> Retouradres: Postbus 16164 | 2500 BD | Den Haag

NCTV
t.a.v. de heer P.J. Aalbersberg
Postbus 20350
2500 EJ DEN HAAG

Bezoekadres:
Bezuidenhoutseweg 30
2594 AV Den Haag
T 088 9846 300
www.scp.nl

Ons kenmerk
SCP-2021/2390

Datum
11 augustus 2021
Onderwerp Sociaal m aatschappelijke reflectie m ogelijke m aatregelen Covid-19

Correspondentie uitsluitend
richten aan het
retouradres met vermelding
van de datum en het
kenmerk van deze brief.

Geachte heer Aalbersberg,
Ter voorbereiding op de besluitvorming in de MCC19 heeft u ons verzocht te
reflecteren op m ogelijke versoepelingen van m aatregelen en daarbij m ogelijke
uitvoeringsproblemen of andere belangrijke afwegingen die van belang zijn in
kaart te brengen. Het gaat daarbij om voorwaardelijk loslaten van de 1,5 m eter
m aatregel, het opheffen van de beperkingen in het onderwijs en het versoepelen
van de m aatregelen van 9 juli 2021 betreffende horeca. We schetsen u de m eest
zwaarwegende maatschappelijke effecten op een aantal onderdelen en thema’s,
zonder deze af te zetten tegen besmettingsrisico’s. 1 Het wegen van
epidemiologische effecten (op basis van het OMT advies) ten opzichte van
m aatschappelijke effecten (op basis van dit advies) is een politieke weging.
Loslaten beperkingen in het onderwijs
•

Het kunnen volgen van fysiek onderwijs en bezoeken van stageplekken
kan niet alleen bijdragen aan m entaal welbevinden bij scholieren en
studenten, m aar ook de leeropbrengst en sociale vaardigheden
bevorderen.

Op basis van de inzichten uit onderzoek in de achterliggende periode, waaruit is
gebleken dat in de periode van de tweede lockdown onder jongeren onder m eer
het sociaal en psychische welbevinden sterk onder druk is kom en te staan, is het
van belang de sociale en psychische im pact op deze groep zwaar te laten wegen
in de besluitvorming.

1 Belangrijkste bronnen:

SCP Dossier maatschappelijke effecten corona ;
RIVM gedragsunit Welbevinden en leefstijl | RIVM
TNO (2021) DE IMPACT VAN DE COVID-19 PANDEMIE OP WERKNEMERS Stand van Zaken in
2020
Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (2021) Thuiswerken tijdens en na de coronacrisis. Een
overzicht van drie metingen met het Mobiliteitspanel Nederland (MPN).
1

11 augustus 2021
Ons kenmerk
SCP-2021/2390

Vervallen thuiswerkadvies
•

Er zijn verschillende onderzoeken gedaan naar het aandeel van de
werkenden dat thuiswerkt. Het percentage verschilt per onderzoek en
hangt sam en m et de onderzoekspopulatie. Het aandeel dat (deels)
thuiswerkt varieert tussen circa 40% en 73%.

•

Vooral hoger opgeleiden en m ensen met een kantoorbaan hebben goede
m ogelijkheden om thuis te werken.

•

Binnen de groep die thuis kan werken daalde het aandeel van de werktijd
dat thuis wordt gewerkt van 76% in januari naar 63% in juni (RIVM,
coronadashboard). Het draagvlak voor thuiswerken daalde in dezelfde
periode van 86% naar 64%.

•

Onderzoek van TNO laat zien dat, net als voor de COVID-19 pandem ie,
een substantieel deel van de thuiswerkers in 2020 last had van
gezondheidsklachten; 38% gaf aan last te hebben van klachten aan de
nek-, schouder, elleboog of pols, 17% kam pte m et burn-out klachten en
14% voelde zich sterk eenzaam . Toch is driekwart van de thuiswerkers
tevreden met het leven.

•

Het thuiswerkadvies loslaten betekent niet dat er terug wordt gegaan naar
de oude situatie. Uit onderzoek van TNO blijkt dat bijna 1 op de 4
thuiswerkers ook na de crisis grotendeels thuis wil blijven werken.
Daarnaast wil 43% thuiswerken combineren met werken op locatie.

Op basis van deze inzichten is het van belang rekening te houden m et de soms
beperkte mogelijkheden en m ogelijke (gezondheids)klachten die voor sommigen
optreden bij langdurig en/of structureel thuiswerken.
Verruimen horecabezoek en evenementen
•

Vrijetijdsbesteding draagt bij aan ontplooiing, ontspanning, ontmoeting,
ondersteuning en onderscheiding, en kan er juist in tijden van tegenslag
enorm toe doen.

•

Het verder verruim en van deelname en bezoek aan culturele activiteiten,
evenementen, horecabezoek en andere locaties biedt m ensen meer
m ogelijkheden voor activiteiten buitenshuis. Een groep m ensen heeft daar
sterke behoefte aan. Het verruim en van m ogelijkheden hiervoor kan een
bijdrage zijn aan een verbetering van hun (fysieke en m entale)
welbevinden.

•

Er zijn veel zorgen over de m entale gevolgen van de crisis voor jongeren
en jongvolwassenen. Bij hen zagen we tijdens de lockdowns een afnam e
in het psychisch welbevinden en toename van eenzaam heid. Contacten
(face to face) m et leeftijdsgenoten zijn juist voor hen belangrijk en dragen
bij aan de ontwikkeling van hun identiteit. Jongeren vorm en een
belangrijke doelgroep van horeca, entertainment en evenementen en een
verruim ing van de m ogelijkheden voor bezoek daaraan draagt ook bij aan
hun m ogelijkheden voor ontmoeting met leeftijdsgenoten.

Pagina 2 van 3

11 augustus 2021
Ons kenmerk
SCP-2021/2390

Op basis van deze inzichten is het van belang rekening te houden m et de
belangrijke m aatschappelijke, culturele en economische waarde van horeca en
evenementen. Een oproep tot verantwoord gedrag is uiteraard van belang, ook
richting jongeren, m aar voorkom dat m ensen groepsgewijs de schuld krijgen bij
optredende virusuitbraken.
Advies
Sam envattend en in overeenstemming met eerdere adviezen adviseert het SCP
het kabinet de genoemde aandachtspunten en m aatschappelijke effecten van de
m aatregelen Covid-19 m ee te wegen in de besluitvorming en ook helder te
com municeren dat deze afweging is gemaakt. Tot slot adviseert het SCP om de
effecten van eerdere versoepelingen in het oog te houden, en m ede in het belang
van draagvlak in de sam enleving `jojobeleid’ van aanscherpen en versoepelen
van m aatregelen te voorkomen.
We zijn uiteraard bereid tot een nadere toelichting op onze aandachtspunten en
op het advies.

Met vriendelijke groet,

Prof. dr. Kim Putters
Directeur Sociaal en Cultureel Planbureau

Pagina 3 van 3