Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 381

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 27 mei 2020
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de brief van 7 april 2020 over COVID-19
Update stand van zaken (Kamerstuk 25 295, nr. 219).
De vragen en opmerkingen zijn op 17 april 2020 aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport voorgelegd. Bij brief van 26 mei 2020
zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Lodders
De adjunct-griffier van de commissie,
Krijger

kst-25295-381
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

1

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties en reactie van de
Minister
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van paragraaf 11 «Financiën in de zorg« uit de brief COVID-19 Update
stand van zaken (Kamerstuk 25 295 nr. 219), over de maatregelen die
zorgverzekeraars momenteel nemen om zorgverleners en de verschillende zorgsectoren overeind te houden. Zij hebben hierbij nog enkele
vragen.
1.
De leden van de VVD-fractie vinden het optreden van de zorgverzekeraars
in de crisis rondom het coronavirus bewonderenswaardig. De inzet van de
zorgverzekeraars om de continuïteit van de zorg te waarborgen op korte
en op lange termijn stemt hen positief. Van 1 maart tot 1 juni 2020 willen
zorgverzekeraars de zorgaanbieders die in financiële problemen dreigen
te komen ondersteunen door middel van een liquiditeitsbijdrage of een
continuïteitsbijdrage. Is de Minister in gesprek met zorgverzekeraars over
het matchen van de trajecten omtrent de bijdragen vanuit de steunmaatregelen en het in de toekomst weer opstarten van de reguliere zorg? Hoe
wordt nagedacht over de transitie van het noodsteunpakket van de
zorgverzekeraars naar het weer opstarten van de reguliere zorg?
A:
Uiteraard ben ik in gesprek met de zorgverzekeraars over de steunmaatregelen, daarin wordt ook de relatie gelegd met het opstarten van zorg,
maar ook met het zoveel als mogelijk doorleveren van de reguliere zorg.
De NZa is, in overleg met mij en partijen, al bezig om te kijken hoe de
reguliere zorg weer kan worden opgestart en op verscheidene plekken
gebeurt dit ook al. Het steunpakket en de transitie staan dan ook niet los
van elkaar maar worden juist tezamen bekeken. Voor de continuïteitsbijdrage geldt dat deze niet hoeft te worden terugbetaald maar bij
vaststelling van de voorlopige continuïteitsbijdrage wordt wel rekening
gehouden met de reguliere productie gedurende de maanden dat deze
van toepassing is. Ook de eventuele hogere productie daarna wordt deels
verrekend met de continuïteitsbijdrage.
2.
De maatregelen die zorgverzekeraars getroffen hebben, gelden voor zowel
gecontracteerde als ongecontracteerde zorgaanbieders, zo lezen de leden
van de VVD-fractie. Kan de Minister aangeven wat de verhouding is
tussen het aantal gecontracteerde en het aantal ongecontracteerde
zorgaanbieders dat reeds gebruik heeft gemaakt van de steunmaatregelen? Kan hij tevens deze verhoudingen enige tijd nadat de maatregelen
van kracht zijn gegaan opnieuw inzichtelijk maken?
A:
In hun brief van 5 april jl. hebben zorgverzekeraars aangegeven dat
zorgaanbieders in bepaalde branches die écht niet kunnen wachten tot
mei omdat de financiële nood hoog is, onder bepaalde voorwaarden
vanaf 14 april jl. (gecontracteerde zorgaanbieders) en vanaf 22 april jl.
(niet-gecontracteerde zorgaanbieders) gefaseerd een vooruitbetaling
konden aanvragen op de continuïteitsbijdrage. Hieronder ziet u de
aantallen zorgaanbieders die een aanvraag hebben ingediend of
toegekend hebben gekregen. De vooruitbetalingsregeling is gesloten
op vrijdag 8 mei jl. Zorgaanbieders kunnen vanaf 15 mei gefaseerd de
continuïteitsbijdrage aanvragen. Deze fasering wordt momenteel
uitgewerkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

2

Sector

Aantal

Aantal

Gecontracteerd

Ongecontracteerd

Fysiotherapie
Mondzorg
Overige sectoren

1.135
139
325

37
353
34

Totaal geaccepteerde contracten/ingevulde vragenlijsten

1.599

424

3.
De leden van de VVD-fractie lezen dat zorgverzekeraars vanaf mei aan
zorgaanbieders een continuïteitsbijdrage aanbieden om financiële
problemen op te vangen die ontstaan door het wegvallen van de zorg aan
hun patiënten. Die bijdrage staat open voor gecontracteerde en ongecontracteerde aanbieders. Gelet op de uitzonderlijke situatie begrijpen deze
leden dit. Hoe kan de Minister bevorderen dat na de coronacrisis
afspraken over kwaliteit, doelmatigheid en betaalbaarheid ook met
ongecontracteerde zorgaanbieders kunnen worden gemaakt? Dat is
relevant omdat zorggeld nu ingezet zal worden om ook ongecontracteerd
zorgaanbod in stand te houden, waarvan bekend is dat deze over het
algemeen minder doelmatig is en minder transparant is over de kwaliteit
van zorg. Het is een brede wens om contractafspraken tussen zorgaanbieders en zorgverzekeraars te bevorderen en het is bekend dat een heel
aantal (kleinere) aanbieders dat nu geen contract heeft, dat wel graag zou
willen.
A:
In mijn brief van 9 november 20181 is uiteengezet welke maatregelen het
kabinet neemt om contractering van zorg te bevorderen en om
niet-gecontracteerde zorg tegen te gaan. Afspraken over goede,
betaalbare en toegankelijke zorg worden in de regel vastgelegd in
contracten tussen verzekeraars en aanbieders. In mijn brief van
9 november 2018 heb ik aangegeven dat zowel de zorgaanbieder als de
zorgverzekeraar contractsvrijheid hebben. De zorgplicht begrenst de
contractsvrijheid van de zorgverzekeraar: hij moet voldoende zorgaanbieders contracteren om aan zijn zorgplicht te kunnen voldoen. Tegelijk
geldt ook dat hij niet meer zorgaanbieders hoeft te contracteren dan
noodzakelijk.
In de Hoofdlijnenakkoorden 2019–2022 voor de Wijkverpleging2en
GGZ3hebben partijen afspraken gemaakt om het contracteerproces sterk
te verbeteren en de inspanningen die zorgverzekeraars daarvoor moeten
leveren, zodat het voor meer partijen een voorkeursoptie wordt om voor
een contract te kiezen. Niet als doel op zich, maar om te borgen dat
noodzakelijke zorg voor alle mensen beschikbaar, van goede kwaliteit en
betaalbaar is. Partijen inclusief het kabinet beschouwen het als ongewenst
dat de afgelopen jaren, met name in de sectoren wijkverpleging en GGZ,
de omvang van de niet-gecontracteerde zorg is toegenomen.
In deze hoofdlijnenakkoorden is tevens afgesproken dat de NZa deze
afspraken zal monitoren. Op 10 april jl. heb ik u de laatste monitors van de
NZa over het contracteerproces in de wijkverpleging en de GGZ4
toegezonden met de toezegging dat ik later met een beleidsreactie kom op
1

Kamerstuk 29 689, nr. 941.
Kamerstuk 29 689, nr. 911.
Kamerstuk 25 424, nr. 420.
4
Aangeboden aan de Tweede Kamer bij brief van de Minister voor medische zorg d.d. 10 april
2020, Kamerstuk 32 620, nr. 261.
2
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

3

de monitors. Daarin zal ik ook ingaan op de positie van kleine(re)
aanbieders. Hierop vooruitlopend komt uit de monitors naar voren dat het
contracteerproces geleidelijk verbetert. Zo is voor het eerst sinds 2017
meer dan de helft van de aanbieders in de wijkverpleging tevreden over
het contracteerproces. Ook in de ggz gaat het proces van contractering
beter dan in 2019. Maar er zijn ook nog verbeteringen mogelijk en nodig,
zowel op het proces van contractering als op de inhoud van de contracten.
In de hoofdlijnenakkoorden Wijkverpleging en GGZ is de afspraak
gemaakt dat als het aandeel niet-gecontracteerde zorg ondanks de
inspanningen niet daalt, (na een gezamenlijke analyse van aard en
oorzaak) verdergaande aanpassingen in wet- en regelgeving noodzakelijk
zijn om het onderscheid tussen de vergoeding van niet-gecontracteerde
versus gecontracteerde zorg te verhelderen dan wel te versterken. Er is
nog geen daling zichtbaar ten opzichte van het referentiejaar.
Zoals ik eerder aan uw Kamer heb aangegeven, doe ik een wetsvoorstel
hieromtrent binnenkort aan uw Kamer toekomen.
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie maken graag van de mogelijkheid gebruik
een aantal verduidelijkende vragen te stellen over dit deel van genoemde
brief (paragraaf 11).
4.
De leden van de CDA-fractie begrijpen van aanbieders dat zij veel
papieren moeten overleggen dan wel aan extra eisen moeten voldoen om
in aanmerking te komen voor de continuïteitsbijdrage. Hoe weegt de
Minister deze stellingname van de instellingen en kan hij hier eens op
reflecteren? Tevens horen genoemde leden van grote instellingen die voor
meerdere zorgverzekeraars en gemeenten werken dat zij met elke
zorgverzekeraar en elke gemeente apart moeten overleggen c.q. afspraken
moeten maken. Kan de Minister hier zorgen voor een meer eenduidig
beleid?
A:
De afgelopen periode is voor de verschillende domeinen de uitwerking ter
hand genomen van regelingen om de extra kosten die zorgaanbieders
maken als gevolg van de coronacrisis te compenseren en om de financiële
zorgen die zorgaanbieders als gevolg van de crisis ervaren zo veel
mogelijk weg te nemen. De nadere uitwerking van onder andere de wijze
waarop gemaakte kosten moeten worden verantwoord, is momenteel
gaande. Dat gebeurt in samenspraak met onder andere vertegenwoordigers van in de verschillende domeinen opererende zorgaanbieders.
Zorgverzekeraars hebben afgesproken zoveel mogelijk een uniforme
methode te hanteren. Van belang hierbij is het vinden van de juiste
balans: verantwoording in enige vorm en mate is vanzelfsprekend nodig
maar er moet zeker ook oog zijn voor de administratieve lasten die als
gevolg hiervan bij zorgaanbieders kunnen optreden. In de gesprekken
hierover met alle hierbij betrokken partijen maak ik mij sterk om die
balans zo goed mogelijk te vinden. Een specifiek aandachtspunt daarbij is
het feit dat aanbieders met een zorgaanbod dat onder meerdere
domeinen valt met verschillende verantwoordingsregimes te maken
krijgen. Dat gold ook vóór de coronacrisis voor deze groep aanbieders
maar dat neemt niet weg dat ik mij inspan om waar mogelijk eenduidigheid in de verantwoordingsregimes na te streven en andere partijen
oproep om dat ook te doen.
5.
De leden van de CDA-fractie lezen dat de Minister stelt dat een belangrijke
voorwaarde is om in aanmerking te komen voor de continuïteitsbijdrage-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

4

regeling dat de zorgaanbieder geen aanspraak maakt op relevante
rijksregelingen in het kader van de coronacrisis (behalve eventueel voor
het deel omzetdaling dat mogelijk resteert na aftrek van de vergoeding
door de regeling van zorgverzekeraars).
Genoemde leden begrijpen deze zienswijze, maar vragen aan de Minister
hoe wordt omgegaan met de samenloop van de regelingen. Zijn de
zorgverzekeraars of de Minister voornemens dit te controleren? Hoe gaan
zij dit doen?
A:
In hun brief van 5 april jl. hebben zorgverzekeraars de zorgaanbieders
geïnformeerd over de continuïteitsbijdrage–regeling. Zorgverzekeraars
hebben in deze brief aangegeven dat deze regeling open zal staan voor
alle zorgaanbieders (met of zonder zorgcontract) die zorg verlenen die valt
onder de basisverzekering of de aanvullende zorgverzekering en die
voldoen aan de nog uit te werken voorwaarden. In deze brief staat ook
vermeld: «Een belangrijke voorwaarde om in aanmerking te komen voor
deze regeling is dat de zorgaanbieder geen aanspraak maakt op relevante
Rijksregelingen in het kader van de coronacrisis, behalve voor het deel
omzetdaling dat mogelijk resteert na aftrek van de vergoeding door de
regeling van zorgverzekeraars.»
Zorgaanbieders kunnen dus net als andere ondernemers ook gebruik
maken van de Rijksregelingen, als zij aan de voorwaarden van de
betreffende regelingen voldoen. Belangrijk hierbij is wel dat de financiële
afspraken met zorginkopers voorliggend zijn aan de Rijksregelingen,
hetgeen betekent dat zorgaanbieders worden geacht zich in eerste
instantie te wenden tot deze zorginkopers en met hen te bezien of zij
financiële ondersteuning kunnen krijgen. Dit is ook relevant voor een
beroep op (een van) de Rijksregelingen, daarbij moet een zorgaanbieder
immers onder meer een adequate inschatting geven van het voorziene
omzetverlies. De ondersteuning vanuit een zorginkoper dempt het
omzetverlies en moet worden meegenomen bij een aanvraag voor (een
van) de Rijksregelingen. Doet een zorgaanbieder dit niet of niet adequaat
dan leidt dit op een later moment tot (forse) verrekeningen van de
ontvangen bijdrage vanuit (een van) de Rijksregelingen.
6.
Een groep mensen krijgt nu bijstand via de gemeente, indien zij als zzp-er
in de zorg werken. De leden van de CDA-fractie vragen of dat samen zou
kunnen vallen met de continuïteitsbijdrage van zorgverzekeraars. Hoe
wordt hier mee omgegaan?
A:
Er zijn afspraken gemaakt met zorginkopers (zorgverzekeraars, zorgkantoren en gemeenten) over de ondersteuning van zorgaanbieders tijdens
de coronacrisis. Zorgaanbieders worden geacht zich voor ondersteuning
in eerste instantie te wenden tot deze zorginkopers en met hen te bezien
of zij financiële ondersteuning kunnen krijgen. Als dat niet het geval is, óf
als hiermee het inkomen onder het sociaal minimum blijft, kunnen
zelfstandige zorgaanbieders in aanmerking komen voor de Tijdelijke
overbrugginsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo), mits zij ook
voldoen aan alle andere voorwaarden voor deze regeling
(https://krijgiktozo.nl/).
Voor het indienen van een aanvraag kunnen zelfstandig ondernemers
vervolgens terecht bij hun woongemeente.
Voor zelfstandig ondernemers die reeds nu al gebruik maken van de Tozo
geldt dat als zij op een later moment nog ondersteuning van een
zorginkoper ontvangen zij dit conform de inlichtingenplicht moeten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

5

melden aan de woongemeente, deze ondersteuning kan immers van
invloed zijn op het recht op of de hoogte van de uitkering uit de Tozo.
7.
De leden van de CDA-fractie lezen dat Zorgverzekeraars Nederland een
drempelbedrag van 250 euro gaat hanteren. Kan de Minister toelichten
waarom voor dat bedrag gekozen is?
A:
De verzekeraars hebben gekozen voor een drempelbedrag omdat de
regeling administratief complex is en daarmee ook duur is in de
uitvoering. Een drempelbedrag zorgt ervoor dat verzekeraars niet voor
kleine bedragen moeten gaan uitkeren. Zorgverzekeraars hebben
inmiddels wel besloten de drempel te verlagen naar 50 euro. Dit vind ik
een goede zaak en vind ik redelijk. Uiteraard geldt deze drempel niet voor
de vergoedingen voor geleverde zorg.
8.
Genoemde leden vragen hoe over de informatie van de regelingen van de
zorgverzekeraars gecommuniceerd zal worden, met name richting de
individuele zorgverleners. Deze leden merken aan de vragen die zij krijgen
dat veel zorgverleners nog niet op de hoogte zijn van de plannen van de
zorgverzekeraars.
A:
ZN communiceert vooral via de brancheverenigingen en ook via hun
eigen website. Daarnaast communiceren individuele zorgverzekeraars ook
met zorgaanbieders over hoe de verschillende regelingen zijn uitgewerkt.
9.
Begrijpen de leden van de CDA-fractie het voorts goed dat de kosten voor
de continuïteitsbijdrage uit de reserves van de zorgverzekeraars komen?
Welke afspraken zijn hier met zorgverzekeraars over gemaakt?
A:
Zorgverzekeraars zullen de continuïteitsbijdrage betalen uit hun reguliere
middelen, dat zijn opbrengsten uit de nominale premie en vereveningsbijdragen en waar nodig ook uit hun reserves.
10.
De leden van de CDA-fractie vragen of door zorgverzekeraars begroot is
hoeveel in totaal nodig is om acute liquiditeitsproblemen bij zorgaanbieders te voorkomen. Welk bedrag is daar nu vanuit de reserves
beschikbaar voor gesteld? Kan de Minister aangeven wat dit kan gaan
betekenen voor de zorgverzekeringspremie die de verzekerde volgend jaar
(2021) aan zijn zorgverzekeraar moet betalen? Voorts vragen genoemde
leden of inzichtelijk is hoeveel financiële middelen gereserveerd zijn voor
de uitgestelde «normale» ziekenhuiszorg, huisartsenzorg enzovoorts die
in de komende periode ook weer opgepakt dienen te worden? Hoe wordt
in dit verband omgegaan met de risicoverevening in dit lopende jaar en
volgend jaar?
A:
Een deel van de zorgaanbieders kan in liquiditeitsproblemen komen
omdat zij geen of veel minder zorg kunnen verlenen dan normaal, terwijl
hun kosten doorlopen. Zorgverzekeraars gaan hier op twee manieren mee
om. Ten eerste hebben zorgverzekeraars afspraken gemaakt met
zorgaanbieders over het sneller declareren en uitbetalen van declaraties
voor verleende zorg. Ten tweede konden zorgaanbieders in bepaalde
branches onder bepaalde voorwaarden voorafgaand aan de continuïteits-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

6

bijdrage tot en met 8 mei jl. een vooruitbetaling aanvragen. Vanaf 15 mei
jl. kan inmiddels gefaseerd de continuïteitsbijdrage aangevraagd worden.
De continuïteitsbijdrage heeft tot doel de continuïteit van de zorg nu en
straks te borgen, en is een bijdrage die zorgaanbieders ontvangen die
door de crisis tijdelijk geen of weinig zorg kunnen leveren. Tegenover deze
continuïteitsbijdrage staat dat zorgverzekeraars voor inhaalzorg minder
dan het gebruikelijke tarief betalen. De steun aan zorgaanbieders leidt dus
niet bij voorbaat tot extra uitgaven en zijn door de zorgverzekeraars dus
ook niet apart begroot.
De coronacrisis gaat gepaard met een verandering in de zorgverlening.
Op de korte termijn vindt er minder reguliere zorgverlening plaats terwijl
er juist extra zorg aan COVID-19-patiënten is en extra kosten worden
gemaakt voor niet-COVID-19-patiënten zoals kosten voor persoonlijke
beschermingsmiddelen. Later in het jaar zal er waarschijnlijk extra
inhaalzorg zijn. Net als de zorgverlening zal daarmee de financiering
veranderen. Op korte termijn minder declarabele uren en een continuïteitsbijdrage. Later in het jaar mogelijk extra inkomsten vanwege
inhaalzorg. Op dit moment is er nog geen zicht op de omvang van elk van
deze posten en dus ook niet op de gevolgen van de coronacrisis voor de
premie. Voor de uitgestelde «normale» ziekenhuiszorg is ook nog geen
bedrag geraamd. Er wordt op dit moment wel hard gewerkt om inzicht te
krijgen in alle kosten.
Maar pas later dit jaar (of zelfs nog later) zal bezien kunnen worden of en
hoeveel extra geld verzekeraars gaan uitgeven aan deze crisis en welke
financiële middelen zij daarvoor precies zullen gebruiken en wat dit doet
met de premie.
De risicoverevening compenseert zorgverzekeraars ex ante voor gezondheidsverschillen in de populatie en zorgt op die manier voor een gelijk
speelveld tussen verzekeraars. De voorspelde kosten voor 2020 zullen
vanwege de uitbraak van COVID-19 minder goed overeenkomen met de
werkelijke kosten in 2020. Het gaat hierbij voornamelijk om niet-acute zorg
die niet meer wordt geleverd of wordt uitgesteld naar een later moment.
Niet alle verzekeraars zullen in dezelfde mate te maken krijgen met uitstel
en/of afstel van de reguliere zorg en met extra zorgproductie ten behoeve
van COVID-19-patiënten. Het is op dit moment nog onduidelijk wat de
consequenties precies zijn voor het lopende jaar.
Ook in 2021 zal de uitbraak van COVID-19 effect hebben op de risicoverevening. Veel van de kenmerken in de risicoverevening zijn gebaseerd
op declaraties in het voorgaande jaar. Uitstel van zorg kan bijvoorbeeld
effect hebben op of iemand wel of niet in een Diagnose Kosten Groep of
een Fysiotherapie Diagnose Groep valt. Ook is op dit moment onzeker hoe
de zorgkosten voor 2021 eruit gaan zien. Is er bijvoorbeeld nog veel
inhaalzorg? Dit brengt onzekerheid met zich mee voor de doorrekening en
werking van de risicoverevening.
Het effect op de risicoverevening 2021 is sterk afhankelijk van de duur van
de COVID-19 uitbraak, hoe snel de reguliere zorg weer kan worden
opgestart en hoe lang er sprake is van «inhaalzorg». Daarom onderzoekt
het Ministerie van VWS, samen met ZN en het Zorginstituut Nederland, de
gevolgen van de COVID-19 uitbraak voor de risicoverevening en daarmee
samenhangend de verschillende beleidsopties. Hierover zal eind mei
gesproken worden tijdens het bestuurlijk overleg risicoverevening, maar
ik verwacht dat er niet eerder dan in de zomer een besluit kan worden
genomen over de definitieve vormgeving van het risicovereveningsmodel
2021, waarover ik u in september zal informeren.
11.
De leden van de CDA-fractie vragen of de Minister inzicht heeft in wat
voor de lange termijn nodig is om de continuïteit van zorg en ondersteuning te borgen in de Wet langdurige zorg (Wlz).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

7

A:
Antwoorden 11 en 12 gecombineerd
12.
Indien de Minister deze cijfers nu niet inzichtelijk kan maken, kan hij dan
aangeven wanneer hij de Kamer hier wel over kan informeren?
A:
In de langdurige zorg zijn vier maatregelen genomen die toezien op het
bieden van financiële zekerheid en de continuïteit van zorg, zowel tijdens
als na de coronacrisis. Deze maatregelen worden op hoofdlijnen genoemd
in de brief die ZN op 23 maart jl. aan alle aanbieders in de langdurige zorg
heeft toegestuurd5. De genoemde maatregelen zijn tijdelijk en hebben
betrekking op: 1) het op peil houden van de liquiditeit; 2) het compenseren
van omzetderving; 3) het vergoeden van extra kosten als gevolg van de
coronacrisis; 4) het versoepelen van de verantwoordingseisen. Deze
maatregelen zien toe op het voorkomen van financiële problemen bij
zorgaanbieders als gevolg van de uitbraak van het coronavirus.
De maatregelen compensatie omzetderving en vergoeding extra kosten
voor zorgaanbieders van Wlz-zorg in natura worden door de NZa
uitgewerkt in een beleidsregel. De NZa verwacht de beleidsregel in mei te
kunnen publiceren. In de opdrachtbrief die op 16 april 2020 door het
Ministerie van VWS aan de NZa is gestuurd wordt de NZa gevraagd om
bij de uitwerking in dit beleid een aantal uitgangspunten te hanteren6. Dit
geeft zorgaanbieders meer inzicht in wat van hen verwacht wordt. ZN
heeft op dezelfde dag met een brief deze uitgangspunten onder de
aandacht gebracht bij aan alle zorgaanbieders in de langdurige zorg7. Om
een juiste betaling en verantwoording mogelijk te maken is aan zorgaanbieders gevraagd om hier nu al rekening mee te houden. Voor cliënten
met een pgb geldt dat zij niet-geleverde zorg door mogen betalen, zodat
voor hen de zorgcontinuïteit geborgd is. Indien budgethouders meer of
vervangende zorg in moet zetten als gevolg van het coronavirus kunnen
zij hiervoor een toeslag aanvragen bij het zorgkantoor.
Voordat het coronavirus in volle omvang om zich heen sloeg, raamde de
NZa in de zogenoemde Maartbrief het tekort op het Wlz-kader bij een
reguliere productie op € 550 miljoen. Het kabinet heeft in de
Voorjaarsnota de benodigde middelen vrijgemaakt, zodat het tekort kon
worden opgelost. De compensatie omzetderving voor zorg in natura en
het doorbetalen van niet-geleverde uren door budgethouders wordt
binnen de reguliere contracteerruimte vergoed tot maximaal de omzet die
zou zijn gerealiseerd zonder uitbraak van het coronavirus. Het Wlz-kader is
daarmee ook toereikend om zorgaanbieders in voorkomende gevallen te
compenseren indien er sprake is van omzetderving op hun Wlz-productie
door de coronacrisis.
Daarnaast worden de extra kosten als gevolg van de uitbraak van het
coronavirus buiten de contracteerruimte om vergoed. Er is nog geen
inzicht in de omvang van deze kosten. In de beleidsregel zal de NZa
uitwerken wat de procedure en voorwaarden zijn om in aanmerking
komen voor deze regeling. Hieruit kan dan ook worden afgeleid wanneer

5

Brief van ZN «Financiële helderheid zorgaanbieders langdurige zorg», d.d. 23 maart 2020 met
kenmerk B-20–5241.
6
https://www.nza.nl/actueel/nieuws/2020/04/16/financiele-vergoeding-van-kosten-corona-in-delangdurige-zorg-verder-uitgewerkt.
7
Brief van ZN «Uitwerking steunmaatregelen langdurige zorg voor zorg in natura», d.d. 16 april
2020 met kenmerk B-20-5269.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

8

de omvang van de meerkosten bekend wordt. Met bovengenoemde
maatregelen borg ik de continuïteit van zorg en ondersteuning in de Wlz.
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de Minister van VWS d.d. 7 april 2020 waarin hij in
paragraaf 11 onder meer ingaat op de maatregelen die zorgverzekeraars
momenteel nemen om zorgverleners en verschillende zorgsectoren
overeind te houden. Vooropgesteld wordt dat deze leden positief gestemd
zijn door het feit dat alle zorgverzekeraars gezamenlijk tot één brede
continuïteitsbijdrage-regeling zijn gekomen, die zowel voor gecontracteerde als ongecontracteerde zorgaanbieders geldt en voor zorg die
gedekt wordt door de basisverzekering en de aanvullende zorgverzekeringen. Wel hebben deze leden nog enkele vragen over de berekening van
de bijdrage, de loopduur en de toekomstige verrekening van eventuele
inhaaleffecten.
13.
De leden van de D66-fractie lezen allereerst dat de hoogte van de
continuïteitsbijdrage een percentage van naar verwachting 65–80% van de
normaal door zorgverzekeraars vergoede omzet is. Het definitieve
percentage per sector is daarbij afhankelijk van de vaste kosten en de
mate waarin de zorgverlening in de sector toch doorgang kan vinden, zo
begrijpen deze leden. Kan de Minister nader toelichten hoe men tot deze
bandbreedte is gekomen en op basis van welke aannames en onderbouwingen het definitieve percentage zal worden berekend? Wordt hierbij de
mogelijkheid ingebouwd om het percentage tussentijds te herzien als de
bijdrage in een sector te laag blijkt te zijn?
A:
ZN heeft op 1 mei 2020 bekend gemaakt de continuïteitsbijdrage-regeling
te hebben vastgesteld. Zorgaanbieders ontvangen de continuïteitsbijdrage
voor het deel van de omzet dat daalt door de coronacrisis. De bijdrage is
gebaseerd op de normale omzet die zorgverzekeraars zouden vergoeden
uit de basisverzekering en aanvullende verzekeringen. Van de omzet die is
weggevallen krijgen zorgaanbieders een percentage vergoed. De
zorgverzekeraars hebben, met steun van onafhankelijke partij Gupta
Strategists, een percentage per sector vastgesteld. Voor de meeste
zorgaanbieders ligt dit percentage tussen de 75% en 87% (van die omzet
die is weggevallen). Dit geldt voor zorgaanbieders met een omzet tot
10 miljoen euro. Zorgaanbieders die ondanks deze regeling toch in
financiële problemen dreigen te komen, kunnen contact opnemen met de
prefererente zorgverzekeraars (hardheidsclausule).
Voor zorgaanbieders met een omzet boven de 10 miljoen euro zullen
zorgverzekeraars met die zorgaanbieders maatwerkafspraken maken.
14.
Kunnen aanbieders van het persoonsgebonden budget (pgb) ook een
beroep doen op deze regeling?
A:
Nee. zoals ik u in mijn brief van 7 april 20208 heb laten weten, heb ik op
7 april 2020 aparte afspraken met ZN gemaakt over een pakket maatregelen voor budgethouders en zorgverleners. Deze maatregelen geven
budgethouders duidelijkheid over de inzet van het pgb in deze crisis. Het
betreft een tijdelijke verruiming van de pgb-regeling waardoor de
8

Kamerstuk 25 295, nr. 219.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

9

zorgcontinuïteit wordt geborgd. Dit geldt voor de budgethouder en voor
de zorgaanbieder. Daar waar de zorg niet geleverd kan worden, wordt de
zorgaanbieder wel uitbetaald. Deze maatregelen zijn in overeenstemming
met de maatregelen die voor de zorgaanbieders in zorg-in-natura ook van
kracht zijn. Bij de totstandkoming van de afspraken is de NZa ook nauw
betrokken geweest.
15.
Daarnaast vragen deze leden in hoeverre de Minister kan garanderen dat
de continuïteitsbijdrage samen met de relevante rijksregelingen voor
zorgaanbieders voldoende zal zijn om het hoofd boven water te kunnen
houden.
A:
De continuïteitsbijdrage is bedoeld om zorgaanbieders te compenseren
voor een lagere omzet als gevolg van de coronacrisis, zodat zij niet in
financiële problemen komen als gevolg van de coronacrisis. Aanbieders
die naast de continuïteitsbijdrage aanvullende financiële steun nodig
hebben, bijvoorbeeld omdat een deel van hun inkomsten niet uit de
basisverzekering of aanvullende verzekering komt, kunnen – mits zij aan
de voorwaarden voldoen – in aanmerking komen voor de financiële
noodregelingen vanuit de rijksoverheid. Zo wordt de continuïteit van zorg
voor de korte en langere termijn geborgd. De NZa houdt toezicht op de
uitvoering van de zorgplicht door zorgverzekeraars. Het is echter niet uit te
sluiten dat er zorgaanbieders zijn die uiteindelijk toch failliet gaan,
bijvoorbeeld omdat zij er al voor de corona-uitbraak financieel slecht voor
stonden.
16.
De leden van de D66-fractie lezen voorts dat de continuïteitsbijdrage
betrekking heeft op de maanden maart tot en met juni 2020. Hoe lang de
grote invloed van het coronavirus blijft, is echter nog ongewis. Liggen er
al scenario’s klaar voor een langere looptijd van de regeling?
Zo ja, in hoeverre kunnen de percentages dan door zorgverzekeraars
worden gehandhaafd, gelet op hun eigen financiële positie?
A:
Zorgverzekeraars hebben aangeven dat de regeling verlengd kan worden
als dat nodig is. Bij een eventuele verlenging worden ook de voorwaarden
op basis waarvan de bijdrage wordt verstrekt, opnieuw beoordeeld.
Omdat nog niet bekend is of dit ook nodig is, kan op dit moment nog niets
gezegd worden of deze percentages ook na juni 2020 blijven gelden.
17.
Genoemde leden vragen bovendien of de kans reëel is dat als de
coronacrisis langer voortduurt, Zorginstituut Nederland de verzekeraars
op grond van artikel 3.23 Besluit zorgverzekering een extra bijdrage zal
verstrekken.
A:
Artikel 3.23 Besluit Zorgverzekering gaat over extra bijdrage in geval van
catastrofes, ook wel catastroferegeling genoemd. Aangezien de uitbraak
van Covid-19 door de WHO is bestempeld als een pandemie, en pandemieën onder de catastroferegeling vallen, kunnen verzekeraars een
beroep doen op deze regeling. Het gaat daarbij om een extra bijdrage uit
het vereveningsfonds bovenop de vereveningsbijdrage voor een
individuele zorgverzekeraar als blijkt dat de catastrofeschade van het
catastrofejaar en het daaropvolgende kalenderjaar boven een bepaalde
drempel komt. Het gaat daarbij om uitgaven voor de zorg aan COVID-19patiënten op grond van bestaande prestaties, alsmede uitgaven op basis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

10

van de nieuwe prestatie meerkosten corona. De continuïteitsbijdrage valt
niet onder de catastrofekosten en daarmee buiten de catastroferegeling.
Er is nog geen zicht op of er zorgverzekeraars zijn die de drempel gaan
passeren en een verzoek gaan indienen voor de extra bijdrage.
18.
De leden van de D66-fractie lezen tot slot dat de continuïteitsbijdrage voor
zover mogelijk zal worden verrekend met de productie gedurende de
looptijd van de bijdrage en met de eventuele hogere productie als gevolg
van inhaaleffecten daarna. Dat laatste lijkt genoemde leden buitengewoon
ingewikkeld om vast te stellen. Hoe ziet de Minister dit zelf voor zich, en
hoe denkt hij zo goed als mogelijk te kunnen voorkomen dat dit zal leiden
tot juridische procedures?
A:
Zorgverzekeraars hebben op 1 mei 2020 de uitwerking van de
continuïteitsbijdrage-regeling gepresenteerd. Al eerder gaven zij aan dat
de continuïteitsbijdrage die zorgaanbieders ontvangen, niet hoeft te
worden terugbetaald. Zorgaanbieders die na de crisis weer hun normale
(volledige) omzet hebben, krijgen deze volledig vergoed conform de
afspraken die ze daarover hebben gemaakt met de zorgverzekeraars.
Zorgverzekeraars verwachten wel dat zorgverleners waar mogelijk
inhaalzorg gaan leveren. Alleen zo is er voldoende capaciteit om de
wachtlijsten niet onnodig te laten oplopen. Op het moment dat zorgaanbieders de niet-verleende zorg gaan inhalen bovenop de reguliere zorg,
geldt daarvoor een aangepaste vergoeding. Dat is ook logisch omdat
anders dubbel betaald zou worden voor zorg en de zorgkosten (en dus de
zorgpremies) verder zouden stijgen. Zorgverzekeraars leggen dit uit op
hun website9.
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de in paragraaf 11 van de brief beschreven maatregelen die zorgverzekeraars momenteel nemen om de zorgverleners en de verschillende
zorgsectoren overeind te houden. Deze leden hebben naar aanleiding
hiervan onderstaande opmerkingen en vragen.
19.
De leden van de SP-fractie zijn er blij mee dat er financiële regelingen
worden getroffen om zorgaanbieders financieel overeind te houden in de
huidige coronacrisis. Deze leden vinden het niet meer dan logisch dat
voor deze partijen nu een begin van een oplossing komt, aangezien zij
voor veel van de bestaande regelingen niet in aanmerking komen maar
wel zwaar getroffen worden door de maatregelen. Dat er een regeling
komt van de zorgverzekeraars is natuurlijk ook in het belang van de
zorgverzekeraars zelf. Als immers te veel zorgaanbieders failliet gaan,
kunnen zij niet meer voldoen aan hun zorgplicht, en indien mensen die nu
zorg nodig hebben deze niet krijgen en hun problemen daardoor
verergeren, zal immers ook de benodigde zorg duurder worden. Wel
hebben genoemde leden een aantal vragen over de inzet van deze
regelingen. Zo vragen deze leden of de Minister een specifieker overzicht
per zorgsector kan geven van de regelingen waar zorgaanbieders gebruik
van kunnen maken.
A:
Antwoorden vragen 19 en 20 gecombineerd

9

https://www.zn.nl/corona/zorgverzekeringswet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

11

20.
De leden van de SP-fractie constateren dat de Minister voor het sociaal
domein een regeling heeft opgesteld. Kan hij verduidelijken hoe die
regeling voor gemeenten en zorgaanbieders eruitziet?
Moeten zorgaanbieders die te maken hebben met meerdere gemeenten,
verschillende afspraken per gemeente maken of is er één regeling die
voor alle gemeenten en voor alle zorgaanbieders geldt?
A:
Zorgaanbieders die declareren op basis van de Zorgverzekeringswet of de
aanvullende verzekering kunnen de zorg die gerelateerd is aan corona in
rekening brengen.
Dit kan door het in rekening brengen van reguliere prestaties. Daarnaast
zijn er twee door de NZa vastgestelde prestaties, één prestatie voor
«meerkosten» en één prestatie «continuïteitsbijdrage» waarop zorgaanbieders in overleg met hun zorgverzekeraar aanspraak kunnen maken. Op
basis van de voorhangbrief die op 15 april aan uw Kamer10 is gestuurd
heeft de NZa concept- beleidsregels opgesteld, die ter consultatie aan het
veld zijn voorgelegd. Op 23 april jl. is de «aanwijzing van de Minister voor
Medische Zorg meerkosten en continuïteitsbijdrage vanwege het
coronavirus in curatieve en forensische zorg aan de NZa», in de
Staatscourant gepubliceerd.11 De NZa heeft de (beleids)regels op 1 mei jl.
gepubliceerd. Deze zijn geldig vanaf 1 maart 2020. De continuïteitsbijdrage betreft een vergoeding voor de doorlopende kosten zoals
loonkosten, kosten voor vastgoed en overige vaste kosten. Variabele
kosten vallen niet onder de prestatiebeschrijving.
Vanaf 14 april konden (gefaseerd) verschillende groepen zorgverleners
voor deze continuïteitsbijdrage een vooruitbetaling aanvragen bij de
zorgverzekeraars.
ZN heeft op 1 mei 2020 bekend gemaakt de continuïteitsbijdrage-regeling
te hebben vastgesteld. Zorgaanbieders ontvangen de continuïteitsbijdrage
voor het deel van de omzet dat wegvalt door de coronacrisis. De bijdrage
is gebaseerd op de normale omzet die zorgverzekeraars zouden
vergoeden uit de basisverzekering en aanvullende verzekeringen. Van de
omzet die is weggevallen krijgen zorgaanbieders een percentage vergoed.
De zorgverzekeraars hebben, met steun van onafhankelijke partij Gupta
Strategists, een percentage per sector vastgesteld. Voor de meeste
zorgaanbieders ligt dit percentage tussen de 75% en 87% (van die omzet
die is weggevallen). Dit geldt voor zorgaanbieders met een omzet tot
10 miljoen euro. Vanaf 15 mei 2020 kunnen de eerste zorgsectoren een
aanvraag indienen. Om de administratieve verwerking goed te kunnen
doorlopen, stelt ZN een schema op met daarin de data waarop de
verschillende zorgsectoren een aanvraag kunnen indienen.
Zorgaanbieders die ondanks de continuïteitsbijdrage-regeling toch in
financiële problemen dreigen te komen, kunnen contact opnemen met de
prefererente zorgverzekeraars (hardheidsclausule).
Voor zorgaanbieders met een omzet boven de 10 miljoen euro zullen
zorgverzekeraars met die zorgaanbieders maatwerkafspraken maken.
In de langdurige zorg zijn vier maatregelen genomen die betrekking
hebben op het bieden van financiële zekerheid en de continuïteit van zorg,
zowel tijdens als na de coronacrisis. Deze maatregelen worden op
hoofdlijnen genoemd in de brief die ZN op 23 maart jl. aan alle aanbieders

10
11

Kamerstukken 25 295, 29 689 en 33 628, nr. 274.
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2020-23915.html.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

12

in de langdurige zorg heeft gestuurd12. De genoemde maatregelen zijn
tijdelijk en hebben betrekking op: 1) het op peil houden van de liquiditeit;
2) het compenseren van omzetderving; 3) het vergoeden van extra kosten
als gevolg van de coronacrisis; 4) het versoepelen van de verantwoordingseisen. Deze maatregelen zien toe op het voorkomen van financiële
problemen bij zorgaanbieders als gevolg van de uitbraak van het
coronavirus.
De NZa is aan de hand van de op 16 april jl. verstuurde opdrachtbrief
inmiddels voortvarend aan de slag met de beleidsregel. Beoogde
publicatiedatum ligt in mei. In de beleidsregel neemt de NZa een
rekenregel op waarmee de compensatie omzetderving wordt bepaald.
Deze is voor alle zorgaanbieders in de langdurige zorg gelijk. De compensatie bedraagt in beginsel het verschil tussen de verwachte omzet in een
situatie zonder corona minus de gerealiseerde productie. De verwachte
omzet zonder corona wordt berekend door de dagomzet in februari 2020
te vermenigvuldigen met het aantal dagen van de omzetdervingsperiode.
De Wlz-uitvoerders hebben de ruimte om de uitkomst van de rekenregel
te corrigeren op basis van aanbieder specifieke omstandigheden.
Voor het sociaal domein hebben het Rijk en de VNG afspraken gemaakt
over het bieden van financiële zekerheid en ruimte aan zorgorganisaties
en professionals.13
Kern van de afspraken:
– Financiering van de zorgaanbieders wordt doorgezet op het niveau van
voor de coronacrisis. Verantwoording van zorgaanbieders richting
gemeenten zal na afloop plaatsvinden op basis van de feitelijk
gerealiseerde kosten die een aanbieder heeft gemaakt. Als de
gerealiseerde kosten aanzienlijk afwijken van de financiering van de
omzet moet daarover worden afgerekend.14
– Gemeenten worden door het Rijk gecompenseerd voor de directe
meerkosten die zij aan hun aanbieders betalen ten behoeve van de
extra maatregelen vanwege corona. Het Rijk en de VNG zijn nu in
gesprek over de exacte definitie van meerkosten en de wijze van
compensatie.
– Voor de zomer gaan het Rijk en gemeenten in gesprek over de
compensatiemogelijkheden van de effecten die optreden na afloop van
de crisis.
Deze richtinggevende afspraken tussen het Rijk en de VNG gelden
eenduidig voor alle gemeenten en aanbieders.
Instellingen moeten deze afspraken wel in de praktijk brengen per
gemeente/regio, aangezien zij ook per gemeente/regio een contract
hebben afgesloten.
De bovengenoemde afspraken met zorginkopers zijn voorliggend aan
andere afspraken, hetgeen betekent dat zorgaanbieders worden geacht
zich in eerste instantie te wenden tot deze zorginkopers en met hen te
bezien of zij financiële ondersteuning kunnen krijgen. Als zorgaanbieders
daarna nog financiële ondersteuning nodig hebben (bijvoorbeeld omdat
een deel van hun inkomsten komt uit eigen betalingen waarvoor zij geen
steun ontvangen van een zorginkoper) dan kunnen zij – net als andere
ondernemers – bezien of zij in aanmerking komen voor (een van) de
Rijksregelingen.

12

https://assets.zn.nl/p/32768/files/B-20-5241_.pdf OF: Brief van ZN «Financiële helderheid
zorgaanbieders langdurige zorg», d.d. 23 maart 2020 met kenmerk B-20-5241.
13
https://vng.nl/sites/default/files/2020-03/coronacrisis-financiele-duidelijkheid-jeugdzorg-enmo.pdf.
14
https://vng.nl/sites/default/files/2020–04/20200415-uitwerking-continuiteit-van-financieringjeugdwet-en-wmo-schoon_evd.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

13

21.
Tevens vragen genoemde leden hoe de regeling werkt voor zorgaanbieders die wijkverpleging aanbieden. Moeten zij eveneens met de
verschillende zorgverzekeraars waar zij contracten mee hebben ook
verschillende afspraken maken, of geldt ook hier één regeling die
standaard is?
A:
Van de zorgverzekeraars heb ik begrepen dat zij het mogelijk maken om
voor de continuïteitsbijdrage één keer een aanvraag via het VECOZOportaal te doen, voor alle verzekeraars tezamen. Dat kan niet zonder enig
papierwerk, maar dat wordt tot een minimum beperkt.
22.
Voorts vragen de leden van de SP-fractie hoe gemeenten de financiële
regeling gaan oppakken. Wat gebeurt er als sommige gemeenten de
regeling niet of onvoldoende oppakken? Wordt in dat geval dan
ingegrepen en wordt dit gemonitord? Kan de Minister dit toelichten?
A:
Signalen over gemeenten die de afspraken niet of onvoldoende oppakken
worden in eerste instantie bij de VNG belegd. Zij nemen contact op met
de betreffende gemeente. Het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd
ondersteunt de VNG hierbij.
Signalen kunnen via verschillende kanalen bij de VNG landen. Ik houd
daarbij wel de vinger aan de pols.
23.
De leden van de SP-fractie constateren dat de Kamer de afgelopen
maanden veel heeft gedebatteerd over de financiële tekorten in het
sociaal domein. Kan de Minister aangeven hoe de budgettekorten in de
jeugdzorg en Wmo 2015 – waar veel gemeenten mee kampen – samenhangen met de financiële regeling? Krijgen gemeenten met hogere
tekorten op hun budget meer compensatie of is dat niet het geval?
A:
Er wordt onderzoek gedaan naar de noodzaak van structureel extra
financiële middelen voor de jeugdzorg. Dit onderzoek wordt aan het einde
van dit jaar opgeleverd.
De financiële regelingen in verband met corona staan geheel los van dit
onderzoek. Het Rijk compenseert gemeenten voor de directe meerkosten
die zij aan hun aanbieders betalen ten behoeve van de extra maatregelen
vanwege corona.
24.
De leden van de SP-fractie lezen dat de zorgverzekeraars voor de
verschillende sectoren in de curatieve zorg hebben aangegeven hoe de
continuïteit van zorg op korte en langere termijn geborgd zal worden. De
hoogte van de continuïteitsbijdrage is een percentage van naar
verwachting 65%-80% van de in normale omstandigheden door zorgverzekeraars vergoede omzet, waarbij dit percentage afhankelijk is van de
vaste kosten in een bepaalde zorgsector en de mate waarin de zorgverlening in de sector ondanks de huidige situatie toch doorgang kan vinden.
Deze leden lezen in een interview in Zorgvisie dat onderzoeksbureau
Gupta zal bekijken welke percentages passend zijn.15 Begrijpen deze leden
het goed dat de percentages per zorgsector zullen kunnen verschillen? Op
15

Zorgvisie.nl, 5 april 2020, « Zorgaanbieders: «Wij doen er alles aan om zorgaanbieders
overeind te houden.» https://www.zorgvisie.nl/zorgverzekeraars-wij-doen-er-samen-alles-aanom-zorgaanbieders-overeind-te-houden/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

14

basis waarvan worden de definitieve percentages precies vastgesteld?
Zorgverleners kunnen eventueel al een vooruitbetaling aanvragen. Hoe
wordt hiermee omgegaan indien Gupta op een later moment lagere
percentages vaststelt? Tevens vragen deze leden hoe de zorgverzekeraars
precies omgaan met de financiering van de zorg die nu wordt uitgesteld,
maar die op een later moment alsnog wordt verleend.
A:
ZN heeft op 1 mei 2020 bekend gemaakt de continuïteitsbijdrage-regeling
te hebben vastgesteld.16 Zorgaanbieders ontvangen de continuïteitsbijdrage voor het deel van de omzet dat wegvalt door de coronacrisis. De
bijdrage is gebaseerd op de normale omzet die zorgverzekeraars zouden
vergoeden uit de basisverzekering en aanvullende verzekeringen. Van de
omzet die is weggevallen krijgen zorgaanbieders een percentage vergoed.
De zorgverzekeraars hebben, met steun van onafhankelijke partij Gupta
Strategists, een percentage per sector vastgesteld. Voor de meeste
zorgaanbieders ligt dit percentage tussen de 75% en 87% (van die omzet
die is weggevallen). Dit geldt voor zorgaanbieders met een omzet tot
10 miljoen euro. Zorgaanbieders die ondanks deze regeling toch in
financiële problemen dreigen te komen, kunnen contact opnemen met de
prefererente zorgverzekeraars (hardheidsclausule). Voor zorgaanbieders
met een omzet boven de 10 miljoen euro zullen zorgverzekeraars met die
zorgaanbieders maatwerkafspraken maken.
Vooruitbetalingen die nu gedaan zijn, zijn bedoeld om aanbieders niet in
liquiditeitsproblemen te laten komen. Een vooruitbetaling die nu al
gedaan wordt door zorgverzekeraars zal verrekend worden met de uit te
betalen continuïteitsbijdrage. De continuïteitsbijdrage hoeft daarna niet
terugbetaald te worden. Bij de definitieve vaststelling van de continuïteitsbijdrage zullen verzekeraars wel rekening houden met de inhaalzorg die
de zorgaanbieder levert.
25.
De leden van de SP-fractie vragen of nog een keer duidelijk kan worden
toegelicht welke partijen voor de regelingen in aanmerking komen, wat
deze partijen moeten doen om aanspraak te maken op deze regelingen,
hoe deze partijen moeten gaan aantonen dat zij ervoor in aanmerking
komen en hoe na afloop de verantwoording eruit moet zien. Genoemde
leden vragen hoe zorgaanbieders over de regelingen worden geïnformeerd en of het duidelijk is wat de regeling nu behelst. Zij ontvangen
namelijk signalen van individuele hulpverleners dat niet duidelijk is wat
nu precies is afgesproken.
A:
Gecombineerd met antwoord op vraag 26
26.
De leden van de SP-fractie lezen dat dit bijvoorbeeld geldt voor de
fysiotherapie. Deze leden vragen of het klopt dat de regeling niet alleen
uitsluitend voor de verzekerde zorg is die praktijken aanbieden, maar ook
voor bijvoorbeeld het gedeelte van de onderneming dat fitness aanbiedt.
Voorts vragen zij of kan worden toegelicht hoe dit zich verhoudt tot de
Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren COVID-19 (TOGS)regeling.
Daarnaast vragen deze leden welke eisen zorgverzekeraars stellen bij het
voorkomen van gedwongen ontslagen en hoe moet worden omgegaan
met werknemers met onzekere contracten (oproepkrachten, nulurencon-

16

https://www.zn.nl/actueel/nieuws/nieuwsbericht?newsitemid=4890558464.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

15

tracten). Wat is precies de getroffen regeling voor zzp’ers en tot welk loket
moeten zij zich wenden?
A:
Zorgaanbieders kunnen de zorg die gerelateerd is aan corona in rekening
brengen. Dit kan door het in rekening brengen van reguliere prestaties.
Daarnaast zijn er twee door de NZa vastgestelde prestaties, één prestatie
voor de meerkosten en één prestatie voor een continuïteitsbijdrage
waarop zorgaanbieders aanspraak kunnen maken. Op basis van de
voorhangbrief die op 15 april aan uw Kamer is gestuurd heeft de NZa
concept- beleidsregels opgesteld, die ter consultatie aan het veld zijn
voorgelegd. Op 23 april 2020 is de aanwijzing aan de NZa verstuurd. De
NZa heeft de (beleids)regels op 1 mei 2020 gepubliceerd. Deze hebben
terugwerkende kracht tot en met 1 maart 2020.
Op de website van de NZa worden FAQ’s gepubliceerd die duidelijkheid
geven over de beleidsregels.
De praktische uitwerking van de regelingen loopt nog, maar zorgverzekeraars communiceren hier al wel over, via ZN. ZN communiceert vooral via
de branchevereveningen, maar ook via hun eigen website. Daarnaast
communiceren individuele zorgverzekeraars ook met zorgaanbieders over
hoe de verschillende regelingen zijn uitgewerkt. Zowel zorgaanbieders
met èn zonder een contract kunnen een beroep doen op de regelingen.
Een aanvraag voor de bijdrage kunnen zorgaanbieders indienen via het
VECOZO-portaal.
Deze regelingen gelden alleen voor onder de Zorgverzekeringswet
verzekerde zorg en zorg die wordt vergoed op basis van de aanvullende
verzekering. Dit betekent dat omzetderving op andersoortige activiteiten
(zoals fitness) hier niet onder vallen. Zorgaanbieders worden gevraagd
om eerst met de zorgverzekeraar te bezien of via hen steun te krijgen is
voor het onderdeel van de omzetderving uit verzekerde zorg. Met de dan
resterende omzetderving kunnen deze ondernemers vervolgens bezien of
zij in aanmerking komen voor (een van) de Rijksregelingen, zoals de
Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) of de Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren COVID-19 (TOGS).
Als voorwaarde voor de continuïteitsbijdrage wordt gesteld dat de
zorgaanbieder zich maximaal inspant om zowel op de korte als op de
langere termijn zijn bestaande capaciteit in stand te houden, zowel voor
wat betreft personeel als voor middelen in de meest ruime zin van het
woord. Dit betekent ten aanzien van personeel dat de zorgaanbieder in
zijn rol als werkgever géén ontslag op grond van bedrijfseconomische
redenen zal aanvragen voor zijn werknemers gedurende de periode
waarin de zorgaanbieder de continuïteitsbijdrage ontvangt.
Tot slot vraagt u welke regeling precies getroffen is voor zelfstandig
ondernemers. Zelfstandig ondernemers in de zorg worden net als andere
ondernemers geacht om eerst met de zorgverzekeraar te bezien of via hen
steun te verkrijgen is. Als het inkomen – ook na deze steun – onder het
sociaal minimum blijft dan kunnen deze ondernemers in aanmerking
komen voor de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers
(Tozo). Deze maatregel is onderdeel van het noodpakket banen en
economie dat het kabinet op 17 maart jl. heeft aangekondigd. De Kamer is
hierover geïnformeerd per brief van 27 maart jl. en tijdens het wetgevingsoverleg van 14 april jl. is de regeling besproken. De Tozo is op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

16

21 april 2020 gepubliceerd in het Staatsblad17 en de dag daarna in
werking getreden, met terugwerkende kracht tot en met 1 maart 2020.
27.
Deze leden vragen tevens waarop het drempelbedrag van 250 euro is
gebaseerd en of alle fysiotherapeuten hier wel aan kunnen voldoen. Zij
vragen of deze eis aangepast kan worden zodat het geen onnodige
drempel opwerpt voor kleinere praktijken.
A:
Hiervoor verwijs ik u naar het antwoord op vraag 7.
28.
De leden van de SP-fractie vragen of zorgaanbieders die ondanks de
continuïteitsbijdrage nog steeds omzetverlies lijden, aanspraak kunnen
maken op andere regelingen zoals de Tijdelijke overbruggingsregeling
zelfstandige ondernemers (Tozo) of de Tijdelijke Noodmaatregel
Overbrugging voor Werkgelegenheid (NOW). Op welke manier wordt de
continuïteitsbijdrage verrekend als tijdens de inhaalslag na afloop hogere
productie plaatsvindt? Wordt hierbij rekening gehouden met de hogere
zorgvraag als gevolg van corona?
A:
Ja, zorgverleners kunnen gebruik maken van de andere overheidsregelingen indien zij vanwege het resterende omzetverlies nog steeds aan de
voorwaarden voldoen.18 De continuïteitsbijdrage heeft tot doel de
continuïteit van de zorg nu en straks te borgen, en is een bijdrage die
zorgaanbieders ontvangen die door de crisis tijdelijk geen of weinig zorg
kunnen leveren. Tegenover deze continuïteitsbijdrage staat dat zorgverzekeraars voor inhaalzorg minder dan het gebruikelijke tarief betalen. De
percentages voor de continuïteits-bijdrage en de vergoeding voor
inhaalzorg variëren per zorgsector. Op de website van Zorgverzekeraars
Nederland staan een praktische uitwerking en ook voorbeelden.
29.
De regelingen gaan ook gelden voor ongecontracteerde zorgaanbieders,
die een soort van tijdelijk contract moeten afsluiten met de zorgverzekeraars. Hoe gaat dit precies in het werk, zo vragen de leden van de
SP-fractie. Komen alle ongecontracteerde zorgaanbieders voor deze
regeling in aanmerking? Wat voor contract moeten ze precies afsluiten en
welke eisen brengt dit precies voor deze partijen met zich mee?
A:
In hun brief van 5 april jl. hebben zorgverzekeraars de zorgaanbieders
geïnformeerd over de continuïteitsbijdrage–regeling. Zorgverzekeraars
hebben in deze brief aangegeven dat deze regeling open zal staan voor
alle zorgaanbieders (met of zonder zorgcontract) die zorg verlenen die valt
onder de basisverzekering of de aanvullende zorgverzekering en die
voldoen aan de nog uit te werken voorwaarden. De regeling staat dus ook
open voor zorgaanbieders zonder contract.
Zorgaanbieders in bepaalde branches die écht niet konden wachten tot
mei omdat de financiële nood hoog was, konden (onder bepaalde
voorwaarde) vanaf 14 april (gecontracteerde zorgaanbieders) en vanaf
22 april (niet-gecontracteerde zorgaanbieders) gefaseerd een vooruitbetaling aanvragen. Het gaat om zorgaanbieders die actief zijn in de
branches: eerstelijns laboratoria, mondzorg, kraamzorg, fysiotherapie,

17
18

Stb. 2020, nr. 118.
Zie schema op de website: https://puc.overheid.nl/nza/doc/PUC_306142_22/1/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

17

oefentherapie, ergotherapie, wijkverpleging, zittend ziekenvervoer en
zelfstandige behandelcentra in de medisch specialistische zorg.
Niet-gecontracteerde zorgaanbieders die gebruik willen maken van de
regeling continuïteitsbijdrage zullen een betalingsovereenkomst moeten
ondertekenen die bij de regeling hoort. De betaalovereenkomst is
nadrukkelijk geen zorgovereenkomst maar noodzakelijk om gebruik te
kunnen maken van de regeling continuïteitsbijdrage. Er is nog geen
definitieve versie van de overeenkomsten beschikbaar.
30.
De regelingen van de zorgverzekeraars lopen in eerste instantie tot eind
juni. Wanneer wordt besloten dat deze regeling verlengd wordt? Deze
leden vragen waar dit besluit precies vanaf hangt. Waarom zijn de
steunmaatregelen vooralsnog in duur beperkt tot 30 juni, terwijl nu al te
voorzien is dat de effecten van de coronapandemie op de ggz het gehele
jaar 2020 (en mogelijk ook daarna) groot zullen zijn en een toename in de
zorgvraag te verwachten is?
A:
Hoe lang de continuïteitsbijdrage-regeling nodig gaat zijn is nu nog niet te
zeggen. Hij is geldig tot 30 juni 2020. Aangezien nog niet bekend is hoe
lang de crisis gaat duren, is het nog te vroeg om iets te zeggen over een
mogelijke verlenging.
31.
De leden van de SP-fractie vragen of de regeling zoals deze nu is
vormgegeven genoeg is om de ggz-sector voldoende te steunen,
aangezien de ggz nu de hardste klappen lijkt te krijgen.19 De ggz heeft vijf
financieringsstromen. Alle partijen behalve de zorgverzekeraars hebben
gezamenlijk afspraken gemaakt. Waarom doen de zorgverzekeraars hier
niet aan mee? Waarom wijken de maatregelen die de zorgverzekeraars
nemen zo af van de afspraken die er nu liggen betreffende andere
financieringsstromen? Zou het niet beter zijn als er één regeling komt
waar alle partijen achterstaan? Hoe verhoudt het percentage van 65–80%
zich tot het gegeven dat voor de ggz bijna alle kosten (bijvoorbeeld huuren personeelskosten) gewoon doorlopen en vaak hoger zijn dan deze
65–80%, en tot het feit dat de marges in de ggz al jaren klein zijn, er op dit
moment minder doorverwijzingen zijn en tot het feit dat in veel
ggz-instellingen de zorg gewoon doorloopt waarbij momenteel juist vaak
meer kosten worden gemaakt dan in de normale situatie? De leden van de
SP-fractie vragen of de Minister het met hen eens is dat de nu voorgestelde regeling niet voldoende is, aangezien veel partijen de variabele
kosten niet in dergelijke (door de zorgverzekeraars verwachte) mate
kunnen drukken en juist ook op langere termijn ggz-zorg gegarandeerd
moet blijven. Genoemde leden vragen of de Minister van plan is extra
maatregelen te nemen voor partijen waarvoor deze regeling niet
voldoende is en om daarmee de ggz-zorg overeind te houden.
A:
De maatregelen die vanuit de verschillende domeinen worden genomen
bevatten op hoofdlijnen dezelfde elementen: er wordt voorzien in een
vergoeding van meerkosten van de zorgverlening in verband met corona,
een vergoeding voor gederfde omzet en maatregelen in de sfeer van
bevoorschotting om de liquiditeitsproblemen van zorgaanbieders te
19

Skipr.nl, 7 april 2020, «Zorginstellingen krijgen financiële klappen door coronacrisis»,
https://www.skipr.nl/nieuws/zorginstellingen-krijgen-financiele-klap-door-coronacrisis/
?daily=1&tid=TIDP487190X8953B6D24FA44B2B8C43CB9634306DE0YI4&utm_medium
=email&utm_source=20200408%20skipr%20daily%20nieuwsbrief%20-%20
&utm_campaign=NB_SKIPR.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

18

voorkomen. Daarnaast trekken financiers binnen hun respectievelijke
domeinen zo veel mogelijk met elkaar op: binnen het sociaal domein
bijvoorbeeld (Wmo2015 en Jeugdwet) hebben gemeenten, verenigd in de
VNG, en het Rijk afspraken gemaakt over de uitwerking van de financiële
regelingen. 20 Wat betreft het domein van de Zorgverzekeringswet (Zvw)
en de aanvullende verzekering heeft ZN op 1 mei 2020 bekend gemaakt de
continuïteitsbijdrageregeling te hebben vastgesteld. Zorgaanbieders
ontvangen de continuïteitsbijdrage voor het deel van de omzet dat daalt
door de coronacrisis. De bijdrage is gebaseerd op de normale omzet die
zorgverzekeraars zouden vergoeden uit de basisverzekering en aanvullende verzekeringen. Van de omzet die is weggevallen krijgen zorgaanbieders een percentage vergoed. Vanwege de afwijkende bekostigingssystematiek werken zorgverzekeraars voor de ggz aan een aangepaste
regeling, die rekening houdt met de kenmerken van de bekostiging in de
ggz. Zorgverzekeraars benadrukken dat ook de ggz-sector op hun steun
kan rekenen. De inspanningen zijn maximaal en er op gericht de
ggz-sector zo snel mogelijk te informeren over deze aangepaste regeling.
Zorgaanbieders die ondanks deze regeling toch in financiële problemen
dreigen te komen, kunnen contact opnemen met de prefererente
zorgverzekeraars (hardheidsclausule). De NZa houdt toezicht op de
uitvoering van de zorgplicht door zorgverzekeraars, ook tijdens deze
coronacrisis.
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
De leden van de fractie van de Partij van de Arbeid hebben met belangstelling de brief gelezen over onder andere de maatregelen die zorgverzekeraars nemen om zorgverleners en verschillende zorgsectoren overeind
te houden. Deze leden hebben een aantal vragen ter verduidelijking, die zij
hieronder bondig delen.
32.
Deze leden ontvangen graag een overzicht van welke maatregelen per
sector zijn genomen en per wanneer. Kan de Minister tevens een overzicht
geven van de reeds uitgekeerde bedragen? Kan daarnaast een overzicht
gegeven worden van zorginstellingen waarvan een verzoek om vooruitbetaling, versnelde uitbetaling, compensatie of continuïteitsbijdrage is
afgewezen? Kan een overzicht per sector gegeven worden van de
percentages van de omzet waarop de continuïteitsbijdrage is gebaseerd?
Tevens vragen deze leden hoe dit percentage wordt vastgesteld en door
welke onafhankelijke derde partij dit wordt gedaan.
A:
Voor een overzicht van de maatregelen die per sector zijn genomen
alsmede de vraag over de percentages en hoe deze zijn vastgesteld,
verwijs ik u naar het antwoord op vraag 20.
Een overzicht van reeds uitgekeerde bedragen is er niet. Ik heb ook geen
overzicht van afwijzingen. Verzekeraars zijn verantwoordelijk voor het
geven van voorschotten.
33.
De leden van de fractie van de PvdA vragen of de Minister kan toelichten
hoe bij het bepalen van de toekenning van een voorschot wordt bepaald
of sprake is van acute nood. Hoeveel instellingen en zorgbedrijven zal
naar schatting de continuïteitsbijdrage onvoldoende zijn om een
faillissement te voorkomen?

20

https://vng.nl/sites/default/files/2020–04/20200415-uitwerking-continuiteit-van-financieringjeugdwet-en-wmo-schoon_evd.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

19

A:
De vooruitbetalingsregeling was bestemd voor zorgaanbieders die werken
in de branches: eerstelijns laboratoria, mondzorg, kraamzorg, fysiotherapie, oefentherapie, ergotherapie, wijkverpleging, zittend ziekenvervoer
en zelfstandige behandelcentra in de medisch specialistische zorg die echt
acuut in financiële problemen kwamen en niet konden wachten tot de
continuïteitsbijdrage in mei. De vooruitbetaling kon online worden
aangevraagd (VECOZO) en wordt verrekend met de continuïteitsbijdrage.
Het is aan zorgaanbieders zelf om hun financiële situatie te beoordelen en
te beslissen of zij de vooruitbetaling aanvragen.
De continuïteitsbijdrage is bedoeld om zorgaanbieders te compenseren
voor een lagere omzet als gevolg van de coronacrisis, zodat zij niet in
financiële problemen komen door deze crisis. Met de continuïteitsbijdrage
wordt de toegankelijkheid van zorg voor de korte en langere termijn
geborgd. Het is echter niet uit te sluiten dat er instellingen zijn die
uiteindelijk toch failliet gaan, bijvoorbeeld omdat zij er al voor de
corona-uitbraak financieel slecht voor stonden. Hoeveel dat er zijn is nu
niet te zeggen.
Het is hierbij goed om op te merken dat zorgverzekeraars zorgplicht
hebben. Dit betekent dat zij, ook in geval van een faillissement, ervoor
moeten zorgen dat hun verzekerden toegang hebben tot de zorg die zij
nodig hebben. Wanneer meer aanbieders en mogelijk ook groepen
aanbieders in financiële problemen komen kan dit risico’s met zich
meebrengen voor de zorgplicht. Ook als het gaat om aanbieders die stuk
voor stuk niet essentieel zijn voor de zorgplicht, kunnen zij dat collectief
wel zijn. De NZa is zich hier ook van bewust en neemt dit nadrukkelijk mee
in het toezicht op de zorgplicht. Het is goed dat zorgverzekeraars met deze
continuïteitsbijdrage zich maximaal inzetten om faillissementen te
voorkomen en aan hun zorgplicht te voldoen.
34.
Wat betekent de COVID-19 crisis voor het afsluiten van de nieuwe
contracten? Voorts vragen genoemde leden hoe voorkomen wordt dat
opnieuw niet alle contracten op tijd zijn afgesloten. Wordt overwogen om
bestaande contracten een jaar te verlengen, zo nee waarom niet? Hoe
groot wordt de omvang van de maatregelen door zorgverzekeraars
geschat? Tevens vragen deze leden welk deel daarvan zorg betreft die
later ingehaald en verrekend kan worden en bij welk deel het voor
zorgverzekeraars om extra kosten gaat. Uit welke post op de begroting
worden de maatregelen door zorgverzekeraars betaald?
A:
Ik heb inderdaad al signalen gekregen dat er vertraging zou kunnen
ontstaan bij het sluiten van contracten voor 2021. De inkoopcyclus is op
1 april jl. gestart en zou in de komende maanden op gang moeten komen.
Ik begrijp dat de prioriteit op dit moment ergens anders ligt. Het is nog
niet bekend of er bijvoorbeeld voor wordt gekozen bestaande contracten
een jaar te verlengen. Ik ga dit in het kader van de opschaling van de
reguliere zorg bespreken met partijen.
Er is nog geen schatting te geven van de omvang van alle maatregelen,
hoeveel zorg kan worden ingehaald en verrekend kan worden. Zorgverzekeraars maken afspraken met zorgaanbieders over vergoeding van
meerkosten en omzetverlies/vraaguitval als gevolg van corona. De
vergoedingen door verzekeraars worden zichtbaar in het Financieel Beeld
Zorg bij de begrotingsstukken van het Ministerie van VWS. Voor zover de
Zvw-uitgaven boven de eerdere ramingen uitkomen, zijn deze meeruitgaven in beginsel voor rekening en risico van de zorgverzekeraars.
Meerkosten als gevolg van corona kunnen zorgverzekeraars inbrengen in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

20

de catastroferegeling op grond van art. 33 Zvw. We zijn in overleg met
zorgverzekeraars om zicht te krijgen op de budgettaire gevolgen van de
COVID-19 crisis. Onzekerheid over de duur en diepte van de gevolgen
voor de zorg vormen een belemmering om daarover thans uitspraken te
kunnen doen.
35.
Welke maatregelen zijn mogelijk om premiestijging te voorkomen en in
hoeverre 2021? Hoeveel reserve is beschikbaar bij zorgverzekeraars om
extra kosten ten gevolge van de COVID-19 crisis op te vangen?
A:
Op dit moment is er nog geen zicht op de financiële gevolgen van de
coronacrisis. Er wordt hard gewerkt om die in kaart te brengen, maar dat
zal waarschijnlijk nog de nodige tijd duren.
Gelijktijdig wordt bezien welke mogelijke gevolgen er zijn voor de
zorgpremies en hoe daarmee om te gaan. De totaal aanwezige solvabiliteit bedroeg aan het einde van 2019 circa € 10 miljard. De Nederlandsche
Bank stelt aan zorgverzekeraars eisen omtrent de minimaal aan te houden
reserves.
36.
Tevens willen de leden van de fractie van de PvdA graag weten of de
Minister bereid is de afspraken voor kleinschalige wooninitiatieven
rondom de financiering van meerkosten ten gevolge van het inzetten van
extra zorg eenvoudiger vorm te geven. Deze leden vragen of de Minister
bereid is de eis van het laten meetekenen van een wettelijk vertegenwoordiger tijdelijk op te schorten, aangezien dit een enorm complicerende
werking heeft vanwege het bezoekverbod. Tenslotte vragen deze leden of
de Minister tevens bereid is kleinschalige wooninitiatieven te compenseren voor het feit dat zij na het overlijden van een bewoner geen nieuwe
bewoner kunnen aannemen.
A:
In de afgelopen periode heeft het Ministerie van VWS, samen met de
ketenpartijen, een pakket met maatregelen getroffen zodat zorgcontinuïteit nu en in de toekomst gewaarborgd blijft voor zowel budgethouder als
zorgverlener, waaronder kleinschalige wooninitiatieven. De nieuwe
maatregelen zijn zo ingericht dat ze zoveel mogelijk aansluiten bij de
reguliere pgb-processen, zodat deze processen niet complexer en langer
worden dan nodig is.
Het pgb is gebaseerd op het principe dat een budgethouder zelf zorg
inkoopt en hiervoor een contractuele relatie aangaat met een zorgaanbieder. Wanneer de budgethouder hiertoe niet in staat is, zal de wettelijk
vertegenwoordiger deze taken overnemen. Zodoende is de rechtmatigheid van de besteding van zorggeld gewaarborgd. Het tijdelijk
opschorten van het meetekenen van de wettelijke vertegenwoordiger is
hierom dan ook niet gewenst.
Voor een snelle indiening van een aanvraag voor extra kosten vanwege
corona kan gebruik worden gemaakt van digitale oplossingen. De leden
vragen of ik bereid ben kleinschalige wooninitiatieven te compenseren
wanneer bewoners overlijden en er geen nieuwe bewoners aangenomen
kunnen worden. Ik ga bij deze vraag ervan uit dat de leden
pgb-gefinancierde woonvormen bedoelen. Ik realiseer mij dat de getroffen
pgb-maatregelen geen oplossing bieden voor het inkomstenverlies dat
ontstaat als een pgb-houder overlijdt en het tijdelijk niet mogelijk blijkt
deze plaats op te vullen. Daarom verken ik met verschillende betrokken
partijen of en zo ja hoe kleinschalige wooninitiatieven hiervoor – wat
betreft de zorgkosten – gedurende de coronacrisis gecompenseerd
kunnen worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

21

37.
De leden van de fractie van de PvdA vragen of de Minister bereid is
binnen de ongecontracteerde zorg het cessieverbod waarbij betaling aan
de zorgverlener via de cliënt loopt tijdelijk buiten werking te stellen.
A:
In hun brief van 5 april jl. hebben zorgverzekeraars aangegeven dat zij
afspraken hebben gemaakt met zorgaanbieders over het sneller declareren en uitbetalen van declaraties voor verleende zorg. Daardoor worden
in de maand april honderden miljoenen versneld aan de sector uitbetaald,
waarmee een bijdrage is geleverd aan voldoende liquiditeit. In hun brief
van 25 maart jl. hebben zorgverzekeraars aangegeven dat het aanvraagproces voor machtigingen waar mogelijk nog verder wordt versneld en
dat controles gepast worden ingezet, rekening houdend met de genomen
crisismaatregelen zodat zorgtaken nu niet onnodig worden belemmerd.
Zorgverzekeraars hebben niet aangegeven daarnaast ook het cessieverbod buiten werking te willen stellen. Ik zie op dit moment geen
aanleiding daarover met verzekeraars in gesprek te gaan. Indien zich al
een probleem voor verzekerden zou kunnen voordoen met het cessieverbod, kunnen verzekerden ervoor kiezen een gecontracteerde zorgaanbieder in de arm te nemen. Dan hebben zij de garantie dat de rekening
door de zorgverzekeraar vergoed wordt.
38.
Kan de Minister toelichten hoe gemeenten gecompenseerd worden voor
de extra kosten die zij momenteel maken? Tenslotte, kan de Minister
inzicht bieden in de verschillende maatregelen die worden getroffen door
gemeenten, of deze verschillen wenselijk zijn en zo nee, op welke manier
deze uniform kunnen worden ingevoerd?
A:
Gemeenten worden door het Rijk gecompenseerd voor directe
meerkosten die zij aan hun aanbieders betalen ten behoeve van de extra
maatregelen vanwege corona. Het Rijk en de VNG zijn nu in gesprek over
de definitie van meerkosten en de wijze van compensatie. Deze richtinggevende afspraken tussen Rijk en de VNG gelden eenduidig voor alle
gemeenten en aanbieders. Om de administratieve lasten zo laag mogelijk
te houden, pleiten het Rijk en de VNG voor uniformiteit bij het doorvoeren
van deze richtinggevende afspraken bij gemeenten en aanbieders.
Vragen en opmerkingen van de ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de maatregelen die zorgverzekeraars nemen om zorgaanbieders te ondersteunen in paragraaf 11 van de brief. Deze leden hebben
hierover nog enkele vragen.
39.
De leden van de ChristenUnie-fractie zijn er positief over gestemd dat
afspraken zijn gemaakt met zorgverzekeraars voor zorgaanbieders die
zorg leveren onder de Zorgverzekeringswet (Zvw) en over het pgb, en dat
hiermee zorgaanbieders in staat worden gesteld om op zowel op korte als
op lange termijn continuïteit van de zorg en ondersteuning te borgen.
Genoemde leden vinden het belangrijk dat de vergoeding van de huidige
kosten toereikend is om deze continuïteit te borgen. Deze leden vinden het
dan ook van het grootste belang dat voorkomen wordt dat instellingen
fors moeten bezuinigen omdat de maximale vergoeding van 85% voor
bijvoorbeeld de ggz-instellingen ontoereikend blijkt te zijn. Deelt de
Minister de opvatting dat ggz-instellingen nagenoeg geen mogelijkheid
hebben om te besparen op hun variabele kosten, omdat de kosten-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

22

structuur van ggz-instellingen zich kenmerkt door voornamelijk vaste
kosten die op dit moment gewoon doorlopen en het onwenselijk is te
bezuinigen op personeelskosten?
A:
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u naar het antwoord op vraag
31.
40.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben begrepen dat zorgverzekeraars de zorgaanbieders oproepen om zich stap voor stap te melden en
alleen bij acute financiële nood, om zo te voorkomen dat kwetsbare
aanbieders langer moeten wachten.21 Daarentegen roept bijvoorbeeld het
Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF) alle
fysiopraktijken op om op 14 april een continuïteitsbijdrage van 70% aan te
vragen.22
Genoemde leden vragen de Minister hoe hij samen met de zorgverzekeraars en brancheorganisaties wil voorkomen dat kwetsbare aanbieders
door overvraging van de zorgverzekeraars te lang moeten wachten op de
vergoeding.
A:
Zorgverzekeraars deden hun uiterste best de aanvragen voor de vooruitbetalingsregeling zo snel mogelijk af te handelen en riepen zorgaanbieders op om enkel van de vooruitbetalingsregeling gebruik te maken als
acute financiële nood heerst. Er hebben zich bij de uitvoering van de
vooruitbetalingsregeling geen vertragingen voorgedaan als gevolg van
onverwacht hoge aantallen aanvragen voor een vooruitbetaling.
41.
De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat nog enige onduidelijkheid bestaat over de vraag wat «binnen en buiten» de omzet en
vergoeding valt. Kan de Minister toelichten hoe aanvragen van ongecontracteerde zorgaanbieders worden behandeld waarbij wordt gewerkt met
hogere tarieven (oftewel: met hogere eigen bijdragen van patiënten) dan
wel met geheel eigen betalingen indien patiënten niet aanvullend
verzekerd zijn, zo vragen deze leden. Is nu voldoende geborgd dat ook
ongecontracteerde aanbieders een beroep kunnen doen op de
continuïteitsbijdrage?
A:
In hun brief van 5 april jl. hebben zorgverzekeraars aangegeven dat de
continuïteitsbijdrage–regeling open staat voor alle zorgaanbieders (met of
zonder zorgcontract) die zorg verlenen die valt onder de basisverzekering
of de aanvullende zorgverzekering en die voldoen aan de nog uit te
werken voorwaarden.
Zorgaanbieders ontvangen de continuïteitsbijdrage voor het deel van de
omzet dat daalt door de coronacrisis. De bijdrage van de zorgverzekeraars
is gebaseerd op de normale omzet die zorgverzekeraars zouden
vergoeden uit de basisverzekering en aanvullende verzekeringen. Eigen
bijdragen vallen buiten de regeling van de zorgverzekeraars. Zorgaan21

Skipr.nl, 9 april 2020, «ZN: Kun je tot mei wachten op noodgeld, wacht dan»
https://www.skipr.nl/nieuws/zn-kun-je-tot-mei-wachten-op-noodgeld-wacht-dan/
?daily=1&tid=TIDP488997X2DCF46F34A8942478462AC0BDC3A2775YI4&utm_medium
=email&utm_source=20200410%20skipr%20daily%20nieuwsbrief%20-%20
&utm_campaign=NB_SKIPR.
22
Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie, 5 april 2020, «Eerste reactie KNGF op
steunmaatregelen zorgverzekeraars», https://www.kngf.nl/actueel/nieuws/2020/april/eerstereactie-kngf-op-steunmaatregelen-zorgverzekeraars.html.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

23

bieders zonder contract worden bij deze regeling op dezelfde manier
behandeld als zorgaanbieders met een contract.
42.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de Minister nader toe te
lichten waarom de steunmaatregelen vooralsnog beperkt zijn in duur tot
30 juni, terwijl nu al te voorzien is dat de effecten van de coronapandemie
op het gehele jaar 2020 (en mogelijk ook daarna) groot zullen zijn?
A:
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u naar het antwoord op
vraag 16.
Vragen en opmerkingen van de 50PLUS-fractie
De leden van de fractie van 50PLUS hebben enkele vragen over de
maatregelen die zorgverzekeraars momenteel nemen om zorgverleners en
verschillende zorgsectoren overeind te houden.
De coronacrisis heeft een grote impact op zorgverleners en zorgsectoren.
Genoemde leden zijn erg blij dat er nu een regeling komt voor deze groep.
43.
De leden van de fractie van 50PLUS hebben nog wel een aantal vragen
over de continuïteitsbijdrage. Ten eerste is de continuïteitsbijdrage naar
verwachting 65–80% van de in normale omstandigheden vergoede omzet.
Wat wordt gezien als normale omstandigheid? Hoe wordt dit berekend bij
zorgaanbieders die kortgeleden zijn begonnen? Ten tweede hebben
genoemde leden een vraag over de besteding van deze bijdrage. Mag de
zorgaanbieder zelf bepalen waaraan hij de continuïteitsbijdrage zal
besteden?
A:
ZN heeft op 1 mei 2020 bekend gemaakt de continuïteitsbijdrage-regeling
te hebben vastgesteld. Zorgaanbieders ontvangen de continuïteitsbijdrage
voor het deel van de omzet dat wegvalt door de coronacrisis. De bijdrage
is gebaseerd op de normale omzet die zorgverzekeraars zouden
vergoeden uit de basisverzekering en aanvullende verzekeringen. Van de
omzet die is weggevallen krijgen zorgaanbieders een percentage vergoed.
De zorgverzekeraars hebben, met steun van onafhankelijke partij Gupta
Strategists, een percentage per sector vastgesteld. Voor de meeste
zorgaanbieders ligt dit percentage tussen de 75% en 87% (van die omzet
die is weggevallen). Dit geldt voor zorgaanbieders met een omzet tot
10 miljoen euro. Zorgaanbieders die ondanks deze regeling toch in
financiële problemen dreigen te komen, kunnen contact opnemen met de
prefererente zorgverzekeraars (hardheidsclausule). Voor zorgaanbieders
met een omzet boven de 10 miljoen euro zullen zorgverzekeraars met die
zorgaanbieders maatwerkafspraken maken. De zorgaanbieders mogen de
bijdrage besteden aan zaken die nodig zijn om de continuïteit van zorg te
borgen. Als voorwaarde wordt gesteld dat de zorgaanbieder zich
maximaal inspant om zowel op de korte als op de langere termijn zijn
bestaande capaciteit in stand te houden, zowel voor wat betreft personeel
als middelen in de meest ruime zin van het woord.
44.
Ten derde hebben deze leden een vraag over de financiering van de extra
persoonlijke beschermingsmiddelen. Worden de materialen vergoed door
middel van het financieren van de gemaakte kosten of krijgen de
zorgaanbieders een vast bedrag dat zij kunnen besteden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

24

A:
De kosten van extra persoonlijke beschermingsmiddelen behoren tot de
meerkosten als gevolg van de COVID-19 crisis waarover zorgaanbieders
afspraken kunnen maken met zorgverzekeraars, zorgkantoren en
gemeenten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 295, 381

25