Commissie Financiën

Aan de minister van Financiën

Plaats en datum:
Betreft:
Ons kenmerk:

Den Haag, 19 januari 2022
Plan van aanpak strategische evaluatie van het beleid op begrotingsartikel 4
31935-75/2022D01498

Geachte mevrouw Kaag,
Op 21 december 2021 heeft de Kamer het plan van aanpak voor de strategische evaluatie van
internationale crisismaatregelen in reactie op de COVID-19 pandemie ontvangen.
De vaste Kamercommissie voor Financiën constateert dat de zorgen over de strategische evaluatie die
zij reeds in haar brief van 9 oktober 2020 aan uw voorganger kenbaar heeft gemaakt niet zijn
weggenomen door het voorliggende plan van aanpak. Het gaat dan met name om de brede reikwijdte
van het onderzoek, de lange looptijd ervan en de afhankelijkheid van evaluaties die door derden
worden uitgevoerd. Daarbij komt dat er in het plan van aanpak wordt uitgelegd dat de doeltreffendheid
van de crisismaatregelen slechts bij benadering kan worden beoordeeld, en de doelmatigheid niet kan
worden vastgesteld. De commissie heeft hierover dan ook de volgende vragen.
Heeft u overwogen een meer beperkt onderzoek uit te (laten) voeren, of daar bij derden op aan te
dringen, dat op kortere termijn inzicht kan bieden in de effectiviteit van de crisismaatregelen? Zo ja,
wat zijn de redenen om dit niet te doen? Zo nee, waarom niet? Een voorbeeld van dergelijk onderzoek
is de rapid assessment van de Europese Investeringsbank die u noemt in de bijlage van het plan van
aanpak.
Daarnaast vraagt de commissie zich af of de beoogde onderzoeksmethode de meest geijkte is voor dit
doel. Contribution analysis wordt doorgaans gebruikt ter bevestiging of verfijning van een robuuste en
bewezen beleidstheorie. Gezien de vele onzekerheden en (interveniërende) variabelen rond de
effectiviteit van de crisismaatregelen lijkt daar hier geen sprake van. Graag zou de commissie dan ook
vernemen of er alternatieve methoden zijn overwogen en om welke reden gekozen is voor deze
aanpak.
Alhoewel de commissie begrijpt dat voor veelomvattend syntheseonderzoek meer tijd nodig is, kan een
gerichte evaluatie wellicht eerder tot een leereffect leiden. Gezien de volatiliteit van de COVID-19
pandemie lijkt dat aanbevelenswaardig. Hier is ook een meerwaarde denkbaar van samenwerking en
uitwisseling van informatie met andere lidstaten van de internationale financiële instellingen. Graag zou
de commissie vernemen of het mogelijk is om eind 2022/begin 2023 de resultaten van een mid-term
evaluatie te verkrijgen. Daarin zou op zijn minst een verdere uitwerking gegeven kunnen worden van
de beleidstheorie en het toetsingskader.
Verder vraagt de commissie zich af waarom het besluitvormingsproces waarmee tot de
crisismaatregelen is gekomen niet wordt meegenomen in het onderzoek. Zoals de commissie in haar
eerdere brief aangaf, is het lastig voor de Nederlandse overheid te leren van haar handelen als slechts
wordt gekeken naar beleidsaspecten waar zij weinig invloed op heeft. Tegelijkertijd geeft u in het plan
van aanpak aan dat de evaluatie een effectieve bijdrage kan leveren aan toekomstig beleid van de
financiële instellingen, juist omdat Nederland meebeslist over de vormgeving van het beleid en de
Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.fin@tweedekamer.nl

randvoorwaarden alsmede de uitvoering van dergelijke crisismaatregelen.
Tevens zou de commissie graag vernemen op welke manier en op welke termijn de Recovery and
Resilience Facility (RRF), en de Nederlandse betrokkenheid daarbij, wordt onderzocht gezien het feit
dat dit niet binnen de huidige evaluatie valt.
Ook is de commissie benieuwd of zij op korte termijn nog een analyse mag verwachten van de mate
waarin de huidige kapitaalposities van de internationale financiële instellingen kunnen voorzien in de
bestaande kapitaalbehoefte, zoals was aangekondigd in de oorspronkelijke brief van 11 september
2020.
Tot slot zou de commissie een nadere toelichting willen ontvangen op de wijze waarop twee externe
evaluatie-deskundigen worden betrokken bij het onderzoek.
Graag verneemt de commissie Financiën of, en op welke wijze, u deze aspecten mee kunt nemen in de
strategische evaluatie.
Hoogachtend,
de voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,
J.Z.C.M. Tielen
de griffier van de vaste commissie voor Financiën,

A.H.M. Weeber

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.fin@tweedekamer.nl