Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

31 066

Belastingdienst

Nr. 308

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 oktober 2016
In het AO Ecofin van 29 september 2016 (Kamerstuk 21501–07, nr. 1401)
heb ik uw Kamer toegezegd dat ik uw Kamer informeer over mogelijke
linken van Nederlandse bedrijven met btw-carrouselfraude en terrorrismefinanciering in de door de heer Omtzigt genoemde Deense en Italiaanse
zaak. Het bestrijden van financiering van terrorisme is een van de
belangrijke aandachtsgebieden van de FIOD. Over de btw-carrouselfraude
heb ik regelmatig met uw Kamer gesproken, voor het laatst op
29 september 2016. Ik heb eerder aangegeven dat een link tussen
bepaalde btw-carrouselfraudes en terrorismefinanciering voor de hand
ligt. Als de FIOD een signaal ontvangt dat sprake is van terrorismefinanciering, wordt hier vanzelfsprekend zeer zorgvuldig naar gekeken.
Datzelfde geldt voor signalen met betrekking tot btw-carrouselfraude. Het
is mogelijk dat beide signalen elkaar raken. Tot op heden is uit afgeronde
FIOD-onderzoeken naar btw-carrouselfraude echter niet gebleken dat er
een link is met terrorismefinanciering.
Op dit moment lopen er acht btw-carrouselonderzoeken bij de FIOD en
talloze boekenonderzoeken naar btw-carrouselfraude bij de Belastingdienst. Over lopende zaken van de FIOD en de Belastingdienst en dus ook
over specifieke bedrijven, waaronder Nederlandse bedrijven, doe ik echter
geen uitspraken. Dergelijke uitlatingen zouden deze onderzoeken kunnen
frustreren. Verder verbiedt ook de fiscale geheimhoudingsverplichting van
art. 67 AWR mij om uitspraken te doen over individuele belastingplichtigen.
Ik wil wel benadrukken dat btw-carrouselfraude een belangrijk probleem
vormt en hierop gericht wordt gehandhaafd en opgespoord. De Belastingdienst, inclusief de FIOD, werken hier hard aan. Het gaat bij deze fraude
om heel veel geld, naar de laatste schattingen van de Europese
Commissie om € 50 miljard per jaar in de hele EU. Belangrijk bij dit soort
fraude is dat 80% van dit verlies wordt veroorzaakt door criminele
organisaties. De Europese Rekenkamer wijst hierop in haar verslag («De
aanpak van intracommunautaire btw-fraude: er zijn meer maatregelen

kst-31066-308
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 066, nr. 308

1

nodig» van maart 2016). Waar het geld dat hiermee wordt buitgemaakt
precies naar toe gaat, is niet eenvoudig te achterhalen. Daarbij wijst de
Rekenkamer ook op het weer herinvesteren van dit geld ter financiering
van allerhande criminele activiteiten. Europol heeft op basis van een
dreigingsevaluatie van ernstige en georganiseerde criminaliteit prioriteitsgebieden benoemd, waaronder intracommunautaire btw-carrouselfraude.
De handhaving en opsporing betreft overigens niet alleen de zogenoemde
ploffers, maar ook de zogenoemde buffers, die worden geplaatst in de
schakels tussen de (rechts)personen die onrechtmatig geld uit de schatkist
(willen) nemen.
De bestrijding van btw-fraude is voor mij dan ook een speerpunt.
Nederland was en is koploper in de aanpak van die fraude. Zo was
Nederland mede-initiatiefnemer voor de oprichting van Eurofisc waarin
nu snel nieuwe trends en informatie op het gebied van fraude Europees
worden uitgewisseld. In 2009 hebben we nadat er iets mis bleek in de
handel met CO2-emissierechten andere lidstaten gewaarschuwd en
geïnformeerd. Toen op Europees niveau geen snelle maatregel te
verwachten was heeft Nederland, evenals Frankrijk en het Verenigd
Koninkrijk, snel zelf nationaal maatregelen genomen waardoor er geen
btw meer verloren gaat in die landen. Dit kreeg navolging in meer
lidstaten en heeft de Europese Commissie aangezet om met voorstellen te
komen voor een gelijksoortige Europees brede maatregel die binnen 6
maanden tijd door de lidstaten is aanvaard. Zo is dus Europees breed een
oplossing geboden om de btw-carrouselfraude met CO2-emissierechten
effectief te bestrijden.
Verder heb ik het EU-voorzitterschap gebruikt om verbeteringen in de
fraudebestrijding te agenderen en de lidstaten meegekregen om snel te
gaan werken met slimmere detectiemethoden (TNA-it-tool). Door middel
van deze tool is de Belastingdienst in staat btw-fraude veel sneller op te
sporen. Soms wel in drie dagen in plaats van drie maanden. De focus van
de Belastingdienst en de FIOD liggen nadrukkelijk op het zo spoedig
mogelijk detecteren van de fraudeurs en fraudenetwerken om btw-verlies
te voorkomen of mogelijk te stoppen. De FIOD werkt zowel administratief
(bijvoorbeeld Eurofisc, Benelux, etc) als in strafrechtelijke zin intensief
samen met andere landen. In het strafrecht moet u denken aan het
uitvoeren van wederzijdse rechtshulpverzoeken en het samenwerken in
gemeenschappelijke opsporingsteams (JIT’s). Daarnaast vindt waar
mogelijk opsporing en vervolging van de daders plaats. Dat gebeurt in
een goede samenwerking met het Openbaar Ministerie.
Ik hoop hiermee uw Kamer voldoende te hebben geïnformeerd.
De Staatssecretaris van Financiën,
E.D. Wiebes

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 066, nr. 308

2