Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

757
Vragen van het lid Van Gerven (SP) aan de Staatssecretarissen van
Economische Zaken en van Infrastructuur en Milieu en de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over hormoonverstorende stoffen
(ingezonden 23 november 2016).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport), mede
namens de Staatssecretaris van Economische Zaken (ontvangen 14 december
2016).
Vraag 1
Wat is uw reactie op de uitzending van Reporter Radio op 20 november 2016
over hormoonverstorende stoffen?1
Antwoord 1
Het is belangrijk dat de media aandacht besteden aan een onderwerp als
hormoonverstorende stoffen. In de uitzending kwam goed naar voren hoe
ingewikkeld het onderwerp is.
Vraag 2
Is het niet verstandig om, net als in Frankrijk, over te gaan tot een verbod van
bisphenol A in verpakkingsmateriaal om de blootstelling daaraan bij de
bevolking terug te dringen?2
Antwoord 2
Het kabinet heeft de aanpak van bisphenol A (BPA) toegelicht in de brief naar
aanleiding van de studie van het RIVM naar de gezondheidseffecten van BPA
(Kamerstuk 32 793 nr. 208). Daarin staat dat de blootstelling aan BPA omlaag
moet, maar dat een verbod niet wenselijk is. Van alternatieve stoffen
waarnaar onderzoek is gedaan, is niet zonder meer vastgesteld dat ze veiliger
zijn. Van andere alternatieve stoffen zijn de gevolgen niet goed onderzocht.
Een verbod verdient geen navolging, omdat fabrikanten dan worden
gedwongen alternatieven te gebruiken in hun producten, waarvan de
veiligheid niet goed is onderzocht.

1

Reporter Radio, 20 november 2016, http://www.nporadio1.nl/reporter-radio/onderwerpen/
383129-hormonen-verstoord.
2
http://zembla.vara.nl/nieuws/sperma-westerse-steeds-slechter-door-weekmakers

ah-tk-20162017-757
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Desondanks zie ik dat bedrijven naar aanleiding van ontwikkelingen in andere
landen en maatschappelijke ontwikkelingen BPA vervangen door alternatieven. Een aantal bedrijven, bijvoorbeeld in de (fris-) drankenindustrie, heeft de
coatings van de blikjes vervangen door een variant zonder BPA. Tot nu toe is
het nog niet gelukt voor alle situaties een alternatief voor BPA te vinden.
Bijvoorbeeld voor verhoogde temperatuur en zure omgeving zijn nog geen
alternatieven beschikbaar.
Vraag 3
Hoe beoordeelt u het besluit van Frankrijk om de weekmaker DEHP in
medische hulpmiddelen op neonatologie- en kraamafdelingen van ziekenhuizen te verbieden? Verdient dit navolging in Nederland?3
Antwoord 3
Ik onderneem al actie om de blootstelling aan BPA en DEHP omlaag te
brengen voor de meest kwetsbare groepen. In gesprekken met kinderartsen,
inkopers van medische hulpmiddelen en ziekenhuisorganisaties wordt
bekeken op welke manier de blootstelling op een verantwoorde manier
omlaag kan worden gebracht.
Zoals in antwoord 2 toegelicht is een verbod niet opportuun.
Vraag 4
Wat vindt u van het voorstel om een biomonitoringssysteem inzake hormoonverstorende stoffen in Nederland op te zetten om de blootstelling van
de Nederlandse bevolking daaraan te kunnen vaststellen en volgen? Kunt u
uw standpunt toelichten?4
Antwoord 4
Het RIVM participeert vanuit Nederland in het project European Human
Biomonitoring Initiative (HBM4EU). Deze samenwerking is erop gericht op
een gecoördineerde en geharmoniseerde manier de blootstelling van de
bevolking van Europa aan chemische stoffen te volgen, zodat de informatie
beschikbaar komt om de potentiële effecten op de gezondheid aan te kunnen
pakken. Deze Europese samenwerking heeft grote voordelen omdat het
volume aan metingen veel groter is en er daarmee de conclusies een grotere
betrouwbaarheid hebben.

3

http://healthierhospitals.org/media-center/news-updates/france-first-eu-country-ban-use-dehppaediatrics-neonatology-and-maternity
4
Wemos, Actiepunten voor hormoonverstorende stoffen, november 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2