Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2998
Vragen van het lid Van der Staaij (SGP) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht «Onbegrijpelijke
concurrentie rond abortus» (ingezonden 15 april 2020).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 4 juni 2020).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel «Onbegrijpelijke concurrentie rond
abortus»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat buitenlandse vrouwen op dit moment nog steeds toegang
hebben tot Nederlandse abortusklinieken? Waarom wordt dit met het oog op
besmettingsrisico’s niet onmogelijk gemaakt?
Antwoord 2
Alle abortusklinieken in Nederland zijn open. De abortushulpverlening in
Nederland gaat dan ook in deze omstandigheden door en is toegankelijk.
Deze toegankelijkheid geldt ook buitenlandse vrouwen die ondanks de
maatregelen in het land van herkomst gelegenheid zien om naar Nederland
te komen.
Overigens blijkt uit een rondgang van de Inspectie Gezondheidszorg en
Jeugd dat het aandeel buitenlandse vrouwen is afgenomen.
Vraag 3
Welke maatregelen hebben abortusklinieken genomen om besmetting met
het coronavirus te voorkomen?

1

ah-tk-20192020-2998
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Reformatorisch Dagblad, 11 april 2020, «Onbegrijpelijke concurrentie rond abortus», https://
www.rd.nl/opinie/onbegrijpelijke-concurrentie-rond-abortus-1.1651735

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Alle klinieken hebben de adviezen van het RIVM overgenomen en opgenomen op hun website. Het aantal fysieke consulten wordt tot het noodzakelijk
minimum beperkt. Waar mogelijk, wordt gebruik gemaakt van beeldbellen. Er
vinden momenteel geen inloopspreekuren plaats.
Omdat het nemen van beschermende maatregelen tijd vraagt, wordt meer
behandeltijd per vrouw uitgetrokken. Klinieken zijn in verband hiermee langer
of meer dagen open. Er is meer rust in de kliniek en er zijn minder mensen
tegelijk aanwezig.
Vraag 4
Overweegt u, of heeft u op enig moment overwogen, om de capaciteit
(personeel, beschermingsmiddelen, etc.) van de abortusklinieken in te zetten
in de strijd tegen het coronavirus?
Antwoord 4
Nee. Abortushulpverlening gaat ook in deze omstandigheden door. Het
betreft noodzakelijke zorg die niet uitgesteld kan worden en zorg die ook niet
door een andere sector overgenomen kan worden. Het aantal vrouwen met
een verzoek tot zwangerschapsafbreking is ongewijzigd. Het is dus van groot
belang dat de capaciteit van de abortusklinieken behouden blijft voor de
abortushulpverlening. De zorgvuldigheid van de besluitvormingsprocedure en
de kwaliteit van de abortuszorg staan daarbij nog steeds voorop.
Vraag 5
Klopt het dat diverse abortusklinieken op dit moment geen spreekuur meer
houden? Hoe wordt gewaarborgd dat nog steeds het gesprek wordt gevoerd
over de keuze (voor alternatieven) voor abortus?
Antwoord 5
Het klopt dat er geen inloopspreekuren meer gehouden worden. Vrouwen
moeten een afspraak voor een consult maken. Recentelijk heb ik besloten dat
het eerste consult met een arts – waarna de beraadtermijn gaat lopen –
zoveel mogelijk telefonisch en bij voorkeur met beeldverbinding mag
plaatsvinden. Deze maatregel geldt uitsluitend gedurende deze pandemie en
dient ter bescherming van zowel de vrouw in kwestie als van de medewerkers in de abortuskliniek.
Tijdens dit consult met de arts krijgt de vrouw alle voorlichting die voor haar
noodzakelijk is om de zorgvuldigheid van haar besluitvorming te kunnen
waarborgen.
Na de beraadtermijn zal de vrouw zich voor de uiteindelijke behandeling naar
de kliniek moeten begeven, alwaar zij wederom zal spreken met een arts. Ook
in dit gesprek voorafgaand aan de behandeling wordt, ook in deze omstandigheden, het weloverwogen karakter van de beslissing als ook het vrijwillig
nemen van deze beslissing getoetst.
Vraag 6
Erkent u dat de coronacrisis geen reden vormt om bestaande abortuswet- en
regelgeving niet in acht te nemen, waaronder de bedenktijd?
Antwoord 6
Ja. Ook tijdens de coronacrisis geldt de Nederlandse wet- en regelgeving.
Vraag 7
Kunt u bevestigen dat de huidige omstandigheden voor u geen aanleiding
vormen om de abortuspil vrij verkrijgbaar te stellen?
Antwoord 7
Ja. Recentelijk heeft hierover een procedure plaatsgevonden bij de voorzieningenrechter. Volledigheidshalve verwijs ik naar die uitspraak2.

2

Rechtbank Den Haag 10 april 2020, ECLI:NL:RBDHA:2020:3551

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 8
Welke maatregelen heeft u genomen opdat ook onder de huidige omstandigheden hulp kan worden geboden aan onbedoeld zwangere vrouwen, zoals
huisvesting, materiële of financiële ondersteuning?
Antwoord 8
De keuzehulpgesprekken voor onbedoeld zwangere vrouwen kunnen
– ondanks de coronacrisis – gewoon plaatsvinden via ICT-mogelijkheden. Ook
is het mogelijk dat – mocht een vrouw toch graag een face to face gesprek
krijgen op locatie – dat organisaties dit kunnen organiseren binnen de regels
die nu gelden, zoals 1,5 meter afstand.
Huisvesting die wordt geboden aan zwangere vrouwen is belegd bij
gemeenten. Organisaties die deze hulp bieden, krijgen hier vaak via de
maatschappelijke opvang van gemeenten geld voor. Gemeenten zijn op dit
moment bezig te kijken naar de gevolgen van de coronacrisis voor zorgorganisaties en zullen passend compenseren als dat nodig blijkt.
Vraag 9
Welke gevolgen hebben de coronamaatregelen voor het Zevenpuntenplan
onbedoelde (tiener)zwangerschappen,3 zoals activiteiten van de GGD-en,
gastlessen op scholen en keuzehulpgesprekken?
Antwoord 9
Ik verwijs voor het onderdeel keuzehulpgesprekken naar het antwoord op
vraag 8.
Ten aanzien van de opleiding Keuzehulp kunnen de trainingen die gepland
waren in juni niet plaatsvinden. Dit wordt nu doorgeschoven naar juli of
september. Alles wat online aangeboden kan worden, gebeurt wel online.
Voor het centraal informatiepunt geldt dat de planning van mei niet kan
worden gehaald. De training van de centralisten kan op dit moment niet
worden gegeven. Die is nu naar augustus verschoven. De website van het
informatiepunt is in mei wel gereed, maar de lancering hiervan wordt in
augustus gedaan, evenals de campagne over dit informatiepunt.
Het Toetsingspanel Keuzehulp kan op dit moment ook de werkzaamheden
door corona niet goed uitvoeren. De verwachting is dat een deel van het
rapport daarom later wordt uitgevoerd dan gepland.
Ten aanzien van de gastlessen op scholen heeft deze coronacrisis natuurlijk
ook impact. Scholen zullen op dit moment de gastlessen waarschijnlijk niet
inplannen, gezien het feit dat kinderen thuis zijn. Het is natuurlijk wel
mogelijk gastlessen te geven via ICT-mogelijkheden, maar de verwachting is
dat scholen op dit moment prioriteit geven aan andere taken. Dat is een
kwestie van overmacht. Het geld dat scholen hebben aangevraagd voor het
huidige schooljaar 2019/2020 om op dit thema activiteiten uit te voeren, kan
wat de Staatssecretaris van VWS betreft worden ingezet zodra de maatregelen rondom corona voor scholen weer worden versoepeld.
De plannen die de Staatssecretaris van VWS heeft ingezet rondom het
Stimuleringsplan onderwijs voor de komende twee schooljaren (2020/2021 en
2021/2022) worden desalniettemin verder voorbereid. Er hebben ook nu al
211 scholen een aanvraag ingediend voor het ondersteuningsaanbod Relaties
& Seksualiteit voor het schooljaar 2020/ 2021. Dat betekent dat deze gelden
ingezet kunnen worden vanaf september als het nieuwe schooljaar begint.
Daar is de Gezonde School met alle relevante partijen nu ook de voorbereidingen voor aan het treffen en tot nu toe verwacht de Staatssecretaris van
VWS dat in september scholen en GGD’en hiermee aan de slag kunnen.

3

Kamerstukken 32 279 nr. 132

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3