Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1728
Vragen van de leden Koopmans (VVD) en Van Helvert (CDA) aan de Minister
van Justitie en Veiligheid over het bericht «Aantal ontvoeringen in
West-Afrikaanse Golf van Guinee groeit hard» (ingezonden 13 januari 2020).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
12 februari 2020).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Aantal ontvoeringen in West-Afrikaanse Golf
van Guinee groeit hard»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u het gevaar voor Nederlandse zeevarenden en reders?
Antwoord 2
Bekend is dat het aantal gewapende overvallen op zee, ontvoeringen en
piraterij, in West-Afrika toeneemt. Volgens het International Maritime Bureau
(van de International Chamber of Commerce) in hun rapport over 2019 zijn er
in dat jaar wereldwijd 162 incidenten van piraterij en gewapende overvallen
op zee gemeld (201 in 2018). Van de 162 incidenten wereldwijd, vonden 64
incidenten plaats in de Golf van Guinee, vonden alle 4 de kapingen plaats in
de Golf van Guinee en voeren 10 van de 11 schepen waarop werd geschoten
in de Golf van Guinee.
Volgens het International Maritime Bureau nam het aantal bemanningsleden
dat in de Golf van Guinee werd gekidnapt toe met meer dan 50%, namelijk
van 78 in 2018 naar 121 in 2019. Dat komt grofweg overeen met 90% van het
totale aantal kidnappings op zee in 2019.
Ook onder Nederlandse vlag varende schepen lopen een risico. In de
afgelopen twee jaren werden de «Rapide» van Forest Wave (2018) en de
«Blue Marlin» van Boskalis (2019) slachtoffer van aanvallen.
Uitgangspunt is dat waar de problematiek zich afspeelt in territoriale wateren
(tot 12 zeemijlen uit de kust) de kuststaat in de eigen territoriale wateren de

1

ah-tk-20192020-1728
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

NOS, 9 januari 2020, https://nos.nl/artikel/2317920-aantal-ontvoeringen-in-west-afrikaanse-golfvan-guinee-groeit-hard.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

volledige zeggenschap en verantwoordelijkheid heeft wat betreft de bestrijding van criminaliteit. Daarbuiten kunnen onder meer Vessel Protection
Detachments (VPD’s) en (na inwerkingtreding van de Wet ter Bescherming
Koopvaardij) particuliere gewapende beveiligers bijdragen aan de veiligheid.
Vraag 3
Waarom is de op 19 maart 2019 door de Eerste Kamer aangenomen Wet ter
Bescherming Koopvaardij nog steeds niet in werking getreden?2
Antwoord 3
Na het aanvaarden van de Wet ter Bescherming Koopvaardij door de Eerste
Kamer, de bekrachtiging ervan door de regering en de publicatie van de wet
in het Staatsblad is direct gestart met het opstellen van de lagere regelgeving. De wet dient immers tezamen met de algemene maatregel van bestuur
en de ministeriële regeling als één samenstel op hetzelfde moment in
werking te treden.
In de lagere regelgeving moet onder meer een (nadere) invulling worden
gegeven aan de voorwaarden waaronder de particuliere beveiligers bevoegd
zijn om geweld te gebruiken, het certificerings- en vergunningstelsel, het
toezicht en de bestuursrechtelijke handhaving. Dit zijn belangrijke thema’s.
Aangezien het gaat om regelgeving op een nieuw terrein was voor de
totstandkoming van het concept-Besluit bescherming koopvaardij aanvullende informatie nodig van belanghebbende partijen, waaronder enkele
buitenlandse geaccrediteerde certificerende instellingen voor maritieme
gewapende beveiliging (ISO 28007). Het vergaren van de noodzakelijke kennis
en de overleggen met belanghebbende partijen hebben enige tijd in beslag
genomen, omdat het van grootste belang werd geacht hierbij de noodzakelijke zorgvuldigheid in acht te nemen. Dit om te garanderen dat de Wet ter
Bescherming Koopvaardij en lagere regelgeving leidt tot een veilige en
verantwoorde inzet van particuliere beveiligers. Inmiddels hebben deze
inspanningen geleid tot een afgerond concept-Besluit. Dit concept-Besluit is
op dit moment in (internet)consultatie gegeven. Na verwerking van de
reacties uit de (internet)consultatie wordt het concept-Besluit zo snel mogelijk
verder in procedure gebracht (uitvoeringstoets, advies door de Afdeling
advisering van de Raad van State en de voorhangprocedure bij beide
Kamers).
Bij nadere gesprekken met de betrokken partijen is voorts gebleken dat voor
een doeltreffende en rechtmatige uitvoering van de Wet ter Bescherming
Koopvaardij een beperkte wetswijziging noodzakelijk is. Zo is onder meer
gebleken dat artikel 13, tweede lid, van de wet voor geaccrediteerde
certificerende instellingen op dit moment knelt en dat het noodzakelijk is om
een aanvullende toets op de nationaalrechtelijke regels voor maritieme
gewapende beveiliging onderdeel te laten zijn van de beoordeling van een
aanvraag om vergunningverlening. Dit zogeheten alternatieve model vergt
een beperkte wetswijziging (uitbreiding van een tweetal definities in artikel 1
en een aanvulling van artikel 13, tweede lid), aangezien de wet er nu van
uitgaat dat de toets op nationaalrechtelijke regels een onderdeel is van de
certificering. Ik zal deze wijziging zo spoedig mogelijk in procedure brengen.
Vraag 4
Wat heeft u gedaan om hier vaart achter te zetten?
Antwoord 4
Rekening houdend met de maatschappelijke en politieke urgentie van de
bescherming van de Nederlandse koopvaardij, is alle inzet erop gericht
geweest om nog in 2019 de consultatie te initiëren. Het concept-Besluit
bescherming koopvaardij is op 31 december 2019 in internetconsultatie
gegeven. De consultatietermijn loopt tot 1 maart 2020.3 Daarnaast is het
concept-Besluit voor advies voorgelegd aan de Autoriteit persoonsgegevens
en het Adviescollege toetsing regeldruk. Hierna zal, zoals toegelicht in het
antwoord op vraag 3, het concept-Besluit zo snel mogelijk verder in proce-

2
3

Kamerstukdossier 34 558
https://www.internetconsultatie.nl/koopvaardijbeschermingsbesluit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

dure worden gebracht. Met het opstellen van de ministeriële regeling is
eveneens een start gemaakt.
Vraag 5
Wilt u alles op alles zetten om deze wet uiterlijk 1 maart 2020 in werking te
doen treden?
Antwoord 5
Gelet op de eerdere antwoorden, verwacht ik het concept-Besluit (waarbij ik
ook acht zal hebben kunnen slaan op het advies van de Afdeling Advisering
van de Raad van State) dit najaar aan beide Kamers te kunnen aanbieden ten
behoeve van de voorhangprocedure. Ik streef naar inwerkingtreding van de
wet (inclusief de Wijzigingswet) en de onderliggende lagere regelgeving zo
spoedig mogelijk in 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3