Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee
Aanvulling gebied Hollandse Kust
Toetsingsadvies over het milieueffectrapport en de aanvulling daarop
31 oktober 2016 / projectnummer: 3039

1.

Oordeel over het milieueffectrapport (MER) en de
aanvulling daarop
Het kabinet heeft gebieden in de EEZ1 aangewezen waar de komende jaren nieuwe windparken kunnen worden gebouwd. De inzet is een beperkt aantal grote windparken te bouwen die
worden aangesloten op het elektriciteitsnet via standaardplatforms met een capaciteit van
700 megawatt (MW). De twee voor windenergie aangewezen gebieden buiten de twaalfmijlszone ter hoogte van Zuid- en Noord-Holland zijn te klein voor de aanpak met in totaal drie
standaardplatforms. Daarom wil het kabinet stroken tussen de 10 en 12 Nautische Mijl (NM)
aan deze gebieden toevoegen.2 Om deze stroken aan te wijzen als windenergiegebied wordt
de Rijksstructuurvisie “Windenergie op Zee Aanvulling gebied Hollandse Kust” opgesteld. Dit
betreft een partiële herziening van het Nationaal Waterplan 2016-2021 (NWP2) voor het onderdeel Windenergie op Zee. Ter voorbereiding daarop heeft het Rijk een milieueffectrapport
(MER) inclusief Passende beoordeling (PB) opgesteld.
In haar voorlopige toetsingsadvies over het MER, d.d. 14 juli 2016, constateerde de Commissie voor de milieueffectrapportage (hierna ‘de Commissie’)3 dat het MER nog niet alle informatie bevat om het milieubelang volwaardig mee te kunnen wegen in het besluit over de
Rijksstructuurvisie. De ontbrekende informatie had betrekking op de beschrijving en beoordeling van de landschappelijke gevolgen en de gevolgen voor de natuur. Naar aanleiding van
dit voorlopige toetsingsadvies heeft de initiatiefnemer een aanvulling op het MER opgesteld.
In dit advies spreekt de Commissie zich uit over de juistheid en de volledigheid van het MER
inclusief de aanvulling daarop. Daarbij heeft zij de ingebrachte zienswijzen betrokken die zij
van het bevoegd gezag heeft ontvangen.
De Commissie is van oordeel dat met de aanvulling op het MER alle essentiële informatie
aanwezig is om het milieubelang volwaardig mee te kunnen wegen in de besluitvorming.
In hoofdstuk 2 licht de Commissie haar oordeel toe en in hoofdstuk 3 geeft ze aandachtspunten voor vervolg-MER’en met betrekking tot kavelbesluiten. Waar relevant zijn verwijzingen naar zienswijzen opgenomen.
In veel zienswijzen wordt aandacht gevraagd voor plaatsing van windturbines verder van de
kust, zoals in het gebied IJmuiden Ver, met name vanwege de zichtbaarheid van de turbines

1

Exclusieve Economische zone: het Nederlandse deel van de Noordzee buiten de territoriale zee (12 mijl uit de kust).

2

Bij het realiseren van de windparken op zee volgens de zogeheten ‘routekaart’ wordt een turbinedichtheid van 6
MW/km2 als uitgangspunt gehanteerd. Dat geeft initiatiefnemers voldoende mogelijkheden om de opbrengst binnen de
kavels te optimaliseren. Bij hogere turbinedichtheden zal door parkeffecten de efficiency per turbine afnemen maar tegelijkertijd de totale energieopbrengst per km2 toenemen. Uit berekeningen van het ECN voor het windenergiegebied
Borssele blijkt dat bij een toename van de dichtheid van 6 naar 9 MW/km2 de kWh-kosten met 4% toenemen (nog exclusief eventuele extra onderhoudskosten) omdat de efficiency per turbine afneemt. Dergelijke berekeningen zijn niet
uitgevoerd voor Hollandse Kust, maar de Commissie veronderstelt hier – conform het gestelde in het MER - een vergelijkbare kostentoename gaande van 6 naar 9 MW/km2.

3

De samenstelling van de werkgroep van de Commissie m.e.r., haar werkwijze en verdere projectgegevens staan in bijlage 1 van dit advies. Projectstukken, voor zover digitaal beschikbaar, vindt u door op www.commissiemer.nl projectnummer 3039 in te vullen in het zoekvak.

-1-

binnen de twaalfmijlszone vanuit kustplaatsen. Daartoe zijn in de zienswijzen nieuwe berekeningen ingebracht waaruit de financiële haalbaarheid van ontwikkeling van het verafgelegen gebied groter wordt geacht dan in het MER is aangegeven.4 De Commissie adviseert het
bevoegd gezag deze informatie te betrekken in haar beoordeling.

2.

Toelichting op het oordeel

2.1

Landschappelijke gevolgen
MER
De Commissie acht de visualisaties van de landschappelijke gevolgen van hoge kwaliteit.
Omdat daarbij echter het verschil tussen de huidige situatie en het voorkeursalternatief
zichtbaar is gemaakt in plaats van het verschil tussen het nul-alternatief en het voorkeursalternatief is het lastig om deze visualisaties te relateren aan de waardering van de effecten
zoals beschreven in het MER. De beoordeling is daardoor onvoldoende navolgbaar. De Commissie heeft daarop geadviseerd in een aanvulling op het MER visualisaties op te nemen
waarmee het verschil tussen nul-alternatief en voorkeursalternatief zichtbaar wordt.
De Commissie onderschrijft de onderverdeling die bij de beschrijving en beoordeling van de
landschappelijke gevolgen is gemaakt naar zichtbaarheid, dominantie en beleving. Zij plaatst
daarbij de volgende kanttekeningen:


door het ontbreken van een heldere definitie van het aspect ‘dominantie’ zijn de scores op dit aspect soms onvoldoende navolgbaar. Bijvoorbeeld het onderscheid tussen
‘dominant en vrij uitzicht onmogelijk’ en ‘dominant maar vrij uitzicht mogelijk’ is
naar het oordeel van de Commissie onvoldoende helder;5



de beoordeling van de dominantie voor de routekaart-variant en voorkeursalternatief
Hollandse kust-Zuid correspondeert niet met de aangeven effecten voor dominantie
in het kaartbeeld.

De Commissie heeft geadviseerd in een aanvulling op het MER het begrip ‘dominantie’ nader
te definiëren en de scores op dit aspect toe te lichten.
Aanvulling op het MER
Voor vier locaties zijn voor de plaatsen Scheveningen, Wassenaar, Katwijk en Zandvoort aanvullende visualisaties gemaakt van het nul-alternatief (ontwikkeling Hollandse Kust). Deze visualisaties zijn als beeld in de aanvulling op het MER opgenomen maar zijn (nog) niet aan de
viewer toegevoegd. De Commissie geeft in overweging dit alsnog te doen.

4

zoals het onderzoek van ECN nr ECN-E—16-023 d.d. 16 juni 2016 en de studie van dhr. A. de Graaf d.d. 9 september
2016, beide in opdracht van de Stichting Vrije Horizon.

5

Waarom het probleem in bijvoorbeeld Zandvoort, dat loodrecht op de kust vrij doorzicht heeft, groter is dan in bijvoorbeeld Katwijk, dat recht tegenover Hollandse Kust zuid ligt, is onvoldoende navolgbaar. De Commissie geeft in overweging de navolgbaarheid te vergroten door de beoordeling op dominantie te splitsen in een beoordeling van de gevolgen
voor de beeldvulling en voor het vrije uitzicht. Ook kan de navolgbaarheid vergroot worden aan de hand van enkele
voorbeelden.

-2-

De Commissie vindt in de aanvulling het begrip dominantie beter toegelicht maar acht het
mogelijk dit begrip eenduidiger te definiëren als de beeldvulling van de horizon. Indien in
een beeldhoek van 120 graden loodrecht op de kust6 meer dan 50% van het beeld van de horizon (60 graden) gevuld is met windturbines is dan sprake van dominante aanwezigheid van
de windturbines. Ook kunnen meerdere klassen daaronder worden onderscheiden, bijvoorbeeld <25% (<30 graden) en 25-50% (30-60 graden) van het beeld van de horizon gevuld. In
onderstaande figuren is één en ander uitgetekend. De voorgestelde definitie zal naar verwachting voor de diverse kustplaatsen overigens niet leiden tot wezenlijk andere, maar mogelijkerwijs wel tot meer begrijpelijke scores op dominantie.7


De Commissie geeft in overweging conform bovenstaande suggesties de beoordeling
op dominantie verder te verduidelijken.

Links: Boog haaks op kustlijn, 120 graden zichthoek
Rechts: Turbines binnen zichthoek, 54/120 graden geeft een dominantie van 45%

6

De Commissie adviseert uit te gaan van een beeldhoek van 120 graden loodrecht op de kust en niet van 180 graden
waar in de aanvulling op het MER van wordt uitgegaan omdat deze beeldhoek meer bepalend is voor de mate van dominantie en de turbines aanwezig langs de zichtlijnen van het strand voor de waarnemer ook verder weg gelegen zijn en
daardoor niet/minder zichtbaar.

7

Deze benadering van het begrip dominantie sluit ook beter aan bij verschillende zienswijzen, waaruit blijkt dat het bezwaar zich met name richt op een aaneengesloten wand van windturbines die de horizon ‘dichtzetten’ en als het ware
een muur of 'hekwerk' vormen.

-3-

2.2

Gevolgen voor de natuur

2.2.1 Vogels
MER
Gevolgen voor Natura 2000-gebieden
In de Passende beoordeling (PB) zijn de gevolgen van de partiële herziening van NWP2 voor
de instandhoudingsdoelstellingen (IHD) van Natura 2000-gebieden onderzocht. De Commissie constateert hierbij enkele onvolkomenheden:8


Duinen en Lage Land Texel, Duinen Vlieland: significante gevolgen voor de IHD voor
de Kleine Mantelmeeuw worden uitgesloten als wordt gekozen voor turbines van 6
MW of meer (PB, pag. 63), waarna verwezen wordt naar het hoofdstuk mitigatie. Het
eindoordeel (na mitigatie) ontbreekt.



Friese Front: het is onduidelijk waarom wordt getoetst aan ‘zeevogels’ in plaats van
aan de Zeekoet, waarvoor een IHD wordt geformuleerd. Nu de gevolgen voor ‘zeevogels’ als negatief worden beoordeeld is niet helder op welke grond (cumulatief) significante effecten worden uitgesloten. Uit figuur 18 blijkt althans niet duidelijk dat
het plangebied voor de Zeekoet van ‘ondergeschikt belang’ is.



Grevelingen, Haringvliet: de gevolgen voor de Grote Stern (broedvogel) worden als
negatief beoordeeld. Onduidelijk is op grond waarvan (significant) negatieve effecten
worden uitgesloten9. Voorts is onduidelijk waarom niet wordt ingegaan op de gevolgen voor de Visdief, waarvoor eveneens een IHD in deze gebieden is vastgesteld.



Noordzeekustzone, Voordelta: gevolgen voor de niet-broedvogels waarvoor een IHD
is geformuleerd worden niet volledig beschouwd. Zo wordt bij schelpdier-etende
vogels alleen ingegaan op de foerageerfunctie10.

Toepassing Potential Biological Removal (PBR)
De PB wekt de indruk dat negatieve effecten verwaarloosbaar of althans niet-significant zijn
zolang de PBR niet overschreden wordt. De PBR geeft een nuttig beeld van de cumulatieve
gevolgen van de herziening van het NWP2 voor de veerkracht van populaties van beschermde
soorten11. Het is echter mogelijk dat de planherziening leidt tot een afname die geen gevolgen heeft voor de veerkracht van populaties, maar het halen van de IHD van een Natura
2000-gebied wel verder buiten bereik brengt. Het volstaat dus niet om in de PB alleen te
toetsen aan de PBR.
Totaal aantal aanvaringsslachtoffers per jaar
Het MER geeft geen ordegrootte-inschatting van het jaarlijks te verwachten aantal vogelslachtoffers. Bijlage 3 bij de PB geeft een opgave van een selectie van soorten, maar deze opgave kan niet opgeteld worden tot een ordegrootte-inschatting van het totale aantal te verwachten vogelslachtoffers per jaar.

8

Het valt de Commissie op dat de PB ook in gaat op de gevolgen voor populaties van beschermde soorten waaronder
trekvogels. Hoewel niet onjuist kan dit wel voor verwarring zorgen, wat de leesbaarheid van de PB niet ten goede komt.
Daarbij is bovendien niet altijd duidelijk of getoetst wordt aan de IHD of toch aan populaties.

9

De meeste sterns waaronder Grote Stern en Visdief hebben een grote actieradius.

10

Op voorhand acht de Commissie significante gevolgen niet uitgesloten door sterfte onder zee-eenden, Eiders en Toppers die heen en weer vliegen tussen bijv. Noordzeekustzone en Voordelta en daarbij het plangebied passeren.

11

Daarmee geeft de PBR ook informatie over de gevolgen voor de gunstige staat van instandhouding (GSI) van deze soorten.

-4-

De Commissie heeft geadviseerd de Passende beoordeling op basis van de bovenstaande opmerkingen aan te passen en in een aanvulling op het MER inzicht te geven in het totale aantal
te verwachten vogelslachtoffers per jaar.
Aanvulling op het MER
Gevolgen voor Natura 2000-gebieden
In de aanvulling op het MER is voor Duinen en lage Land Texel, Duinen Vlieland het eindoordeel toegevoegd waarin wordt aangegeven waarom significante gevolgen voor de IHD voor de
Kleine Mantelmeeuw na mitigatie zijn uitgesloten. De Commissie onderschrijft dit oordeel.
Voor het Friese Front is in de aanvulling bevestigd dat alleen voor de Zeekoet een IHD is geformuleerd. Dit is aangepast in tabel 6 en bijlage 1 van de herziene Passende beoordeling. De
onderbouwing van de effecten op de Zeekoet is uitgebreid. De Commissie acht hiermee voldoende informatie voor de besluitvorming beschikbaar.
Voor Grevelingen en Haringvliet wordt in de aanvulling gemotiveerd waarom er geen significante gevolgen zijn voor de IHD voor de Grote Stern en de Visdief. De Commissie acht dit betoog plausibel maar, op grond van figuur op pagina 38 van de Passende beoordeling, constateert zij wel dat vogels van de broedkolonies van de Grote Stern in de Waddenzee het plangebied ook kunnen bereiken. Daar gaat de Passende beoordeling niet op in. De Commissie verwacht evenwel dat de redenatie die bij de effectbepaling voor Grevelingen en Haringvliet is
gevolgd, ook geldt voor de Waddenzee. Slechts weinig vogels vanuit deze kolonies zullen het
plangebied in het broedseizoen bereiken. De meeste sterns vliegen bovendien (ruim) onder
de tiplaagte12.
De Commissie constateert dat voor de Noordzeekustzone en de Voordelta de gevolgen getoetst zijn aan de PBR, dus aan de vitaliteit van de Noordzeepopulatie(s), en ten onrechte niet
aan de IHD. Verwacht mag worden dat Eiders en Zwarte zee-eenden (waarvoor de aantallen
zich onder de IHD bevinden) nagenoeg altijd ver onder de tiplaagte vliegen.13 Voor de
Dwergmeeuw, met een cumulatief aantal aanvaringsslachtoffers van 29 per jaar, is in de Passende beoordeling niet correct gemotiveerd waarom er geen significante gevolgen zijn. Er
dient te worden getoetst aan de IHD van deze soort voor de Noordzeekustzone en Voordelta.
Compliceerde factor daarbij is wel dat in de twee aanwijzingsbesluiten voor de Dwergmeeuw
(vanwege kennisleemten) geen kwantitatieve IHD is bepaald. Dat impliceert dat gestuurd
moet worden op ‘behoud’ van de aantallen op grond waarvan de Noorzeekustzone en Voordelta zijn aangewezen als Natura 2000-gebied. Inmiddels zijn wel populatietrends voor deze
gebieden bepaald die wijzen op een duidelijke toename sinds de eeuwwisseling. Op grond
daarvan is redelijkerwijs uit te sluiten dat het geschatte aantal slachtoffers het halen van de
IHD van de twee Natura 2000-gebieden zal belemmeren.


12

De Commissie adviseert voor de Dwergmeeuw te streven naar het kwantificeren van
de IHD, of althans de kennisleemtes die die kwantificering belemmeren te verkleinen.

Op grond van Johnson et al. 2014. Modelling flight heights of marine birds to more accurately assess collision risk with
offshore wind turbines (including corrigendum). Journal of Applied Ecology 51: 31-41 (1126-1130).

13

Op grond van o.a. Krijgsveld et al. 2011. Effect Studies Offshore Windfarm Egmond aan Zee. Publicatie Bureau Waardenburg, nr. 06.467.

-5-

Toepassing Potential Biological Removal (PBR)
In de aanvulling heeft de effectbeoordeling plaatsgevonden langs twee sporen, namelijk een
locatiespecifieke toetsing van de effecten in het licht van de IHD-en en een toetsing aan doelaantallen via effecten op populatieniveau. Geconcludeerd wordt dat er geen significante effecten op de IHD-en van soorten optreden, mits een aantal mitigerende maatregelen worden
getroffen voor vogels en zeezoogdieren. De Commissie onderschrijft deze conclusie.
Totaal aantal aanvaringsslachtoffers per jaar
Aan de hand van informatie uit MER’en en Passende beoordelingen voor de windenergiegebieden Borssele en Hollandse Kust zuid is een ordegrootte-schatting van het totale aantal te
verwachten vogelslachtoffers per jaar gegeven. Bij invulling met 10 MW-turbines gaat het om
ordegrootte enkele honderden zeevogels en enkele duizenden zangvogels per jaar. Hiermee
is voldoende informatie beschikbaar gekomen voor de besluitvorming.

2.2.2 Zeezoogdieren
MER
In de Passende beoordeling is aangegeven dat significante effecten niet zijn uit te sluiten en
zijn mitigerende maatregelen benoemd waarmee deze effecten beperkt kunnen worden. Echter niet aannemelijk is gemaakt dat met deze maatregelen significante effecten voor de instandhoudingsdoelen van Natura 2000-gebieden zijn uit te sluiten. Daarbij knelt bovendien
dat verwacht mag worden dat voor windparken die relatief dicht bij de kust en Waddenzee
voorzien zijn relatief grote dichtheden zeehonden verwacht mogen worden. De Commissie
heeft geadviseerd de Passende beoordeling op basis van bovenstaande opmerkingen aan te
passen.
Aanvulling op het MER
In de aangepaste Passende beoordeling is de beoordeling van de effecten op de instandhoudingsdoelen voor zeehonden en bruinvissen na toepassing van mitigerende maatregelen nader onderbouwd op basis van informatie in het MER voor windenergiegebied Hollandse Kust
zuid, kavel 1 en het Kader Ecologie en Cumulatie 2.0.
Terecht wordt er in de aanvulling op gewezen dat er in ondiep water minder heigeluid optreedt, maar tegelijkertijd mag verwacht worden dat de dichtheid van zeehonden dicht bij de
kust en met name in de richting van de Waddenzee, hoger is dan buiten de twaalfmijlszone.
Uit het MER wordt niet duidelijk van welke dichtheden is uitgegaan bij bepaling van het aantal
verstoorde zeehonden door heigeluid. Mondeling is echter aangegeven dat de (maximale)
dichtheid binnen de betreffende geluidscontour is gebruikt, wat de Commissie een juist uitgangspunt acht. Voor beide soorten zeehonden geldt voor de Noordzeekustzone een behoudsdoelstelling. Mede in het licht van de toegenomen aantallen van beide soorten zeehonden14, verwacht de Commissie dat met de mitigerende maatregelen die worden voorgesteld
voor de bruinvis significant negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen voor zeehonden
kunnen worden uitgesloten.

14

Voor de Waddenzee zijn recentere gegevens beschikbaar dan genoemd in de Passende beoordeling: Grijze zeehond
2016: telling 3697 exemplaren; Gewone zeehond 2015: 7666 exemplaren. Doordat een deel van de zeehonden zich
aan de tellingen onttrekt dienen deze aantallen nog met ongeveer 50% verhoogd te worden voor de werkelijke aantallen.

-6-

Bij de bruinvis is de gehanteerde methodiek om te komen tot het effect van verstoring niet in
overeenstemming met het KEC 2.0. waarin een populatieafname wordt berekend aan de hand
van het totale aantal verstoringsdagen. De Passende beoordeling geeft in tabel 17 namelijk
het aantal verstoorde bruinvissen door het slaan van één heipaal terwijl deze waarde direct
wordt vergeleken met een norm die wordt gesteld voor populatieafname ( sterfte) als gevolg
van de aanleg van een heel windpark. Aangegeven is evenwel dat mitigerende maatregelen
worden voorgeschreven, bijvoorbeeld in de vorm van een geluidsnorm, teneinde significante
effecten op instandhoudingsdoelstelling van de bruinvis te voorkomen. Indien een geluidnorm wordt gehanteerd in het Kavelbesluit conform het KEC hangt de hoogte daarvan samen
met het aantal en de locatie van de windturbinefunderingen en het seizoen waarin deze worden aangelegd.

3.

Aandachtspunten voor vervolg-MER’en
De Commissie wil met onderstaande aanbevelingen een bijdrage leveren aan de kwaliteit van
vervolg-MER’en, bijvoorbeeld voor de kavelbesluiten.

3.1

Gevolgen voor zeezoogdieren
Uit ongepubliceerde metingen bij het Gemini windpark blijkt dat het Aquariusmodel dat gebruikt wordt voor de geluidberekeningen mogelijk een onderschatting geeft van de daadwerkelijk optredende heigeluidniveaus op grotere afstand. In dat geval zijn de aantallen verstoorde bruinvissen groter dan op grond van de geluidberekeningen met het Aquariusmodel
ingeschat. Ook bij de aanleg van windpark Luchterduinen zijn geluidmetingen verricht die inzicht kunnen geven in de betrouwbaarheid van het Aquariusmodel.


De Commissie adviseert ten behoeve van vervolg-MER’en voor kavelbesluiten het
Aquariusmodel te valideren en eventueel aan te passen aan de hand van de resultaten van geluidmetingen verricht bij de aanleg van de windparken Gemini en Luchterduinen.

De Commissie onderschrijft het belang van de in het MER geconstateerde leemte in kennis
wat betreft de dichtheden van zeehonden in de Noordzee. Imares heeft in de afgelopen jaren
additioneel zenderonderzoek verricht waarvan de resultaten nog niet zijn gebruikt voor
dichtheidskaarten van zeehonden op de Noordzee. Dergelijke kaarten lijken met name van
belang voor parken dicht bij de kust en bij de Waddenzee.


3.2

De Commissie adviseert ten behoeve van vervolg-MER'en voor kavelbesluiten deze
zenderdata te gebruiken voor het verbeteren van de dichtheidskaarten van zeehonden op de Noordzee.

Zichtbaarheid
De Commissie is van mening dat de juiste uitgangspunten (langjarige gemiddelden van het
KNMI) zijn gehanteerd bij het bepalen onder welke omstandigheden en in welke mate de

-7-

windturbines zichtbaar zijn (gebaseerd op langjarige gemiddelden van het KNMI). Zij constateert tegelijkertijd dat in diverse zienswijzen wordt getwijfeld of de juist uitgangspunten gebruikt zijn.15


15

De Commissie adviseert de daadwerkelijke zichtbaarheid via panels te monitoren aan
de hand van bestaande windparken en de resultaten daarvan te vergelijken met de
geprognotiseerde zichtbaarheid. Eventuele discrepanties kunnen gebruikt worden om
de uitgangspunten voor toekomstige zichtbaarheidsanalyses aan te passen.

In de zienswijzen is aangegeven dat vanaf Valkenburg er maximaal zicht >10 NM is in 83% van de waarnemingen en
vanaf Schiphol maximaal zicht >10 NM in 63% van de waarnemingen. Het betreft hier waarnemingen over een periode
van 1,5 maand.

-8-

BIJLAGE 1: Projectgegevens toetsing MER
Initiatiefnemer: Ministeries van Infrastructuur en Milieu en van Economische Zaken
Bevoegd gezag: Ministeries van Infrastructuur en Milieu en van Economische Zaken
Besluit: vaststellen Rijksstructuurvisie windenergie op zee Aanvulling gebied Hollandse Kust
Categorie Besluit m.e.r.: Plan-m.e.r. vanwege kaderstelling voor categorie D22.2 en vanwege
passende beoordeling
Activiteit: Aanwijzen van een strook tussen de 10 en 12 mijl uit de kust voor de aanleg van
windparken.
Procedurele gegevens:
Adviesaanvraag bij de Commissie m.e.r.: 14 april 2015
Aankondiging start procedure: 23 april 2015
Ter inzage legging van de informatie over het voornemen: 24 april 2015 t/m 4 juni 2015
Advies reikwijdte en detailniveau uitgebracht: 3 juli 2015
Aanvraag toetsingsadvies bij de Commissie m.e.r.: 21 april 2016
Voorlopig toetsingsadvies uitgebracht: 14 juli 2016
Toetsingsadvies uitgebracht: 31 oktober 2016
Samenstelling van de werkgroep:
Per project stelt de Commissie een werkgroep samen bestaande uit enkele deskundigen, een
voorzitter en een werkgroepsecretaris. Bij dit project bestaat de werkgroep uit:
dhr. ir. P. van der Boom
dhr. dr. G.P.J. Draaijers (secretaris)
mw. ir. Y.C. Feddes
dhr. prof.ir. H. Ligteringen
dhr. dr. G.W.N.M. van Moorsel
dhr. mr. C.Th. Smit (voorzitter)
dhr. ing. R.L. Vogel
Werkwijze Commissie bij toetsing:
Tijdens de toetsing gaat de Commissie na of het MER voldoende juiste informatie bevat om
het milieubelang volwaardig mee te kunnen wegen in het besluit. De Commissie gaat bij het
toetsen uit van de wettelijke eisen voor de inhoud van een MER, zoals aangegeven in artikel
7.7 dan wel 7.23 van de Wet milieubeheer, en van eventuele documenten over de reikwijdte en
het detailniveau van het MER. Indien informatie ontbreekt, onvolledig of onjuist is, beoordeelt
de Commissie of zij dit een essentiële tekortkoming vindt. Daarvan is sprake als aanvullende
informatie in de ogen van de Commissie kan leiden tot andere afwegingen. In die gevallen adviseert de Commissie de ontbrekende informatie alsnog beschikbaar te stellen, vóór het besluit wordt genomen. Opmerkingen over niet-essentiële tekortkomingen in het MER worden in
het toetsingsadvies opgenomen voor zover ze kunnen worden verwerkt tot duidelijke aanbevelingen voor het bevoegde gezag. De Commissie richt zich in het advies dus op hoofdzaken
die van belang zijn voor de besluitvorming en gaat niet in op onjuistheden of onvolkomenheden van ondergeschikt belang. Zie voor meer informatie over de werkwijze van de Commissie:
http://www.commissiemer.nl/advisering/watbiedtdecommissie

Betrokken documenten:
U vindt de projectstukken die bij het advies zijn gebruikt, door op www.commissiemer.nl projectnummer 3039 in te vullen in het zoekvak.
De Commissie heeft kennis genomen van de zienswijzen en adviezen, die zij van het bevoegd
gezag heeft ontvangen. Zij heeft deze, voor zover relevant voor m.e.r., in haar advies verwerkt.