bijdrage
van verschillende kostencomponenten, achten we het aannemelijk dat de
totale kosten van de naleving van REACH hoger zullen uitvallen dan in
impactstudies was voorzien; iets wat overigens voor alle bedrijven binnen
de EU geldt en derhalve de onderlinge concurrentiekracht niet aantast. De
nalevingskosten voor het Nederlandse bedrijfsleven die oorspronkelijk
door impactstudies voorzien waren, bedroegen 150 à 200 miljoen euro per
jaar. Dit is in de orde van 0,5% van totale jaarlijkse omzet van de Nederlandse chemische industrie.
– Administratieve lasten
Terzijde is opgemerkt dat de definitie van administratieve lasten heden ten
dage een andere is dan ten tijde van de impactstudies. Daardoor zouden
veel nalevingskosten die in de impactstudies nog als administratieve last
werden aangemerkt (zoals het informeren van afnemers met VIB’s of het
testen en beoordelen van de risico’s van stoffen) nu als inhoudelijke
verplichting (informatieverplichting aan derden), en wellicht zelfs als
«business as usual» gelden (wat wil zeggen dat bedrijven dit ook zonder
wettelijke verplichting zouden blijven doen). Zodoende zouden, met de
huidige definitie, de administratieve lasten bij de naleving van REACH
maar een fractie van de oorspronkelijk geraamde 150 à 200 miljoen euro
bedragen.
– Invloed Nederlandse overheid
Tot slot is nagegaan of de overheid heeft gedaan wat zij – binnen de
kaders van de wet – kon doen om de kosten voor het bedrijfsleven te
beperken. Wàt de overheid heeft gedaan is eerder al beschreven. In
hoeverre resulteerde dat in lagere kosten voor de bedrijven? Volgens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 369

14

branches en bedrijven heeft de overheid hierin een duidelijk positieve rol
gespeeld.
Een overzicht langs de verschillende kostencomponenten:
– Wat betreft de kennisname van REACH, haalden de bedrijven in deze
eerste drie jaar hun informatie over REACH vooral uit het eigen
netwerk. De invloed van de overheid via voorlichting en helpdesk is
(bewust) indirect en beperkt zich tot de eerste bewustwording van
REACH en tot het «wat». Bedrijven vinden REACH complex en lopen
tegen interpretatiekwesties (het «hoe») op. In dat opzicht is van belang
dat de overheid via verschillende wegen (medewerking aan RIP’s
(REACH Implementation Projects, de voorlopers van de richtsnoeren),
richtsnoeren, GRIP, druk op de Europese Commissie, overleg met
branches en bedrijfsleven) – maar veelal buiten beeld van de bedrijven
– heeft gewerkt aan duidelijkheid over interpretaties en verhoging van
de naleefbaarheid van REACH.
– Op de kosten van registratie en van samenwerking tussen bedrijven in
SIEF’s en consortia kon de overheid weinig tot geen invloed uitoefenen. Zo zijn de (gedifferentieerde) leges die ECHA hanteert, vastgesteld
in een Europese Commissieverordening volgens het tevoren vastgestelde principe dat deze kostendekkend moeten zijn. Ook de kosten en
inspanningen die gemoeid waren met samenwerking en afstemming
tussen bedrijven en het bedrag dat zij onderling vaststelden voor de
letters of access om informatie over stoffen te delen, lagen buiten de
invloedssfeer van de overheid.
– De Nederlandse overheid heeft er – in werkgroepen, bij het werken aan
een richtsnoer voor VIB’s en in bijeenkomsten met het bedrijfsleven –
actief aan gewerkt om de uit REACH voortvloeiende VIB-verplichtingen
voor bedrijven helderder en hanteerbaarder te maken en ook de
invoeringsdatum te versoepelen. Voor het opstellen van blootstellingscenario’s als bedoeld in de REACH-verordening heeft SZW de
Stoffenmanager ontwikkeld. Van de kant van het bedrijfsleven wordt
evenwel aangegeven dat men de Nederlandse overheid als
overlegpartner/klankbord grotendeels gemist heeft bij de ontwikkeling
van richtsnoeren en standaardisering voor het opstellen van blootstellingscenario’s en VIB’s. Betrokkenen geven aan dat een stimulerende of
coördinerende rol van de overheid – vergelijkbaar met die bij de
ontwikkeling van andere richtsnoeren – hier welkom was geweest.
Het geheel overziend kan gesteld worden dat de Nederlandse overheid –
met inachtneming van haar eigen beleidsverantwoordelijkheden voor de
bescherming van mens en milieu – veel heeft gedaan van wat binnen haar
mogelijkheden lag om de REACH nalevingskosten voor het bedrijfsleven
te verlagen.
– De komende tijd
Bedrijven hebben aangegeven dat de komende tijd belangrijke uitdagingen brengt, voor henzelf zowel als voor de overheid. Nu breekt de tijd
aan waarin met blootstellingscenario’s en aangepaste VIB’s gecommuniceerd moet gaan worden. Nu gaat deels ook al blijken welke stoffen voor
welke toepassingen wel of niet beschikbaar blijven en zal het gebruik van
stoffen in overeenstemming moeten zijn of worden gebracht met hoe die
stoffen geregistreerd zijn. En met zorg wordt uitgezien naar de volgende
registratiedeadlines (2013 respectievelijk 2018), met «lagere volumes»
stoffen, minder kennis, meer kleinere bedrijven, mogelijk grotere, òf juist
kleinere, SIEF’s en nog altijd stevige dossiervereisten. Bedrijven onderkennen hun eigen verantwoordelijkheid in deze, maar zien tevens uit naar
ondersteuning van overheidszijde.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 369

15