Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1109
Vragen van het lid Von Martels (CDA) aan de Minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit over Natura 2000 en het toevoegen van habitats
(ingezonden 31 oktober 2019).
Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
(ontvangen 18 december 2019). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2019–2020, nr. 795.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «LTO Noord: geen extra habitats in Natura
2000-gebieden»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u een reactie geven op het bericht?
Antwoord 2
Ik ben niet voornemens om binnenkort het bedoelde wijzigingsbesluit
definitief te maken. Ik verwijs u hiervoor naar de kabinetsbrief van 13 november 2019. Het kabinet is zich terdege bewust van de gevolgen die het
beschermen van natuurwaarden van Europees belang kan hebben. Over dit
onderwerp gaat het kabinet in gesprek met de Europese Commissie.
Vraag 3
Waarom wilt u de habitats overgangs- en trilveen en veenbossen extra
toevoegen aan het gebied ’Oudegaasterbrekken, Gouden Bodem & Fluessen»?
Antwoord 3
Dit is in het ontwerpwijzigingsbesluit «Aanwezige waarden» gemotiveerd2, op
p. 22 in het algemeen en op p. 58–63 specifiek voor dit gebied. Uit artikel 6,
eerste lid, van de Habitatrichtlijn blijkt dat alle aanwezige habitattypen en
1

Nieuwe Oogst, 28 oktober 2019, https://www.nieuweoogst.nl/nieuws/2019/10/28/lto-noordgeen-extra-habitats-in-natura-2000-gebieden
2
Zie https://www.synbiosys.alterra.nl/natura2000/Documenten/Ontwerpwijzigingsbesluit%20Aanwezige%20waarden%20(23%20februari%202018).pdf

ah-tk-20192020-1109
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

soorten moeten worden beschermd. Een uitzondering mag volgens de uitleg
van de Europese Commissie worden gemaakt voor waarden die slechts in
verwaarloosbare mate voorkomen. Deze lijn is bevestigd in vaste jurisprudentie van de Raad van State, waarbij in meerdere gevallen getoetst is of een
habitattype daadwerkelijk in meer dan verwaarloosbare mate voorkomt. Uit
de reeds in 2012 gemaakte kartering van het gebied «Oudegaasterbrekken,
Fluessen en omgeving» blijkt dat de genoemde habitattypen in meer dan
verwaarloosbare mate voorkomen. De voorgenomen toevoeging van de
habitats zal ik bezien in de context van de opschoning van de aanwijzingsbesluiten van Natura 2000-gebieden.
Vraag 4
Is het toevoegen van extra habitats verplicht volgens Europese regelgeving?
Zo ja, welke regelgeving, op welke wijze worden lidstaten dit geacht te doen
en hoe doen andere lidstaten dit?
Antwoord 4
Ja, dat is verplicht, zoals ik ook heb toegelicht in het antwoord op vraag 3.
Die «extra habitats» betreffen habitats die in een gebied (bestendig en meer
dan verwaarloosbaar) aanwezig zijn en al bij de oorspronkelijke aanwijzing
beschermd hadden moeten worden. Fouten die in het verleden zijn gemaakt
(door een incompleet aanwijzingsbesluit) moeten hersteld worden, omdat de
verplichting tot bescherming (artikel 6 van de Habitatrichtlijn) blijvend van
kracht is en niet alleen gebaseerd mag zijn op (incomplete) kennis de in het
verleden aanwezig was. Daarom is het volgens de Europese regelgeving
nodig om het standaardgegevensformulier (met de aanwezige waarden) te
actualiseren en te corrigeren, en daaruit de consequentie te trekken van
adequate bescherming via het aanwijzingsbesluit.
Vraag 5
In welke mate gaat dit om stikstofgevoelige habitats?
Antwoord 5
Van de reeds aangewezen habitattypen is een aanzienlijk deel stikstofgevoelig. De leefgebieden van de soorten zijn voor een veel geringer deel
stikstofgevoelig. Dat geldt ongeveer hetzelfde voor de habitattypen en
soorten uit het wijzigingsbesluit.
Vraag 6
Welke gevolgen heeft het toevoegen van deze habitats voor de omgeving van
het gebied?
Antwoord 6
Dit hangt af van de ecologische vereisten van de habitats en dat wordt nader
uitgewerkt in een beheerplan. In ieder geval is duidelijk dat beide habitats
afhankelijk zijn van schone lucht.
Vraag 7
Kunt u toelichten in hoeverre voor het toevoegen van elke habitat rekening is
gehouden met vereisten op economisch, sociaal en cultureel gebied, en met
de regionale en lokale bijzonderheden?
Antwoord 7
Deze vereisten worden genoemd in artikel 2, derde lid, van de Habitatrichtlijn.
Deze zijn daarmee relevant om rekening mee te houden bij het nemen van
maatregelen. Voor het aanwijzen van beschermde habitats zijn ze niet van
toepassing.
Vraag 8
Kunt u aangeven welke stikstofgevoelige habitats u voornemens bent om
extra toe te voegen aan welk Natura 2000-gebied bij de «correctie», zoals
beschreven in uw brief aan de Tweede Kamer?3

3

Kamerstuk 32 670, nr. 145

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Het voornemen staat in het ontwerpwijzigingsbesluit, zoals genoemd in het
antwoord op vraag 3.
Vraag 9
Kunt u bij elke stikstofgevoelige habitat aangeven waarom u voornemens
bent deze toe te voegen aan het betreffende gebied en welke gevolgen dat
heeft voor vergunningverlening in de omgeving van dat gebied?
Antwoord 9
Het waarom is aan de orde gekomen in het antwoord op vraag 3. In hoeverre
er gevolgen zijn voor de vergunningverlening in de omgeving, moet blijken
uit de concrete toetsing op basis van de aspecten die bedoeld zijn in het
antwoord op vraag 6.
Vraag 10
Kunt u aangeven waarom het toevoegen van deze stikstofgevoelige habitats
aan de desbetreffende Natura 2000-gebieden een Europese verplichting zou
zijn?
Antwoord 10
Zie het antwoord op vraag 3.
Vraag 11
Wat zou er gebeuren als we deze stikstofgevoelige habitats niet zouden
toevoegen aan de desbetreffende Natura 2000-gebieden?
Antwoord 11
In dat geval kan de Europese Commissie Nederland in een gerechtelijke
procedure dwingen om dit alsnog te doen.
Vraag 12
Bent u bereid om gezien de economische gevolgen, met het oog op de
uitspraak van de Raad van State van 29 mei jl., bereid om het toevoegen van
stikstofgevoelige habitats op te schorten en te heroverwegen?
Antwoord 12
Ja, hiertoe ben ik bereid. Het «wijzigingsbesluit aanwezige waarden» wordt
opgeschort en heroverwogen.
Vraag 13
Kunt u aangeven hoe u de motie Bisschop gaat uitvoeren?4
Antwoord 13
Een betere prioriteringsstelling is reeds onderwerp van bespreking met de
provincies in het kader van de actualisering van de doelensystematiek.
Daarnaast is onlangs het gesprek met de Europese Commissie gestart over
dit onderwerp.
Vraag 14
Bent u bereid om in uitvoering van de motie Bisschop te bekijken of
stikstofgevoelige habitats die nu onderdeel zijn van Natura 2000-gebieden
daar nog wel onderdeel van zouden moeten zijn, in het kader van deze
correctie?
Antwoord 14
Dat past binnen de reikwijdte van de uitvoering van de motie.

4

Kamerstuk 32 670, nr. 188

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3