Ministerie van Financién

N

\

|
¥

i

\

|

Directie Financiéle

TER BESLISSING

Markten

Aan

|

de minister

/
v

Persoonsgegevens

N ofa

NO Non-paper fraudeartikelen PSR

Aanleiding
e
Op 28 juni jl. publiceerde de Europese Commissie een voorstel voor een
verordening betreffende betaaldiensten, de Payment Services Regulation
(hierna: PSR)
e
Belangrijk onderdeel het voorstel is een aantal maatregelen om fraude in het
betalingsverkeer tegen te gaan. Vanwege de raakvlakken van deze
verordening met de (strafrechtelijke) bestrijding van (online) fraude in het
betalingsverkeer, is het non-paper opgesteld samen met het ministerie van

Datum
20 noyamber2022
Notanummer
2023-0000263041

Sinan

2. Aanbiedingsbrief

J&V.

Op dit moment missen er elementen in de verordening die van belang zijn
aanpak van fraude in het betalingsverkeer. Het non-paper is bedoeld
om deze elementen te agenderen voor de onderhandelingen die kortgeleden
zijn gestart op Raadswerkgroepniveau.

voor de

Beslispunten
1.

Gaat u akkoord met de inhoud van het non-paper en daarmee met verzending
naar

het Spaanse Voorzitterschap ter verspreiding in de Raadswerkgroep?

Gelet op de onderwerpen die aan bod komen in het non-paper (bestrijding
van

fraude en gegevensdeling in dit kader) zou ons advies zijn om de brief of

gezamenlijk, of door de minister van J&V, mede namens u, naar de Kamer te
(laten) sturen. De minister van J&V is echter van mening dat de brief door u
moet wordt verstuurd, mede namens J&V, omdat de PSR-onderhandelingen
door FIN worden getrokken. Indien u daarmee akkoord gaat, dan vragen wij u
om de aanbiedingsbrief (bijlage 2) te ondertekenen.
Kernpunten
Zoals gesteld in het BNC-fiche! voor PSR is het kabinet positief over de

voorstellen in de verordening om fraude in het betalingsverkeer te voorkomen
en

tegen te gaan.

In het non-paper wordt benadrukt dat private partijen zoals
betaaldienstverleners een

1

belangrijke verantwoordelijkheid hebben om

Fiche 2: Herziene richtlijn en verordening betaaldiensten (PSD3 en PSR) |

Richtlijn | Rijksoverheid.nl

Pagina 1 van 3

0001

consumenten te beschermen tegen criminaliteit die via hun

platformen
plaatsvindt.
Gegeven het doel van de verordening om frauduleuze betalingen terug te
dringen, ziet Nederland een aantal punten waarop de verordening aan
effectiviteit kan winnen in het detecteren en voorkomen van fraude en

punten

waarop de relatie met en waarborgen uit de Algemene Verordening

Gegevensbescherming (AVG) verduidelijkt kunnen worden.
De inhoud van het non-paper past in grote lijnen bij de aandachtspunten van
het BNC-fiche, zoals transactiemonitoring en gegevensuitwisseling in het
kader van fraudebestrijding, de positie van de vermoedelijke fraudeur en de
aansprakelijkheid van banken bij bankhelpdeskfraude.
Het non-paper is informeel op werkniveau besproken met de Autoriteit
Persoonsgegevens (AP) vanwege de component gegevensuitwisseling. De AP
lijkt zich in de denkrichting van het non-paper te kunnen vinden waar het
verduidelijking van waarborgen uit en samenhang met de AVG betreft. De AP
is wel kritisch over het cross-sectoraal delen van persoonsgegevens tussen
banken en telecomaanbieders. Het Commissievoorstel bevat nu een vage en

onduidelijke bepaling op dit terrein. In het non-paper vraagt Nederland wat
deze samenwerking precies inhoudt, omdat onduidelijk is of dat ook het delen
van persoonsgegevens behelst. Nederland stelt daarbij wel dat sommige
informatie, waarover telecombedrijven beschikken, nuttig kan zijn in de
opsporing van fraude, zoals informatie over IP-adressen vanaf waar de fraude
heeft plaatsgevonden of andere niet-persoonsgegevens.

Toelichting
Transactiemonitoring
Transactiemonitoring is essentieel voor betaaldienstverleners om fraude te
detecteren en tegen te houden. Het gaat hierbij om een andere soort
transactiemonitoring dan die plaatsvindt om witwassen en
terrorismefinanciering tegen te gaan (en waarop de AP eerder dit jaar veel
kritiek had). Om de uitwerking van transactiemonitoring in het voorstel
daadwerkelijk effectief te laten zijn, stelt Nederland voor om te verduidelijken
dat de informatie die uit fraudetransactiemonitoring komt ook gebruikt kan
worden voor andere doeleinden binnen de opsporing van mogelijke fraude,
zoals onderzoek naar fraude door de politie en het vaststellen van
aansprakelijkheid richting de consument. Daarnaast is transactiemonitoring
gebaat bij informatie uit andere bronnen, bijvoorbeeld van elektronische
communicatiedienstverleners in geval van bankhelpdeskfraude (immers,
daarbij wordt het slachtoffer tegelijkertijd benaderd via de
telefoon/mail/Whatsapp terwijl er mogelijk frauduleuze transacties
plaatsvinden).
Ook vraagt Nederland om verduidelijking van het gebruik van kunstmatige

intelligentie bij transactiemonitoring, aangezien er vanuit de AVG een aantal
verplichtingen gelden die nu niet duidelijk naar voren lijken te komen in de
verordening.
Delen van data
Het voorstel bevat de mogelijkheid voor betaaldienstverleners om gegevens
uit te wisselen met andere betaaldienstverleners met wie zij een

overeenkomst hebben om data te kunnen delen. Nederland stelt voor om te

Pagina 2 van 3

0001

verduidelijken welke data betaaldienstverleners met elkaar mogen delen met
het oog het voorkomen en detecteren van fraude (netwerken). Daarnaast
stelt Nederland voor om de relatie met de AVG in het voorstel te verstevigen,
omdat het gaat om het delen van persoonsgegevens van strafrechtelijke aard.
Ook stelt Nederland een aantal vragen over het delen van data op een

vrijwillige basis, het doen van aangifte van fraude door betaaldienstverleners
en de samenwerking met telecomaanbieders.
De positie van de mogelijke fraudeur
Het voorstel spreekt van maatregelen die betaaldienstverleners kunnen

treffen op het moment dat consumenten/klanten betrokken zijn bij
frauduleuze betalingen. Nederland benadrukt dat het belangrijk is dat
wanneer er

relatief vergaande maatregelen worden getroffen door de

betaaldienstverlener, zoals het delen van persoonsgegevens of het beéindigen
bepaalde diensten, er wel eerst gedegen onderzoek moet plaatsvinden

van

door de betaaldienstverlener naar de fraude.
Daarnaast vraagt Nederland om te bespreken hoe de juridische positie van de

mogelijke fraudeur beter beschreven kan worden in het voorstel. Het gaat dan
bijvoorbeeld om transparantie in besluitvorming en toegang tot
klachtenprocedures.
Aansprakelijkheid van de betaaldienstverilener richting de klant
Het voorstel bevat een procedure waarbij betaaldienstverleners schade na
bankhelpdeskfraude vergoeden richting de klant en onder welke
omstandigheden dit kan gebeuren. Nederland geeft aan dit een belangrijke
procedure te vinden en doet het voorstel om deze procedure niet helemaal
dicht te regelen. Dit vanuit de positieve ervaring die Nederland heeft met het
Coulancekader, waarin de grootbanken al schade vergoeden en waarbij
nadrukkelijk de omstandigheden van het geval worden gewogen.
Communicatie
n.v.t.

Politiek/bestuurlijke context
EU-krachtenveld

Internationaal/diplom. belang

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

Bij openbaarmaking wordt de informatie over het EU krachtenveld gelakt omdat
dit informatie bevat over de posities van andere lidstaten die nog niet openbaar
is.

Pagina 3 van 3

0001