> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag

Nederlandse Zorgautoriteit
T.a.v. de heer M.A.R.

Directoraat Generaal
Langdurige Zorg
Directie Langdurige Zorg
Sturing, Financiering en
Informatie
Bezoekadres:
Rijnstraat 50
2515 XP Den Haag
T 070 340 79 11
F 070 340 78 34
Postbus 20350
2500 EJ Den Haag
www.rijksoverheid.nl

Datum
Betreft

27 juni 2014
Voorlopige bugettaire kader Wlz 2015

Geachte heer R.,
Het kabinet streeft naar inwerkingtreding van de Wet langdurige zorg (Wlz) per 1
januari 2015. Eén van de wijzigingen in de Wlz is dat het kabinet het kader 2015
voor de contracteerruimte zorg in natura en het maximaal beschikbare bedrag
voor het persoonsgebonden budget zelf vaststelt. Ten tijde van de AWBZ gaf ik
alleen de beleidsmatige wijzigingen aan u door ten opzichte van de
contracteerruimte van het jaar daarvoor. Bij de vaststelling van het kader voor de
contracteerruimte 2015 heb ik gebruik kunnen maken van de deskundigheid van
uw medewerkers. Ik stel deze samenwerking zeer op prijs.

Inlichtingen bij

Kenmerk
379985-121586-LZ a
Correspondentie uitsluitend
richten aan het retouradres
met vermelding van de
datum en het kenmerk van
deze brief.

Dit jaar betreft een bijzonder jaar, omdat de verschillende wet- en regelgeving die
van invloed is op het zorginkoopproces Wlz nog in parlementaire behandeling is.
De Jeugdwet is recent aangenomen door het parlement. Bij mijn schrijven ben ik
verder uitgegaan van inwerkingtreding van de Wmo 2015 en de wijkverpleging
onder de Zvw per 1 januari 2015. Tevens ben ik uitgegaan van de
inwerkingtreding per 1 januari 2015 van de Wlz. Mocht de parlementaire
behandeling van de Wlz niet tijdig afgerond zijn, waardoor de Wlz niet op 1
januari 2015 in werking treedt, dan zal een versmalde (namelijk zonder
extramurale zorg) AWBZ het wettelijk kader vormen. Omdat ik mij realiseer dat
een goede en tijdige zorginkoop lastig is indien niet zeer binnenkort duidelijk is
welke zorg moet worden ingekocht, streef ik ernaar het verzekerde pakket voor de
Wlz (indien deze per 2015 in werking kan treden) gelijk te laten zijn aan het
verzekerde pakket voor de AWBZ (indien de Wlz niet per 2015 in werking zal
treden en de AWBZ derhalve dat jaar nog zal blijven gelden). Hierover overleg ik
met u, de zorgkantoren, de zorgaanbieders, het CIZ, het CAK en met Zorginstituut
Nederland.
Deze brief is onder voorbehoud van de politieke besluitvorming die op Prinsjesdag
aan het parlement gepresenteerd wordt. Op of kort na Prinsjesdag, waarop de
begroting 2015 wordt gepresenteerd, zal ik het definitieve kader voor de
contracteerruimte 2015 en het maximumbudget voor de pgb’s in 2015 bekend
maken bij de Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal. Tevens zal ik de
zakelijke inhoud van de voorgenomen aanwijzing betreffende de contracteerruimte
versturen. Na afloop van deze voorhang zal ik de aanwijzing zo spoedig mogelijk
aan u toesturen.
Pagina 1 van 6

De vaststelling van het voorlopige budgettair kader
In de Wlz omvat het kader voor de zorg van € 17.100 miljoen;
a. de contracteerruimte zorg in natura betreft € 16.200 miljoen;
b. het maximumbudget voor pgb’s betreft € 900 miljoen.

Directoraat Generaal
Langdurige Zorg
Directie Langdurige Zorg
Sturing, Financiering en
Informatie

Met de in de inleiding genoemde voorbehouden, kunt u de voorlopige regionale
contracteerruimtes 2015 voor zorg in natura bekend maken ten behoeve van de
zorginkoop bij aanbieders.

Kenmerk
379985-121586-LZ

Het beschikbare kader voor de Wlz 2015 is gebaseerd op de contracteerruimte
2014 en de maximaal beschikbare middelen voor het persoonsgebonden budget
2014, waardoor continuïteit van zorg in de Wlz gewaarborgd wordt. Bestaande
productieafspraken en bestaande verplichtingen voor het persoonsgebonden
budget leggen uiteraard in 2015 beslag op het kader. Afhankelijk van het beroep
dat op beide leveringsvormen wordt gedaan kan gedurende het jaar tussen deze
twee kaders worden geschoven. Hierbij is het zowel mogelijk om van de
contracteerruimte voor zorg in natura te schuiven naar het budgetplafond voor
pgb als andersom. Voor het schuiven van deze middelen zijn er twee momenten.
Het eerste moment is op basis van het zogenaamde mei-advies van de NZa. Ik
heb U gevraagd om mij in mei 2015 te informeren over de ontwikkelingen in de
contracteerruimte 2015 en de regionale ruimtes voor het persoonsgebonden
budget. Afhankelijk van dit advies zal ik een besluit over de contracteerruimte en
het budgetplafond nemen. Een tweede mogelijkheid is het schuiven tussen de
regionale contracteerruimte en de beschikbare middelen voor pgb, op verzoek van
de betreffende zorgkantoren. De verzoeken hiertoe dienen de zorgkantoren in bij
het aanleveren voor het indienen van de definitieve productieafspraken over het
jaar. Voor het jaar 2015 is dit op 1 november 2015. Op dat moment weten Wlzuitvoerders ook in hoeverre er nog middelen onbenut zijn ten aanzien van de
contracteerruimte en kunnen ze op basis van de zorg die in de eerste maanden
van het jaar is geleverd, een inschatting maken van de benutting van het pgb
kader. De schuif tussen pgb en contracteerruimte zorg in natura is alleen mogelijk
als het binnen het totale beschikbare kader past.
Uitleg van de contracteerruimte
Startpunt voor het bepalen van de contracteerruimte Wlz voor het jaar 2015 is de
contracteerruimte voor het jaar 2014, zoals de NZa die heeft vastgesteld, en het
door mij vastgestelde plafond voor het persoonsgebonden budget 2014 bij het
Zorginstituut Nederland. De totale contracteerruimte AWBZ 2014 wordt
verminderd met de kosten van zorg die in 2015 door de gemeenten in het kader
van de Wmo en de Jeugdwet en door de zorgverzekeraars in het kader van de
Zorgverzekeringswet geleverd zal worden. In het kader is de groei 2014 naar rato
van de bedragen van de zorg verdeeld over de verantwoordelijke overheden en
zorgverzekeraars in 2015. Daarnaast zijn de verschillende beleidsmaatregelen in
het kader verwerkt. Het kader in deze brief is in prijspeil 2014. Bij de vaststelling
van het definitieve kader in september zal ik het beschikbare bedrag in prijspeil
2015 vermelden.
De huidige middelen ten behoeve van de zorginfrastructuur behoren in 2015 niet
meer tot de contracteerruimte. Deze regeling zal via een landelijke
subsidieregeling worden uitgevoerd in 2015. Daarnaast is er in 2015 een
subsidieregeling voor extramurale behandeling (€ 95 miljoen) en een
subsidieregeling voor ADL (€ 80 miljoen).

Pagina 2 van 6

Net als voorheen blijven in 2015 de volgende prestaties binnen de Wlz
contracteerruimte bekostigd worden:
de zzp’s en vpt’s verpleging en verzorging;
de zzp’s en vpt’s gehandicaptenzorg voor mensen van 18 jaar en ouder
behoudens kinderen jonger dan 18 jaar met zeer zware zorg;
de zzp’s langdurige geestelijke gezondheidszorg met behandeling voor
mensen van 18 jaar en ouder, nadat er sprake is geweest van 3 jaar verblijf onder de Zvw;
dagbesteding en vervoer voor intramurale cliënten gehandicaptenzorg, die
voor hun begeleiding of behandeling naar een andere instelling gaan;
de bij voornoemde zzp’s behorende normatieve huisvestingscomponent;
de meerzorgregeling voor de gehandicaptenzorg;
de overige basisprestaties en toeslagen op de zzp’s;
de intramurale zorg geleverd onder het regime van de experimenten regelarm;
de beleidsregel innovatie.

Directoraat Generaal
Langdurige Zorg
Directie Langdurige Zorg
Sturing, Financiering en
Informatie
Kenmerk
379985-121586-LZ

Voor een exacte beschrijving van de overgehevelde (delen van) prestaties en
hetgeen onder de Wlz valt, verwijs ik u naar het overzicht, dat per 1 juni bij VWS
beschikbaar is op de website: www.invoeringwmo.nl.
Toelichting op specifieke onderdelen van de contracteerruimte1
Overgangsrecht: In de Wlz is overgangsrecht geformuleerd voor de intramuraal
geïndiceerde cliënten die in 2014 extramurale zorg in natura ontvangen. Ik wil u
vragen voor deze groep en vormen van zorg ook in 2015 prestaties vast te stellen
en de huidige bekostiging (functies en klassen) te handhaven. De
contracteerruimte bevat een bedrag van € 670 miljoen in verband met het
overgangsrecht. Deze middelen worden verdeeld over de zorgkantoorregio’s op
basis van het aandeel van de zorgkantoren in de extramurale zorg in 2013.
Beschikbare groeimiddelen 2015 in verband met demografische ontwikkelingen:
De beschikbare middelen voor groei in de contracteerruimte bedragen € 240 miljoen. Deze vrij beschikbare ruimte is bestemd voor alle groei van alle aanspraken
op zorg. Ik wijs u erop dat de groei in 2015 beperkt is tot demografische redenen
van groei conform mijn brief aan de Tweede Kamer van 17 december 2013.
De verdeling van deze ruimte over de regio’s vindt op twee momenten plaats.
Voor de aanvang van het jaar verdeelt u € 140 miljoen over de zorgkantoorregio‘s. U dient hierbij de verdeelsystematiek op basis van de verblijfsindicaties aan
te houden. Een bedrag van € 100 miljoen is later in 2015 beschikbaar voor de
herverdelingsmiddelen. Omdat 2015 een overgangsjaar betreft, bestem ik een
hoger percentage van de groei dan het afgelopen jaar als herverdelingsmiddelen.
Ik verzoek u mij eind mei 2015 te adviseren over de inzet van deze herverdelingsmiddelen.
Langer thuis 2015: In de contracteerruimte 2015 is een korting van € 510 miljoen
verwerkt vanwege het extramuraliseren van de zorg voor nieuwe cliënten in de
‘lage’ zzp’s. Cliënten krijgen sinds 1 januari 2012, respectievelijk 1 januari 2013
1

De bedragen in de toelichting zijn afgerond op veelvouden van € 5 of 10 miljoen. Het totale kader is gebaseerd op de onafgeronde bedragen.

Pagina 3 van 6

geen indicatie meer voor VV 1 t/m 3 of VG 1 t/m 2. De extramurale zorg komt in
2015 ten laste van gemeenten en verzekeraars, die hiervoor uiteraard
gecompenseerd worden. Zoals bekend, heeft deze maatregel geen effect op
bestaande cliënten met een (indicatie voor een) genoemd zorgzwaartepakket.
Zorgkantoren dienen de afbouw van deze capaciteit af te stemmen op het gebruik
van intramurale zorg zowel voor cliënten die nu in zorg zitten als voor cliënten met
een “laag” zzp die in 2015 in een instelling instromen. De contracteerruimte is
door VWS geraamd op basis van verwachte afbouw. De zorgkantoren worden
geacht om productie-afspraken te maken voor deze cliënten op basis hiervan. De
volumeontwikkelingen op het terrein van langer thuis zal ik met U, de
zorgkantoren en de zorgaanbieders nauwgezet monitoren. Daar wordt dit najaar
mee gestart. Indien zich afwijkingen van de ramingen voordoen die financiële
consequenties hebben dan zal ik het initiatief nemen om dat met genoemde
partijen te bespreken.

Directoraat Generaal
Langdurige Zorg
Directie Langdurige Zorg
Sturing, Financiering en
Informatie
Kenmerk
379985-121586-LZ

Extra manoeuvreerruimte in verband met langer thuis 2015
Het kabinet is zich ervan bewust dat de effecten van het langer thuis wonen
gebaseerd zijn op ramingen van de afbouw van vraag gedurende een heel jaar.
Daarbij geldt dat de afbouw van capaciteit geleidelijk gedurende het jaar zal
verlopen. Dit betekent dat de benodigde capaciteit aan het begin van 2015 dus
hoger is dan aan het einde van 2015. De zorgkantoren en de zorgaanbieders
maken derhalve productie-afspraken over een gemiddelde afname van capaciteit
over het gehele jaar, terwijl het daadwerkelijk aantal mensen met een “laag” zzp
op 1 januari 2015 nog hoger is. Gelet hierop wil ik het voor zorgkantoren mogelijk
maken om passende productieafspraken te maken met de zorginstellingen,
waarbij rekening wordt gehouden met deze geleidelijke daling van het aantal
mensen met een lage ZZP dat intramuraal verblijft. Daarom heb ik besloten om
een relatief groot deel van de groeimiddelen 2015 (namelijk € 140 miljoen) reeds
bij aanvang van 2015 beschikbaar te stellen. Daarnaast heb ik besloten om de
herverdelingsmiddelen over 2014 structureel beschikbaar te stellen. Hiervoor is
een extra bedrag van € 50 miljoen opgenomen in het macrokader voor 2015. Tot
slot stel ik in 2015 incidenteel een extra bedrag van € 65 miljoen beschikbaar
bovenop de genoemde groeiruimte. Met de genoemde extra middelen beschikken
zorgkantoren over voldoende middelen om invulling te geven aan de zorgplicht
aangaande genoemde cliënten.
Misschien ten overvloede wil ik U wijzen op dat de eerder voorgenomen
extramuralisering van de ZZP4 in de ouderenzorg en de VG3 in de
gehandicaptenzorg. Door vanaf 2015 extra middelen beschikbaar te stellen
kunnen de ouderen met ZZP4 en gehandicapten met ZZP VG3 die hun zorg willen
verzilveren in een instelling dat ook doen.
Normatieve huisvestingscomponent 2015: De normatieve
huisvestingscomponenten (NHC’s) zijn vanaf 2012 binnen de contracteerruimte
gebracht met inachtneming van de overgangsregeling NHC. De daarmee gemoeide
middelen worden aan de contracteerruimte toegevoegd. Nieuw is dat 50% van het
door u genormeerde bedrag aan inventariskosten (NIC’s) in 2015 binnen de
contracteerruimte gaan vallen.
Per saldo is in 2015 voor NHC’s en NIC’s een bedrag van € 600 miljoen
toegevoegd aan de contracteerruimte. Vanwege het langer thuis wonen van
cliënten is het aantal afgesproken zzp-dagen 2013 hoger dan het aantal dat in
2015 afgesproken zal worden. Naar rato van het lagere aantal dagen waarover de
normatieve huisvestingslasten in 2015 zal worden berekend, is het initiële bedrag
Pagina 4 van 6

van € 710 miljoen met € 110 miljoen verlaagd tot voornoemde € 600 miljoen.
Het totale bedrag aan NHC in 2015 wordt € 1.170 miljoen en voor de NIC’s € 130
miljoen. Vanwege de toename van het NHC-percentage tot 50% en de introductie
van voornoemd NIC-percentage verminderen in 2015 uiteraard de na te calculeren
huisvestingslasten buiten de contracteerruimte.
Verlaging zzp-tarieven 2015: In de brief aan de Tweede Kamer van 24 april 2013
betreffende het zorgakkoord 2013 is een oplopende taakstelling op de zzp’s
opgenomen. Als gevolg hiervan worden de zzp-tarieven in 2015 verlaagd met een
bedrag van € 40 miljoen.

Directoraat Generaal
Langdurige Zorg
Directie Langdurige Zorg
Sturing, Financiering en
Informatie
Kenmerk
379985-121586-LZ

Inkoopkorting 2015: Op 11 oktober 2013 is de Tweede Kamer geïnformeerd over
het begrotingsakkoord 2014. De contracteerruimte 2015 is conform dit akkoord €
30 miljoen lager omdat een efficiëntere inkoop van zorg mogelijk is. Deze
verlaging wordt verdeeld over de zorgkantoorregio’s op basis van het aandeel van
de zorgkantoren in de totale contracteerruimte.
Individueel aangepaste hulpmiddelen 2015: Ter bevordering van de kwaliteit
omvat de zorg individueel aangepaste hulpmiddelen voor cliënten die zorg met
verblijf met behandeling geleverd krijgen. Het gaat hierbij om individueel
aangepaste rolstoelen, orthopedisch schoeisel, orthesen en prothesen en
individueel aangepaste tilbanden. Er is een landelijk bedrag van € 120 miljoen
boven op het kader Wlz beschikbaar voor de aanschaf van deze individueel
aangepaste rolstoelen en hulpmiddelen. Ik verzoek u dit bedrag als geoormerkte
middelen boven het kader van de contracteerruimte te plaatsen. Dit bedrag is
exclusief de individueel aangepaste rolstoelen in de geriatrisch revalidatie zorg.
Hiervoor wordt in de Zvw 2015 een specifieke toerekening gemaakt en wordt
conform uw advies € 15 miljoen overgeheveld naar de Zvw. De instellingen vragen
deze hulpmiddelen aan bij het zorgkantoor, dat ook de rekening betaalt aan de
leveranciers van de hulpmiddelen. De kosten worden door de zorgkantoren
maandelijks bij u gemeld. Ik verzoek u deze kostenontwikkeling te monitoren.
Cliënten die verblijf zonder behandeling ontvangen en extramurale cliënten met
een verblijfsindicatie krijgen in 2015 nog geen aanspraak op mobiliteitshulpmiddelen. Dit geldt ook voor woningaanpassingen voor cliënten met een
verblijfsindicatie die thuis wonen. Voor het jaar 2015 wordt geregeld dat
gemeenten nog 1 jaar integraal verantwoordelijk blijven voor het verstrekken van
deze voorzieningen aan deze cliënten.
De bekostiging van de overige geoormerkte middelen buiten de contracteerruimte
2014 is in 2015 elders geregeld. De kosten die gemaakt worden op basis van de
beleidsregel innovatie behoren tot het kader van de contracteerruimte Wlz 2015.
Vervoer: In 2014 is voor vervoer € 25 miljoen structureel toegevoegd aan de
regionale contracteerruimte. Afgesproken is dat gemonitord werd of dit bedrag
voldoende was om de knelpunten op te lossen. U concludeert in uw mei-advies
2014 dat de structurele verhoging van de contracteerruimten voldoende is om de
tarieven voor vervoer te bekostigen.

Overige zaken:

Pagina 5 van 6

-

-

-

-

-

Ik verzoek u de reikwijdte van de beleidsregel verhuiskostenvergoeding te verbreden naar bewoners, die gedwongen worden te verhuizen in verband met het
sluiten van verzorgingshuizen als gevolg van het langer thuis blijven wonen
van mensen.
U kunt de in 2014 bestaande toeslagen voor instellingen voor Joodse en Indische bewoners beëindigen. De betrokken instellingen kunnen voor de toeslagen
2015 een subsidie bij VWS/DLZ aanvragen.
Het contracteren van zelfstandige zorgverleners zonder personeel blijft vooralsnog ook in de Wlz mogelijk, zij het zonder een geoormerkt bedrag. Deze
landelijke pilot wordt in het najaar van 2014 geëvalueerd. Dan zal ook bekeken
worden of deze meerwaarde biedt voor zorg die in de Wlz is geregeld. Op dit
moment richt de pilot zich voornamelijk op de functies verpleging en verzorging.
In de voorgaande jaren heb ik het voor de SGLVG-instellingen mogelijk gemaakt om met het zorgkantoor afspraken te maken voor ambulante behandeling van cliënten die elders met een indicatie voor een zzp in instellingen zijn
opgenomen. Ik verzoek de NZa per 1 januari 2015 een incidentele oplossing
voor 2015 te realiseren door een toeslag in de ZZP-bekostiging toe te voegen.
In de betaalfunctie bij de contracteerruimte zal geen wijziging worden aangebracht in 2015. Het CAK zal deze functie blijven uitvoeren en de circulaire van
het Zorginstituut Nederland over de bevoorschotting van de Wlz-uitgaven
wordt niet aangepast.

Directoraat Generaal
Langdurige Zorg
Directie Langdurige Zorg
Sturing, Financiering en
Informatie
Kenmerk
379985-121586-LZ

Tot slot
In mijn aanwijzing, die ik dit najaar – na besluitvorming van het kabinet en de
voorhang - aan u zal sturen, zal ik u opdragen prestaties en tarieven vast te
stellen voor zorg in natura. Daarnaast verzoek ik u, daar waar bij de nacalculatie
mocht blijken dat de aanvaardbare kosten lager zijn dan de opbrengsten,
waardoor u een negatief sluittarief zou dienen vast te stellen, op grond van artikel
56b van de Wmg ambtshalve een vereffeningbedrag vast te stellen dat door het
zorgkantoor in rekening kan worden gebracht bij de betrokken zorgaanbieder.
Ik verzoek u mij eind mei 2015 te informeren over de ontwikkelingen in de
contracteerruimte 2015 en het plafond en de regionale ruimtes voor het
persoonsgebonden budget 2015. U doet dit in relatie tot de ontwikkeling in de
indicaties en betrekt daarbij het Centrum Indicatiestelling Zorg.
Ik verzoek u tevens de ontwikkeling van de uitgaven binnen de geoormerkte
ruimte voor hulpmiddelen te betrekken bij uw advies betreffende de aanwending
van herverdelingsmiddelen.
Hoogachtend,
de staatsecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport

drs. M.J. van Rijn

Pagina 6 van 6