UWV jaarverslag 2021
w

Inhoudsopgave

Voorwoord

3

Infographic

5

Deel 1 – Belangrijkste ontwikkelingen in dienstverlening en bedrijfsvoering

6

1.

8

De coronacrisis en de gevolgen voor onze dienstverlening

2. Ontwikkeling dienstverlening
2.1. Meer menselijke maat en maatwerk
2.2. Klanttevredenheid

10
10
12

3. Dienstverlening gericht op werk
3.1. Dienstverlening in de arbeidsmarktregio’s
3.2. Arbeidsbemiddeling en re-integratie voor WW-gerechtigden
3.3. Arbeidsbemiddeling en re-integratie voor mensen met een arbeidsbeperking
3.4. Voorzieningen en re-integratiediensten

15
15
17
17
18

4. Inkomensdienstverlening
4.1. Inkomenszekerheid bieden
4.2. Sociaal-medische dienstverlening
4.3. Handhavingsinzet
4.4. Gegevensdienstverlening

20
20
22
25
26

5. Toekomstbestendige organisatie
5.1. Goed toegeruste medewerkers
5.2. Vernieuwen en vereenvoudigen ICT-landschap
5.3. Blijvende aandacht voor informatiebeveiliging en privacy

28
28
29
29

6. Beheersing van kosten en risico’s
6.1. Doelmatigheid

32
32

7. UWV en zijn omgeving
7.1. UWV als gesprekspartner
7.2. Zichtbaar en transparant

34
34
35

Deel 2 – Reguliere dienstverlening en bedrijfsvoering

36

Kerncijfers

37

1.

39

De coronacrisis en de gevolgen voor onze dienstverlening

2. Ontwikkeling dienstverlening
2.1. Meer menselijke maat en maatwerk
2.2. Klanttevredenheid

41
41
42

3. Dienstverlening gericht op werk
3.1. Dienstverlening in de arbeidsmarktregio’s
3.2. Arbeidsbemiddeling en re-integratie voor WW-gerechtigden
3.3. Arbeidsbemiddeling en re-integratie van mensen met een arbeidsbeperking
3.4. Voorzieningen en re-integratiediensten
3.5. Arbeidsjuridische dienstverlening

46
46
46
47
48
51

4. Inkomensdienstverlening
4.1. Inkomenszekerheid bieden
4.2. Sociaal-medische dienstverlening
4.3. Handhavingsinzet
4.4. Gegevensdienstverlening

55
55
57
59
61

5. Toekomstbestendige organisatie
5.1. Goed toegeruste medewerkers

66
66

UWV jaarverslag 2021

1

5.2. Vernieuwen en vereenvoudigen ICT-landschap
5.3. Informatiebeveiliging en privacy

67
70

6. Beheersing van kosten en risico’s
6.1. Doelmatigheid
6.2. Kassiersfunctie
6.3. Beleid misbruik en oneigenlijk gebruik
6.4. Betrouwbaarheid niet-financiële informatie
6.5. Risicobeheersing
6.6. Voorkomen van fraude binnen UWV

74
74
76
76
76
77
79

7. Rechtmatigheid
7.1. Financiële rechtmatigheid
7.2. Toelichting op de financiële fouten en onzekerheden per wet
7.3. Verbetermaatregelen per wet
7.4. Financiële fouten in voorgaande verslagjaren
7.5. Compensatie transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid met terugwerkende kracht
7.6. NOW-subsidies
7.7. Tolkvoorzieningen Participatiewet
7.8. Rechtmatigheid uitvoeringskosten

81
81
82
86
88
89
90
92
93

8. Governance
8.1. Raad van bestuur
8.2. Advies- en controleorganen UWV
8.3. Maatschappelijk verantwoord ondernemen
8.4. UWV als gesprekspartner

95
95
95
97
98

9. Jaarrekening
9.1. Balans per 31 december 2021
9.2. Staat van baten en lasten over 2021
9.3. Kasstroomoverzicht over 2021
9.4. Algemene toelichting
9.5. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
9.6. Toelichting op de balans
9.7. Toelichting op de staat van baten en lasten

101
101
102
103
104
106
110
121

10. Overige gegevens
10.1.Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
10.2.Regeling omtrent verwerking saldo baten en lasten
10.3.Vorming en vrijval fondsen en reserveringen
10.4.Statutaire zeggenschap raad van bestuur

136
136
142
143
143

Lijst van afkortingen

144

Bijlage I

146

Kassiersverslag 2021

Colofon

UWV jaarverslag 2021

160

2

Voorwoord
De coronacrisis en de beperkende maatregelen hebben een groot stempel gedrukt op het jaar 2021. De uitvoering van
de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) legde en legt nog steeds een groot beslag op de
capaciteit van UWV. We hebben voorschotten berekend en uitbetaald, en zijn begonnen met het vaststellen van de
definitieve subsidiebedragen. Dat is een inhoudelijk complex traject met veel uitzonderingssituaties waarmee we
komende jaren nog volop bezig zijn. Daarnaast zijn er alle ‘normale’ werkzaamheden én we zijn gestart met het
realiseren van onze ambities om onze dienstverlening gestructureerd te verbeteren en te verbreden.
We verbeteren onze dienstverlening, met de focus op meer menselijke maat, …
UWV wil bijdragen aan een samenleving waarin iedereen meedoet, waar mogelijk met betaald werk. En waarin er oog is
voor de menselijke maat. In 2021 hebben we in onze UWV Strategie 2021–2025 ‘Ruimte voor menselijke maat in
dienstverlening’ duidelijk geformuleerd waar we ons de komende jaren op gaan richten om goed invulling te geven aan
deze ambitie. We gaan onze dienstverlening de komende jaren toegankelijker, passender en consistenter maken, zodat
iedereen zich gehoord, gezien en geholpen voelt. Bij de verbetering en verbreding van onze dienstverlening benutten
we de extra middelen die het kabinet beschikbaar heeft gesteld naar aanleiding van de Parlementaire
ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK). Wanneer standaardprotocollen niet voldoen en onze
medewerkers ‘professionele buikpijn’ krijgen bij strikte uitvoering van de wet, moedigen we hen aan om te zoeken naar
een maatwerkoplossing en om daarbij de ruimte te benutten die de regels bieden. Voor complexe casuïstiek zijn er de
maatwerkplaatsen, waarin collega’s van allerlei disciplines samen naar oplossingen zoeken. Met de maatwerkplaatsen
bieden we al ruim een jaar mensen die door de standaardprocedures tussen wal en schip dreigen te vallen
dienstverlening op maat en leren we zelf van de opgedane inzichten. Er kunnen zich ook situaties voordoen waarin
groepen mensen nadeel dreigen te ondervinden van onbedoelde effecten van wetgeving of van fouten of nalatigheid
van UWV. Dat gebeurde ook in 2021. We hebben in deze specifieke gevallen naar passende oplossingen gezocht, in
afstemming met het ministerie.
… we willen voorkomen dat mensen aan de zijlijn (komen te) staan …
De economie heeft zich snel en krachtig hersteld en steunmaatregelen als de NOW hebben duidelijk effect gehad. Het
aantal WW-uitkeringen is lager dan voor de coronacrisis en ook het aantal faillissementen is historisch laag. De krapte
op de arbeidsmarkt neemt steeds meer toe: voor veel werkgevers is het erg moeilijk om personeel te vinden. We zijn
ervan overtuigd dat we samen met onze partners een bijdrage kunnen leveren om de krapte op de arbeidsmarkt op te
lossen. Daarbij staat ons een vorm van dienstverlening voor ogen zoals we die nu toepassen in de regionale
mobiliteitsteams. Met gemeenten en sociale partners hebben we in 2021 een publiek-private infrastructuur opgebouwd
die we kunnen blijven benutten als toegangspoort voor alle werkenden en werkgevers. Wanneer we daarbij ook
optimaal gebruikmaken van elkaars kennis en kunde, slaan we meerdere vliegen in één klap. We voorkomen uitval en
werkloosheid, we kunnen door om- en bijscholing werkzoekenden, met of zonder uitkering, toeleiden naar
krapteberoepen én we zorgen voor mobiliteit op de arbeidsmarkt, waardoor banen vrijkomen voor de in totaal 1 miljoen
mensen die maar moeizaam een plek op de arbeidsmarkt weten te verwerven. Op deze manier geven we invulling aan
een tweede belangrijk thema in onze nieuwe strategie: preventie van werkloosheid en voorkomen dat mensen met een
beperking aan de zijlijn (komen te) staan.
… en dat mensen (te) lang moeten wachten op een sociaal-medische beoordeling
Een urgent en aanhoudend punt van zorg is de mismatch tussen de voortdurend toenemende vraag naar sociaalmedische dienstverlening en de beperkte beoordelingscapaciteit waarover we beschikken. In 2021 ontvingen we 9%
meer aanvragen voor een WIA-claimbeoordeling dan in 2020. Eind 2021 wachtten zo’n 12.000 mensen langer op de
uitkomst van hun WIA-aanvraag dan de daarvoor geldende termijnen. Dat betekent voor hen een langere periode van
onzekerheid over hun toekomst en hun inkomsten. We willen niet dat mensen de dupe worden van deze mismatch.
Daarom hebben we, in overleg met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), besloten te stoppen
met het terugvorderen van voorschotten die zijn betaald aan mensen die te lang op een WIA-claimbeoordeling hebben
moeten wachten. Het oplossen van de mismatch is voor ons een speerpunt. Ook onze medewerkers ervaren het
probleem van de lange wachttijden elke dag aan den lijve in hun contact met cliënten. In samenspraak met het
ministerie en de Nederlandse Vereniging voor Verzekeringsgeneeskunde (NVVG) zijn we begonnen om onze sociaalmedische dienstverlening anders in te richten. Er is echter méér nodig, zoals het aanpassen van wet- en regelgeving om
het aantal sociaal-medische beoordelingen terug te dringen. Hierover zijn we met het ministerie in gesprek.
We juichen het toe dat we worden gehoord …
Het op een hoger niveau brengen van onze dienstverlening vraagt een grote inspanning van de gehele organisatie. Daar
komt bij dat de krappe arbeidsmarkt ook UWV parten speelt, zeker als het gaat om het aantrekken van specialisten
zoals verzekeringsartsen en ICT’ers. We zullen ons ICT-landschap versneld moeten vernieuwen – dat is een ingrijpende
en complexe opgave. We zijn verheugd dat het regeerakkoord ons daarvoor ruimte biedt. We zijn, samen met andere
uitvoerders, tijdens de formatiebesprekingen in de gelegenheid gesteld om onze wensen en zorgen op tafel te leggen.
We hebben daarbij benadrukt dat wet- en regelgeving uitvoerbaar moet zijn en dat het belangrijk is om uitvoerende
partijen in een vroeg stadium te betrekken. In het coalitieakkoord heeft het nieuwe kabinet het belang van

UWV jaarverslag 2021

3

samenwerking met de publieke dienstverleners benadrukt. We hebben na de bekendmaking een quickscan op het
coalitieakkoord gedaan en het ministerie op de hoogte gesteld van kansen en risico’s die we signaleren.
… en gaan de toekomst vol vertrouwen tegemoet
We zijn ons ervan bewust dat onze nieuwe strategie ambitieus is en dat het realiseren ervan de komende jaren flinke
inspanning vraagt. We hebben er echter het volste vertrouwen in dat we hier met z’n allen een goede invulling aan gaan
geven. Samen met onze partners en natuurlijk samen met onze medewerkers. Zij hebben bergen werk verzet en dat
doen ze nog steeds. Dat doen ze al bijna twee jaar lang vooral thuis en dat valt niet iedereen even gemakkelijk. Onze
medewerkers hebben zich in deze moeilijke periode bijzonder flexibel opgesteld. Daarvoor willen we hier onze
complimenten aan hen overbrengen. Veel medewerkers willen de voordelen van het thuiswerken graag behouden, maar
zien er ook naar uit om elkaar weer op kantoor te treffen. We zijn dan ook blij dat we na de versoepeling van de
beperkende coronamaatregelen elkaar weer wat vaker op kantoor kunnen zien. Om met vernieuwde energie samen te
werken aan de verwezenlijking van onze ambities.
Raad van bestuur
Nathalie van Berkel
Maarten Camps, voorzitter
Johanna Hirscher
Guus van Weelden

UWV jaarverslag 2021

4

Infographic

UWV jaarverslag 2021

5

Deel 1 – Belangrijkste ontwikkelingen in
dienstverlening en bedrijfsvoering

UWV jaarverslag 2021

6

Hoofdstuk 1

UWV jaarverslag 2021

7

1. De coronacrisis en de gevolgen voor
onze dienstverlening
De maatregelen die de overheid sinds de uitbraak van het coronavirus heeft genomen om de verspreiding van het
coronavirus te beperken, hadden in 2021 grote gevolgen voor de samenleving en de economie. En dus ook voor het
werk van UWV. De uitvoering van de in 2020 ingevoerde tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid
(NOW) legde ook dit jaar een groot beslag op de capaciteit van UWV. We handelden dit jaar niet alleen
voorschotaanvragen voor nieuwe aanvraagperiodes af, maar verrichtten ook werkzaamheden voor de vaststelling van
de definitieve subsidiebedragen van eerdere NOW-aanvraagperiodes. Onze kantoren waren in 2021 als gevolg van de
lockdowns nog steeds beperkt geopend.
De Nederlandse economie heeft zich snel en krachtig hersteld uit de recessie in 2020 als gevolg van de coronacrisis. De
spanning op de arbeidsmarkt is verder toegenomen. De UWV-spanningsindicator geeft aan dat inmiddels voor de
meeste beroepsgroepen de arbeidsmarkt krap of zeer krap is. Omdat er te weinig kandidaten zijn, is het voor
werkgevers dus (zeer) moeilijk openstaande vacatures voor deze beroepsgroepen te vervullen. Het Centraal Bureau
voor de Statistiek (CBS) telde in het derde kwartaal van 2021 een recordaantal nieuwe vacatures, terwijl de
werkloosheid verder afnam. Het aantal faillissementen is historisch laag en de eerder verwachte hoge WW-volumes zijn
uitgebleven dankzij de dempende werking van de NOW en het snelle en krachtige herstel van de Nederlandse
economie. Het aantal ontslagaanvragen is in 2021 beperkt gebleven, maar aan het eind van het jaar was het aantal
weer vergelijkbaar met dat van voor de coronacrisis. In 2021 ontvingen we 15.900 ontslagaanvragen, de helft minder
dan in 2020. Het aantal WW-uitkeringen daalde sinds februari 2021. Eind 2021 verstrekten we 191.800 WWuitkeringen. Dat is 33% minder dan eind 2020. Het aantal WW-uitkeringen is nog steeds lager dan voor de coronacrisis.

De NOW
In 2021 konden werkgevers gedurende vier aanvraagperiodes een voorschotaanvraag indienen (voor de NOW 3.2,
NOW 3.3, NOW 4 en NOW 5). Het kabinet kondigde eind november de NOW 5 (de zevende aanvraagperiode, voor de
maanden november en december 2021) aan en half december de NOW 6 (achtste aanvraagperiode, voor de maanden
januari tot en met maart 2022). Het is ons gelukt om het loket voor de NOW 5 op 13 december te openen, zodat
werkgevers een aanvraag konden indienen vóór of rond de laatste salarisronde van het jaar. Het loket is gesloten op
31 januari 2022. Het loket voor de NOW 6 is op 14 februari 2022 geopend.
Naast de afhandeling van de voorschotaanvragen verrichtten we werkzaamheden voor de vaststelling van de definitieve
subsidiebedragen van eerdere NOW-aanvraagperiodes. De definitieve vaststelling van de subsidiebedragen is een
inhoudelijk complex traject met veel uitzonderingssituaties. De optelsom aan regelingen maakt het niet eenvoudiger. Er
is een risico dat in bepaalde situaties bij de vaststelling omzet- en loonsomgegevens niet consistent worden beoordeeld.
Om dit te voorkomen, bespreken UWV en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) deze gevallen.
De definitieve vaststelling van de subsidiebedragen vergt uiterste precisie en alertheid; daarbij maken we ook gebruik
van geavanceerde technieken om inzicht te krijgen in de data.
Het loket waar werkgevers hun aanvraag voor de vaststelling van de NOW 1 konden indienen is per 1 november 2021
gesloten. We hebben in 2020 voor de NOW 1 in totaal 139.500 voorschotten verstrekt. Voor de meeste daarvan
dienden werkgevers tijdig een vaststellingsaanvraag in. Een klein deel van de werkgevers heeft gebruikgemaakt van de
mogelijkheid om uitstel aan te vragen voor het aanleveren van de vereiste (accountants- en/of derden)verklaring. Zij
hebben hiervoor tot 20 april 2022 de tijd gekregen. De werkgevers die niet tijdig (vóór 1 november 2021) een
vaststellingsaanvraag hadden ingediend, hebben we in de eerste week van november 2021 een formele
herinneringsbrief gestuurd, waarmee zij tot en met 9 januari 2022 de tijd kregen om deze aanvraag alsnog in te dienen
of om uitstel aan te vragen. Bij de bijna 5.400 werkgevers die ook op deze datum nog niets van zich hadden laten
horen, hebben we de NOW-subsidie op nihil gesteld en het gehele voorschot teruggevorderd. In 2021 hebben we ook
de loketten geopend voor de subsidievaststelling voor de NOW 2 en de NOW 3.1 en op 31 januari 2022 voor de
NOW 3.2 en de NOW 3.3. We blijven werkgevers op allerlei manieren erop attenderen dát ze een vaststelling moeten
aanvragen. In de praktijk blijkt dat een aanzienlijk deel van de werkgevers het ontvangen voorschot geheel of
gedeeltelijk moet terugbetalen. We hanteren een zeer ruim coulancebeleid, maar het geld moet uiteindelijk wel worden
terugbetaald.

Beperkt face-to-facecontact
Onze kantoren waren een groot deel van 2021 als gevolg van de lockdowns nog steeds beperkt geopend. Verreweg de
meeste gesprekken met cliënten vonden telefonisch plaats of via beeldbellen. In bepaalde gevallen was er wel ruimte
voor face-to-facedienstverlening. De grootste prioriteit hadden daarbij mensen uit kwetsbare groepen en mensen met
een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Ook de meeste sociaal-medische beoordelingen vonden nog steeds op afstand
plaats. Wanneer er naar het oordeel van de verzekeringsarts een fysieke beoordeling of face-to-facecontact noodzakelijk
is, werd de cliënt wel uitgenodigd voor een afspraak op een UWV-locatie.

UWV jaarverslag 2021

8

Hoofdstuk 2

UWV jaarverslag 2021

9

2. Ontwikkeling dienstverlening
Een rode draad in onze nieuwe strategie 2021–2025 is het herstel van de menselijke maat in onze dienstverlening. We
hebben ons het afgelopen jaar gebogen over de vraag hoe we onze dienstverlening toegankelijker, passender en
consistenter kunnen maken. Mensen willen gezien, gehoord en geholpen worden. Ons uitgangspunt is dat we binnen de
grenzen van de wet zo veel mogelijk aansluiten bij de wensen van burgers. Wanneer wetgeving onbedoeld hard lijkt uit
te pakken, bekijken we of maatwerk mogelijk is. We vinden het belangrijk dat het duidelijk is voor welke soorten
dienstverlening mensen bij ons terechtkunnen en hoe ze in contact kunnen komen met UWV. En we willen ons ervoor
inzetten dat uitkeringsgerechtigden en werkgevers die gebruikmaken van onze dienstverlening een drempelloze reis
door UWV heen ervaren.
We willen dat mensen UWV ervaren als één organisatie met oog voor de menselijke maat. We zullen onze
dienstverlening de komende jaren stap voor stap verbeteren. Dat doen we aan de hand van het UWVdienstverleningsconcept dat we in 2021 hebben ontwikkeld. Leidende principes daarbij zijn eenvoud en gemak in
communicatie, alert zijn op preventie, rekening houden met de persoonlijke situatie van burgers, zorgvuldig en ethisch
omgaan met gegevens, samenwerken met andere partijen en rekening houden met wat mensen kunnen doen
(doenvermogen). Om deze verbetering en verbreding van onze dienstverlening te realiseren, is een tijdelijk UWV-breed
programma Dienstverlening ingericht. Daarbij benutten we onder andere de extra middelen die het kabinet beschikbaar
heeft gesteld naar aanleiding van het eindrapport van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag
(POK).
Op 6 oktober heeft UWV de Direct Duidelijk-deal ondertekend, een initiatief om overheidscommunicatie te verbeteren.
Hiermee onderstrepen we dat UWV zich committeert aan heldere en persoonlijke communicatie met
uitkeringsgerechtigden.

2.1. Meer menselijke maat en maatwerk
We stemmen onze dienstverlening zo veel mogelijk af op de behoeftes en wensen van uitkeringsgerechtigden en
werkgevers. We vinden het bijvoorbeeld belangrijk dat mensen zelf kunnen kiezen via welk communicatiekanaal ze
contact met UWV opnemen, afhankelijk van hun vraag en behoefte. Ons streven is dat onze dienstverlening binnen de
grenzen van de wet zo veel mogelijk aansluit bij de wensen en behoeftes van uitkeringsgerechtigden en werkgevers.
Het is belangrijk om bij de voorbereiding van nieuw beleid, tijdens de uitvoering en ook bij de evaluatie van gevoerd
beleid steeds goed te kijken hoe regelgeving in de praktijk uitpakt voor mensen en of wat we van ze vragen voor hen
doenlijk is. Om te kunnen bepalen of iets doenlijk is, is het nodig rekening te houden met het doenvermogen van
mensen. Doenvermogen verwijst naar de capaciteit van de mens om daadwerkelijk op de juiste manier in actie te
komen zodra hem duidelijk is wat er van hem verwacht wordt. Onderzoek in 2021 heeft inzicht geboden in wat
doenvermogen precies betekent in de context van UWV en hoe we er meer rekening mee kunnen houden dat onze
dienstverlening voor mensen gemakkelijk(er) te doen is. In vervolg hierop is een eerste prototype opgeleverd van een
instrument waarmee we bij het ontwerpen van processen rekening kunnen houden met doenvermogen. Daarnaast is in
2021 een doenvermogentoets ontwikkeld waarmee we kunnen toetsen of nieuwe wet- en regelgeving doenlijk is voor
mensen. Deze nemen we in 2022 in gebruik.

Maatwerk
De socialezekerheidswetgeving is vaak erg complex en tot in detail geregeld. Ons uitgangspunt is dat we handelen
binnen de grenzen van de materiewetten die we uitvoeren. Maar wanneer handelen naar de strikte letter van de wet tot
onbedoelde effecten leidt die tegen de geest van de wet indruisen, beroepen we ons op de beginselen van behoorlijk
bestuur zoals die zijn benoemd in de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Wanneer standaardprotocollen niet voldoen
en onze medewerkers ‘professionele buikpijn’ krijgen bij strikte uitvoering van de wet, moedigen we hen aan om te
zoeken naar een maatwerkoplossing. Het is daarbij nadrukkelijk onze intentie dat ze handelen naar de bedoeling van de
wet en de ruimte benutten die de regels bieden. Ze kunnen hierover het gesprek voeren met hun collega’s en hun
leidinggevende en desgewenst advies vragen aan de maatwerkplaats.
Bij complexe casuïstiek, waarbij vaak meerdere bedrijfsonderdelen betrokken zijn en wetgeving onredelijk hard lijkt uit
te pakken, zoeken medewerkers in maatwerkplaatsen gezamenlijk naar een oplossing die zowel recht doet aan de
belangen van de burger in diens specifieke situatie als aan de bedoeling van de wet. Op deze manier bieden we meer
mensen die door de standaardprocedures tussen wal en schip dreigen te vallen dienstverlening op maat en leren we zelf
van de opgedane inzichten. Tot en met eind 2021 zijn er bij de maatwerkplaatsen 425 casussen ingediend en 310
afgehandeld. We zien dat de meeste problemen zich onbedoeld voordoen bij de volgende onderwerpen:
 Inkomensgevolgen: Terugvordering en verrekening van te veel of onterecht uitbetaalde uitkeringsgelden leidt bij de
cliënt tot (verergerde) schuldenproblematiek of andere negatieve inkomensgevolgen.
 Re-integratie: UWV oordeelt dat de cliënt op basis van zijn uitkeringsrechten geen recht heeft op ondersteuning bij

UWV jaarverslag 2021

10

re-integratie, of UWV handelt bij scholingsvraagstukken te strikt naar de letter van de wet.
 Menselijke maat: Mensen hebben behoefte aan persoonlijke dienstverlening, ze hebben moeite met de vele brieven
over verschillende onderwerpen die ze van verschillende bedrijfsonderdelen ontvangen. Ze zien door de bomen het
bos niet meer en hebben behoefte aan uitleg.
De maatwerkplaatsen hebben sinds de officiële start in november 2020 al tal van inzichten opgeleverd in knelpunten die
zich voordoen bij de uitvoering van wet- en regelgeving. Om die knelpunten voortaan bij voorbaat te voorkomen,
nemen we maatregelen om de effecten van beleid vroegtijdig te herkennen en bij het ministerie van SZW aan te
kaarten. Sinds 2021 informeren we ook de Tweede Kamer hierover met een (jaarlijkse) knelpuntenbrief. Doel is dat er
voortaan bij wetgeving beter rekening kan worden gehouden met de uitvoerbaarheid ervan, het doenvermogen van
mensen en de menselijke maat.
Soms doen zich situaties voor waarin grotere groepen mensen de dupe lijken te worden van onbedoelde effecten van
wet- of regelgeving of van nalatig handelen van UWV. Dan passen we generiek maatwerk toe. In de paragrafen 4.1
en 4.2 gaan we nader in op een aantal van dergelijke uitzonderlijke situaties.

Luisteren naar uitkeringsgerechtigden en werkgevers
Om onze dienstverlening zo veel mogelijk op de behoeftes en wensen van uitkeringsgerechtigden en werkgevers af te
stemmen, luisteren we goed naar hen. Zo betrekken we hen bij de zogeheten klantreizen, waarmee we de route in
kaart brengen die cliënten en werkgevers binnen UWV afleggen. We zien dan waar zich knelpunten voordoen in
klantprocessen en in de samenwerking tussen bedrijfsonderdelen. Op basis daarvan nemen we vervolgens
maatregelen. In 2021 hebben we weer drie klantreizen afgerond: ‘Mijn werkgever gaat failliet’, ‘Ik word werkloos’ en ‘Ik
ben ziek’.
Signalen cliëntenraden benut
De publieke dienstverlening ligt, zeker na de kinderopvangtoeslagaffaire, onder een vergrootglas. Hoe de
dienstverlening van UWV uitpakt in de levens van de mensen die ervan afhankelijk zijn, heeft veel aandacht. Onze
cliëntenraden staan in nauw contact met de mensen die gebruikmaken van onze dienstverlening en zijn daarom voor
UWV een belangrijke bron van informatie. Zij vormen de spreekbuis van de mensen die van ons afhankelijk zijn en wij
maken dankbaar gebruik van de gevraagde en ongevraagde adviezen die zij ons geven om nieuwe dienstverlening
beter in te richten of onze bestaande dienstverlening te verbeteren. Dit wordt deels gedaan in formeel uitgewerkte
adviezen en deels mondeling in de overleggen tussen de raden en de raad van bestuur en het management in de
districten.
Door de coronamaatregelen werd het overleggen bemoeilijkt en was het voor de raden lastiger om in contact te komen
met cliënten op de UWV-kantoren en op de Werkpleinen om hun ervaringen te horen. We hebben de Centrale
Cliëntenraad ruim vijftig keer gevraagd om mee te denken over diverse vraagstukken. In ongeveer twintig gevallen is
de raadsleden gevraagd om deel te nemen in een klankbordgroep of werkgroep. Concrete onderwerpen waarover de
cliëntenraden hebben overlegd of geadviseerd, zijn de problematiek rondom WIA-voorschotten en de WIA-herstelactie
(zie voor beide onderwerpen paragraaf 4.2, onder het kopje Herstelactie voor gedupeerden van herbeoordelingen),
communicatie met cliënten over de overstap naar de Wajong 2010 (zie paragraaf 3.3, onder het kopje Overgang naar
Wajong 2010) en het concept van het UWV Jaarplan 2022. De Centrale Cliëntenraad nam ook deel aan de
rondetafeldiscussie over knelpunten in de uitvoering, georganiseerd door de commissie voor SZW van de Tweede
Kamer. De raad werkt daarnaast mee aan de brievenchallenge, waarmee UWV op dit moment in korte tijd de
honderd meestgebruikte brieven verbetert. De districtsraden hebben adviezen verstrekt over de voorbereiding van
cliënten op telefonische contacten met medewerkers over sociaal-medische zaken en over de digitale toegankelijkheid
van onze dienstverlening voor werkzoekenden. Waar mogelijk hebben we de adviezen vertaald in verbetering van de
dienstverlening.
UWV-panels
Regelmatig leggen we dienstverleningsvraagstukken voor aan het WIA-, WW- of Wajong-panel. In deze panels denken
circa 5.000 uitkeringsgerechtigden op periodieke basis mee over onze dienstverlening. De belangrijkste zaken die we in
2021 hebben voorgelegd aan de panels, waren de brieven over het Wajong-garantiebedrag, het werkplan waarin we
re-integratieafspraken voor mensen met een Wajong- en WIA-uitkering vastleggen en een video over het zoeken van
vacatures op werk.nl. Verder hebben we WW-panelleden die inmiddels geen WW-uitkering meer ontvangen, gevraagd
naar hun ervaringen over het einde van hun WW-traject. Op basis van hun input werken we binnen de klantreis Ik word
werkloos in 2022 een stappenplan uit.

Werkgevers beter ondersteunen
We verbeteren ook onze dienstverlening aan werkgevers. Verschillende bedrijfsonderdelen van UWV voeren in het
contact met werkgevers verschillende taken uit. Deze lopen uiteen van vrijblijvend informeren, adviseren of
samenwerken tot aan het controleren of een werkgever wel aan wettelijke voorwaarden heeft voldaan. Het is ons
streven dat ook werkgevers UWV meer als één organisatie gaan ervaren.

UWV jaarverslag 2021

11

Werkgevers informeren
Via de campagne ‘Oplossingen voor werkgevers’ lieten we werkgevers in 2021 weten hoe UWV hen bij het zoeken en
vinden van oplossingen voor hun personele en arbeidsmarktvraagstukken kan ondersteunen met kennis, informatie,
tips en suggesties, hulpmiddelen, financiële regelingen en een database met ruim 350.000 cv’s. Na twee eerdere rondes
in januari en mei volgde in november de derde ronde van deze campagne. In november 2021 stond de campagne
volledig in het teken van de krapte op de arbeidsmarkt en de oplossingen die UWV werkgevers kan bieden. Begin
december 2021 namen we tijdens de online editie van het jaarlijkse UWV Werkgeverscongres circa 2.500 kleine en
grote werkgevers en intermediairs uitgebreid mee in de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en van nieuwe wetgeving.
Het contact met brancheorganisaties hebben we geïntensiveerd, waarbij een basis is gelegd voor samenwerking bij de
ontwikkeling van dienstverlening en uitvoeringstoetsen.

Omnichannel dienstverlening
UWV werkt toe naar omnichannel dienstverlening. Daarbij bepalen mensen zelf via welk communicatiekanaal ze contact
met UWV opnemen, afhankelijk van hun vraag en behoefte. We stemmen onze kanalen steeds meer op elkaar af qua
ontwikkeling en besturing, zodat iedereen die contact met ons opneemt via elk kanaal wordt (h)erkend. Zo hoeven
mensen niet steeds hun situatie uit te leggen en ervaren ze UWV meer als één geheel.
Chatten achter DigiD
Burgers kunnen sinds 1 juli 2021 met UWV chatten in hun persoonlijke Mijn UWV-omgeving, beveiligd achter DigiD.
Hierdoor hoeven ze, wanneer ze op het portaal bezig zijn en een vraag hebben, niet meer van kanaal te switchen, zoals
naar telefonie of beveiligde e-mail. Met chat via DigiD kan iedereen op een veilige manier digitaal een persoonlijke vraag
stellen. De klantadviseur die hem of haar te woord staat, kan de gegevens van de persoon in kwestie erbij zoeken.
Onze klantadviseurs kunnen meer dan 95% van de klantvragen die via chat achter DigiD binnenkomen in één keer
afhandelen.
Online alternatieven
In verband met de coronacrisis hebben we online alternatieven ontwikkeld voor dienstverlening die we voorheen op de
vestigingen aanboden. Zo kunnen na een succesvolle pilot alle WIA-aanvragers sinds september 2021 gebruikmaken
van de online startbijeenkomst WIA, met een webinar, een interactieve voorlichtingsbijeenkomst en een digitaal
voorlichtingsspreekuur. Op uwv.nl wordt nu ook eenvoudig uitgelegd wat de te nemen stappen zijn bij een WIAaanvraag. We hebben verder webinars en online trainingen ontwikkeld als alternatief voor de dienstverlening die
voorheen op de Werkpleinen werd gegeven. We organiseerden webinars waarmee we werkzoekenden informatie en
inspiratie bieden voor onder andere het online sollicitatiegesprek, een succesvol netwerkgesprek, het schrijven van een
persoonlijk profiel, het in kaart brengen van hun eigenschappen en kwaliteiten en de overstap naar een ander beroep.
Engelstalige informatie
Voor mensen die de Nederlandse taal niet of te weinig beheersen hebben we in oktober de Engelstalige informatie op
uwv.nl over de rechten en plichten die gelden bij een WW-, Ziektewet- en WIA-uitkering uitgebreid met uitleg over onze
dienstverlening.
E-afspraken
Sinds 17 november kunnen cliënten via Mijn UWV hun afspraken zien met verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen.
We streven ernaar dat in de toekomst in Mijn UWV alle afspraken met UWV-medewerkers worden getoond die via de
applicatie E-Afspraak zijn gepland. De komende tijd monitoren we hoe cliënten de nieuwe faciliteit ervaren en welke
vragen we daarover ontvangen. Deze input wordt gebruikt om de applicatie verder te verbeteren en door te
ontwikkelen.

2.2. Klanttevredenheid
We meten de tevredenheid van uitkeringsgerechtigden en werkgevers over onze dienstverlening twee keer per jaar
uitgebreid. Wie echt ontevreden is over de dienstverlening van UWV kan een klacht indienen. Wie het niet eens is met
een formele beslissing van UWV, kan een bezwaar indienen.

Uitkeringsgerechtigden meer en werkgevers minder tevreden
Sinds 2015 neemt de klanttevredenheid van uitkeringsgerechtigden elk jaar toe. Ook in 2021 is de gemiddelde
klanttevredenheid van alle uitkeringsgerechtigden over onze dienstverlening weer iets gestegen: van 7,4 in 2020 naar
7,5 in 2021. Bij werkgevers daalt de gemiddelde tevredenheid na de hoge gemiddelde score van 7,2 in 2020 naar
gemiddeld 7,0 in 2021. Als we naar de onderliggende processen kijken, dan zien we dat het positieve effect van vooral
de NOW-regelingen inmiddels lijkt uitgewerkt. De tevredenheid van werkgevers over werk.nl kwam, net als in 2020, uit
op gemiddeld 6,5.

UWV jaarverslag 2021

12

Verbeterpunten
Een aantal terugkerende punten blijft net voldoende of onvoldoende scoren. Bij uitkeringsgerechtigden gaat het vooral
om situaties waarbij UWV in gebreke blijft, bijvoorbeeld bij het herstel van fouten, als de afhandeling ervan lang duurt
of als UWV een voor de cliënt nadelige beslissing neemt. In dat soort gevallen missen mensen vaak duidelijkheid en
handelingsperspectief. Meer gerichte aandacht voor hen zou voor verbetering kunnen zorgen. Ook vinden mensen dat
ze te vaak informatie moeten herhalen. We verwachten dat de introductie van het Uniform klantbeeld in 2022 daarin
verbetering zal brengen. Dit digitaal gegevensoverzicht biedt onze medewerkers direct inzicht in relevante informatie
over de uitkeringsgerechtigde of werkgever, waardoor deze gerichter en sneller geholpen kan worden. In een later
stadium krijgen ook cliënten inzicht in hun contacthistorie met UWV.
Een blijvend punt van aandacht is de ontevredenheid over de duur van de afhandeling van WIA- en Wajong-aanvragen.
Mensen verkeren daardoor nog langer in onzekerheid. Dit is voor UWV een speerpunt voor verbetering, ook in overleg
met het ministerie. Bij WIA-aanvragers ontstaat er bovendien onduidelijkheid over het voorschot dat UWV (wel of niet)
verstrekt.
Ook de bij eerdere metingen geconstateerde mogelijkheden voor verbetering in de dienstverlening aan werkgevers
lijken structureel te zijn. Werkgevers zijn ontevreden over de duur van de afhandeling van deskundigenoordelen,
waarmee UWV beoordeelt of ze op de goede weg zijn met de re-integratie van hun zieke werknemers, en van WIAaanvragen. We doen er alles aan om oplossingen voor de lange wachttijden te vinden maar weten ook dat dat een
lange adem vergt (zie voor meer hierover paragraaf 4.2). Werkgevers blijven ook ontevreden over de kwaliteit van de
gegevens op werk.nl, bijvoorbeeld omdat gegevens van kandidaten verouderd zijn (mensen blijken bijvoorbeeld al aan
het werk) en omdat kandidaten onvoldoende gemotiveerd blijken te zijn. Dit is in het licht van de krappe arbeidsmarkt
een belangrijk issue. De urgentie om met name het zoeken naar cv’s te optimaliseren is daarom groot geweest in 2021.
Daarvoor hebben we allereerst werkzoekenden beter ondersteund bij het invullen en onderhouden van het eigen cv en
wijzen we actief op de kansen die de krappe arbeidsmarkt biedt en de noodzaak om zich juist nu goed te profileren.
Daarnaast informeren we werkgevers actief met onder andere instructievideo’s over de mogelijkheden van breder of
gerichter zoeken en bieden we informatie over diverse wervingsmogelijkheden.

Doorlooptijden bezwaren reduceren
We willen de doorlooptijden bij de afhandeling van bezwaren reduceren. Dit doen we via het programma Sneller voor de
klant. In januari 2021 startte een pilot waarmee we het nieuwe werkproces op 6 kantoren hebben uitgeprobeerd. Dit
nieuwe werkproces heeft geen ingrijpende consequenties voor de benodigde capaciteit. De pilots lieten een daling in de
gemiddelde doorlooptijd zien. Ten opzichte van het reguliere proces krijgen mensen die een wetstechnisch bezwaar
indienen in de pilots 21 (kalender)dagen eerder een beslissing op een bezwaar en bij een medisch bezwaar
42 (kalender)dagen eerder. In november is gestart met de implementatie van het nieuwe werkproces. Eind 2021
werkten 12 teams volgens de nieuwe methode; in de eerste helft van 2022 volgen de overige 42 teams.

UWV jaarverslag 2021

13

Hoofdstuk 3

UWV jaarverslag 2021

14

3. Dienstverlening gericht op werk
We willen toe naar een structurele situatie waarin álle werkzoekenden en werkgevers bij één herkenbaar publiek loket
terechtkunnen voor al hun vragen over werken en een leven lang ontwikkelen, en daar passende ondersteuning en
begeleiding op maat krijgen die nodig is om de stap naar een nieuwe opleiding of baan te maken. De regionale
mobiliteitsteams zijn een eerste stap in die richting. Met onze partners hebben we een herkenbare, publiek-private
infrastructuur opgebouwd die we kunnen blijven benutten als toegangspoort voor alle werkenden en werkgevers. Door
daarnaast optimaal gebruik te maken van elkaars kennis en kunde, slaan we meerdere vliegen in één klap: we
voorkomen uitval en werkloosheid, we kunnen door om- en bijscholing alle werkzoekenden, met of zonder uitkering,
toeleiden naar krapteberoepen én we zorgen voor mobiliteit op de arbeidsmarkt, waardoor banen vrijkomen voor de in
totaal 1 miljoen mensen die maar moeizaam een plek op de arbeidsmarkt weten te verwerven. Door op deze manier
arbeidsmarktdienstverlening in te richten kunnen we recht doen aan onze doelstelling: een samenleving waarin
iedereen kan meedoen.

3.1. Dienstverlening in de arbeidsmarktregio’s
We bieden onze op werk gerichte dienstverlening aan in alle 35 arbeidsmarktregio’s. Dat doen we in toenemende mate
samen met onze partners in de regionale mobiliteitsteams, in de regionale Werkgeversservicepunten en in de
Leerwerkloketten. De focus ligt daarbij op ondersteuning bij de vervulling van moeilijk vervulbare vacatures en de
overstap naar kansrijke beroepen. Zo willen we bijdragen om de krapte op de arbeidsmarkt op te lossen.

Regionale mobiliteitsteams
In 2021 zijn regionale mobiliteitsteams gevormd om mensen die als gevolg van de coronacrisis hun baan kwijtraken van
werk naar werk te begeleiden en werkloosheid zo veel mogelijk te voorkomen. Eind 2021 waren in alle
35 arbeidsmarktregio’s zulke teams gestart. Hierin werken gemeenten, sociale partners en UWV nauw samen met
uitzendbureaus, Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB), onderwijsorganisaties,
Werkgeversservicepunten en Leerwerkloketten. Deze partijen kunnen voor alle werkzoekenden die zich bij hen melden
gebruikmaken van elkaars dienstverlening. Zo kan een arrangement op maat worden samengesteld om werkloosheid te
voorkomen of om het verblijf in een uitkeringssituatie zo kort mogelijk te houden. UWV biedt niet alleen zijn online
dienstverlening en de dienstverlening door UWV-adviseurs aan, de teams kunnen ook gebruikmaken van de contracten
voor de dienstverlening die UWV voor zijn eigen werkzoekenden inkoopt. We hebben onze inkoopcontracten daarop
aangepast. Welke dienstverlening kan worden ingezet, is opgenomen in de zogenoemde landelijke menukaart die
onderdeel is van de Tijdelijke regeling aanvullende crisisdienstverlening COVID-19. Het gaat onder andere om op maat
inzetbare activiteiten als arbeidsmarktoriëntatie, sollicitatietraining en jobhunting. De menukaart vermeldt ook het
maximaal te declareren bedrag per activiteit. Voor de inkoop van deze zogeheten ontschotte dienstverlening door de
regionale mobiliteitsteams in 2021 en 2022 is in totaal € 80 miljoen beschikbaar voor de deelnemende partijen. In
afwachting van landelijk beleid benutten we de komende periode om van de regionale mobiliteitsteams te leren, zodat
we samen met het ministerie en onze partners de brede arbeidsdienstverlening verder vorm kunnen geven.

Versterken werkgeversdienstverlening
De 35 regionale Werkgeversservicepunten vormen steeds meer één herkenbaar gezamenlijk publiek aanspreekpunt
voor werkgevers. Ze zijn ook de verbindende schakel tussen de regionale mobiliteitsteams en de werkgevers in de
arbeidsmarktregio. De adviseurs op de Werkgeversservicepunten ondersteunen werkgevers bij hun
arbeidsmarktvraagstukken en bij het vinden, behouden of naar ander werk bemiddelen van personeel. Dankzij hun
nauwe contacten met werkgevers kunnen ze ook baankansen identificeren voor werkzoekenden die zich bij de regionale
mobiliteitsteams melden. Werkgevers waarderen de service van de Werkgeversservicepunten met gemiddeld 7,4 en
zeven van de tien werkgevers weten het Werkgeversservicepunt te vinden voor werving en selectie.
Het ministerie van SZW kende extra middelen aan UWV toe om in 2021 de werkgeversdienstverlening te versterken
met 105 extra fte’s. Over heel 2021 registreerden we afspraken met 31.025 werkgevers, 106% van onze doelstelling
van 29.250 afspraken (in 2020 waren er zulke afspraken met 24.000 werkgevers). Daarnaast hebben we met het
ministerie afgesproken dat we de extra middelen inzetten om het aantal vacaturevervullingen voor mensen met een
WW-, WIA- of Wajong-uitkering te verhogen van 16.000 naar 20.000 op jaarbasis. Eind 2021 zijn voor deze groep in
totaal 16.129 vacatures vervuld, 81% van de ambitie. Dit is voornamelijk te verklaren door de kwalitatieve mismatch
tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Indien we ook de vacaturebemiddelingen meetellen die we hebben gedaan
voor niet-uitkeringsgerechtigden en voor mensen die onder verantwoordelijkheid van gemeenten vallen omdat ze een
Wet werk en bijstand (Wwb)-uitkering ontvangen, dan is het beeld gunstiger. Voor deze doelgroepen konden we
13.083 vacatures vervullen in 2021. Daarmee komt het totaalaantal actief door UWV bij werkgevers vervulde vacatures
uit op 29.212.

UWV jaarverslag 2021

15

Meer focus op skills en overstappen
Nederland kampt met een tekort aan personeel. 28% van de ondernemers geeft aan dat zij belemmeringen in hun
bedrijfsvoering ervaren vanwege personeelstekorten. De kans is groot dat de meeste sectoren de komende jaren last
blijven houden van de krapte. Tegelijkertijd is er in bepaalde sectoren en beroepsgroepen sprake van krimp. Het gevolg
is dat voor een deel van de werkenden op het moment dat zij hun baan verliezen, werkzekerheid geen gegeven is.
Skills steeds belangrijker
Personeel zoeken op basis van skills (vakvaardigheden en gedragsvaardigheden) kan een grote bijdrage leveren om de
krapte op de arbeidsmarkt op te lossen. Wanneer duidelijk is welke skills er nodig zijn voor de uitoefening van een
beroep, kan je zoeken naar mensen die over die skills beschikken. En wanneer er geen perfecte match is, is zichtbaar
wat er nodig is om ontbrekende skills via om- of bijscholing alsnog te ontwikkelen. UWV ontwikkelt samen met het CBS
de skillsontologie CompetentNL, een gemeenschappelijke taal die beroepen en opleidingen specificeert in skills. Samen
met het CBS, TNO en het Centraal Planbureau (CPB) werken we aan ondersteunende kunstmatige-intelligentietechniek
om de standaard te verrijken en actueel te houden. Met SBB brengen we voor het middelbaar beroepsonderwijs (mbo)
in kaart welke opleiding nodig is voor het verkrijgen van de juiste (nog ontbrekende) skills bij de stap naar (ander)
werk. Er is hard gewerkt om de basisversie van CompetentNL voor het einde van 2021 gereed te hebben. Deze gaan
we nu binnen UWV testen en laten beoordelen door andere partijen. Met het oog op de crisisdienstverlening hebben de
ministeries van SZW en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) aan UWV en SBB gevraagd om in 2021 al voor de
urgentste kans- en krimpsectoren informatie op skillsniveau te verstrekken aan de regionale mobiliteitsteams en
landelijke arbeidsmarktpartijen. Eind augustus 2021 hebben we een dashboard Skills en beroepen met de eerste
skillsinzichten live gezet. Hiermee kunnen professionals selecties maken om uit te vinden welke taken en soft skills bij
bepaalde beroepen horen. Zo kunnen ze werkzoekenden die willen overstappen naar een ander beroep helpen bij het
vinden van de juiste baan. Eind 2021 bevatte het dashboard 91 beroepen. De regionale mobiliteitsteams en andere
professionals maken er actief gebruik van. Het dashboard wordt al meer dan 3.000 keer per maand geraadpleegd.
Verbeteren uitwisseling matchingsgegevens
Werkgevers krijgen een completer beeld van alle passende kandidaten bij hun vacatures en de kansen van
werkzoekenden worden groter als hun profielen vindbaar zijn bij meer arbeidsmarktpartijen. In het programma
Verbeteren uitwisseling matchingsgegevens (VUM) hebben we, samen met publieke en private arbeidsmarktpartners
zoals gemeenten en uitzendorganisaties, een uniforme gegevensset voor profielen van werkzoekenden en vacatures
vastgesteld. Hierdoor kunnen alle betrokken arbeidsmarktpartners op eenduidige wijze profielen en vacatures
uitwisselen. Om de kans op fouten of misbruik bij de gegevensuitwisseling te verlagen, werken we ook aan
standaardisering van de uitwisseling van gegevens. Hiervoor is een gegevensknooppunt ontwikkeld waarop
VUM-deelnemers zullen aansluiten. In het eerste kwartaal van 2022 worden de eerste gezamenlijke ketentesten
uitgevoerd met de aan te sluiten arbeidsmarktpartijen.
Arbeidsmarktinformatie biedt inzicht
Om werkzoekenden, onze adviseurs werk en andere professionals zo goed mogelijk inzicht te bieden in kansen en
knelpunten, hebben we ook in 2021 de kansrijke en minst kansrijke beroepen in kaart gebracht. Voor een deel van de
minst kansrijke beroepen hebben we een overzicht gemaakt welke alternatieve (wel kansrijke) beroepen een goede
overstap kunnen bieden voor werkzoekenden. Voor werkgevers die moeilijk aan personeel kunnen komen, hebben we
27 oplossingen voor personeelstekorten op een rijtje gezet. Via dashboards bieden we professionals sinds 2020 snel
inzicht in allerlei ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.
Scholing
Door om- en bijscholing te bieden aan werkzoekenden, bijvoorbeeld met behulp van scholingsbudgetten en het STAPbudget (vanaf 1 maart 2022), kunnen we hen beter matchen bij werkgevers die hun vacatures maar moeilijk vervuld
krijgen. We sluiten met werkgevers landelijke en regionale arrangementen om werkenden en werkzoekenden via
scholing geschikt te maken voor (toekomstige) vacatures. Zo werken we samen in het Techniekpact om te anticiperen
op de arbeidsmarktontwikkelingen in het kader van de klimaattransitie en de energietransitie. Verder investeert UWV in
alle regio’s in Leerwerkloketten. De Leerwerkloketten zijn een samenwerkingsverband tussen UWV, gemeenten en het
onderwijs. Het Leerwerkloket helpt en adviseert werkenden, werkzoekenden, scholieren en werkgevers op het gebied
van leren en werken vanuit de visie Leven Lang Ontwikkelen.
Voor werkzoekenden met een arbeidsongeschiktheidsuitkering betalen we de scholingen vanuit het re-integratiebudget
AG. Vanuit het Scholingsbudget WW kunnen we de noodzakelijke scholingen financieren voor WW-gerechtigden met
een hoge blijfkans in de WW. We hebben in 2021 relatief veel aanvragen toegekend: 5.851 tegenover 4.352 in 2020.
De meeste aanvragen werden gedaan voor beroepen in transport en logistiek (1.364), ICT-beroepen (960) en
pedagogische beroepen (724). Verder waren er ook relatief veel aanvragen voor scholing richting zorgberoepen (627)
en technische en bouwberoepen (698). Dit zijn allemaal kansrijke beroepen.

UWV jaarverslag 2021

16

3.2. Arbeidsbemiddeling en re-integratie voor WW-gerechtigden
Een groot deel van 2021 waren onze kantoren als gevolg van de lockdowns en de coronamaatregelen slechts beperkt
toegankelijk. De dienstverlening aan werkzoekenden vond grotendeels telefonisch plaatst. In bepaalde gevallen was er
wel ruimte voor face-to-facedienstverlening. De grootste prioriteit hadden mensen met een grote afstand tot de
arbeidsmarkt en niet-digivaardigen.

Intensivering dienstverlening
We hebben de extra capaciteit die we hadden geworven in verband met de verwachte hoge WW-volumes ingezet voor
meer intensieve dienstverlening. Zo bekijken we de dossiers van alle mensen die langer dan een jaar een WW-uitkering
ontvangen om te beoordelen of en hoe wij iets voor deze werkzoekenden kunnen betekenen. We kunnen nu ook aan
het begin van de uitkeringsperiode WW-gerechtigden voor een gesprek uitnodigen die daar voorheen op basis van de
bij ons bekende gegevens niet voor in aanmerking kwamen. Dankzij deze gesprekken zijn zij beter geïnformeerd over
hun rechten en plichten en weten zij wat wij voor hen kunnen betekenen. Dit draagt bij aan een hogere
klanttevredenheid; ze worden niet verrast door wat UWV van hen verwacht.
Effectiviteitsonderzoek persoonlijke WW-dienstverlening
Sinds 2017 zetten we weer meer in op persoonlijke dienstverlening voor WW-gerechtigden. Hiervoor ontwikkelden we
een nieuw dienstverleningsconcept WW. Dit heeft tot doel om de kansen van WW-gerechtigden op de arbeidsmarkt te
verbeteren en de uitstroom naar werk te bevorderen. UWV en het ministerie van SZW willen weten of dit doel wordt
bereikt. De minister heeft ons daarom verzocht om de (netto)effecten van het nieuwe dienstverleningsconcept in kaart
te brengen. Dit is ook toegezegd aan de Tweede Kamer. Het onderzoek wordt in drie delen opgeleverd. De eerste twee
delen zijn nu afgerond. Uit deze tussenbalans die zicht geeft op de effecten over de relatief korte termijn van twaalf
maanden, blijkt dat persoonlijke WW-dienstverlening leidt tot een hogere klanttevredenheid en dat er een duidelijke
behoefte is aan persoonlijke aandacht. Het zoeken naar werk wordt positief beïnvloed doordat er dankzij de
dienstverlening meer kennis is over sollicitatiemethoden, meer zelfreflectie en meer geloof in de terugkeer naar werk.
Persoonlijke dienstverlening aan WW-gerechtigden in de vorm van een gesprek en eventuele aanvullende
dienstverlening vermindert het beroep op de WW twaalf maanden na de instroom in de WW met 2 procentpunt en
verhoogt de kans op werk. Bij 3,2% van de mensen die binnen twaalf maanden na de instroom in de WW weer werk
vindt, is dat een gevolg van de persoonlijke dienstverlening van UWV. De eindbalans zal begin 2022 worden opgemaakt,
wanneer ook de langetermijneffecten in beeld zijn gebracht. Het eindrapport verwachten we in het tweede kwartaal van
2022.

Meer WW-gerechtigden uitgestroomd naar werk
In 2021 stroomden 198.200 WW-gerechtigden uit naar werk (2020: 190.800). Daarnaast waren er eind 2021
54.500 mensen aan het werk met een aanvulling vanuit de WW (eind 2020: 62.800).

3.3. Arbeidsbemiddeling en re-integratie voor mensen met een
arbeidsbeperking
Onze dienstverlening is erop gericht om mensen met een arbeidsbeperking aan werk te helpen en te houden. De weg
naar werk bestaat uit verschillende stappen die wij zichtbaar maken op de participatieladder (afstand tot de
arbeidsmarkt). Op basis van de gesprekken die we met deze mensen voeren, bepalen we welke dienstverlening voor
hen het meest passend is. Met Wajongers onderhouden we ook contact nadat zij geplaatst zijn bij een werkgever. Op
deze manier proberen we uitval te voorkomen en daar waar dat aan de orde is spannen we ons in om tijdelijke
dienstverbanden te verlengen.

Doorontwikkeling dienstverlening
We intensiveren onze dienstverlening aan mensen met een arbeidsbeperking en investeren daarbij in het vakmanschap
van onze professionals. In 2021 zijn we gestart met het Kader methodisch re-integreren en een vernieuwd werkplan.
Het kader biedt arbeidsdeskundigen en adviseurs werk een handvat om op methodische wijze uitkeringsgerechtigden in
beeld te brengen en passende dienstverlening in te zetten. De afspraken worden opgenomen in het vernieuwde
werkplan, dat beter aansluit bij de beleving van uitkeringsgerechtigden.
Afgelopen jaar hebben we de eerste stappen gezet om re--integratieondersteuning ook mogelijk te maken voor mensen
met een WIA/IVA- of Wajong-uitkering van wie bij de sociaal-medische beoordeling is vastgesteld dat ze duurzaam
geen arbeidsvermogen hebben, maar die wel willen werken. Op dit moment ontbreekt het UWV aan wettelijke
mogelijkheden om deze groep re-integratiedienstverlening te bieden. Eind 2021 heeft de toenmalige staatssecretaris
laten weten dat hij tijdelijk zal gedogen dat UWV re-integratiedienstverlening biedt aan deze mensen. In januari 2022 is
een wetgevingstraject opgestart om het totale re-integratiedienstverleningspakket voor deze doelgroep beschikbaar te
maken.

UWV jaarverslag 2021

17

Effectevaluatie WGA
In 2019 zijn wij gestart met onderzoek naar de effectiviteit van onze re-integratiedienstverlening voor de WGAdoelgroep. Hierbij worden de effecten onderzocht bij WGA-gerechtigden die reguliere dienstverlening, extra
dienstverlening of dienstverlening op verzoek krijgen. We willen hiermee ook de behoefte aan persoonlijke
ondersteuning vaststellen en welke diensten aan activering bijdragen. De uitkomsten zullen we benutten om onze
dienstverlening meer op maat aan te bieden, passend bij de omstandigheden van de uitkeringsgerechtigde. Het is een
groot onderzoek onder alle ruim 18.000 WGA-gerechtigden die zijn ingestroomd in de periode van oktober 2019 tot en
met april 2021. Zij worden gedurende drie jaar gevolgd, wat betekent dat het onderzoek in het voorjaar van 2024
wordt afgerond. Aan het begin van het tweede kwartaal van 2022 verwachten we de resultaten van een onderzoek naar
het perspectief van de uitkeringsgerechtigde in het re-integratieproces. De uitkomsten worden meegenomen in de
effectiviteitsonderzoeken naar de WIA- en Wajong-dienstverlening.

Overgang naar Wajong 2010
Omdat met de inwerkingtreding van de Wet vereenvoudiging Wajong per 1 januari 2021 de mogelijkheid zou vervallen
om de overstap naar de Wajong 2010 te maken, heeft UWV werkende Wajongers die een uitkering volgens de oude
Wajong ontvingen, eind 2020 actief benaderd. Overstappen kan voor deze groep in veel gevallen een financieel
voordeel opleveren. Er hebben zich 6.309 Wajongers gemeld met interesse in deze overstap. Tijdens
overstapgesprekken hebben we de Wajongers erop gewezen dat ze zich goed moesten laten informeren over de
gevolgen die een overstap zou hebben voor hun totale inkomen (inclusief bijvoorbeeld toeslagen). We zijn coulant
geweest voor Wajongers die zich na de aanvraagtermijn nog hebben aangemeld voor een overstap. Verzoeken die tot
1 november 2021 zijn binnengekomen, hebben we nog afgehandeld. In totaal hebben ruim 3.100 Wajongers er tot nu
toe voor gekozen om over te stappen.

Minder werkhervattingen
Het aantal werkhervattingen van mensen met een arbeidsbeperking was in 2021, net als in 2020, aanzienlijk lager dan
in de periode vóór de coronacrisis. In 2021 hebben ruim 10.600 mensen met een arbeidsbeperking het werk hervat,
waaronder 3.000 mensen met een WIA-uitkering en bijna 7.100 Wajongers.

3.4. Voorzieningen en re-integratiediensten
We willen voorkomen dat mensen met een arbeidsbeperking aan de zijlijn (komen te) staan. Omdat ze vaak een grote
afstand tot de arbeidsmarkt hebben, kopen we re-integratiediensten en scholing in om hen werkfit te maken en naar
werk te begeleiden. Verder verstrekken we hulpmiddelen die ervoor zorgen dat mensen met een beperking hun werk
goed kunnen (blijven) doen, onderwijs kunnen volgen of goed kunnen functioneren in hun dagelijks leven. UWV
verstrekt ook de tolkvoorzieningen voor werk, onderwijs en het dagelijks leven.

Technologie voor inclusie
UWV neemt deel aan de Coalitie voor Technologie en Inclusie (CTI). De CTI zet zich in voor de ontwikkeling van
technologische toepassingen die op de werkvloer kunnen worden ingezet, zodat mensen met een beperking kunnen
(blijven) werken. De CTI heeft in 2021 voor de tweede keer een challenge georganiseerd. Werkgevers,
technologieontwikkelaars, onderwijsinstellingen, mensen met een arbeidsbeperking en hun ondersteuners werden
uitgedaagd om gezamenlijk concrete voorstellen in te dienen. De acht winnende voorstellen worden de komende
anderhalf jaar beproefd in pilots. De technologie wordt daarbij ingezet in een werkgerelateerde praktijksetting (op de
werkvloer, tijdens stage, een leerwerktraject of in de context van re-integratie). UWV stelt € 1,4 miljoen beschikbaar
voor het implementeren van de technologie op de werkvloer en onderzoek naar de pilots.

UWV jaarverslag 2021

18

Hoofdstuk 4

UWV jaarverslag 2021

19

4. Inkomensdienstverlening
Als werken (tijdelijk) niet mogelijk is, zorgen we snel voor vervangend inkomen. Daarbij proberen we het mensen zo
makkelijk mogelijk te maken, we vullen formulieren bijvoorbeeld zoveel mogelijk vooraf in met bij ons bekende
gegevens. Die halen we uit onze polisadministratie. Om het recht op en de hoogte van een
arbeidsongeschiktheidsuitkering vast te stellen, is vaak een sociaal-medische beoordeling nodig. Doordat we over
onvoldoende beoordelingscapaciteit beschikken om aan de toenemende vraag naar sociaal-medische beoordelingen te
voldoen, moeten helaas te veel mensen (te) lang op hun beoordeling wachten. De uitkeringen die we verstrekken
financieren we met publieke middelen. We willen daarom misbruik en oneigenlijk gebruik van uitkeringen zoveel
mogelijk voorkomen en passend aanpakken. Daarbij hanteren we een risicogerichte strategie, waarbij de risico’s met de
grootste impact het eerst worden aangepakt. We willen niet dat mensen de dupe worden en in financiële problemen
komen als er bij UWV iets niet goed gaat of als wetgeving onbedoelde effecten heeft. In die gevallen zoeken we naar
oplossingen.

4.1. Inkomenszekerheid bieden
We bieden een vangnet voor iedereen die dat nodig heeft en er recht op heeft. Bijvoorbeeld als iemand even geen werk
heeft of niet kan werken vanwege een arbeidsbeperking. UWV zorgt dan voor vervangend inkomen en helpt op weg
naar werk. In 2021 deden we dat voor bijna 1,2 miljoen mensen; in totaal hebben we € 21,3 miljard uitgekeerd aan
uitkeringsgerechtigden (2020: ook € 21,3 miljard voor bijna 1,3 miljoen mensen).
Uitgangspunt is dat we uitkeringen rechtmatig verstrekken, volgens de geldende regels en besluiten van de
materiewetten die we uitvoeren. Bij het toetsen van deze rechtmatigheid maken we onderscheid tussen financiële
fouten en onzekerheden. Het percentage financiële fouten in de uitkeringslasten over het verslagjaar 2021 (de periode
1 oktober 2020 tot 1 oktober 2021) bedraagt 0,7. Het percentage onzekerheden bedraagt 0,8. Dit zijn de gewogen
UWV-percentages over alle wetten. Meer informatie over de rechtmatigheid van de uitkeringsverstrekking en over de
rechtmatigheid van de uitvoeringskosten is opgenomen in deel 2 van dit jaarverslag in paragraaf 7.8.

Sneller duidelijkheid over WW-aanvraag
Een belangrijke prioriteit voor 2021 was de doorontwikkeling van toegankelijke standaarddienstverlening. Daarnaast
bekijken we voortdurend hoe we het uitvoeringsproces zodanig kunnen automatiseren dat het efficiënter is voor onze
uitvoering en eenvoudiger en gemakkelijker toepasbaar voor mensen. In 2021 is het herontwerp van het
aanvraagproces voor een WW-uitkering afgerond. Er is een nieuwe, gebruiksvriendelijke medewerkersapplicatie
opgeleverd voor het verwerken van een werkloosheidsuitkering of een toeslag. Doordat de applicatie onze medewerkers
beter ondersteunt, hebben ze meer tijd om de aanvrager persoonlijk van dienst te zijn. Sinds november 2021 kunnen
mensen eenvoudiger een WW-uitkering aanvragen met de nieuwe WW-klantapplicatie op het beveiligde Mijn UWVportaal op uwv.nl. Hiermee maken we beter gebruik van beschikbare informatie en kunnen we gericht navraag doen
naar ontbrekende informatie, zodat we sneller duidelijkheid kunnen geven over de uitkomst van een WW-aanvraag.
Daarnaast verhoogt de applicatie de kwaliteit en de uniformiteit van het beoordelingsproces.

Maatwerk in uitzonderingssituaties
De regels om uitkeringen te berekenen zijn soms erg complex, zeker bij samenloop van meerdere uitkeringen. In het
overgrote deel van de gevallen verstrekken we snel de juiste uitkering. Maar soms slagen we er niet in dat binnen de
geldende termijn te doen of gaat er iets fout. Gelukkig hebben we steeds meer ruimte om bij het oplossen van fouten
de mens centraal te stellen en niet alleen de regels (zie ook paragraaf 2.1).
Onterechte betalingen niet teruggevorderd
Uit eigen onderzoek van UWV is gebleken dat in 2019 en 2020 een deel van de mensen die zowel een WW-uitkering als
een Ziektewet- of Wet arbeid en zorg (Wazo)-uitkering ontvingen, mogelijk te veel geld heeft ontvangen. De Ziektewetof Wazo-uitkering moet in mindering worden gebracht op de WW-uitkering, maar een steekproef heeft uitgewezen dat
dit in 2020 bij ongeveer 1.250 mensen niet is gebeurd. We hebben besloten om, bij wijze van uitzondering, in deze
specifieke situatie af te zien van terugvordering. Het gaat hier om een fout van UWV, waarbij de uitkeringsgerechtigden
niets te verwijten valt. Een deel van hen heeft zelf contact met UWV opgenomen, maar we hebben vervolgens niet
adequaat gereageerd. Daar komt bij dat het gaat om uitkeringen van een tot drie jaar geleden, die bruto moeten
worden teruggevorderd. Dit houdt in dat iemand niet alleen forse bedragen zou moeten terugbetalen, maar dat er ook
gevolgen kunnen zijn voor eventuele belastingtoeslagen. In 1.000 gevallen was de terugvordering nog niet in gang
gezet. Dit betekent dat we in de overige 250 gevallen de invordering terugdraaien. We hebben een evaluatie uitgevoerd
om te bepalen hoe dit proces precies is verlopen en welke lessen UWV daaruit kan trekken. Behalve dat complexe
wetgeving en gebrekkige systeemondersteuning bij samenloop een groot risico betekenen, zijn de belangrijkste

UWV jaarverslag 2021

20

conclusies dat de interne en externe communicatie bij UWV soms niet snel genoeg en pas na een extern signaal op
gang komt. Er zijn diverse verbeteracties in gang gezet.
We zijn in 2021 ook gestopt met het terugvorderen van WIA-voorschotten die zijn betaald aan mensen die te lang op
een WIA-claimbeoordeling hebben moeten wachten. Zie hiervoor paragraaf 4.2, onder het kopje Terugvorderen WIAvoorschotten stopgezet.
Ongewenste inkomensgevolgen
Een van de pijlers van de per 1 januari 2021 ingegane Wet vereenvoudiging Wajong is dat werken altijd loont. Bij de
uitbetalingen in januari bleek dat het beoogde financiële voordeel niet bij iedereen uitpakt zoals bedoeld. Een deel van
de Wajongers ontving in januari 2021 een lagere uitkering dan in december 2020 en een aantal juist een hogere
uitkering. Voor beide groepen zijn we samen met het ministerie van SZW tot een oplossingsrichting gekomen. De
Wajongers die als gevolg van de nieuwe wetgeving vanaf januari 2021 een lagere uitkering ontvingen, sturen we een
bijgestelde uitkeringsbeschikking. Zij ontvangen daarbij een nabetaling over de maanden waarin ze te weinig ontvingen
en het aanbod voor een budgetcoach. Dit is inmiddels gedaan voor 345 Wajongers. We zijn met het ministerie van SZW
in overleg over uitbreiding van de groep Wajongers die voor een bijgestelde uitkering en nabetaling in aanmerking
komen. In totaal 162 Wajongers hebben sinds januari 2021 een hogere uitkering ontvangen dan in december 2020. Dit
lag onder andere aan de rekenregels voor loondispensatie en andere inkomsten. Deze Wajongers krijgen sinds
januari 2022 een lagere uitkering, zoals bedoeld door de wet. We hebben hen daarover vooraf telefonisch geïnformeerd.
Zij hoeven niets terug te betalen. We hebben 24 Wajongers verwezen naar een budgetcoach. 4 Wajongers hebben
aangegeven dat ze financieel in de problemen komen door de correctie. We bekijken of voor hen een
maatwerkoplossing mogelijk is.
Opschorten en kwijtschelden schulden gedupeerden kinderopvangtoeslag
Bij een deel van de door de kinderopvangtoeslagaffaire gedupeerde ouders zijn schulden ontstaan of bestaande
schulden verergerd. Het kabinet en de Tweede Kamer hebben besloten dat de schulden uit de periode vóór
1 januari 2021 die deze gedupeerden en hun toeslagpartners hebben bij het Rijk en overheidsorganisaties als UWV, de
Sociale Verzekeringsbank (SVB) en de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) worden kwijtgescholden. In verband hiermee
heeft het directoraat-generaal Toeslagen van het ministerie van Financiën tot nu toe de gegevens van ruim
70.000 mogelijk gedupeerden (ouders en partners) aan de betrokken organisaties gestuurd. Daarvan hebben er circa
4.450 een schuld bij UWV. Het ministerie van SZW heeft UWV in februari 2021 opdracht gegeven om per direct alle
openstaande vorderingen op potentieel gedupeerden op te schorten, in afwachting van definitieve besluitvorming door
Toeslagen welke ouders recht hebben op kwijtschelding van schulden. We monitoren de juiste, tijdige en volledige
afhandeling hiervan. UWV ontvangt van Toeslagen periodiek een overzicht welke ouders definitief als gedupeerde
worden aangemerkt en welke ouders niet. Op basis van deze informatie schelden we de schulden van vóór 2021 kwijt
als daarbij aan de voorwaarden is voldaan. De wetgeving moet worden aangepast omdat er nog geen wettelijke
grondslag bestaat om deze vorderingen kwijt te schelden. Dit wordt geregeld in de Verzamelwet herstel toeslagen die in
de loop van 2022 zal ingaan. We hebben in juni een uitvoeringstoets uitgebracht op het voorstel voor deze
wetswijziging. In diezelfde maand hebben we van de minister expliciet de opdracht gekregen om, vooruitlopend op de
wetgeving, schulden kwijt te schelden. Dat hebben we in 2021 voor ongeveer 1.250 mensen gedaan. Bij de ouders die
niet als gedupeerde zijn aangemerkt en bij wie de bezwaartermijn tegen het besluit van Toeslagen is verstreken, zal de
invordering worden hervat. We verwachten dat we daarmee in de loop van het eerste kwartaal van 2022 zullen starten.

Als verrekenen een beperking is
Uit het eind februari 2021 verschenen onderzoeksrapport ‘Als verrekenen een beperking is’ blijkt dat de manier waarop
UWV en gemeenten inkomsten uit werk met een uitkering verrekenen tot onzekerheid en financiële problemen kan
leiden bij werkende mensen met een beperking die een uitkering hebben. Dit speelt vooral bij mensen met wisselende
inkomsten. UWV maakt een inschatting van het inkomen en hanteert dat bedrag vervolgens drie, zes of twaalf
maanden bij de verrekening. Hierdoor krijgen mensen soms maandenlang een te lage uitkering of juist een te hoge
uitkering die ze later deels moeten terugbetalen. We zijn direct aan de slag gegaan met de bevindingen uit dit
onderzoek, dat met subsidie van UWV is uitgevoerd nadat de Landelijke Cliëntenraad het onderwerp bij ons had
geagendeerd. We hebben 28 verbeteracties in kaart gebracht die we nu verder uitwerken. We gaan daarbij uit van het
perspectief van de mensen om wie het gaat en niet van efficiencyoverwegingen. Uitkeringen van mensen met sterk
wisselende inkomsten willen we voor een kortere periode gaan vastzetten. Verder gaan we uitkeringsgerechtigden beter
en persoonlijk informeren.

Schulden
Wanneer we mogelijke schulden signaleren, verwijzen we intern door naar de juiste specialisten en werken we samen
met externe schuldhulpinstanties. Met ingang van 1 januari 2022 beschikken we over een wettelijke grondslag om
gegevens uit te wisselen die nodig zijn om een schuldhulpverleningstraject op te starten. Wanneer een
uitkeringsgerechtigde geld aan UWV moet terugbetalen, treffen we een betalingsregeling die past bij zijn of haar
situatie. Indien de bestaande wet- en regelgeving niet toereikend is, passen we maatwerk toe. Eind 2021 hebben we
onze visie op de aanpak van schulden geformuleerd. We willen ons richten op het voorkomen van schulden en gaan
onderzoek doen naar het ontstaan van schulden. In 2022 richten we een regieprogramma in om onze ambities nader
vorm te geven en, in samenwerking met onze ketenpartners, te implementeren.

UWV jaarverslag 2021

21

Recht op toeslagen
Uitkeringsgerechtigden bij wie het totale (gezins)inkomen onder het wettelijk minimumloon komt, hebben mogelijk
recht op een toeslag. Deze uitkeringsgerechtigden informeren we daarover niet alleen via uwv.nl, we benaderen hen
ook persoonlijk. Hiervoor bleek echter onvoldoende wettelijke grondslag te bestaan. De toenmalige staatssecretaris van
SZW heeft half december via de Kamerbrief Stand van de Uitvoering sociale zekerheid aangegeven dat hij het gericht
proactief informeren van uitkeringsgerechtigden over het mogelijke recht op een toeslag zal gedogen en beziet of
hiervoor een wettelijke basis gecreëerd kan worden.

4.2. Sociaal-medische dienstverlening
In 2021 hebben we 145.100 sociaal-medische beoordelingen uitgevoerd, dat zijn er 10.800 minder dan in 2020
(155.900). Dit komt door de afgenomen beschikbare beoordelingscapaciteit, vooral van verzekeringsartsen, waarover
we kunnen beschikken voor sociaal-medische beoordelingen. Eind 2021 was de wachttijd voor een beoordeling
gemiddeld 17 weken (in plaats van maximaal 8 weken); er wachtten toen 12.000 mensen op een beoordeling. We zijn
ons ervan bewust dat de lange wachttijden ertoe leiden dat cliënten een (nog) langere periode van onzekerheid
doormaken. Daarnaast betekent het voor onze medewerkers nog meer werk vanwege de voorschotten die we
verstrekken aan mensen die te lang op hun beoordeling moeten wachten en de ingebrekestellingen die worden
ingediend door werkgevers die zich benadeeld voelen. De urgentie om op korte én langere termijn oplossingen te
vinden die recht doen aan mensen die om sociaal-medische dienstverlening vragen, en die de extreme werkdruk van
onze medewerkers helpen beperken, is groot. Onder andere op basis van de Kamerbrief ‘Toekomst sociaal-medisch
beoordelen’ van 9 april 2021 hebben we in 2021 initiatieven in gang gezet om de sociaal-medische dienstverlening aan
uitkeringsgerechtigden te verbeteren en onze medewerkers perspectief te bieden. Deze nieuwe werkwijzen zijn voor het
groeiende aantal uitkeringsgerechtigden nog geen garantie dat zij van ons tijdig de juiste sociaal-medische
dienstverlening krijgen. Zoals de minister in de eerdergenoemde Kamerbrief constateerde: er is meer nodig. We hebben
ons samen met de Nederlandse Vereniging van Verzekeringsgeneeskunde (NVVG), het ministerie van SZW en een
extern adviesbureau gebogen over aanvullende wijzigingen in werkwijzen en in wet- en regelgeving om te komen tot
minder uit te voeren sociaal-medische beoordelingen. In 2021 heeft een extern adviesbureau een analyse gemaakt van
de mogelijke ontwikkelingen in de vraag naar de dienstverlening en de beschikbare capaciteit van UWV. Begin 2022
wordt deze analyse geactualiseerd en gaan we over verdere maatregelen in overleg met het ministerie, de NVVG en
sociale partners.

Concrete gevolgen van de mismatch
In 2021 was het aantal aanvragen voor een WIA-claimbeoordeling 9% hoger dan in 2020. Dit komt voor een belangrijk
deel doordat steeds meer mensen van 60 jaar en ouder werken. Naarmate mensen ouder worden, neemt de kans op
gebreken toe. Daarnaast is er sprake van een groot aantal aanvragen die te relateren zijn aan de vanwege de
coronacrisis uitgestelde zorg en de beperkte re-integratiemogelijkheden in de eerste twee ziektejaren. De mismatch
tussen de toenemende vraag naar sociaal-medische dienstverlening en het tekort aan medewerkers (vooral
verzekeringsartsen) om hieraan tijdig tegemoet te komen, heeft meerdere gevolgen.
Meer WIA-voorschotten
In 2021 hebben meer mensen dan voorheen (18.300 in 2021, 11.100 in 2020) een WIA-voorschot ontvangen in
afwachting van hun beschikking. Mensen mogen niet de dupe worden van een vertraging waarop ze zelf geen invloed
hebben. Daarom hoeven zij, als achteraf blijkt dat zij geen recht op een WIA-uitkering hebben, dit voorschot niet terug
te betalen. Zie ook verderop in deze paragraaf, onder het kopje Menselijke maat toepassen.
Uitstel door beroep op overmacht
Wanneer we er niet in slagen een WIA-beoordeling binnen de geldende termijn te verrichten, kan UWV een beroep doen
op overmacht. We verlengen dan de beoordelingstermijn. Dat hebben we in 2021 bij de aanvragen van 546 mensen
gedaan. Van deze groep wachtten eind 2021 nog 109 mensen op een beoordeling.
Afname tijdigheid eerste betaling Wajong
Er zijn ook minder Wajong-claimbeoordelingen binnen de geldende termijn afgerond. Hierdoor ontvangen ook steeds
meer Wajongers niet tijdig hun eerste betaling. De tijdigheid bedroeg 78% en is daarmee gezakt tot onder het met het
ministerie van SZW afgesproken niveau van 85%. Voor een Wajong-beoordeling moeten beoordelaars specifieke kennis
van regelgeving hebben. Om die reden kunnen Wajongers hiervoor op een beperkt aantal UWV-kantoren terecht.
Vanwege de mismatch zijn deze specifieke beoordelaars noodgedwongen ook ingezet voor de WIA, waardoor ze minder
tijd hadden voor de Wajong-beoordelingen. Wajongers krijgen bij een te late beoordeling geen voorschot. Zij voelen een
te late beoordeling daardoor vaak direct in hun portemonnee. We sturen er in 2022 uitdrukkelijk op dat de tijdigheid
van de eerste betaling Wajong weer minimaal 85% zal zijn.
Toename ingebrekestellingen en dwangsommen
Doordat we niet aan de groeiende vraag naar sociaal-medische dienstverlening kunnen voldoen, stellen steeds meer
(10.200 in 2021, tegenover 6.100 in 2020) mensen die te lang op een beoordeling moeten wachten ons in gebreke en

UWV jaarverslag 2021

22

vragen om een dwangsom. We handelen beoordelingen waarbij een ingebrekestelling dreigt zo veel mogelijk met
voorrang af. Dit heeft echter wel als effect dat andere mensen die om sociaal-medische dienstverlening vragen dan nóg
langer moeten wachten. Onze medewerkers voelen de voortdurende druk van de ingebrekestellingen en zien zich
genoodzaakt deze mensen eerder te helpen. Desondanks is er in 2021 meer aan deze dwangsommen betaald dan in
2020 (€ 4,8 miljoen, tegenover € 3,2 miljoen). Ter vergelijking: UWV-breed is er voor een bedrag van bijna
€ 5,3 miljoen (2020: € 3,9 miljoen) aan dwangsommen betaald.

Maatregelen
Om toch zo veel mogelijk mensen zo snel mogelijk van passende dienstverlening te voorzien, hebben we een aantal
maatregelen genomen. We hebben de afgelopen jaren veel moeite gedaan om nieuwe medewerkers te werven en hen
vervolgens te behouden voor onze organisatie. Om de beschikbare capaciteit zo effectief mogelijk in te zetten, zijn we
daarnaast overgestapt op andere werkwijzen. In de eerdergenoemde Kamerbrief Toekomst sociaal medisch beoordelen
heeft de minister van SZW concrete voorstellen benoemd van het ministerie, UWV en de NVVG om de situatie voor
zowel uitkeringsgerechtigden, werkgevers als onze medewerkers te verbeteren. Deze voorstellen vormen het begin van
een oplossing voor de mismatch. Wij zijn in 2021 gestart met de hierna beschreven nieuwe werkwijzen en vragen
daarnaast werkgevers om aanvragen van beoordelingen meer te onderbouwen.
Werken in sociaal-medische centra
UWV maakt de omslag naar een regiemodel voor sociaal-medische dienstverlening: het sociaal-medisch centrum.
Sommige cliënten hebben in de proeftuinen op twee locaties, Heerlen en Tilburg, met dit model kunnen kennismaken.
Kern van de werkwijze is dat een vast team medewerkers onder inhoudelijke leiding van een verzekeringsarts steeds
vaststelt op welke momenten welke beoordeling logisch is en welke aanvullende begeleiding er daarna nodig is. In 2022
onderzoeken we nader hoe cliënten en medewerkers deze nieuwe werkwijze ervaren, in welke mate dit de kwaliteit en
het aantal beoordelingen verhoogt en in hoeverre deze werkwijze bijdraagt aan de verkleining van de mismatch. Om te
bepalen op welk moment welke dienstverlening voor cliënten passend is, is het van belang om een actueel beeld van
hen te hebben. De verzekeringsarts kan hierbij taken delegeren aan een sociaal-medisch verpleegkundige, die in veel
gevallen het aanspreekpunt is voor deze cliënten. De sociaal-medisch verpleegkundige brengt samen met hen alle
benodigde informatie bij elkaar, zodat de verzekeringsarts zich goed geïnformeerd op de beoordeling kan concentreren.
Uitvoeringsvarianten Ziektewet
Eerstejaars Ziektewet-beoordelingen zijn complexe en omvangrijke beoordelingen, die voor verzekeringsartsen zeer
tijdrovend zijn. Onderzoek en ervaring leren dat het voor uitkeringsgerechtigden de meeste meerwaarde heeft als zij al
in het eerste jaar van de Ziektewet worden gezien door een verzekeringsarts. Om erachter te komen welke werkwijze
het meest bijdraagt aan het terug naar werk begeleiden van Ziektewet-uitkeringsgerechtigden en het tegelijkertijd zo
goed mogelijk inzetten van het beperkte aantal verzekeringsartsen, proberen we drie verschillende werkwijzen uit. Net
als bij het eerdergenoemde regiemodel hebben onze medewerkers de ruimte gekregen om de mate van begeleiding en
het moment van beoordeling af te stemmen op de situatie van de uitkeringsgerechtigde. Alle districten hebben op basis
van de lokale en regionale situatie dienstverlening ingericht om Ziektewet-uitkeringsgerechtigden met deze werkwijzen
meer op maat te kunnen bedienen. We volgen nauwgezet wat de effecten van de verschillende werkwijzen bij de
Ziektewet zijn op de gemiddelde uitkeringsduur en de instroom in de WIA. We verwachten in 2022 meer inzicht te
krijgen in de resultaten.
Monitoren WGA 80-100 medisch
Mensen die op medische gronden als volledig arbeidsongeschikt worden beschouwd (WGA 80-100 medisch) hebben
sinds het najaar van 2021 minimaal één keer per jaar contact met UWV. Zij bespreken dan de ontwikkelingen in hun
gezondheid met ons. We plannen alleen een herbeoordeling in als uit de informatie blijkt dat deze zinvol is. Voordeel
van deze werkwijze is dat cliënten weten wat wij van hen verwachten, dat wij een actueel beeld hebben van hoe het
met hen gaat en we ze beter van dienstverlening op maat kunnen voorzien. Het is onze ambitie om iedereen met de
indicatie WGA 80-100 medisch eind 2023 in beeld te hebben. Vijf UWV-kantoren zijn intussen gestart met deze
werkwijze. De plannen voor uitbreiding van deze werkwijze naar de andere locaties liggen klaar. De eerste zichtbare
effecten worden vanaf medio 2022 verwacht.
Verbeteren onderbouwing werkgevers bij aanvraag (her)beoordeling
Voor cliënten is het fijn als zij zonder vertraging de benodigde dienstverlening krijgen en hun werkgever alleen een
beoordeling aanvraagt als dat echt nodig is. Om dit te bereiken voeren we gesprekken met (vertegenwoordigers van)
werkgevers om het informatieproces voor eerstejaars Ziektewet-beoordelingen te stroomlijnen door onderling volledige
en juiste informatie uit te wisselen. We hopen in het eerste tertaal van 2022 afspraken voor de eerstejaars Ziektewetbeoordelingen te kunnen vastleggen in een convenant. Over de herbeoordelingen starten we vergelijkbare gesprekken
in 2022.
Voorstellen verkorten wachttijd
Medewerkers is gevraagd actief mee te denken over het verkorten van de wachttijd voor beoordelingen en daarbij
onconventionele voorstellen niet uit de weg te gaan. Zij ervaren het probleem van de lange wachttijden elke dag aan
den lijve in hun contact met cliënten. Dat heeft onder meer geleid tot voorstellen die erop gericht zijn om snel
duidelijkheid te kunnen geven aan mensen die wachten op een WIA-beoordeling. Eén voorstel heeft geleid tot een zeer
kleinschalige proef onder dertig mensen, waarbij zieke werknemers van 60 jaar en ouder een WIA-uitkering kregen

UWV jaarverslag 2021

23

toegekend na een (plausibiliteits)beoordeling door een arbeidsdeskundige, maar soms zonder beoordeling van een
verzekeringsarts. Dat is niet conform de huidige wet- en regelgeving en kan alleen met toestemming van de raad van
bestuur van UWV en het ministerie van SZW. We hebben geconstateerd dat dit proces niet op de juiste manier is
verlopen en hebben het ministerie daarover ingelicht. We hebben deze toekenningen daarna opnieuw bekeken en
geconstateerd dat er geen aanleiding is om deze cliënten opnieuw op te roepen; de toekenningen blijven van kracht.
Er is dringend meer nodig
Te veel mensen moeten te lang wachten op een sociaal-medische beoordeling en ook onze medewerkers ervaren het
probleem van de lange wachttijden elke dag aan den lijve in hun contact met cliënten. De hierboven genoemde
maatregelen zijn onvoldoende om de mismatch tussen vraag en capaciteit structureel op te lossen. Er zijn daarom snel
aanvullende maatregelen nodig om het aantal sociaal-medische beoordelingen terug te dringen. We moeten zo snel
mogelijk komen tot een samenhangend pakket van maatregelen met voldoende impact, zodat de mensen die nu en in
de toekomst een beroep op ons doen kunnen rekenen op een tijdige en passende sociaal-medische dienstverlening. We
zijn hierover al enige tijd in gesprek met het ministerie en andere relevante partijen.

Menselijke maat toepassen
We willen in onze dienstverlening oog houden voor de menselijke maat en mensen niet alleen confronteren met regels
waaraan ze zich moeten houden. We stellen ons daarbij steeds de vraag wat cliënten van ons nodig hebben om de regie
over hun leven te kunnen herpakken, al dan niet met werk.
Terugvorderen WIA-voorschotten stopgezet
Wie in Nederland een WIA-uitkering aanvraagt, heeft recht op een sociaal-medische beoordeling door UWV binnen
104 weken na de eerste ziektedag. Wanneer een beoordeling langer op zich laat wachten kunnen mensen, om te
voorkomen dat ze tijdelijk geen inkomen hebben, een voorschot krijgen. Mocht na de uiteindelijke beoordeling blijken
dat er geen recht op een WIA-uitkering is of dat de uitkering lager is dan het voorschot, dan leidt dit tot verrekening
met een andere uitkering of, wanneer verrekening niet mogelijk is, tot een (gedeeltelijke) terugvordering. Het aantal
WIA-claimbeoordelingen dat we niet binnen de wettelijke termijn kunnen uitvoeren is de afgelopen periode sterk
toegenomen. We willen niet dat mensen hier de dupe van worden en in financiële problemen komen. Daarom hebben
we, in overleg met het ministerie van SZW, besloten te stoppen met het terugvorderen van deze voorschotten.
Voorschotten uitgekeerd tussen 1 januari 2020 en 31 december 2022 worden door UWV kwijtgescholden als deze niet
verrekend kunnen worden met een definitieve WIA- of WW-uitkering. Op 30 augustus heeft de minister de Tweede
Kamer met een brief geïnformeerd over dit besluit.
In totaal gaat het om circa 3.500 mensen. Mensen die de terugvordering al (deels) voldaan hebben, krijgen dat geld
weer terug. Het was onze doelstelling om nog voor het einde van het jaar het geld terug te betalen aan alle cliënten
voor wie de vordering (deels) in 2021 is ontstaan, zodat er voor hen geen (fiscale) schade zou ontstaan (hogere
inkomstenbelasting en/of lagere toeslagen). Hiervoor moesten we in 2021 de dossiers van 1.683 cliënten individueel
beoordelen. Eind 2021 hadden we voor 928 cliënten de vordering terugbetaald, kwijtgescholden of in enkele gevallen
verlaagd omdat er nog verrekening met WW of inkomsten aan de orde was. Het ging hierbij om bedragen variërend van
€ 6 tot € 11.977, waarbij het gemiddelde bedrag € 2.374 was. Voor 111 cliënten konden we de restitutie nog niet
regelen, het merendeel van hen moet nog een WW-uitkering aanvragen. Bij de overige 644 cliënten bleek
kwijtschelding, terugbetaling of terugvordering niet aan de orde, bijvoorbeeld omdat ze nog niets hadden terugbetaald
van hun WIA-voorschot of omdat het voorschot al volledig was vereffend. In het eerste tertaal van 2022 handelen we
de dossiers van de resterende 1.820 cliënten af. In de zomer van 2022 evalueren we met het ministerie van SZW of dit
beleid ook na 2022 moet worden voortgezet. Mensen die te lang moeten wachten op hun claimbeoordeling en daarom
een voorschot ontvangen, kunnen sinds november 2021 tijdens hun voorschotperiode op eigen verzoek reintegratiedienstverlening krijgen.
Herstelactie voor gedupeerden van herbeoordelingen
We zetten een speciaal team in om hulp te bieden aan een specifieke groep cliënten die in emotionele, psychische en/of
financiële problemen is geraakt door onzorgvuldig handelen van UWV. Het gaat om mensen die in de periode 2006–
2010 een WIA-uitkering kregen en die we daarna abusievelijk uit het oog zijn verloren. In 2018 is deze groep
herbeoordeeld; 2.115 van hen werden toen duurzaam en volledig arbeidsongeschikt verklaard en kregen een IVAuitkering. Nadat in 2019 bleek dat hierbij een onjuiste werkwijze was toegepast, hebben we besloten om deze mensen
opnieuw te herbeoordelen, om elke twijfel aan de rechtmatigheid ervan uit te sluiten. Bij 70% bleef de IVA-uitkering in
stand, van 30% werd de uitkering verlaagd of beëindigd. Omdat duidelijk was dat deze gang van zaken grote impact
heeft gehad op cliënten en ook op onze medewerkers, hebben we een extern bureau onderzoek laten doen naar het
hele besluitvormingsproces rond deze herbeoordelingen. De resultaten van deze zelfevaluatie zijn opgenomen in het
rapport Niet wijzen, maar leren. Tegelijkertijd attendeerde de Centrale Cliëntenraad UWV erop dat er als gevolg van de
als laatste uitgevoerde herbeoordelingen schrijnende situaties waren ontstaan. We hebben vervolgens per
15 december 2020 een landelijk Meldpunt Herstelactie ingericht waar gedupeerden terechtkunnen. Een
adviescommissie bekijkt elke melding, de directie van ons bedrijfsonderdeel Sociaal Medische Zaken (SMZ) neemt op
basis van het advies een beslissing op maat. Doel is om voor deze mensen zo veel mogelijk over te gaan tot herstel en
eventuele compensatie.
We hebben alle betrokkenen telefonisch of per brief benaderd. Daarna hebben 579 gedupeerden zich bij het meldpunt
gemeld. Ze hebben allemaal een gesprek gehad over wat de in hun geval genomen beslissing concreet voor hen

UWV jaarverslag 2021

24

betekende en wat de financiële gevolgen ervan waren. Waar nodig zijn ze bijgestaan door arbeidsdeskundigen. Geen
van de betrokkenen is sinds 1 mei 2021 een nieuwe bezwaar-, beroeps- of hogerberoepsprocedure gestart tegen de
beslissing die UWV bij de hersteloperatie genomen heeft. Voor de 1.536 betrokkenen die het meldpunt niet hebben
benaderd, hebben we geen nieuwe beslissing genomen. We hebben deze groep actief benaderd en zijn erin geslaagd
met 775 van hen in contact te komen. Zij hebben bevestigd dat ze geen melding bij het meldpunt willen doen en geven
aan dat een nieuwe beslissing niet nodig is. Ondanks meerdere contactpogingen van onze kant hebben we
761 betrokkenen niet te pakken gekregen. Uit de dossiers van deze mensen blijkt dat bij de laatste herbeoordeling aan
bijna 80% van hen dezelfde volledige WIA-uitkering is toegekend als ze hadden vóór beide herbeoordelingen. Bij de
laatste herbeoordeling is aan 7 mensen een gedeeltelijke WIA-uitkering toegekend, 3 van hen zijn er zichtbaar
financieel op achteruit gegaan. Met 6 van de 7 hebben we inmiddels contact.

4.3. Handhavingsinzet
Het ministerie van SZW heeft in 2021, in samenwerking met onder andere UWV, gewerkt aan een nieuwe
handhavingskoers sociale zekerheid 2022–2025. Vertrouwen in mensen is het uitgangspunt. Effectief,
informatiegestuurd en handhaven over de landsgrenzen heen blijven de hoofdlijnen, net als het versterken van
samenwerking binnen de handhavingsketen. Dat betekent dat het accent de komende jaren zal liggen op preventie en
het creëren van ruimte voor maatwerk. We zijn daarbij steeds op zoek naar de optimale balans tussen dienstverlening,
regelnaleving en handhaving. Het overgrote deel van de mensen die gebruikmaken van onze dienstverlening, houdt
zich aan de regels voor het krijgen van een uitkering. We nemen deze ruime meerderheid als uitgangspunt in onze
benadering en leggen de focus op het voorkomen van regelovertreding en het bevorderen van regelnaleving.
Desalniettemin zijn we ons ervan bewust dat een kleine groep geneigd is de regels bewust te overtreden. Om misbruik
en oneigenlijk gebruik zo veel mogelijk te voorkomen en aan te pakken hanteren we een risicogerichte strategie,
waarbij de risico’s met de grootste impact het eerst worden aangepakt. Daarbij maken we gebruik van de data die tot
onze beschikking staan: valide gegevens uit authentieke registers en registraties. Datagedreven werken biedt kansen
om risico’s in een vroeg stadium te signaleren en regelovertreding te voorkomen en te herkennen. Hierdoor hoeven we
het overgrote deel van onze cliënten niet te belasten met onderzoek en controle en voorkomen we langdurige
overtredingen die gepaard gaan met hoge terugvorderingen en boetes. Verder maken we een onderscheid tussen
foutjes, nalatigheid en bewuste overtredingen.

Risicogerichte handhavingsaanpak
De risico’s in de WW, de Ziektewet en de WIA zijn de afgelopen jaren geïdentificeerd. We zijn dit jaar gestart met het
voorbereiden van maatregelen waarmee we de misbruikrisico’s kunnen beheersen. Daarvoor hebben we een zogeheten
controlframework ontwikkeld, waarin we een beheersingsstrategie voor de toprisico’s voor de drie wetten verwerken. Na
een uitvoerig afstemmingsproces is het controlframework voor de WW vastgesteld. In 2022 starten we met het
uitwerken en implementeren van de beheersmaatregelen. Voor de Ziektewet en de WIA zijn inschattingen gemaakt van
de risico’s; deze hebben we voorgelegd aan het ministerie van SZW. In opdracht van het ministerie en UWV heeft een
extern onderzoeksbureau in 2021 ook de misbruikrisico’s in de WAO en de Toeslagenwet geïdentificeerd.

Gebruik van risicoscans
Risicoscans worden een steeds belangrijker onderdeel van onze toezichts- en handhavingsstrategie. We zijn ons ervan
bewust dat het werken met risicoscans maatschappelijk gezien vragen kan oproepen. We zijn er tegelijkertijd van
overtuigd dat risicoscans een goed en effectief middel zijn, mits ingezet met voldoende waarborgen om bijvoorbeeld
vooringenomenheid of discriminatie te voorkomen. Daar toetsen we actief op en we communiceren intern en extern
proactief over de inzet van risicoscans. Risicoscans leiden overigens nooit tot een automatisch besluit. Onze
medewerkers zullen de signalen altijd verder onderzoeken voordat zij een beslissing nemen. We verwachten dat de
implementatie van de door ons ontwikkelde risicoscans voor ‘Verblijf buitenland’, ‘Verwijtbare werkloosheid’ en
‘Sollicitaties’ een belangrijke bijdrage zal leveren aan het verminderen van de risico’s op oneigenlijk gebruik of misbruik
op die gebieden. Voor de risicoscan Verblijf buitenland worden al 150 signalen per maand aangeleverd, die we
beoordelen op aanpakwaardigheid en onderzoekswaardigheid. De mate waarin de opgeleverde signalen
onderzoekswaardig zijn is vergelijkbaar met de resultaten die tijdens de validatiefase zijn behaald. Er zijn tot nu toe
279 aanpakwaardige zaken afgerond. Bij 58 daarvan is een regelovertreding geconstateerd (20,8%). In circa 70% van
deze zaken is een boete opgelegd. Omdat het over het algemeen langer duurt om zaken af te ronden waarbij een
regelovertreding wordt geconstateerd, is het de verwachting dat dit percentage in de loop der tijd zal toenemen.

UWV jaarverslag 2021

25

4.4. Gegevensdienstverlening
UWV verzamelt en beheert in de polisadministratie de gegevens over lonen, arbeid en uitkeringen
(inkomstenverhoudingen) in Nederland. Jaarlijks verwerkt UWV op nominatief niveau gegevens van rond de
200 miljoen loonaangiften. De gegevens in de polisadministratie gebruiken we niet alleen zelf, we stellen ze ook
beschikbaar aan bijna 1.000 afnemers, zoals CBS, Belastingdienst en de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Eind 2021
stonden in de polisadministratie 21,2 miljoen inkomstenverhoudingen van 13,8 miljoen mensen geregistreerd.

Meer datagedreven werken
UWV beschikt over veel data op allerlei gebieden. We zoeken naar diverse mogelijkheden om onze dienstverlening te
verbeteren en willen daarvoor meer datagedreven werken. In de eerste helft van 2021 hebben we onze visie op
datagedreven werken verder uitgewerkt in een routekaart van activiteiten voor de komende vijf jaar. Daarnaast hebben
we een kompas Data-ethiek ontwikkeld. Daarin staan de uitgangspunten die UWV toepast bij het gebruik van data en
het ontwikkelen van algoritmen. Zo mag het gebruik van data en technologie er niet toe leiden dat bepaalde mensen of
groepen onbedoeld of onbewust worden achtergesteld of bevoordeeld. In 2022 zal UWV een algoritmeregister opzetten
en een onafhankelijke Commissie Data Ethiek oprichten om te adviseren over het verantwoord omgaan met data in
complexe toepassingen. Om de kennis op het gebied van data te vergroten, is in 2021 de UWV Data Academie
opgericht. Deze verzorgt onder andere dataopleidingen en kennissessies.

Verbeteringen in de gegevensdienstverlening
Ook in onze dienstverlening voor gegevensafnemers brengen we voortdurend verbeteringen aan en passen we waar
mogelijk maatwerk toe. Ons uitgangspunt is dat we kwalitatief hoogwaardige data leveren waar burgers, werkgevers en
onze zakelijke relaties echt mee geholpen zijn. In 2021 is een team van specialisten gestart dat de organisatie bijstaat
met raad en daad op het gebied van de kwaliteit van en veilig omgaan met gegevens. Hierdoor komen eventuele
problemen en risico’s sneller aan het licht en worden er eerder de juiste oplossingen gevonden om onze dienstverlening
te verbeteren.
Configureerbare webservices
We hebben een applicatie (configureerbare webservice) ontwikkeld waarmee we realtime persoons- en
loonaangiftegegevens op maat kunnen leveren aan zowel interne als externe afnemers. We zorgen er daarbij voor dat
de afnemer niet meer krijgt dan exact nodig is en (juridisch) mag ontvangen. Er zijn nu drie configureerbare
webservices: een voor de loonaangifte, een voor persoonsgegevens en een voor handelsregistergegevens. Interne en
externe partijen die realtime loonaangiftegegevens willen afnemen, worden alleen nog aangesloten op de
configureerbare webservice voor de loonaangifte en niet meer op de oude generieke webservices. Het afgelopen jaar
zijn voor de uitvoering van de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet (Wvbvv) ons bedrijfsonderdeel Uitkeren, de
Belastingdienst en de Stichting Netwerk Gerechtsdeurwaarders aangesloten. Het CAK is aangesloten voor de
vaststelling en inning van de eigen bijdrage voor de Wet langdurige zorg (Wlz) en de Wet maatschappelijke
ondersteuning (Wmo).

Data lifecycle management
Uit publicaties en Kamervragen over bijvoorbeeld het informatiesysteem Sonar is duidelijk gebleken dat
gegevensminimalisatie politiek hoog op de agenda staat. Bij data lifecycle management (DLM) spelen vooral wettelijke
eisen en afgesproken compliance een rol. Uitgangspunt is dat UWV geen gegevens mag verwerken indien daar geen
wettelijke grondslag voor is. In 2021 hebben we een vooronderzoek gedaan naar data lifecycle management. Dit
vooronderzoek toont aan dat UWV momenteel niet voldoet aan de geldende wet- en regelgeving. In meer dan de helft
van de geïnventariseerde primaire systemen worden gegevens niet (op tijd) vernietigd. Om hierin verandering aan te
brengen, is in 2021 onder andere een proof of concept gestart. Hiermee is aangetoond dat het mogelijk is om
dataretentieregels te definiëren die aangeven wanneer gegevens in aanmerking komen voor vernietiging omdat de
geldende bewaartermijnen zijn verlopen en de gegevens nergens meer worden gebruikt. Het is de bedoeling dat elk
bedrijfsonderdeel in 2022 voor minimaal één applicatie dataretentieregels opstelt.

UWV jaarverslag 2021

26

Hoofdstuk 5

UWV jaarverslag 2021

27

5. Toekomstbestendige organisatie
Om nu en in de toekomst goede dienstverlening te kunnen bieden die zo veel mogelijk aansluit op de persoonlijke
situatie van mensen, is het belangrijk dat we voldoende en goed opgeleide medewerkers hebben, die goed
samenwerken en zich persoonlijk betrokken voelen bij onze maatschappelijke opdracht. Om ook in de toekomst goede,
betrouwbare en moderne dienstverlening te kunnen blijven bieden, waarin de mens centraal staat, vernieuwen we ons
ICT-landschap op ingrijpende wijze. Het is daarbij onze hoogste prioriteit dat onze systemen en gegevenshuishouding
goed beveiligd en op orde zijn.

5.1. Goed toegeruste medewerkers
Eind 2021 hadden we 20.810 medewerkers in dienst (18.419 fte’s), naast 1.238 flexkrachten en 798 externe
medewerkers (zie ook deel 2 van dit jaarverslag, paragraaf 5.1). In verband met de coronacrisis hebben we vooral
in 2020 en ook in de eerste maanden van 2021 veel extra personeel geworven. De verwachte hogere WW-volumes zijn
echter uitgebleven. Ook in het licht van de huidige krappe arbeidsmarkt hebben we ervoor gekozen om niet direct
afscheid te nemen van deze medewerkers. We hebben velen van hen in 2022 nodig omdat we onze dienstverlening
gaan verbreden en verbeteren met de extra middelen die het kabinet beschikbaar heeft gesteld naar aanleiding van het
eindrapport van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag. Intussen hebben we hen ingezet om
de kwaliteit van de huidige dienstverlening te verbeteren en om de werkdruk elders in de organisatie te verlichten.
Daarnaast is het belangrijk dat we nu alvast mensen goed opleiden om aanstaande pensioneringen te kunnen
opvangen.

Blijven ontwikkelen
Onze dienstverlening is in hoge mate afhankelijk van de kennis en expertise van onze medewerkers. Zij hebben contact
met de mensen die gebruikmaken van onze dienstverlening en maken gerichte keuzes om dienstverlening of
vervolgstappen in te zetten, waarbij ze rekening houden met zowel de wetgeving als de menselijke maat. Vakmanschap
is geen statisch gegeven. Vakmanschap betekent bijblijven met nieuwe ontwikkelingen en inzichten en, indien nodig,
het bijstellen van oude inzichten. Vakmanschap vergt blijvende aandacht. We bieden onze medewerkers daarom een
uitgebreid, aantrekkelijk leerprogramma. Ze kunnen in hun vakmanschap groeien door deel te nemen aan opleidingen,
trainingen en webinars, gebruik te maken van coaching en intervisie en participeren in georganiseerde dialogen.
Belangrijk aandachtspunt hierbij is dat er ook leertijd moet worden gevonden, zodat alle medewerkers gebruik kunnen
maken van deze mogelijkheden.
Houding
Vakmanschap betreft ook een houding. We verwachten van onze medewerkers dat ze elkaar, mensen die gebruikmaken
van onze dienstverlening en andere belanghebbenden correct en respectvol bejegen. We verlangen daarnaast dat ze
integer handelen en zorgvuldig en verantwoord omgaan met alle informatie, bevoegdheden en middelen waarover UWV
beschikt. Er is ruimte om te leren van fouten en we delen dilemma’s om tot een goede afweging te komen. In 2021
hebben we onder andere gewerkt aan het verder ontwikkelen van ons gezamenlijk moreel kompas. Dit deden we onder
andere door bewustwordingsbijeenkomsten te organiseren waarin we een open dialoog stimuleren en concrete morele
dilemma’s uit de dagelijkse werkpraktijk onderling bespreken. In november hebben we voor de tweede keer de Week
van Waarden georganiseerd. Dat gebeurde net als in 2020 online. Deze week stond in het teken van het voeren van
een open gesprek over de praktische vertaling van de kernwaarden van onze organisatie (respect, openheid, eigen
verantwoordelijkheid en professionaliteit) in ons gedrag.
We hechten eraan dat medewerkers die te maken krijgen met ongewenste omgangsvormen of grensoverschrijdend
gedrag op de werkvloer, of die vermoedens hebben van integriteitsschendingen, dat op een laagdrempelige wijze aan
de orde kunnen stellen. Daarom zijn we in 2021 gestart met de werving van interne vertrouwenspersonen. Zij zullen,
na succesvolle afronding van een opleiding, de collega’s die zich tot hen wenden met raad en daad bijstaan. Dit doen zij
naast hun reguliere werkzaamheden. In het laatste kwartaal van 2021 is op uwv.nl een meldfunctie discriminatie
beschikbaar gekomen, waar mensen die zich door UWV gediscrimineerd voelen zich kunnen melden.
Leiderschap
Medewerkers zijn gebaat bij een stimulerend, inspirerend, faciliterend en verbindend leiderschap. We zetten daarom in
op talentontwikkeling en leiderschap. Maar we hebben ook al inspirerende voorbeelden in huis: in november 2021 is
onze directeur Uitvoering van het bedrijfsonderdeel Klant en Service uitgeroepen tot overheidsmanager van het jaar.
Leiderschapsontwikkeling is extra belangrijk om de komende jaren onze nieuwe strategie te kunnen realiseren. Er
worden vanuit deze prioriteit verschillende thema’s opgepakt. We leggen nu de laatste hand aan een nieuw
leiderschapsprofiel en werken aan een plan van aanpak voor leiderschapsontwikkeling. Daarin integreren we de
bestaande leiderschapsprogramma’s. Het totale leiderschapsprogramma wordt in 2022 geëvalueerd.

UWV jaarverslag 2021

28

5.2. Vernieuwen en vereenvoudigen ICT-landschap
De afgelopen jaren hebben we de stabiliteit en continuïteit van ons ICT-landschap verbeterd. Om onze dienstverlening
te kunnen innoveren en ook op termijn continuïteit te kunnen garanderen, is het noodzakelijk om verouderde
technologie te vernieuwen. Zo creëren we ook meer wendbaarheid en meer ruimte voor personalisatie en maatwerk. In
het UWV Informatieplan (UIP), dat we jaarlijks actualiseren en als bijlage bij het UWV Jaarplan meesturen, beschrijven
we welke trajecten we daarvoor in de komende vijf jaar verwachten te starten. We beschrijven in deel 2 van dit
jaarverslag, in paragraaf 5.2 onder het kopje Strategische ICT-doelstellingen, de voortgang per ICT-doelstelling en van
de veertien strategische mijlpalen uit het UIP. In deze paragraaf beperken we ons tot de hoofdlijnen van de
ICT-ontwikkelingen waarmee we onze dienstverlening verbeteren.

Nieuwe datacenterdienstverlening
Om de continuïteit van onze dienstverlening te borgen en sneller veranderingen te kunnen realiseren, stappen we over
naar een nieuwe datacenterdienstverlening op basis van moderne technieken en afspraken. In 2021 zijn we
verdergegaan met het overzetten van een belangrijk deel van de applicaties en voorzieningen die bij onze huidige
datacenterleverancier draaien naar onze nieuwe leverancier. De meerjarige migratie is complex en legt een groot beslag
op onze verandercapaciteit. Door stapsgewijs te werken, waarbij we altijd delen van de migratie kunnen terugdraaien,
ondervindt onze dienstverlening geen hinder.

Vernieuwing
In 2021 hebben we weer belangrijke ICT-resultaten behaald die bijdragen aan een betere dienstverlening. Zo hebben
we een basisplatform voor apps ontwikkeld. Als eerste toepassing hebben we in maart de app gelanceerd waarmee
WW-gerechtigden en zieke werklozen in de Ziektewet hun inkomstenopgave kunnen indienen. Het is voor de gebruiker
ook mogelijk om een maandelijkse herinnering in te stellen voor het invullen van de inkomstenopgave. Verder hebben
we een applicatie opgeleverd die het aanvragen van een WW-uitkeringen deels automatiseert (zie verder paragraaf 4.1,
onder het kopje Sneller duidelijkheid over WW-aanvraag). Sinds de ingebruikneming van het Uniform klantbeeld
hebben de klantadviseurs van UWV Klantencontact direct alle relevante gegevens bij de hand, zodat ze mensen snel en
adequaat kunnen helpen. Sinds eind 2021 kunnen cliënten online in Mijn UWV hun afspraken zien met
verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen.
Verder hebben we in juli de track-en-tracefunctionaliteit Werken met zaken in gebruik genomen voor het bezwaarproces.
Deze functionaliteit biedt zowel mensen die een bezwaar indienen als UWV-medewerkers eenvoudig inzicht in de status
van een bezwaar. Beide partijen kunnen ook eenvoudig documenten aan het dossier toevoegen. Bij ons
bedrijfsonderdeel Werkbedrijf digitaliseren we processen voor cliënt en medewerker in de juridische dienstverlening.
Daarnaast werken we aan zorgvuldige omgang met persoonsgegevens door onder andere voor werkgevers toegang tot
werk.nl via eHerkenning te realiseren.

5.3. Blijvende aandacht voor informatiebeveiliging en privacy
UWV verwerkt veel persoonsgegevens die ook digitaal toegankelijk zijn. Het op orde brengen en houden van de
informatiebeveiliging en de gegevensbescherming is een permanent proces. Het is essentieel dat medewerkers zich
bewust zijn van het belang om veilig en zorgvuldig om te gaan met gegevens van burgers en bedrijven. De aandacht
daarvoor is echter niet eenduidig belegd en harde borging – zoals bij technische maatregelen – is niet mogelijk omdat
het om gedrag gaat. In het realiseren van het gewenste gedrag ligt een grote verantwoordelijkheid bij het
management. Dat ondersteunen we met incidentele bewustwordingscampagnes. De Algemene verordening
gegevensbescherming (AVG) en de sinds 2020 geldende Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) zijn de
belangrijkste kaders voor onze organisatie. In 2021 hebben we voor het eerst een UWV-brede in-controlverklaring
informatiebeveiliging op basis van de BIO opgesteld. Veel van onze (oude) ICT-systemen zijn niet ontworpen volgens de
principes van ‘security and privacy by design’. UWV werkt stapsgewijs aan het herontwerpen en vernieuwen van deze
systemen, maar er zijn grenzen aan wat we tegelijkertijd kunnen aanpassen. Bij de vernieuwing van applicaties nemen
we alle vereisten mee. Meer hierover is te lezen in deel 2 van dit jaarverslag, in paragraaf 5.3.

Risico’s verminderen
Het zal nog meerdere jaren vergen voordat we structureel en effectief op orde zijn. We verwachten dat uiterlijk
per 2026 al onze processen en systemen geheel aan de BIO voldoen. Intussen nemen we gerichte beheersmaatregelen
om informatiebeveiligings- en privacybeschermingsrisico’s te verkleinen.
Next level security
We nemen maatregelen die zowel op korte termijn effect sorteren als bijdragen aan robuustheid op de langere termijn.
Zo hebben we, om onze weerbaarheid te vergroten, in 2021 de logging en monitoring uitgebreid. We analyseren
dataverkeerspatronen op onze netwerken nu breder en meer in samenhang om ongewoon dataverkeer beter te kunnen
opmerken en nader te kunnen onderzoeken. We hebben ook een team specialisten aangesteld dat bij gesignaleerde

UWV jaarverslag 2021

29

incidenten of ongewone patronen direct in actie komt om de juiste maatregelen te kunnen nemen. Om onszelf beter te
wapenen tegen bedreigingen, hebben we maatregelen genomen die apparaten zoals laptops en telefoons consistenter
en meer in samenhang beschermen. In verband met de toename van ransomwareaanvallen hebben we alle belangrijke
back-up processen nagelopen, om zeker te stellen dat we ook bij een geslaagde ransomwareaanval op onze
operationele systemen nog kunnen beschikken over de essentiële data. Daarbij hebben we ook gekeken naar
mogelijkheden om hiervoor, met het oog op efficiency, specifieke services in te richten. Sinds 2021 analyseren we de
continue stroom van dreigingsinformatie uit het National Cyber Security Centrum beter. We analyseren automatisch
welke signalen specifiek voor ons van belang zijn, zodat we bij de afhandeling beter kunnen prioriteren. Het is essentieel
dat onze medewerkers zich continu bewust zijn van de noodzaak van veilig online gedrag. We wijzen hen regelmatig op
de gevaren van misleiding (phishing) en hoe ze verdachte of risicovolle situaties kunnen opmerken en vervolgacties
kunnen inzetten.
Verminderen risico’s Sonar
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft in juli 2021 aan UWV een boete van € 450.000 opgelegd voor het niet goed
beveiligen van het verzendproces van groepsberichten via de Werkmap. In de periode van 2016 tot 2018 is negen keer
een Excel-bestand met veel persoonsgegevens van werkzoekenden als bijlage aan een Werkmapbericht toegevoegd en
zo terechtgekomen bij andere werkzoekenden. Na de eerste datalekken via de Werkmap heeft UWV organisatorische
maatregelen genomen. Deze maatregelen voorkwamen niet dat er daarna nog meer van deze datalekken optraden.
Mede naar aanleiding van een intern onderzoek eind 2018 naar een van deze datalekken hebben we een extern
onderzoek laten uitvoeren naar kwetsbaarheden en risico’s in ons informatiesysteem Sonar. Dit systeem, waarin de
gegevens van werkzoekenden staan geregistreerd, wordt gebruikt door meerdere bedrijfsonderdelen van UWV en ook
door gemeenten.
Het onderzoek toonde aan dat Sonar niet voldoet aan de eisen die de AVG stelt en dat de privacy van
uitkeringsgerechtigden onvoldoende is gewaarborgd. Omdat Sonar ook functioneel en technisch verouderd is, zal het
vernieuwingsprogramma WORKit dit systeem op langere termijn vervangen en uitfaseren. Totdat Sonar volledig is
vervangen, zal er, ondanks alle maatregelen die UWV neemt, sprake zijn van restrisico’s omdat niet alle tekortkomingen
kunnen worden opgelost binnen het huidige systeem. In 2021 zijn maatregelen genomen om op de korte en
middellange termijn risico’s te verminderen. Vier kortetermijnmaatregelen zijn in 2021 gerealiseerd. Hierdoor zijn
gegevens waarvan de bewaartermijn is verlopen uit Sonar verwijderd, is er verbeterde logging en monitoring, worden
er sterkere wachtwoorden afgedwongen en is er een ambassadeursnetwerk opgericht dat UWV-medewerkers wijst op
het belang van privacy. Om te voorkomen dat er per ongeluk Excelbestanden met persoonsgegevens worden verstuurd,
is de exportfunctionaliteit van persoonsgegevens uit Sonar zelf afgesloten voor vrijwel alle 18.000 gebruikers van UWV
en gemeenten. Voortaan kunnen nog slechts 24 UWV-medewerkers, die de export nodig hebben voor de uitoefening
van hun functie, gebruikmaken van deze mogelijkheid. De acties voor de middellangetermijnmaatregelen, die uiterlijk
eind 2022 gereed zullen zijn, liggen grotendeels op schema.

UWV jaarverslag 2021

30

Hoofdstuk 6

UWV jaarverslag 2021

31

6. Beheersing van kosten en risico’s
We willen al onze cliënten en afnemers een zo goed mogelijke dienstverlening bieden en tegelijkertijd uitvoering geven
aan onze afspraken met het ministerie van SZW en de prioriteiten die we onszelf gesteld hebben. We hebben daarbij te
maken met een omvangrijke veranderagenda boven op een complexe bestaande dienstverlening en bedrijfsvoering. Dit
vraagt om een intensieve beheersing van risico’s in alle lagen van onze organisatie en een doelmatige besteding van het
beschikbare budget. We zijn alert op het herkennen van mogelijke risico’s in alle onderdelen en lagen van onze
organisatie, om deze zo veel mogelijk te kunnen beheersen. Toch blijven er enkele restrisico’s, waarop we nader ingaan
deel 2 van dit jaarverslag in, in paragraaf 6.2.

6.1. Doelmatigheid
UWV wordt gefinancierd uit publieke middelen. Die middelen willen we uiteraard zorgvuldig en verantwoord besteden.
We letten er scherp op dat al onze inspanningen en uitgaven daadwerkelijk bijdragen aan de realisatie van onze doelen
en dat de kosten in verhouding staan tot de opbrengsten. UWV is een doelmatige uitvoerder. De uitvoeringskosten (het
bedrag dat we uitgeven aan onder meer personeel, huisvesting en automatisering) zijn relatief laag ten opzichte van de
totale lasten van UWV.
Tabel Begrotingsresultaat UWV
Bedragen x € 1 miljoen

Structurele uitvoeringskosten wettelijke dienstverlening
Projectkosten
Frictiekosten personeel en huisvesting
Totaal (voor mutaties fondsen en reserveringen)
Onttrekking aan bestemmingsfonds frictiekosten
Toevoeging aan egalisatiereserve
Totaal (na mutaties fondsen en reserveringen)

Realisatie
2021

Begroting
2021

Verschil

%

2.008,2

2.099,6

-91,4

-4,4%

126,0

132,9

-6,9

-5,2%

1,6

5,1

-3,4

-68,1%

2.135,8

2.237,5

-101,7

-4,5%

-26,5

-26,5

0,0

0,0%

6,0

0,0

6,0

2.115,3

2.211,0

-95,7

-4,3%

Begrotingsresultaat 2021
De opgenomen jaarbegroting 2021 voor de uitvoeringskosten bedraagt € 2.237,5 miljoen. Hiervan heeft het ministerie
van SZW € 2.207,9 miljoen aan budget toegekend. Daarnaast ontvangt UWV van het ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap (OCW) € 2,0 miljoen voor de onderwijsvoorzieningen en van het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (VWS) € 1,1 miljoen voor de uitvoering van de tolkvoorziening in het leefdomein. Verder is de
toegekende onttrekking van € 26,5 miljoen aan het bestemmingsfonds frictiekosten in het budget opgenomen.
In 2021 is het budget met € 101,7 miljoen onderschreden. Hiervan heeft € 91,4 miljoen betrekking op de reguliere
kosten. Dit saldo heeft een incidenteel karakter en ontstaat vooral doordat er door lagere WW-volumes minder
opgeschaald hoefde te worden dan begroot was. Daarnaast zijn de uitvoeringskosten van de NOW-regelingen lager en
is er sprake van meevallende materiële kosten door de lockdown, vooral door lagere reis-, verblijf- en vergaderkosten.

UWV jaarverslag 2021

32

Hoofdstuk 7

UWV jaarverslag 2021

33

7. UWV en zijn omgeving
UWV staat midden in de samenleving. Wij streven ernaar dat ons handelen een duurzame positieve impact heeft op
mens, samenleving en milieu. We hebben een duidelijke ambitie om onze dienstverlening te verbeteren en de
menselijke maat daarin terug te brengen. Om die ambitie waar te maken, is het van belang dat alle betrokken partijen
voortdurend nauw met elkaar in contact staan. Met onze opdrachtgever, het ministerie van SZW, onderhouden we
dagelijks contact. Met de politiek en andere stakeholders hebben we onze contacten geïntensiveerd. We vinden het
belangrijk dat we laten zien wat we goed doen en ook open en transparant zijn over zaken die niet goed gaan.

7.1. UWV als gesprekspartner
We werken aan de zichtbaarheid en transparantie van onze organisatie en steken energie in de samenwerking met onze
stakeholders. Met het ministerie van SZW staan we voortdurend in contact en werken we nauw samen.

Samenwerking tussen politiek, beleid en uitvoering
De overheid heeft een duidelijke ambitie om de publieke dienstverlening te verbeteren en de menselijke maat daarin
terug te brengen. Om die ambitie waar te maken is het van belang dat er in elke fase van de beleidsvorming overleg
plaatsvindt tussen politiek, beleid en uitvoering. Op die manier borgen we aandacht voor de uitvoerbaarheid van weten regelgeving, werken we samen aan vereenvoudiging ervan en kunnen we het gesprek aangaan als wet- en
regelgeving onbedoeld anders uitpakt of bijeffecten heeft.
De contacten met de Tweede Kamer zijn geïntensiveerd. UWV verzorgde in 2021 technische briefings en
kennisbijeenkomsten voor Kamerleden en nam deel aan rondetafelgesprekken. Na de Tweede Kamerverkiezingen heeft
de raad van bestuur van UWV kennismakingsgesprekken gevoerd met de leden van de vaste Kamercommissie van
SZW. Eind oktober vond er een goed gesprek plaats tussen deze commissie en de leden van de raad van bestuur en de
Centrale Cliëntenraad van UWV over knelpunten in de uitvoering. Ook vanuit het kabinet was er belangstelling voor de
uitvoering door UWV. Zo kwamen de minister-president en de staatssecretaris van SZW op werkbezoek.
Ook bij de formatie van het nieuwe kabinet was er aandacht voor de uitvoering. In verschillende gesprekken met de
formateurs benadrukte onze voorzitter van de raad van bestuur het belang van uitvoerbare wetgeving en pleitte hij,
samen met andere uitvoerders, voor het beter betrekken van publieke dienstverleners bij het opstellen van beleid.
Direct na de publicatie van het coalitieakkoord medio december 2021 heeft UWV er een quickscan op uitgevoerd. We
hebben daarbij gekeken naar de impact van de coalitieplannen op UWV en aangegeven waar kansen en risico’s liggen,
bijvoorbeeld in termen van uitvoerbaarheid. Verder leverden we een bijdrage aan de reactie op het regeerakkoord van
het Netwerk van Publieke Dienstverleners (NPD).
UWV is actief betrokken bij het programma Werk aan Uitvoering (WAU), dat over domeinen, organisaties en
departementen heen langs zes sporen werkt aan verbetering van de publieke dienstverlening en het terugbrengen van
de menselijke maat daarin. Raad van bestuursvoorzitter Maarten Camps is namens UWV bestuurlijk trekker op spoor
6 Rol politiek. Nathalie van Berkel is vanuit de raad van bestuur trekker op spoor 2 Digitale agenda.

Contact met stakeholders
UWV wil benaderbaar, proactief en transparant zijn. We vinden het belangrijk dat onze stakeholders en hun
achterbannen goed op de hoogte zijn van onze activiteiten. Daarnaast willen wij op onze beurt graag weten wat hun
vragen, standpunten en andere bijzonderheden zijn, zodat we hierop kunnen inspelen. Met onze belangrijkste
bestuurlijke en beleidsmatige stakeholders houden we structureel contact. Signalen die ons via stakeholders bereiken,
kunnen bijdragen aan het verbeteren van onze dienstverlening. In september 2021 nam de voorzitter van onze raad
van bestuur het SP-rapport ‘Ziek van UWV’ in ontvangst. De in totaal 1.200 klachten in dit rapport gaan onder andere
over de manier waarop UWV mensen bejegent, fouten die UWV maakt en wet- en regelgeving die UWV uitvoert. Deels
gaat het om zaken waar UWV zelf al aan werkt, zoals het verbeteren van het contact met cliënten, het eerder
signaleren van problemen en het inrichten van maatwerkplaatsen. Andere zaken, zoals de bruto-nettoproblematiek,
ruimte om af te zien van terugvorderingen en het maken van onderscheid tussen fraude en een vergissing, kunnen
alleen worden opgelost door de wet aan te passen. UWV doet hiervoor een beroep op de politiek. Ten derde zijn er
zaken zoals de hoogte van Wajong-uitkeringen en de WIA-beoordelingssystematiek, waarover de politiek een afweging
moet maken.
In 2021 investeerden we ook in de contacten met sociale partners, Cedris, Divosa, SBB, de MBO Raad en de Vereniging
van Nederlandse Gemeenten (VNG). Met deze partijen werken we in de 35 arbeidsmarktregio’s samen in de regionale
mobiliteitsteams (zie ook paragraaf 3.1). De leden van onze raad van bestuur maakten in 2021 kennis met de
wethouders in de centrumgemeenten van deze arbeidsmarktregio’s.

UWV jaarverslag 2021

34

7.2. Zichtbaar en transparant
We communiceren proactief en investeren in het vergroten van de zichtbaarheid en benaderbaarheid van UWV. We
willen daarmee ook bereiken dat UWV een menselijker gezicht krijgt. We zijn ook gestart met proeftuinen waarin we
ervaring opdoen met het openbaar maken van belangrijke bestuurlijke documenten.

Zichtbaarheid in (social) media
We communiceren proactief over onze dienstverlening, de uitdagingen waar we voor staan en de dilemma’s waarmee
we worstelen. We gaan daarom graag in op verzoeken van media en zoeken hen ook actief op. In 2021 was er in de
media bijvoorbeeld aandacht voor hoe UWV mensen helpt en hoe we de menselijke maat toepassen in onze
dienstverlening. Er waren onder andere items over de regionale mobiliteitsteams en de overstap naar een kansrijk
beroep. Media wezen werkgevers ook op de deadline voor de vaststellingsaanvragen voor de NOW 1. Verder is er veel
interesse in onze arbeidsmarktinformatie: onze experts worden vaak gevraagd om actuele ontwikkelingen en mogelijke
oplossingen voor de krapte op de arbeidsmarkt toe te lichten. We communiceren daarnaast actief en openlijk over
fouten die we maken en over herstelacties. Zo kon raad van bestuursvoorzitter Maarten Camps in oktober in een
televisie-uitzending uiteenzetten dat UWV mensen niet in problemen wil brengen en waar nodig zorg draagt voor
maatwerkoplossingen.
De media hebben ook oog voor de wens van UWV en andere uitvoerders tot meer politieke ruimte en aandacht voor de
uitvoering. Het ging niet onopgemerkt voorbij dat UWV deelnam aan de formatiegesprekken en dat er in het
regeerakkoord aandacht is voor de wensen van uitvoerders en de risico’s die ze voorzien. De ambities van UWV om
meer de menselijke maat toe te passen in zijn dienstverlening en de gezamenlijke ambitie met de VNG om mensen aan
het werk te helpen waren onderwerp van gesprek op televisie, radio en in kranten. Leden van onze raad van bestuur
konden deze ambitie toelichten en aangeven wat we daarbij van de politiek nodig hebben.
UWV communiceert actief via social media (Facebook, LinkedIn en Twitter). We hebben geïnvesteerd in een aanpak
waarbij we nadrukkelijk niet alleen rekening houden met wat UWV wil vertellen, maar ook met wat onze volgers op
social media interessant vinden. Hierdoor is het gemiddelde bereik per bericht met 60% gestegen en is de interactie
met volgers met 30% toegenomen. Daarnaast zijn er voor social media meerdere campagnes ontwikkeld waarmee we
mensen kennis laten maken met de dienstverlening van UWV. De leden van de raad van bestuur zijn in 2021 actiever
geworden op social media. Verder volgden 750 UWV-medewerkers een webinar over effectief gebruik van hun eigen
socialmediakanalen. Dit alles draagt bij aan de zichtbaarheid en benaderbaarheid van UWV en zorgt ervoor dat UWV
ook een menselijker gezicht krijgt.

Open overheid
Naast respect, eigen verantwoordelijkheid en professionaliteit is openheid al sinds jaren een van de vier kernwaarden
van UWV. Als publieke bestuurder bepalen wij mede het vertrouwen dat burgers in de overheid hebben. Het is daarom
essentieel dat we laten zien wat we goed doen en ook open en transparant zijn over zaken die niet goed gaan. Op
1 mei 2022 treedt de Wet open overheid (Woo) in werking, als opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur. Deze
nieuwe wet verplicht overheden om vanaf 1 mei 2022 gefaseerd documenten actief openbaar te maken. Wij vinden het
belangrijk om transparant te zijn over de wijze waarop onze organisatie wordt bestuurd en functioneert. Burgers en
medewerkers moeten daarom straks alle relevante bestuurlijke informatie – zoals verantwoordingsdocumenten,
beleidskaders en vergaderstukken – eenvoudig digitaal kunnen vinden en raadplegen.
We hebben in het najaar van 2021 met een nulmeting onderzocht wat de stand is van onze informatiehuishouding.
Hieruit bleek dat we op een aantal gebieden voortgang boeken, maar dat er de komende jaren ook nog veel te
verbeteren valt. We zullen moeten investeren in onze capaciteit en expertise op dit gebied. Daarnaast is er extra
aandacht nodig voor de eisen van duurzaam beheer en het verbeteren van de toegankelijkheid van de enorme
hoeveelheden informatie waarover UWV beschikt. We hebben het actieplan informatiehuishouding op basis van deze
inzichten herijkt.
In juli 2021 zijn we het UWV-brede programma OpenUWV gestart. In dit programma werken we onder andere aan
heldere kaders en richtlijnen voor de organisatie, verbetering van onze informatiehuishouding en het vakmanschap van
medewerkers die bestuurlijke documenten schrijven. Eind 2021 zijn we gestart met proeftuinen om ervaring op te doen
met het openbaar maken van belangrijke bestuurlijke documenten en om van die ervaringen te leren. Met ingang van
mei 2022 zullen we alle verzoeken conform de Woo oppakken en stapsgewijs documenten actief openbaar maken. Dan
hebben we ook een proces ingericht voor klachten over onze afhandeling van Woo-verzoeken en is er een
contactpersoon benoemd die op laagdrempelige en klantvriendelijke wijze vragen beantwoordt over de beschikbaarheid
van bestuurlijke documenten met publieke informatie.

UWV jaarverslag 2021

35

Deel 2 – Reguliere dienstverlening en
bedrijfsvoering

UWV jaarverslag 2021

36

Kerncijfers
Tabel Prestatie-indicatoren
Resultaatgebied

Prestatie-indicatoren

Norm
2021

2021

2020

Uitkeren

Tijdigheid:
Betalingen WW binnen 10 kalenderdagen na ontvangst
inkomstenformulier

90%

99%

99%

Eerste betaling Ziektewet binnen 4 weken na ingang
recht

85%

94%

92%

Eerste betaling WIA binnen 4 weken na ingang recht

85%

85%

88%

Eerste betaling Wajong binnen 4 weken na einde
beslistermijn

85%

78%

88%

WIA: omvang voorraad uit te voeren vraaggestuurde en
professionele herbeoordelingen

7.500

18.000

34.900

Ziektewet: omvang voorraad uit te voeren eerstejaars
Ziektewet-beoordelingen

15.000

26.900

24.300

Wajong: omvang voorraad uit te voeren vraaggestuurde
en professionele herbeoordelingen

1.000

900

700

Participatiewet: tijdigheid beoordeling arbeidsvermogen

80%

82%

89%

Participatiewet: tijdigheid beoordeling beschut werk
gemeentelijke dienstverlening

80%

77%

82%

90%

94%

96%

1,8

2,4

2,6

Gemiddelde verzuimduur in het eerste Ziektewet-jaar in
dagen

65 dagen

41 dagen

43 dagen

Percentage uitstroom uit Ziektewet in tweede Ziektewetjaar

20,0%

21,4%

21,1%

Aantal geplaatste Wajongers

8.000

7.100

6.700

Percentage tijdigheid werkoriëntatiegesprekken met
klantgroep WW-gerechtigden 0-50% binnen 4 weken

80%

90%

90%

Klanttevredenheid uitkeringsgerechtigden

7,0

7,5

7,4

Klanttevredenheid werkgevers

6,3

7,0

7,2

Realisatie uitvoeringskosten binnen budget

≤100%

95%

96%

Realisatie re-integratiekosten binnen budget

≤100%

97%

86%

UWV is ISO-gecertificeerd

ja

ja

ja

UWV heeft een goedkeurende accountantsverklaring

ja

*ja

*ja

Efficiency
gegevensverwerking

Percentage gegevensleveringen uit polisadministratie
conform overeenkomst

95%

99,8%

99,2%

Rechtmatigheid

Percentage rechtmatigheid

99%

**99,2%

**99,0%

(Her)beoordelen

WIA/WGA: percentage cliënten waarmee UWV minimaal
Bemiddeling en
1 keer per jaar contact heeft
bevorderen
re-integratie/uitstroom WIA/WGA: gemiddeld aantal gesprekken/contacten met
WGA-cliënten per jaar

Klantgerichtheid

Efficiency en
doelmatigheid
uitvoering

* Zie voor de inhoud van de accountantsverklaring deel 2, paragraaf 10.1. Een vergelijkbare verklaring was opgenomen in het jaarverslag 2020.
** In dit cijfer is niet de rechtmatigheid van de NOW-subsidieverstrekking meegenomen (voor toelichting zie deel 2 van dit jaarverslag
paragraaf 7.6).

UWV jaarverslag 2021

37

Hoofdstuk 1, deel2

UWV jaarverslag 2021

38

1. De coronacrisis en de gevolgen voor
onze dienstverlening
De afhandeling van de NOW legt een groot beslag op onze capaciteit.
In 2021 konden werkgevers gedurende vier aanvraagperiodes een voorschotaanvraag indienen (voor de NOW 3.2,
NOW 3.3, NOW 4 en NOW 5).
Tabel NOW-voorschotaanvragen*
NOW 1

NOW 2

NOW 3.1

NOW 3.2

NOW 3.3

NOW 4

NOW 5

Aantal ingediende
aanvragen

148.300

65.400

81.700

78.500

46.200

27.500

42.300

Aantal toegekende
aanvragen

139.500

63.700

77.900

75.000

44.700

26.300

40.700

2,7 miljoen

1,3 miljoen

1,3 miljoen

1,3 miljoen

0,8 miljoen

0,4 miljoen

0,7 miljoen

Aantal betrokken
werknemers
Uitgekeerd bedrag aan
voorschotten

€ 7,9 miljard € 4,3 miljard € 2,8 miljard € 3,3 miljard € 2,0 miljard € 1,1 miljard € 0,9 miljard

Aantal ingediende
bezwaren
*

4.480

1.094

2.272

1.381

405

280

162

De cijfers geven de stand per eind januari 2022 weer, in aansluiting op de cijfers in de jaarrekening.

Werkgevers konden tot 1 november 2021 een aanvraag indienen voor de definitieve vaststelling van subsidieaanvragen
voor de NOW 1. In 2021 hebben we ook de loketten geopend voor de subsidievaststelling voor de NOW 2 en de
NOW 3.1 en op 31 januari 2022 voor de NOW 3.2 en de NOW 3.3.
Tabel NOW-vaststellingen*

NOW 1

NOW 2

NOW 3.1

Aantal ingediende aanvragen

122.500

27.200

21.200

Aantal definitief vastgestelde aanvragen

106.800

22.500

17.200

Aantal nabetalingen

31.800

8.000

10.800

Bedrag nabetalingen

€ 341,2 miljoen

€ 88,4 miljoen

€ 45,4 miljoen

Aantal terugvorderingen

75.000

14.500

6.400

Bedrag terugvorderingen

€ 1.733,5 miljoen

€ 483,8 miljoen

€ 104,3 miljoen

5.303

617

167

Aantal ingediende bezwaren
*

De cijfers geven de stand per eind januari 2022 weer, in aansluiting op de cijfers in de jaarrekening.

UWV jaarverslag 2021

39

Hoofdstuk 2, deel 2

UWV jaarverslag 2021

40

2. Ontwikkeling dienstverlening
In dit hoofdstuk gaan we nader in op het aantal contacten met UWV via de telefoon en via onze websites, klantreizen en
de klanttevredenheid (zie ook deel 1 van dit jaarverslag, hoofdstuk 2).

2.1. Meer menselijke maat en maatwerk
We streven ernaar onze dienstverlening zo veel mogelijk af te stemmen op de behoeftes en wensen van
uitkeringsgerechtigden en werkgevers.

Klantcontacten
Verreweg de meeste contacten met UWV vinden digitaal of telefonisch plaats.
Tabel Aantal telefonische contacten en bezoeken aan UWV-portalen

Aantal telefonische contacten (beantwoord)
Aantal bezoeken aan uwv.nl

2021

2020

3,8 miljoen

4,1 miljoen

53,9 miljoen

64,4 miljoen

Waarvan bezoeken aan Mijn UWV

27,2 miljoen

28,9 miljoen

Waarvan bezoeken aan werkgeversportaal

1,6 miljoen

1,4 miljoen

19,3 miljoen

25,0 miljoen

10,5 miljoen

14,8 miljoen

Aantal bezoeken aan werk.nl
Waarvan bezoeken aan de Werkmap

Klantreizen
Met een klantreis brengen we de route in kaart die mensen die van onze dienstverlening gebruikmaken binnen UWV
afleggen. We zien dan waar zich knelpunten voordoen in klantprocessen en in de samenwerking tussen
bedrijfsonderdelen. Op basis daarvan nemen we vervolgens maatregelen. In 2021 hebben we drie klantreizen afgerond:
 Uit de klantreis Mijn werkgever gaat failliet kwam vooral naar voren dat werknemers bij een faillissement behoefte
hebben aan een meer persoonlijke benadering door UWV en meer duidelijkheid over wat ze wanneer van UWV
kunnen verwachten en wat UWV van hen verwacht.
 De focus van de klantreis Ik word werkloos lag op mensen die dreigen hun baan te verliezen, mensen aan het einde
van hun WW-traject en mensen die naast hun WW-uitkering ook recht hebben op toeslag. De doelgroep blijkt vooral
behoefte te hebben aan proactieve persoonlijke ondersteuning vanuit UWV en duidelijke communicatie.
 In de eind 2021 afgeronde klantreis Ik ben ziek is onderzoek gedaan naar WW-gerechtigden van 55 jaar en ouder
die ziek worden en langer dan 26 weken in de Ziektewet zitten, WW-gerechtigden die ziek worden en tussen de 2 en
13 weken in de Ziektewet zitten en zwangere vrouwen in de WW die ziek worden en na de Ziektewet overgaan naar
de Wet arbeid en zorg. Uit deze klantreis kwam naar voren dat zieke WW-gerechtigden vooral behoefte hebben aan
duidelijkheid over wat ze van UWV kunnen verwachten en wat UWV van hen verwacht op de momenten dat ze zich
ziek dan wel hersteld melden. Daarnaast hebben ze behoefte aan informatie en begeleiding nadat ze zich beter
hebben gemeld.
Daarnaast hebben we voor verschillende projecten een aantal klantreizen light in kaart gebracht, waarbij een
gecomprimeerd traject wordt doorlopen:
 Met de klantreis Ik vraag STAP aan is in kaart gebracht wat belangrijk is voor mensen die vanaf 1 maart 2022 via
deze nieuwe regeling een leer- en ontwikkelingsbudget willen aanvragen.
 Met de klantreis Het Leerwerkloket is onderzocht hoe cliënten de dienstverlening ervaren om zichzelf verder te
ontwikkelen om werk te vinden of te behouden.
 De klantreis Betaald ouderschapsverlof laat zien wat belangrijk is voor werkgevers die vanaf augustus 2022 met
deze nieuwe regeling te maken krijgen.
 Mensen die in het verleden een Wajong-uitkering hebben gehad, kunnen deze op een bepaald moment weer nodig
hebben. Bijvoorbeeld als hun gezondheid verslechtert of als zij uit detentie komen. Hoe beleven zij het opnieuw
aanvragen (laten herleven) van hun Wajong-uitkering? En hoe kunnen wij hun nog beter helpen? Dat is in kaart
gebracht in de klantreis Ik wil mijn Wajong-uitkering terug.
 Met de klantreis NOW hebben we bekeken hoe we werkgevers die na de NOW-vaststelling kampen met
terugbetalingsproblemen en schulden zo goed mogelijk kunnen helpen.

UWV jaarverslag 2021

41

 Aan de hand van de klantreis WIA vraaggestuurde herbeoordeling en/of wijziging in gezondheid hebben we
onderzocht hoe we het meldingsproces voor een wijziging in gezondheid of een aanvraag voor een herbeoordeling
eenvoudiger, gebruikersvriendelijker en effectiever kunnen maken.
 Met de klantreis Klachtenproces hebben we bekeken hoe we het evaluatieproces van klachten kunnen herinrichten,
zodat het meer rekening houdt met de menselijke maat en de klachtenoorzaken die de grootste impact hebben op
de algehele tevredenheid over het klachtenproces. Om het vakmanschap van onze klachtenambassadeurs hierop
verder te ontwikkelen hebben we een curriculum en coachplan opgesteld.

2.2. Klanttevredenheid
We meten de tevredenheid van uitkeringsgerechtigden en werkgevers over onze dienstverlening twee keer per jaar
uitgebreid.
Tabel Klanttevredenheid 2021

Norm 2021

Gemiddelde
score 2021

Gemiddelde
score 2020

Klanttevredenheid uitkeringsgerechtigden

7,0

7,5

7,4

Klanttevredenheid werkgevers

6,3

7,0

7,2

n.v.t.

6,5

6,5

Klanttevredenheid werkgevers over online vacaturebemiddeling en –
vervulling

Afhandeling van klachten
Wie ontevreden is over de handelwijze van UWV, kan een klacht indienen. Onder een klacht verstaan we iedere uiting
van ongenoegen over een gedraging, handeling of nalatigheid van (een medewerker van) UWV. In 2021 ontvingen we
6.849 klachten, tegenover 6.588 in 2020. We ontvingen meer klachten over de te late beslissingen na een sociaalmedische beoordeling. In 2021 ontvingen we hierover 751 klachten, dat is 11% van het totale aantal ontvangen
klachten. In 2020 ging het om 8,1%.
We handelden in 2021 6.774 klachten af, meer dan in 2020 (6.498). Het lukte om in 2021 98,4% van de klachten
(doelstelling is 95%) binnen de wettelijke termijn van zes weken, of – indien verdaagd – binnen tien weken af te
handelen. We ontvingen meer klachten over de te late beslissingen na een sociaal-medische beoordeling. Veel klachten
worden vroegtijdig opgelost, doordat we kort na het indienen van de klacht contact opnemen met de indiener om in
goed overleg tot een acceptabele oplossing te komen. De op deze manier opgeloste klachten worden dan geregistreerd
onder de noemer ‘oordeel niet van toepassing’. Het aantal klachten dat we zo oplossen is gedaald. Dat komt doordat we
sinds 2017 vaker direct actie ondernemen om de onderliggende problemen in de uitvoering op te lossen, zodat we
daarna minder klachten over hetzelfde onderwerp krijgen. Hierdoor daalt het percentage klachten ‘oordeel niet van
toepassing’ en stijgen de overige percentages. Als de klacht niet gegrond en ook niet ongegrond verklaard kan worden,
wordt de klacht geregistreerd onder de noemer ‘geen oordeel’.
Tabel Oordeel over klachten

2021

2020

Aantal

%

Aantal

%

Gegrond

2.143

31,6%

1.998

30,8%

Ongegrond

1.507

22,3%

1.376

21,2%

267

3,9%

177

2,7%

Niet-ontvankelijk
Oordeel niet van toepassing

659

9,7%

962

14,8%

Geen oordeel

2.198

32,5%

1.985

30,5%

Totaal

6.774

100,0%

6.498

100,0%

De meeste klachten gingen over de dienstverlening en dan vooral over onjuiste, tegenstrijdige of onvoldoende
informatie, de manier waarop mensen door UWV-medewerkers werden bejegend (niet nakomen van een afspraak,
geen reactie ontvangen) en (het uitblijven van) de betaling.

UWV jaarverslag 2021

42

Tabel Klachtsoorten
Klachtsoort

2021

2020

Dienstverlening

61,6%

60,0%

Betalingen

12,8%

14,5%

Bejegening

19,7%

19,4%

Bereikbaarheid

1,8%

2,3%

Project*

0,9%

0,6%

Beleid**

1,0%

0,8%

Deskundigenoordeel

2,2%

2,4%

100,0%

100,0%

Totaal
*

Onder de noemer project worden klachten geregistreerd over tijdelijke incidenten waarop snel moet worden geacteerd, zoals een groot datalek.

**

Onder de noemer beleid vallen klachten over algemeen geldende regels die niet aan specifieke wet- of regelgeving zijn toe te schrijven, zoals
een privacyprotocol.

Afhandeling van bezwaren
Wanneer iemand het niet eens is met een formele beslissing van UWV, dan kan hij een bezwaar indienen. In 2021
werden, inclusief NOW, 80.700 bezwaren ingediend. Dat is bijna 5% minder dan in 2020 (85.000). Met name het aantal
WW-bezwaren is aanzienlijk lager (12%) dan in 2020. Dit hangt samen met het afgenomen aantal WW-uitkeringen.
In 2021 zijn 8.900 NOW-bezwaren ingediend, waarvan 5.100 tegen een beslissing over een vaststelling en 3.800 tegen
een beslissing over een voorschot.
We handelden in 2021 in totaal 82.200 bezwaarzaken af. Dat is 2% minder dan in 2020 (84.000). Het percentage
gegronde bezwaren is 24%, net als in 2020. 32% van de bezwaarzaken werd ingetrokken, iets minder dan in 2020
(33%). De wettelijke tijdigheid van de afgehandelde bezwaren was in 2021 98%. Dit is iets beter dan in 2020 (97,3%).
Tabel Afhandeling bezwaren

2021

2020

Ontvangen bezwaren

80.700

85.000

WW

15.800

18.200

Arbeidsongeschiktheidswetten

46.700

46.900

waarvan NOW*

8.900

6.300

Ziektewet

18.200

19.900

Afgehandelde bezwaren

82.200

84.000

WW

16.300

18.400

Arbeidsongeschiktheidswetten

46.800

45.200

waarvan NOW
Ziektewet
*

8.400

5.800

19.100

20.400

NOW-bezwaren zijn om administratieve redenen ondergebracht bij de bezwaren tegen arbeidsongeschiktheidswetten.

Wie het niet eens is met de beslissing op een ingediend bezwaar, kan daartegen in beroep gaan bij de rechtbank. Als de
indiener van het beroep of UWV het niet eens is met de beslissing van de rechter, kan hoger beroep worden
aangetekend bij de Centrale Raad van Beroep (CRvB). In 2021 werd 11,9% van de afgehandelde beroepszaken
gegrond verklaard (2020: 11,7%).

UWV jaarverslag 2021

43

Tabel Afhandeling beroepszaken

Ontvangen beroepszaken

2021

2020

10.700

10.200

Beroep

7.300

7.800

Hoger beroep

1.800

1.600

Schadebesluiten

1.600

800

Verzoekschriften

*0

*0

Afgehandelde beroepszaken

11.100

9.000

Beroep

7.300

6.000

Hoger beroep

2.400

2.200

Schadebesluiten

1.400

800

Verzoekschriften

**0

**0

*

Het exacte aantal in 2021 ontvangen verzoekschriften was 45 (2020: 37).

** Het exacte aantal in 2021 afgehandelde verzoekschriften was 35 (2020: 40).

Het kan gebeuren dat UWV de beslissing wijzigt nadat bezwaar is aangetekend, of dat de rechtbank de beslissing van
UWV vernietigt. Als de indiener van het bezwaar door deze onjuiste beslissing schade heeft geleden, kan hij om een
schadevergoeding vragen. Wanneer UWV het verzoek om schadevergoeding (gedeeltelijk) afwijst of er niet binnen
acht weken op reageert, dan kan betrokkene bij de bestuursrechter een verzoekschrift indienen om UWV te veroordelen
tot een schadevergoeding. In 2021 ontvingen we ruim twee keer zoveel schadeclaims als in 2020. Dit komt onder
andere doordat er tijdens de coronacrisis tijdelijk geen fysieke spreekuren bij de verzekeringsarts mogelijk waren.
Hierdoor zijn eerstejaars Ziektewet-beschikkingen afgegeven waarbij geen sprake was van een afgeronde beoordeling.
Dit heeft geleid tot extra schadeclaims van vooral eigenrisicodragers.
Geschillencommissie UWV
De Geschillencommissie UWV behandelt onafhankelijk klachten over het handelen of nalaten van BIG-geregistreerden:
(verzekerings)artsen en sociaal-medisch verpleegkundigen die werken bij UWV. De commissie kan pas in actie komen
nadat een cliënt eerst bij UWV de klachtenprocedure heeft doorlopen. Als deze vindt dat zijn klacht nog niet is opgelost,
kan hij binnen een jaar na het afsluiten van de klachtenprocedure bij UWV een melding doen bij de
Geschillencommissie. Die stelt vervolgens UWV op de hoogte, zodat we met de (verzekerings)arts of verpleegkundige
tegen wie de klacht is gericht een verweer kunnen opstellen. In 2021 heeft de Geschillencommissie 2 klachten
ontvangen.

UWV jaarverslag 2021

44

Hoofdstuk 3, deel 2

UWV jaarverslag 2021

45

3. Dienstverlening gericht op werk
In dit hoofdstuk verantwoorden we ons cijfermatig over de resultaten van onze op werk gerichte dienstverlening (zie
ook deel 1 van dit jaarverslag, hoofdstuk 3).

3.1. Dienstverlening in de arbeidsmarktregio’s
We bieden ook dienstverlening aan over de grens.

Vraag en aanbod over de grens
Als Nederlandse vertegenwoordiger van de Europese dienst voor arbeidsvoorziening European Employment Service
(EURES) verstrekt UWV EURES informatie en advies aan werkzoekenden en werkgevers die willen gebruikmaken van
de mogelijkheden van een andere arbeidsmarkt binnen de Europese Economische Ruimte (EER). De afgelopen twee
jaar kenmerkten zich door een toenemende krapte op de arbeidsmarkt, in combinatie met steeds wisselende
beperkingen voor grensoverschrijdend werken en matchen in verband met de coronacrisis. In 2021 verzorgden we in
totaal 2.598 maatwerkadviezen (2020: 3.148), waarvan 1.490 voor werkzoekenden (2020: 899). We slaagden erin
60 Nederlandse werkzoekenden te bemiddelen naar een baan binnen de EER (2020: 54) en vonden voor
47 werkzoekenden uit de EER en Zwitserland een baan bij een Nederlandse werkgever (2020: ook 47). Werkzoekenden
uit een lidstaat van de EER kunnen hun werkloosheidsuitkering voor drie tot zes maanden meenemen naar een andere
lidstaat en daar met behoud van uitkering op zoek gaan naar werk. In 2021 zijn er 275 werkzoekenden met een
buitenlandse uitkering naar Nederland gekomen (2020: 403). Het gemiddelde opleidingsniveau van deze groep is hoog.
Van deze groep vonden er 94 in Nederland een nieuwe functie (2020: 85). Vooral in het laatste kwartaal van 2021 zijn
er weer meer (80) werkzoekenden naar Nederland gekomen. Werkgevers kunnen bij EURES-adviseurs terecht voor hun
vragen over werven in de EER en Zwitserland. In 2021 zijn 1.108 maatwerkadviezen gegeven aan werkgevers (2020:
1.133) en 890 vacatures verrijkt en opgenomen op het EURES-portaal (2020: 397).

3.2. Arbeidsbemiddeling en re-integratie voor WW-gerechtigden
We ondersteunen alle WW-uitkeringsgerechtigden die dat naar onze mening nodig hebben met persoonlijke
gesprekken. Als alternatief voor de dienstverlening die normaal gesproken op de Werkpleinen plaatsvond hebben we
online mogelijkheden ontwikkeld.

Persoonlijke gesprekken
We voeren werkoriëntatiegesprekken met mensen die naar onze inschatting hulp nodig hebben bij het vinden van werk.
Daarvoor maken we gebruik van de Werkverkenner, een op wetenschappelijke basis ontwikkelde online vragenlijst die
inzicht geeft in de kans op werkhervatting binnen een jaar en de factoren die daarop van invloed zijn. In totaal hebben
we in 2021 165.191 werkoriëntatiegesprekken gevoerd. Dat zijn er 24% minder dan in 2020. Dit komt ook doordat de
instroom in de WW dit jaar veel lager was. We voerden 80.968 gesprekken met werkzoekenden die volgens de
Werkverkenner minder dan 50% kans hebben om binnen één jaar volledig op eigen kracht werk te vinden. Dat zijn er
vrijwel evenveel als in 2020 (81.165). 90% van de gesprekken vond tijdig (binnen vier weken nadat het recht op
uitkering is vastgesteld) plaats. De tijdigheid van de werkoriëntatiegesprekken is stabiel boven de streefwaarde van
80%.
Tabel Met WW-gerechtigden gevoerde gesprekken

Werkoriëntatiegesprekken

2021

2020

165.191

218.445

Face to face

7.118

52.037

Telefonisch

158.073

166.408

Monitorgesprekken

15.747

27.394

Face to face

299

5.345

Telefonisch

15.448

22.049

370.527

280.235

Coachingsgesprekken
Face to face

10.599

39.173

Telefonisch

*359.928

241.062

*

Inclusief 294 beeldbelgesprekken.

UWV jaarverslag 2021

46

Passend werkaanbod
Met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) hebben we afgesproken dat we jaarlijks een passend
werkaanbod (PaWa) doen aan ten minste 5.000 langdurig WW-gerechtigden die twaalf maanden of langer werkloos zijn
en aan WW-gerechtigden die inmiddels zes maanden werkloos zijn en op grond van hun arbeidsmarktpositie het risico
lopen langdurig werkloos te blijven. Het passend werkaanbod dat we doen, gaat vergezeld van een intensieve aanpak.
Daarbij bieden we de werkzoekende twee vacatures aan bij werkgevers die bereid zijn om langdurig werklozen aan te
nemen, regelen we de sollicitatiegesprekken bij de werkgever en vragen we achteraf aan de werkzoekende en de
werkgever hoe het gesprek is verlopen. Op deze manier willen we zo veel mogelijk WW-gerechtigden die het niet is
gelukt of naar verwachting niet zal lukken om binnen een jaar werk te vinden, bemiddelen naar werk. Na zes maanden
werkloosheid is alle arbeid passend, ongeacht het opleidings- of werkniveau van de werkzoekende. De werkzoekende
mag een aanbod van passende arbeid niet weigeren. De adviseur werk maakt een inschatting of PaWa-dienstverlening
een extra kans kan bieden om de uitkeringsgerechtigde aan het werk te helpen. Het herstel van de economie is ook hier
zichtbaar. Na een wat trage start konden we in 2021 bijna 20% meer passende werkaanboden doen dan in 2020. Het
aantal waarbij de WW-gerechtigde door de werkgever daarna werd aangenomen, nam toe met een kleine 39%.
Tabel Passend werkaanbod (PaWa)

2021

2020

Afgerond passend werkaanbod met intensieve dienstverlening

5.006

4.178

Cliënt aangenomen op bij werkgever uitgezochte vacatures*

3.193

2.305

Cliënt aangenomen na een proefplaatsing*
Cliënt niet aangenomen op bij werkgever uitgezochte vacatures
Cliënt heeft afgezien van uitkering
Cliënt heeft zelf andere baan gevonden
*

105
1.230

1.578

5

3

473

292

WW-uitkeringsgerechtigden die zijn aangenomen op een proefplaatsing worden met ingang van het viermaandenverslag 2021 apart vermeld.
Voorheen werden zij meegeteld in de categorie Cliënt aangenomen op bij werkgever uitgezochte vacature.

Voor het niet aannemen van de kandidaat zijn de volgende redenen opgegeven:
 141 keer vanwege een betere kandidaat;
 33 keer op grond van het ontbreken van passende werkervaring en/of opleiding;
 780 keer op grond van overige – niet verwijtbare – redenen;
 53 keer omdat de kandidaat niet in het team zou passen;
 223 keer op grond van (mogelijk) verwijtbaar gedrag.
Als een passend werkaanbod wegens verwijtbaar gedrag niet leidt tot werkhervatting, dan wordt de uitkering geheel of
gedeeltelijk beëindigd.

3.3. Arbeidsbemiddeling en re-integratie voor mensen met een
arbeidsbeperking
We willen eraan bijdragen dat zo veel mogelijk mensen met een beperking met betaalde arbeid aan de samenleving
kunnen deelnemen. Onze re-integratiedienstverlening start met een oriëntatiegesprek. Daarbij bespreken we hoe de
uitkeringsgerechtigde zijn mogelijkheden het beste kan benutten en wat er nodig is om (nieuw) werk te vinden. We
houden de uitkeringsgerechtigde vervolgens in beeld via coachingsgesprekken. In 2021 voerden we met WIA/WGAuitkeringsgerechtigden 16.089 werkoriëntatiegesprekken en 140.788 coachingsgesprekken (in 2020 respectievelijk
12.455 en 144.356). Met Wajongers voerden we 154.559 coachingsgesprekken (2020: 157.326). Op basis van de
inzichten die we bij deze gesprekken opdoen, kunnen we gericht bepalen wat de meest passende vervolgstap is. Dit
kunnen begeleidende en activerende gesprekken vanuit UWV zijn of inkoop van re-integratiedienstverlening.

Uitstroom naar werk vanuit een arbeidsongeschiktheidsuitkering
De arbeidsmarkt is ook in 2021 als gevolg van de coronacrisis minder toegankelijk voor werkzoekenden met een
arbeidsbeperking. Hoewel de vraag naar arbeid is toegenomen, heeft dat voor Wajongers relatief weinig banen
opgeleverd. Uiteindelijk zijn we erin geslaagd om in 2021 iets meer Wajongers aan werk te helpen dan in 2020: 7.051
tegenover 6.675. Het aantal plaatsingen van Wajongers dat werd gerealiseerd via ingekochte re-integratietrajecten was
daarbij bijna 7% hoger dan in 2020. Door verlenging en/of uitbreiding van bestaande tijdelijke arbeidscontracten zorgen
we ervoor dat Wajongers ook aan het werk blijven. We realiseerden 8.605 contractverlengingen voor Wajongers; dat
zijn er 11% minder dan in 2020 (9.721).
Voor werkgevers zijn er relatief weinig (financiële) prikkels om mensen met een WIA/WGA-uitkering in dienst te nemen.
In 2021 vonden 2.973 mensen met een WIA/WGA-uitkering werk, ongeveer evenveel als in 2020 (3.031). Het aantal
plaatsingen dat we realiseerden via ingekochte re-integratietrajecten lag 3% lager dan in 2020.

UWV jaarverslag 2021

47

Tabel Uitstroom naar werk van mensen met een arbeidsbeperking

Aantal aan werk geholpen mensen met een arbeidsbeperking

*2021

*2020

10.639

10.323

Mensen met recht op Wajong-uitkering

7.051

6.675

Mensen met recht op overige arbeidsongeschiktheidsuitkeringen

3.588

3.588

Mensen met recht op WAO-/WAZ-uitkering
Mensen met recht op WIA-uitkering
Mensen met recht op Ziektewet-uitkering
*

150

145

2.973

3.031

465

412

De aantallen worden op verschillende manieren berekend. Bij de Wajong tellen we alleen de mensen die een arbeidsovereenkomst van
minimaal zes maanden voor minimaal twaalf uur per week hebben aanvaard. Bij de WIA, WAO en WAZ tellen we de mensen van wie de
re-integratiedienstverlening is beëindigd omdat ze voor hun resterende verdiencapaciteit werk hebben aanvaard. Voor de Ziektewet tellen we
uitsluitend de mensen die na een re-integratietraject aan het werk zijn gegaan.

In 2021 hebben ook nog 7.081 mensen met een WIA/WGA-uitkering gedeeltelijk het werk hervat (2020: 6.303).

3.4. Voorzieningen en re-integratiediensten
Mensen met een beperking ondersteunen we met voorzieningen en re-integratiedienstverlening.

Inzet van voorzieningen
We verstrekken hulpmiddelen die ervoor zorgen dat mensen met een beperking hun werk goed kunnen (blijven) doen,
onderwijs kunnen volgen of goed kunnen functioneren in hun dagelijks leven. UWV verstrekt de voorzieningen voor
werk en onderwijs. Het kan gaan om meeneembare voorzieningen (zoals een brailleleesregel of een aangepast bureau),
vervoersvoorzieningen (zoals de aanpassing van een auto) en intermediaire voorzieningen (zoals een gebarentolk of
een voorleeshulp). Verder verstrekken we tolkvoorzieningen voor werk, onderwijs en het dagelijks leven. Hiermee is
UWV het centrale loket voor mensen met een auditieve beperking en organisaties die tolkuren aanvragen.
De meeste van deze werkvoorzieningen verstrekken we aan een individuele werknemer, maar we verstrekken ook
voorzieningen aan werkgevers. Daarmee kunnen ze arbeidsplekken geschikt maken voor mensen met een beperking of
voor adequate begeleiding zorgen. Voorzieningen kunnen ook voorkomen dat mensen een beroep moeten doen op een
uitkering: 30% van de mensen die gebruikmaakt van een voorziening, heeft geen uitkering. In totaal maken
28.747 mensen gebruik van een voorziening. In 2021 is 95% van de aanvragen voor voorzieningen tijdig – binnen acht
weken – afgehandeld. Dat is ruim boven de met het ministerie van SZW afgesproken norm van 90%.
In 2021 zijn maatregelen getroffen die bijdragen aan het verhogen van de rechtmatigheid en de kwaliteit van
verstrekking van voorzieningen. Op de verstrekking van alle voorzieningen is structureel een vierogenprincipe van
toepassing en er zijn leer- en verbetercirkels ingericht. Het doorontwikkelen hiervan is een continu proces en standaardonderdeel van de kwaliteitsborging op voorzieningen. Ook het specifiek opleiden van medewerkers voor het nemen van
beslissingen over voorzieningen draagt bij aan de kwaliteit. Op de verstrekking van voorzieningen worden
steekproefsgewijs interne controles gedaan.
In 2021 hebben we 40.596 werkvoorzieningen ingezet voor mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering, waarvan
de meeste (28.788) voor Wajongers. De uitgaven voor deze voorzieningen bedroegen € 70,4 miljoen en bleven
daarmee binnen het budget van € 78,0 miljoen. De belangrijkste verschillen in de kosten vergeleken met vorig jaar
doen zich voor bij de intermediaire voorzieningen, jobcoaching, vervoer en de pilot Generieke werkgeversvoorzieningen.
De kosten van intermediaire voorzieningen namen toe, voornamelijk door een stijging van het aantal getolkte uren en
ook door de inzet van de tolk op afstand. De kosten van jobcoaching (intern en extern) zijn afgenomen. De dalende
trend die de afgelopen jaren te zien is in het aantal toekenningen voor interne jobcoaching zet zich voort. De kosten van
de vervoersvoorzieningen zijn gedaald als gevolg van lagere kosten voor taxi- en rolstoeltaxivergoedingen voor
woon-werkvervoer en het lagere aantal toegekende bruikleenauto’s en aanpassingen daaraan.
Als een van de initiatieven om de arbeidsparticipatie van mensen met een beperking te verhogen, is per 1 juli 2021 de
algemene maatregel van bestuur Besluit experimentele subsidie generieke werkgeversvoorzieningen in werking
getreden. Op basis hiervan kunnen werkgevers van 1 juli 2021 tot en met 30 juni 2022 bij UWV een subsidieaanvraag
indienen voor een generieke werkgeversvoorziening. In 2021 hebben we 4 aanvragen toegekend. Daarnaast is er een
aanvraag nog in behandeling. Het ministerie laat dit experiment in nauwe samenwerking met UWV evalueren door een
onafhankelijk onderzoeksbureau. De uitgaven voor de pilot Generieke werkgeversvoorzieningen waren € 0,8 miljoen,
terwijl het bijgestelde budget hiervoor € 4,0 miljoen was. Voor de Pilots Technologie en inclusie (zie deel 1 van dit
jaarverslag, paragraaf 3.4, onder het kopje Technologie voor inclusie) zijn de eerste bijdragen aan de pilotbedrijven
betaald (€ 0,6 miljoen).

UWV jaarverslag 2021

48

Tabel Aantal ingezette werkvoorzieningen naar soort

2021

2020

28.522
3.721

29.723

Intermediaire voorzieningen
Externe jobcoach

16.403

16.430

Meeneembare voorzieningen

5.009

4.879

Werknemersvoorzieningen*

3.689

19

9

3.370

4.716

12.074
1.868

12.086

Interne jobcoach
Loondispensatie

10.113

9.935

Meeneembare voorzieningen

0

2

Pilot Generieke werkgeversvoorzieningen

4

2

Overige werkgeversvoorzieningen

89

103

40.596

41.809

Starterskrediet
Vervoersvoorzieningen
Werkgeversvoorzieningen

Totaal
*

2.044

Inclusief voorzieningen voor zelfstandigen en werkzoekenden.

In opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) verstrekt UWV ook voorzieningen die
ervoor zorgen dat mensen met een beperking onderwijs kunnen volgen. In 2021 hebben we
4.701 onderwijsvoorzieningen toegekend. Dat zijn er minder dan in 2020 (4.805). De uitgaven voor de
onderwijsvoorzieningen bedroegen € 22,9 miljoen, vrijwel gelijk aan het budget. Net als bij de werkvoorzieningen is er
een toename van het aantal getolkte uren en het gebruik van de tolk op afstand. De kosten voor de totale intermediaire
voorzieningen zijn in lijn daarmee ook toegenomen. De kosten voor de vervoersvoorziening zijn licht gedaald. Voor de
meeneembare voorzieningen komt het grootste gedeelte van de daling door lagere kosten voor schoolmeubilair. Dit is
een gevolg van de effecten van de coronacrisis en de daarmee samenhangende (gedeeltelijke) schoolsluitingen en het
volgen van onderwijs in digitale vorm vanuit huis.
Tabel Aantal ingezette onderwijsvoorzieningen

2021

2020

Intermediaire voorzieningen

1.043

1.022

Meeneembare voorzieningen

2.317

2.554

Vervoersvoorzieningen

1.341

1.229

Totaal

4.701

4.805

Bedragen x € 1 miljoen

2021

2020

Intermediaire voorzieningen

14,6

12,0

Meeneembare voorzieningen

3,1

3,3

Vervoersvoorzieningen

5,2

5,4

Totaal voor de cliënt

22,9

20,7

Uitvoeringskosten

2,1

1,4

25,0

22,1

Tabel Uitgaven voor onderwijsvoorzieningen

Totaal

Tolkvoorzieningen kunnen worden ingezet als werkvoorziening en als onderwijsvoorziening. UWV verzorgt ook de
tolkvoorzieningen voor in het dagelijks leven. In 2021 hebben 4.107 personen gebruikgemaakt van de toegekende
tolkvoorziening voor in het dagelijks leven, voor een bedrag van € 8,9 miljoen. Daarnaast hebben we aan
112 organisaties een voorziening toegekend, waaraan € 1,5 miljoen is besteed. Aan 517 personen zijn meer uren
toegekend omdat zij meer tolkuren nodig hebben. Als gevolg van de coronacrisis waren de uitgaven lager dan
verwacht. Voor de uitgaven voor de cliënt was een budget van € 11,5 miljoen beschikbaar. In 2021 hebben we daarvan
€ 10,4 miljoen uitgegeven. Inclusief uitvoeringskosten hebben we € 11,5 miljoen besteed.

UWV jaarverslag 2021

49

Tabel Uitgaven voor tolkvoorzieningen leefdomein
Bedragen x € 1 miljoen

2021

2020

Intermediaire voorzieningen

10,4

8,7

Totaal voor de cliënt

10,4

8,7

Uitvoeringskosten

1,1

1,1

11,5

9,8

Totaal

In december 2021 is een nieuw Protocol Voorzieningen UWV gepubliceerd en van kracht geworden. In verband met de
invoering van nieuwe wet- en regelgeving voor meerdere voorzieningen die UWV uitvoert, heeft de publicatie van dit
protocol bijna driekwart jaar vertraging opgelopen. Hierdoor heeft de bestaande onzekerheid in de rechtmatigheid van
tolkvoorzieningen ook geheel 2021 nog voortgeduurd. Voor de inzet van tolkvoorzieningen in het dagelijks leven zijn in
afstemming met het ministerie van VWS nadere regels opgesteld voor maatwerkaanvragen van individuen en
aanvragen van organisaties voor bijvoorbeeld de toetsing van verzoeken voor extra tolkuren. Met het nieuwe protocol
en de nadere regels is de onzekerheid over de rechtmatige inzet van tolkvoorzieningen in het dagelijks leven
weggenomen.
Nieuwe landelijke methodiek voor loonwaardebepaling
In het kader van het wetsvoorstel Breed Offensief is gewerkt aan een landelijke uniforme methodiek voor
loonwaardebepaling. Deze is per 1 juli 2021 in werking getreden; alle arbeidsdeskundigen zijn hierin opgeleid. UWV
voert de loonwaardebepaling voor Wajongers uit. Wanneer een werkgever een Wajonger in dienst wil nemen die minder
dan het minimumloon kan verdienen, kan de werkgever loondispensatie bij UWV aanvragen. Daarnaast is UWV een van
de aanbieders van loonwaardebepalingen voor gemeenten, die verantwoordelijk zijn voor mensen die onder de
Participatiewet vallen. Wanneer een werkgever iemand vanuit de Participatiewet met een ziekte of handicap in dienst wil
nemen die minder dan het minimumloon kan verdienen, kan hij loonkostensubsidie bij de gemeente aanvragen.

Ingekochte re-integratiediensten
UWV koopt voor mensen met een Ziektewet- of arbeidsongeschiktheidsuitkering re-integratiedienstverlening in bij
re-integratiebedrijven. Het gaat om:
 modulaire diensten;
 de dienst Werkfit maken;
 de dienst Naar werk.
Modulaire diensten zijn bedoeld voor mensen met arbeidsvermogen voor wie de stap naar de dienst Werkfit maken nog
te groot is. Ze bevatten activiteiten die gericht zijn op het verhogen van de maatschappelijke participatie. Verder gaat
het om begeleiding bij scholing, bedoeld voor mensen die wel de vaardigheden en het vermogen hebben om een
scholing met goed gevolg te volbrengen, maar ondersteuning nodig hebben bij zaken als studieritme en structuur
aanbrengen. Naast deze re-integratiediensten kopen we ook scholingen in en verstrekken we subsidie voor trajecten op
grond van de methodiek Individuele plaatsing en steun (IPS). Deze trajecten zijn bedoeld voor uitkeringsgerechtigden
met ernstige psychische aandoeningen (IPS EPA) en veel voorkomende psychische stoornissen (common mental
disorder (IPS CMD)) en worden verzorgd door ggz-instellingen.
In 2021 hebben we voor mensen met een Ziektewet- of arbeidsongeschiktheidsuitkering 29.923 re-integratiediensten
ingekocht, exclusief IPS-trajecten. Dit zijn er 1.563 (5%) minder dan in 2020, waarvan 1.014 minder voor Wajongers.
Het aantal trajecten modulaire dienstverlening steeg met 10%; het aantal trajecten Naar werk-dienstverlening en
Werkfit maken-dienstverlening daalde respectievelijk met 19% en 5%. Door de economische situatie als gevolg van de
coronacrisis is het moeilijker geworden om mensen met een beperking te plaatsen in een reguliere baan. Voor WWgerechtigden die minder dan 35% arbeidsongeschikt zijn verklaard, kunnen we sinds 2019 weer
re-integratiedienstverlening inkopen. Na een aanloopfase in 2019 zijn er voor hen in 2020 en 2021 meer diensten
ingekocht. In juni 2021 hebben de ministers van SZW en VWS besloten via een ministeriële regeling extra IPS-trajecten
beschikbaar te stellen voor mensen met veel voorkomende psychische stoornissen en ernstig psychische aandoeningen.
Hiervoor wordt in totaal € 18,0 miljoen uitgetrokken: € 7,0 miljoen in 2021 en € 11,0 miljoen in 2022 voor cliënten van
zowel gemeenten als UWV. Daarbij is bepaald dat dit grotendeels gefinancierd wordt uit het taakstellend budget Inkoop
Re-integratie en voor de rest door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). In 2021 zijn 746 IPS
EPA trajecten ingekocht, 154 meer dan in 2020. Voor WGA-uitkeringsgerechtigden kochten we 91 meer van deze
trajecten in en voor mensen met een Ziektewet-uitkering 22 meer dan in 2020. Voor IPS CMD zijn 7 trajecten ingekocht
in 2021. Voor 2021 was voor re-integratiediensten een budget van € 93,0 miljoen beschikbaar, inclusief budget voor de
inzet van IPS EPA en IPS CMD. IPS EPA trajecten duren drie jaar. De totale uitgaven in 2021 bedragen € 93,3 miljoen en
zijn vrijwel gelijk aan het budget.

UWV jaarverslag 2021

50

Tabel Ingekochte re-integratiediensten en verstrekte subsidies voor IPS EPA- en IPS CMD-trajecten*
2021

WAO
Ziektewet

2020

302

411

8.720

8.677

oWajong/Wajong 2010

8.069

9.056

WIA

10.167

10.389

WW (WIA/Ziektewet < 35%)

3.418

3.545

30.676

32.078

Totaal ingekochte re-integratiedienstverlening
*

Naast de in de tabel genoemde 30.676 re-integratiediensten en IPS EPA-trajecten die we vanuit het budget van € 93,0 miljoen hebben
ingekocht, hebben we 1.137 Ziektewet-arbo-interventies ingekocht.

In 2021 zijn in totaal 29.592 trajecten en diensten afgerond. Niet alle trajecten of diensten hebben plaatsing in een
dienstverband als direct einddoel. Er zijn ook trajecten en diensten die bedoeld zijn om mensen dichter bij de
arbeidsmarkt te brengen.
Tabel Resultaten ingekochte re-integratiedienstverlening

2021

2020

Plaatsing als direct doel

4.837

5.176

Afgesloten met baan

2.502

2.159

Afgesloten zonder baan

2.335

3.017

Dichter bij de arbeidsmarkt als direct
doel

22.361

22.135

Succesvol

16.903

15.942

Niet-succesvol

5.458

6.193

Afgesloten scholingen

2.394

2.602

Afgesloten met diploma

1.821

1.992

573

610

29.592

29.913

Afgesloten zonder diploma
Totaal

Werkgevers zijn soms huiverig om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen. Mensen die
een uitkering van UWV ontvangen, kunnen met behoud van die uitkering gedurende twee maanden op een
proefplaatsing werken. Dat is meestal genoeg om te beoordelen of de werknemer geschikt is. De tabel laat zien hoeveel
mensen uit de verschillende doelgroepen hiervan gebruikmaakten.
Tabel Proefplaatsingen

2021

2020

WW

2.217

1.890

Wajong

2.885

2.709

WIA/WGA

902

438

WAO en WAZ

45

61

Overig

65

54

Totaal

6.114

5.152

3.5. Arbeidsjuridische dienstverlening
We beoordelen onder andere ontslagaanvragen en aanvragen voor tewerkstellingsvergunningen. Ook geven we
adviezen aan de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) in verband met de verstrekking van een gecombineerde
vergunning voor verblijf en arbeid. We hebben hierbij een onafhankelijke, toetsende rol. Daarnaast verstrekken we
arbeidsrechtelijke informatie aan werkgevers, werknemers en werkzoekenden via uwv.nl en de telefoon. Ook
organiseren we bijeenkomsten voor werkgevers.

UWV jaarverslag 2021

51

Ontslagaanvragen
De steunmaatregelen zoals de NOW en de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL), de positieve economische
ontwikkelingen en de flexibiliteit van ondernemingen om hun bedrijfsvoering aan de situatie aan te passen, hebben
eraan bijgedragen dat het aantal ontslagaanvragen in 2021 beperkt is gebleven.
We hebben in 2021 84,4% van de ontslagaanvragen tijdig, binnen de streeftermijn van vier tot zeven weken,
afgehandeld. Bij een groot deel van de zaken waarbij dat niet lukte, kwam dat door factoren die het ministerie van SZW
gelegitimeerd acht. Het gaat in de meeste gevallen om verleend uitstel op verzoek van de werkgever of werknemer. Als
we hiermee rekening houden, komt de tijdigheid uit op 98,8%.
Tabel Ontslagaanvragen

2021
Aantal

2020
%

Aantal

Aantal ingediende ontslagaanvragen

15.900

31.700

Vanwege bedrijfseconomische redenen

13.100

28.300

Vanwege langdurige arbeidsongeschiktheid werknemer

2.800

3.400

Aantal afgehandelde ontslagaanvragen

%

17.100

31.000

Inhoudelijk behandelde ontslagaanvragen

4.000

5.200

waarvan verleend

3.500

88%

4.500

87%

waarvan geweigerd

500

12%

700

13%

Tijdens behandeling door werkgever ingetrokken
Niet in behandeling genomen wegens onvoldoende
informatie

12.300

23.600

800

2.200

*

De weergave van de afgehandelde ontslagaanvragen is in de loop van 2021 gewijzigd. Hierdoor wordt beter zichtbaar hoeveel
ontslagaanvragen inhoudelijk zijn behandeld.
** Hierbij komt UWV niet aan een inhoudelijke behandeling toe omdat werkgever en werknemer meestal (alsnog) met wederzijds goedvinden de
overeenkomst beëindigen.

Per 1 januari 2021 is de Compensatieregeling transitievergoeding bij ontslag wegens beëindiging van de
werkzaamheden van de onderneming (CRTV-BE) in werking getreden. Kleine werkgevers ontvangen onder
voorwaarden compensatie voor de transitievergoeding bij bedrijfsbeëindiging wegens pensionering/overlijden van de
werkgever. Compensatie wordt verleend als aan een aantal voorwaarden is voldaan. Zo moet er voor ten minste een
van de werknemers van de desbetreffende werkgever door UWV een ontslagvergunning zijn verleend wegens
bedrijfsbeëindiging. In 2021 hebben 174 werkgevers 475 ontslagaanvragen ingediend die in aanmerking komen voor
deze compensatieregeling. Dat zijn er veel minder dan verwacht.

Tewerkstellingsvergunningen en adviezen aan de IND
Werkgevers die personeel van buiten de Europese Economische Ruimte (EER) korter dan drie maanden in Nederland
willen laten werken, moeten daarvoor een tewerkstellingsvergunning bij UWV aanvragen. Dit geldt ook wanneer ze
vreemdelingen willen aannemen die hier studeren of om andere redenen dan arbeid al in Nederland wonen. Werkgevers
die voor drie maanden of langer personeel willen aannemen uit landen van buiten de EER, kunnen een gecombineerde
vergunning voor verblijf en arbeid (GVVA) aanvragen bij de IND. De IND vraagt UWV advies over het arbeidsmarktdeel.
UWV toetst de adviezen voor de IND en de aanvragen voor tewerkstellingsvergunningen op dezelfde wijze.
Door de steeds verder toenemende personeelstekorten en de gunstige economische ontwikkelingen was de vraag van
werkgevers om vreemdelingen voor werk toe te laten in 2021 groot. In het laatste kwartaal van 2021 was het aantal
aanvragen zelfs hoger dan in de periode voor de coronapandemie. Door de versoepelingen van de coronamaatregelen
sinds juli konden arbeidsmigranten en buitenlandse studenten ook weer makkelijker in- en uitreizen. Sinds de
brexitmaatregelen per 1 januari 2021 geheel zijn doorgevoerd, worden burgers uit het Verenigd Koninkrijk als
derdelanders beschouwd en is een werk- en/of verblijfsvergunning nodig als werkgevers Britten voor het eerst in
Nederland willen laten werken. In 2021 zijn 9.600 aanvragen voor een tewerkstellingsvergunning en 5.400 verzoeken
om advies GVVA ingediend. Hiervan waren er 771 bestemd voor Britten. Dat zijn er minder dan verwacht. Opvallend
was dat we ook een onverwacht groot aantal werkvergunningaanvragen ontvingen voor de inzet van koks in de
Aziatische horeca. Dit heeft waarschijnlijk te maken met de aangekondigde stopzetting per 1 januari 2022 van de
speciale, minder strenge regeling die tijdelijk gold. Na diverse signalen over misbruik van de regeling en misstanden in
de werk- en leefomstandigheden van koks die naar Nederland komen, zal UWV met ingang van 2022 alle aanvragen
voor de Aziatische horeca weer volledig toetsen.
Ondanks het door deze (onverwachte) volumestijging optredende capaciteitsvraagstuk is het overgrote deel van de
vergunning- en adviesaanvragen binnen vijf weken afgewikkeld. Het tijdigheidspercentage lag met 86,6% onder de
streefnorm van 90%. We hebben onze bezetting inmiddels uitgebreid om aan de grotere vraag te kunnen voldoen.

UWV jaarverslag 2021

52

Tabel Tewerkstellingsvergunningen en GVVA-adviezen

2021
Aantal

2020
%

Aantal

Aantal ingediende aanvragen tewerkstellingsvergunning

9.600

6.700

Aantal afgehandelde aanvragen tewerkstellingsvergunning

9.000

6.900

Verleende vergunningen

%

7.800

87%

6.000

87%

Tijdens behandeling door werkgever ingetrokken

500

5%

300

4%

Geweigerde aanvragen incl. niet in behandeling genomen

700

8%

600

9%

Aantal ingediende aanvragen arbeidsmarktadvies GVVA

5.400

Aantal afgegeven adviezen GVVA

4.900

Positieve adviezen

3.900

80%

3.200

Tijdens behandeling door werkgever ingetrokken

200

4%

200

5%

Negatieve adviezen

800

16%

600

15%

UWV jaarverslag 2021

3.900
4.000
80%

53

Hoofdstuk 4, deel 2

UWV jaarverslag 2021

54

4. Inkomensdienstverlening
In dit hoofdstuk gaan we nader in op de uitkeringsvolumes en de tijdigheid van betalen en van claimbeoordelingen.
Verder besteden we cijfermatig aandacht aan de ontwikkelingen op het gebied van sociaal-medische beoordelingen (zie
ook deel 1 van dit jaarverslag, paragraaf 4.2). Tot slot gaan we nader in op de aantallen geconstateerde overtredingen
van de inlichtingenplicht en inspanningsplicht en de afdoening daarvan, en op de loonaangifteketen, het
samenwerkingsverband van de Belastingdienst, UWV en het Centraal Bureau voor de Statistiek.

4.1. Inkomenszekerheid bieden
UWV verzorgt de uitvoering van de werknemersverzekeringen. Voor een aantal belangrijke wetten hebben we met het
ministerie van SZW afspraken over de termijn waarbinnen we de (eerste) betaling moeten doen.

Uitkeringsvolumes
In 2021 kenden we bijna 940.000 nieuwe uitkeringen toe, 9% minder dan in 2020.
Tabel Nieuwe uitkeringen

2021

2020

% +/-

WW

292.464

479.069

-39%

Arbeidsongeschiktheidswetten

62.719

56.692

11%

WIA

55.431

49.742

11%

WGA

43.792

38.174

15%

IVA

11.639

11.568

1%

WAO

654

548

19%

WAZ

28

39

-28%

Wajong

*6.606

6.363

4%

Ziektewet

346.101

**324.870

7%

Wazo (incl. ZEZ)

238.316

172.375

38%

Totaal

939.600

1.031.501

-9%

*

Dit cijfer is aangepast in verband met de wet Vereenvoudiging Wajong. In ons jaarverslag 2020 is een overstap van de oude Wajong naar de
Wajong 2010 geteld als een toekenning voor de Wajong 2010. In dit jaarverslag, waarin geen onderscheid meer wordt gemaakt tussen de
verschillende Wajong-regelingen, zijn deze overstappen niet als toekenning geteld.
** Het cijfer voor de Ziektewet voor 2020 is herrekend.

We beëindigden bijna 1,1 miljoen uitkeringen, een kleine 9% meer dan in 2020.
Tabel Beëindigde uitkeringen

2021

2020

% +/-

WW

386.349

416.862

-7%

Arbeidsongeschiktheidswetten

56.541

57.910

-2%

WIA

28.921

26.610

9%

WGA

14.457

IVA

14.464

13.710

5%

12.900

12%

WAO

20.742

22.461

-8%

WAZ

1.151

1.337

-14%

Wajong

5.727

7.502

-24%

Ziektewet

414.330

364.986

14%

Wazo (incl. ZEZ)

235.713

167.002

41%

1.092.933

1.006.760

9%

Totaal

Eind 2021 ontvingen bijna 1,2 miljoen mensen gedurende kortere of langere tijd een uitkering van ons. We keerden
in 2021 een bedrag van in totaal € 21,3 miljard uit.

UWV jaarverslag 2021

55

Tabel Lopende uitkeringen

2021

2020

% +/-

WW

191.775

285.660

-33%

Arbeidsongeschiktheidswetten

818.055

815.610

0%

349.468

7%

WIA

373.084

WGA

226.811

212.531

IVA

146.273

136.937

WAO
WAZ

194.474

7%
7%
214.584

-9%
-13%

7.297

8.424

Wajong

243.200

243.134

0%

Ziektewet

106.657

106.814

0%

Wazo (incl. ZEZ)

53.982

48.065

12%

1.170.469

1.256.149

-7%

Totaal

WW
We handelden in 2021 40% minder WW-aanvragen af dan in 2020 (381.100 tegenover 633.600). Daarvan wezen we er
23% (88.600) af tegenover 24% (154.500) in 2020. 7.400 mensen kregen (tijdelijk) geen WW-uitkering omdat ze een
maatregel kregen opgelegd, vrijwel altijd omdat ze verwijtbaar werkloos waren. Doordat het aantal toekenningen fors
lager was dan in 2020 en ook lager dan het aantal beëindigde uitkeringen, is het aantal lopende WW-uitkeringen
eind 2021 33% lager dan eind 2020. De NOW-regelingen hebben ongetwijfeld aan deze ontwikkelingen bijgedragen,
evenals de krappe arbeidsmarkt.
Ziektewet
Er is in 2021 ongeveer evenveel beroep op de Ziektewet gedaan als in 2020. Er waren enerzijds iets meer zieke WWgerechtigden en vrouwen die na hun zwangerschaps- en bevallingsverlof ziek waren. Anderzijds daalde het aantal zieke
eindedienstverbanders. Het aantal toekenningen was hoger dan in 2020. Vooral het aantal toekenningen aan zieke
uitzendkrachten steeg.
WIA en WAO
We handelden 68.000 WIA-aanvragen af, 9% meer dan in 2020 (62.500). Van de aanvragen hebben we er 22.100
(32,5%) afgewezen; in 2020 waren het er 19.800 (31,8%). Meestal ging het om mensen die minder dan 35%
arbeidsongeschikt werden bevonden of wel geschikt bleken voor het eigen werk. Het aantal nieuwe uitkeringen was
11% hoger dan in 2020. Deze toename wordt veroorzaakt doordat er meer voorschotten voor WGA-uitkeringen zijn
toegekend, omdat de sociaal-medische beoordeling niet binnen de geldende termijn kon worden afgerond – zie ook
hieronder onder het kopje Tijdigheid. Deze voorschotten worden meegeteld als nieuwe uitkeringen. Bij de definitieve
beoordeling wordt gemiddeld circa 25% van de aanvragen alsnog afgewezen, de WGA-uitkering telt dan weer mee als
beëindigd. Het aantal lopende WIA-uitkeringen steeg in 2021 verder met 23.600 (6,8%) ten opzichte van
eind december 2020. Andersom neemt het aantal lopende uitkeringen voor de Wet op de
arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO), de voorloper van de WIA, in ongeveer hetzelfde tempo af. Eind 2021 was
het aantal WAO-uitkeringen 20.100 (9,4%) lager dan eind 2020.
Wajong
De Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong 2015, ingegaan op 1 januari 2015) is alleen nog
toegankelijk voor jonggehandicapten die duurzaam geen arbeidsvermogen hebben. We handelden 9.100 aanvragen af
voor een Wajong 2015-uitkering, iets minder dan in 2020 (9.300). Hiervan werden er 4.600 (51%) afgewezen, omdat
de aanvrager niet duurzaam volledig arbeidsongeschikt werd bevonden (in 2020: 5.200, 56%). Het totale aantal
Wajong-uitkeringen is in 2021 vrijwel gelijk gebleven aan 2020.

Tijdigheid
Een van onze kerntaken is dat we de juiste uitkering op tijd betalen. Over de tijdigheid van de eerste betaling maken we
ieder jaar afspraken met het ministerie van SZW.
Tabel Tijdige eerste betaling

Norm 2021

2021

2020

Betalingen WW binnen 10 kalenderdagen na ontvangst
inkomstenformulier

90%

99%

99%

Eerste betaling Ziektewet binnen 4 weken na ingang recht

85%

94%

92%

Eerste betaling WIA binnen 4 weken na ingang recht

85%

85%

88%

Eerste betaling Wajong binnen 4 weken na einde beslistermijn

85%

78%

88%

UWV jaarverslag 2021

56

WIA-claimbeoordelingen moeten binnen acht weken na ontvangst van de aanvraag zijn afgerond. De tijdigheid van de
claimbeoordelingen staat door verschillende oorzaken onder druk (zie ook, deel 1 van dit jaarverslag, paragraaf 4.2).
 In 2019 is de pensioenleeftijd verhoogd naar 66 jaar en 4 maanden waardoor er meer 60-plussers aan het werk
zijn, de groep met de grootste kans op arbeidsongeschiktheid. Twee jaar later zien we dit terug in de cijfers. De WIA
kan immers pas na twee jaar ziekte worden aangevraagd
 De coronamaatregelen, en de uitgestelde medische zorg die hieruit voortkomt, vormen een belemmering voor de
re-integratie van zieken tijdens de eerste twee jaar van hun ziekte.
 Vanwege de coronamaatregelen konden onze verzekeringsartsen in 2021 onvoldoende onderzoek doen. Face-tofacecontact en lichamelijk onderzoek waren immers slechts in beperkte mate mogelijk. Daardoor werden
beoordelingen uitgesteld met als gevolg dat de behandeling van de WIA-aanvragen niet binnen de wettelijke termijn
van acht weken kon worden afgerond. In dat geval wordt aan de aanvragers een voorschot uitgekeerd. Deze
voorschotten worden meegeteld in de WIA-instroom.
Er zijn ook minder Wajong-claimbeoordelingen binnen de geldende termijn afgerond. Hierdoor is ook de tijdigheid voor
de eerste betaling van Wajong-uitkeringen afgenomen. De Wajong-beoordeling wordt volgens een andere methode
gedaan dan bijvoorbeeld de WIA-beoordeling. Een Wajong-beoordeling vereist specifieke kennis van de beoordelaars en
wordt daarom door een beperkt aantal professionals uitgevoerd. Als gevolg van prioritering is op sommige kantoren een
beroep gedaan op deze beperkte groep om capaciteit vrij te maken voor de WIA-claimbeoordelingen. Anders dan bij
een WIA-aanvraag is er bij de Wajong geen sprake van een voorschot bij een te late beoordeling. Reden hiervoor is dat
het afwijzingspercentage bij een Wajong-aanvraag hoog is, en we deze kwetsbare groep cliënten niet met een latere
terugvordering willen confronteren. De tijdigheid van de beschikkingen en betalingen voor de Wajong heeft nadrukkelijk
onze aandacht (zie deel 1 van dit jaarverslag, paragraaf 4.2, onder het kopje Afname tijdigheid eerste betaling Wajong).

4.2. Sociaal-medische dienstverlening
We hebben in 2021 145.071 sociaal-medische beoordelingen uitgevoerd, dat zijn er 10.800 minder dan in
2020 (155.871).
Tabel Overzicht aantallen gerealiseerde sociaal-medische beoordelingen
Begroting 2021

2021

Verschil

Claimbeoordelingen*

83.600

87.690

4.090

Eerstejaars Ziektewet-beoordelingen

40.000

29.786

-10.214

Herbeoordelingen

44.900

27.595

-17.305

168.500

145.071

-23.429

Totaal
*

Het gaat hier niet alleen om claimbeoordelingen voor de WIA maar ook voor de Wajong en om aanvragen beoordeling arbeidsvermogen
(Participatiewet-beoordelingen voor opname in het doelgroepregister voor de banenafspraak).

We zien dat vooral het aantal aanvragen voor de eerstejaars Ziektewet-beoordeling en de WIA-claimbeoordeling is
toegenomen. Omdat we niet alle beoordelingen tijdig kunnen verrichten, hebben we met het ministerie van SZW
vastgesteld welke beoordelingen we met voorrang oppakken. Claimbeoordelingen hebben volgens afspraak de hoogste
prioriteit, daarna eerstejaars Ziektewet-beoordelingen en tot slot herbeoordelingen. Vanwege de coronamaatregelen
waren tot half juni 2020 helemaal geen beoordelingen mogelijk waarbij een fysiek spreekuur nodig is en daarna in
beperkte mate. De achterstand die daarmee is ontstaan is niet ingelopen, doordat de beschikbare capaciteit
ontoereikend is om te voldoen aan de groeiende toename van de vraag naar sociaal- medische beoordelingen. De
artsencapaciteit is in 2021 zelfs iets afgenomen.
Het aantal mensen dat op een beoordeling wacht, is door deze ontwikkelingen in 2021 verder gestegen. Alleen het
aantal mensen dat wacht op een eerstejaars Ziektewet-beoordeling neemt relatief minder snel toe dan in eerdere jaren.
Dit komt onder andere door een grotere focus die we leggen op het eerste Ziektewet-jaar en de hogere uitstroom
gedurende dat jaar die we daarmee bereiken. De achterstand binnen de voorraad eerstejaars Ziektewet-beoordelingen
is daardoor relatief ook afgenomen.

UWV jaarverslag 2021

57

Tabel Overzicht totale voorraad en achterstand

Eind 2021

Eind 2020

Verschil

Voorraad claimbeoordelingen*

29.636

23.978

5.658

Achterstand voorraad claimbeoordelingen*

12.992

8.616

4.376

Voorraad eerstejaars Ziektewet-beoordelingen

26.902

24.256

2.646

Achterstand voorraad eerstejaars Ziektewet-beoordelingen

17.288

10.386

6.902

Voorraad herbeoordelingen**

20.443

37.188

-16.745

Achterstand voorraad professionele herbeoordelingen**

1.161

21.224

-20.063

Achterstand voorraad vraaggestuurde herbeoordelingen

12.309

8.237

4.072

Totaal voorraad

76.981

85.422

-8.441

Totaal achterstand voorraad

43.750

48.463

-4.713

*

De voorraad claimbeoordelingen bestaat niet alleen uit claimbeoordelingen voor de WIA maar ook voor de Wajong en voor aanvragen
beoordeling arbeidsvermogen (Participatiewet-beoordelingen voor opname in het doelgroepregister voor de banenafspraak).

** Een wijziging in de definitie heeft met ingang van het jaarverslag 2021 een verlagend effect op deze cijfers. In september is gestart met het
monitoren van cliënten met een WGA 80-100 medisch-uitkering. Daarvoor zijn nu vrijwel alle cliënten overgeheveld van de voorraad

professionele herbeoordelingen naar de voorraad monitoren. Vanwege deze wijziging in de definitie en de aanpassing in de werkwijze voor
eerstejaars Ziektewet-beoordelingen kunnen de cijfers van de totaalvoorraad en de totaalachterstand in de voorraad van 2021 niet worden
vergeleken met die van 2020.

Artsencapaciteit
De afgelopen jaren hebben we veel geïnvesteerd in de capaciteit aan verzekeringsartsen. We hebben in 2021 73 artsen
aangenomen, in 2020 waren dat er 95. Er vertrokken minder artsen dan vorig jaar: tot en met december 2021 zijn
108 artsen uitgestroomd – voornamelijk vanwege (pre)pensioen (39 artsen), omdat hun tijdelijk contract op verzoek
van de arts of op initiatief van UWV niet is verlengd (29 artsen) of vanwege ontslagname (24 artsen) – tegenover 120
in heel 2020. Per saldo betekent dit voor 2021 wel een afname van onze artsencapaciteit. Als gevolg van de uitstroom
van ervaren verzekeringsartsen – voornamelijk wegens pensionering – en de instroom van basisartsen wijzigt de
samenstelling van onze artsencapaciteit. Sinds 2020 hebben we minder ervaren verzekeringsartsen, die per persoon
meer tijd moeten besteden aan de opleiding en begeleiding van nieuwe collega’s. Deze opleidingsinspanningen zijn voor
de langere termijn essentieel; we weten op basis van het strategisch personeelsplan dat ook de komende jaren veel
ervaren artsen uitstromen. We voorzien tegelijkertijd dat onze inspanningen op het werven en opleiden in een
realistisch scenario hooguit zullen leiden tot een gelijkblijvende capaciteit.

UWV jaarverslag 2021

58

Tabel Artsencapaciteit bij divisie Sociaal Medische Zaken

Gemiddeld Aantal fte's per
aantal fte's
eind 2021
2021

Aantal fte's per
eind 2020

Aantal geregistreerde verzekeringsartsen zonder taakdelegatie

110

83

142

Aantal geregistreerde verzekeringsartsen met taakdelegatie

249

269

226

Aantal AIOS'en

173

177

180

Aantal ANIOS'en

129

120

126

Aantal verzekeringsartsen extern en ingehuurd

83

73

83

744

722

757

Begeleiding A(N)IOS'en en neventaken

-43

-48

-51

Opleiding AIOS'en

-60

-62

-65

Opleiding ANIOS'en

-45

-47

-50

-148

-157

-166

Taakdelegatie

140

173

140

Subtotaal

139

173

140

Totaal netto verzekeringsartsencapaciteit

736

738

731

Subtotaal
Opleidingsinvestering

Subtotaal
Extra capaciteit

Taakdelegatie
Via taakdelegatie kunnen medewerkers onderdelen van de sociaal-medische beoordeling uitvoeren onder
verantwoordelijkheid van de verzekeringsarts. Daarbij geldt als noodzakelijke voorwaarde dat deze medewerkers
aantoonbaar bekwaam en bevoegd zijn tot het uitvoeren van de taken die aan hen worden gedelegeerd en dat de
gedelegeerden de geldende protocollen volgen. De Nederlandse Vereniging voor Verzekeringsgeneeskunde (NVVG)
komt naar verwachting in het eerste tertaal van 2022 met een aangepaste handreiking taakdelegatie. Daarna wordt
bekeken in hoeverre aanpassing van wet- en regelgeving noodzakelijk is. In december 2021 werkte 76,4% van onze
geregistreerde verzekeringsartsen in vaste dienst met taakdelegatie. Dit is 15% meer dan in december 2020.
In bovenstaande tabel is de opbrengst van taakdelegatie nog berekend volgens de methode die de afgelopen jaren is
gebruikt. In het najaar van 2021 zijn we gestart met het monitoren van WGA-gerechtigden met een indicatie 80-100
medisch (zie deel 1 van dit jaarverslag, paragraaf 4.2, onder het kopje Monitoren WGA 80-100 medisch). Sindsdien is
deze berekening niet meer passend en is de daadwerkelijke opbrengst lager. Met het ministerie van SZW hebben we
voor het jaarverslag van 2021 afgesproken om de bestaande methode te handhaven. Met ingang van het
viermaandenverslag 2022 zullen we de capaciteit op een andere manier weergeven.

4.3. Handhavingsinzet
Het aantal externe meldingen over mogelijk misbruik of oneigenlijk gebruik van regelingen is in 2021 met 20% gedaald
(van 8.428 in 2020 naar 7.012 in 2021). Het aantal interne meldingen was in 2021 (12.583) vrijwel gelijk aan het
aantal in 2020 (12.639). Wel was er gedurende het jaar een stijging te zien in het aantal interne meldingen, ook als
gevolg van het werk van handhavingsconsulenten die een belangrijke bijdrage leveren aan het vergroten van de
meldingsbereidheid van collega’s en de kwaliteit van de meldingen. Bij de afhandeling van meldingen maken we
onderscheid tussen foutjes, nalatigheid en bewuste overtredingen.

Overtredingen inlichtingenplicht
Uitkeringsgerechtigden hebben een inlichtingenplicht; zij zijn verplicht om relevante wijzigingen zoals vrijwilligerswerk,
vakantie of verhuizing tijdig en volledig aan ons door te geven. Met behulp van bestandsvergelijkingen, telefonische
controles en huisbezoeken controleren we of ze zich hieraan houden. Zo niet, dan moeten ze het te veel ontvangen
bedrag terugbetalen. Daarbij kan een boete of waarschuwing worden opgelegd. Ook kunnen we in bepaalde gevallen
aangifte doen bij het Openbaar Ministerie, dat vervolgens kan overgaan tot een strafrechtelijke vervolging. We
constateerden in 2021 10.200 overtredingen van de inlichtingenplicht voor een benadelingsbedrag van in totaal
€ 17,7 miljoen. Dat is als gevolg van de coronamaatregelen iets minder dan in 2020 (respectievelijk 11.000 en
€ 23,0 miljoen), We hebben daarbij voor € 2,5 miljoen aan boetes opgelegd (2020: € 3,7 miljoen). Het aantal en
aandeel opgelegde waarschuwingen is gestegen. Dit komt doordat we in 2020, als een van de maatregelen om de

UWV jaarverslag 2021

59

werkdruk als gevolg van de coronacrisis te verminderen, intern geen te late ziek- en hersteldmeldingen doorgaven en
in 2021 wel weer. Deze meldingen leiden relatief vaak tot een waarschuwing en niet tot een boete.
Tabel Overtredingen inlichtingenplicht

2021
Aantal

Aantal geconstateerde overtredingen

2020
%

10.200

Aantal

%

11.000

Opgelegde boetes

2.100

21%

3.700

34%

Opgelegde waarschuwingen

6.500

64%

4.900

44%

Geen boete of waarschuwing opgelegd

1.600

15%

2.400

22%

*0

0%

*0

0%

Processen-verbaal voor Openbaar Ministerie
*

Dit is een afgerond aantal, het exacte aantal is 46 (2020:41).

Overtredingen inspanningsplicht
Uitkeringsgerechtigden met arbeidsvermogen zijn verplicht zich voldoende in te spannen om werk te vinden.
WW-gerechtigden moeten verantwoording afleggen over hun sollicitatieactiviteiten. Wie zich aantoonbaar onvoldoende
inspant, kan worden gekort op zijn uitkering. Gedurende de beginperiode van de coronacrisis hebben we coulance
toegepast als een WW-uitkeringsgerechtigde niet had voldaan aan zijn sollicitatieplicht. Sinds 1 januari 2021 controleren
we weer actief op de inspanningsplicht.
Attenderingsbericht
Omdat veel WW-uitkeringsgerechtigden geen ervaring hebben met de actieve controle, hebben we besloten hen een
attenderingsbericht te sturen wanneer we voor de eerste keer constateren dat ze geen of te weinig sollicitatieactiviteiten
hebben doorgegeven. De WW-gerechtigde wordt hiermee aan zijn verplichtingen herinnerd, maar hoeft niet op het
bericht te reageren. Er vindt ook geen verder onderzoek of hoor en wederhoor plaats. Als de uitkeringsgerechtigde na
vier weken wel voldoende solliciteert, volgt er geen waarschuwing en sanctie. De afgelopen tijd zijn er met het
ministerie van SZW veel gesprekken gevoerd over het attenderingsbericht in de huidige vorm. UWV is vanwege de
klantvriendelijke manier van werken en de ervaringen van de afgelopen periode enthousiast over de werking ervan,
omdat er na het bericht vaker sollicitatieactiviteiten worden doorgegeven. We gaan met het ministerie uitzoeken op
welke wijze het attenderingsbericht binnen de bestaande wet- en regelgeving kan worden ingepast. Tot die tijd gedoogt
het ministerie onze huidige werkwijze.
Tabel Overtredingen inspanningsplicht

2021
Aantal

Aantal geconstateerde overtredingen

96.400

Opgelegde maatregelen

40.800

Waarvan maatregelen WW

33.400

2020
%

Aantal
45.100

42%

29.700

9.100

7.100

WW- cliënten die verwijtbaar werkloos waren

7.200

10.900

WW- cliënten die onvoldoende hun best deden om
passende arbeid te verkrijgen

9.600

2.700

Niet melden feiten en omstandigheden aan UWV

1.100

900

Overtredingen van de controlevoorschriften

3.500

1.300

Overige

2.900

1.000

Opgelegde waarschuwingen
Geen maatregel of waarschuwing opgelegd

66%

23.900

WW- cliënten die te laat hun WW-uitkering aanvroegen

Waarvan maatregelen overige wetten

%

7.400

5.800

54.600

57%

14.700

32%

1.000

1%

700

2%

Themaonderzoeken
We verrichten ook themaonderzoeken naar risico’s van misbruik en oneigenlijk gebruik van regelingen waarbij in meer
of mindere mate sprake is van georganiseerde en/of grootschalige fraude. Deze onderzoeken hebben ertoe geleid dat er
€ 21,7 miljoen minder is uitgekeerd (2020: € 18,8 miljoen) doordat uitkeringen zijn stopgezet of niet zijn toegekend.
We hebben € 0,4 miljoen aan boetes opgelegd (2020: € 0,8 miljoen) en € 8,0 miljoen teruggevorderd (2020:
€ 9,2 miljoen).
In 2021 wilden we onderzoek doen naar de aard en omvang van ten minste 18 risico’s. Ook liepen er nog
2 onderzoeken uit 2020. De inzichten die we bij de themaonderzoeken opdoen, helpen ook om maatregelen vast te
stellen waarmee we de risico’s kunnen verkleinen. Er zijn in 2021 17 onderzoeken gedaan. Dit zijn de resultaten van de
belangrijkste themaonderzoeken:

UWV jaarverslag 2021

60

 Faillissementen: We onderzoeken aanvragen voor faillissementsuitkeringen die handhavingsaandacht vragen. Dit
leidt tot een advies om al dan niet een voorschot te betalen of om de aanvraag af te wijzen. In 2021 hebben we
164 meldingen ontvangen. Uiteindelijk zijn er 140 onderzoeksrapporten opgeleverd. Er is € 1,3 miljoen minder
uitgekeerd doordat faillissementsuitkeringen zijn stopgezet of niet zijn toegekend.
 NOW: In 2021 ontvingen we 975 meldingen over mogelijk misbruik van de NOW door 778 bedrijven. Daarnaast
doen we met behulp van data-analyse onderzoek naar misbruikrisico’s bij de NOW. Dit zijn risico’s op basis van
opvallende mutaties in de loonsom en identiteitsfraude. We spreken werkgevers aan op onjuistheden en geven hun
de gelegenheid om dit recht te zetten. Indien werkgevers hier niet aan voldoen, wijzen we de aanvraag af, passen
we de subsidie aan of stellen we de subsidie op nihil. Bij onomstotelijke gevallen van misbruik dragen we de zaak
over aan de Nederlandse Arbeidsinspectie, die beoordeelt of een strafrechtelijk vervolg passend is. Net als tijdens de
eerdere aanvraagperiodes hebben we in 2021 tijdens de vierde en vijfde aanvraagperiode (voor de NOW 3.2 en de
NOW 3.3) werkgevers telefonisch of per brief geattendeerd als er bij hen sprake was van een dusdanige
loonsomdaling dat ze geen recht meer zouden hebben op de laatste NOW-betaling. Zo hadden zij nog de
mogelijkheid om hun betaling stop te laten zetten. De benaderde werkgevers gaven aan deze actie te waarderen.
 Strafrecht: In het Handhavingsarrangement 2021 is opgenomen dat UWV naar verwachting 45 tot 50 processenverbaal bij het Openbaar Ministerie aanlevert. In 2021 hebben we 46 processen-verbaal aangeleverd.
 Gezondheidsfraude: Er is sprake van gezondheidsfraude als een uitkeringsgerechtigde, zonder dat bij UWV te
melden, activiteiten verricht die niet passen bij de door ons vastgestelde belastbaarheid of gezondheidsproblemen
voorwendt. Het doen van waarnemingen ter plaatse is bij gezondheidsfraude essentieel, maar was in deze periode
door de coronabeperkende maatregelen niet of nauwelijks mogelijk. Doordat we uitkeringsgerechtigden slechts
beperkt fysiek kunnen zien en spreken zijn ook de doorlooptijden van herbeoordelingen langer, waardoor zaken
langer openstaan. In 2021 zijn 65 zaken ter herbeoordeling aangeboden. In 2021 hebben we € 17,4 miljoen minder
uitgekeerd doordat uitkeringen vanwege gezondheidsfraude zijn stopgezet of niet zijn toegekend.
 Gefingeerde dienstverbanden: Bedrijven, boekhouders en getuigen werken in toenemende mate niet of zeer
moeizaam mee aan de onderzoeken naar gefingeerde dienstverbanden. Ze geven vaak aan dat ze in verband met
corona of de coronamaatregelen geen mensen willen ontvangen en niet naar een UWV-vestiging willen komen. Dit is
besproken met het Functioneel Parket. Dat ziet vooralsnog geen reden om sancties op te leggen aan deze bedrijven
en boekhouders. We hebben in 2021 ruim € 3,1 miljoen minder uitgekeerd doordat uitkeringen zijn stopgezet, niet
zijn toegekend en teruggevorderd in verband met gefingeerde dienstverbanden. Vanuit dit thema zijn in 2021
meerdere zaken aangedragen voor strafrechtelijke vervolging.

4.4. Gegevensdienstverlening
UWV legt gezamenlijk met de Belastingdienst verantwoording af over de loonaangifteketen.

Loonaangifteketen en polisadministratie
De loonaangifteketen (LAK) is een samenwerkingsverband van de Belastingdienst, UWV en het Centraal Bureau voor de
Statistiek (CBS). De loonaangifteketen heeft tot doel de administratieve lasten voor inhoudingsplichtigen te verlichten
en de uitvoeringskosten voor afnemers van gegevens te verminderen. De gegevens die de keten voortbrengt, worden
onder andere gebruikt om het burgers gemakkelijker te maken om aan hun verplichtingen te voldoen en gebruik te
maken van hun rechten. De verschillende verantwoordelijkheden van Belastingdienst, UWV en CBS zijn wettelijk
vastgelegd in de Wet SUWI. De Belastingdienst stuurt de dienstverband- en loongegevens op werknemersniveau door
naar UWV, die deze gegevens vervolgens opneemt in de polisadministratie. De polisadministratie bevat daardoor de
gegevens van alle verzekerde Nederlanders die inkomen uit arbeid en/of uitkeringen ontvangen. Eind 2021 stonden er
21,2 miljoen inkomstenverhoudingen van 13,8 miljoen mensen in de polisadministratie geregistreerd.
Deze gegevens zijn voor veel uitvoerende instanties van belang, omdat ze nodig zijn voor bijvoorbeeld het berekenen
van toeslagen en pensioenpremies, het voorkomen van fraude, of het subsidiëren van bepaalde typen arbeid. UWV
gebruikt de loonaangiftegegevens om maandelijks ruim 1 miljoen uitkeringen te berekenen voor de WW en
arbeidsongeschiktheidswetten. In 2021 heeft UWV de loonaangiftegegevens ook gebruikt voor de berekening van de
NOW-subsidies. UWV verstrekt de loonaangiftegegevens voor hergebruik aan ongeveer 1.000 afnemers, zoals
Belastingdienst, gemeenten, pensioenfondsen, de Sociale Verzekeringsbank (SVB), het Landelijk Bureau Inning
Onderhoudsbijdragen (LBIO), de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) en gerechtsdeurwaarders. Het CBS ontvangt
loonaangiftegegevens en gebruikt deze uitsluitend voor statistische doeleinden. Dankzij de gegevensleveringen kunnen
processen eenvoudiger, sneller en goedkoper gemaakt worden, waardoor de administratieve lasten verminderen voor
de ketenpartners, diverse andere organisaties én voor elke burger die met deze instanties en organisaties in aanraking
komt. De ketenpartners onderkennen het maatschappelijk belang van de kwaliteit van de gegevens binnen de
loonaangifteketen en werken daarom continu aan de borging en verbetering van de gegevenskwaliteit.

Functioneren loonaangifteketen
Voor een objectieve beoordeling van het functioneren van de loonaangifteketen is een gezamenlijk normenkader
ontwikkeld. Dit normenkader omvat zeven items die alle betrekking hebben op de logistieke gegevensverwerking
binnen de Belastingdienst en UWV. Om de werking van de loonaangifteketen te kunnen borgen, is het niet alleen nodig

UWV jaarverslag 2021

61

dat de logistieke gegevensverwerking in de keten op orde is. Ook het succesvol implementeren van wet- en regelgeving
en het verwerken van (de consequenties van) proces- en systeemontwikkelingen zijn hierbij van belang. De
loonaangifteketen heeft in 2021 voldaan aan de eisen van het normenkader.
Tabel Werking van de loonaangifteketen

Norm
2021

2021

2020

1

Jaarlijks oproepen van inhoudingsplichtigen, die opgenomen zijn in de
werkgeversadministratie van de Belastingdienst, om aangifte te doen

≥98%

100,0%

100,0%

2

Gegevens van inhoudingsplichtigen in de werkgeversadministratie bij de
Belastingdienst worden overgezet naar de werkgeversadministratie bij UWV

≥95%

99,4%

99,4%

Via loonaangifteberichten aan de loonaangifteketen aangeboden gegevens
3 verliezen geen informatiewaarde tijdens verwerking in de keten en worden
inhoudelijk ongewijzigd opgeslagen in het polisdomein en de heffingsadministratie

≥95%

99,9%

99,9%

Alle ontvangen loonaangifteberichten, uitgezonderd alle afgekeurde en in
4 behandeling genomen uitval, worden opgeslagen in het polisdomein en zijn tijdig
beschikbaar voor afnemers van loonaangiftegegevens op werknemersniveau

≥97%

99,1%

99,1%

5

Aan de afnemers van het polisdomein worden de gegevensleveringen beschikbaar
gesteld conform de met hen afgesloten overeenkomsten

≥95%

99,8%

99,2%

6

Maximale inspanning in het beperken van aangifteverzuim en de verschillen tussen
het collectieve en het nominatieve deel van de loonaangifte

>99%

99,3%

99,3%

7

Inhoudingsplichtigen ontvangen een terugkoppeling en een correctieverzoek voor
de door hen gemaakte fouten in werknemersgegevens

≥98%

100,0%

100,0%

Gevolgen van de coronacrisis
Een groot aantal inhoudingsplichtigen is in de kern van hun bedrijfsvoering geraakt doordat de omzet als gevolg van de
coronacrisis geheel of gedeeltelijk is komen te vervallen. Voor een correcte uitvoering van het door het kabinet
samengestelde pakket van noodmaatregelen en voor de beoordeling van het recht op WW- en Ziektewet-uitkeringen is
het essentieel dat de inhoudingsplichtigen de loonaangifte op tijd blijven doen. Hierop is strikt gemonitord. De
aanlevering van loonaangiftegegevens blijkt ook in 2021 niet af te wijken van andere jaren. De ontwikkeling,
implementatie en uitvoering van de pakketten noodmaatregelen die sinds eind maart/begin april 2020 zijn ingevoerd,
leggen een aanzienlijk beslag op de personele capaciteit van de loonaangifteketen.

Signalering mogelijke misbruikrisico’s
Eind december 2019 is de rapportage van de Commissie Loonaangifteketen aan de Tweede Kamer verzonden. Naar
aanleiding van de conclusies van de commissie zijn de samenwerkende partners in de loonaangifteketen – deels
afzonderlijk, deels in gezamenlijkheid – gestart met activiteiten die zich richten op het realiseren van een evenwichtige
balans tussen dienstverlening, efficiëntie en fraudebestrijding.
UWV en het Analyseteam Gegevenskwaliteit Loonaangifteketen (AGL) van de Belastingdienst hebben een gezamenlijke
werkgroep ingericht om situaties te onderzoeken die potentieel een risico van misbruik en oneigenlijk gebruik van
polisgegevens in zich dragen. Op verzoek van het ministerie van SZW heeft ook het Afnemersoverleg Loonaangifteketen
(AOL) hiervoor een eigen werkgroep ingericht. Beide werkgroepen hebben inmiddels samenwerkingsafspraken
gemaakt. Eerstgenoemde werkgroep heeft in 2021 het onderzoek van 2 risicosituaties afgerond. De situatie dat
directeur-grootaandeelhouders hun status vlak voor het indienen van de uitkeringsaanvraag veranderen in
‘verzekeringsplichtig’, bleek zich in substantiële mate voor te doen. De tweede situatie betrof het met terugwerkende
kracht indienen van loonaangiften om een beroep te kunnen doen op de NOW-regeling. Onderzoek wijst uit dat deze
situatie zich nauwelijks voordoet. De inmiddels lopende onderzoeken naar 4 andere situaties worden in 2022 afgerond.

Naar een robuustere loonaangifteketen
UWV en de Belastingdienst werken aan een robuustere loonaangifteketen. De loonaangifteketen moet daarmee
wijzigingsbestendiger, flexibeler en eenvoudiger worden. We werken met elkaar aan de borging van de stabiliteit en
continuïteit van de keten, nu en in de toekomst. De samenwerkende partijen in de loonaangifteketen zijn zich er
terdege van bewust dat verschillende invalshoeken, beschikbare capaciteit en prioriteiten bij de keteneigenaren van
invloed zijn op de snelheid van doorontwikkeling en innovatie van de keten.
Continuïteit loonaangifteketen
Aan de ontwikkelkant van de loonaangifteketen is in 2021 de borging van continuïteit het belangrijkste criterium
geweest bij keuzes voor de inzet van de (schaarse) capaciteit. Prioriteit hadden onderwerpen die doorliepen uit eerdere
jaren of nieuw in de portfolio zijn beland vanwege wijzigingen van wet- en regelgeving en noodzakelijke aanpassingen

UWV jaarverslag 2021

62

van bijvoorbeeld systemen en communicatieproducten. Het belangrijkste proces hierbij, de jaarovergang 2021–2022, is
geruisloos verlopen.
Eerder aanleveren loonaangiften
Voor de afnemers van data uit de loonaangifteketen is het van groot belang dat deze gegevens actueel zijn. Daarom is
in 2018 het project Eerder aanleveren geïnitieerd, waarmee inhoudingsplichtigen actief worden benaderd met het
verzoek hun loonaangifte (vrijwillig) eerder aan te leveren. Inmiddels is het project beëindigd en in het reguliere proces
ingebed. In 2021 is zowel het aantal inhoudingsplichtigen die eerder aanleveren als het daarbij behorende aantal
inkomstenverhoudingen ten opzichte van 2020 gestegen.
Verificatiepunt voor burgerservicenummers
Het ketenbureau van de loonaangifteketen beziet welke verbeteringen er mogelijk zijn om fouten in de aanlevering te
verminderen met een verificatiepunt voor burgerservicenummers (bsn’s). Om dit te bewerkstelligen is besloten om
samen met de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) een onderzoek uit te voeren naar de mogelijkheid om
inhoudingsplichtigen aan te sluiten op het bsn-register.
Toekomstbestendigheid loonaangifteketen
Om de toekomstbestendigheid van de loonaangifteketen te garanderen zijn meerdere projecten gestart, waarvoor de
inzet van de (schaarse) capaciteit en middelen doorslaggevend is. In 2020 is gestart met de bouw van de
Relatiegegevens Loonheffingen (RLH) aan de zijde van de Belastingdienst en de vernieuwing van de
werkgeversadministratie (vWGA) aan de zijde van UWV. Dit loopt door tot in 2022. De tussen de Belastingdienstdienst
en UWV afgesproken mijlpaal van 1 april 2022 wordt niet gehaald, omdat de bij de Belastingdienst benodigde personele
capaciteit moeilijk te werven is en omdat de ontwikkeling van niet eerder onderkende noodzakelijke functionaliteiten
aan de opdracht zijn toegevoegd. Ultimo 2021 is duidelijk geworden dat de volgende mijlpaal (RLH in productie) voor
1 oktober 2022 staat gepland. Een en ander is in de gezamenlijke stuurgroep Belastingdienst/UWV afgestemd.
Meerjarenplan loonaangifteketen
In het Meerjarenplan loonaangifteketen 2021–2025 is vastgelegd dat de loonaangifteketen gaat investeren in een
digitale terugkoppeling van fouten in de loonaangifte. Doel is om inhoudingsplichtigen digitaal en daarmee sneller te
informeren over onjuistheden in de aangifte. De Belastingdienst en UWV ondersteunen de gekozen oplossingsrichting.
Gelet op de beperkte beschikbaarheid van capaciteit en deskundigheid is nog niet bekend wanneer de volgende stap,
het maken van een (business)analyse, gezet kan worden.
LAK-kwaliteitsmonitor
In opdracht van het kernteam loonaangifteketen heeft het Analyseteam Gegevenskwaliteit Loonaangifte de
LAK-kwaliteitsmonitor ontwikkeld. Deze monitor maakt de gegevenskwaliteit inzichtelijk voor zowel bestuurders van de
loonaangifteketen als gegevensafnemers van de keten. De uitkomsten van de kwaliteitsmonitor zullen vanaf 2022
halfjaarlijks worden gerapporteerd in de (bestuurlijke) rapportages.

Overige bronnen van UWV
Naast de gegevens in de polisadministratie beschikt UWV over grote hoeveelheden data uit andere eigen bronsystemen.
UWV is dankzij al deze data in staat steeds meer kennisproducten te produceren. Het gaat dan om producten die
bijdragen aan het te ontwikkelen beleid, die inzicht geven in ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en die verder bijdragen
aan een effectievere uitvoering van (overheids)taken.

Landelijke Aanpak Adreskwaliteit
UWV doet mee aan het project Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) van het ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (BZK). LAA onderzoekt adresgegevens waarover uitvoerders beschikken op mogelijke afwijkingen
met de Basisregistratie personen (BRP). UWV verstrekt via LAA aan gemeenten signalen Langdurig niet-ingezetene met
bij UWV bekende informatie over de verblijfplaats van een persoon. Daarmee kunnen gemeenten bij twijfel aan de
juistheid van een inschrijving als niet-ingezetene een adresonderzoek starten. De onderzoeken zijn waardevol, omdat ze
kunnen duiden op mogelijke fraude als een uitkeringsgerechtigde na vier maanden nog steeds als niet-ingezetene in de
BRP staat ingeschreven. Wanneer de betrokkene niet wordt aangetroffen op het adres, ontvangt UWV een terugmelding
en doet vervolgens zelf nader onderzoek naar het recht op uitkering. Ondanks de grote impact van de
coronamaatregelen zijn eind maart 2021 269 signalen Langdurig niet-ingezetene uitgezet bij 22 gemeenten. De pilot is
in juni 2021 geëvalueerd. UWV blijkt in 80% van de gevallen belang bij de melding te hebben en gemeenten in 50%.
Alle gemeenten die aan het project LAA deelnemen zullen het signaal Langdurig niet-ingezetene in het voorjaar van
2022 in gebruik nemen. Verder is besloten LAA wettelijk te verankeren, zodat alle gemeenten in Nederland wettelijk
verplicht worden LAA-signalen op te pakken.
Verwonderadressen
Daarnaast kunnen medewerkers uit de uitvoering adresgegevens waar ze vraagtekens bij hebben (zogeheten
verwonderadressen) melden bij het centrale loket dat UWV daarvoor heeft ingericht. Bij gerede twijfel over de juistheid
van een adres doet UWV rechtstreeks melding bij de desbetreffende gemeente. Er zijn in 2021 54 meldingen bij het
centrale loket gedaan.

UWV jaarverslag 2021

63

Vrijwillige verzekeringen
In 2021 hebben we onze dienstverlening voor vrijwillig verzekerden op een aantal punten verbeterd:
 Aanpassing beslistermijn voortzetting vrijwillige verzekering: In mei constateerden we dat het oplopen van de
voorraad sociaal-medische beoordelingen als gevolg van een tekort aan verzekeringsartsen negatieve gevolgen kan
hebben voor vrijwillig verzekerden. Een vrijwillig verzekerde die arbeidsongeschikt raakt, heeft een wachttijd van
104 weken waarin hij of zij geen verzekeringspremie hoeft te betalen. Na die wachttijd volgt een sociaal-medische
beoordeling en een besluit over de toekenning van een WIA-uitkering. Wordt deze niet toegekend, dan kan de
vrijwillige verzekering worden voortgezet. Dan moet de verzekerde de premiebetaling wel hervatten. De verzekerde
moet hierover een besluit nemen na de 104 weken wachttijd. We willen niet dat vrijwillig verzekerden financiële
hinder ondervinden van vertragingen aan onze kant. Daarom hebben we in 2021 besloten om de premie pas in
rekening te brengen nadat er een beoordeling heeft plaatsgevonden en er een beslissing is genomen over het al dan
niet toekennen van een WIA-uitkering. Indien er een voorschot is verstrekt, dan is de vrijwillig verzekerde ook
tijdens de voorschotperiode vrijgesteld van premie.
 Versnelling door digitalisering van ziek- en hersteldmeldingen: In maart hebben we de systemen voor de Ziektewet
en de vrijwillige verzekeringen aan elkaar gekoppeld voor ziek- en hersteldmeldingen. Hierdoor komen deze
meldingen van vrijwillig verzekerden nu digitaal binnen en niet meer via een langzame, foutgevoelige en
bewerkelijke papieren stroom. Voor de vrijwillig verzekerde heeft dit een groot voordeel: doordat UWV snel over de
correcte gegevens beschikt, verlenen we niet langer onterechte premievrijstelling die achteraf weer tot verplichte
nabetalingen leidt. Ook wordt voorkomen dat we te veel aan uitkering betalen omdat de hersteldmelding niet goed
is doorgekomen, waarna we de te veel betaalde uitkering weer moeten terugvorderen.
 Maatwerk bij betalingsproblemen: We hebben maatwerk ingericht voor vrijwillig verzekerden die aangeven dat ze
door de coronacrisis de verzekeringspremie niet kunnen betalen en ook geen gebruik kunnen maken van bestaande
maatregelen zoals uitstel van betaling of betalingsregelingen. Waar nodig accepteren wij onder bepaalde
voorwaarden een verzoek om tijdelijk over te gaan tot verlaging van het verzekerd dagloon.

UWV jaarverslag 2021

64

Hoofdstuk 5, deel 2

UWV jaarverslag 2021

65

5. Toekomstbestendige organisatie
In dit hoofdstuk gaan we nader in op de omvang van het personeelsbestand van UWV en op meldingen over mogelijke
schending van integriteit. Ook besteden we aandacht aan de voortgang op onze ICT-doelstellingen (meer informatie
over ons ICT-landschap is te vinden in deel 1 van dit jaarverslag, paragraaf 5.2). Verder gaan we hier in op datalekken
(over de maatregelen die we hebben genomen op het gebied van informatiebeveiliging en privacy verantwoorden we
ons in deel 1 van dit jaarverslag, in paragraaf 5.3).

5.1. Goed toegeruste medewerkers
UWV is een grote werkgever. Als werkgever bieden we inhoudelijk uitdagend en zeer divers werk voor verschillende
disciplines. Dit jaar is UWV in de Top 100 Favoriete Werkgevers gestegen van plek 36 naar plek 27. Ook in 2021
stonden we voor de opgave veel nieuwe medewerkers te werven. We hebben relatief veel oudere werknemers in dienst
en daardoor te maken met een toenemend aantal pensioneringen. Daarnaast zijn er extra medewerkers op kritische
functies nodig. De coronacrisis is daar als extra factor bijgekomen. Anticiperend op de verwachte stijging van vooral de
WW-volumes hebben we in 2020 en de eerste maanden van 2021 veel extra medewerkers geworven. In 2021 zijn
2.660 nieuwe medewerkers in dienst getreden. Het aantal medewerkers in (vaste en tijdelijke) dienst van UWV steeg
met 6,2% en het aantal fte’s met 6,8%.
Tabel Aantal medewerkers

Eind december 2021

Eind december 2020

Vaste medewerkers

17.046

16.540

Tijdelijke medewerkers

3.764

3.050

Totaal

20.810

19.590

Fte's

18.419

17.251

798

591

1.238

2.005

Medewerkers in dienst

Overige medewerkers
Externe medewerkers
Flexkrachten

We werken met tijdelijke en flexcontracten, omdat een deel van onze werkzaamheden conjunctuurgevoelig is of als
opstapje naar een vast contract bij gebleken geschiktheid. Het aantal tijdelijke en vaste arbeidsplaatsen is vooral
toegenomen door de komst van adviseurs en medewerkers werk, uitkeringsdeskundigen, re-integratiebegeleiders,
medisch verpleegkundigen en klantadviseurs. Het aantal flexkrachten daalde met 767. Een deel van de flexcontracten is
omgezet in een tijdelijk dienstverband. Dit geldt met name voor medewerkers in de functie van uitkeringsdeskundige,
medewerker invorderen en klantadviseur bij UWV Klantencontact. In 2021 verliet 5,2% van onze vaste medewerkers de
organisatie. Eind 2020 telde UWV 17 boventallige medewerkers, in 2021 zijn daar 17 medewerkers bijgekomen. Eind
december 2021 waren er in totaal nog 15 medewerkers boventallig.

Steeds meer diversiteit en inclusiviteit
UWV heeft een belangrijke maatschappelijke opdracht. We vinden het daarom essentieel dat onze organisatie een
afspiegeling is van de maatschappij en ook zelf als werkgever perspectief biedt aan mensen met een afstand tot de
arbeidsmarkt. Diversiteit en inclusiviteit zijn voor ons belangrijke waarden bij het in dienst nemen en houden van
personeel. Begin april 2021 hebben we besloten om onze diversiteit en inclusiviteit systematisch te versterken. Dit
betekent dat we in de hogere functieniveaus meer medewerkers met een cultureel diverse achtergrond willen hebben
en ook meer jongere medewerkers. Daarnaast willen we meer medewerkers uit de doelgroep voor de banenafspraak in
dienst nemen. Verder streven we naar een groter aandeel vrouwen in het eerste echelon. We hebben streefcijfers voor
2025 vastgesteld:
 In 2025 bestaat 30% van het eerste echelon en 45% van het tweede, derde en vierde echelon uit vrouwen.
Eind 2021 was dit respectievelijk 23,7% en 46,3%.
 In 2025 bestaat de subtop (derde en vierde echelon) voor 12,5% uit medewerkers jonger dan 35 jaar. De stand per
eind 2021 was 8,1%.
 In 2025 zijn medewerkers met een cultureel diverse achtergrond met 10% vertegenwoordigd in de top, met 12,5%
in de subtop en met 15% in de hele organisatie.

UWV jaarverslag 2021

66

We zijn er helaas niet in geslaagd om onze doelstelling te realiseren om in 2021 500 duurzame arbeidsplekken te
hebben gecreëerd voor mensen uit de doelgroep voor de banenafspraak. Eind december 2021 waren er 450 duurzame
arbeidsplekken ingevuld met kandidaten uit deze doelgroep. We hebben de doelstelling verlaagd naar 460, maar willen
het aantal duurzame arbeidsplekken wel verder uitbreiden.
In het laatste kwartaal van 2021 is op uwv.nl een meldfunctie discriminatie beschikbaar gekomen, waar mensen die
zich door UWV gediscrimineerd voelen zich kunnen melden.

Integriteit is essentieel
Integriteit is essentieel voor onze professionele organisatie. In 2021 zijn online 76 bewustwordingsmomenten
georganiseerd, waaraan in totaal 1.495 medewerkers hebben deelgenomen. Daarnaast volgden alle nieuwe
medewerkers de e-learningmodule Integriteit. Daarnaast hebben we samen met de externe Commissie van
Integriteitsdeskundigen (CID) rondetafelgesprekken gevoerd over integriteitsdilemma’s die collega’s tijdens het werk
tegenkwamen. Rode draden uit de gesprekken zijn met de directies besproken en voorzien van aanbevelingen van de
CID. Om managers te ondersteunen hebben we in aanvulling op de managementtraining integriteit een leergang
rondom ethisch leiderschap ontwikkeld. Deze hebben we beproefd onder een aantal groepen nieuwe managers van
verschillende bedrijfsonderdelen. Het resultaat is dat deze leergang voor managers wordt voortgezet in 2022.
In 2021 hebben we de meldregeling en het onderzoeksprotocol van UWV Bureau Integriteit aangepast aan onder
andere de ambtenarenstatus die UWV-medewerkers sinds 2020 hebben en in december naar aanleiding van de
voorgestelde wetswijzigingen voor de Wet bescherming klokkenluiders. Verder is een procedure opgesteld voor
eenduidige toetsing van nevenfuncties. UWV Bureau Integriteit toetst voortaan alle nevenfuncties die leden van de raad
van bestuur en (algemeen) directeuren willen aanvaarden vooraf op de schijn van belangenverstrengeling,
verenigbaarheid met de functie en risico op imagoschade voor UWV. Bureau Integriteit kan op verzoek ook advies
geven over te aanvaarden nevenfuncties van andere UWV-collega’s.
Integriteitsmeldingen
In 2021 ontvingen we 143 meldingen van mogelijke integriteitsschendingen. In 125 gevallen ging het om een
UWV-medewerker en 18 keer waren het cliënten of derden. Niet elke melding heeft geleid tot een onderzoek. Soms
werd in overleg met de melder gekozen voor een andere interventie, soms was er te weinig concrete informatie
aanwezig om een onderzoek te rechtvaardigen. Ook waren er meldingen die niet bleken te gaan over een mogelijke
integriteitsschending. Deze meldingen zijn overgedragen aan bijvoorbeeld onze afdeling Klachtenservice of aan het
bedrijfsonderdeel Handhaving (bij meldingen over mogelijk misbruik of oneigenlijk gebruik van uitkeringsgelden). Er zijn
37 integriteitsonderzoeken gestart tegen UWV-medewerkers en er zijn naar aanleiding van een integriteitsschending
23 keer arbeidsrechtelijke maatregelen getroffen, uiteenlopend van een mondelinge waarschuwing tot ontslag op
staande voet. Dit laatste gebeurde 1 keer. In 2021 is er 2 keer aanleiding geweest voor een strafrechtelijke aangifte
tegen een voormalige UWV-medewerker.

Hybride werken
Het thuiswerken als gevolg van de coronapandemie heeft positieve effecten voor medewerkers, zoals meer eigen regie
en handelingsruimte, betere mogelijkheden voor geconcentreerd werken en meer tijd en minder stress doordat er niet
gereisd hoeft te worden. Het ziekteverzuim daalde van 5,7% per eind 2019 naar 4,8% per eind 2021. Om (vanuit huis)
individueel of als team de eigen fysieke en mentale gezondheid en vitaliteit te versterken, faciliteren we medewerkers
met onlinemogelijkheden via specifieke portals, webinars, oefeningen, achtergrondinformatie en communicatie-uitingen.
In het eerste tertaal van 2021 zijn de kaders ontwikkeld voor hoe het hybride werken er in de toekomst uit gaat zien.
Vervolgens is er met de ondernemingsraad afgesproken om een proefjaar in te gaan, waarin we monitoren hoe het
goede gesprek over de manier van werken verloopt tussen medewerkers, leidinggevenden en teams. Dit proefjaar is op
1 oktober 2021 van start gegaan.
Arbeidsvoorwaarden
Eind 2021 zijn de vakorganisaties en UWV tot een onderhandelingsresultaat voor een nieuwe cao gekomen. Na
achterbanraadpleging onder de leden van de vakorganisaties is de cao in januari 2022 definitief geworden. De nieuwe
cao geldt alleen voor het jaar 2022. Belangrijke onderdelen zijn een loonsverhoging gerelateerd aan de inflatie,
verhoging van de pensioenpremie en een eenmalige tegemoetkoming in de facilitering van de thuiswerkplek.

5.2. Vernieuwen en vereenvoudigen ICT-landschap
Het ICT-landschap is essentieel voor onze dienstverlening. In 2021 hebben we, in lijn met voorgaande jaren, gewerkt
aan de noodzakelijke vereenvoudiging en vernieuwing om ook in de toekomst goede, betrouwbare en moderne
dienstverlening waarin de mens centraal staat, te kunnen blijven bieden. Zo scheppen we meer wendbaarheid en meer
ruimte voor personalisatie en maatwerk.

UWV jaarverslag 2021

67

De capaciteit die we hebben voor het realiseren van veranderingen is schaars en moeten we verdelen over belangrijke
onderwerpen, waaronder noodzakelijke vernieuwingen, werkzaamheden in het kader van de coronamaatregelen zoals
de nood- en herstelmaatregelen en initiatieven die op innovatieve wijze de ICT-dienstverlening aan burgers verbeteren.
Daarnaast willen we de ondersteuning van onze medewerkers verbeteren en moeten we rekening houden met de
omvangrijke opgave van wet- en regelgeving, zowel van onze eigen opdrachtgever – het ministerie van SZW – als van
andere opdrachtgevende ministeries en de Europese Unie (EU). Bovendien zijn voorziene werkzaamheden en projecten
door de coronacrisis anders verlopen dan oorspronkelijk gepland.

Strategische ICT-doelstellingen
We schetsen in het UWV Informatieplan (UIP) onze ICT-doelstellingen voor de komende jaren. De belangrijkste
bijbehorende resultaten die we in 2021 wilden realiseren, zijn in het UIP opgenomen als veertien strategische mijlpalen.
Daarover verantwoorden we ons hieronder per ICT-doelstelling; de strategische mijlpalen zijn cursief aangegeven. De
toegenomen druk op onze verandercapaciteit is zichtbaar in de realisatie van deze mijlpalen: in 2021 zijn vijf
strategische mijlpalen voor 2021 en drie mijlpalen van voorgaande jaren afgerond, vier mijlpalen voor 2021 worden
begin 2022 opgeleverd en de overige vijf mijlpalen voor 2021 op een later moment in 2022 en 2023.
Uit 2019 resteren nog werkzaamheden voor het beveiligen van kritische data-analyseomgevingen. Voor de belangrijkste
risico’s is dit in 2019 en begin 2020 gerealiseerd. De bredere doelstelling is inmiddels overgenomen door het
programma Datafabriek en wordt regulier opgepakt. Afronding is voorzien voor 2023. De Datafabriek is nog in
ontwikkeling en heeft de oorspronkelijk voor 2020 geplande eerste set informatieproducten nog niet kunnen leveren. De
testfase is nu bereikt. Ook uit 2020 dateert de doelstelling voor het aansluitklaar zijn van de UWV persoonsadministratie
(UPA). Een alternatieve aanpak wordt nu onderzocht; conclusies verwachten we medio 2022.
Privacy en beveiliging betreft een groot aantal uiteenlopende onderwerpen die variëren van cyberdreigingen die
organisaties kunnen platleggen tot aan het cookiebeleid. Met de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) is er
sinds enkele jaren een duidelijk kader. UWV-onderdelen werken toe naar brede ‘in-controlverklaringen’ voor de BIO. De
drie strategische mijlpalen voor informatiebeveiliging en privacy zijn op verschillende plekken in dit jaarverslag
opgenomen. In deel 1 van dit jaarverslag in paragraaf 5.3 gaan we, onder het kopje Verminderen risico’s Sonar in op de
strategische mijlpaal Urgente privacyverbetermaatregelen voor Sonar geïmplementeerd. In dit deel 2 van dit
jaarverslag gaan we in paragraaf 5.3 onder het kopje Veilige uitwisseling van persoonsgegevens nader in op de
strategische mijlpaal Klanten en medewerkers kunnen gebruikmaken van passende veilige digitale communicatie in het
sociaal-medisch domein en onder het kopje Beveiliging van portalen op de strategische mijlpaal Toegang voor
werkgevers via eHerkenning op werk.nl.
Betere dienstverlening via meerdere kanalen
Voor betere dienstverlening aan burgers via meerdere kanalen hebben we in 2021 gewerkt aan het mogelijk maken van
het eenmalig inloggen op uwv.nl en werk.nl. Mensen hoeven dan slechts één keer in te loggen om beide websites te
kunnen gebruiken. Deze functionaliteit wordt later opgeleverd dan oorspronkelijk gepland, waardoor bezoekers van
onze websites tot de ingebruikname in de loop van 2022 van de huidige inlogmogelijkheden gebruik zullen moeten
maken. Oorzaken zijn een technische complicatie in de gebruikte software die inmiddels door de leverancier is
opgepakt, en de planningsafhankelijkheid van de aanstaande migratie van applicaties van onze divisie Werkbedrijf naar
het nieuwe datacenter. Ook hebben we in 2021 gewerkt aan het vernieuwen van het publieke deel van uwv.nl, zodat we
de website voor gebruikers kunnen personaliseren. Bezoekers krijgen dan direct voor hen relevante informatie te zien.
Dat betekent voor de burger meer digitale dienstverlening op maat en beter inzicht in de gegevens die UWV over hem
heeft en waarvoor UWV deze gegevens gebruikt. We zijn tot de conclusie gekomen dat hiervoor eerst enige technische
modernisering nodig is. Het gaat om dienstverlening die zich snel ontwikkelt en die dus gemakkelijk moet kunnen
worden gewijzigd en uitgebreid. De realisatie van de eerste diensten voor burgers wordt nader ingepland.
Daarnaast hebben we aan een methodiek gewerkt die uiteindelijk moet leiden tot een publieke Nederlandse
standaardtaal (ontologie) voor arbeidsbemiddeling op basis van skills (vaardigheden): CompetentNL. Werkzoekenden
worden hiermee op geavanceerde wijze ondersteund bij het vinden van een baan (zie ook deel 1 van dit jaarverslag,
paragraaf 3.1, onder het kopje Skills steeds belangrijker). Voor deze mijlpaal komt begin 2022 een conceptontologie
gereed voor toetsing en verrijking door de direct betrokken partners, die hiermee werkzoekenden op geavanceerde
wijze kunnen ondersteunen.
We hebben ook twee strategische mijlpalen van vorig jaar gerealiseerd: in maart 2021 is voor alle WW-gerechtigden,
inclusief zieke werklozen in de Ziektewet, de UWV-app Inkomstenopgave en notificatie beschikbaar gekomen. Hiermee
kunnen zij hun inkomstenopgave indienen; als de notificatie is aangezet, herinnert een berichtje de gebruiker aan het
eind van de maand aan het invullen van de inkomstenopgave. Om ervoor te zorgen dat klantadviseurs van UWV
Klantencontact direct alle relevante gegevens bij de hand hebben zodat ze mensen snel en adequaat kunnen helpen, is
een digitaal, uniform opgebouwd overzicht met klantgegevens in gebruik genomen: het Uniform klantbeeld.
Noodzakelijke vernieuwing van onze systemen
We zijn in 2021 gestart met de noodzakelijke vernieuwing van onze systemen door de technische aanpak te beproeven
waarmee het platform waarop onze uitkeringssystemen draaien en waarvan de ondersteuning afloopt (OpenVMS),
overgezet kan worden naar een nieuw platform. De beproevingen zijn succesvol afgerond; op grond daarvan wordt het

UWV jaarverslag 2021

68

programmaplan opgesteld. In 2022 zullen we als eerste invulling van de mijlpaal eerste optimalisatie in de ICT voor de
divisie Sociaal Medische Zaken de digitale gevalskaart Ziektewet opleveren.
Wendbaarder en minder complex ICT-landschap
Om een wendbaarder en minder complex ICT-landschap te realiseren, werken we steeds meer met gemeenschappelijke
en generieke voorzieningen. Zo kunnen we op termijn sneller onze dienstverlening aanpassen aan wensen vanuit de
maatschappij. We startten dit jaar met de ontwikkeling van gemeenschappelijke voorzieningen voor het ontwikkelen
van software en testen. Deze voorziening zorgt voor een versnelling in het ontwikkelingsproces bij de divisies, vergroot
de stabiliteit van het ontwikkelingsproces en de kwaliteit van de software. In 2021 hebben we ook gewerkt aan de
implementatie van een generieke dienst voor elektronische afspraken. Deze maakt het mogelijk om afspraken met
verzekeringsartsen, arbeidsdeskundigen en adviseurs werk digitaal te maken, waardoor de cliënt efficiënter kan worden
geholpen. Eind 2021 is deze dienst in onze sociaal-medische dienstverlening voor de claimbeoordelingen geheel in
gebruik genomen en voor de Ziektewet-arbotaken gedeeltelijk. In maart 2022 staat de ingebruikname gepland voor
onze dienstverlening gericht op werk. Met de implementatie van de generieke rapportagetool in het Ziektewetarboproces hebben we de transitie naar één gemeenschappelijke rapportagetool voor onze sociaal-medische
dienstverlening afgerond. Hiermee verbeteren we de kwaliteit en de tijdigheid van rapportages. Ook maken we gebruik
van generieke tooling voor digitalisering van onze juridische dienstverlening bij de werkvergunningverlening. In het
project is geconcludeerd dat het de toekomstvastheid vergroot als bij het inzetten van de generieke CTI-middelen wordt
aangesloten bij het werkproces Werken met zaken dat we bij ons bedrijfsonderdeel Bezwaar en Beroep gebruiken.
Daardoor is de opleveringsdatum uitgesteld tot de zomer van 2022. Het nieuwe aanvraagproces WW voor
uitkeringsgerechtigden is per eind 2021 in gebruik genomen (zie ook deel 1 van dit jaarverslag, paragraaf 4.1, onder
het kopje Sneller duidelijkheid over WW-aanvraag).
Nieuwe datacenterdienstverlening
In 2021 zijn we verdergegaan met het overzetten van een belangrijk deel van de applicaties en voorzieningen die bij
onze huidige datacenterleverancier draaien naar onze nieuwe leverancier. UWV krijgt als mijlpaal hiermee nieuwe
datacenterdienstverlening op basis van moderne technieken en afspraken, tegen lagere kosten. Zo borgen we de
continuïteit van onze dienstverlening en kunnen we sneller veranderingen realiseren. De meerjarige migratie is complex
en legt een groot beslag op onze verandercapaciteit. Door stapsgewijs te werken, waarbij we altijd delen van de
migratie kunnen terugdraaien, ondervindt onze dienstverlening er geen hinder van. Op basis van een meerjarige
planning zijn we in gesprek met het ministerie van SZW over wanneer we wel, geen of zeer beperkte ruimte hebben
voor vernieuwing en verandering van wet- en regelgeving, omdat die niet kan samenlopen met de migratie van de
betreffende grote systemen naar het nieuwe rekencentrum. We hebben het projectplan en de planning voor de migratie
aangepast aan aandachtspunten rond onder andere de kosten en de waveplanning. De herijking van de planning in
relatie tot alle andere ontwikkelingen is UWV-breed opgepakt en er is een extra fase van enkele maanden toegevoegd
om nieuwe systemen en ontwikkelingen goed te laten landen in de migratie. De wijze van verantwoording over de ITbeheerorganisatie en -beheermaatregelen van de dienstverlening is nog voor verbetering vatbaar. We hebben met onze
nieuwe datacenterleverancier afspraken gemaakt over verbeteringen; deze worden doorgevoerd in 2022. De transitie
naar nieuwe datacenterdienstverlening zal tot en met 2023 doorlopen.
Nieuwe Datafabriek en meer datagedreven werken
UWV wil de komende jaren meer datagedreven werken, omdat dit voordelen oplevert voor de dienstverlening,
handhaving en bedrijfsvoering. In juli 2021 is de visie op datagedreven werken opgeleverd, inclusief de bijbehorende
routekaart van activiteiten voor de komende jaren, waarbij een eerste stap zal worden gezet om te komen tot een
UWV-breed analyseplatform. Dit platform is samen met het project Datafabriek, dat zorgt voor migratie van de
bestaande datawarehouses naar één nieuw datawarehouse, de basis voor het datagedreven werken bij UWV. Voor de
Datafabriek wordt een toekomstvast data-integratiemagazijn ingericht en gevuld. De oplevering van het herijkte
projectplan wordt in 2022 verwacht. De adviezen uit de toets van het Bureau ICT-Toetsing (BIT) worden hierin
meegenomen; we streven naar haalbare projectdoelen en -resultaten en zo min mogelijk complexiteit.

NOW
De coronacrisis betekende op het gebied van ICT een zeer snelle implementatie van de tijdelijke steunmaatregelen en
het faciliteren van het werken en leren op afstand door onze medewerkers. Dat was alleen mogelijk door specialisten
van UWV vrij te maken, door intensief samen te werken met onze leveranciers en door al vroeg in het proces naar
ICT-implicaties te kijken met onze opdrachtgever, het ministerie van SZW. De NOW-regelingen zijn als tijdelijke
regelingen ontworpen. Op 13 december 2021 is het loket voor de NOW 5 (de zevende aanvraagperiode) geopend. De
definitieve berekeningen voor de aanvragen voor de NOW 1, de NOW 2 en de NOW 3.1 worden gemaakt. De
ICT-oplossing hiervoor is voldoende toekomstvast gemaakt om de finale afrekeningen uit te kunnen voeren op langere
termijn, minimaal tot in 2023.

Nieuwe wet- en regelgeving
We hebben ook in 2021 gewerkt aan nieuwe wet- en regelgeving waarvoor nieuwe ontwikkelingen of wijzigingen in
onze ICT nodig zijn. Om de uitvoering van de Subsidieregeling STAP-budget, inclusief het scholingsregister van DUO
hiervoor, zorgvuldig te kunnen starten, is de ingangsdatum van STAP verzet van 1 januari 2022 naar 1 maart 2022. Het
Adviescollege ICT-toetsing, de opvolger van het Bureau ICT-toetsing (BIT), heeft inmiddels advies uitgebracht; het
ministerie van SZW formuleert hierop met inbreng van UWV een reactie. Verder zijn de herijkte rekenregels voor de

UWV jaarverslag 2021

69

Wet vereenvoudiging beslagvrije voet (Wvbvv) met ingang van januari 2022 in gebruik genomen. In het kader van de
activiteiten die voortkomen uit de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) hebben we risicoinventarisaties en een aanzet tot een actieplan voor verbetering van de informatiehuishouding gedeeld met het
ministerie van SZW en via SZW met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). De bijdrage
van UWV maakt integraal deel uit van het totale actieplan van het ministerie van SZW. We hebben eind 2021 een
werkwijze afgesproken en ondersteuning ingericht voor UWV-brede uitwerking en uitvoering van initiatieven voor
verbetering van de publieke dienstverlening, het creëren van meer ruimte voor laagdrempelig persoonlijk contact en het
leveren van maatwerk. Sinds januari 2021 geldt de wettelijke verplichting om gebruik te maken van het Handelsregister
van de Kamer van Koophandel als basisregistratie. In verband met de noodzakelijke prioritering van expertise als gevolg
van de NOW-regelingen en de migratie naar het nieuwe datacenter zullen we de aansluiting op het Handelsregister in
het tweede kwartaal van 2022 realiseren.
Ook voor Europese wet- en regelgeving werken we verder aan de ontwikkeling van onze ICT. UWV vertegenwoordigt
Nederland in de Europese dienst voor arbeidsvoorziening EURES. UWV faciliteert en ontwikkelt ook de technische
faciliteiten om aan te sluiten op het EURES-portaal, waarmee werkgevers en werkzoekenden elkaar kunnen vinden op
de Europese arbeidsmarkt. In het kader van het project Digitalisering EURES leveren we sinds eind maart 2021
vacatures en cv’s gecodeerd volgens de Europese beroepenstandaard (European Skills, Competences, Qualifications and
Occupations, ESCO) aan het EURES-portaal. Inmiddels zijn we gestart met werkzaamheden voor de laatste fasen van
het digitaliseringsproject. We hebben een cv-application programming interface (API) ontwikkeld om cv’s van andere
EURES-leden en partners door te zetten naar het EURES-portaal. Deze is in augustus opgeleverd. Verder treffen we een
aanpassing om werk dat Nederlandse werkgevers in Europa aanbieden via werk.nl beschikbaar te stellen. De hiervoor
benodigde release staat voorlopig gepland voor eind 2022.
UWV is verplicht om aan te sluiten op het nieuwe Europese systeem voor de elektronische uitwisseling van
socialezekerheidsinformatie (Electronic Exchange of Social Security Information, EESSI). Dit systeem is bedoeld om de
papieren communicatie tussen Europese socialezekerheidsorganen te vervangen door elektronische, volledig
gestandaardiseerde berichtenuitwisseling. UWV is voor onder andere de WW-processen aangesloten op RINA, de
Europese applicatie voor het uitwisselen van gegevens. De Europese Commissie heeft deze applicatie ontwikkeld en het
beheer in 2021 overgedragen aan de Europese lidstaten. UWV heeft de laatste release uitgebreid getest en het beheer
van de applicatie voor de komende jaren geborgd. We hebben inmiddels twee nieuwe processen live gezet.

5.3. Blijvende aandacht voor informatiebeveiliging en privacy
In deel 1 van dit jaarverslag zijn we in paragraaf 5.3 ingegaan op de maatregelen die we hebben genomen om de
risico’s in ons cliëntvolgsysteem Sonar te verminderen. Hieronder gaan we nader in op hoe we invulling geven aan
informatiebeveiliging en privacy.

Gegevensverwerking van UWV
UWV draagt zorg voor een exclusieve, integere, beschikbare en controleerbare gegevensverwerking. Daarvoor hebben
we maatregelen en procedures getroffen. UWV heeft een groot deel van zijn IT-dienstverlening uitbesteed aan een
IT-serviceorganisatie. Serviceorganisaties leggen jaarlijks verantwoording af over aan UWV geleverde diensten via Third
Party Memorandums (TPM’s). Met onze nieuwe datacenterleverancier hebben we afspraken gemaakt over verbetering
van de wijze van verantwoorden (zie ook hierboven in paragraaf 5.2, onder het kopje Nieuwe
datacenterdienstverlening. Hieronder lichten we de verbeteringen toe die we hebben getroffen, zoals de implementatie
van de BIO en veilige uitwisseling van persoonsgegevens. We verantwoorden ons hier ook over de wijze waarop UWV
voldoet aan de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en zorg draagt voor de bescherming van
persoonsgegevens. We beschrijven in deel 1, paragraaf 4.4 onder het kopje Configureerbare webservices de
maatregelen die zijn genomen ter verbetering van de loonaangifteketen. In diezelfde paragraaf lichten we onder het
kopje Data lifecycle management toe welke maatregelen zijn genomen om de structurele inbedding en optimalisatie
van data lifecycle management te realiseren.

Voldoen aan de AVG
De AVG vereist een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (GEB) voor iedere voorgenomen verwerking van
persoonsgegevens die een hoog risico voor de privacy van betrokkene met zich meebrengt. Om te bepalen of het
uitvoeren van een volledige GEB voor de desbetreffende verwerking noodzakelijk is, doen we eerst een GEB-check. Een
GEB brengt de specifieke risico’s en mitigerende maatregelen in kaart. In sommige gevallen kan een GEB ook leiden tot
het aanpassen (inperken) van de verwerking. Dat gebeurt als blijkt dat er geen grondslag of noodzaak aanwezig is.
Bijzondere aandacht gaat uit naar de inzet van algoritmen en de gegevens die daarbij gebruikt worden. Niet alles wat
kan, mag ook. Hetzelfde geldt voor gegevensuitwisseling binnen samenwerkingsverbanden met andere (publieke en
private) organisaties. Ons uitgangspunt is dat elke verwerking van persoonsgegevens ethisch verantwoord moet zijn.
In 2021 hebben we voor zowel bestaande als aanstaande verwerkingen 127 GEB-checks en 61 GEB-rapporten
afgerond. Er heeft zich in 2021 een incident met voortijdige vernietiging van dossiers voorgedaan. We hebben hiervan
melding gemaakt bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Eind 2021 is een vooronderzoek data lifecycle management
opgeleverd, op basis waarvan we in 2022 verbeteracties in gang kunnen zetten. Tegelijkertijd constateren we dat het

UWV jaarverslag 2021

70

borgen van tijdige vernietiging van persoonsgegevens in de praktijk regelmatig problemen oplevert, Het vergt analyse
om te voorkomen dat daarmee direct of indirect informatie wordt vernietigd die van belang is voor lopende of mogelijke
toekomstige aanspraken. Systemen zijn technisch niet altijd goed ingericht om het schonen van persoonsgegevens te
ondersteunen. Als alternatief wordt handmatig schonen ingezet, maar dit is kwetsbaar bij menselijke fouten en vergt
veel managementaandacht die niet altijd in voldoende mate aanwezig is.

Beveiliging van portalen
Adequate beveiliging is een belangrijke randvoorwaarde om de stabiliteit en continuïteit van onze digitale
dienstverlening te kunnen blijven garanderen. Daarom werken we aan het vergroten van onze cyberweerbaarheid en
streven we naar het waarborgen van veilige toegang tot de UWV-portalen en de bescherming van persoonsgegevens
die op de portalen worden gedeeld. Er is in 2021 hard gewerkt aan de UWV-websites om zo een veilige en betrouwbare
interactie tussen overheid en Nederlandse burgers en bedrijven te kunnen garanderen. We sluiten werk.nl aan op de
overheidsvoorziening eHerkenning, zodat werkgevers veiliger toegang verkrijgen tot onze dienstverlening via deze site.
Dit zal in de loop van 2023 worden gerealiseerd. Ook andere portalen, zoals het tolkenportaal, het jobcoachportaal en
ons zakelijk portaal, worden in 2022 en 2023 aangesloten op eHerkenning. De voorbereidingen hiervoor zijn inmiddels
in gang gezet. In 2021 voldeden uwv.nl en werk.nl niet aan alle normen van het ICT-beveiligingsassessment DigiD. Dat
komt onder andere doordat we gebruikmaken van applicaties van externe (Software as a Service-)leveranciers. De
applicaties van een aantal van deze leveranciers voldoen (nog) niet aan de – na de aanschaf en ingebruikname
aangescherpte – Content-Security-Policy (CSP)-eisen. We hebben via een audit vastgesteld dat er wel voldoende
mitigerende maatregelen getroffen zijn. Verder is er een verbeterplan gemaakt om in 2022 wel te gaan voldoen aan
deze eisen. De eisen voor een goede omgang met burgers op portalen worden steeds verder aangescherpt en beslaan
een steeds breder terrein. Onze websites uwv.nl en werk.nl voldoen inmiddels aan alle eisen van Forum Standaardisatie.
Voor massaal gebruikte portalen zoals die van UWV zijn cookies onontkoombaar. Cookies zijn data over de interactie
met individuele burgers die worden bewaard voor analyse en om de webervaring van terugkerende bezoekers te
verbeteren. Op het gebied van transparantie richting gebruikers en verantwoording over ons cookiegebruik hebben we
nog werk te verrichten.

Voldoen aan de BIO
In 2021 hebben we een UWV-brede verantwoordingssystematiek opgezet voor de Baseline Informatiebeveiliging
Overheid (BIO), met als doel om een in-controlverklaring af te geven voor de kritische bedrijfsprocessen en systemen.
We hebben, met externe ondersteuning, een gedetailleerde aanpak uitgewerkt. Alle bedrijfsonderdelen hebben
implementatieteams samengesteld die hebben onderzocht of specifiek beleid, richtlijnen en voorzieningen voor deze
kritische bedrijfsprocessen en kritische systemen voldoen aan het normenkader van de BIO. De bedrijfsonderdelen
hebben voor een deel van deze bedrijfsprocessen en systemen een gapanalyse uitgevoerd tussen de bestaande
informatiebeveiligingsmaatregelen en de BIO. Op basis van de resultaten van de gapanalyses hebben ze vervolgens
verbeterplannen opgesteld. Zo zijn er verbeteringen noodzakelijk in het autorisatiebeheer voor meerdere kritieke
systemen, om de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van onderliggende data te waarborgen. De
UWV-brede in-controlverklaring is begin maart 2022 vastgesteld. We verwachten dat uiterlijk per 2026 al onze
processen en systemen geheel aan de BIO voldoen.

Veilige uitwisseling van persoonsgegevens
Onze medewerkers zijn zich er in toenemende mate van bewust hoe zij kunnen bijdragen aan een veilige omgang met
informatie, maar hier is blijvend aandacht voor nodig. In 2021 hebben wij geïnvesteerd in maatregelen die een veilige
uitwisseling van informatie faciliteren en daarmee datalekken terugdringen. Er loopt een vooronderzoek naar adequate
oplossingen voor veilige digitale communicatie in het medische domein, waarmee we conform wettelijke voorschriften
digitaal kunnen communiceren met medisch specialisten. Voor de korte termijn zijn sinds 2020 aanvullende processen
en technologie ingezet die sindsdien breed zijn uitgerold. Voor de langere termijn streven we bij voorkeur naar een
eenduidige oplossing voor portalen en apps; indien nodig sluiten we voor heel specifieke doelgroepen aan op de door
deze doelgroep gebruikte veilige communicatiemiddelen. Ook schonen we digitale omgevingen op waarbinnen
persoonsgegevens ongestructureerd en zonder nadrukkelijk doel worden bewaard.

Meer verzoeken tot inzage
Burgers hebben het recht om de persoonsgegevens die wij van ze hebben, in te zien. Daarvoor moeten ze een verzoek
op grond van de AVG indienen. Het aantal verzoeken is toegenomen sinds de opening van de mailbox privacy@uwv.nl
(begin 2020) en het in 2021 beschikbaar komen van een digitaal formulier waarmee burgers, door via DigiD in te
loggen op uwv.nl, een verzoek tot inzage kunnen indienen. Veel mensen vragen om inzage van hun persoonsgegevens,
maar ook om correctie of verwijdering. De uitvoering van deze verzoeken kost de nodige inspanning, zeker wanneer
meerdere bedrijfsonderdelen bij de dienstverlening betrokken zijn. Op dit moment staat het tijdig en goed afhandelen
van de verzoeken onder druk. Vaak moet verlenging van de termijn worden gevraagd. Dit leidt tot ontevreden burgers
en klachten en in een enkel geval tot de indiening van een bezwaar. In 2022 onderzoeken we of en zo ja hoe we het
proces anders kunnen inrichten.

UWV jaarverslag 2021

71

Inbreuken in verband met persoonsgegevens
Op grond van de AV) moeten alle inbreuken in verband met persoonsgegevens (datalekken) binnen 72 uur worden
gemeld aan de Autoriteit Persoonsgegevens, tenzij het niet waarschijnlijk is dat de inbreuk een risico inhoudt voor de
rechten en vrijheden van de persoon van wie persoonsgegevens zijn gelekt (de betrokkene). Wanneer de inbreuk
waarschijnlijk een hoog risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van natuurlijke personen, moet UWV ook de
betrokkene inlichten. UWV heeft in 2021 in totaal 3.027 signalen over mogelijke inbreuken ontvangen. Daarvan hebben
we er 1.039 als datalek gemeld bij de AP. Het ging hierbij in bijna 90% van de gevallen om poststukken die geopend
werden door iemand anders dan de geadresseerde. Dankzij adequaat handelen door onze medewerkers konden risico’s
voor de rechten en vrijheden van betrokkenen daarbij snel worden gemitigeerd. Naar aanleiding van deze incidenten
hebben we nader onderzoek ingesteld. Hiermee zijn de risico’s helder in kaart, zodat we maatregelen konden treffen om
soortgelijke incidenten in de toekomst te voorkomen. Het blijft van belang om de aandacht te vestigen op tijdige en
voldoende managementaandacht om risico’s van impactvolle datalekken te mitigeren en om maatregelen te treffen om
verdere inbreuken te voorkomen.
Er hebben zich in de afgelopen periode meerdere incidenten met grotere impact voorgedaan:
 Ten onrechte vernietigde dossiers. De afgelopen drie jaar heeft UWV fysieke archiefbescheiden geschoond.
Gedurende deze periode zijn ook fysieke documenten over sociaal-medische beoordelingen vernietigd waarvan de
wettelijke bewaartermijn nog niet was verstreken. Het gaat om documenten van ruim 15.500 mensen met een
lopende Wajong-uitkering en bijna 128.000 mensen van wie de uitkering inmiddels is beëindigd, bijvoorbeeld als
gevolg van het bereiken van de AOW-leeftijd, overlijden of herstel. Het vernietigen van dossiers is na constatering
onmiddellijk stopgezet. We hebben onderzoek gedaan naar de oorzaak en maatregelen getroffen; hierna kon de
vernietiging weer worden opgepakt. De vroegtijdige vernietiging heeft geen nadelige gevolgen voor de reeds
beëindigde uitkeringen; dit is vastgelegd in de werkinstructies. Voor de lopende Wajong uitkeringen hebben we
vastgesteld dat alle voor de betaling van de uitkering relevante informatie, zoals de mate van arbeidsongeschiktheid,
gereconstrueerd kan worden. Omdat de risico’s voor betrokkenen beperkt zijn, was het op grond van de AVG niet
nodig hen te informeren.
 Incident werkgeversportaal. Op 10 juni is nieuwe software geïnstalleerd op het werkgeversportaal. Na installatie van
deze software waren er, wanneer er een zoekopdracht werd gedaan binnen een specifiek wetsdomein, voor
werkgevers titels zichtbaar van documenten die betrekking hebben op werknemers van andere werkgevers. De
bestanden konden niet worden geopend of gedownload. De risico’s voor de betrokkenen zijn beperkt gebleven,
omdat het datalek optrad in een beveiligde omgeving en vanwege de relatief korte tijdsduur (circa 2,5 uur) van het
incident. Het incident is door circa 30 werkgevers gemeld, waarna we de software-installatie hebben teruggedraaid
en de inbreuk was beëindigd. De werkgevers die een melding hebben gedaan, hebben een terugkoppeling
ontvangen. We hebben maatregelen genomen om dit soort datalekken in de toekomst te voorkomen.
 Incident loonaangifteketen. Gebleken is dat door een fout in de aanlevering vanuit de Belastingdienst sinds
januari 2021 ongeveer 1.700 loonaangiftes niet volledig konden worden verwerkt in de polisadministratie. Hierdoor
zijn deze loonaangiftes ook onvolledig doorgeleverd aan afnemende organisaties: gegevens over de
inkomstenperiode ontbraken. Deze fout heeft geen (financiële) gevolgen voor UWV-cliënten. We hebben, conform de
procedure in de loonaangifteketen, een melding gedaan bij de Belastingdienst en bij het ketenbureau van de
loonaangifteketen. Het proces zal worden geëvalueerd en de gegevens zullen met een herstellevering worden
gecorrigeerd.

Verantwoording beveiliging Suwinet
UWV legt ieder jaar verantwoording af over de beveiliging van Suwinet volgens de verantwoordingsrichtlijn
Gezamenlijke elektronische Voorziening Suwinet (GeVS). Voor het verantwoordingsjaar 2021 geldt de
GeVS-verantwoordingsrichtlijn uit 2020. De scope van deze verantwoording is een set van veertien normen uit de
Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en richt zich op het afnemen van Suwinet-services. Bevindingen en
eventuele afwijkingen ten opzichte van het afgesproken beveiligingsniveau rapporteren we met een
transparantierapportage vóór 1 mei aan Bureau Keteninformatisering Werk & Inkomen (BKWI).

UWV jaarverslag 2021

72

Hoofdstuk 6, deel 2

UWV jaarverslag 2021

73

6. Beheersing van kosten en risico’s
In dit hoofdstuk gaan we nader in op de resultaten op het gebied van de doelmatigheid (zie ook deel 1 van dit
jaarverslag, paragraaf 6.1), ons beleid bij misbruik en oneigenlijk gebruik van regelingen en de betrouwbaarheid van de
niet-financiële informatie in onze verantwoording. Verder besteden we aandacht aan de risico’s die we voorzien en wat
we eraan doen om die te beheersen. In de Toekomstparagraaf geven we een overzicht van de belangrijkste
veranderingen die zich in 2021 hebben voorgedaan en wat onze verwachtingen zijn rond de begroting en het financiële
vermogen van de UWV-fondsen.

6.1. Doelmatigheid
We streven naar een doelmatige besteding van het beschikbare budget, dat wordt bekostigd uit publieke middelen.

Begrotingsresultaat 2021
De begroting van UWV is opgebouwd via de zogeheten costaccountingmethodiek. Die maakt de relatie inzichtelijk
tussen de te leveren productie en de hiervoor benodigde financiële middelen. Het begrotingsresultaat over 2021 kan als
volgt worden weergegeven:
Tabel Begrotingsresultaat UWV

Realisatie
2021

Begroting
2021

Verschil

%

1.1 Toekennen/afwijzen claim

603,5

596,4

7,1

1,2%

1.2 Continueren

399,4

425,6

-26,2

-6,1%

1.3 Handhaving

66,0

73,2

-7,2

-9,8%

1.069,0

1.095,2

-26,3

-2,4%

2.1 WW-dienstverlening

277,8

386,5

-108,7

-28,1%

2.2 AG-dienstverlening

233,5

203,4

30,1

14,8%

2.3 Inkoop re-integratie en voorzieningen

38,7

41,0

-2,3

-5,6%

550,0

630,9

-80,9

-12,8%

60,9

54,4

6,4

11,8%

Bedragen x € 1 miljoen

1. Claimbeoordeling

2. Dienstverlening werkzoekenden

3. Gegevensbeheer en werkgeversdienstverlening
3.1 Gegevensbeheer
3.2 Werkgeversdienstverlening

96,4

92,7

3,7

4,0%

157,3

147,1

10,2

6,9%

4. Uitkeringsverstrekking
4.1 Uitkeringsverstrekking

104,4

98,1

6,2

6,4%

104,4

98,1

6,2

6,4%

5. Klantcontact
5.1 Klantcontact

127,6

128,2

-0,6

-0,4%

127,6

128,2

-0,6

-0,4%

2.008,2

2.099,6

-91,4

-4,4%

Vernieuwing, investerings- en transitiebudget

89,5

91,5

-2,0

-2,2%

Invoering wet- en regelgeving

36,5

41,4

-4,9

-11,9%

126,0

132,9

-6,9

-5,2%

1,6

5,1

-3,4

-68,1%

2.135,8

2.237,5

-101,7

-4,5%

-26,5

-26,5

0,0

0,0%

Structurele uitvoeringskosten wettelijke dienstverlening

Totaal projectkosten
Frictiekosten personeel en huisvesting
Totaal (voor mutaties fondsen en reserveringen)
Onttrekking aan bestemmingsfonds frictiekosten

UWV jaarverslag 2021

74

Toevoeging aan egalisatiereserve
Totaal (na mutaties fondsen en reserveringen)

6,0

0,0

6,0

2.115,3

2.211,0

-95,7

-4,3%

Hieronder volgt een nadere toelichting op basis van de costaccountingmethodiek:
 Claimbeoordeling: De kostenonderschrijding is voornamelijk toe te schrijven aan de WW. Er waren met name
minder beslissingen voor WW en faillissementen dan begroot. Bij de continueringen was er sprake van minder
activiteiten bij de WIA-herbeoordelingen en bij de continueringen voor de WW. Bij de Ziektewet was er sprake van
meer activiteiten in verband met langdurig verzuim. Er waren minder handhavingsactiviteiten dan begroot.
 Dienstverlening werkzoekenden: Er waren minder activiteiten voor de dienstverlening van WW-werkzoekenden dan
begroot. De dienstverlening aan werkzoekenden met een arbeidsongeschiktheidsuitkering lag boven het niveau dat
begroot was, maar er waren minder activiteiten voor de inkoop re-integratie en voorzieningen dan begroot.
 Gegevensbeheer en werkgeversdienstverlening: Het totale aantal activiteiten voor gegevensbeheer en
werkgeversdienstverlening lag boven het begrote niveau. Alleen bij de juridische dienstverlening waren er minder
activiteiten dan begroot.
 Uitkeringsverstrekking: Er waren meer activiteiten voor bestandsbeheer voor de WIA en Wajong dan begroot.
 Klantcontact: Er waren minder activiteiten bij de telefonische klantcontacten dan begroot.

Projectkosten
Voor 2021 is € 132,9 miljoen begroot voor projecten. De gerealiseerde projectkosten zijn in 2021 € 6,9 miljoen lager
dan het budget uitgekomen.

Frictiekosten personeel en huisvesting
De frictiekosten personeel bedragen € 1,6 miljoen in 2021. De kosten betreffen vooral een dotatie aan de voorziening
sociaal plan. De frictiekosten huisvesting bedragen in deze periode nihil. Eind december 2021 stonden er geen panden
leeg. In principe is er geen ruimte om uit te breiden binnen de bestaande portefeuille.

Fondsen en reserveringen
In de begroting is een bedrag van € 26,5 miljoen opgenomen die door het ministerie van SZW is toegekend vanuit het
bestemmingsfonds frictiekosten. Dit betreft de post Bestedingsplan dienstverlening WW, Wajong en WIA.
Van het totale budgetresultaat 2021 van € 101,7 miljoen is een bedrag van € 6,0 miljoen toegevoegd aan de
egalisatiereserve. Hiermee is het maximumbedrag van de egalisatiereserve (€ 92,8 miljoen) bereikt. Het resterende
deel van het budgetresultaat (€ 95,7 miljoen) blijft onderdeel van het fondsvermogen. De egalisatiereserve bedraagt
maximaal 5% van het gemiddelde van de jaarbudgetten van de voorgaande drie jaar.

ICT-kosten
UWV rapporteert volgens een uniforme, voor alle overheidsorganisaties voorgeschreven indeling voor de opbouw van de
ICT-kosten.
Tabel ICT-kosten

Bedragen x € 1 miljoen

Realisatie 2021

1. Kosten eigen personeel dat werkzaam is in ICT-functies

166,4

2. Hardware

35,1

3. Standaardsoftware

46,7

4. Spraak- en dataverbindingen

15,3

5. Inhuur van personele capaciteit van externe bedrijven ten behoeve van ICT-taken

73,3

6. Aan ICT-leveranciers uitbestede diensten

168,3

Totaal ICT-kosten ten behoeve van de uitvoering

505,1

Huisvesting
Ook in 2021 werkten vanwege de coronacrisis de meeste UWV-medewerkers thuis. Het aantal medewerkers (inclusief
flexkrachten en externen) is in 2021 opnieuw toegenomen, van 22.186 per eind 2020 tot 22.846 per eind 2021. Waar
dit in voorgaande jaren zou hebben geleid tot het huren van extra vierkante meters, is de opschaling in 2021
opgevangen doordat veel medewerkers thuiswerken.
Tabel Huisvesting

UWV jaarverslag 2021

75

31 december 2021
Aantal panden in portefeuille
Aantal vierkante meters

31 december 2020

69

67

358.700

358.500

Op 2 locaties (in Harderwijk en Almelo) zijn nieuwe huurovereenkomsten afgesloten. In Almelo is de huurovereenkomst
voor 1 locatie beëindigd. Per 31 december 2021 deden we dat ook voor 1 pand in Leeuwarden. In Maastricht en
Rotterdam zijn 2 ruimtes van in totaal 705 m2 gehuurd voor regionale werkcentra voor arbeidsbemiddeling. Daarin
werken UWV, gemeenten en sociale partners samen met andere publieke en private partijen.

6.2. Kassiersfunctie
De partijen uit de regionale mobiliteitsteams kunnen voor hun dienstverlening aan werkenden en werkzoekenden in het
kader van de Tijdelijke regeling aanvullende crisisdienstverlening Covid-19 gebruikmaken van verschillende budgetten.
Voor het beheer van deze budgetten is een centrale onafhankelijke kassiersfunctie ingericht, die is belegd bij UWV. De
minister van SZW verstrekt de financiële middelen aan UWV met een maandelijks voorschot. Om de onafhankelijkheid
van de kassier te borgen en verantwoordelijkheden af te bakenen, is geregeld dat UWV verslag doet over het
administreren en bewaken van deze middelen via een kassiersverslag. De budgetten die het Bureau Kassier
administreert en feitelijk beheert, blijven op grond van de Regeling SUWI buiten de staat van baten en lasten van de
jaarrekening van UWV. Aan het einde van het kalenderjaar worden de door de minister van SZW verstrekte
voorschotten aan de hand van dit kassiersverslag afgerekend tussen UWV en SZW. Het kassiersverslag is opgenomen
als bijlage bij dit jaarverslag.

6.3. Beleid misbruik en oneigenlijk gebruik
UWV heeft een stelsel ingericht om misbruik en oneigenlijk gebruik van uitkerings- en subsidiegelden te voorkomen en
te bestrijden. Het stelsel kent binnen UWV vier verdedigingslinies:
1. Overleg met het ministerie van SZW en het doen van uitvoeringstoetsen op voorgenomen wetgeving om te komen
tot goede, handhaafbare wetgeving.
2. Vervolgens vertaling van deze wetgeving naar systemen en de inrichting primaire UWV-klantprocessen.
3. Investeren in kennis, kunde en bewustzijn van medewerkers op het gebied van misbruik en oneigenlijk gebruik.
4. Het inrichten van controles en (data)analyses met als doel de opsporing van misbruik of oneigenlijk gebruik en met
sanctionering als mogelijk gevolg.
Terugblikkend op het verslagjaar 2021 is gebleken dat dit stelsel goed heeft gefunctioneerd.
Wij professionaliseren de verdedigingslinies verder door onder andere de toepassing van risicomanagement. Daarnaast
kunnen incidenten nieuwe inzichten geven om het stelsel verder te verbeteren. Op die manier werkt UWV continu aan
het verstevigen van het stelsel ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik. De aanpak is erop
gericht uitkeringsgerechtigden en subsidieontvangers die te goeder trouw zijn zo min mogelijk te belasten met
controles. Risicogerichte handhaving vormt daarmee onderdeel van de dienstverlening. UWV blijft met het ministerie
van SZW in gesprek over de keuzes voor mensen en middelen voor de handhavingsactiviteiten.
De getroffen maatregelen ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik zijn naar onze mening in de basis
toereikend. Het stelsel dat is ingericht staat en heeft gefunctioneerd, wat met name goed zichtbaar is bij de
crisismaatregelen. Als gevolg van de coronamaatregelen konden we niet alle handhavingsactiviteiten (volledig)
uitvoeren.
Misbruik van uitkeringen kan niet volledig worden uitgesloten, restrisico’s blijven aanwezig met mogelijk nadelige
financiële gevolgen voor de uitgaande kasstromen.

6.4. Betrouwbaarheid niet-financiële informatie
Het SUWI-normenkader niet-financiële informatie schrijft voor dat de niet-financiële informatie in de verantwoording
naar het ministerie van SZW op ordelijke, deugdelijke en controleerbare wijze tot stand komt. Dit normenkader dient
als maatstaf bij het jaarlijkse onderzoek naar de betrouwbare totstandkoming van de niet-financiële informatie. Het
geldt voor de prestatie-indicatoren uit dit jaarverslag en voor de zogenoemde VB-(verantwoord begroten)informatie die
wij aan het ministerie leveren voor de verantwoording in het eigen jaarverslag van het ministerie over 2021. Op basis
van onderzoek concluderen wij dat de totstandkoming van de prestatie-indicatoren en de VB-informatie voor 2021
voldoet aan de eisen die het SUWI-normenkader stelt. Uitzondering vormt de VB-informatie over de Wajong. Als gevolg
van de inwerkingtreding van de Wet Vereenvoudiging Wajong per 1 januari 2021 moest de documentatie over de

UWV jaarverslag 2021

76

informatie over de Wajong worden aangepast. Dit is in 2021 nog niet gebeurd en wordt in 2022 alsnog opgepakt. We
zullen in 2022 over de voortgang van de aanpassing van deze documentatie rapporteren.

6.5. Risicobeheersing
De complexe dienstverlening en bedrijfsvoering van UWV naast een omvangrijke veranderagenda vragen onveranderd
om een intensieve beheersing van risico’s in alle onderdelen en lagen van onze organisatie.

Programma Versterking risicomanagement
Begin oktober 2019 is UWV gestart met het programma Versterking risicomanagement, na de benoeming van Janet
Helder als bestuurslid voor een periode van twee jaar. Na deze termijn is de sturing op risicomanagement weer belegd
in de lijnorganisatie. De meeste van de twintig in dit programma geformuleerde verbeteractiviteiten zijn grotendeels
afgerond. In de zomer van 2021 is een UWV-breed wegingskader in gebruik genomen dat de proces- en inhoudslijnen
beschrijft voor het ophalen, escaleren en duiden van risico’s. Binnengekomen risicosignalen worden gestructureerd
vastgelegd in een uniform risicoregister voor de vier onderscheiden risicogebieden rechtmatige uitvoering, handhaving
en fraude, kwaliteits- en uitvoeringsrisico’s en (externe) compliance. Voor UWV-medewerkers is een toolkit
risicomanagement ontwikkeld waarin deze instrumenten beschikbaar worden gesteld. We hebben veel energie gestoken
in het actief ophalen van risicosignalen via risicosessies. Deze signalen worden vastgelegd in risicoregisters. De
bedrijfsonderdelen rapporteren hierover elk kwartaal in hun maandrapportage.
In het najaar van 2021 is integraal vastgelegd hoe UWV zijn risicomanagement verder wil versterken. Hierbij is de
relatie gelegd met andere ontwikkelingen binnen UWV zoals de nieuwe strategie, de herijkte kwaliteitsvisie 2021–2025
en het dienstverleningsconcept. Voor de aanpak van risicomanagement zijn de volgende uitgangspunten bepaald en
beschreven:
 Eigenaarschap voor risicomanagement in de lijn.
 Investeren in kwaliteit en vakmanschap.
 Three lines of accountability-model en managementcontrolsysteem.
 Vooruitkijken en communiceren en informeren over risico’s.
 Kritische houding op uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en risico’s bij nieuwe wet- en regelgeving.
 Proactieve en objectieve communicatie richting de buitenwereld.
Voor 2022 ligt de nadruk op het versterken van risicoleiderschap binnen heel UWV. Doel hiervan is dat risico’s tijdig
worden onderkend en op de juiste niveaus van beheersmaatregelen en/of acties worden voorzien.

Risicobereidheid
De afgelopen jaren hebben we geïnvesteerd in het versterken van ons risicomanagement. Risicobereidheid, de
hoeveelheid risico die we bereid zijn te nemen of te lopen, is daarbij altijd impliciet aanwezig geweest. We zetten nu de
eerste stappen om de risicobereidheid expliciet in kaart te brengen; dit zullen we in 2022 verder vormgeven.
Tabel Risicobereidheid
Risicocategorie

Risicobereidheid

Toelichting

Maatschappelijke
impact

Zeer laag

Als uitvoeringsorganisatie bepalen we mede het gezicht van de overheid
voor veel burgers en werkgevers. We voelen ons verantwoordelijk voor
kwalitatief hoogwaardige dienstverlening aan cliënten, werkgevers en
zakelijke relaties. Eventuele fouten vanuit ons handelen die hen raken,
proberen we zo goed mogelijk te herstellen.

Strategisch en
operationeel

Laag-gemiddeld

We zorgen voor een continu beschikbare en een kwalitatief hoogwaardige
dienstverlening. Om onze dienstverlening te verbeteren, zetten we in op het
verbeteren van het vakmanschap van onze medewerkers, zorgen we voor
ruimte voor maatwerk en voor toegankelijke en goed werkende ICTsystemen die up-to-date en stabiel zijn.

Financieel

Laag

Compliance en fraude

Zeer laag

We streven naar een solide financiële positie, waarbij we zorgen voor
ruimte om projecten uit te voeren die onze dienstverlening verbeteren.
Hierbij zijn we ons continu bewust dat we omgaan met publieke middelen
en verantwoorden we ons transparant tegenover de maatschappij over de
ingezette middelen.
We spannen ons in om te voldoen aan de geldende wet- en regelgeving.
Onze risicobereidheid op het gebied van compliance en fraude is daarom
dan ook zeer laag.

Planning-en-controlcyclus

UWV jaarverslag 2021

77

Op vaste momenten in de planning-en-controlcyclus halen we risico’s op uit de organisatie om deze vervolgens te
wegen, waar mogelijk te beheersen en vervolgens het ministerie van SZW daarover te informeren. Dat doen we
achtereenvolgens in het jaarplan, het vier- en achtmaandenverslag en het jaarverslag. Daarnaast hebben we in
december een vergelijkende risicoanalyse met de SVB en het ministerie van SZW opgesteld en deze besproken met de
gezamenlijke bestuursraad, de Audit Advies Commissie van UWV en het Audit Committee van het ministerie. De
bestuurlijke risico’s die we voor het bereiken van onze afgesproken doelen in deze analyse (en het
achtmaandenverslag) hebben benoemd, kunnen een zeker restrisico opleveren dat het ministerie van SZW en UWV
samen zullen moeten accepteren.

Restrisico’s
We voorzien de volgende restrisico’s.
Vertraagde uitvoering (ICT-)veranderopgave
Door de begrensde capaciteit is er het risico dat de implementatie van de veranderagenda vertraging oploopt, waardoor
we bijvoorbeeld de ambitie om de digitale dienstverlening voor burgers en werkgevers en de digitale ondersteuning van
UWV-medewerkers te vernieuwen, niet kunnen waarmaken. We staan voor grote noodzakelijke infrastructurele
trajecten zoals het vervangen van ICT-systemen en het uitvoeren van ICT-projecten om onze dienstverlening te
verbeteren, en de implementatie van nieuwe wet- en regelgeving. Deze veranderopgave drukt in 2022 nog meer op
onze organisatie dan in 2021. We hebben bij het ministerie van SZW aangegeven dat we de komende jaren geen
ruimte te hebben voor nieuwe grootschalige ICT-projecten in verband met nieuwe wet- en regelgeving. De minister
heeft de Tweede Kamer in juli 2021 hierover geïnformeerd via de brief Stand van de uitvoering sociale zekerheid.
Daarbij waren brieven gevoegd van UWV en SVB over knelpunten in de uitvoering van wet- en regelgeving. We werken
aan de prioritering van de ICT-portfolio om de beschikbare capaciteit optimaal in te zetten. Ons ICTcapaciteitsmanagement versterken we door specifieke skills die we tekortkomen in kaart te brengen en met gerichte
werving.
Informatiebeveiliging- en privacyincidenten
Er is een serieus risico op incidenten op het gebied van informatiebeveiliging en privacy (IB&P) doordat wij zeker tot
2025 nodig hebben om alle benodigde maatregelen te implementeren. Verdergaande digitalisering en veranderende
wet- en regelgeving, ook in EU-verband, stellen steeds hogere eisen aan informatiebeveiliging en privacy. UWV heeft
continu aandacht voor de zorgvuldige omgang met persoonsgegevens (zie deel 2 van dit jaarverslag, paragraaf 5.3). Zo
sluiten we onze webportalen aan op de standaarden van DigiD en eHerkenning. Ook is er veel aandacht voor de
bewustwording van medewerkers in het veilig omgaan met gegevens van burgers en bedrijven. We brengen de IB&Pkwetsbaarheden in onze organisatie in kaart. Zo zijn er op basis van een in 2021 uitgevoerde gapanalyse tussen de
kritische bedrijfsprocessen en de BIO verbeterplannen opgesteld. De komende periode zetten we in op uitvoering van
deze verbeterplannen en verdere aansluiting op rijksbrede IB&P-standaarden.
Cybercrime
Het is vrijwel onmogelijk om onze systemen sluitend te wapenen tegen cybercrime. Er is er sprake van een voortdurend
risico als gevolg van digitale aanvallen die discontinuïteit in onze dienstverlening kunnen veroorzaken. We treffen zo veel
mogelijk actuele maatregelen om inbreuk te voorkomen en zo adequaat mogelijk te kunnen reageren. UWV neemt deel
aan het Nationaal Detectie Netwerk en treft daarnaast preventieve (‘in control’), detectieve (‘zo spoedig mogelijk zien’)
en correctieve (‘zo spoedig mogelijk brand meester’) maatregelen. We blijven de zogeheten red-teamacties uitvoeren,
waarbij cybersecurityaanvallen worden gesimuleerd. De bevindingen uit deze acties worden opgepakt en zorgen voor
een betere verdediging.
Discontinuïteit sociaal-medische beoordelingen
Doordat de vraag naar sociaal-medische beoordelingen de beschikbare capaciteit overstijgt, kunnen we deze
beoordelingen niet altijd tijdig verrichten, waardoor er het risico is dat mensen een langere periode in onzekerheid
verkeren (zie deel 1 van dit jaarverslag, paragraaf 4.2). We zijn gestart met de implementatie van een aantal
belangrijke maatregelen om deze mismatch te verkleinen, maar deze zijn niet afdoende om het risico volledig te
beheersen. We blijven daarom in gesprek met het ministerie van SZW over aanvullende wijzigingen in werkwijzen en in
wet- en regelgeving om te komen tot minder sociaal-medische beoordelingen.
Maatschappelijke verwachtingen niet waar kunnen maken
Er is een reëel risico dat we maatschappelijke verwachtingen niet kunnen waarmaken, met als gevolg dat het
vertrouwen in UWV en de overheid daalt. Dat heeft te maken met twee factoren:
 De publieke opinie is veranderd, er is minder maatschappelijk draagvlak voor een te strikte koers bij het tegengaan
van fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik van uitkeringen.
 Vanwege de complexe wet- en regelgeving en gebrekkige systeemondersteuning kunnen we de kans op incidenten
niet uitsluiten.
Om het vertrouwen in ons socialeverzekeringsstelsel te blijven borgen, hebben we ook een handhavingsrol. Het echte
misbruik en oneigenlijk gebruik van uitkeringen blijven we bestrijden (zie deel 1 van dit jaarverslag, paragraaf 4.3). Als
mensen door ons handelen in de knel komen, proberen we een zo goed mogelijke oplossing te bieden. Dat doen we op
individueel niveau en ook bij incidenten die grotere groepen mensen treffen, zoals bij de complexe situatie waarin

UWV jaarverslag 2021

78

mensen ten onrechte zowel een WW- als Ziektewet-uitkering kregen. Deze onterechte betalingen hebben we vervolgens
niet teruggevorderd (zie deel 1 van dit jaarverslag, paragraaf 4.1, onder het kopje Onterechte betalingen niet
teruggevorderd).

6.6. Voorkomen van fraude binnen UWV
UWV heeft een effectieve interne beheersomgeving gerealiseerd om de mogelijkheden tot het plegen van fraude zo veel
mogelijk te beperken. De raad van bestuur heeft in 2021 de Gedragscode UWV vernieuwd. Deze gedragscode, die voor
alle medewerkers digitaal toegankelijk is, bevordert een cultuur van integriteit en ethisch gedrag binnen UWV. Bij de
invoering van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) hebben medewerkers met een
arbeidsovereenkomst bij UWV de UWV Ambtseed afgelegd. In de UWV Ambtseed zijn de vier kernwaarden van UWV,
die ook de kern van de Gedragscode zijn, verder uitgewerkt en vormgegeven. Het gaat om:
 Respect: voor cliënten, werkgevers en zakelijke relaties en voor elkaar.
 Openheid: we praten mét elkaar in plaats van óver elkaar.
 Eigen verantwoordelijkheid: we nemen verantwoordelijkheid voor ons handelen in plaats van naar een ander te
wijzen als er iets fout gaat.
 Professionaliteit: we beheersen ons vak en zorgen ervoor dat we dat op een professionele manier uitoefenen.
Bij de werving en selectie van nieuwe medewerkers vindt zorgvuldige screening plaats. Voor alle nieuwe medewerkers
(zowel eigen personeel als externe inleen en flexkrachten) en voor medewerkers die overstappen naar een
managementfunctie is een verklaring omtrent gedrag (VOG) verplicht. Periodiek wordt het thema integriteit aan de orde
gesteld en ter discussie gesteld. Er is een Bureau Integriteit waar mogelijke schendingen gemeld kunnen worden en
onderzocht.
De werkprocessen en de daarbij behorende taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn beschreven en
geëvalueerd op frauderisico’s. Door de in de processen aangebrachte functiescheidingen en de daarop gebaseerde
interne controles lopen financiële transacties altijd over een aantal schijven, wat het risico op fraude beperkt en de
ontdekkingskans vergroot. De bevoegdheden zijn adequaat vertaald in de geautomatiseerde systemen. Het beheer van
bevoegdheden wordt gemonitord.
UWV beschikt over een goed ingerichte, fijnmazige planning en-controlcyclus, waardoor afwijkingen in de financiële
overzichten zichtbaar worden. Wij beoordelen het restrisico op een kans op een materiële afwijking in de financiële
overzichten als gevolg van fraude daarom als laag.

UWV jaarverslag 2021

79

Hoofdstuk 7, deel 2

UWV jaarverslag 2021

80

7. Rechtmatigheid
In dit hoofdstuk verantwoorden we ons uitgebreid over de financiële rechtmatigheid van de uitkeringsverstrekking
gedurende verslagjaar 2021 (1 oktober 2020 tot 1 oktober 2021) en over de rechtmatigheid van de uitvoeringskosten.
De financiële rechtmatigheid wordt beoordeeld op basis van steekproefonderzoeken op betalingen voor alle wetten en
subsidieregelingen die UWV uitvoert en op afgewezen aanvragen. In dit verslagjaar zijn 2.660 steekproefonderzoeken
uitgevoerd (op 2.520 betalingen en 140 afgewezen aanvragen). De verantwoording heeft betrekking op het percentage
financiële fouten en onzekerheden op wets- en UWV-niveau. Uitgezonderd zijn de tijdelijke Noodmaatregel
Overbrugging Werkgelegenheid (NOW), de Compensatieregeling transitievergoeding bij langdurige
arbeidsongeschiktheid met terugwerkende kracht (CRTV-LAO-met-terugwerkende kracht) en de Participatiewet.
De regels om uitkeringen te berekenen zijn soms erg complex. In het overgrote deel van de gevallen verstrekken we
snel de juiste uitkering. Maar soms slagen we er niet in dat binnen de geldende termijn te doen of gaat er iets fout. Ons
uitgangspunt is dat we handelen binnen de grenzen van de materiewetten die we uitvoeren. Maar wanneer handelen
naar de strikte letter van de wet tot onbedoelde effecten leidt die tegen de geest van de wet indruisen, beroepen we ons
op de beginselen van behoorlijk bestuur zoals die zijn benoemd in de Algemene wet bestuursrecht (Awb). We zoeken
dan naar oplossingen die de mens centraal stellen en niet alleen de regels. In deel 1 van dit jaarverslag lichten we in de
paragrafen 4.1 en 4.2 een aantal bijzondere situaties toe waarbij we, in afstemming met het ministerie van SZW,
hebben besloten om in afwijking van de materiewetten en de daarvan afgeleide regelgeving maatwerk toe te passen. In
het kader van de verantwoording over de rechtmatigheid zijn onderstaande gevallen relevant:
 Het niet terugvorderen van onterechte betalingen bij samenloop van een WW-uitkering enerzijds en een Ziektewetof Wazo-uitkering anderzijds. Deze situatie wordt nader toegelicht in deel 1 van dit jaarverslag, paragraaf 4.1, onder
het kopje Onterechte betalingen niet teruggevorderd. Het betreft ruim € 2 miljoen aan uitkeringen van de
genoemde wetten.
 Het stopzetten van het terugvorderen van WIA-voorschotten. Deze situatie wordt nader toegelicht in deel 1 van dit
jaarverslag, paragraaf 4.2, onder het kopje Terugvorderen WIA-voorschotten stopgezet. Het betreft circa
€ 5,5 miljoen aan in 2020 en 2021 betaalde WIA-voorschotten WIA.
 Het opschorten en kwijtschelden van schulden van gedupeerden kinderopvangtoeslag. Deze situatie wordt nader
toegelicht in deel 1 van dit jaarverslag, paragraaf 4.1, onder het kopje Opschorten en kwijtschelden schulden
gedupeerden kinderopvangtoeslag. Het betreft circa € 10 miljoen aan kwijtgescholden vorderingen verspreid over de
verschillende wetten die UWV uitvoert. Hiervan is in 2021 circa € 6,5 miljoen reeds afgeboekt. De afwikkeling van
het resterende bedrag vindt plaats in 2022.
De hierboven genoemde bedragen zijn niet meegenomen in de rechtmatigheidscijfers per wet in paragraaf 7.1.

7.1. Financiële rechtmatigheid
Financiële rechtmatigheid omvat op grond van de Regeling SUWI zowel de financiële fouten als de onzekerheden die in
het verslagjaar zijn geconstateerd, waarover afzonderlijk verantwoording wordt afgelegd. Over de herstelbaarheid van
oude fouten waarvan de achterliggende beschikking in voorgaande verslagjaren is afgegeven rapporteren we in
paragraaf 7.5.

Rechtmatigheid uitkeringsverstrekking
Bij een financiële fout kunnen we vaststellen wat de fout is en wat het financiële gevolg is. Bij een onzekerheid hebben
we onvoldoende informatie om vast te stellen of iets goed of fout is. Het percentage financiële fouten in de
uitkeringsverstrekking over verslagjaar 2021 bedraagt 0,7. Dit is het gewogen UWV-percentage over alle wetten. Het
percentage onzekerheden bedraagt 0,8.
In onderstaande tabel zijn de percentages financiële fouten en onzekerheden voor de verschillende wetten
weergegeven.

UWV jaarverslag 2021

81

Tabel Financiële onrechtmatigheid verslagjaar 2021

Financiële fouten

In procenten

Onzekerheden

Verslagjaar 2021

Verslagjaar 2020

Verslagjaar 2021

Verslagjaar 2020

Wajong

0,0

0,1

0,0

0,3

WAO

0,0

0,0

0,0

0,0

WAZ

0,0

0,0

0,0

0,0

Wazo

0,3

0,7

0,0

0,0

WIA

0,0

0,1

0,0

0,0

WW

2,0

1,8

4,4

1,8

Ziektewet

2,1

2,7

0,0

0,3

Toeslagenwet

4,8

2,7

0,9

1,1

IOW

0,0

0,4

0,0

0,0

Kaderwet SZW-subsidies

21,6

5,7

0,6

4,2

Compensatieregeling
transitievergoeding

1,6

5,7

0,0

0,0

Gewogen totaal

0,7

0,8

0,8

0,5

Toelichting
 Het UWV-brede foutpercentage is lager dan in het verslagjaar 2020.
 Het percentage financiële fouten is gedaald bij de Wajong, de Wazo, de WIA, de Ziektewet, de IOW, en de
Compensatieregeling transitievergoeding (CRTV).
 Het percentage financiële fouten is gestegen bij de WW, en vooral de Toeslagenwet en de Kaderwet SZW-subsidies.
 Er zijn geen financiële fouten geconstateerd bij de Wajong, de WAO, de WAZ, de WIA en de IOW.
 De uitkeringsmassa WW maakt circa 18% uit van de totale UWV uitkeringsmassa. Het percentage financiële fouten
en onzekerheden WW heeft daardoor een grote impact op het UWV-cijfer.
 Onder de Kaderwet SZW-Subsidies (KWS) wordt de Regeling tijdelijk scholingsbudget UWV verantwoord. Het
percentage financiële fouten is gestegen ten opzichte van verslagjaar 2020. In 2020 bestond de KWS-massa voor
70% uit de Tijdelijke Overbruggingsregeling voor Flexibele Arbeidskrachten (TOFA), waarin geen financiële fouten en
onzekerheden werden aangetroffen. Hierdoor had het aandeel van een fout of onzekerheid in de Regeling tijdelijk
scholingsbudget UWV een lagere impact. Met het wegvallen van de TOFA is er geen dempend effect meer op de
impact van de financiële fouten en onzekerheden in de Regeling tijdelijk scholingsbudget UWV.
 Het percentage financiële fouten voor de CRTV is exclusief de resultaten van de aanvragen voor de
Compensatieregeling transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid met terugwerkende kracht. Deze
worden separaat behandeld in paragraaf 7.6.
 De onzekerheid bedraagt 0,8% op UWV-niveau. Deze wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de onzekere posten bij
de WW.

7.2. Toelichting op de financiële fouten en onzekerheden per wet
Voor zover het percentage financiële fouten de daarvoor geldende rapportagetolerantiegrenzen overschrijdt, wordt per
wet een opsplitsing gemaakt naar de aard van de belangrijkste financiële fouten. In dat kader worden hier de financiële
fouten en onzekerheden toegelicht voor de WW, de Ziektewet, de Toeslagenwet, de CRTV en de KWS.

WW
Het percentage financiële fouten bedraagt 2,0.
Tabel Belangrijkste financiële fouten WW
Foutsoort

Invloed percentage financiële fouten

Inkomstenverrekening

0,7

Wekeneis

0,5

Ingangsdatum

0,2

Dagloonberekening

0,2

UWV jaarverslag 2021

82

Inkomstenverrekening
Er zijn 7 fouten gemaakt die naar aard en oorzaak divers zijn, waarbij onder andere het fictief inkomen als zelfstandige
niet juist is berekend, er geen rekening gehouden is met inkomsten, signalen niet zijn afgehandeld en het all-in loon
onterecht is opgehoogd met 8% vakantietoeslag.
Wekeneis
In 3 gevallen is ten onrechte een WW-uitkering toegekend omdat de cliënt niet in tenminste 26 weken gewerkt heeft. In
deze gevallen zijn respectievelijk ten onrechte gewerkte weken van een nevenwerkgever betrokken in de beoordeling, is
ten onrechte een Wazo-periode als gewerkte periode meegenomen en zijn negatieve loonbedragen in een periode als
loon over gewerkte weken meegenomen.
Ingangsdatum
Op basis van de aanwezige en uitgevraagde informatie over onder andere het arbeidspatroon is in 8 gevallen de
ingangsdatum van de WW-uitkering onjuist vastgesteld.
Dagloonberekening
Er zijn 14 fouten gemaakt die divers van aard zijn. Zo is onder andere 3 keer het garantiedagloon niet, dan wel niet juist
getoetst, is 2 keer de afwijkende referteperiode bij een voorgaande WW-uitkering niet vastgesteld en was er2 keer
voorafgaand aan de WW-uitkering sprake van een faillissementsuitkering.
Fout bij WW vanwege buitengewone natuurlijke omstandigheden
Bij WW-uitkeringen vanwege buitengewone natuurlijke omstandigheden doet zich een fout voor. De berekening van de
hoogte van de uitkering wijkt af van wet- en regelgeving op het beoordelingsaspect gemiddeld aantal arbeidsuren
(GAA). Dit knelpunt doet zich voor wanneer het door UWV berekende GAA afwijkt van het door de werkgever
opgegeven GAA.
Verbetermaatregel Buitengewone natuurlijke omstandigheden
Het proceshandboek wordt aangepast.
Herstelactie Buitengewone natuurlijke omstandigheden
In het viermaandenverslag 2022 rapporteren we of de aanpassing van het handboek tot een herstelactie met
terugwerkende kracht geleid heeft.
Onzekerheden
Het percentage onzekerheden is 4,4.
Tabel Belangrijkste onzekerheden WW
Foutsoort

Invloed percentage onzekerheden

Verwijtbare werkloosheid

2,7

Entree-eis (ketenbepaling)

0,7

Uitsluitingsgrond

0,5

Afgewezen aanvraag

0,4

Verwijtbaarheid ontslag
In 8 gevallen blijft onzekerheid bestaan over onder andere de verwijtbaarheid van het ontslag omdat de reden van het
ontslag ontbreekt of omdat de bij de cliënt opgevraagde informatie niet geleverd is.
Entree-eis
In 2 gevallen is er onzekerheid over het recht op een uitkering omdat er mogelijk sprake is van te veel
arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd achter elkaar (ketenbepaling). In deze gevallen is de bij de cliënt
opgevraagde informatie uiteindelijk niet verkregen.
Uitsluitingsgrond
In 2 gevallen is er onzekerheid over de uitsluitingsgrond. In het ene geval omdat de cliënt mogelijk in het buitenland
verblijft en in het andere geval is er onzekerheid over de wettelijke opzegtermijn en daardoor de ingangsdatum van het
recht. Ook in deze gevallen is de bij de cliënt opgevraagde informatie uiteindelijk niet verkregen.
Afgewezen aanvraag
In 1 geval is er onzekerheid over een afgewezen WW-aanvraag waarbij verwijtbaarheid in verband met ontslagname
niet kon worden vastgesteld omdat de cliënt de opgevraagde informatie niet heeft aangeleverd.
Sollicitatieplicht
De toetsing op naleving van de sollicitatieplicht voor WW en IOW is niet in de cijfers van deze wetten opgenomen. UWV
toetst of de uitkeringsgerechtigde heeft voldaan aan het voorgeschreven aantal sollicitatieverplichtingen, zoals

UWV jaarverslag 2021

83

voorgeschreven in het Besluit sollicitatieplicht werknemers WW en IOW In beginsel is de uitkeringsgerechtigde verplicht
om tenminste vier keer per vier weken een sollicitatie te verrichten en deze te melden.
Procesonderzoek verslagjaar 2021
UWV heeft in 2021, net als in voorgaande jaren, een kwalitatief onderzoek laten uitvoeren naar het controleproces van
de sollicitatietaak bij de WW. Hierbij is ook de opvolging van de bevindingen uit verslagjaar 2018/2019 onderzocht. (In
het verslagjaar 2020 is geen onderzoek uitgevoerd omdat UWV vanwege de coronacrisis vanaf 1 april 2020 tijdelijk niet
heeft gehandhaafd op het niet-nakomen van de sollicitatieplicht. Sinds 1 januari 2021 gebeurt dit wel weer.)
Onderzoeksresultaat
De conclusie luidt dat UWV de uitvoering van het proces sinds 1 januari 2021 in voldoende mate beheerst. De kwaliteit
van de sollicitaties wordt onder andere aan de hand van klantgesprekken door UWV getoetst.
Rechtmatigheidsrisico
Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat een rechtmatigheidsrisico resteert ten aanzien van het sinds
1 januari 2021 in gebruik genomen attenderingsbericht. Dit bericht ontvangt de uitkeringsgerechtigde bij de eerste keer
dat UWV constateert hij of zij geen of onvoldoende sollicitatieactiviteiten heeft doorgegeven. Deze werkwijze past niet
binnen de bestaande wet- en regelgeving maar wordt door het ministerie tijdelijk gedoogd, in afwachting van de
resultaten van het beoogde effectiviteitsonderzoek naar de sollicitatieplicht.
Uit het onderzoek naar de opvolging van de bevindingen uit verslagjaar 2018/2019 resteren twee
rechtmatigheidsrisico’s:
 Het handboek WW is nog niet aangepast op een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep die stelt dat het
plaatsen van een cv op een vacaturesite moet worden aangemerkt als een concrete sollicitatieactiviteit. In het
viermaandenverslag 2022 komen we hierop terug.
 Bij de afhandeling van de verantwoordingstaken in het kader van de toetsing van de sollicitatieplicht worden taken
mogelijk ten onrechte als ‘foutief aangemaakt’ geregistreerd. Het rechtmatigheidsrisico is nog aanwezig omdat niet
duidelijk is of dit taken zijn waarop ten onrechte niet gehandhaafd wordt. Wij komen hierop in de loop van 2022
terug.

Ziektewet
Het percentage financiële fouten bedraagt 2,1.
Tabel Belangrijkste financiële fouten Ziektewet
Foutsoort

Invloed percentage financiële fouten

Dagloonberekening

1,2

Inkomstenverrekening

0,7

Verzekeringsplicht

0,2

Dagloonberekening
Er zijn 18 fouten gemaakt die divers van aard zijn. Ze betreffen onder andere de afbakening van de referteperiode, het
socialeverzekeringsloon in de referteperiode, maximering van daglonen en het niet overnemen van het WW-dagloon bij
een ziekmelding vanuit de WW.
Inkomstenverrekening
Er zijn 8 fouten gemaakt. Daarbij zijn onder andere de door de werkgever opgegeven inkomsten niet verrekend met de
Ziektewet-uitkering, zijn bij heropening van een Ziektewet-uitkering de inkomsten vanuit gedeeltelijke werkzaamheden
niet gekort, en is de hoogte van de verrekening bij samenloop met meerdere Ziektewet-uitkeringen onjuist vastgesteld.
Verzekeringsplicht
Er is een Ziektewet-uitkering toegekend op basis van een no-riskpolis, terwijl er niet aan de voorwaarden hiervoor werd
voldaan omdat betrokkene geen WIA-uitkering had op het moment van de ziekmelding.

Toeslagenwet
Het percentage financiële fouten bedraagt 4,8.
Tabel Belangrijkste financiële fouten Toeslagenwet
Deelpopulatie

Invloed percentage financiële fouten

Toeslagenwet/WW

4,6

Toeslagenwet/Ziektewet

0,2

UWV jaarverslag 2021

84

Het wetcijfer voor de Toeslagenwet is een gewogen gemiddelde van de foutscores bij de wetten waarop de toeslag
wordt verstrekt. Er zijn meerdere fouten aangetroffen, waarvan 8 bij de Toeslagenwet WW en 1 bij de Toeslagenwet
Ziektewet. Bij de arbeidsongeschiktheidswetten en de IOW zijn geen fouten aangetroffen.
De voornaamste fout bij de Toeslagenwet WW doet zich voor bij de beoordeling van het recht op een toeslag. In
2 gevallen bestond er op basis van de hoogte van het gezinsinkomen met ingang van de eerste WW-dag geen recht op
een toeslag. Het aandeel van deze fout bedraagt 2,8 procentpunt in het totale foutpercentage voor de Toeslagenwet van
4,8. In 3 gevallen is de leefsituatie onjuist beoordeeld en in 2 gevallen (waarvan 1 voor de Toeslagenwet Ziektewet) zijn
de inkomsten onjuist berekend bij de vaststelling van de hoogte van de toeslag.
Er is 1 aanvraag voor de Toeslagenwet ten onrechte afgewezen op het beoordelingspunt leefvorm. De huisgenoot van
de aanvrager is een student en telt als zodanig voor de Toeslagenwet niet mee als een medebewoner van wie de
inkomsten moeten worden meegenomen in de berekening van de hoogte van de toeslag. De aanvrager had als
alleenstaande dus wel recht op een toeslag. Het aandeel van deze fout bedraagt 0,9 procentpunt in het totale
percentage financiële fouten voor de Toeslagenwet van 4,8.
Onzekerheden
Er is een onzekere afgewezen aanvraag voor de Toeslagenwet WW, waarbij niet kon worden vastgesteld of er sprake is
van een alleenstaande woningdeler omdat er geen informatie is ontvangen over de medebewoners. Het
onzekerheidspercentage voor de Toeslagenwet van 0,9 bestaat geheel uit deze onzekerheid.
UWV doet onderzoek naar de mogelijkheden om het risico op onterechte afwijzingen zo veel mogelijk te beperken. In
het viermaandenverslag geven wij de voortgang van dit onderzoek weer.

CRTV (exclusief terugwerkende kracht)
Het percentage financiële fouten bedraagt 1,6.
Tabel Belangrijkste financiële fouten Compensatieregeling transitievergoeding
Foutsoort

Invloed percentage financiële fouten

Hoogte compensatie

0,8

Afgewezen aanvraag

0,8

De CRTV regelt dat er sinds 1 april 2020 aan werkgevers compensatie wordt uitgekeerd van transitievergoedingen bij
ontslag vanwege langdurige arbeidsongeschiktheid (CRTV-LAO) en sinds 1 januari 2021bij ontslag vanwege een
bedrijfsbeëindiging als gevolg van pensionering of overlijden (CRTV-BE). De fouten die het percentage bepalen, hebben
volledig betrekking op de CRTV-LAO.
Hoogte uitkering
De fouten betreffen vooral de toepassing van onjuiste bedragen en/of percentages bij de berekening van het
gemiddelde bedrag aan loon per maand, looncomponenten die onterecht wel of niet worden meegenomen in de
berekening en additionele looncomponenten die bij verminderde loondoorbetalingsverplichting van de werkgever ten
onrechte niet zijn opgehoogd naar 100%. Daarnaast hebben de fouten betrekking op een onjuiste begindatum van de
arbeidsverhouding of een onjuist toegepaste eerste ziektedag (bij samengestelde ziekteperiodes).
Afgewezen aanvraag
In 1 geval is de aanvraag ten onrechte afgewezen omdat op basis van de beschikbare informatie het recht op
compensatie wel vastgesteld kon worden. Onderzoek naar deze bevinding en mogelijk herstel hiervan in de massa
vinden momenteel plaats. In het viermaandenverslag 2022 komen wij op dit punt terug.

Kaderwet SZW-subsidies
Het percentage financiële fouten bedraagt 21,6.
Tabel Belangrijkste financiële fouten Kaderwet SZW-subsidies
Foutsoort

Invloed percentage financiële fouten

Voorwaarden arrangement

15,2

Voorwaarden scholing (oude regeling)

2,1

Contractcategorie

2,1

Doelgroep

1,7

In 2020 bestond de massa voor de Kaderwet SZW-subsidies voor 70% uit de Tijdelijke Overbruggingsregeling voor
Flexibele Arbeidskrachten (TOFA) waarin geen financiële fouten en onzekerheden waren aangetroffen. Hierdoor had het
aandeel van een fout of onzekerheid in de Regeling tijdelijk scholingsbudget een lagere impact. Met het wegvallen van
TOFA is er geen dempend effect meer op de impact van de financiële fouten in de Kaderwet SZW-subsidies.

UWV jaarverslag 2021

85

Sinds 1 juli 2018 voert UWV de Regeling tijdelijk scholingsbudget UWV uit. Met het bijbehorende budget, dat wordt
toegekend op grond van de Kaderwet SZW-subsidies, koopt UWV scholingstrajecten in voor WW-gerechtigden met een
afstand tot de arbeidsmarkt. Met ingang van 1 januari 2021 is de regeling voor de duur van een jaar verlengd en
aangepast aan de huidige situatie op de arbeidsmarkt. Een belangrijke wijziging is dat scholing richting een kansrijk
beroep plaatsvindt, en niet langer richting een krapteberoep. UWV kan voor de doelgroep ook scholingstrajecten
inkopen als de scholing deel uitmaakt van een arrangement met een werkgever waarbij deze een concrete baan in het
vooruitzicht stelt. In dat geval kan UWV scholingskosten vergoeden boven het maximale bedrag uit de regeling.
De besteding van het budget heeft niet in alle gevallen conform de regeling plaatsgevonden. Er werden 12 financiële
fouten aangetroffen die leiden tot een foutpercentage van 21,6.
Voorwaarden arrangement
In 7 van de gecontroleerde gevallen werden ten onrechte scholingskosten vergoed in het kader van een arrangement
met een werkgever. In deze gevallen was er weliswaar sprake van een arrangement met een werkgever, maar voldeed
de voorgenomen arbeidsovereenkomst niet aan de voorwaarden die de regeling daaraan stelt voor wat betreft
ingangsdatum, minimale urenomvang en ondertekening van de overeenkomst.
Voorwaarden scholing (oude regeling)
In 1 geval is de cliënt – nog onder de oude Scholingsregeling van voor 1 januari 2021 – ten onrechte in aanmerking
gekomen voor een scholing richting een krapteberoep. Van een krapteberoep was echter geen sprake.
Contractcategorie
In 1 geval heeft de betaling aan de leverancier niet volgens de juiste contractcategorie plaatsgevonden. Hierdoor heeft
de leverancier op het desbetreffende factuurmoment een te lage vergoeding ontvangen.
Doelgroep
In 1 geval is de klant gestart als zzp’er. Omdat daarmee niet is voldaan aan de voorwaarden van een baanintentie, én er
geen sprake was van scholing richting een kansrijk beroep, is de betaling financieel niet als rechtmatig aan te merken.

Nieuwe regelingen
Op 26 maart 2021 is de Tijdelijke regeling aanvullende crisisdienstverlening COVID-19 in werking getreden. Het doel is
om mensen die als gevolg van de coronacrisis hun baan op of na 12 maart 2020 hebben verloren of dreigen te
verliezen, zo veel mogelijk van werk naar werk te begeleiden. Vanwege het geringe aantal ontvangen aanvragen
(slechts 2 gevallen tot en met september 2021) is ervoor gekozen om hierover gedurende het verslagjaar 2022 te
rapporteren.
De tolkvoorzieningen voor het werkdomein komen onder andere voort uit de Participatiewet. In verband met de geringe
omvang van het aantal aanvragen (in het verslagjaar 2021 zijn er 53 aanvragen ontvangen voor de Participatiewetdoelgroep) is ervoor gekozen om over de tolkvoorzieningen voor de Participatiewet kwantitatief te rapporteren vanaf het
verslagjaar 2022. Voor dit verslagjaar volstaan wij met een kwalitatief oordeel, zie hiervoor paragraaf 7.7 in deel 2 van
dit jaarverslag.

7.3. Verbetermaatregelen per wet
Op basis van de uitkomsten van het rechtmatigheidsonderzoek 2020 zijn in 2021 voor de WW, de Toeslagenwet, de
Ziektewet en de Kaderwet SZW-subsidies maatregelen genomen om het aantal rechtmatigheidsfouten terug te dringen.
In deze paragraaf geven we per wet de stand van zaken op deze verbetermaatregelen weer. Vervolgens vermelden we
de maatregelen die in 2022 worden genomen op basis van de uitkomsten van het rechtmatigheidsonderzoek 2021. We
doen dit ook voor de CRTV. De verbetermaatregelen voor de NOW zijn opgenomen in paragraaf 7.6.

Opvolging verbetermaatregelen WW 2021
De geconstateerde fouten vanuit verslagjaar 2020, die betrekking hebben op de handmatige beoordeling van een claimof continueringsbeslissing, zijn specifiek aan de orde gekomen in het leer- en ontwikkelprogramma ’Tijd voor
Vakmanschap’ en in de opleidingen. Er is extra aandacht gegeven aan de dagloonberekening met behulp van een
speciale module. Op 6 september 2021 is de klantapplicatie WW in gebruik genomen, waarmee verbeteringen zijn
doorgevoerd in de automatische vaststelling van het dagloon met behulp van de digitale WW-aanvraag. UWV verwacht
dat hierdoor meer daglonen automatisch kunnen worden vastgesteld, waardoor er meer uniformiteit zal zijn bij onder
andere het beoordelen van de verzekeringsplicht en de berekening van het garantiedagloon. UWV verwacht daarnaast
een positieve invloed op de rechtmatigheid. In het derde en vierde kwartaal van 2021 zijn er nieuwe verbeteringen
doorgevoerd in de dagloonberekening van gevallen waarbij sprake is van perioden van incidentele
inkomstenvermindering.

UWV jaarverslag 2021

86

De digitalisering van het aanvraagproces voor faillissementen gebeurt in een project dat doorloopt in 2022. Het
vooronderzoek naar de digitalisering van het aanvraagproces is inmiddels volledig afgerond. Het projectvoorstel is
geaccordeerd en het projectplan is in februari 2022 opgeleverd. De verwachting is dat de digitalisering van het
aanvraagproces voor faillissementen en aanpassingen in de dagloonberekening zullen bijdragen aan het verminderen
van fouten.
Verbetermaatregelen WW 2022
In 2022 doet UWV onderzoek naar de oorzaken van de gemaakte fouten op het aspect inkomstenverrekening, om vast
te stellen welke acties noodzakelijk zijn. Ten aanzien van de dagloonberekening onderzoekt UWV of automatisering van
afwijkende referteperioden bij voorgaande WW-uitkeringen en/of faillissementsuitkeringen mogelijk is. In het eerste
kwartaal van 2022 wordt de verbetering in de berekening van het garantiedagloon doorgevoerd.
Voor wat betreft de fout bij WW-uitkeringen vanwege buitengewone natuurlijke omstandigheden past UWV het
proceshandboek aan.
UWV verwacht voor de toetsing van de sollicitatieplicht dat de sollicitatiescan, die vanaf april 2022 fasegewijs wordt
geïmplementeerd, een positieve bijdrage gaat leveren aan de beoordeling van de kwaliteit en effectiviteit van de
sollicitaties.

Opvolging verbetermaatregelen Toeslagenwet 2021
In het leer- en ontwikkelprogramma Tijd voor Vakmanschap is aan de handmatige beoordelingen aandacht besteed. In
maart 2021 is een analyse uitgevoerd op de binnen de Toeslagenwet aangetroffen fouten bij het afwijzen van de
aanvraag. Uit deze analyse zijn diverse acties voortgekomen. Ten onrechte afgewezen Toeslagenwet-aanvragen worden
meegenomen in een kwaliteitsaanpak. Daarvoor zijn de kwaliteitslijnen in mei 2021 vastgesteld. De instructies zijn in
mei 2021 aangescherpt. In het vierde kwartaal van 2021 is een onderzoek gestart naar de mogelijkheden en de
wenselijkheid om aanvragen voor de Toeslagenwet volledig geautomatiseerd af te handelen.
Verbetermaatregelen Toeslagenwet 2022
Voorgenoemd onderzoek is in de afrondende fase. In het eerste kwartaal van 2022 wordt bekend in welke situaties een
aanvraag voor de Toeslagenwet geautomatiseerd afgehandeld kan worden. In 2022 wordt verder een opleidingsmodule
Toeslagenwet ontwikkeld om fouten terug te dringen. Naar aanleiding van de onterecht afgewezen aanvragen wordt
ingezet op het vergroten van het bewustzijn over het belang van kwaliteit en op aandacht voor het kwalitatief handelen
in relatie tot gedragskenmerken. In dit kader heeft UWV het belbeleid voor de WW en de werkinstructie voor de
Toeslagenwet verder aangescherpt. Vereenvoudiging van de Toeslagenwet is een van de beleidsthema’s van UWV.

Opvolging verbetermaatregelen Ziektewet 2021
In januari en februari 2021 is in Tijd voor Vakmanschap aandacht besteed aan het onderwerp dagloonberekening. UWV
gaat aanpassingen doorvoeren in de dagloonberekening, het verrekenen van verdiensten en de claimafhandeling. Dit
gebeurt in fasen, die tot in 2022 doorlopen. In de periode juni tot en met oktober 2021 zijn de duur van de uitkering én
de inkomstenverrekening aan de orde geweest in Tijd voor Vakmanschap. In september 2021 zijn de eerste
aanpassingen doorgevoerd, waarbij de dagloonberekening eerder in het proces wordt vastgesteld. Hierdoor worden er
meer daglonen automatisch vastgesteld en dat zorgt ervoor dat de kans op dagloonfouten aanzienlijk vermindert. De
verwachting is dat de effecten in 2022 zichtbaar zullen zijn. In december 2021 zijn aanpassingen doorgevoerd die de
verrekening van verdiensten beter ondersteunen.
Verbetermaatregelen Ziektewet 2022
In 2022 worden verdere ICT-aanpassingen gedaan op het automatiseren van het intake- en claimproces voor
eindedienstverbanders (eerste kwartaal van 2022) en op het proces van inkomstenverrekening (derde kwartaal
van 2022). Vanwege de toename van het aantal nieuwe, steeds complexere, uit te voeren regelingen, wordt in 2022
ingezet op differentiatie van het takenpakket van de uitkeringsdeskundige in aandachtsgebieden (modules), om zo de
regeldruk te verminderen en de kennis en kundigheid op niveau te houden. De verwachting is dat dit de kwaliteit en de
rechtmatigheid positief beïnvloedt. Daarnaast houdt UWV de kennis en kundigheid op niveau door thema’s te
behandelen in Tijd voor Vakmanschap. Het zoeken naar mogelijkheden om het uitvoeringsproces beter te ondersteunen
is een continu proces.

Opvolging verbetermaatregelen Kaderwet SZW-subsidies 2021
In de regeling Scholingsbudget UWV voor 2021 is opgenomen dat de adviseur werk op basis van diverse bronnen kan
beoordelen of er sprake is van een kansrijk beroep i plaats van een krapteberoep. UWV verwacht dat dit tot minder
bevindingen op dit aspect zal leiden.
De bevindingen op het aspect baanintentie worden bevestigd door het periodieke kwaliteitsonderzoek dat UWV in
mei 2021 heeft uitgevoerd. Bij scholingen die leiden tot een direct werkaanbod (een door werkgever afgegeven
baanintentie of -garantie) wordt in de dossiers vaak onvoldoende detailinformatie over de aard van het werkaanbod
geregistreerd. De baanintentie is daardoor niet altijd verifieerbaar. UWV zet in op verbetering van deze registratie.

UWV jaarverslag 2021

87

Hierbij is een rol weggelegd voor de adviseurs werk die als scholingsspecialist zijn aangewezen om goede benutting van
het Scholingsbudget WW te stimuleren en deskundigheid op alle aspecten van de inzet van scholing te bevorderen.
In de regeling voor 2021 staat expliciet verwoord dat de adviseur werk, naast de door UWV gepubliceerde lijst met
moeilijk vervulbare vacatures en het overzicht van kansrijke en minder kansrijke beroepen, ook andere bronnen kan
raadplegen om vast te stellen of er sprake is van een kansrijk beroep. Naar aanleiding van het kwaliteitsonderzoek heeft
UWV maatregelen getroffen om de registratie van de gegevens van baanintenties en baangaranties te verbeteren, door
medewerkers hierop beter aan te sturen.
Verbetermaatregelen Kaderwet SZW-subsidies 2022
Om de inzet van scholing te verbeteren heeft er vanaf april 2021 een uitgebreide analyse plaatsgevonden om de
knelpunten in het huidige proces te identificeren en zijn er oplossingsrichtingen opgesteld op het vlak van proces,
inkoopbeleid, rollen, taken en verantwoordelijkheden, en technologische ondersteuning. Op basis van deze analyse en
oplossingsrichtingen is in november 2021 gestart met het herijken van het inkoopkader en het nader analyseren en
herontwerpen van processen. Daarnaast is gestart met de werving van extra scholingsadviseurs. Hun rol is onder
andere om als kennispartner te fungeren en ondersteuning te bieden bij de inkoop van scholingstrajecten. Ook brengen
de scholingsadviseurs, met behulp van een methodisch afwegingskader, een arbeidsmarktgericht scholingsadvies uit
aan werkzoekenden. Hierbij wordt er gekeken naar het klantbeeld, de arbeidsmarkt, de scholingsmogelijkheden en de
financieringsmogelijkheden. Het herijkte inkoopkader, de verbeterde processen en de inzet van de scholingsadviseur
treden vanaf het tweede kwartaal van 2022 in werking.

Verbetermaatregelen Compensatieregeling transitievergoeding 2022 (exclusief terugwerkende
kracht)
Er zijn geen verbetermaatregelen aangekondigd.

7.4. Financiële fouten in voorgaande verslagjaren
In de op de wet SUWI gebaseerde regelgeving wordt een niet rechtmatig betaalde post gekoppeld aan een foutieve
beschikking in het verslagjaar of in voorgaande verslagjaren. Als de foutieve beschikking in het verslagjaar is
afgegeven, dan wordt de post als financiële fout van het verslagjaar aangemerkt. Wanneer de foutieve beschikking in
een voorgaand verslagjaar is afgegeven, dan wordt de post niet als financiële fout van het verslagjaar aangemerkt
tenzij de financiële fout herstelbaar is. Dit betekent dat niet-herstelbare oude financiële fouten niet meetellen bij de
bepaling van het rechtmatigheidspercentage.
Herstelbare oude financiële fouten worden niet meegenomen bij het bepalen van het rechtmatigheidspercentage indien
hiervoor een adequaat herstelplan wordt opgesteld en uitgevoerd. Bij de beoordeling van de herstelbaarheid van oude
financiële fouten spelen juridische - en doelmatigheidsoverwegingen een rol.

Herstelplannen verslagjaar 2021
Uit de analyse van de oude fouten die zijn voortgekomen uit het rechtmatigheidsonderzoek 2021 is een mogelijk
herstelplan naar voren gekomen bij de WIA op het aspect indexering per 1 januari 2014 én per 1 januari 2020.
Besluitvorming is aangehouden in afwachting van de uitkomst van het onderzoek naar de doelgroepselecties. In het
viermaandenverslag 2022 komen wij terug op de voortgang.

Herstelplannen voorgaande jaren
In onderstaande tabel is de voortgang van het herstelplan voor verslagjaar 2018 opgenomen.
Tabel Herstelplan verslagjaar 2018
Wet

Financiële fout buiten het verslagjaar 2019

WIA

Indexering 1 januari 2012

Het herstelplan is niet afdoende afgerond. Dezelfde oude fouten op dit aspect worden daarom – indien aangetroffen –
meegewogen in het percentage financiële fouten WIA. Voor het verslagjaar 2021 is, evenals voor de verslagjaren 2019
en 2020, geen fout aangetroffen die voor bijtelling in aanmerking komt.

UWV jaarverslag 2021

88

7.5. Compensatie transitievergoeding bij langdurige
arbeidsongeschiktheid met terugwerkende kracht
Op grond van artikel 2 van de Regeling compensatie transitievergoeding moet de werkgever uiterlijk binnen zes
maanden na een volledige betaling van de transitievergoeding een compensatie hiervoor aanvragen. Hierbij geldt één
uitzondering: UWV kan met terugwerkende kracht compensatie toekennen voor transitievergoedingen die tussen
1 juli 2015 en 1 april 2020 volledig zijn betaald. Voor deze gevallen moet de aanvraag zijn ingediend vóór
1 oktober 2020.
De resultaten voor de CRTV-LAO-met-terugwerkende-kracht hebben betrekking op de rapportageperiode 1 april 2020
tot en met 30 september 2021. Wij hebben 324 toekenningen (inclusief 25 afgewezen aanvragen) onderzocht.
Hieronder zijn per foutsoort het aantal aangetroffen gevallen weergegeven.
Het percentage financiële fouten bedraagt 5,0.
Tabel Belangrijkste financiële fouten CRTV-LAO-met-terugwerkende-kracht
Foutsoort

Invloed percentage financiële fouten

Entree-eis

2,3

Hoogte compensatie

1,7

Afgewezen aanvragen

0,5

Aanvraagformulier

0,5

De CRTV-LAO-met-terugwerkende-kracht is een afgebakende massa omdat de betaling van de transitievergoeding in
het verleden binnen een bepaalde periode heeft moeten plaatsvinden. Met de kennis van nu is teruggekeken naar oude
gevallen, waarbij de vraag aan de orde is welke looncomponenten toentertijd meegenomen hadden moeten worden.
Vanwege het complexe karakter van de regeling zijn in de beginfase onder andere fouten gemaakt ten aanzien van de
hoogte van de compensatie. Op basis van voortschrijdend inzicht zijn de procedures gedurende het proces hierop
aangepast. Het aandeel hiervan bedraagt 1,7 procentpunt in het totale foutpercentage van 5,0.
Entree-eis
In 3 gevallen heeft de werkgever opgezegd in de periode dat de werknemer wegens ziekte ongeschikt was voor het
verrichten van zijn arbeid. Hier is het opzegverbod van toepassing. In 2 gevallen is de aanvraag te laat ingediend, zodat
er geen recht op compensatie bestaat.
Hoogte compensatie
Er zijn diverse fouten geconstateerd, waarbij onder andere onjuiste bedragen en/of percentages zijn toegepast bij de
berekening van het gemiddelde bedrag aan loon per maand. Daarnaast zijn er looncomponenten onterecht wel of niet
meegenomen in de berekening. Ook zijn er fouten die betrekking hebben op een onjuiste begindatum van de
arbeidsverhouding en een onjuist toegepaste eerste ziektedag (bij samengestelde ziekteperiodes).
Fout: verhoogde opbouw bij 50-plussers
Als onderdeel van de foutsoort ‘hoogte compensatie’ is geconstateerd dat er niet is gecontroleerd op het minimumaantal
werknemers dat bij alle werkgevers met minimaal 25 werknemers als voorwaarde geldt voor de toepassing van de
verhoogde opbouw van de transitievergoeding bij 50-plussers. In 6 gevallen is de verhoogde opbouw voor 50-plussers
ten onrechte meegenomen in de berekening van de vergoeding.
Verbetermaatregel: verhoogde opbouw bij 50-plussers
Voor de toekomstige gevallen onderzoeken wij of de werkgever deel uitmaakte van een groep van maatschappijen en
hoeveel werknemers gemiddeld binnen de groep meegeteld moeten worden. Het proceshandboek wordt hierop
aangepast.
Herstel: verhoogde opbouw bij 50-plussers
Herstel met terugwerkende kracht wordt momenteel nader onderzocht. Hierop komen wij terug in het
viermaandenverslag 2022.
Afgewezen aanvragen
Er zijn in de gecontroleerde periode 3 aanvragen voor CRTV-LAO-met-terugwerkende-kracht onrechtmatig afgewezen.
De aanvraag is in alle 3 gevallen afgewezen omdat de werkgever de opgevraagde additionele informatie niet heeft
opgestuurd. De extra opgevraagde informatie was in deze specifieke gevallen niet noodzakelijk, de compensatie had
met de beschikbare gegevens vastgesteld kunnen worden. Onderzoek naar deze bevindingen en mogelijk herstel
hiervan in de massa vindt momenteel plaats. In het viermaandenverslag 2022 komen wij hierop terug.
Aanvraagformulier
In 2 gevallen is de ingangsdatum van de arbeidsverhouding onjuist opgegeven, in 1 geval is de werknemer overleden
vóór betaling van de transitievergoeding en in 1 geval is er geen sprake van een arbeidsovereenkomst maar van een

UWV jaarverslag 2021

89

leerovereenkomst.
Bijzondere fout: fraudegeval
In het UWV Jaarverslag 2020 is melding gemaakt van een fraudegeval bij de CRTV-LAO-met-terugwerkende-kracht. Het
gaat om een bedrag van in totaal € 1,8 miljoen; dit geval wordt als bijzondere fout aangemerkt.
Bijzondere fout: dubbele betalingen
In 1 geval is een dubbele betaling aan dezelfde werkgever geconstateerd. Op basis hiervan is onderzoek gedaan naar
mogelijk meer dubbele betalingen in de massa. Dit heeft vooralsnog geleid tot herstel van 6 gevallen waarin dubbel
werd betaald. Het onderzoek naar de volledigheid en juistheid van dit herstel is momenteel nog gaande. In het
viermaandenverslag 2022 komen wij hierop terug.
Onzekerheden
Het onzekerheidspercentage bedraagt 1,3. De onzekerheden hebben in 5 gevallen betrekking op het aspect
‘aanvraagformulier’ en ín 16 gevallen op het aspect ‘hoogte uitkering’. Voor beide aspecten gelden dezelfde soort
opmerkingen als bij de financiële fouten. Het aandeel onzekerheden op het aspect ’aanvraagformulier bedraagt 0,7 en
het aandeel ‘hoogte uitkering’ bedraagt 0,6.

Verbetermaatregelen CRTV-met-terugwerkende-kracht 2022
Verhoogde opbouw bij 50-plussers
In geval van een verhoogde opbouw van de transitievergoeding bij 50-plussers zijn voor de berekening ten minste
25 werknemers vereist. Dit aantal moet conform wet- en regelgeving worden beoordeeld. Vastgesteld is dat deze
beoordeling niet heeft plaatsgevonden. De verhoogde opbouw is afgeschaft per 1 januari 2020. De verwachting is dat
de verhoogde opbouw bij 50-plussers daarom in het kalenderjaar 2022 nauwelijks voorkomt. Voor de incidentele
gevallen dat daar wel sprake van is bij een bezwaar of beroep, zullen de CRTV-uitkeringsdeskundigen een toets doen op
het aantal werknemers.

7.6. NOW-subsidies
UWV voert sinds april 2020 de NOW-regelingen uit (zie hoofdstuk 1 in deel 1 en deel 2 van dit jaarverslag). Voor de
rechtmatigheid van de verstrekte- en vastgestelde NOW-subsidies gedurende het kalenderjaar 2021 hebben wij
onderzoek gedaan naar de voorschotverlening voor de NOW 3.2, de NOW 3.3, de NOW 4 en de NOW 5 en naar de
eindafrekeningen voor de NOW 1, de NOW 2 en de NOW 3.1 waarop in 2021 een beschikking is afgegeven.
Tabel Aantal toegekende NOW-aanvragen, bedragen en aantal steekproefgevallen
Vaststellingen NOW 2021

Aanvraagperiode

Voorschotten NOW 2021

Aantal
aanvragen

*Bedrag
(x miljoen)

Steekproefaantal

Aantal
aanvragen

**Bedrag
(x miljoen)

Steekproefaantal

NOW 1

98.509

€ 3.266

300

NOW 2

18.500

€ 432

300

NOW 3.1

9.882

€ 81

NOW 3.2

50
74.091

€ 1.849

150

NOW 3.3

37.801

€ 1.060

100

NOW 4

26.669

€ 804

52

NOW 5

19.637

€ 539

10

158.198

€ 4.252

312

Totaal

126.891

€ 3.779

650

*

NOW 1: het voorschotsaldo ad € 4.555 miljoen minus het bedrag aan te veel betaalde voorschotten ad € 1.289 miljoen levert een bedrag op
van in totaal € 3.266 miljoen aan in 2021 definitief vastgestelde subsidie voor de NOW 1.
NOW 2: het voorschotsaldo ad € 762 miljoen minus het bedrag aan te veel betaalde voorschotten ad € 330 miljoen levert een bedrag op van in
totaal € 432 miljoen aan in 2021 definitief vastgestelde subsidie voor de NOW 2.
NOW 3.1: het voorschotsaldo ad € 127 miljoen minus het bedrag aan te veel betaald voorschotten ad € 46 miljoen levert een bedrag op van in
totaal € 81 miljoen aan in 2021definitief vastgestelde subsidie voor de NOW 3.1.
** Het totaal aan uitbetaalde voorschotten voor de NOW in 2021 ad € 4.252 miljoen is exclusief intrekkingen en terugbetalingen.

Het totaalbedrag van de door ons gecontroleerde steekproefgevallen voor de voorschotten is € 1.046 miljoen en voor de
definitieve subsidieaanvragen € 103 miljoen.

Afbakening
Bij het ontwerp van de regeling in maart 2020 is het risico geïdentificeerd dat het binnen het ontworpen aanvraagproces
niet mogelijk is de identiteit van de aanvrager van de NOW-subsidie vast te stellen. Dit risico is op 30 maart 2020 met
het ministerie van SZW afgestemd. Er zijn wel mitigerende maatregelen genomen; de belangrijkste daarvan is de

UWV jaarverslag 2021

90

validatie van het bankrekeningnummer van de aanvrager. Bevindingen in onze controle ten aanzien van de
ondertekening van aanvragen voor een voorschot of definitieve vaststelling van de subsidie maken geen deel uit van
deze rapportage, omdat het om een geïdentificeerd en vastgesteld risico gaat.

Resultaten voorschotverlening NOW 2021
In het kalenderjaar 2021 werd voor een bedrag van € 4,25 miljard aan voorschotten NOW verstrekt. In onze controle
van 312 voorschotgevallen werden geen onrechtmatigheden aangetroffen.

Resultaten definitieve subsidievaststelling NOW 2021
In onderstaande tabel geven wij een totaaloverzicht van het aantal geconstateerde issues, met een weging van het
issue.
Totaaloverzicht bevindingen definitieve subsidievaststellingen NOW 2021
Foutsoort

Aantal

Weging

Berekening hoogte subsidie

1

Financiële onrechtmatigheid

Handtekening van deskundige derde of accountant ontbreekt

19

Financieel onzeker

Juistheid soort accountantsverklaring

4

Financieel onzeker

Verklaring ontbreekt

2

Financieel onzeker

Onjuiste waarmerking van bijlage of inlegvel of waarmerking
ontbreekt op een of meer pagina’s

37

Niet-financiële onrechtmatigheid

Gewaarmerkt formulier ontbreekt bij de verklaring

29

Niet-financiële onrechtmatigheid

Onvolledig template accounanatsverklaring NOW 2 (artikel 17)

13

Niet-financiële onrechtmatigheid

Overige bevindingen

3

Niet-financiële onrechtmatigheid

Totaal

108

In het steekproefonderzoek van in totaal 650 definitieve subsidievaststellingen zijn 1 financiële fout en 25 onzekerheden
aangetroffen. Ook hebben we een aantal formele bevindingen gedaan van niet-financiële aard. Hieronder lichten we de
belangrijkste issues nader toe.
Berekening hoogte subsidie (financiële fout)
In 1 geval is de loonsom niet juist berekend. Het ging hier om een handmatige berekening in verband met een
verschuiving van het peilmoment. Hierdoor is de uiteindelijke definitieve subsidie te hoog vastgesteld en de
terugvordering € 137 te laag.
Handtekening deskundige/accountant ontbreekt (onzekerheden)
In 19 gevallen ontbreekt de handtekening van de deskundige of accountant bij de verklaring. Hiervan hebben er
16 betrekking op een accountantsverklaring en 3 op een derdenverklaring. Hierdoor kon UWV de juistheid van het
accountantsproduct niet vaststellen op het moment van de beschikkingsaanvraag en is de uitkomst qua rechtmatigheid
als onzeker aan te merken.
Juistheid gehanteerd soort verklaring (onzekerheden)
In 1 geval werd niet de juiste soort verklaring meegestuurd bij de aanvraag. Deze bevinding is inherent aan de opzet
van de regeling en de inrichting van het vaststellingsproces. Het exacte subsidiebedrag is niet op voorhand te bepalen,
UWV berekent het definitieve subsidiebedrag aan de hand van het door de werkgever opgegeven omzetverlies en de
loonsomgegevens uit de polisadministratie. Voordat de beschikking wordt afgegeven, vindt er een controle plaats door
de afdeling Uitvoering van Beleid (UvB) van het ministerie van SZW. Door de opzet van de regeling en de inrichting van
het vaststellingsproces zijn op het moment van de vaststellingsaanvraag het verwachte subsidiebedrag en daarmee de
benodigde verklaring niet exact vast te stellen. Na controle door UVB en op het moment van de definitieve vaststelling
door UWV kunnen grenzen alsnog worden overschreden op basis van de werkelijke loonsomgegevens. Dit is bij de start
van de regeling als risico onderkend; dit risico is afgestemd met en geaccepteerd door het ministerie van SZW.
In 1 geval is een deskundige derdenverklaring verstrekt terwijl conform de regeling een samenstellingsverklaring werd
verlangd. In 3 gevallen bij de NOW 2 is geconstateerd dat een samenstellingsverklaring is aangeleverd, terwijl er op
basis van de opgave van de aanvrager sprake was van controleplicht en dus een assurancerapport met beperkte mate
van zekerheid vereist was. Doordat informatie over de controleplicht ontbrak, kon UWV de juistheid van het
accountantsproduct niet vaststellen op het moment van de indiening van de aanvraag tot definitieve vaststelling en is
de uitkomst qua rechtmatigheid als onzeker aan te merken. Door het gebruik van de ‘lichtere’ verklaring wordt immers
niet aan alle verplichtingen conform de NOW-regeling voldaan.
Verklaring ontbreekt (onzekerheden)
In 2 gevallen ontbreekt de vereiste derdenverklaring. In deze gevallen was het voorschot lager dan € 20.000
vastgesteld en de definitieve subsidie uiteindelijk hoger dan € 25.000. Daarom moest een derdenverklaring worden
bijgevoegd bij de subsidieaanvraag. Deze gevallen zijn aangemerkt als onzekerheden.

UWV jaarverslag 2021

91

Onjuiste waarmerking bijlage of inlegvel of waarmerking ontbreekt op een of meer pagina’s
In 37 gevallen is de bijlage of het inlegvel bij de verklaring door de aanvrager gewaarmerkt in plaats van door de
deskundige of accountant, of de waarmerking ontbreekt op een of meerdere pagina’s. Dit leidt tot een formele
bevinding in deze dossiers.
Ontbreken van een gewaarmerkt formulier bij de verklaring
Bij 29 steekproefgevallen bleek dat er in het dossier geen gewaarmerkt formulier – in de vorm van een aparte bijlage of
inlegvel, of van een waarmerking van het aanvraagformulier zelf – aanwezig was. Dit is op grond van de NOW wel een
vereiste voor de gevallen waarbij een accountants- of derdenverklaring moet worden aangeleverd. Het ging hierbij in
20 gevallen om een derdenverklaring en in 9 om een accountantsverklaring. Deze fouten hebben wij als formeel
aangemerkt, omdat de opgave van financiële gegevens voor de vaststelling is beoordeeld aan de hand van het
accountantsproduct en/of de vaststellingsaanvraag.
Onvolledig template accountantsverklaring NOW 2 (artikel 17)
Sinds de NOW 2 moet de accountant in zijn verklaring aangeven dat is voldaan aan artikel 17. Dit artikel behandelt
onder andere de verplichting van de werkgever om geen dividenden en bonussen over 2020 uit te keren c.q. eigen
aandelen in te kopen. Bij de openstelling per 15 maart 2021 van het loket voor de aanvraag van de definitieve
subsidievaststelling voor de NOW 2 heeft UWV echter een template voor de accountantsverklaring beschikbaar gesteld
waarin deze passage over artikel 17 niet was opgenomen. Deze omissie is op 3 mei 2021 hersteld met een nieuw,
volledig template. In de controle is bij 13 steekproefgevallen gebleken dat bij aanvragen niet het juiste template van de
accountantsverklaring is meegestuurd bij de aanvraag. Wij hebben deze fouten als formeel aangemerkt.

NOW in 2022
De NOW is als regeling in een hoog tempo ontwikkeld. De keten die de verwerking van de aanvragen organiseert is in
minimaal eenzelfde tempo (door)ontwikkeld. De bevindingen van rechtmatigheid weerspiegelen dit. In 2022 hebben we
voor het eerst een volledige aanvraagcyclus voor de NOW doorlopen, namelijk de aanvraag van een voorschot, de
definitieve vaststelling en de ambtshalve nihilstelling (inclusief herstel naar bezwaar) voor de NOW 1. Het
programmateam NOW heeft voor 2022 de volgende speerpunten benoemd:
 We zetten in op eHerkenning om de identiteit van de aanvrager vast te stellen. (We zijn hiermee gestart in
oktober 2021.).
 We gebruiken feedback van werkgevers, UVB en UWV-medewerkers om het aanvraagproces doorlopend te
verbeteren. Het gaat dan bijvoorbeeld om het samenvoegen van de formats die accountants en derden dienen te
gebruiken, het doorlopend aanscherpen van de werkprocessen bij UWV en bij de afdeling UVB van het ministerie
van SZW en het aan het aanvraagformulier toevoegen van vragen over de controleplicht en over de gecombineerde
opdracht van de werkgever aan zijn accountant om voor meerdere NOW-aanvraagperiodes een
accountantsverklaring af te geven.
 We ondersteunen de uitvoering bij het optimaliseren en standaardiseren van (nieuwe) procedures en bij het
minimaliseren van handmatige procedures zoals handmatige betalingen vanuit de NOW-keten. In 2022 zal met
name de vraag om herziening na beslissing belangrijker worden. Dit is een gevolg van toezeggingen in brief van de
minister van SZW aan de Tweede Kamer van 26 januari 2022, nieuwe inzichten die zich voordoen bij accountants en
werkgevers, en de steeds groter wordende samenloop tussen regelingen.
 We gaan met process mining en geavanceerde data-analyse de keten van de uitvoering (van aanvragen tot en met
vordering en betalingsregeling) blijvend monitoren en grijpen in waar nodig. Belangrijk hierbij zijn
conformiteitscontroles en lijstwerk. Dit zijn controles op afwijkende patronen in de afhandeling per NOW-regeling per
loonheffingsnummer, bijvoorbeeld om te controleren of de juiste briefsoort wordt gebruikt bij de juiste beslissing, of
we afhandeltermijnen blijven halen en of beslissingen op bezwaar uiteindelijk leiden tot een ander besluit in de
keten. In 2022 voeren we een nadere analyse uit om beter te kunnen signaleren of de juiste verklaring aanwezig is,
ook bij aanvragen voor de NOW 1, de NOW 2 en de NOW 3.1 waarbij de onderneming deel uitmaakt van een
concern.

7.7. Tolkvoorzieningen Participatiewet
Met ingang van 1 juli 2019 zijn alle tolkvoorzieningen voor mensen met een auditieve beperking centraal ondergebracht
bij één loket binnen UWV. Tolkvoorzieningen voor de doelgroep voor de Participatiewet worden apart verantwoord,
omdat UWV niet belast is met de algehele uitvoering van deze wet. UWV kent de tolkvoorziening Participatiewet toe
indien duidelijk is dat onder andere aan de doelgroeptoets voor de Participatiewet is voldaan.
UWV heeft een kwalitatief vooronderzoek naar de tolkvoorzieningen voor de Participatiewet uitgevoerd. Daarbij konden
op basis van de aanwezige dossier- en systeeminformatie in 26 van de onderzochte 30 gevallen de doelgroep en de
tolkuren met onvoldoende zekerheid worden vastgesteld. In het proces is nog niet afdoende vastgesteld wie
verantwoordelijk is voor de toets op arbeidsinschakeling, het uitvoeren van de doelgroeptoets voor de Participatiewet en
de vastlegging hiervan in de systemen. UWV voert hierover overleg met de betrokken partijen om deze vragen te
kunnen beantwoorden. De verwachting is dat we hierop in de loop van 2022 kunnen terugkomen.

UWV jaarverslag 2021

92

7.8. Rechtmatigheid uitvoeringskosten
UWV werkt met publieke middelen. We vinden het uitermate belangrijk dat die middelen rechtmatig worden besteed.
UWV hanteert de regels van de Aanbestedingswet 2012. We werken er voortdurend aan om de bestaande
onrechtmatigheid op te heffen. We onderzoeken per situatie de oorzaken ervan, zodat wij adequate maatregelen
kunnen treffen.
 We toetsen de rechtmatigheid van contracten. Deze kunnen alleen met expliciete toestemming van de raad van
bestuur zonder aanbesteding worden verlengd of afgesloten. De raad van bestuur verleent alleen toestemming als
afwijking van de wettelijke regels noodzakelijk is voor een ongestoorde dienstverlening aan onze cliënten,
werkgevers en zakelijke afnemers. Soms levert een te strikte keuze voor rechtmatigheid forse risico’s op, in
financieel opzicht en/of voor de continuïteit van onze dienstverlening. Dan besluit UWV om geen nieuwe
aanbesteding te starten, of om daar langer de tijd voor te nemen om zo een zorgvuldige overgang naar een nieuwe
leverancier te borgen.
 We toetsen de rechtmatigheid van uitgaven en externe inhuur.
De totale onrechtmatigheid binnen de uitvoeringskosten komt voor 2021 uit op € 31,4 miljoen (contracten
€ 18,2 miljoen, uitgaven € 1,6 miljoen en externe inleen € 11,6 miljoen). In 2020 was dat € 76,6 miljoen. De daling
komt vooral doordat we de toetsingscriteria voor het beoordelen van de onrechtmatigheid sinds 2021 op een andere,
meer nauwkeurige wijze hanteren.

UWV jaarverslag 2021

93

Hoofdstuk 8, deel 2

UWV jaarverslag 2021

94

8. Governance
In dit hoofdstuk vermelden we de samenstelling van de raad van bestuur en gaan we in op de rol van de verschillende
advies- en controleorganen.

8.1. Raad van bestuur
De leden van de raad van bestuur worden benoemd door de minister van SZW, telkens voor een periode van vijf jaar.
In 2021 had de raad de volgende samenstelling, met vermelding van de nevenfuncties gedurende 2021:
De heer M.R.P.M. (Maarten) Camps (1964), benoemd als voorzitter van de raad per 1 september 2020 voor een
periode van vijf jaar:
 lid van raad van toezicht JINC
 lid Raad van Advies Air Support Command
 lid Raad van Advies van Stichting instituut Gak (q.q.)
Mevrouw N. (Nathalie) van Berkel (1982), benoemd per 1 september 2019 voor een periode van vijf jaar:
 lid raad van toezicht van de Aloysius Stichting
 lid van de raad van toezicht van de Boekmanstichting
Mevrouw J.H. (Janet) Helder (1961), benoemd per 1 oktober 2019 voor een periode van twee jaar, lid tot
1 september 2021.
Mevrouw J.K. (Johanna) Hirscher (1982), benoemd per 1 december 2021 voor een periode van vijf maanden, ter
vervanging van mevrouw van Berkel die met zwangerschapsverlof is.
De heer G.B.F. (Guus) van Weelden (1959), benoemd per 1 september 2018 voor een periode van vijf jaar:
 bestuurslid Stichting Epilepsia
 lid Raad van Advies Nederlandse Vereniging van Arbeidsdeskundigen NVvA (q.q.)
 lid Raad van Advies Nederlandse Vereniging van Arbeids- en bedrijfsgeneeskunde NVAB (q.q.)

8.2. Advies- en controleorganen UWV
UWV heeft geen raad van toezicht of raad van advies. UWV kent wel een aantal advies- en controleorganen: het Audit
Advies Commissie, de medezeggenschapsorganen, de interne accountantsdienst en een externe accountant.

Audit Advies Commissie
De raad van bestuur wordt ondersteund door een vaste commissie. Deze Audit Advies Commissie heeft een
toezichthoudende en een adviserende rol. Van de Audit Advies Commissie wordt een kritische en onafhankelijke blik
gevraagd op de bedrijfsprocessen, het risicomanagement en de informatiestromen van UWV. Wanneer daarvoor
aanleiding is, worden adviezen schriftelijk door de commissie uitgewerkt. UWV weegt de adviezen van de Audit Advies
Commissie mee in zijn interne besluitvorming. De Audit Advies Commissie evalueert jaarlijks haar rol en de invulling
daarvan in het afgelopen jaar.
Samenstelling van de Audit Advies Commissie UWV
De Audit Advies Commissie bestaat uit externe deskundigen met brede ervaring. Dit waren in 2021 de heer J. van der
Vlist (voorzitter), mevrouw M.C.C. Bekker, mevrouw A.C.W. Sneller, de heer F.J. van der Ent en de heer J.H. Ouwehand.
Deze laatste heeft ook zitting in het Audit Committee SZW en vormt hiermee de verbindende schakel tussen beide
organen. De voorzitter heeft periodiek overleg met de plaatsvervangend secretaris-generaal van het ministerie van
SZW, die in het besturingsmodel de rol van eigenaar van UWV vervult. De voorzitter van de raad van bestuur en de
directeuren van de bedrijfsonderdelen Accountantsdienst en Financieel Economische Zaken wonen de bijeenkomsten
van de Audit Advies Commissie bij.

UWV jaarverslag 2021

95

Vergoeding Audit Advies Commissie
Voor de vergoeding van de voorzitter en de leden van de Audit Advies Commissie volgt UWV de regels van de Wet
normering topinkomens (WNT), de Wet vergoedingen adviescolleges en commissies en het Besluit vergoedingen
adviescolleges en commissies.
Bijeenkomsten 2021
De Audit Advies Commissie heeft naast de jaarlijkse evaluatiebijeenkomst in 2021 acht keer vergaderd. In de
bijeenkomsten is onder andere het UWV Jaarverslag 2020 besproken met de daarbij behorende managementletter.
Tegelijkertijd is er vooruitgekeken naar het Jaarplan UWV 2022, het UWV Informatieplan en het Auditplan 2022. Naast
deze reguliere onderwerpen is in overleg aan verschillende specifieke thema’s aandacht geschonken. Zo zijn de UWV
Strategie 2021–2025 en het daarbij ondersteunende en vernieuwde besturingsmodel uitgebreid besproken. Ook de
thema’s IB&P-governance, het ethisch kompas en integriteit zijn onderwerp van gesprek geweest in de vergaderingen.
Verder zijn de onrechtmatige verlengingen van contracten en de agenda van de toekomst van de divisie Sociaal
Medische Zaken uitvoerig besproken. Tot slot is in de vergaderingen in 2021 specifiek aandacht besteed aan de effecten
van de coronacrisis op de dienstverlening van UWV en aan het versterken van risicomanagement.
Bevindingen
2021 was een jaar waarin UWV opnieuw diverse NOW-regelingen heeft uitgevoerd. Daarnaast heeft UWV verbeteringen
doorgevoerd op het vlak van (strategisch) risicomanagement en heeft de raad van bestuur een ambitieuze strategische
agenda voor de periode 2021-2025 vastgesteld waarvan de Audit Advies Commissie de richting onderschrijft. Er gaat
naar de mening van de Audit Advies Commissie veel goed bij UWV. Zorgen zijn er over de omvang en maakbaarheid
van het UWV Informatieplan en de achterstanden bij het bedrijfsonderdeel Sociaal Medische Zaken. Naast de
vernieuwing gericht op klantreizen en meer maatwerk in de dienstverlening vergen deze thema’s de aandacht om via
vernieuwing de basis beter op orde te brengen.
De voorzitter van de Audit Advies Commissie onderhoudt een transparante relatie met de plaatsvervangend secretarisgeneraal van het ministerie van SZW en ervaart een verbeterde professionele relatie tussen UWV en SZW.
In het voorjaar van 2021 heeft de Audit Advies Commissie, samen met de raad van bestuur, de werking van de Audit
Advies Commissie geëvalueerd. Een belangrijke uitkomst van de evaluatie was dat het verschil tussen de toezichtrol en
de adviesrol onvoldoende scherp werd toegepast bij de bespreking van thema’s. Bij de agendering van de verschillende
thema’s is dit onderscheid nadien verduidelijkt. Dit heeft er onder meer toe geleid dat de raad van bestuur bij
adviesthema’s, zoals de meerjarenstrategie en het besturingsmodel, dilemma’s agendeerde waarover in een open
dialoog met de Audit Advies Commissie van gedachten is gewisseld. Op andere thema’s als risicomanagement,
compliance en vraagstukken rond ICT lag het accent meer op de toezichtrol en op een informatieplicht van de raad van
bestuur aan de Audit Advies Commissie. Deze werkwijze heeft geleid tot een effectiever samenspel.

Intern en openbaar accountant
UWV beschikt over een interne accountantsdienst die onafhankelijk is gepositioneerd en rechtstreeks ressorteert onder
de raad van bestuur. De Accountantsdienst beoordeelt de interne beheersmaatregelen en de bedrijfsvoering van UWV,
inclusief de rechtmatigheid van het handelen van de organisatie. De Accountantsdienst legt de resultaten van de
onderzoeken voor aan het verantwoordelijke management en aan de raad van bestuur. Ieder kwartaal maakt de
Accountantsdienst een samenvattende rapportage voor de raad van bestuur over de interne audits en de wettelijke en
overige verplichte controles. De Accountantsdienst controleert voor de minister van SZW de jaarrekening van UWV en
geeft hierbij een controleverklaring af. Ook geeft de Accountantsdienst een verklaring van getrouwheid af bij de
verantwoording over de gegevensverwerking en de gegevensuitwisseling via de gemeenschappelijke elektronische
voorzieningen SUWI.
De Accountantsdienst verricht zijn werkzaamheden conform de vereisten vanuit de beroepsorganisaties (NBA, NOREA,
IIA). Dit wordt periodiek getoetst via de Kwaliteitstoets Overheidsauditors. Daarnaast verricht de Auditdienst Rijk een
periodieke review conform het toezichtbeleid van SZW.
PricewaterhouseCoopers geeft als openbaar accountant van UWV een verklaring inzake de getrouwheid af bij de
jaarrekening in de publieksversie van het jaarverslag. Naar aanleiding van de controle van de jaarrekening brengt de
openbaar accountant een accountantsverslag met de relevante bevindingen uit aan de raad van bestuur van UWV.

Medezeggenschap
De ondernemingsraad houdt zich bezig met de beleidsmatige en strategische koers van UWV en spreekt met de raad
van bestuur over de manier waarop politieke besluiten en maatschappelijke ontwikkelingen worden opgepakt. In die
hoedanigheid heeft de ondernemingsraad input geleverd voor de herijking van de strategie en het
dienstverleningsconcept van UWV voor de komende jaren. De relatie tussen bestuurder en de ondernemingsraad is
gebaseerd op goede, transparante en nauwe samenwerking. De ondernemingsraad krijgt de informatie en de
documenten die de raad nodig heeft om zijn taken juist, tijdig en correct te kunnen uitvoeren. Minimaal een keer per
maand vindt het formele overleg plaats tussen ondernemingsraad en bestuurder. Tussentijds vindt over verschillende
thema’s overleg plaats. Datzelfde geldt voor het overleg dat onderdeelscommissies hebben met de divisiedirecteuren.
Bestuurder en ondernemingsraad zijn samen begonnen om via het dialoogmodel toekomstige advies- en

UWV jaarverslag 2021

96

instemmingstrajecten een andere vorm te geven. Daarbij wordt gestreefd naar een interactievere samenwerking
waarbij de ondernemingsraad in een vroegtijdig stadium wordt betrokken bij de beoogde besluitvorming.
Vanwege de coronacrisis zijn de ontwikkelingen rond thuiswerken, met de effecten daarvan op de medewerkers,
onderwerp van gesprek. Daarnaast is in 2021 veel tijd besteed aan twee grote onderwerpen: de ICT-professionalisering
en de herinrichting van de Ziektewet-arbodienstverlening. Met de ICT-professionalisering wil UWV een efficiënte,
effectieve en wendbare ICT-organisatie realiseren. De overstap naar de nieuwe organisatie is per 1 januari 2022
gemaakt. Verschillende inhoudelijke onderwerpen die hierbij spelen zijn de komende periode nog onderwerp van
gesprek. In 2019 heeft UWV een nieuwe werkwijze in gebruik genomen voor de Ziektewet-arbodienstverlening. In 2021
is nader onderzoek gedaan naar het gekozen model en de uitwerking daarvan; dit onderzoek loopt door in 2022.
In 2021 heeft de ondernemingsraad ingestemd met de introductie van interne vertrouwenspersonen (zie ook deel 1 van
dit jaarverslag, paragraaf 5.1, onder het kopje Houding). Daarnaast is met de ondernemingsraad overeenstemming
bereikt over de inzet van de arbodienstverlening op basis van het eigen regiemodel. Daarbij zijn leidinggevende en
medewerker gezamenlijk verantwoordelijk voor het verzuim; de bedrijfsarts fungeert als adviseur voor beiden. De
ondernemingsraad is ook betrokken bij de totstandkoming van de privacyverklaring, de opvolger van de privacyregeling
personeelsgegevens. De gesprekken over de toepassing van screening binnen UWV zijn nog gaande.

Organisatie UWV
De UWV-organisatie is opgebouwd uit verschillende divisies, lijn- en stafdirectoraten. Divisies zijn onder andere
Werkbedrijf, Uitkeren en Sociaal Medische Zaken. De divisie Werkbedrijf houdt zich bezig met arbeidsbemiddeling en reintegratie. De divisie Uitkeren zorgt ervoor dat uitkeringsgerechtigden hun uitkering ontvangen. Daarnaast is Uitkeren
verantwoordelijk voor een inkomende geldstroom via invorderingen van boetes, rentevorderingen, onterecht uitbetaalde
uitkeringen, beslag op derden en verhaal bij faillissementen. De divisie Sociaal Medische Zaken beoordeelt tot welke
werkzaamheden iemand nog wél in staat is, rekening houdend met de specifieke mogelijkheden en situatie van de
cliënt.
Besluitvorming vindt op verschillende niveaus plaats. Op het hoogste niveau stelt de raad van bestuur de missie,
ambities, strategie en waarden en normen van UWV vast. Daarnaast nemen de leden van de raad van bestuur besluiten
binnen de centrale kaders van de bedrijfsvoering en over alle onderwerpen die voor een klantvriendelijke, doelmatige
en rechtmatige uitvoering van de socialeverzekeringswetten noodzakelijk zijn. De raad van bestuur legt over de
prestaties van UWV verantwoording af aan de minister van SZW. De samenstelling van de raad van bestuur is
opgenomen in paragraaf 8.1.

8.3. Maatschappelijk verantwoord ondernemen
We geven breed invulling aan het thema maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo). Dit doen we vanuit onze rol
van zowel dienstverlener als werkgever en opdrachtgever. Ons mvo-beleid is verbonden aan de Sustainable
Development Goals, de zeventien wereldwijde duurzaamheidsdoelen van de Verenigde Naties. Deze doelen moeten een
einde aan armoede, ongelijkheid en klimaatverandering dichterbij brengen. UWV geeft hieraan invulling aan de hand
van drie mvo-pijlers mens, milieu en maatschappij.

Mens
We willen als organisatie een afspiegeling vormen van de samenleving. We blijven ons daarom inzetten voor een groter
aandeel vrouwen en collega’s met een migratieachtergrond in ons midden- en topmanagement en voor duurzame
inclusieve arbeidsplaatsen in het kader van de banenafspraak. Meer informatie hierover staat in paragraaf 5.1, onder
het kopje Steeds meer diversiteit en inclusiviteit. Fitte, vitale en gelukkige medewerkers zijn essentieel voor het
realiseren van onze doelstellingen. We ondersteunen onze medewerkers daarom met vitaliteitstips, diverse webinars en
workshops, en dagen hen uit om gezond te leven. In september 2021 organiseerden we voor de vierde keer de Week
van vitaliteit en werkgeluk. In 2021 hebben we diverse activiteiten ondernomen rond de thema’s gelijkheid, diversiteit
en inclusiviteit. Dat deden we bijvoorbeeld in maart ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag, in mei op de
Internationale dag van de Culturele Diversiteit en in oktober op Diversity Day en op Coming Out Day. Sinds maart 2020
werken we voornamelijk thuis. We bieden onze medewerkers de mogelijkheid om zich te laten adviseren over de
inrichting van hun thuiswerkplek. Ze kunnen ook een thuiswerkbox aanvragen met middelen om de thuiswerkplek goed
in te richten.
We willen sociale waarde voor de samenleving creëren en zetten ons actief in om de arbeidskansen te vergroten van
groepen die een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Dat doen we niet alleen als werkgever maar ook als
opdrachtgever. Sinds 2019 is ons beleid dat bij alle Europese aanbestedingen 5% van de opdrachtwaarde wordt ingezet
voor social return. Leveranciers kunnen hier invulling aan geven door bijvoorbeeld zelf mensen met een afstand tot de
arbeidsmarkt in dienst te nemen, compensatieorders te plaatsen bij sociale ondernemingen en/of maatschappelijke
organisaties te ondersteunen met specifieke kennis of faciliteiten. In 2021 is social return in 14 contracten toegepast,
sinds 2019 gebeurde het in 33 contracten. Deze contracten vertegenwoordigen een totale socialreturnverplichting van
€ 6,6 miljoen.

UWV jaarverslag 2021

97

Milieu
De negatieve gevolgen voor milieu en klimaat als gevolg van onze bedrijfsactiviteiten willen we als organisatie tot een
minimum beperken. Dat doen we door toe te werken naar een klimaatneutrale en circulaire bedrijfsvoering. In 2030 wil
UWV klimaatneutraal zijn op alle gebieden waar we als organisatie directe invloed op hebben. In de roadmap
klimaatneutraliteit 2030 zijn verschillende maatregelen opgenomen die moeten leiden tot een verdere verduurzaming
van huisvesting en zakelijk verkeer (dienstreizen en vliegreizen). In november 2021 hebben we een aantal
tussendoelstellingen geformuleerd om het aantal dienstreizen met eigen vervoer en vliegreizen fors te beperken en om
het papierverbruik verder te reduceren. Ten opzichte van 2017 (peiljaar) laat de footprint een daling zien van 58%
in 2020, oplopend naar 62% in 2021. De forse daling in CO2-uitstoot is voornamelijk te danken aan inkoop van 100%
groene elektriciteit van Nederlandse oorsprong (elektriciteit) en groen gas (biogas) voor de panden waar UWV
hoofdhuurder is. Daarnaast wordt een deel grijs gas gecompenseerd van panden waar UWV medehuurder is. Ook in
deze panden wordt wel voor een groot deel gebruikgemaakt van groene energie (elektriciteit, brandstof en warmte).
We stimuleren onze medewerkers met het openbaar vervoer te reizen, we stellen bedrijfsfietsen en e-bikes beschikbaar
en we kennen een goede fietsregeling. Ook in 2021 werkten we vanwege de coronacrisis grotendeels thuis, met als
effect dat er net als in 2020 minder werd gereisd. Dat gold voor zowel dienstreizen als woon-werkverkeer. De
CO2-uitstoot als gevolg van dienstreizen nam in 2021 af met 7,4%. Momenteel hebben we 70 elektrische auto’s in het
wagenpark. Dit is 15% van het totale wagenpark, dat 460 auto’s omvat. De doelstelling is om uiterlijk in 2028 een
volledig emissievrij wagenpark te hebben. Als gevolg van het thuiswerken zien we dat het papierverbruik in 2021 fors is
gedaald (met 28% ten opzichte van 2020). Omgerekend naar het aantal bomen hebben we sinds 2012 in totaal
19.000 bomen bespaard (2.059 ten opzichte van 2020). Ook na de coronacrisis zullen we voor een groot deel thuis
blijven werken. We verwachten dat dit een blijvend effect zal hebben op onze CO2-uitstoot.
Circulaire economie is ook een van de speerpunten in ons milieubeleid. In 2021 zijn UWV-brede circulaire
uitgangspunten vastgesteld. Dit betekent dat de focus ligt op minder inkoop, levensduurverlenging en hergebruik. We
zijn al enkele jaren bezig met vermindering van plasticgebruik en het verlengen van de levensduur van hardware,
inclusief mobiele telefoons. Afgedankte ICT-apparatuur die nog goed bruikbaar is, zoals monitoren en smartphones,
wordt schoongemaakt, opgeknapt en nagekeken. Eventueel op de harde schijven aanwezige data worden daarbij op
gecertificeerde wijze verwijderd. Dit alles gebeurt door een bedrijf dat werkt met medewerkers met een afstand tot de
arbeidsmarkt. Daarna schenken we een groot deel van de apparatuur aan maatschappelijke instellingen en mensen met
een smalle beurs. In 2021 zijn ruim 10.000 monitoren verwerkt en bijna 3.000 andere hardware-items.

Maatschappij
Ons maatschappelijk ondernemerschap maken we concreet en meetbaar voor onszelf, onze stakeholders en de
samenleving. We gebruiken daarvoor een gecertificeerd managementsysteem: de MVO Prestatieladder. Dit systeem
kent vijf niveaus van certificering. Sinds 2016 bevinden wij ons op niveau 4 (excellent). In augustus 2021 verscheen
ons eerste duurzaamheidsverslag, over 2020.
Met onze jaarlijkse inzamelingsactie onder UWV-medewerkers voor de voedselbanken leveren we een bijdrage aan de
bestrijding van honger en armoede in Nederland. Ook de Prokkeldates in maart 2021 organiseerden we om die reden
online. Dit zijn ontmoetingen van organisaties en particulieren met mensen met een verstandelijke beperking, om
elkaar beter te leren kennen. Deze dates zijn extra belangrijk in deze periode waarin sociale contacten beperkt zijn en
er nauwelijks ruimte is voor spontane ontmoetingen. Alle kunst op UWV-kantoren is gemaakt door kunstenaars met een
arbeidsbeperking.

8.4. UWV als gesprekspartner
Met het ministerie van SZW staan we voortdurend in contact en werken we nauw samen.

Relatie met ministerie van SZW
De sturingsrelatie tussen SZW en UWV laat zich het beste omschrijven als een driehoeksrelatie van een eigenaar, een
opdrachtgever en een opdrachtnemer. In de relatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer staat doeltreffendheid
centraal: wordt een door het ministerie van SZW (opdrachtgever) verstrekte opdracht door UWV (opdrachtnemer) goed
uitgevoerd? In de relatie tussen eigenaar en opdrachtnemer staat doelmatigheid centraal: staat de uitvoering (het
geheel aan taken) in verhouding tot de middelen? In de relatie tussen eigenaar en opdrachtnemer speelt ook
organisatiegericht toezicht een rol.
Eigenaar en opdrachtgever
UWV is een zelfstandig bestuursorgaan (zbo) en valt onder de verantwoordelijkheid van de minister van SZW. We
leggen aan de minister verantwoording af over de beleidskeuzes die we maken en over de manier waarop we
overheidsbeleid uitvoeren. Dat gebeurt via viermaandelijkse tussenverslagen en ons jaarverslag. De minister en de raad

UWV jaarverslag 2021

98

van bestuur bespreken periodiek de stand van zaken in de uitvoering. Op ambtelijk niveau zijn er dagelijks contacten
tussen UWV en het ministerie.
Het ministerie van SZW en UWV bezien op reguliere basis wat er in de sturingsrelatie goed gaat en beter kan. De
evaluatie SUWI 2020 heeft inzichten opgeleverd in hoeverre de SUWI-doelstellingen (bestaanszekerheid,
arbeidsparticipatie) zijn behaald in de afgelopen jaren en wat er in de samenwerking tussen departement, UWV en
gemeenten kan worden verbeterd om nog beter invulling te geven aan deze SUWI-doelstellingen. De leerpunten uit
deze evaluatie nemen het ministerie en UWV mee om de samenwerking verder vorm te geven. Zo is in 2021 het traject
Samenwerkingsvisie gestart, waarmee de sturingsvisie wordt herijkt. Het gesprek over de samenwerking tussen UWV,
SVB en SZW staat centraal in dit traject. Eind 2021 zijn op verschillende niveaus gesprekken gestart en is een conceptsamenwerkingsvisie opgesteld. In 2022 volgen verdiepende gesprekken om de gezamenlijke samenwerkingsvisie
verder vorm te geven.
Toezichthouder
Het organisatiegerichte toezicht op UWV valt onder de plaatsvervangend secretaris-generaal van het ministerie van
SZW. De kern van het toezichtbeleid is dat de uitvoeringsorganisaties die onder het ministerie vallen (UWV én SVB) zelf
verantwoordelijk zijn voor het functioneren van de uitvoering. De minister van SZW is verantwoordelijk voor toezicht op
de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de zbo’s. Daarnaast houdt de Inspectie SZW toezicht op het SUWI-stelsel
en op de hierbij behorende doelstellingen. In 2021 heeft de Inspectie SZW de in 2020 gehouden enquête naar de
ervaringen van Wajongers afgerond. De uitkomsten hiervan betrekken wij bij andere onderzoeken die de toegevoegde
waarde van onze dienstverlening richting arbeidsparticipatie verder in beeld brengen en om onze dienstverlening verder
te verbeteren.

UWV jaarverslag 2021

99

Hoofdstuk 9, deel 2

UWV jaarverslag 2021

100

9. Jaarrekening
De jaarrekening schetst een beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van UWV aan het eind van het
verslagjaar en van het resultaat over 2021. De jaarrekening bestaat uit de balans per 31 december 2021, de staat van
baten en lasten, het kasstroomoverzicht over 2021 en de toelichtingen.
De balans bevat een overzicht van de activa (de bezittingen) en de passiva (het vermogen waarmee de activa zijn
gefinancierd). De staat van baten en lasten bevat een overzicht van de inkomsten (baten) en uitgaven (lasten) voor de
programmakosten (het bedrag dat we uitgeven aan bijvoorbeeld uitkeringen, re-integratieactiviteiten, sociaal-medische
beoordelingen en gegevensbeheer en -uitwisseling) en voor de uitvoeringskosten (het bedrag dat we uitgeven aan
onder andere personeel, huisvesting en ICT). Het kasstroomoverzicht geeft een overzicht van de feitelijke ingaande en
uitgaande geldstromen.

9.1. Balans per 31 december 2021
Tabel Balans per 31 december 2021, na bestemming resultaat

31 december 2021

Bedragen x € 1 miljoen
ACTIVA

31 december 2020

Ref.

Vaste activa
Materiële vaste activa

(1)

88

95

Financiële vaste activa

(2)

-

163

Totaal vaste activa

88

258

Vlottende activa
Vorderingen

(3)

7.854

Liquide middelen

(4)

15.834

5.682
9.712

Totaal vlottende activa

23.688

15.394

Totaal activa

23.776

15.652

PASSIVA
Fondsen
Fondsvermogen

(5)

16.269

10.749

Bestemmingsfondsen

(6)

86

113

Egalisatiereserve

(7)

93

87

Totaal fondsen

16.448

10.949

Voorzieningen

(8)

222

606

Kortlopende schulden

(9)

7.106

4.097

23.776

15.652

Totaal passiva

UWV jaarverslag 2021

101

9.2. Staat van baten en lasten over 2021
Tabel Staat van baten en lasten over 2021
Bedragen x € 1 miljoen
BATEN

2021

2020

27.931

28.172

Ref.

Baten wettelijke taken sv
Premiebaten

(10)

Rijksbijdragen NOW

3.928

14.049

Rijksbijdragen overig

4.664

4.644

Totaal rijksbijdragen

(11)

Totaal baten

8.592

18.693

36.523

46.865

LASTEN
Programmakosten
Uitkeringen

(12)

21.280

21.251

Sociale lasten

(13)

3.242

3.337

Subsidies NOW

(14)

3.903

14.029

Overige baten en lasten

(15)

466

534
28.891

39.151

Uitvoeringskosten
Personeelskosten

(16)

1.729

1.575

Huisvestingskosten

(17)

106

108

Automatiseringskosten

(18)

266

251

Kantoorkosten

(19)

24

27

Vervoers- en overige kosten

(20)

34

32

2.159

1.993

Netto-omzet uitvoeringskosten

-23

-15
2.182

Financiële baten en lasten
Rentebaten

-3

Rentelasten

0

Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

UWV jaarverslag 2021

2.008

(21)
0
0
-3

0

31.070

41.159

5.453

5.706

102

9.3. Kasstroomoverzicht over 2021
Tabel Kasstroomoverzicht over 2021

2021

Bedragen x € 1 miljoen

KASSTROOM UIT OPERATIONELE ACTIVITEITEN

2020

Ref

Ontvangsten
Premies

(10)

27.374

26.960

Rijksbijdragen NOW

(11)

8.723

13.217

Rijksbijdragen overig

(11)

4.786

4.685

Overige baten

(15)

134

111

25

13

Netto-omzet uitvoeringskosten

41.042

44.986

Uitgaven
Uitkeringen

(12)

-21.284

Sociale lasten

(13)

-3.299

-3.318

Subsidies NOW

(14)

-7.258

-12.803

(15)

-982

-1.249

(16 t/m 20)

-2.087

-1.966

Overige lasten
Uitvoeringskosten
Totale kasstroom uit operationele activiteiten

-21.015

-34.910

-40.351

6.132

4.635

KASSTROOM UIT INVESTERINGSACTIVITEITEN
Investeringen in materiële vaste activa

(1)

-19

-27

Desinvesteringen in materiële vaste activa

(1)

0

0

Totale kasstroom uit investeringsactiviteiten

-19

-27

KASSTROOM UIT FINANCIERINGSACTIVITEITEN
Opgenomen middelen
Rentebaten en -lasten

(21)

Totale kasstroom uit financieringsactiviteiten
Netto-kasstroom

9

0

0

0
9

0

6.122

4.608

Specificatie netto-kasstroom
Stand 1 januari

(4)

9.712

5.104

Stand 31 december

(4)

15.834

9.712

6.122

4.608

Netto-kasstroom

UWV jaarverslag 2021

103

9.4. Algemene toelichting
Taken UWV
Wij zijn de uitvoerder van een groot aantal wetten en regelingen op het gebied van de sociale zekerheid en beheerder
van de fondsen waaruit de aan deze wetten en regelingen verbonden kosten worden gefinancierd.
Wij beheren de volgende fondsen:
 Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof): Het Aof financiert onder meer de WAO-, WAZ-, Wazo- en IVA-uitkeringen,
alsmede de WGA-uitkeringen in de eerste tien jaar voor alleen de overige uitkeringsgroepen (zieke WWgerechtigden, zieken als gevolg van zwangerschap en vrijwillig verzekerden) en na tien jaar voor alle groepen.
Daarnaast worden uit het Aof de Ziektewet-uitkeringen als gevolg van zwangerschap en/of bevalling, voor vrijwillig
verzekerden en gebruikers van de no-riskpolis gefinancierd. Sinds 1 januari 2020 financiert het Aof de compensatie
voor de transitievergoeding bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid. Voorts wordt door het Aof een
gedeelte van de uitgaven van de re-integratietrajecten en een gedeelte van de werkvoorzieningen gefinancierd.
 Werkhervattingskas (Whk): De Whk financiert de eerste tien jaar van de WIA-WGA-uitkeringen voor zowel mensen
met een vast als een flexibel dienstverband en ook de Ziektewet-uitkeringen voor mensen met een flexibel
dienstverband. Daarnaast betaalt de Whk een gedeelte van de uitgaven van de re-integratietrajecten.
 Algemeen Werkloosheidsfonds (AWf): Het AWf financiert onder meer de WW-uitkeringen, de
loonbetalingsverplichtingen aan werknemers van in betalingsonmacht verkerende werkgevers en de Ziektewetuitkeringen voor de vangnetgroep zieke werklozen. Daarnaast wordt uit het AWf de re-integratie voor de WW en de
Ziektewet gefinancierd. Tenslotte betaalt het AWf de operationele kosten van de Sociaal Economische Raad (SER).
 Uitvoeringsfonds voor de overheid (Ufo): Het Ufo financiert de WW–uitkeringen en Ziektewet–uitkeringen aan (ex)overheidspersoneel. Het Ufo wordt gefinancierd door de overheidswerkgevers via de Ufo-premie.
 Arbeidsondersteuningsfonds jonggehandicapten (Afj): Het Afj financiert Wajong-uitkeringen en re-integratielasten
van Wajongers. Vanuit het Afj worden daarnaast de onderwijs-, leef- en een gedeelte van de werkvoorzieningen
betaald. Dit fonds wordt volledig gefinancierd door een rijksbijdrage.
 Toeslagenfonds: Het Toeslagenfonds financiert toeslagen bij uitkeringen van de moederwetten WAO, WIA, WAZ,
Wajong, WW, Ziektewet en IOW. Daarnaast worden de IOW-uitkeringen en tegemoetkomingen arbeidsongeschikten
uit dit fonds betaald. Het fonds wordt volledig gefinancierd door een rijksbijdrage.
Als gevolg van de coronacrisis heeft het kabinet in 2020 de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid
(NOW) en de Tijdelijke Overbruggingsregeling voor Flexibele Arbeidskrachten (TOFA) in het leven geroepen. De NOW is
een subsidie en is bedoeld om werkgevers die te maken hebben met een omzetverlies van minimaal 20% ten opzichte
van een referteperiode financieel tegemoet te komen, waardoor zij hun werknemers in dienst kunnen houden. De TOFA
was bedoeld als vangnet voor flexwerkers die door de coronacrisis substantieel inkomensverlies hebben geleden, maar
geen aanspraak konden maken op een socialezekerheidsuitkering of op bijstand en onvoldoende middelen van bestaan
hadden om rond te komen. De TOFA is in 2020 ook weer beëindigd. De NOW en de TOFA worden via het AWf
afgewikkeld en zijn volledig rijksgefinancierd.
UWV oefent de kassiersfunctie uit voor de Tijdelijke regeling aanvullende crisisdienstverlening Covid-19. In de Regeling
SUWI, artikel 5.10a lid 7 is bepaald dat de jaarverslagen van UWV voor het jaar 2021 en 2022 een kassiersverslag
bevatten met betrekking tot de uitoefening van deze taak, waarbij is bepaald dat de bijlagen VI en VIII van de Regeling
SUWI niet van toepassing zijn op het kassiersverslag. In de artikelen 5.10f en 5.10g is verder bepaald dat de financiële
verantwoording van de kassier geen deel uitmaakt van de jaarrekening van UWV. Het kassiersverslag wordt opgesteld
op kasbasis en is opgenomen in de bijlage bij dit jaarverslag.
De balans bevat zowel de vermogensbestanddelen van de door ons beheerde fondsen als de activa en passiva van de
UWV-organisatie. De staat van baten en lasten bevat zowel de programmakosten – bestaande uit de lasten,
premiebaten en rijksbijdragen van de fondsen – als de uitvoeringskosten van de UWV-organisatie.

Algemeen beleid ter beperking van misbruik en oneigenlijk gebruik
We streven ernaar een omgeving te creëren waarin het maken van fouten zo veel mogelijk wordt voorkomen en het
burgers en bedrijven gemakkelijk wordt gemaakt correct ingevulde aanvragen te doen. We stemmen de mate en
intensiteit van onze controles af op het gedrag van burgers en bedrijven, en dwingen naleving af als burgers en
bedrijven regels bewust niet willen naleven of frauderen. We weten dat het overgrote deel van de burgers en bedrijven
te goeder trouw is en bereid is uit zichzelf regels na te leven, zonder dwingende en kostbare acties van UWV.
Bij alle door UWV uit te voeren taken kunnen onze medewerkers, in meerdere of mindere mate, worden geconfronteerd
met de problematiek van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O). Uitkeringen zijn gevoelig voor misbruik en oneigenlijk
gebruik omdat recht, hoogte en duur mede afhankelijk zijn van gegevens die uitkeringsgerechtigden zelf verstrekken.
Het tegengaan van M&O bij de uitvoering van sociale wet- en regelgeving vormt een geïntegreerd onderdeel van de
uitvoering van UWV. Om naleving te bevorderen en niet-naleving tegen te gaan, beschikken wij over een reeks van
instrumenten op het gebied van het voorkomen van fouten en fraudebestrijding die wij zo effectief en efficiënt mogelijk
inzetten.

UWV jaarverslag 2021

104

Op basis van de beschikbare personele en financiële middelen maken we voortdurend keuzes over waar we onze
capaciteit inzetten. Daarom is het uitgesloten om op alle individuele gevallen gerichte controle uit te voeren. Daarnaast
zijn er maatschappelijke begrenzingen door wettelijke bepalingen, zoals privacywetgeving, die controlemogelijkheden
beperken of verhinderen. Ook dat wegen we mee bij het bepalen van onze prioriteiten. Dit betekent dat er ook bij een
toereikend M&O-beleid sprake is van inherente onzekerheid over de juistheid van de uitkeringen en de juistheid van
mogelijke terugvorderingen. Wij zijn van mening dat wij binnen de hierboven geschetste context al het mogelijke
hebben gedaan om deze inherente onzekerheid zo veel mogelijk te beperken. Wij hebben deze onzekerheid
geëvalueerd bij het opmaken van de jaarrekening. Deze onzekerheid doet naar onze mening geen afbreuk aan het
getrouwe beeld van de jaarrekening.

Specifieke aandachtspunten misbruik en oneigenlijk gebruik NOW
Bij de totstandkoming van de NOW hebben UWV en het ministerie van SZW ook handhavingsrisico’s onderkend.
Primaire doelstelling was om door de coronacrisis getroffen bedrijven zo snel mogelijk hulp te bieden. Daarom is UWV
zo snel mogelijk overgegaan tot de eerste betalingen aan werkgevers. Waar mogelijk heeft UWV beheersmaatregelen
genomen. Het ministerie van SZW heeft de (rest)risico’s geaccepteerd.
De NOW-regeling is in 2020 zo vormgegeven dat er op zeer korte termijn een robuuste regeling kon worden uitgevoerd.
De snelheid waarmee de noodmaatregel tot stand is gekomen, impliceert echter ook dat mogelijk zaken over het hoofd
zijn gezien en dat de regeling onvoorziene consequenties kan hebben, die achteraf niet gerepareerd kunnen worden.
We houden er daarom rekening mee dat er nog onvolkomenheden in de aanpak zullen blijken, waardoor meer
restrisico’s op misbruik en oneigenlijk gebruik moeten worden aanvaard dan onder reguliere omstandigheden
gebruikelijk zouden zijn. De minister heeft de Tweede Kamer op meerdere momenten hiervan ook op de hoogte
gesteld.
Een aantal M&O-aspecten wordt ondervangen bij het verstrekken van het voorschot. Het belangrijkste M&O-aspect, ten
aanzien van het omzetverlies bij de individuele werkgever, kan pas worden gecontroleerd bij de vaststellingsaanvraag.
Bij circa € 15,2 miljard van de verstrekte voorschotten voor de NOW 1, de NOW 2, de NOW 3.1, de NOW 3.2, de
NOW 3.3, de NOW 4 en de NOW 5 moet de vaststelling nog plaatsvinden. UWV trekt samen met ketenpartners – de
Inspectie SZW (ISZW), de Belastingdienst en de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) – op in onderzoek
naar misbruik en oneigenlijk gebruik van de NOW. Specifieke M&O-aspecten met betrekking tot het gerealiseerde
omzetverlies en de daadwerkelijke loonkosten maken deel uit van de beoordeling van de vaststellingsaanvraag van de
werkgever.

Financiering
De financiering van de sociale verzekeringen is geregeld in de Wet financiering sociale verzekeringen (Wfsv). De
middelen die nodig zijn voor de uitkeringen en uitvoeringskosten van de verschillende wetten, verkrijgen wij door
premieheffing bij werkgevers/verzekerden en uit financiering door het Rijk.
Bij een tekort aan financiële middelen maakt UWV ingevolge artikel 120, lid 4 Wfsv uitsluitend gebruik van de
kredietfaciliteiten die door de minister van Financiën worden verleend. De minister van Financiën is gehouden voor deze
tekorten een kredietfaciliteit aan te bieden. De liquiditeit van UWV, en daarmee de continuïteit van de
bedrijfsactiviteiten, is op deze wijze gewaarborgd.
Premieontvangsten Belastingdienst
De Belastingdienst is op grond van de Wfsv verantwoordelijk voor de inning van belastingen en premies en de verdeling
van de geïnde bedragen over belastingen en premies tussen de fondsen. De Belastingdienst informeert ons maandelijks
over de ontvangen premies per premiejaar. De Belastingdienst stelt jaarlijks een jaarverantwoording op waarin de
dienst financiële verantwoording aflegt over zijn taken. De Belastingdienst geeft in zijn jaarverantwoording aan dat de
uitvoering van zijn rechtshandhavingsbeleid beperkingen kent, waardoor een niet te kwantificeren inherente
onzekerheid bestaat voor de volledigheid van de ontvangen premies. De jaarverantwoording van de Belastingdienst
wordt gecontroleerd door de Auditdienst Rijk.
In de jaren na afloop van het boekjaar stelt de minister van Financiën, aan de hand van de gegevens uit de collectieve
aangiften en naheffingsaanslagen, de definitieve toedelingpercentages vast voor de loonbelasting en premies
volksverzekeringen en de definitieve verdeelpercentages voor de premies werknemersverzekeringen. De definitieve
verdeelpercentages voor het belastingjaar 2019 zijn vastgesteld op 23 september 2021. Voor de belastingjaren 2020
en 2021 worden de verdeelpercentages naar verwachting in respectievelijk 2022 en 2023 vastgesteld.
De heffing en inning van de premies vrijwillige verzekeringen is ingevolge de Wfsv aan UWV opgedragen.
Rijksbijdragen SZW
Voor de uitvoering van de Wajong, de re-integratie Wajong en de beoordeling van de gemeentelijke doelgroep ontvangt
het Afj een rijksbijdrage van het ministerie van SZW. Daarnaast financiert het ministerie van SZW alle lasten van het
Toeslagenfonds en enkele specifieke wetten en regelingen binnen het AWf en het Aof. De crisismaatregelen NOW en
TOFA worden gefinancierd binnen het AWf. Voor een nadere detaillering van deze rijksbijdragen verwijzen we naar de
tabel Nog te verrekenen rijksbijdragen (zie paragraaf 9.6).

UWV jaarverslag 2021

105

Rijksbijdrage OCW
Voor de uitvoering van artikel 19a van de Wet overige OCW-subsidies (WOOS) krijgt het Afj ingevolge het
Uitvoeringsbesluit onderwijsvoorzieningen voor jongeren met een handicap een rijksbijdrage van het ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).
Rijksbijdrage VWS
Voor de uitvoering van de tolkvoorzieningen voor het leefdomein (artikel 3a.1.1 Wet maatschappelijke ondersteuning
(Wmo) 2015) ontvangt het Afj een rijksbijdrage van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Informatieverschaffing over schattingen
Bij toepassing van de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening vormt de leiding van de organisatie
zich verschillende oordelen en schattingen die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen.
Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen
en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende
jaarrekeningposten.

Verbonden partijen
Als verbonden partij worden, naast het ministerie van SZW, alle rechtspersonen aangemerkt waarover overheersende
zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis kan worden uitgeoefend. Met betrekking tot de
verbonden partijen wordt informatie opgenomen die nodig is voor het verschaffen van het inzicht.
Het Pensioenfonds UWV is een onafhankelijke stichting. Het Pensioenfonds heeft een eigen bestuur, dat zelfstandig de
koers bepaalt. Het bestuur van het Pensioenfonds bestaat uit negen leden. Drie bestuursleden, onder wie de
(plaatsvervangend) voorzitter, worden benoemd door de raad van bestuur van UWV. Vier bestuursleden (de zogeheten
werknemersleden) worden benoemd op voordracht van de ondernemingsraad. Daarnaast hebben twee
gepensioneerden zitting in het bestuur.
Het Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen (BKWI) is een organisatieonderdeel van UWV dat zich uit hoofde
van artikel 5.21 van het Besluit SUWI bezighoudt met de beheertaken op het gebied van de elektronische
gegevensuitwisseling binnen de keten. Het bureau werkt in opdracht van het ministerie van SZW. Het bureau verleent
diensten aan de SUWI-organisaties, die verenigd zijn in de Programmaraad. De financiële verantwoording van BKWI is
nader geregeld in de Regeling SUWI, artikel 5.10a lid 4. In dit artikel is bepaald dat het jaarverslag, de tussentijdse
verslagen en de jaarrekening van UWV bestaan uit twee afzonderlijke delen, waarvan één deel uitsluitend betrekking
heeft op BKWI en het andere deel op UWV met uitzondering van BKWI. In afwijking van Titel 9 Boek 2 BW zijn de
cijfers van BKWI om deze reden niet opgenomen in de jaarrekening van UWV. De jaarverslagen van BKWI worden
gepubliceerd op www.bkwi.nl.
Het door de minister van SZW aan BKWI toegekende budget voor 2021 bedraagt € 16,6 miljoen.

9.5. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
Algemene grondslagen voor verslaggeving
Algemeen
De wettelijke versie van de jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wet SUWI artikel 49 lid 5, Regeling
SUWI artikel 5.10a lid 1, lid 2 en lid 4, bijlage VI bij de Regeling SUWI en zo veel als mogelijk (dat wil zeggen
behoudens voor zover daarin niet geregeld) met Titel 9 Boek 2 BW en de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving.
De hoofdlijn van de Regeling SUWI is dat de financiële verantwoording van de programmakosten naar wet wordt
gesplitst. In de staat van baten en lasten is de indeling naar wet vervangen door een categorale indeling van de baten
en lasten. Overeenkomstig Titel 9 Boek 2 BW verschaffen wij hiermee meer inzicht in de kernactiviteiten van UWV. De
indeling naar wet is als toelichting op de staat van baten en lasten opgenomen.
Activa en verplichtingen worden in het algemeen gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs of de
actuele waarde. Indien geen specifieke waarderingsgrondslag is vermeld, vindt waardering plaats tegen de
verkrijgingsprijs. In de balans, de staat van baten en lasten en het kasstroomoverzicht zijn referenties opgenomen. Met
deze referenties wordt verwezen naar de toelichting.
Vergelijking met voorgaand jaar
De gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling zijn ongewijzigd gebleven ten opzichte van het
voorgaande jaar.

UWV jaarverslag 2021

106

Functionele valuta
De jaarrekening is opgesteld in euro’s. Dit is zowel de functionele als de presentatievaluta van UWV. Aangezien alle
bedrijfsactiviteiten plaatsvinden in euro’s, zijn koersverschillen niet aan de orde.
Operationele leasing
De organisatie heeft leasecontracten waarbij de voor- en nadelen die aan de eigendom verbonden zijn, niet nagenoeg
geheel door de organisatie worden gedragen. Deze leasecontracten worden verantwoord als operationele leasing.
Leasebetalingen worden, rekening houdend met ontvangen vergoedingen van de lessor, op lineaire basis verwerkt in de
staat van baten en lasten over de looptijd van het contract.
Financiële instrumenten
UWV maakt in de normale bedrijfsuitoefening gebruik van krediet van het ministerie van Financiën. Hierdoor is er geen
krediet- en liquiditeitsrisico. UWV maakt geen gebruik van afgeleide financiële instrumenten. Zoals is toegelicht in
paragraaf 9.4 onder het kopje Financiering, is er geen risico voor de continuïteit vanwege de beschikbare
kredietfaciliteiten die door de minister van Financiën worden verleend.
Afrondingen
Alle bedragen in de financiële verantwoording worden afgerond op miljoenen euro’s (met uitzondering van enkele
tabellen in de Toelichting). Door deze afrondingen worden posten kleiner dan € 0,5 miljoen weergegeven met ‘0’. Indien
een post geen bedrag vertegenwoordigt en dus werkelijk nul is, wordt dit weergegeven met ‘-’.

Grondslagen
Immateriële vaste activa
De behandeling van zelfvervaardigde immateriële vaste activa is gebaseerd op de financieringsstructuur van UWV.
Omdat deze immateriële vaste activa in de regel projectmatig worden gefinancierd in het jaar van voortbrenging,
worden deze investeringen niet geactiveerd.
Materiële vaste activa
Materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs inclusief direct toerekenbare
kosten, onder aftrek van lineaire afschrijvingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur en bijzondere
waardeverminderingen rekening houdend met een eventuele restwaarde.
Indien belangrijke bestanddelen van een materieel vast actief van elkaar te onderscheiden zijn en verschillen in
gebruiksduur of verwachte gebruikspatroon, worden deze bestanddelen afzonderlijk afgeschreven.
Indien een schattingswijziging plaatsvindt van de toekomstige gebruiksduur, dan worden de toekomstige afschrijvingen
aangepast.
Financiële vaste activa
De onder financiële vaste activa opgenomen vorderingen worden initieel gewaardeerd tegen de reële waarde onder
aftrek van transactiekosten (indien materieel). Vervolgens worden deze vorderingen gewaardeerd tegen geamortiseerde
kostprijs. Bij de waardering wordt rekening gehouden met eventuele bijzondere waardeverminderingen.
Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa
Op iedere balansdatum wordt beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat een vast actief aan een bijzondere
waardevermindering onderhevig kan zijn. Indien dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt de realiseerbare waarde van
het actief vastgesteld. Indien het niet mogelijk is de realiseerbare waarde voor het individuele actief te bepalen, wordt
de realiseerbare waarde bepaald van de kasstroomgenererende eenheid waartoe het actief behoort.
Van een bijzondere waardevermindering is sprake als de boekwaarde van een actief hoger is dan de realiseerbare
waarde; de realiseerbare waarde is de hoogste van de opbrengstwaarde en de bedrijfswaarde. Een bijzonder
waardeverminderingsverlies wordt direct als last verwerkt in de staat van baten en lasten, onder gelijktijdige verlaging
van de boekwaarde van het betreffende actief.
De opbrengstwaarde wordt in eerste instantie ontleend aan een bindende verkoopovereenkomst. Als die er niet is,
wordt de opbrengstwaarde bepaald met behulp van de actieve markt, waarbij normaliter de gangbare biedprijs geldt als
marktprijs. De in aftrek te brengen kosten bij het bepalen van de opbrengstwaarde zijn gebaseerd op de geschatte
kosten die rechtstreeks kunnen worden toegerekend aan de verkoop en nodig zijn om de verkoop te realiseren.
Voor de bepaling van de bedrijfswaarde wordt een inschatting gemaakt van de toekomstige netto-kasstromen bij
voortgezet gebruik van het actief/de kasstroomgenererende eenheid. Vervolgens worden deze kasstromen contant
gemaakt waarbij een disconteringsvoet wordt gehanteerd van 0% (2020: 0%). De disconteringsvoet geeft geen risico’s
weer waarmee in de toekomstige kasstromen al rekening is gehouden.

UWV jaarverslag 2021

107

Indien wordt vastgesteld dat een bijzondere waardevermindering die in het verleden verantwoord is, niet meer bestaat
of is afgenomen, dan wordt de toegenomen boekwaarde van de desbetreffende activa niet hoger gesteld dan de
boekwaarde die bepaald zou zijn indien geen bijzondere waardevermindering voor het actief zou zijn verantwoord.
Vorderingen
Vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde van de tegenprestatie. Vorderingen
worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Indien geen sprake is van (dis)agio en
transactiekosten, is de geamortiseerde kostprijs gelijk aan de nominale waarde van de vorderingen. Als de ontvangst
van de vordering is uitgesteld op grond van een verlengde overeengekomen betalingstermijn, wordt de reële waarde
bepaald aan de hand van de contante waarde van de verwachte ontvangsten en worden er rente-inkomsten ten gunste
van de staat van baten en lasten gebracht op basis van de effectieve rente. Voorzieningen wegens oninbaarheid worden
in mindering gebracht op de boekwaarde van de vordering.
Dotaties aan en vrijval van de voorziening voor oninbare premievorderingen worden verwerkt in de resultaatpost
Premiebaten. Dotaties aan en vrijval van de voorzieningen voor oninbare faillissementsvorderingen en
uitkeringsdebiteuren worden verwerkt in de resultaatposten Uitkeringen en Sociale lasten. Dotaties aan en vrijval van
de voorziening voor oninbare vorderingen NOW worden verwerkt in de resultaatpost Subsidies NOW.
Liquide middelen
Liquide middelen bestaan grotendeels uit rekeningen-courant bij de minister van Financiën en direct opvraagbare
banktegoeden. Voor elk van de door ons beheerde fondsen houden wij een rekening-courant aan bij de minister van
Financiën. Liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde.
Voorzieningen
Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de balansdatum bestaan,
waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare
wijze is te schatten.
De voorzieningen worden bepaald op basis van de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn om de
verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de contante waarde van
de uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om de verplichtingen en verliezen af te wikkelen, tenzij de
tijdswaarde van geld niet materieel is. Indien de tijdswaarde van geld niet materieel is, wordt de voorziening tegen
nominale waarde verantwoord. De belangrijkste aannames en grondslagen per voorziening worden toegelicht bij de
post Voorzieningen.
Wanneer de verwachting is dat een derde de verplichtingen vergoedt, en wanneer het waarschijnlijk is dat deze
vergoeding zal worden ontvangen bij de afwikkeling van de verplichting, dan wordt deze vergoeding als een actief in de
balans opgenomen.
Kortlopende schulden
Kortlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Kortlopende schulden worden
na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, zijnde het ontvangen bedrag, rekening houdend
met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten. Dit is meestal de nominale waarde.
De bepaling van het resultaat
Het resultaat wordt bepaald als het verschil tussen de baten en de lasten over het jaar. De baten worden verantwoord in
het jaar waarin zij zijn gerealiseerd. De lasten worden in acht genomen indien zij hun oorsprong vinden voor het einde
van het verslagjaar.
Premiebaten
De premiebaten worden bepaald door de ontvangen premies over het premiejaar te vermeerderen met de premies over
premiemaand december die in januari van het volgende verslagjaar worden ontvangen, de premies over oudere jaren
waarvoor uitstel van betaling is verleend en de premies waarvoor bijzonder uitstel van betaling is verleend vanwege de
coronacrisis.
Rijksbijdragen
De baten uit rijksbijdragen zijn bepaald door de totale lasten van de rijksgefinancierde wetten en regelingen, bestaande
uit programmakosten en uitvoeringskosten, te verminderen met de overige baten.
De tijdelijke regelingen NOW en de TOFA zijn volledig rijksgefinancierd.
Uitkeringen en sociale lasten
De uitkeringen en bijbehorende sociale lasten worden op grond van de wettelijke regelingen verwerkt in de staat van
baten en lasten.

UWV jaarverslag 2021

108

Subsidies NOW
De subsidies NOW worden op grond van de wettelijke regelingen verwerkt in de staat van baten en lasten. De
subsidielasten worden bij eerste waardering geheel ten laste gebracht van het boekjaar waarin de tijdelijke
noodmaatregel door de minister is bekendgemaakt, rekening houdend met de loonsomperiode waarop de regeling
betrekking heeft, ongeacht in welk boekjaar de subsidie wordt uitgekeerd. Daarbij is bepalend of de ontvangende partij
recht kan doen gelden op een bepaald bedrag. De subsidielasten zijn vervolgens bepaald op basis van de verwachte
toekomstige kasstromen, als beste schatting voor de waardering.
Overige baten en lasten
De baten die verband houden met verhaal uit regreszaken, worden verantwoord in het jaar waarin de ontvangsten
worden gerealiseerd. De Europees Sociaal Fonds (ESF)-baten worden verantwoord in het jaar waarin er voldoende
zekerheid is over de inbaarheid daarvan.
Uitvoeringskosten
De kosten worden bepaald op historische basis en toegerekend aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben.
Personeelskosten
Lonen, salarissen en sociale lasten worden op grond van de arbeidsvoorwaarden verwerkt in de staat van baten en
lasten voor zover ze verschuldigd zijn aan werknemers respectievelijk de belastingautoriteit. De pensioenregelingen
worden verwerkt volgens de verplichtingenbenadering. De over het verslagjaar verschuldigde premie wordt als last
verantwoord. Er zijn geen andere verplichtingen dan het betalen van de jaarlijkse premie.
Vooruitbetaalde premies worden opgenomen als overlopende activa indien dit tot een terugstorting leidt of tot een
vermindering van toekomstige betalingen. Nog niet betaalde premies worden als verplichting op de balans opgenomen.
Netto-omzet uitvoeringskosten
De netto-omzet omvat de opbrengsten van de in het verslagjaar verleende diensten onder aftrek van kortingen en de
over de omzet geheven belastingen. Verantwoording van opbrengsten uit de levering van diensten geschiedt naar rato
van de geleverde prestaties, gebaseerd op de verrichte diensten tot aan de balansdatum in verhouding tot de in totaal
te verrichten diensten.
Afschrijvingen op materiële vaste activa
Afschrijvingskosten vormen geen aparte regel in de staat van baten en lasten. Deze kosten zijn opgenomen in andere
onderdelen van de staat van baten en lasten, te weten de huisvestingskosten, de automatiseringskosten en de
kantoorkosten. Voor een nadere specificatie wordt verwezen naar de betreffende toelichting.
Materiële vaste activa worden vanaf het moment van gereedheid voor ingebruikneming afgeschreven over de
verwachte toekomstige gebruiksduur van het actief. Indien een schattingswijziging plaatsvindt van de toekomstige
gebruiksduur, dan worden de toekomstige afschrijvingen aangepast.
Boekwinsten en -verliezen uit de incidentele verkoop van materiële vaste activa zijn begrepen onder de afschrijvingen.
Financiële baten en lasten
Rentebaten en rentelasten worden tijdsevenredig verwerkt, rekening houdend met de effectieve rentevoet van de
desbetreffende activa en passiva.
Belastingen
Per 1 januari 2016 zijn ondernemingen in fiscale zin van publiekrechtelijke rechtspersonen (zoals UWV) onderworpen
aan de Wet op de vennootschapsbelasting. Naar aanleiding hiervan heeft UWV al zijn activiteiten beoordeeld. De
conclusie was dat UWV in 2016 geen activiteiten heeft ontplooid die kwalificeren als onderneming in fiscale zin. De
Belastingdienst heeft bevestigd geen aanleiding te zien een aangiftebiljet vennootschapsbelasting uit te reiken over het
jaar 2016. Ook in de jaren 2017 tot en met 2021 heeft UWV geen activiteiten ontplooid die kwalificeren als
onderneming in fiscale zin.
Kasstroomoverzicht
Het kasstroomoverzicht is opgesteld met toepassing van de directe methode. De geldmiddelen in het
kasstroomoverzicht bestaan uitsluitend uit liquide middelen. UWV heeft geen kasstromen in vreemde valuta.
Ontvangsten en uitgaven die samenhangen met de programma- en de uitvoeringskosten zijn opgenomen onder de
kasstromen uit operationele activiteiten. Onder de kasstromen uit investeringsactiviteiten zijn alleen opgenomen de
investeringen waarvoor geldmiddelen zijn opgeofferd. De kredieten die zijn opgenomen bij de minister van Financiën ter
financiering van de vermogenstekorten, zijn opgenomen onder de kasstromen uit financieringsactiviteiten. Transacties
waarbij geen instroom of uitstroom van kasmiddelen plaatsvindt, zijn niet in het kasstroomoverzicht opgenomen.

UWV jaarverslag 2021

109

9.6. Toelichting op de balans
Materiële vaste activa (1)
Het verloop van de materiële vaste activa kan als volgt worden weergegeven.
Tabel Materiële vaste activa
Bedragen x € 1 miljoen

Investeringen
in gehuurde
panden

Inventaris

Hardware en
software

Totaal

Stand per 1 januari 2021
Aanschafwaarde

107

33

102

242

Cumulatieve afschrijvingen

-52

-16

-79

-147

Boekwaarde per 1 januari 2021

55

17

23

95

Investeringen

11

2

6

19

Desinvesteringen

0

0

0

0

Afschrijvingen

-11

-3

-12

-26

Saldo mutaties

0

-1

-6

-7

Mutaties

Stand per 31 december 2021
Aanschafwaarde

113

34

108

255

Cumulatieve afschrijvingen

-58

-18

-91

-167

Boekwaarde per 31 december 2021

55

16

17

88

In 2021 is voor een bedrag van € 6 miljoen aan volledig afgeschreven materiële vaste activa buiten gebruik gesteld
(2020: € 9 miljoen). Om die reden zijn de aanschafwaarde en de cumulatieve afschrijvingen ultimo 2021 met dit bedrag
gecorrigeerd. In de materiële vaste activa zijn investeringen ten bedrage van € 9 miljoen (2020: € 6 miljoen)
inbegrepen die per balansdatum nog niet in gebruik zijn genomen. Het betreft projectmatige investeringen in gehuurde
panden.
De afschrijvingen worden gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een
vast percentage van de verkrijgingsprijs. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikneming.
We hanteren de volgende afschrijvingstermijnen:
 Investeringen in gehuurde panden:
maximaal 10 jaar, of zo dit korter is, de verwachte huurtermijn
 Inventaris:
5–10 jaar
 Hardware en software:
2–5 jaar
Wij berekenen rente over de financiering van de materiële vaste activa, voor zover deze zijn gefinancierd met middelen
uit de fondsen. Deze rente bedraagt over 2021 € nihil (2020: ook € nihil). Wij hanteren daarbij de rentetarieven die
worden toegepast op de rekeningen-courant die wij aanhouden bij de minister van Financiën.

Financiële vaste activa (2)
Met ingang van 2012 is de bekostiging van de rijksgefinancierde wetten en regelingen gewijzigd van kasbasis naar
transactiebasis. In de voorbereiding op deze stelselwijziging was als voorwaarde gesteld dat deze wijziging geen
budgettaire consequenties voor het ministerie van SZW mocht hebben. Ultimo 2011 resteerde een vordering van UWV
op het ministerie van SZW van € 163 miljoen aan niet-afgerekend transactieresultaat. De vordering betreft nog te
verrekenen rijksbijdragen van respectievelijk € 141 miljoen voor de Wajong en € 22 miljoen voor de Toeslagenwet. Het
eerstgenoemde bedrag kan door ons direct worden opgeëist, zodra door wet- en regelgeving het Afj wordt opgeheven
en/of de Wajong wordt ingetrokken. Voor het tweede genoemde bedrag geldt eenzelfde situatie voor het
Toeslagenfonds en/of de Toeslagenwet. Over de vordering wordt door het ministerie van SZW geen rente vergoed. In
2021 heeft UWV besloten om de vordering niet langer in de balans op te nemen gezien het min of meer eeuwigdurende
karakter van de vordering. Dit is gerealiseerd door de hiermee samenhangende rijksbijdrage, die in het verleden als
bate is verantwoord, terug te draaien. Met ingang van 2021 wordt deze vordering opgenomen onder de Niet in de
balans opgenomen activa en verplichtingen.

UWV jaarverslag 2021

110

Vorderingen (3)
De vorderingen zijn in principe direct opeisbaar en hebben daarmee een looptijd korter dan een jaar. De reële waarde
van de vorderingen benadert de boekwaarde, gegeven het kortlopende karakter van de vorderingen en het feit dat
waar nodig voorzieningen voor oninbaarheid zijn gevormd.
Tabel Vorderingen

31 december 2021

Bedragen x € 1 miljoen

31 december 2020

Programmakosten
Premievorderingen

4.475

3.918

Vorderingen NOW

2.904

335

Uitkeringsdebiteuren

248

285

Faillissementsvorderingen

171

278

Nog te verrekenen rijksbijdragen

-

779

Overige vorderingen en overlopende activa

9

29
7.807

5.624

Uitvoeringskosten
Debiteuren

3

5

Vooruitbetaalde kosten

37

42

Overige vorderingen en overlopende activa

7

11

Totaal

47

58

7.854

5.682

Premievorderingen
Ondernemers met betalingsproblemen vanwege de coronacrisis kunnen tot en met 31 maart 2022 bijzonder uitstel van
betaling aanvragen voor verschillende belastingen. De premies voor de werknemersverzekeringen maken ook deel uit
van deze crisismaatregel. Het saldo premievorderingen van € 4.475 miljoen bestaat voor € 2.503 miljoen aan
vorderingen die in januari 2022 zijn geïncasseerd en voor € 1.972 miljoen aan vorderingen waarvoor uitstel van betaling
is verleend, waarvan een belangrijk deel een looptijd heeft van langer dan één jaar. Op deze laatste vorderingen is een
voorziening voor oninbaarheid in mindering gebracht van € 58 miljoen (2,9%). Vanwege de vergelijkbaarheid met de
NOW-vorderingen qua mate van preferentie en looptijden hebben wij voor de voorziening Premievorderingen hetzelfde
percentage aangehouden als voor de NOW-vorderingen met een betalingsregeling.
Vorderingen NOW
De vorderingen NOW bestaan uit de te vorderen subsidiebedragen met betrekking tot vaststellingen en bestaan uit de
volgende componenten die in onderstaande tabel worden gespecificeerd.
Tabel Vorderingen NOW
Bedragen x € 1 miljoen

Exclusief voorziening
oninbaarheid

Inclusief voorziening
oninbaarheid

2021

2020

2021

2020

Vorderingen per 31 december uit hoofde van vaststellingen

683

13

665

13

In 2022 (januari) resp. 2021 (januari en februari) vastgestelde
subsidies NOW

222

332

216

322

Schatting vanaf 1 februari 2022 vast te stellen subsidies NOW 1 en 2

2.073

0

2.023

0

Totaal

2.978

345

2.904

335

Op vorderingen NOW worden, conform wet- en regelgeving, op aanvraag van de werkgever direct betalingsregelingen
getroffen. Hierbij kan uitstel van betaling worden verleend voor langer dan een jaar, met een maximum van vijf jaar. Op
het saldo van NOW-vorderingen per 31 december 2021 is voor € 329 miljoen aan dergelijke regelingen getroffen,
waarvan € 164 miljoen een looptijd heeft van langer dan een jaar.
Op de vorderingen NOW is een voorziening voor oninbaarheid getroffen. Bij de berekening wordt onderscheid gemaakt
naar drie verschillende soorten vorderingen:
 Vorderingen zonder betalingsregeling waarbij het saldo op balansdatum minder dan negentig dagen openstaat
Bij de vorderingen zonder betalingsregeling waarvan het saldo minder dan negentig dagen openstaat, is de
voorziening bepaald op basis van de berekende incassoratio. Deze bedraagt 98%. De voorziening voor oninbaarheid
is derhalve bepaald op 2% van de per 31 december 2021 openstaande vorderingen en op de vorderingen zonder
betalingsregeling waarvan wordt geraamd dat deze na 31 december zullen worden vastgesteld. De voorziening op
deze vorderingen bedraagt circa € 49,1 miljoen.

UWV jaarverslag 2021

111

 Vorderingen met betalingsregeling
Voor vorderingen NOW wordt, conform wet- en regelgeving, op aanvraag van de werkgever direct een
betalingsregeling getroffen. Een betalingsregeling loopt maximaal vijf jaar. Bij deze vorderingen wordt de
voorziening bepaald op basis van de verwachte toekomstige kasstromen waarbij gebruik wordt gemaakt van een
interestfactor enerzijds en een risicofactor anderzijds. De voorziening voor oninbaarheid betreft de per
31 december 2021 nog openstaande vorderingen met een betalingsregeling en de vorderingen waarvan wordt
geraamd dat deze na 1 februari met een betalingsregeling zullen worden vastgesteld. De voorziening bedraagt op
deze vorderingen ongeveer € 23,4 miljoen (gemiddeld 2,9% van het totale (geraamde) saldo van vorderingen met
een betalingsregeling van € 807 miljoen).
 Vorderingen waarbij het saldo op balansdatum meer dan negentig dagen openstaat
Bij alle vorderingen waarvan het saldo meer dan negentig dagen openstaat en waarvoor geen betalingsregeling is
getroffen, wordt een voorziening voor oninbaarheid getroffen. De voorziening bedraagt op deze vorderingen
bedraagt ongeveer € 1,5 miljoen (circa 30% van het saldo van vorderingen dat langer dan negentig dagen
openstaat ad € 4,9 miljoen).
Voor een verdere toelichting op deze post wordt verwezen naar de toelichting op Subsidies NOW (zie paragraaf 9.7).
Uitkeringsdebiteuren
De uitkeringsdebiteuren hebben betrekking op terug te vorderen uitkeringen, bijbehorende sociale lasten en boetes. In
het saldo uitkeringsdebiteuren zijn tevens het verhaal van uitkeringen WW en WGA op respectievelijk
overheidswerkgevers en werkgevers eigenrisicodrager WGA alsmede het verhaal van uitkeringen betaald voor andere
EU-landen (EU-Verordening nr. 883/2004) opgenomen.
Voor uitkeringsdebiteuren die niet direct aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen, kunnen betalingsregelingen
worden getroffen. Daardoor kan de feitelijke looptijd van individuele vorderingen langer dan een jaar zijn. Op grond van
ervaringscijfers is onze inschatting dat een bedrag van € 105 miljoen als langlopend kan worden beschouwd. UWV
brengt rente in rekening op uitstaande vorderingen op uitkeringsdebiteuren conform de geldende wet- en regelgeving.
Faillissementsvorderingen
Bij onmacht van de werkgever om de verplichtingen voortvloeiende uit dienstbetrekkingen te betalen, neemt UWV
ingevolge hoofdstuk IV van de Werkloosheidswet de betaling over. Deze overgenomen verplichtingen worden door UWV
als vordering ingediend bij de curator. Vanaf 2021 worden ook NOW-vorderingen in deze post opgenomen die
betrekking hebben op werkgevers die een voorschot NOW hebben ontvangen en waarvoor een faillissement is
uitgesproken.
Uit de langjarige data blijkt dat bij het opheffen van een faillissement door de curator gemiddeld 32% (tot 2020 hebben
wij 27% gehanteerd) van de ingestelde vorderingen is geïncasseerd. Dit percentage is toegepast voor de waardering
van de faillissementsvorderingen. De verhoging van het percentage voor de waardering van vorderingen van 27% naar
32% heeft geleid tot een vrijval van de voorziening van circa € 52 miljoen.
Bij het opstellen van de jaarrekening 2017 zijn voor het eerst de faillissementsvorderingen gewaardeerd. Destijds is de
bijbehorende voorziening voor oninbaarheid gebaseerd op een incassoratio van 27%. De berekening van deze ratio was
correct, maar bij doorvertaling van deze ratio naar de voorziening voor oninbaarheid is een onjuistheid opgetreden,
waardoor deze voorziening te laag is vastgesteld. Deze fout is ook in de jaarrekeningen 2018 tot en met 2020
opgetreden. In de onderhavige jaarrekening is dit hersteld. De correctie heeft geleid tot een aanvullende dotatie aan de
voorziening van circa € 120 miljoen.
Voor de faillissementsvorderingen geldt dat inning afhankelijk is van de afhandeling van het faillissementsdossier door
de curator. Hoewel deze post als kortlopend wordt gerubriceerd, lopen deze vorderingen veelal meerdere jaren voordat
finale afwikkeling plaatsvindt. Op grond van ervaringscijfers is onze inschatting dat een bedrag van € 65 miljoen als
langlopend kan worden beschouwd.
Voorzieningen oninbare vorderingen
Op de vorderingen zijn voorzieningen voor het risico van oninbaarheid in mindering gebracht. Deze voorzieningen zijn
bepaald door de verwachte toekomstige ontvangsten, voor zover mogelijk gebaseerd op historische gegevens, te
vergelijken met het saldo per 31 december. Het verloop van de voorzieningen kan als volgt worden weergegeven:

UWV jaarverslag 2021

112

Tabel Voorziening oninbare vorderingen

Voorziening
oninbare
premievorderingen

Voorziening
oninbare
vorderingen
NOW

77

10

291

Dotatie

-

64

Vrijval

-19

-

58

Bedragen x € 1 miljoen

Stand per 1 januari 2021

Onttrekking
Stand per 31 december 2021

Voorziening
Voorziening
oninbare
oninbare
uitkerings- faillissementsdebiteuren
vorderingen

Totaal

752

1.130

50

94

208

-2

-52

-67

-

-31

-81

-112

74

308

713

1.159

Nog te verrekenen rijksbijdragen
Ultimo 2021 betreft deze post een schuld die onder de kortlopende schulden wordt verantwoord en toegelicht.

Liquide middelen (4)
Tabel Liquide middelen
Bedragen x € 1 miljoen

31 december 2021

31 december 2020

15.832

9.711

2

1

15.834

9.712

Tegoeden in rekening-courant bij de minister van Financiën
Banktegoeden
Totaal liquide middelen

Op grond van artikel 119, lid 4 van de Wfsv houden wij voor elk van de door ons beheerde fondsen een rekeningcourant aan bij de minister van Financiën. Onder de liquide middelen zijn daarnaast banktegoeden in rekening-courant
opgenomen. De liquide middelen staan voor een bedrag van € 0,2 miljoen niet ter vrije beschikking, dit betreft twee
escrow-rekeningen. De mutaties in de liquide middelen zijn nader gespecificeerd in paragraaf 9.3 Kasstroomoverzicht
over 2021.

Fondsvermogen (5)
Het saldo van de programmabaten en -lasten en de uitvoeringskosten wordt jaarlijks toegevoegd of onttrokken aan het
vermogen van de desbetreffende fondsen. De verwerking van het saldo van baten en lasten 2021 (per saldo
€ 5.499 miljoen bate) is als volgt:
 Toevoeging Fondsvermogen
€ 5.526 miljoen
 Onttrekking Bestemmingsfonds frictiekosten
€ -/- 27 miljoen
 Totaal
€ 5.499 miljoen
Tabel Fondsvermogen 2021

1 januari 2021

Saldo baten en
lasten

Vorming bestemmingsfondsen en
egalisatiereserve

31 december 2021

15.194

4.909

-

20.103

Whk

1.367

-211

-

1.156

AWf

-7.528

646

-

-6.882

Ufo

1.916

318

-

2.234

Afj

-

-141

-

-141

Toeslagenfonds

-

-22

-

-22

Totaal fondsen

10.949

5.499

-

16.448

Bestemd fondsvermogen

-113

27

0

-86

Egalisatiereserve

-87

-

-6

-93

10.749

5.526

-6

16.269

Bedragen x € 1 miljoen

Aof

Netto-fondsvermogen

Ter vergelijking is het verloop van het fondsvermogen gedurende 2020 opgenomen:

UWV jaarverslag 2021

113

Tabel Fondsvermogen 2020

1 januari 2020

Saldo baten en
lasten

Vorming bestemmingsfondsen en
egalisatiereserve

31 december 2020

Aof

11.413

3.781

-

15.194

Whk

1.808

-441

-

1.367

AWf

-9.604

2.076

-

-7.528

Ufo

1.596

320

-

1.916

-

-

-

-

5.213

5.736

-

10.949

Bestemd fondsvermogen

-140

27

-

-113

Egalisatiereserve

-19

-

-68

-87

5.054

5.763

-68

10.749

Bedragen x € 1 miljoen

Afj en Toeslagenfonds
Totaal fondsen

Netto-fondsvermogen

Het fondsvermogen bestaat uit het cumulatieve saldo van de jaarlijks gerealiseerde baten en lasten. Op het
fondsvermogen zijn de bestemmingsfondsen en de egalisatiereserve in mindering gebracht. Het fondsvermogen van het
AWf is negatief omdat de premie WW-AWf, die door het ministerie van SZW wordt vastgesteld, in eerdere jaren ver
beneden lastendekkend niveau lag. Zoals is toegelicht in paragraaf 9.4 onder het kopje Financiering is er geen risico
voor de continuïteit vanwege de beschikbare kredietfaciliteiten die door de minister van Financiën worden verleend.
Het Afj en het Toeslagenfonds kennen in principe geen vermogen en worden volledig gefinancierd uit rijksbijdragen.
Zoals is toegelicht onder de Financiële vaste activa hebben wij in 2021 echter besloten om de uit 2011 stammende
vordering op het ministerie van SZW van € 163 miljoen met betrekking tot niet-afgerekend transactieresultaat op nihil
te waarderen, aangezien het ministerie deze vordering niet eerder betaalt dan bij beëindiging van de desbetreffende
wet of opheffing van het desbetreffende fonds. Als gevolg hiervan is het vermogen van het Afj en het Toeslagenfonds
per ultimo 2021 respectievelijk € 141 miljoen en € 22 miljoen negatief. Deze negatieve vermogens hebben een min of
meer permanent karakter. Met ingang van 2021 wordt de voorheen onder de Financiële vaste activa opgenomen
vordering vermeld onder de Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen.
Bij de Whk vond tot en met 2012 een extra vermogensopbouw plaats. Sinds 2007 maken wij samen met de private
verzekeraars deel uit van het duale stelsel voor WGA-verzekeringen. De private verzekeraars passen een
rentedekkingstelsel toe en zijn daardoor genoodzaakt in de eerste jaren een vermogen op te bouwen. Wij passen het
omslagstelsel toe en waren tot en met 2012 verplicht een extra opslag (rentehobbel) op de lastendekkende premie te
berekenen om tot genormaliseerde concurrentieverhoudingen te komen tussen de publieke en private sector. In het
kader van de wijzigingen in het hybride stelsel van de WGA (Wet verbetering hybride markt WGA 2017) is dit aparte
vermogen van € 1.472 miljoen per 1 januari 2017 omgezet in het zogenoemde staartlastvermogen. Hieruit worden
sinds 2017 staartlasten gefinancierd van werkgevers die het publieke stelsel hebben verlaten. Over het verloop van het
staartlastvermogen rapporteren wij in de financiële nota’s. Het resterend staartlastvermogen ultimo 2021 is in onze
Januarinota berekend op € 461 miljoen (ultimo 2020: € 683 miljoen).

Bestemmingsfondsen (6)
Tabel Bestemmingsfondsen 2021
Bedragen x € 1 miljoen
Frictiekosten
Re-integratietrajecten en
-voorzieningen
Totaal

1 januari 2021

Saldo baten en
lasten

Vorming bestemmingsfondsen

31 december 2021

104

-27

-

77

9

-

0

9

113

-27

0

86

Ter vergelijking is het verloop van de bestemmingsfondsen gedurende 2020 opgenomen:

UWV jaarverslag 2021

114

Tabel Bestemmingsfondsen 2020
Bedragen x € 1 miljoen
Frictiekosten
Re-integratietrajecten en
-voorzieningen
Totaal

1 januari 2020

Saldo baten en
lasten

Vorming bestemmingsfondsen

31 december 2020

131

-27

-

104

9

-

0

9

140

-27

0

113

De bestemmingsfondsen zijn met instemming van de minister van SZW gevormd ten laste van het fondsvermogen. Het
bestemmingsfonds Frictiekosten is bedoeld ter dekking van reorganisatie- en investeringskosten. In 2021 is
€ 26,5 miljoen ten laste van het bestemmingsfonds Frictiekosten gebracht. Dit bedrag is besteed aan het
bestedingsplan dienstverlening.
Uit de bestemmingsfondsen zijn nog geen bedragen voor 2022 vrijgegeven door het ministerie van SZW.

Egalisatiereserve (7)
Op grond van artikel 33 van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen is UWV verplicht een egalisatiereserve aan te
houden. Voor het vormen en voor het uitnutten van de egalisatiereserve is – in tegenstelling tot de
bestemmingsfondsen – geen toestemming van het ministerie van SZW vereist, mits aan bepaalde voorwaarden is
voldaan.
Tabel Egalisatiereserve 2021

1 januari 2021

Saldo baten en
lasten

Vorming
egalisatiereserve

Reguliere activiteiten

2

-1

0

1

W&R-projecten

9

-4

8

13

Vrij besteedbaar

76

5

-2

79

Totaal

87

-

6

93

Bedragen x € 1 miljoen

31 december 2021

Van het budgetresultaat 2021 ad € 102 miljoen is een bedrag van € 6 miljoen toegevoegd aan de egalisatiereserve.
Hiermee is het maximumbedrag van de egalisatiereserve (€ 93 miljoen) bereikt. Het resterende deel van het
budgetresultaat (€ 96 miljoen) blijft onderdeel van het fondsvermogen. De egalisatiereserve bedraagt maximaal 5%
van het gemiddelde van de jaarbudgetten van de voorgaande drie jaar. Een specificatie van de egalisatiereserve is
opgenomen in paragraaf 10.3 van de Overige gegevens.
Ter vergelijking is het verloop van de egalisatiereserve gedurende 2020 opgenomen:
Tabel Egalisatiereserve 2020

1 januari 2020

Saldo baten en
lasten

Vorming
egalisatiereserve

31 december 2020

Reguliere activiteiten

1

-1

2

2

W&R-projecten

15

-8

2

9

Vrij besteedbaar

3

9

64

76

19

-

68

87

Bedragen x € 1 miljoen

Totaal

UWV jaarverslag 2021

115

Voorzieningen (8)
Tabel Voorzieningen
Bedragen x € 1 miljoen

Stand per 1 januari 2021

Programmakosten

Uitvoeringskosten

Compensatie
transitievergoeding

Jubilea

535

43

Totaal

Sociaal Loondoorplan
betaling
bij ziekte
10

Overig

12

6

606

Dotatie

387

5

1

8

21

422

Onttrekking

-723

-4

-4

-6

0

-737

Vrijval

-69

-

0

-

0

-69

Stand per 31 december 2021

130

44

7

14

27

222

Samenstelling
Korte termijn (< 1 jaar)

130

1

3

6

24

164

Middellange termijn (1-5 jaar)

0

11

4

8

3

26

Lange termijn (> 5 jaar)

0

32

0

-

0

32

130

44

7

14

27

222

Stand per 31 december 2021

Voorziening compensatie transitievergoeding
Werkgevers kunnen sinds 2020 via UWV compensatie krijgen voor de transitievergoeding die zij hebben betaald bij het
ontslag van werknemers wegens langdurige arbeidsongeschiktheid. Sinds 1 januari 2021 kan een bedrijf tot
25 werknemers dat stopt doordat de werkgever met pensioen gaat of overlijdt, via UWV ook compensatie krijgen voor
betaalde ontslagvergoedingen. Deze compensaties krachtens de Wet houdende maatregelen met betrekking tot de
transitievergoeding bij ontslag wegens bedrijfseconomische omstandigheden (CRTV-BE) of langdurige
arbeidsongeschiktheid (CRTV-LAO) worden uit het AWf en het Aof gefinancierd.
Voor de berekening en verantwoording van de compensaties van transitievergoedingen bij langdurige
arbeidsongeschiktheid zijn twee data in 2020 van belang:
 1 april 2020. Wanneer een werkgever de volledige transitievergoeding heeft betaald vóór 1 april 2020 of de datum
van het opzegverbod voor het einde van het dienstverband vóór 1 april 2020 ligt, dan wordt de vergoeding
berekend met een voor de werknemer gunstiger uitkomst dan in de overige gevallen Deze zogenoemde oude
gevallen kunnen met terugwerkende kracht vanaf 1 juli 2015 worden gecompenseerd door UWV. De gemiddelde
compensatie voor de oude gevallen bedraagt ongeveer € 19.600 per aanvraag, voor de nieuwe gevallen is dit circa
€ 15.400.
 1 januari 2020. Krachtens Wfsv artikel 100 lid f worden de compensaties waarbij het dienstverband vóór
1 januari 2020 is beëindigd, door het AWf gefinancierd. Compensaties waarbij het dienstverband op of na
1 januari 2020 is beëindigd, worden, conform Wfsv artikel 115 lid k, gefinancierd door het Aof.
In onderstaande tabel wordt per fonds het verloop van de gehele voorziening toegelicht.
Tabel Voorziening compensatie transitievergoeding
Bedragen x € 1 miljoen

AWf

Aof
CRTV-LAO

Aof
CRTV-BE

Totaal

Stand per 1 januari 2021

340

195

-

535

Bij: dotatie

-

373

14

387

Af: onttrekking

-278

-439

-6

-723

Af: vrijval

-62

-7

-

-69

0

122

8

130

Stand per 31 december 2021

De stand per 31 december 2021 betreft enerzijds reeds ontvangen maar nog niet afgewikkelde aanvragen en anderzijds
nog naar verwachting in 2022 te ontvangen aanvragen met betrekking tot compensatie voor in 2021 of eerder
verstrekte transitievergoedingen. De termijn waarin werkgevers aanvragen kunnen indienen, bedraagt namelijk zes
maanden nadat volledige betaling van de transitievergoeding heeft plaatsgevonden. Bij ontslag van werknemers
wegens bedrijfseconomische redenen is de aanvraagtermijn twaalf maanden.

UWV jaarverslag 2021

116

Jubilea
De voorziening is getroffen voor de kosten van jubileumuitkeringen bij het bereiken van een dienstverband van 25 jaar
en 40 jaar, en bij pensionering. Bij de berekening van de voorziening wordt rekening gehouden met de opgebouwde
jaren, de blijfkans en de verwachte toekomstige loonstijgingen. De blijfkans en de verwachte toekomstige loonstijgingen
zijn gebaseerd op historische cijfers. De voorziening wordt opgenomen tegen de contante waarde van de verwachte
uitkeringen gedurende het dienstverband, rekening houdend met de actuele marktrente per balansdatum van
hoogwaardige ondernemingsobligaties. Hierbij is gerekend met een actuele marktrente van 1%.
Sociaal plan
Deze voorziening is gevormd voor de afvloeiingskosten van niet-actieve medewerkers in het kader van reorganisaties
die het gevolg zijn van wijzigingen in wet- en regelgeving, afnemend werkaanbod en diverse doelmatigheids- en
efficiencytrajecten.
Loondoorbetaling bij ziekte
De voorziening is gevormd voor de op balansdatum bestaande verplichtingen om in de toekomst beloningen door te
betalen aan personeelsleden die per balansdatum naar verwachting niet in staat zijn om werkzaamheden te verrichten
door ziekte of arbeidsongeschiktheid. In deze voorziening zijn ook begrepen de transitievergoedingen te betalen aan
deze personeelsleden.
Overige voorzieningen
De voorziening fiscale verplichtingen is gevormd omdat UWV bij de fiscale behandeling van de reiskosten mogelijk
fouten heeft gemaakt. Wij zijn hierover met de Belastingdienst in gesprek. Voor de hiermee samenhangende mogelijke
naheffing hebben wij ultimo 2021 een voorziening getroffen van € 20 miljoen.
De voorziening transitievergoedingen is gevormd als uitvloeisel van de Wet werk en zekerheid (Wwz). Volgens de Wwz
ontvangen werknemers bij onvrijwillig ontslag een financiële vergoeding: de transitievergoeding. De voorziening is
getroffen voor medewerkers met een tijdelijk dienstverband. De voorziening bedraagt ultimo boekjaar € 4 miljoen.
De voorziening terugbouwverplichtingen is gevormd voor de contractueel overeengekomen verplichtingen om gehuurde
panden bij het beëindigen van huurovereenkomsten op te leveren in ‘oorspronkelijke staat’. Gedurende de looptijd van
de huurovereenkomsten wordt op pandniveau een voorziening voor deze verplichting opgebouwd door een jaarlijkse
dotatie. Onttrekkingen vinden plaats op het moment dat de contracten zijn beëindigd en de desbetreffende locaties zijn
opgeleverd. De voorziening bedraagt ultimo boekjaar € 2 miljoen.
De voorziening huurafkoop/leegstand is gevormd voor de kosten van huurovereenkomsten, voor de periode waarin wij
als gevolg van de reorganisatie niet langer gebruikmaken van de gehuurde locaties. De voorziening bedraagt ultimo
boekjaar € 1 miljoen.

Kortlopende schulden (9)
Tabel Kortlopende schulden
Bedragen x € 1 miljoen

31 december 2021

31 december 2020

Programmakosten
Nog te betalen uitkeringen

1.350

1.476

Nog af te dragen belastingen

321

343

Nog af te dragen premies sociale verzekeringen

433

490

Nog te betalen subsidies NOW

772

1.561

Nog te verrekenen rijksbijdragen

3.975

-

Schulden aan banken

9

-

Overige schulden en overlopende passiva

18

15
6.878

3.885

Uitvoeringskosten
Leveranciers

53

53

Belastingen en premies sociale verzekeringen

88

73

Pensioenen en VUT
Overige schulden en overlopende passiva

Totaal

UWV jaarverslag 2021

-

4

87

82
228

212

7.106

4.097

117

Alle kortlopende schulden hebben een looptijd korter dan een jaar. De reële waarde van de schulden benadert de
boekwaarde, gegeven het kortlopende karakter van de schulden.
Nog te betalen uitkeringen
De nog te betalen uitkeringen bestaan uit € 815 miljoen vakantiegeldverplichtingen en € 535 miljoen nog te betalen
uitkeringen over 2021 die in 2022 zijn vastgesteld, alsmede crediteuren inzake uitkeringen die betaald zijn door andere
EU-landen (EU-Verordening nr. 883/2004).
Nog af te dragen belastingen
De nog af te dragen belastingen bestaan voornamelijk uit de loonbelasting en de premies volksverzekeringen die zijn
ingehouden op de uitkeringen over de maand december en nog aan de Belastingdienst zijn verschuldigd.
Nog af te dragen premies sociale verzekeringen
De nog af te dragen premies sociale verzekeringen bestaan voor € 205 miljoen uit de premies voor de
werknemersverzekeringen, de werkgeversheffing Zorgverzekeringswet en de Wet kinderopvang van de uitkeringen over
de maand december die nog aan de Belastingdienst zijn verschuldigd. Over de vakantiegeldverplichtingen en de nog te
betalen uitkeringen verwachten wij in de loop van 2022 € 228 miljoen te moeten afdragen.
Nog te betalen subsidies NOW
De post nog te betalen subsidies NOW ad € 772 miljoen kan als volgt worden gespecificeerd:
Tabel Nog te betalen subsidies NOW
Bedragen x € 1 miljoen

Nog te betalen voorschotten NOW 5 (2021) respectievelijk NOW 3.1 (2020)
In 2022 (januari) respectievelijk 2021 (januari en februari) vastgestelde
subsidies NOW
Schatting vanaf 1 februari 2022 vast te stellen subsidies NOW 1 en 2

31 december 2021 31 december 2020
369

1.510

71

51

332

-

772

1.561

Voor een nadere toelichting op deze post verwijzen we naar de toelichting op de post Subsidies NOW (zie paragraaf 9.7
onder het kopje Subsidies NOW).
Nog te verrekenen rijksbijdragen
De nog te verrekenen rijksbijdragen hebben betrekking op het ministerie van SZW voor een bedrag van
€ 3.975,2 miljoen (schuld), op het ministerie van OCW voor afgerond € 0,4 miljoen (schuld) met betrekking tot de
WOOS en op het ministerie van VWS voor € 0,2 miljoen (vordering) met betrekking tot de Wmo 2015. De afrekening
met de ministeries van SZW, OCW en VWS vindt in 2022 plaats op basis van de gegevens in de hieronder opgenomen
afrekentabel.

UWV jaarverslag 2021

118

Tabel Nog te verrekenen rijksbijdragen
Bedragen x € 1.000

Programmakosten 2021

Uitvoeringskosten 2021

Realisatie

Voorschot

3.441.542

3.433.000

8.542

203.148

165.512

37.636

46.178

62.200

67.100

-4.900

90.843

94.507

-3.664

-8.565

-

-

-

20.000

20.000

-

-

Wmo 2015

10.435

10.200

235

1.044

1.080

-36

198

WOOS

22.899

23.400

-501

2.123

2.044

79

-422

3.537.075

3.533.700

3.375

317.158

283.143

34.015

37.390

Tegemoetkomingen WAO

51.877

52.000

-123

1.400

1.400

-

-123

Tegemoetkomingen WIA-IVA
Tegemoetkomingen WIAWGA
Tegemoetkomingen WAZ

41.236

41.000

236

-

-

-

236

64.558

63.600

958

-

-

-

958

1.894

1.900

-6

-

-

-

-6

Tegemoetkomingen Wajong

67.551

67.500

51

-

-

-

51

Toeslagenwet (incl. BIA)

433.740

461.000

-27.260

-

-

-

-27.260

IOW

106.279

111.800

-5.521

2.510

2.580

-70

-5.591

Totaal Toeslagenfonds

767.135

798.800

-31.665

3.910

3.980

-70

-31.735

Wazo-ZEZ

86.818

85.000

1.818

2.807

3.500

-693

1.126

Totaal Aof

86.818

85.000

1.818

2.807

3.500

-693

1.126

-

-

-

86.233

91.932

-5.699

-5.699

279

279

-325

-325

Wajong
Re-integratie Wajong
Beoordeling gemeentelijke
doelgroep

Totaal Afj

Basisdienstverlening

Afrekening

Realisatie Voorschot

Totaal

Wsw-indicatiestelling

-

-

-

1.608

1.329

MCKW

-

-

-

12

337

Scholingsbudget WW

Afrekening

15.097

20.000

-4.903

5.500

5.500

0

-4.903

NOW 1

-1.878.687

-

-1.878.687

2.792

20.600

-17.808

-1.896.495

NOW 2

-1.409.374

-

-1.409.374

1.101

10.000

-8.899

-1.418.273

NOW 3

5.211.886

5.300.000

-88.114

16.947

16.000

947

-87.167

NOW 4

1.068.260

1.060.000

8.260

3.461

4.000

-539

7.721

NOW 5

907.114

1.481.000

-573.886

4.865

0

4.865

-569.021

TOFA
Regeling scholing
kansberoep
Fte's banenafspraak

7

-

7

0

200

-200

-193

-361

-

-361

-

-

-

-361

-

-

-

675

3.100

-2.425

-2.425

Skills crisisdienstverlening

-

-

-

1.498

1.498

0

0

Kassier crisisdienstverlening

-

-

-

301

3.300

-2.999

-2.999

Landelijke ondersteuning
crisisdienstverlening

-

-

-

637

3.000

-2.363

-2.363

Totaal AWf

3.913.941

7.861.000

-3.947.059

125.630

160.796

-35.166 -3.982.225

Totaal nog te verrekenen

8.304.969

12.278.500

-3.973.531

449.506

451.419

-1.913 -3.975.445

Overige schulden en overlopende passiva (programmakosten)
Hieronder zijn opgenomen de nog te betalen re-integratielasten en rekeningen-courant met derden. Verder gaat het om
overige schulden waarvan de betaling en/of administratieve verwerking nog niet heeft plaatsgevonden.
Belastingen en premies sociale verzekeringen (uitvoeringskosten)
De post is toegenomen als gevolg van het toegenomen personeelsbestand, eenmalige vergoedingen in december die
gebruteerd zijn, alsmede een hogere afdracht uit hoofde van de toepassing van de werkkostenregeling.

UWV jaarverslag 2021

119

Overige schulden en overlopende passiva (uitvoeringskosten)
Hieronder zijn onder meer opgenomen de nog te betalen vakantiedagen en vooruit ontvangen huurkortingen.

Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen
Nog af te rekenen rijksbijdragen
Met ingang van 2012 is de bekostiging van de rijksgefinancierde wetten en regelingen gewijzigd van kasbasis naar
transactiebasis. Om budgettaire redenen heeft het ministerie van SZW ervoor gekozen de per 1 januari 2012 op
transactiebasis nog verschuldigde bedragen niet aan het UWV uit te betalen. Deze permanente vordering bedraagt
€ 163 miljoen aan niet-afgerekende rijksbijdragen, bestaande uit respectievelijk € 141 miljoen voor de Wajong en
€ 22 miljoen voor de Toeslagenwet. Deze vordering wordt niet eerder door het ministerie van SZW voldaan dan dat het
desbetreffende fonds, wet of regeling is opgeheven c.q. beëindigd. Het genoemde bedrag heeft in 2021 geen wijziging
ondergaan.
NOW
In de tekst aangaande de toelichting op de NOW-lasten (zie paragraaf 9.7 onder het kopje Subsidies NOW) wordt
gemeld dat er sprake is van een grote inherente onzekerheid over de uiteindelijk vast te stellen NOW-bedragen. Dit
betreft zowel de NOW 3, de NOW 4- als de NOW 5-regeling. Bij de vaststellingen wordt in de praktijk óf een nabetaling
gedaan óf een gedeelte van dan wel het gehele voorschot teruggevorderd. Uit de genoemde toelichting blijkt dat onze
inschatting is dat de uiteindelijke subsidielasten van de NOW 3, de NOW 4 en de NOW 5 in de buurt van de in de
jaarrekening verantwoorde voorschotten zullen liggen. Wel zal er voor individuele aanvragers sprake zijn van
toekomstige nabetalingen of terugvorderingen. Deze kunnen op individueel niveau niet voldoende betrouwbaar worden
gekwantificeerd. Deze toekomstige nabetalingen en terugvorderingen worden overigens volledig gedekt door
respectievelijk verrekend met de rijksbijdrage vanuit het ministerie van SZW.
Meerjarige financiële verplichtingen programmakosten
UWV sluit contracten af met re-integratiebedrijven voor de re-integratie van arbeidsgehandicapten. De facturering vindt
deels plaats nadat de diensten zijn geleverd. De resterende verplichtingen van de lopende re-integratietrajecten zijn niet
in de balans opgenomen. Deze verplichtingen bedragen eind 2021 € 26,3 miljoen voor trajecten gestart in 2019, 2020
en 2021 (eind 2020: € 32,7 miljoen voor trajecten gestart in 2018, 2019 en 2020). Op basis van ervaringscijfers is onze
inschatting dat hiervan € 4,3 miljoen als langlopend (één tot vijf jaar) kan worden beschouwd. Bij de vaststelling van de
verplichtingen is rekening gehouden met de invloed van resultaatfinanciering.
UWV verstrekt re-integratievoorzieningen voor mensen met structurele functionele beperkingen. Afhankelijk van het
type voorziening betreft dit eenmalige betalingen, periodieke betalingen en/of leasecontracten. Vanaf boekjaar 2020
wordt uitsluitend nog voor de uitgaven inzake externe jobcoach en voor vervoersvoorzieningen met een leasecontract
een verplichting geraamd, omdat voor deze voorzieningen niet-vermijdbare uitgaven in de toekomst zullen worden
verantwoord. Voor deze doelgroepen samen is de omvang van de met deze re-integratievoorzieningen samenhangende
verplichtingen eind 2021 € 34,0 miljoen (eind 2020: € 35,5 miljoen).
UWV heeft langlopende verplichtingen voor met name de WIA-, WAO- en Wajong-uitkeringen. Deze verplichtingen
worden volledig afgedekt door toekomstige financiering vanuit de premiebaten (WIA en WAO) en rijksbijdragen
(Wajong).
Herstelactie WIA-voorschotten
UWV is gestopt met het terugvorderen van voorschotten die zijn uitbetaald aan WIA-uitkeringsgerechtigden die te lang
hebben moeten wachten op de WIA-beoordeling. De oorzaak hiervan is het tekort aan vooral verzekeringsartsen,
waardoor wachttijden voor (her)beoordelingen voor de WIA zijn opgelopen. De raad van bestuur van UWV heeft in
overleg met het ministerie van SZW besloten over te gaan tot kwijtschelding van terugvorderingen die een gevolg zijn
van overschrijding van de wettelijke beoordelingstermijnen of tot terugbetaling van reeds ontvangen bedragen. In 2021
zijn zo veel mogelijk dossiers afgehandeld en ook in 2022 zal dit proces doorgaan. De verplichting voor de afwikkeling
van deze dossiers in 2022 wordt geraamd op circa € 3,5 miljoen. In 2022 zullen, in voorkomende gevallen, ook
schadeloosstellingen worden uitbetaald. Het gaat dan bijvoorbeeld om vergoeding van schade door hogere
inkomstenbelasting of lagere toeslagen als gevolg van het afboeken van vorderingen. De omvang van deze
schadevergoedingen is ten tijde van het opstellen van deze jaarrekening nog onduidelijk.
Niet-verwerkte verplichtingen
Door een werknemer die werkzaam is als maaltijdbezorger, is een rechtszaak aanhangig gemaakt met als eis dat hij
onder de werking van de wetten voor werknemersverzekeringen moet gaan vallen. Dat is tot nu toe niet het geval.
Eenzelfde soort rechtszaak is aanhangig gemaakt door een uit een persoonsgebonden budget betaalde zorgverlener.
Wanneer een of beide zaken aan de eisers worden toegewezen, dan kan dit tot substantiële extra lasten leiden voor
zowel de programmakosten als de uitvoeringskosten, omdat de uitspraken gevolgen kunnen hebben voor de hele groep
werkenden waartoe zij behoren.
Tot en met 15 februari 2022 zijn er ongeveer 9.900 bezwaren ingediend tegen de berekening van de voorschotten voor
alle NOW-regelingen gezamenlijk. Hiervan liepen er medio februari 2022 nog ongeveer 75. Deze lopende zaken

UWV jaarverslag 2021

120

betreffen grotendeels de NOW 3.3., de NOW 4 en de NOW 5. Van de afgesloten bezwaren NOW 3.3 is ongeveer 43%
gegrond verklaard, circa 33% ongegrond en ongeveer 24% is ingetrokken of niet-ontvankelijk verklaard. De
verwachting is dat deze percentages bij de NOW 4 en de NOW 5 weinig zullen afwijken.
Tot en met 15 februari 2022 zijn er ongeveer 6.250 bezwaren ingediend tegen de berekening van de definitieve
vaststellingen voor de NOW 1, de NOW 2 en de NOW 3.1. Hiervan liepen er medio februari 2022 nog circa 1.320. Van
de afgesloten bezwaren is ongeveer 40% gegrond verklaard, circa 35% ongegrond en ongeveer 25% is ingetrokken of
niet-ontvankelijk verklaard.
Er zijn tot en met 15 februari 2022 verder ongeveer 320 beroepszaken ingediend tegen de berekening van de
voorschotten voor de NOW 1, de NOW 2, de NOW 3 en de NOW 4 en zijn er circa 160 beroepszaken ingediend tegen de
berekening van de definitieve vaststellingen voor de NOW 1 en de NOW 2. Hiervan liepen er medio februari 2022 nog
circa 130. Van de afgesloten beroepszaken is ongeveer 2% gegrond verklaard, circa 40% ongegrond en ongeveer 58%
is ingetrokken of niet-ontvankelijk verklaard.
We houden er rekening mee dat we in 2022 opnieuw bezwaren tegen de berekening van de voorschotten en tegen de
definitieve vaststellingen van de verschillende NOW-regelingen zullen ontvangen. De financiële omvang van de
bezwaar- en beroepszaken kan niet op voorhand worden bepaald.
Overige niet-verwerkte verplichtingen: Jaarlijks dienen derden claims bij ons in, omdat zij menen UWV aansprakelijk te
kunnen stellen voor geleden schade in verband met door UWV al dan niet verstrekte ontslagvergunningen en
tewerkstellingsvergunningen. Bij toewijzing van alle nog af te handelen claims kan dit leiden tot maximaal € 0,3 miljoen
aan extra kosten.
Wij zijn betrokken in verscheidene beroepszaken op het gebied van de sociale zekerheid. Uitspraken in deze zaken
kunnen gevolgen hebben voor zowel de programma- als de uitvoeringskosten.
Meerjarige financiële verplichtingen uitvoeringskosten
Wij hebben verplichtingen die voortvloeien uit langlopende overeenkomsten in verband met uitvoeringskosten. De
volgende tabel geeft een overzicht van de hiermee gemoeide bedragen naar vervaltermijn.
Tabel Vervaltermijnen langlopende overeenkomsten
< 1 jaar

1-5 jaar

> 5 jaar

Totaal

Huurcontracten*

66

173

23

262

Energiecontracten

5

8

-

13

Projecten huisvesting

6

-

-

6

Automatiseringscontracten

72

2

-

74

149

183

23

355

Bedragen x € 1 miljoen

Totaal
*

De huurcontracten kunnen worden geclassificeerd als operational lease.

9.7. Toelichting op de staat van baten en lasten
Baten wettelijke taken sociale verzekeringen
Premiebaten (10)
De premiebaten bestaan nagenoeg geheel uit premiebaten over het premiejaar 2021 en voor een klein deel uit
gerealiseerde premiebaten over oudere premiejaren. De hoogte van de premiebaten wordt beïnvloed door de hoogte
van de premieloonsommen, de vastgestelde premiepercentages en de overgang van werkgevers van en naar het
eigenrisicodragerschap. De premiebaten kunnen als volgt worden gespecificeerd:
Tabel Premiebaten

Bedragen x € 1 miljoen

2021

2020

Basispremie WAO/WIA (Aof)

19.236

17.545

Gedifferentieerde premie Whk

2.127

1.958

Premie WW-AWf

6.203

8.302

365

367

27.931

28.172

Ufo-premie
Totaal

UWV jaarverslag 2021

121

Een van de crisismaatregelen in verband met de coronapandemie is het verlenen van uitstel aan werkgevers voor de
betaling van loonheffing en werkgeverslasten. In de premiebaten is een vrijval van de voorziening voor oninbaarheid
inbegrepen van € 19 miljoen (2020: dotatie € 77 miljoen), die getroffen is op vorderingen waarvoor uitstel van betaling
is verleend in verband met de coronacrisis.
In de volgende tabel zijn de ontwikkelingen in de vastgestelde premiepercentages per wet ten opzichte van 2020
weergegeven.
Tabel Premiepercentages
Percentages

2021

2020

Mutatie in %-punten

Basispremie WAO/WIA (Aof)*

7,03

6,77

0,26

Gedifferentieerde premie Whk*

1,36

1,28

0,08

Premie WW-AWf hoog**

6,72

7,94

-1,22

Premie WW-AWf laag**

1,72

2,94

-1,22

Ufo-premie

0,68

0,68

0,00

* Rekenpremie.
** De hier getoonde percentages betreffen een gewogen gemiddelde doordat het ministerie van SZW de premie WW-AWf per 1 augustus 2021
verlaagd heeft met 2,36%.

Het ministerie van SZW stelt de basispremie WAO/WIA, de premie WW-AWf en de Ufo-premie vast. Daarbij wordt geen
rekening gehouden met de door UWV verwachte fondsvermogens. De gedifferentieerde premies Whk stelt UWV vast.
Het premiepercentage Whk is het rekenpercentage voor de WGA en Ziektewet-flex. De premiedelen WGA en Ziektewetflex worden betaald door werkgevers die bij UWV verzekerd zijn. Voor deze premiedelen kunnen werkgevers ook kiezen
voor eigenrisicodragerschap.
Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de Januarinota 2022 - Ontwikkelingen wetten en fondsen UWV 2021–
2022.
Rijksbijdragen (11)
De rijksbijdragen per fonds zijn als volgt:
Tabel Rijksbijdragen
Bedragen x € 1 miljoen
Afj
Toeslagenfonds
Aof
AWf inzake NOW
AWf overig
Totaal

Programmakosten

Uitvoeringskosten

Totaal

2021

2020

2021

2020

2021

2020

3.396

3.364

317

281

3.713

3.645

746

798

4

4

750

802

87

79

3

2

90

81

3.899

14.029

29

20

3.928

14.049

15

29

96

87

111

116

8.143

18.299

449

394

8.592

18.693

Voor een specificatie van de rijksbijdragen per wet/regeling verwijzen wij naar paragraaf 9.6 onder het kopje Nog te
verrekenen rijksbijdragen.

Programmakosten
Wij rubriceren de lasten onder de wet respectievelijk het fonds waarin deze lasten zijn geregeld.

UWV jaarverslag 2021

122

Tabel Lasten naar wet en fonds
Bedragen x € 1 miljoen

Uitkeringen

Sociale
lasten

Overige baten
en lasten*

2021

2020

2021

2020

WAO

3.362

3.670

556

619

WIA-IVA

3.519

3.233

593

558

WIA-WGA

3.338

3.129

566

542

90

103

6

3.294

3.121

WW

3.553

IOW

100

Ziektewet
Wazo

2021

Uitvoeringskosten**

Totaal

2020

2021

2020

2021

2020

1

1

75

71

3.994

4.361

-29

-23

76

66

4.159

3.834

34

35

504

428

4.442

4.134

7

0

0

3

3

99

113

225

204

52

77

314

279

3.885

3.681

4.158

612

753

9

6

713

707

4.887

5.624

108

7

7

0

0

3

3

110

118

1.977

1.963

341

350

19

16

398

383

2.735

2.712

1.592

1.280

269

226

0

0

9

7

1.870

1.513

81

74

6

5

0

0

3

1

90

80

-

-

-

-

319

370

0

2

319

372

LASTEN PER WET
Arbeidsongeschiktheid

WAZ
Wajong
Werkloosheid

Ziekte en zorg

Wazo-ZEZ
Overig
Compensatie transitievergoeding
Toeslagenwet

374

393

61

65

-1

-1

-

-

434

457

Wmo 2015

-

-

-

-

10

9

1

1

11

10

WOOS

-

-

-

-

23

21

2

1

25

22

-

-

-

-

-1.879

7.115

3

10

-1.876

7.125

-

-

-

-

-1.409

4.109

1

4

-1.408

4.113

-

-

-

-

-54

2.805

0

6

-54

2.811

-

-

-

-

3.253

-

10

-

3.263

-

-

-

-

-

2.013

-

7

-

2.020

-

-

-

-

-

1.068

-

3

-

1.071

-

-

-

-

-

907

-

5

-

912

-

Kaderwet SZW-subsidies
- overig***

-

19

-

1

15

9

6

6

21

35

Wbo

-

-

-

-

15

14

-

-

15

14

Totaal

21.280 21.251

3.242 3.337

Aof

11.353

10.895

1.903

1.873

381

388

781

688

14.418

13.844

Whk

1.838

1.809

327

327

11

11

162

252

2.338

2.399

AWf

4.139

4.740

712

850

3.890

14.058

855

743

9.596

20.391

Ufo

23

27

7

11

0

0

17

10

47

48

Afj

3.226

3.053

226

204

85

107

317

281

3.854

3.645

701

727

67

72

-1

-1

4

4

771

802

Kaderwet SZW-subsidies
- NOW 1
Kaderwet SZW-subsidies
- NOW 2
Kaderwet SZW-subsidies
- NOW 3.1
Kaderwet SZW-subsidies
- NOW 3.2
Kaderwet SZW-subsidies
- NOW 3.3
Kaderwet SZW-subsidies
- NOW 4
Kaderwet SZW-subsidies
- NOW 5

4.366 14.563

2.136 1.978

31.024 41.129

LASTEN PER FONDS

Toeslagenfonds
Totaal

21.280 21.251

3.242 3.337

4.366 14.563

2.136 1.978

31.024 41.129

* Inclusief rentebaten en -lasten.
** Inclusief netto-omzet uitvoeringskosten.
*** Betreft de Regeling scholing kansberoep, het scholingsbudget UWV en TOFA 2020.

UWV jaarverslag 2021

123

Uitkeringen (12)
De uitkeringen zijn inclusief vakantiegelden; ze zijn per 1 januari 2021 met 0,29% en per 1 juli 2021 met 0,96%
geïndexeerd.
De vorming dan wel vrijval van de voorzieningen voor oninbare faillissementsvorderingen en uitkeringsdebiteuren is
opgenomen onder de uitkeringen respectievelijk de sociale lasten.
De op overheidswerkgevers verhaalde WW-uitkeringen en sociale lasten zijn in mindering gebracht op respectievelijk de
uitkeringen en de sociale lasten. Deze uitkeringen worden verantwoord in het Ufo. Voor 2021 bedroeg het verhaal op
overheidswerkgevers inzake uitkeringen € 190 miljoen (2020: € 227 miljoen) en inzake sociale lasten € 30 miljoen
(2020: € 35 miljoen).
De op eigenrisicodragende werkgevers verhaalde WGA-uitkeringen en sociale lasten zijn eveneens in mindering
gebracht op respectievelijk de uitkeringen en de sociale lasten. Deze uitkeringen worden verantwoord in de Whk.
Voor 2021 bedroeg het verhaal inzake uitkeringen € 357 miljoen (2020: € 336 miljoen) en inzake sociale lasten
€ 56 miljoen (2020: € 54 miljoen).
De WAZ en WAO zijn wetten die respectievelijk in 2004 en 2005 zijn beëindigd. Voor de WAO is de WIA in de plaats
gekomen. Per saldo zijn de uitkeringslasten van de WAO, WAZ en WIA ten opzichte van 2020 gestegen van
€ 10.135 miljoen naar € 10.309 miljoen (1,7%). Hiervan is een groot deel toe te rekenen aan indexeringen. Daarnaast
neemt de instroom in de WIA geleidelijk toe, mede als gevolg van de stijging van de pensioenleeftijd. Oudere
werknemers hebben een hogere instroomkans in de WIA.
De daling van de WW-uitkeringen van € 4.158 miljoen in 2020 naar € 3.553 miljoen in 2021 (14,6%) wordt veroorzaakt
door de opleving van de economie in 2021 en de conjuncturele ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.
De toename van de lasten bij de Wazo van € 1.280 miljoen in 2020 naar € 1.592 miljoen in 2021 (24,3 %) wordt vooral
veroorzaakt door de introductie per 1 juli 2020 van de Wet invoering extra geboorteverlof (WIEG). Deze wet, onderdeel
van de Wazo, regelt extra kraamverlof voor partners van vrouwen die bevallen zijn.
De daling bij de Toeslagenwet met € 19 miljoen (4,8%) heeft onder meer te maken met de daling van toeslagen op
WW-uitkeringen.
De TOFA was bedoeld als vangnet voor flexwerkers die door de coronacrisis substantieel inkomensverlies hebben
geleden, maar geen aanspraak konden maken op een socialezekerheidsuitkering of op bijstand en onvoldoende
middelen van bestaan hadden om rond te komen. De regeling is in 2020 ook weer beëindigd.
Sociale lasten (13)
De sociale werkgeverslasten volgen de uitkeringen naar wet- en fondsindeling.
Subsidies NOW (14)
De NOW-regeling in het algemeen
Als gevolg van de coronacrisis heeft het kabinet in 2020 de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid
(NOW) in het leven geroepen. De NOW wordt via het AWf afgewikkeld en wordt volledig door het ministerie van SZW
gefinancierd door middel van een rijksbijdrage.
In het boekjaar 2021 wordt over vijf NOW-regelingen apart verantwoording afgelegd: de NOW 1, de NOW 2, de NOW 3,
de NOW 4 en de NOW 5. De NOW 3 bestaat uit drie aanvraagperiodes: de NOW 3.1, de NOW 3.2 en de NOW 3.3. In de
tabel Kenmerken NOW-regelingen hieronder worden enkele relevante kenmerken van deze regelingen benoemd. Voor
een meer gedetailleerde weergave van de kenmerken verwijzen wij naar informatie op uwv.nl.
Tabel Kenmerken NOW-regelingen

NOW 2

NOW 3.1

NOW 3.2

Loonsomperiode

maart
juni
t/m
t/m
mei september
2020
2020

oktober
t/m
december
2020

januari
t/m
maart
2021

Maximale tegemoetkoming van de
loonsom

90%

90%

80%

85%

Opslag voor aanvullende lasten

30%

40%

40%

40%

40%

40%

40%

15 maart
2021 t/m
31 maart
2022

4 oktober
2021 t/m
22
februari
2023

30 januari
2022 t/m
22
februari
2023

30 januari
2022 t/m
22
februari
2023

1 juni
2022 t/m
22
februari
2023

1 juni
2022 t/m
22
februari
2023

Bedragen x € 1 miljoen

Periode aanvraag voor vaststelling
van de subsidie

UWV jaarverslag 2021

NOW 1

7 oktober
2020 t/m
17 april
2022

NOW 3.3

NOW 4

NOW 5

april
juli
t/m
t/m
juni september
2021
2021

november
en
december
2021

85%

85%

85%

124

Bij de NOW is gekozen voor een systematiek van snelle bevoorschotting om werkgevers vlug van middelen te voorzien
op basis van de door de werkgever bij de Belastingdienst aangegeven loonsom en een door de werkgever opgegeven
omzetverlies. De vaststelling van de subsidie en de controle daarop vindt achteraf plaats, op basis van het gerealiseerde
omzetverlies en de gerealiseerde loonsom.
Bij de subsidieaanvraag moet de werkgever een inschatting maken van het verwachte omzetverlies. De werkgevers
ontvangen bij alle regelingen op aanvraag een voorschot van 80%. De uiteindelijke subsidievaststelling wordt berekend
op basis van het door de werkgever opgegeven omzetverlies, vermenigvuldigd met de bij de Belastingdienst
aangegeven loonsom over een bepaald tijdvak. Dit tijdvak wordt per regeling specifiek vastgesteld en is voor elke
regeling verschillend. Het omzetverlies wordt berekend door de opgegeven omzet in de (gekozen) omzetperiode te
relateren aan de referentie-omzet. De referentie-omzet is een vergelijkbaar gedeelte van de omzet in 2019.
Op grond van de NOW-regelingen en het Rijksuniforme subsidiekader is bij het vaststellen van de NOW-subsidie,
afhankelijk van de hoogte van het voorschotbedrag of het definitieve subsidiebedrag, een accountantsverklaring of een
deskundige derdenverklaring vereist ter onderbouwing van het daadwerkelijk geleden omzetverlies en de gerealiseerde
loonsommen. Voor kleine subsidies is geen verklaring vereist. Bij werkgevers die geen verklaring hoeven te overleggen
onderzoekt het ministerie van SZW op basis van data-analyse risicogericht onder andere het door de werkgever
opgegeven omzetverliespercentage voordat tot definitieve vaststelling van de subsidie wordt overgegaan. Hiermee
worden tevens enkele aandachtpunten van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) ondervangen. In deel 2 van dit
jaarverslag wordt in paragraaf 6.3 wordt nader ingegaan op ons beleid inzake M&O.
De aanvraagperioden voor vaststelling van de definitieve subsidie staan in de tabel Kenmerken NOW-regelingen
vermeld. Een vaststelling zal (bijna) altijd leiden tot een nabetaling of een terugvordering in relatie tot het eerder
betaalde voorschot. Vorderingen kleiner dan € 500 worden niet geïnd maar afgeboekt. Bij een ambtshalve nihilstelling
wordt het gehele bedrag aan voorschot van de subsidie echter wel teruggevorderd, ook bij voorschotten kleiner dan
€ 500.
Toelichting op de raming van de NOW-lasten
De NOW-lasten bestaan uit de gerealiseerde resultaten van reeds afgewikkelde subsidies en de schatting van de nog af
te wikkelen subsidies. De verwachte toekomstige kasstromen zijn bepalend voor de waardering van de nog af te
wikkelen subsidies per balansdatum. De details hiervan worden nader toegelicht in paragraaf 9.6 onder de kopjes
Vorderingen NOW en Nog te betalen subsidies NOW.
Uit de NOW-regelingen vloeit voort dat de uiteindelijke vaststelling van de subsidie voornamelijk afhangt van
ontwikkelingen bij de werkgever in het boekjaar ten aanzien van de loonsom en het uiteindelijke omzetverlies.
De opbouw van de NOW-lasten per regeling en per component is opgenomen in onderstaande tabel Subsidies NOW.
Tabel Subsidies NOW
Bedragen x € 1 miljoen

NOW 1

NOW 2

NOW
3.1

NOW
3.2

NOW
3.3

NOW 4

NOW 5

Totaal

Voorschotten

1

1

8

3.266

2.015

1.069

907

7.267

Intrekkingen

-92

-16

-4

-13

-2

-1

-

-128

-1.393

-490

-104

-

-

-

-

-1.987

Nabetalingen als gevolg van
definitieve subsidievaststelling

291

90

45

-

-

-

-

426

Geschatte vorderingen vanaf 1
februari 2022 en later

-849

-1.224

-

-

-

-

-

-2.073

Geschatte nabetalingen vanaf 1
februari 2022 en later

137

195

-

-

-

-

-

332

Afgeboekte vorderingen < € 500

2

0

0

-

-

-

-

2

Dotatie aan voorziening wegens
oninbare vorderingen

28

35

1

-

-

-

-

64

-1.875

-1.409

-54

3.253

2.013

1.068

907

3.903

Vorderingen als gevolg van definitieve
subsidievaststelling

Totaal

Zoals uit de tabel blijkt, is bij het bepalen van de NOW-lasten allereerst rekening gehouden met de betaalde
voorschotten en de daadwerkelijk vastgestelde bedragen tot en met januari 2022. Een aantal werkgevers heeft ervoor
gekozen hun eerdere aanvraag in te trekken en het ontvangen voorschot terug te betalen. Deze intrekkingen staan
apart vermeld. Uit deze tabel blijkt ook dat er naast lasten gebaseerd op daadwerkelijke vaststellingen ook sprake is van
lasten die gebaseerd zijn op een substantieel schattingselement.
NOW 1 en NOW 2
In de jaarrekening 2020 hebben wij toegelicht dat we voor de in 2020 verleende NOW-subsidies voor de NOW 1, de
NOW 2 en de NOW 3.1, die nog niet waren vastgesteld, het toegekende voorschot (80% van de berekende
subsidieverplichting) als beste schatting van de subsidielasten 2020 hebben aangemerkt. Het destijds ontwikkelde

UWV jaarverslag 2021

125

voorspelmodel kende een grote schattingsonzekerheid en projectie was op dat moment niet mogelijk. De voornaamste
redenen voor de onzekerheid waren het ontbreken van voldoende informatie omtrent het omzetverlies van grote
werkgevers bij de NOW 1 en het feit dat voor de NOW 2 en de NOW 3.1 nog helemaal geen informatie over het in 2020
door werkgevers geleden omzetverlies bekend was. De intern en extern beschikbare data waren niet voldoende
representatief om te projecteren naar het niet-vastgestelde deel van de NOW-aanvragen. Wel gaven vaststellingen en
CBS-data een indicatie dat de uiteindelijke subsidielasten mogelijk lager zouden uitkomen dan het toegekende
voorschot.
In de loop van 2021 is gebleken dat bij de vaststellingen van subsidies een patroon zichtbaar is, waarbij het bedrag aan
terugvorderingen substantieel hoger is dan het bedrag aan nabetalingen. Dit patroon is terug te zien in het zogenoemde
vaststellingspercentage. Dit percentage geeft de verhouding weer tussen de definitieve vastgestelde subsidie ten
opzichte van het maximum dat bij de aanvraag van de subsidie is toegekend. In onderstaande tabel is dit nader
uitgewerkt:
Tabel Vaststellingspercentages

NOW 1

NOW 2

Subsidie 100%

9.106

5.118

Uitbetaald voorschot 80% (onder aftrek van intrekkingen)

7.285

4.094

Subsidie 100%

6.013

1.229

Bijbehorend voorschot 80%

4.811

983

Subsidie 100%

3.093

3.889

Bijbehorend voorschot 80%

2.474

3.111

Voorschot m.b.t. vastgestelde subsidie

4.811

983

Teruggevorderd tot en met januari 2022

Bedragen x € 1 miljoen
Toegekend

Gedeelte toekenningen waarop inmiddels is vastgesteld

Nog vast te stellen

Definitief vastgestelde subsidie
-1.732

-484

Nabetaald tot en met januari 2022

345

89

Definitief vastgestelde subsidie

3.423

588

Vaststellingspercentage

57%

48%

Gelet op genoemde schattingsonzekerheid hebben wij in de jaarrekening 2020 toegelicht dat de daadwerkelijke
subsidielast materieel kon afwijken van de verantwoorde voorschotten. Uit bovenstaande tabel blijkt dat de
vaststellingspercentages tot balansdatum substantieel lager uitkomen dan het voorschot van 80%.
Wij hebben onderzocht of de omzetgegevens van de Belastingdienst voor de btw-aangifte of de omzetgegevens van het
CBS bruikbare bronnen zijn om tot een raming van de NOW-lasten voor de jaarrekening 2021 te komen. Uit de analyse
bleek dat deze gegevens minder geschikt en niet voldoende bruikbaar zijn. Om tot de beste schatting van de NOWlasten te komen, hebben we het in 2020 ontwikkelde voorspelmodel (op basis van Boosted Trees Regressie-algoritme)
herijkt. De voorspelkracht van dit model is overigens beperkt, wat blijkt uit de variantie in de voorspellingen bij de
testsets. Daarin zagen wij dat de bandbreedtes in de voorspellingen bij de NOW 1 variëren van 14% tot 30% ten
opzichte van de vastgestelde subsidies, afhankelijk van de gehanteerde testset. Bij de NOW 2 variëren deze van 20%
tot 35%. Wel bleek bij de evaluatie dat het herijkte voorspelmodel betere resultaten toonde dan de overwogen
alternatieve methodes1 en de werkelijkheid beter benadert dan verantwoording op basis van het berekende
voorschotbedrag. Wij hebben daarom geconcludeerd dat het herijkte voorspelmodel geschikt is om tot de beste
schatting van de verwachte vorderingen en nabetalingen voortvloeiende uit de definitieve vaststellingsbedragen van de
NOW 1 en NOW 2 te komen. Dit besluit is mede genomen omdat statistisch kon worden aangetoond dat er inmiddels,
in tegenstelling tot in 2020, voldoende vaststellingsaanvragen zijn ontvangen waarop het model de schattingen heeft
kunnen baseren (voor de NOW 1 circa 127.600 van de in totaal ongeveer 137.800 verstrekte voorschotten (exclusief
intrekkingen) en voor de NOW 2 circa 27.200 van de in totaal ongeveer 62.800 verstrekte voorschotten (exclusief
intrekkingen)).
Wij merken nog op dat, als het voorspelmodel wordt toegepast op de inmiddels vastgestelde aanvragen, de
betrouwbaarheid van de raming van de terug te vorderen bedragen beter is dan de schatting van de nog na te betalen
bedragen.
1

De onderzochte alternatieve methodes zijn: extrapolatie van de naar loonsom gewogen gemiddelde afwijking per sector van het
omzetverlies tussen voorschotaanvraag en vaststellingsaanvraag, of uitgaan van het omzetpercentage uit de subsidieaanvraag.

UWV jaarverslag 2021

126

In de tabel Subsidies NOW is te zien dat op basis van het voorspelmodel voor de circa 30.500 nog niet-vastgestelde
subsidies voor de NOW 1 wordt geraamd dat vanaf 1 februari 2022 nog ongeveer € 849 miljoen zal worden
teruggevorderd en nog circa € 137 miljoen zal worden nabetaald. Voor de circa 40.200 nog niet-vastgestelde subsidies
voor de NOW 2 is de raming dat vanaf 1 februari 2022 nog ongeveer € 1.224 miljoen zal worden teruggevorderd.
Daarnaast schatten we dat vanaf 1 februari 2022 nog circa € 195 miljoen zal worden nabetaald.
NOW 3, NOW 4 en NOW 5
Wij hebben beoordeeld of het voorspelmodel voor de NOW 1 en de NOW 2 ook gebruikt kan worden om tot de beste
schatting te komen voor de lasten van de overige NOW-regelingen. Het hierboven geschetste patroon van meer
terugvorderingen dan nabetalingen zou tot deze conclusie kunnen leiden. Wij hebben echter geconcludeerd dat voor de
overige regelingen geen gebruik kan worden gemaakt van dit voorspelmodel. De voornaamste redenen hiervoor zijn:
 Voor de NOW 3.1 zijn nog te weinig vaststellingsaanvragen ontvangen om de betrouwbaarheid van het model voor
deze NOW-regeling te kunnen testen.
 Voor de NOW 3.2, de NOW 3.3, de NOW 4 en de NOW 5 zijn nog helemaal geen vaststellingsaanvragen ontvangen.
 De regelingen hebben betrekking op periodes die verschillen qua contactbeperkende coronamaatregelen en qua
economische omstandigheden. Zo was de lockdown bij de NOW 1 strenger dan die bij de NOW 2, gold er een
avondklok bij de NOW 3.2, waren de maatregelen minder streng bij de NOW 4 en weer aangescherpt bij de NOW 5.
 Aanvragers van NOW-subsidie hebben in de loop van 2020 en 2021 steeds meer inzicht gekregen in de
consequenties van de regelingen voor de uitkomsten van de definitieve vaststellingen (met name voor de NOW 1),
in relatie met de coronamaatregelen en de economische omstandigheden. Aanvragers hebben mogelijk hun
subsidieaanvraag voor de NOW 3, de NOW 4 en de NOW 5 daarop zo goed als mogelijk aangepast, wat kan leiden
tot materieel andere uitkomsten dan bij de vaststellingen voor de NOW 1 en de NOW 2.
Wij zijn, mede gezien bovenstaande overwegingen, tot de conclusie gekomen dat het voorspelmodel en de overwogen
alternatieve methoden niet leiden tot een voldoende betrouwbare schatting voor alle nog niet-vastgestelde aanvragen
voor de NOW 3, de NOW 4 en de NOW 5. Voor deze regelingen zijn de intern en extern beschikbare data niet voldoende
representatief om te projecteren op het niet-vastgestelde deel van de NOW-aanvragen.
Onze schatting is dat de uiteindelijke subsidielasten van de NOW 3, de NOW 4 en de NOW 5 in de buurt van de
toegekende voorschotten liggen. Voor alle aanvragen die nog niet zijn vastgesteld, hebben wij daarom het toegekende
voorschot als subsidielast verantwoord. Gelet op de geconstateerde schattingsonzekerheid kan de daadwerkelijke
subsidielast overigens materieel afwijken van de verantwoorde voorschotten. Op basis van de voorschotten (80%) is in
totaal voor de NOW 3 tot en met 5 een subsidielast van € 7.245 miljoen verantwoord in de jaarrekening van 2021.
Indien was uitgegaan van de verstrekte subsidies op basis van subsidieverleningen (100%), dan was € 9.056 miljoen
verantwoord. Indien was uitgegaan van het tot en met 31 januari 2022 gerealiseerde vaststellingspercentage bij de
NOW 1 (57%), dan was € 5.162 miljoen verantwoord. Wij merken nog op dat een afwijkende raming van de NOWlasten geen resultaateffect heeft, omdat de NOW-regelingen volledig gefinancierd zijn door een rijksbijdrage.
Overige baten en lasten (15)
De overige baten en lasten, niet zijnde de NOW, kunnen als volgt worden gespecificeerd:

UWV jaarverslag 2021

127

Tabel Overige baten en lasten
2021

Bedragen x € 1 miljoen

2020

Overige baten
Ontvangsten uit regreszaken

82

Baten ESF inzake re-integratie

19

63
-

Rentebaten niet voortvloeiend uit rekening-courant Financiën

7

8

Subsidies aanvullende crisisdienstverlening COVID-19

0

-

Boetes

6

5

Diverse overige baten

0

0
114

76

Overige lasten
Inkoop arbeidsbemiddeling voor arbeidsbeperkten

93

88

Werkvoorzieningen

70

71

Onderwijsvoorzieningen

23

21

Subsidie aan instellingen

13

13

Scholingsbudget 2018-2020

15

10

Wmo 2015

10

9

Ziektewet-arbo-interventies

3

2

Regeling scholing kansberoep/2020 TOFA

0

-1

Programmakosten overig

2

0

Totaal re-integratielasten

229

213

Compensatie transitievergoeding

319

370

Bijdrage aan SER

15

14

Proceskosten en vergoeding rechtsbijstand

10

8

Reiskosten cliënten

1

1

Aanvullende crisisdienstverlening COVID-19

0

-

Rentelasten niet voortvloeiend uit rekening-courant Financiën

1

2

Diverse overige lasten
Totaal resterende overige lasten

Totaal

5

2

351

397
580

610

466

534

Voor de Compensatie transitievergoeding verwijzen wij naar de toelichting op de voorzieningen (zie paragraaf 9.6 onder
het kopje Voorzieningen).

UWV jaarverslag 2021

128

Uitvoeringskosten
Tabel Uitvoeringskosten naar wet
Bedragen x € 1 miljoen

Regulier

Frictiekosten

Investeringskosten

W&R
projecten

Totaal

2021

2020

2021

2020

2021

2020

2021

2020

2021

2020

WAO

70

67

0

0

3

3

2

1

75

71

WIA-IVA

70

62

0

0

4

3

2

1

76

66

WIA-WGA

472

402

1

2

22

19

9

5

504

428

Arbeidsongeschiktheid

WAZ

3

3

0

0

0

0

0

0

3

3

295

263

0

1

13

12

6

3

314

279

WW

673

664

1

2

28

32

11

9

713

707

IOW

3

3

-

-

-

-

-

-

3

3

Wajong
Werkloosheid

Ziekte en zorg
Ziektewet

373

359

0

2

18

17

7

5

398

383

Wazo

8

6

0

0

1

1

0

0

9

7

Wazo-ZEZ

3

1

-

-

-

-

-

-

3

1

Wmo 2015

1

1

-

-

-

-

-

-

1

1

WOOS

2

1

-

-

-

-

-

-

2

1

Kaderwet SZW-subsidies

35

28

-

-

-

-

-

-

35

28

2.008

1.860

2

7

89

87

37

24

2.136

1.978

Overig

Totaal

De uitvoeringskosten worden toegerekend naar wet en fonds op basis van operationele producten. Er wordt per
deelproduct bepaald naar welke wet de kosten worden toegerekend, deze verdeling komt uit het costaccountingmodel.
Vervolgens wordt de verdeling naar fonds berekend op basis van de uitkeringsjaren uit de financiële nota’s. De toedeling
van de uitvoeringskosten naar wet en fonds is vastgelegd in de notitie Toerekening uitvoeringskosten UWV 2021. Over
de notitie is overeenstemming bereikt met het ministerie van SZW. Op grond van deze notitie krijgen de Toeslagenwet
en de Wet op de bedrijfsorganisatie (Wbo) geen uitvoeringskosten toegerekend.
Tabel Realisatie uitvoeringskosten versus begroting

Realisatie
2021

Begroting
2021

Realisatie
2020

Begroting
2020

Personeel

1.646

1.700

1.492

1.552

Huisvesting

110

112

111

111

Automatisering

221

234

218

230

Overige kosten

31

54

39

48

2.008

2.100

1.860

1.941

Bijzondere baten

-

-

-

-

Bijzondere lasten

-

-

-

-

2.008

2.100

1.860

1.941

126

133

111

112

2

5

7

10

2.136

2.238

1.978

2.063

Bedragen x € 1 miljoen

Structurele uitvoeringskosten wettelijke dienstverlening

Totaal uitvoeringskosten wettelijke dienstverlening
Projectkosten
Frictiekosten personeel en huisvesting
Totaal

In 2021 zijn de gerealiseerde uitvoeringskosten met € 158 miljoen toegenomen ten opzichte van 2020. De toename is
vrijwel geheel toe te schrijven aan de personeelskosten, die met € 154 miljoen ofwel 9,8% zijn toegenomen ten

UWV jaarverslag 2021

129

opzichte van 2020. Het gemiddelde aantal vaste en tijdelijke fte’s is in 2021 met 8% gestegen. Daarnaast zijn de lonen
per 1 januari 2021 met 1,7% toegenomen conform de cao.
In het vervolg van deze paragraaf wordt een korte toelichting gegeven op de uitvoeringskosten per kostensoort inclusief
projectkosten, zoals opgenomen in de staat van baten en lasten.
Personeelskosten (16)
Tabel Personeelskosten
Bedragen x € 1 miljoen

2021

2020

Lonen en salarissen

1.088

987

Sociale lasten

164

156

Pensioenen

144

130

Externe inleen

245

226

Frictiekosten personeel

2

6

Overige personeelskosten

86

70

1.729

1.575

Totaal

Lonen en salarissen – De lonen en salarissen zijn € 101 miljoen (10,2%) hoger dan in 2020. Deze toename is het
gevolg van een toename van de personele bezetting. Daarnaast zijn de salarissen per 1 januari 2021 conform de cao
verhoogd met 1,7%.
Pensioenen – De pensioenlasten bedragen € 144 miljoen (2020: € 130 miljoen). De belangrijkste kenmerken van de
pensioenregeling zijn:
 De regeling kan worden getypeerd als een toegezegde bijdrageregeling.
 Het pensioengevend salaris wordt bepaald op basis van middelloon.
 Indexatie vindt plaats voor zover de middelen van het fonds dat toelaten. Voor actieve deelnemers vindt indexatie
plaats op grond van cao-loonsverhogingen, voor gepensioneerden op grond van de prijsindex.
Tussen UWV en de Stichting Pensioenfonds UWV (hierna: het Pensioenfonds) wordt jaarlijks een
financieringsovereenkomst afgesloten. In de financieringsovereenkomst is onder meer vastgelegd dat de door
werkgever en deelnemers gezamenlijk verschuldigde jaarlijkse premie niet meer bedraagt dan de door cao-partijen
vastgestelde maximale premie, evenals de premiegrondslag. De in de cao 2021 vermelde maximale premie
bedraagt 20%. In afwijking van de vorige zin bedraagt de totale pensioenpremie voor het jaar 2021 eenmalig 22,8%
van de brutoloonsom met een (maximaal) opbouwpercentage van 1,738%.
De dekkingsgraad geeft de verhouding weer tussen de bezittingen (zoals aandelen, obligaties, vastgoed) en de
verplichtingen (de waarde van alle nu en in de toekomst uit te keren pensioenen) van het fonds. De
beleidsdekkingsgraad is de gemiddelde dekkingsgraad over de afgelopen twaalf maanden. Dit is de basis waarop
pensioenfondsen hun beleid moeten afstemmen. Per 31 december 2021 bedroeg de beleidsdekkingsgraad 106,7%
(96,1% per 31 december 2020).
De beleidsdekkingsgraad en de actuele dekkingsgraad waren op 31 december 2020 beide lager dan de minimaal
vereiste dekkingsgraad (104,2%). Het Pensioenfonds maakte echter in 2021 net als in 2020 gebruik van de zogeheten
vrijstellingsregeling van de minister van SZW. Dit betekent dat in 2021 de (opgebouwde) pensioenen niet verlaagd
hoefden te worden. De vrijstellingsregeling van de minister geeft een jaar extra tijd om de dekkingsgraad te herstellen.
Eind 2021 was de beleidsdekkingsgraad lager dan de vereiste dekkingsgraad (114,7%). Daarom dient het fonds
begin 2022 weer een geactualiseerd herstelplan bij De Nederlandsche Bank (DNB) in. In het herstelplan staat hoe het
fonds binnen tien jaar weer financieel gezond verwacht te worden. Het belegd vermogen van het Pensioenfonds
bedroeg ultimo 2021 ongeveer € 9,5 miljard (2020: € 9,0 miljard).
Externe inleen – De kosten van externe inleen bedragen € 245 miljoen. De kosten hebben voornamelijk betrekking op
uitzendkrachten en externe inleen van ICT’ers, verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen.
Frictiekosten personeel – De frictiekosten personeel bedragen € 2 miljoen. Deze frictiekosten bestaan uit de kosten van
de mobiliteitscentra, de dotatie aan de voorziening Sociaal plan en de kosten van premobiliteit.
Overige personeelskosten – Deze kosten betreffen onder meer opleidingskosten, reiskosten en cateringkosten.

UWV jaarverslag 2021

130

Huisvestingskosten (17)
Tabel Huisvestingskosten

2021

2020

Huren

50

49

Afschrijvingen

11

11

Beveiliging

13

15

Schoonmaak

9

10

Dotatie/vrijval voorzieningen huurafkoop en leegstand

0

0

Overige huisvestingskosten

23

23

106

108

Bedragen x € 1 miljoen

Totaal

De inkomsten uit onderverhuur bedragen € 0,4 miljoen (2020: € 0,4 miljoen) en zijn in mindering gebracht op de
huurlasten.
Automatiseringskosten (18)
De automatiseringskosten betreffen zowel de reguliere als de projectkosten. De personeelskosten van medewerkers
werkzaam in de ICT-keten zijn hierbij niet inbegrepen. Bij de automatiseringskosten is een bedrag van € 12 miljoen
(2020: € 13 miljoen) aan afschrijvingslasten inbegrepen. Er worden geen automatiseringsmiddelen geleased.
Kantoorkosten (19)
Bij de kantoorkosten is een bedrag van € 3 miljoen (2020: € 3 miljoen) aan afschrijvingslasten inbegrepen.
Vervoers- en overige kosten (20)
De vervoerskosten betreffen met name de kosten van dienstreizen en leaseauto’s. De kosten voor de
autoleasecontracten bedragen in 2021 € 4 miljoen (2020: € 4 miljoen). De overige kosten hebben onder meer
betrekking op medische informatie en communicatie.

Financiële baten en lasten (21)
Volgens de regelgeving wordt over de dagelijkse saldi van de rekeningen-courant bij de minister van Financiën rente
berekend. Over de creditsaldi van elk van de rekeningen-courant wordt een rente vergoed die gelijk is aan de
daggeldrente. Over de debetsaldi van elk van de rekeningen-courant wordt een rente betaald die gelijk is aan de
daggeldrente. Wanneer de rente negatief is, wordt deze rente gelijkgesteld aan nul.

Accountantshonorarium
De Accountantsdienst UWV controleert de wettelijke jaarrekening van UWV en geeft hierbij een controleverklaring af.
Ook geeft de Accountantsdienst een controleverklaring af bij de verantwoording over de gegevensverwerking en de
gegevensuitwisseling via de gemeenschappelijke elektronische voorzieningen SUWI.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (PwC) controleert de publieksversie van de jaarrekening. Hierbij maakt PwC,
voor zover vaktechnisch mogelijk, gebruik van de werkzaamheden van de Accountantsdienst UWV en geeft op basis
van deze en de overige door de externe accountant verrichte werkzaamheden als openbaar accountant van UWV een
verklaring inzake de getrouwheid af bij de publieksversie van de jaarrekening.
In onderstaande tabel worden alle vergoedingen aan PwC verantwoord.
Tabel Accountantshonorarium
Bedragen x € 1

Onderzoek van de jaarrekening (PwC Accountants N.V.)

2021

2020

1.004.000

978.000

Andere controleopdrachten

-

-

Adviesopdrachten op fiscaal terrein

-

-

Andere niet-controlediensten (PwC Advisory N.V.)

-

118.000

1.004.000

1.096.000

Totaal

Bovenstaande honoraria betreffen de werkzaamheden die bij de rechtspersoon zijn uitgevoerd door
accountantsorganisaties en externe accountants zoals bedoeld in artikel 1, lid 1 Wta (Wet toezicht
accountantsorganisaties) en de in rekening gebrachte honoraria van het gehele netwerk waartoe de

UWV jaarverslag 2021

131

accountantsorganisatie behoort. Deze honoraria hebben betrekking op de diensten die door de accountantsorganisatie
zijn geleverd in het boekjaar 2021, ongeacht of de werkzaamheden betrekking hebben op de jaarrekening 2021.
Verder vermelden we de kosten van de Accountantsdienst UWV zoals deze als last in het boekjaar zijn verantwoord:
deze bedroegen in 2021 € 6,1 miljoen (2020: € 5,4 miljoen). De werkzaamheden waarop deze kosten betrekking
hebben zijn toegelicht in deel 2 van dit jaarverslag, paragraaf 8.2 onder het kopje Intern en openbaar accountant.
Circa 50% van deze werkzaamheden betreft verantwoordingsonderzoeken, waaronder met name de jaarrekening van
UWV.

WNT-verantwoording 2021
De Wet normering topinkomens (WNT) is van toepassing op UWV. Het voor UWV toepasselijke bezoldigingsmaximum is
in 2021 € 209.000. Dit betreft het algemeen bezoldigingsmaximum.
Tabel Bezoldiging topfunctionarissen
Bedragen x € 1

Maarten
Camps

Guus van
Weelden

Nathalie
van Berkel

Johanna
Hirscher

Janet
Helder

Voorzitter
RvB

Lid RvB

Lid RvB

Lid RvB

Lid RvB*

1/1 - 31/12 1/12 - 31/12

1/1 - 31/12

Gegevens 2021
Functiegegevens
Aanvang en einde functievervulling in 2021

1/1 - 31/12

1/1 - 31/12

Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

Dienstbetrekking?

ja

ja

ja

ja

ja

Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen

194.158

194.158

187.158

16.180

169.850

Beloningen betaalbaar op termijn

14.340

14.340

14.340

1.195

14.340

Subtotaal

208.498

208.498

201.498

17.375

184.190

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Totaal bezoldiging 2021

208.498

208.498

201.498

17.375

184.190

Individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum

209.000

209.000

209.000

17.751

209.000

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Voorzitter
RvB

Lid RvB

Lid RvB

-

Lid RvB

Bezoldiging

-/- onverschuldigd betaald en nog niet
terugontvangen bedrag

Het bedrag van de overschrijding en de reden
waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan
Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde
betaling
Gegevens 2020
Functiegegevens
Aanvang en einde functievervulling in 2020

1/9 - 31/12

1/1 - 31/12

1/1 - 31/12

-

1/1 - 31/12

Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)

1,0

1,0

1,0

-

1,0

Dienstbetrekking?

ja

ja

ja

-

ja

Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen

62.292

186.879

175.943

-

158.415

Beloningen betaalbaar op termijn

4.540

13.620

13.620

-

13.620

Totaal bezoldiging 2020

66.832

200.499

189.563

-

172.035

Individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum

67.000

201.000

201.000

-

201.000

Bezoldiging

* Lid raad van bestuur t/m periode 1/1 - 31/8, daarna gedetacheerd bij de Belastingdienst en oefent dus feitelijk geen functie meer
uit bij UWV.

UWV kent geen leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking in het verslagjaar 2021.

UWV jaarverslag 2021

132

Met ingang van 1 januari 2020 heeft UWV een Audit Advies Commissie met een toezichthoudende functie.
Tabel Bezoldiging toezichthoudende topfunctionarissen
Bedragen x € 1

Hans van
Hans
der Vlist Ouwehand

Lineke
Sneller

Frans van
der Ent

Marga
Bekker

Gegevens 2021
Functiegegevens

Voorzitter
1/1 31/12

Lid
1/1 31/12

Lid
1/1 31/12

Lid
1/1 31/12

Lid
1/1 31/12

16.000

11.000

11.000

11.000

11.000

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Bezoldiging 2021

16.000

11.000

11.000

11.000

11.000

Individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum

31.350

20.900

20.900

20.900

20.900

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Aanvang en einde functievervulling in 2021

Bezoldiging
Bezoldiging
-/- onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen
bedrag

Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de
overschrijding al dan niet is toegestaan
Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde
betaling
Gegevens 2020
Functiegegevens

Voorzitter

Lid

Lid

Lid

Lid

1/1 31/12

1/1 31/12

1/3 31/12

1/3 31/12

1/3 31/12

Bezoldiging 2020

16.000

11.000

9.167

9.167

9.167

Individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum

30.150

20.100

16.805

16.805

16.805

Aanvang en einde functievervulling in 2020

UWV jaarverslag 2021

133

Tabel Bezoldiging niet-topfunctionarissen

Directeur

Directeur

1,00

1,05

Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen

196.464

208.645

Beloningen betaalbaar op termijn

14.340

14.340

Totaal bezoldiging 2021

210.804

222.985

Individueel toepasselijk drempelbedrag bezoldiging

209.000

209.000

*

**

Directeur

Directeur

1,00

1,05

Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen

191.778

203.820

Beloningen betaalbaar op termijn

13.620

13.620

205.398

217.440

Bedragen x € 1

Gegevens 2021
Functiegegevens
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)
Bezoldiging

Verplichte motivering van de overschrijding van het individueel toepasselijk
drempelbedrag bezoldiging
Gegevens 2020
Functiegegevens
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)
Bezoldiging

Totaal bezoldiging 2020
*

Wordt veroorzaakt door een overeengekomen arbeidsmarkt-/managementtoeslag en de uitbetaling conform cao van het werkgeversdeel van
de pensioenpremie boven de maximale pensioenopbouw.
** Wordt veroorzaakt door een hoger aantal contracturen, een overeengekomen arbeidsmarkt-/managementtoeslag en de uitbetaling conform
cao van het werkgeversdeel van de pensioenpremie boven de maximale pensioenopbouw.

Gemiddeld aantal werknemers
Gedurende het jaar 2021 waren, omgerekend naar een volledig dienstverband (fte), gemiddeld 17.967 werknemers in
dienst (2020: 16.628). Alle werknemers waren werkzaam in Nederland. Het gemiddeld aantal fte’s per
bedrijfsonderdeel was in 2021 respectievelijk 2020 als volgt:
Tabel Gemiddeld aantal fte’s
Werkbedrijf

Sociaal Uitkeren
Medische
Zaken

Klant & GegevensService
diensten

Bezwaar
&
Beroep

Hand- Centrale
having
staven

Boventallig

Totaal

2021

5.488

3.828

3.828

909

211

1.060

522

2.106

15

17.967

2020

4.909

3.745

3.378

811

200

993

510

2.060

22

16.628

Gebeurtenissen na balansdatum
Voor zover relevant zijn de feiten en gebeurtenissen die zich hebben voorgedaan na balansdatum vermeld in dit
jaarverslag.

Amsterdam, 14 maart 2022
Raad van bestuur UWV

Maarten Camps, voorzitter

UWV jaarverslag 2021

Johanna Hirscher

Guus van Weelden

134

Hoofdstuk 10, deel 2

UWV jaarverslag 2021

135

10. Overige gegevens
De jaarrekening wordt gecontroleerd door onze Accountantsdienst. Deze controleert of de jaarrekening een getrouw
beeld geeft van de grootte en de samenstelling van het vermogen van UWV en van het resultaat en de kasstromen
over 2021. Daarnaast controleert de Accountantsdienst of het jaarverslag een getrouw beeld geeft van de uitkomsten
van de taakuitvoering van UWV in 2021.

10.1. Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
Aan: de raad van bestuur van Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen

Verklaring over de jaarrekening 2021
Ons oordeel met beperking
Naar ons oordeel geeft de jaarrekening van Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (‘UWV’), uitgezonderd de
mogelijke gevolgen van de aangelegenheid beschreven in de paragraaf ‘De basis voor ons oordeel met beperking’, een
getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van UWV op 31 december 2021 en van het saldo
van baten en lasten over 2021 in overeenstemming met de Wet SUWI artikel 49 lid 5, Regeling SUWI artikel 5.10a lid 1,
2 en 4, bijlage VI bij de Regeling SUWI punt 8 en 10 tot en met 10.6.9, Titel 9 Boek 2 van het in Nederland geldende
Burgerlijk Wetboek (‘BW’) en de bepalingen bij en krachtens de Wet normering topinkomens (‘WNT’).
Tevens geven naar ons oordeel
 de rapportage over de financiële rechtmatigheid van de uitkomsten van de taakuitvoering over 2021
(jaarverslag 2021 deel 2, pagina 81 tot en met 93);
 de weergave van de uitgaven in 2021 aan onderwijsvoorzieningen en aan tolkvoorzieningen in het leefdomein
(jaarverslag 2021 deel 2, pagina 49 en 50);
 het financieel verslag van de kassier over het beheer van de budgetten van de Tijdelijke regeling aanvullende
crisisdienstverlening COVID-19 (jaarverslag 2021 bijlage I, pagina 146 tot en met 159)
een getrouw beeld van de uitkomsten van de taakuitvoering van UWV over 2021 in overeenstemming met de Wet
SUWI en de daarmee verbonden dan wel daaruit voortvloeiende regelgeving, waaronder het Uitvoeringsbesluit
onderwijsvoorzieningen voor jongeren met een handicap, de wet Wmo 2015 (tolkvoorzieningen) en de Tijdelijke
regeling aanvullende crisisdienstverlening COVID-19.
Wat we hebben gecontroleerd
Wij hebben ingevolge artikel 49 lid 3 van de Wet Structuur Uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen (Wet SUWI) de in
dit jaarverslag (deel 1 en 2) opgenomen jaarrekening 2021 van UWV te Amsterdam, de rapportage over de financiële
rechtmatigheid van de uitkomsten van de taakuitoefening over 2021, de weergave van de uitgaven in 2021 aan
onderwijsvoorzieningen en tolkvoorzieningen in het leefdomein en het financieel verslag van de kassier gecontroleerd.
De jaarrekening van UWV bestaat uit:





de balans per 31 december 2021;
de staat van baten en lasten over 2021;
het kasstroomoverzicht over het jaar geëindigd op 31 december 2021;
de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en overige
toelichtingen waarin ook begrepen de WNT-verantwoording 2021.

Het stelsel voor financiële verslaggeving dat is gebruikt voor het opmaken van de jaarrekening is de Wet SUWI
artikel 49 lid 5, Regeling SUWI artikel 5.10a lid 1, 2 en 4, bijlage VI bij de Regeling SUWI punt 8 en 10 tot en met
10.6.9, Titel 9 Boek 2 van het in Nederland geldende Burgerlijk Wetboek (‘BW’) en de bepalingen bij en krachtens de
Wet normering topinkomens (‘WNT’).
De basis voor ons oordeel met beperking
Bevindingen die hebben geleid tot ons oordeel met beperking
In de staat van baten en lasten zijn de subsidies NOW verantwoord voor een bedrag van € 3,9 miljard, zijnde de
programmakosten voor de tijdelijke Noodmaatregelen Overbrugging Werkgelegenheid 1 tot en met 5 (‘de regelingen’).
Uit de tabel Subsidies NOW in de sectie ‘Subsidies NOW (14)’ in paragraaf 9.7 ‘Toelichting op de staat van baten en
lasten’ in de jaarrekening blijkt dat dit bedrag voor € 7,3 miljard bestaat uit de subsidielast NOW 3, 4 en 5 (gebaseerd
op uitbetaalde voorschotten) minus per saldo € 3,4 miljard aan (geschatte) terugvorderingen met betrekking tot de
in 2020 verantwoorde subsidielast NOW 1 en 2. Daarnaast zijn in de balans per 31 december 2021 vorderingen NOW

UWV jaarverslag 2021

136

verantwoord van € 2,9 miljard en nog te betalen subsidies NOW van € 0,8 miljard. Tevens is er voor € 3,9 miljard aan
gerelateerde baten voor Rijksbijdragen NOW opgenomen.
In sectie ‘Subsidies NOW (14)’ in paragraaf 9.7 ‘Toelichting op de staat van baten en lasten’ in de jaarrekening is
toegelicht dat vanwege de urgentie een systematiek van snelle bevoorschotting is opgezet op basis van loonsom over
de referentieperiode en geschat omzetverlies. De vaststelling van de subsidie vindt achteraf plaats, op basis van met
name het gerealiseerde omzetverlies en de gerealiseerde loonsom. Bij de beoordeling door UWV van de
vaststellingsaanvraag van de subsidies vinden controles plaats op het percentage gerealiseerd omzetverlies en de
gerealiseerde loonsom van de aanvrager, waarmee tevens aandacht wordt besteed aan misbruik & oneigenlijk gebruik
risico’s.
De definitieve subsidievaststellingen van de NOW 1 en 2 tot en met januari 2022 hebben geleid tot terugvorderingen
van € 2,2 miljard en nabetalingen van € 0,4 miljard ten opzichte van bijbehorende voorschotten van in totaal
€ 5,8 miljard. Op basis van een voorspelmodel is voor de nog niet vastgestelde subsidies van de NOW-regelingen 1 en 2
per saldo een aanvullende terugvordering geschat van € 1,7 miljard ten opzichte van bijbehorende voorschotten van in
totaal € 5,6 miljard).
Voor de regelingen NOW 3 tot en met 5 is de daadwerkelijke subsidieomvang per 31 december 2021 nog niet
kwantificeerbaar. De finale termijnen voor het indienen van het verzoek tot definitieve subsidievaststelling liggen
(geruime tijd) na de datum van vaststelling van de jaarrekening 2021. Als inherent gevolg van de opzet van de NOWregeling is een significant deel van de last die in het boekjaar 2021 is verantwoord gebaseerd op voorschotten
(€ 7,3 miljard). Het ontbreekt UWV aan mogelijkheden om met voldoende betrouwbaarheid tot een inschatting te
komen van de daadwerkelijke omvang van de subsidies NOW voor de regelingen 3 tot en met 5, waardoor een
materiële onzekerheid bestaat over de inschatting van de daadwerkelijke omvang van de subsidies NOW. Hierdoor zijn
wij niet in staat om voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen over de juistheid en volledigheid van de
verantwoorde lasten van de subsidies NOW van de regelingen 3 tot en met 5 over 2021 ad € 7,3 miljard en de hieraan
gerelateerde Rijksbijdragen en balansposten per 31 december 2021.
De basis voor onze controle
Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden en
de Regeling Controleprotocol WNT 2021 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de
paragraaf ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’.
Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel met
beperking.
Onafhankelijkheid
Wij hebben de jaarverantwoording gecontroleerd in onafhankelijkheid van de raad van bestuur van UWV zoals vereist in
de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de
opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en
beroepsregels accountants (VGBA).
Informatie ter ondersteuning van ons oordeel
Wij hebben onze controlewerkzaamheden met betrekking tot fraude en continuïteit, en de aangelegenheden daaruit,
bepaald in de context van de controle van de jaarrekening als geheel en bij het vormen van ons oordeel hierover. De
informatie ter ondersteuning van ons oordeel, zoals onze bevindingen en observaties ten aanzien van de
controleaanpak frauderisico’s en misbruik en oneigenlijk gebruik en de controleaanpak continuïteit, moet in dat kader
worden bezien en niet als afzonderlijke oordelen of conclusies.
Controleaanpak frauderisico’s en misbruik en oneigenlijk gebruik
Wij hebben risico’s geïdentificeerd en ingeschat op een afwijking van materieel belang op de jaarrekening die het gevolg
is van fraude of misbruik en oneigenlijk gebruik. Wij hebben tijdens onze controle inzicht verkregen in UWV en haar
omgeving, de componenten van het interne beheersingssysteem, waaronder:
 Het risico-inschattingsproces.
 Het beleid ten aanzien van het voorkomen en opsporen van fraude.
 Het beleid ten aanzien van het beperken en opsporen van misbruik en oneigenlijk gebruik.
 De wijze waarop de raad van bestuur inspeelt op frauderisico’s en risico’s op misbruik en oneigenlijk gebruik.
 De wijze waarop de raad van bestuur toezicht uitoefent om de risico’s op fraude en misbruik en oneigenlijk gebruik
in de entiteit te identificeren en hierop in te spelen.
Wij hebben tevens inzicht verkregen in de uitkomsten van het door de raad van bestuur uitgeoefende toezicht op het
uitgevoerde beleid. Wij verwijzen naar paragraaf 6.3 ‘Beleid misbruik en oneigenlijk gebruik’ en paragraaf 6.6.
‘Voorkomen van fraude binnen UWV’ in het jaarverslag deel 2, waarin de raad van bestuur zijn beleid en risicoanalyse
rondom fraude en misbruik en oneigenlijk gebruik heeft opgenomen.
Wij hebben ten aanzien van het risico op afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of misbruik en
oneigenlijk gebruik de opzet en implementatie van de relevante aspecten van het systeem van interne beheersing
geëvalueerd, waaronder de gedragscode, de klokkenluidersregeling, het integriteitsbeleid, en de opvolging op fraudeen integriteitsmeldingen. Specifiek ten aanzien van het misbruik en oneigenlijk gebruik van alle door UWV uitgevoerde

UWV jaarverslag 2021

137

(wettelijke) regelingen, waaronder uitkeringen en NOW-subsidies, hebben wij het handhavingsbeleid geëvalueerd,
inclusief de risicoanalyses en -scans, de individuele opvolging van de misbruik en oneigenlijk gebruik meldingen en de
uitgevoerde themaonderzoeken. Daarnaast hebben wij voor zover wij dit noodzakelijk achten, de werking getoetst van
maatregelen van interne beheersing gericht op het mitigeren van frauderisico’s en risico’s op misbruik en oneigenlijk
gebruik.
Wij hebben om inlichtingen gevraagd bij leden van de raad van bestuur, de directie FEZ en de directie Handhaving over
feitelijke, vermeende of vermoede fraude of misbruik en oneigenlijk gebruik waarvan zij op de hoogte zijn. Hieruit
volgden geen signalen van feitelijke, vermeende of vermoede fraude of misbruik en oneigenlijk gebruik die kunnen
leiden tot een afwijking van materieel belang.
Als onderdeel van ons proces van het identificeren van risico’s op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening
die het gevolg zijn van fraude of misbruik en oneigenlijk gebruik, hebben wij frauderisicofactoren overwogen met
betrekking tot frauduleuze financiële verslaggeving, oneigenlijke toe-eigening van activa, corruptie en met betrekking
tot misbruik en oneigenlijk gebruik. Wij hebben geëvalueerd of deze factoren een indicatie vormden voor de
aanwezigheid van een risico op afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude.
Deze door ons geïdentificeerde risico’s en de door ons uitgevoerde specifieke werkzaamheden zijn de volgende:

Geïdentificeerde
frauderisico’s en risico’s
misbruik en oneigenlijk
gebruik
Het inherente risico dat de
raad van bestuur maatregelen
van interne beheersing
doorbreekt
De raad van bestuur bevindt zich
in een unieke positie om fraude te
plegen, omdat het in staat is de
administratieve vastleggingen te
manipuleren en frauduleuze
financiële overzichten op te stellen
door interne beheersmaatregelen
te doorbreken die anderszins
effectief lijken te werken.
Daarom besteden wij bij al onze
controles aandacht aan het
inherente risico van het
doorbreken van maatregelen van
interne beheersing door de raad
van bestuur in:
 Journaalposten en andere
aanpassingen die tijdens het
opstellen van de jaarrekening
zijn gemaakt;
 Schattingen; en
 Significante transacties buiten
het kader van de normale
bedrijfsuitoefening.
Wij hebben daarbij bijzondere
aandacht voor de
uitvoeringskosten, omdat UWV als
organisatie met name op de
uitvoering van haar taak wordt
beoordeeld in relatie tot de
begroting.
Misbruik en oneigenlijk
gebruik subsidies NOW
De Nederlandse staat heeft
maatregelen getroffen die nodig
waren om de uitbraak van het
Coronavirus beheersbaar te
houden. Deze maatregelen

UWV jaarverslag 2021

Controlewerkzaamheden en observaties

Wij hebben de opzet en implementatie geëvalueerd van de maatregelen
van interne beheersing en de effectieve werking van deze maatregelen
getoetst in de processen voor het genereren en verwerken van
journaalposten en het maken van schattingen. Tevens hebben wij
specifieke aandacht gegeven aan de toegangsbeveiligingen in het
IT-systeem en de mogelijkheid dat hierin functiescheiding kan worden
doorbroken.
Gegeven het inherente risico dat de raad van bestuur maatregelen van
interne beheersing doorbreekt hebben wij journaalposten geselecteerd
op basis van risicocriteria en hierop specifieke controlewerkzaamheden
verricht. Deze werkzaamheden omvatten onder meer inspectie van
brondocumenten. Gelet op de begrotingsonderschrijding van UWV
hebben wij ons gefocust op verschuiving van lasten van het volgende
boekjaar naar het huidige boekjaar en fictieve lasten door het vormen of
verhogen van de overige schulden en overlopende passiva.
Wij hebben de materiële schattingen voor de uitvoeringskosten
gecontroleerd, zijnde de jubilea voorziening en loondoorbetaling bij
ziekte. Hierbij hebben wij de mogelijke tendentie van management
beoordeeld in de significante aannames, namelijk disconteringsvoet,
verwachte loonstijging en ‘blijf kans’ dan wel ‘kans op terugkeer’ en
vastgesteld dat deze aannames redelijk en onderbouwd zijn. Wij hebben
in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van mogelijke
vooringenomenheid van de raad van bestuur bij schattingen.
Uit onze bij de controleaanpak hierboven beschreven werkzaamheden,
zijn geen aanwijzingen gebleken voor het bestaan van significante
transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening.
Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen
voor fraude of vermoeden van fraude op het risico van het doorbreken
van de interne beheersing door de raad van bestuur.

Als gevolg van de door het Rijk gekozen systematiek van snelle
bevoorschotting heeft UWV de voor misbruik en oneigenlijk gebruik
relevante beheersmaatregelen conform de regeling met name bij het
vaststellingsproces ingeregeld. Bij de beoordeling door UWV van de
vaststellingsaanvraag van de subsidies vinden interne
controlewerkzaamheden plaats op het percentage gerealiseerd
omzetverlies en de gerealiseerde loonsom van de aanvrager. Een deel

138

hebben grote effecten op
bedrijven in Nederland. Om het
bedrijfsleven te ondersteunen in
de crisistijd is de subsidieregeling
NOW opgezet. Vanwege de
urgentie voor het bedrijfsleven is
een systematiek van snelle
bevoorschotting opgezet op basis
van loonsom over de
referentieperiode en geschat
omzetverlies. De vaststelling van
de subsidie vindt achteraf plaats,
op basis van met name het
gerealiseerde omzetverlies en de
gerealiseerde loonsom.
Er bestaat een risico op misbruik
en oneigenlijk gebruik als gevolg
van het met opzet indienen van te
hoge subsidieaanvragen,
vaststellingsverzoeken met een
onjuiste weergave van het
gerealiseerde omzetverlies en de
gerealiseerde loonsom of het in
zijn geheel niet indienen van een
vaststellingsverzoek.

van deze interne controlewerkzaamheden is bij de afdeling UVB van het
ministerie van SZW (hierna ‘UVB’) belegd.
Wij hebben de opzet en implementatie geëvalueerd van de maatregelen
van interne beheersing ter beperking van het risico op misbruik en
oneigenlijk gebruik in de processen voor bevoorschotting (UWV) en
subsidievaststelling (UWV en UVB) met betrekking tot de NOWregelingen. Specifiek het inregelen van de interne beheersing met
betrekking tot de bevoorschotting is op korte termijn en onder druk
gerealiseerd. De documentatie van de uitvoering en uitkomsten van de
maatregelen van interne beheersing bevat tekortkomingen, waardoor wij
in de controle hiervan geen gebruik kunnen maken. Wij hebben derhalve
gegevensgerichte controlewerkzaamheden verricht op het voorkomen en
de nauwkeurigheid van de in 2021 verleende NOW-subsidies. Wij
hebben onder meer getoetst op het bestaan van de aanvrager, de
bevoorschotting naar het opgegeven bankrekeningnummer en de
juistheid van de bedragen.
In het vaststellingsproces maakt UWV gebruik van de diensten van UVB.
Wij hebben inzicht verworven in de aard en significantie van de door UVB
uitgevoerde werkzaamheden:
 Ten aanzien van de vaststellingsverzoeken waar op basis van de
NOW-regelingen een deskundige derde- of accountantsverklaring
benodigd is, voert UVB op deze verklaringen visuele
controlewerkzaamheden uit.
 Voor de vaststellingsverzoeken waar op basis van de NOW-regelingen
geen accountantsverklaring benodigd is, voert UVB risicogericht
werkzaamheden uit ten aanzien van onder meer naleving van de
concernbepalingen en de juistheid van het verantwoorde
omzetverlies.
Wij hebben gebruikgemaakt van de werkzaamheden van een andere
accountant, zijnde de Auditdienst Rijk (ADR) om de noodzakelijke
informatie te verkrijgen over de relevante interne beheersmaatregelen
bij UVB. Wij hebben samen met de ADR de specifiek uit te voeren
werkzaamheden bepaald.
Wij hebben gegevensgerichte werkzaamheden verricht op de
vastgestelde NOW-subsidies en deze getoetst aan de criteria in de
regelingen ‘tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van
werkgelegenheid’. Wij hebben onder meer getoetst op de juistheid van
de bedragen, de aanwezigheid van deskundige derde of
accountantsverklaringen (indien verplicht vanuit de regelingen) en,
indien en voor zover van toepassing, de aanwezigheid van een rapport
van bevindingen van de afdeling UVB.
Tevens hebben wij werkzaamheden verricht ten aanzien van de
opvolging van meldingen van misbruik en oneigenlijk gebruik door de
directie Handhaving. Wij hebben de opzet en implementatie van de
interne beheersing in het meldingenproces binnen Handhaving
beoordeeld.
Wij hebben een aselecte deelwaarneming uitgevoerd op de meldingen
in 2021. Op basis van deze deelwaarneming hebben wij geen
aanwijzingen gekregen dat het proces van handhaving niet goed is
gevolgd noch dat de omvang van potentiële terugvorderingen materieel
is.
Op basis van de door ons uitgevoerde werkzaamheden hebben wij de
toelichting met betrekking tot paragraaf 6.3 ‘Beleid misbruik en
oneigenlijk gebruik’ in het jaarverslag deel 2 en de secties ‘Algemeen
beleid ter beperking van misbruik en oneigenlijk gebruik’ en ‘Specifieke
aandachtspunten misbruik en oneigenlijk gebruik NOW’ in de
jaarrekening op pagina 104 en105 geëvalueerd, alsmede de daarin
opgenomen toelichting op de uitkomsten van door UWV uitgevoerde
maatregelen van interne beheersing.
Als inherent gevolg van de opzet van de regeling bestaat materiële
onzekerheid over de inschatting van de daadwerkelijke omvang van de

UWV jaarverslag 2021

139

subsidies NOW voor de jaarrekening 2021 en het risico op misbruik en
oneigenlijk gebruik. Wij verwijzen naar de basis voor ons oordeel met
beperking en de benadrukking van ‘inherente beperkingen uitkeringen,
subsidies NOW en premiebaten’.
Voorts hebben wij in onze controle een element van onvoorspelbaarheid ingebouwd. Tevens hebben we kennisgenomen
van de notulen van de Audit Advies Commissie en correspondentie met toezichthouder (het ministerie van SZW) en zijn
wij tijdens de controle alert gebleven op indicaties voor signalen van fraude of misbruik en oneigenlijk gebruik. Ook
hebben wij de uitkomst van andere controlewerkzaamheden beoordeeld en overwogen of er bevindingen zijn die
aanwijzing geven voor fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik of het niet-naleven van wet- en regelgeving. Indien daar
sprake van was, hebben wij onze evaluatie van het risico van fraude of misbruik en oneigenlijk gebruik en de gevolgen
daarvan voor onze controlewerkzaamheden opnieuw geëvalueerd.
Controleaanpak continuïteit
Wij verwijzen naar de sectie ‘Financiering’ in paragraaf 9.4 ‘Algemene toelichting’ in de jaarrekening, waarin de raad van
bestuur heeft beschreven dat de liquiditeit van UWV, en daarmee de continuïteit van de bedrijfsactiviteiten is
gewaarborgd, doordat bij een tekort aan financiële middelen, UWV ingevolge artikel 120, lid 4 Wfsv gebruik maakt van
de kredietfaciliteiten die door de minister van Financiën worden verleend. Continuïteit kent in de context van UWV een
meer politieke dimensie. Uit de sectie ‘Financiering’ blijkt dat er geen gebeurtenissen of omstandigheden geïdentificeerd
zijn, die gerede twijfel kunnen doen ontstaan over de mogelijkheid van UWV om haar continuïteit te handhaven.
Onze werkzaamheden omvatten derhalve:
 kennisnemen van het proces ten aanzien van de dagelijkse kasprognose van de saldi van de rekening-courant bij de
Minister van Financiën, zoals bedoeld in artikel 120, lid 6 Wfsv;
 kennisnemen van de reactiebrieven van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op de door UWV
ingediende tussentijdse verslagen; en
 inwinnen van inlichtingen bij de raad van bestuur over zijn kennis van besluitvorming door het Rijk hieromtrent.

Benadrukking van ‘inherente beperkingen uitkeringen, subsidies NOW en premiebaten als gevolg van
wettelijke verantwoordelijkheden in loonaangifteketen en keuzes en beperkingen in het uitgevoerde
rechtshandhavingsbeleid’
Wij vestigen de aandacht op sectie ‘Loonaangifteketen en polisadministratie’ in paragraaf 4.4. ‘Gegevensdienstverlening’
in het jaarverslag deel 2 waarin wordt uiteengezet dat de Belastingdienst, CBS en UWV zelfstandige organisaties zijn,
met eigen, wettelijk opgedragen taken. De Belastingdienst is in de loonaangifteketen verantwoordelijk voor de inning
van de premies werknemersverzekeringen, het inwinnen van de daaraan gerelateerde gegevens op werkgevers- en
werknemersniveau en voor het toezicht op de volledigheid, juistheid en kwaliteit van de aan UWV aangeleverde
nominatieve gegevens. De door de Belastingdienst aangeleverde nominatieve gegevens worden door UWV beheerd in
de polisadministratie en vormen de basis voor de berekening van de uitkeringen en subsidies NOW door UWV.
In aanvulling hierop vestigen wij de aandacht op de secties ‘Algemeen beleid ter beperking van misbruik en oneigenlijk
gebruik’, ‘Specifieke aandachtspunten misbruik en oneigenlijk gebruik NOW’ en ‘Premieontvangsten Belastingdienst’ in
paragraaf 9.4 ‘Algemene toelichting’ in de jaarrekening. In deze secties wordt uiteengezet dat er onzekerheid blijft
bestaan omtrent de juistheid en de volledigheid van door belanghebbenden zelf verstrekte gegevens als gevolg van:
 de beperkingen in het rechtshandhavingsbeleid van de Belastingdienst;
 de keuzes in het door UWV gevoerde beleid ter beperking van misbruik en oneigenlijk gebruik.
De daarmee samenhangende inherente onzekerheid over de juistheid van de uitkeringen, de juistheid van de subsidies
NOW, de juistheid van mogelijke terugvorderingen en de volledigheid van de ontvangen premies is door de raad van
bestuur van UWV geëvalueerd bij het opmaken van de jaarrekening. Deze onzekerheden doen naar het oordeel van de
raad van bestuur van UWV geen afbreuk aan het getrouwe beeld van de jaarrekening.
Ons oordeel is niet aangepast als gevolg van deze aangelegenheid.
Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd
In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2021 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a
WNT en artikel 5, lid 1, onderdelen n en o, Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet
hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris
vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, en of de
in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is.

Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie
Het jaarverslag (deel 1 en deel 2) omvat ook andere informatie. Dat betreft alle informatie in het jaarverslag anders dan
de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij.

UWV jaarverslag 2021

140

Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie:
 met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat;
 alle informatie bevat die op grond van Titel 9 Boek 2 BW is vereist voor het bestuursverslag en de overige gegevens.
Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de
jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat.
Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in Titel 9 Boek 2 BW en de Nederlandse Standaard 720.
Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
De raad van bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het bestuursverslag en
de overige gegevens in overeenstemming met de Wet – en Regeling SUWI en Titel 9 Boek 2 BW.

Verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening en de accountantscontrole
Verantwoordelijkheden van de raad van bestuur voor de jaarrekening
De raad van bestuur is verantwoordelijk voor:
 het opmaken en het getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met Wet SUWI artikel 49 lid 5,
Regeling SUWI artikel 5.10a lid 1, 2 en 4, bijlage VI bij de Regeling SUWI punt 8 en 10 tot en met 10.6.9, Titel 9
Boek 2 BW en de bepalingen bij en krachtens de WNT; en voor
 een zodanige interne beheersing die de raad van bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening
mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten, fraude of misbruik & oneigenlijk
gebruik.
Bij het opmaken van de jaarrekening moet de raad van bestuur afwegen of de entiteit in staat is om haar
werkzaamheden in continuïteit voort te zetten. Op grond van het genoemde verslaggevingsstelsel moet de raad van
bestuur de jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling, tenzij het voornemen bestaat om de
entiteit te liquideren of de bedrijfsactiviteiten te beëindigen of als beëindiging het enige realistische alternatief is. De
raad van bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de entiteit
haar bedrijfsactiviteiten kan voortzetten, toelichten in de jaarrekening.
Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening
Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en
geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.
Onze doelstellingen zijn een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen over de vraag of de jaarrekening als geheel geen
afwijking van materieel belang bevat als gevolg van fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik of van fouten en een
controleverklaring uit te brengen waarin ons oordeel is opgenomen. Een redelijke mate van zekerheid is een hoge mate
maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle afwijkingen van
materieel belang ontdekken.
Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik of fouten en zijn materieel indien
redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische
beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en
omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.
Een meer gedetailleerde beschrijving van onze verantwoordelijkheden is opgenomen in de bijlage bij onze
controleverklaring.
Amsterdam, 14 maart 2022

Origineel getekend door
drs. ing. J.P.M. van Hienen RA
Accountantsdienst UWV
Postbus 58285
1040 HG Amsterdam

Bijlage bij onze controleverklaring over de jaarrekening 2021 van Uitvoeringsinstituut
werknemersverzekeringen
In aanvulling op wat is vermeld in onze controleverklaring hebben wij in deze bijlage onze verantwoordelijkheden voor
de controle van de jaarrekening nader uiteengezet en toegelicht wat een controle inhoudt.

UWV jaarverslag 2021

141

De verantwoordelijkheden van de accountant voor de controle van de jaarrekening
Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele
oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, de Regeling Controleprotocol
WNT 2021, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit:
 Het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg
van fouten, fraude of misbruik en oneigenlijk gebruik, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van
controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons
oordeel. Bij fraude of misbruik en oneigenlijk gebruik is het risico dat een afwijking van materieel belang niet
ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude of misbruik en oneigenlijk gebruik kan sprake zijn van
samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd
voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing.
 Het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel
controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet
als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de entiteit.
 Het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en het evalueren van
de redelijkheid van schattingen door de raad van bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan.
 Het vaststellen dat de door de raad van bestuur gehanteerde continuïteitsveronderstelling aanvaardbaar is. Ook op
basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor
gerede twijfel zou kunnen bestaan of de entiteit haar bedrijfsactiviteiten in continuïteit kan voortzetten. Als wij
concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze
controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen
inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie
die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen
er echter toe leiden dat een organisatie haar continuïteit niet langer kan handhaven.
 Het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen
en het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen.
Wij communiceren met de raad van bestuur onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en
over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante
tekortkomingen in de interne beheersing.

10.2. Regeling omtrent verwerking saldo baten en lasten
De programmabaten en -lasten worden toegerekend aan het fonds waaraan bij wet de financiering is opgedragen.
Onze uitvoeringskosten komen – in overeenstemming met de Wet SUWI, artikel 45 lid 1, respectievelijk de Wet
financiering sociale verzekeringen, artikel 117b lid 1 onderdeel b – ten laste van het Algemeen Werkloosheidsfonds, het
Arbeidsongeschiktheidsfonds, het Arbeidsondersteuningsfonds jonggehandicapten, het Toeslagenfonds, het
Uitvoeringsfonds voor de overheid en de Werkhervattingskas.
In artikel 119 lid 2 Wet financiering sociale verzekeringen is bepaald dat indien met betrekking tot een fonds de lasten
de baten blijken te overtreffen, het tekort niet wordt gedekt uit een ander fonds.
Op grond van artikel 33 van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen is UWV verplicht een egalisatiereserve te
vormen bij een positief begrotingsresultaat. De egalisatiereserve blijft beperkt tot de uitvoeringskosten en bedraagt
conform Regeling SUWI artikel 5.10a lid 2 maximaal 5% van het gemiddelde van de jaarbudgetten van de voorgaande
drie jaar. Dit komt ultimo 2021 overeen met een bedrag van € 92,8 miljoen.

UWV jaarverslag 2021

142

10.3. Vorming en vrijval fondsen en reserveringen
De bestemmingsfondsen en de egalisatiereserve zijn gevormd ten laste van het fondsvermogen. Het verloop van deze
fondsen en reserveringen in 2021 kan als volgt worden weergegeven:
Tabel Bestemmingsfondsen en egalisatiereserve
Bedragen x € 1 miljoen

1-1-2021

Onttrekking

Dotatie/
vrijval

31-12-2021

26,500
77,590

-26,500
-

-

77,590

104,090

-26,500

-

77,590

BESTEMMINGSFONDSEN
Frictiekosten
a. Bestedingsplan dienstverlening
b. Overig
Programmakosten
a. Re-integratie instrumenten

Totaal bestemmingsfondsen

8,830

-

0,100

8,930

8,830

-

0,100

8,930

112,920

-26,500

0,100

86,520

EGALISATIERESERVE
Wet- en regelgevingprojecten
a. STAP

-

-

5,089

5,089

b. Elektr. gegevensuitwisseling/EESSI

3,097

-2,462

1,638

2,273

c. SUB/Walvis

2,000

-

-

2,000

d. Premiedifferentiatie WW

1,993

-0,286

-

1,706

e. Programma en pilots VUM

0,853

-0,709

0,881

1,025

f. MEBV

-

-

0,319

0,319

g. Matchen op werk (ontologie)

-

-

0,199

0,199

1,002

-0,930

-

0,072

8,945

-4,387

8,126

12,683

a. MCKW

0,454

-0,012

0,340

0,782

b. Loondoorbetaling bij ziekte - kwaliteitsborging en opleiding AD

0,871

-

-0,871

-

h. Dashboard arbeidsmarktregio's

Reguliere activiteiten

c. Leerwerkloketten

0,495

-0,495

-

-

1,820

-0,507

-0,531

0,782

Vrij besteedbaar

75,976

4,894

-1,555

79,315

Totaal egalisatiereserve

86,740

0,000

6,040

92,780

Totaal fondsen en reserveringen

199,660

-26,500

6,140

179,300

10.4. Statutaire zeggenschap raad van bestuur
In de Wet SUWI, artikel 6 lid 1, is geregeld dat wij een raad van bestuur hebben die met de dagelijkse leiding is belast.
De raad van bestuur oefent de taken en bevoegdheden uit die bij of krachtens de wet aan UWV zijn opgedragen.

UWV jaarverslag 2021

143

Lijst van afkortingen
AD
Afj
AG
AGL
AIOS
ANIOS
Aof
AOL
AP
API
arbo
art.
AVG
Awb
AWf
BIA
BIG
BIO
BIT
BKWI
BRP
bsn
BW
BZK
CBS
CID
CPB
CRvB
CRTV-BE
CRTV-LAO
CSP
CTI
DLM
DNB
DUO
EER
EESSI
EPA
ESCO
ESF
EU
EURES
FIOD
fte
GAA
GEB
GeVS
ggz
GVVA
IB&P
ICT
IND
IOW
IPS CMD
IPS EPA
ISZW
IVA
KWS
LAA
LAK
LBIO
mbo

arbeidsdeskundige
Arbeidsondersteuningsfonds jonggehandicapten
arbeidsongeschiktheid
Analyseteam Gegevenskwaliteit Loonaangifteketen
arts in opleiding tot specialist
arts niet in opleiding tot specialist
Arbeidsongeschiktheidsfonds
Afnemersoverleg Loonaangifteketen
Autoriteit Persoonsgegevens
application programming interface
arbeidsomstandigheden
artikel
Algemene verordening gegevensbescherming
Algemene wet bestuursrecht
Algemeen Werkloosheidsfonds
Tijdelijke wet beperking inkomensgevolgen arbeidsongeschiktheidscriteria
beroepen in de individuele gezondheidszorg
Baseline Informatiebeveiliging Overheid
Bureau ICT-Toetsing
Bureau Keteninformatisering Werk & Inkomen
Basisregistratie personen
burgerservicenummer
Burgerlijk Wetboek
(ministerie van) Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Centraal Bureau voor de Statistiek
Commissie van Integriteitsdeskundigen
Centraal Planbureau
Centrale Raad van Beroep
Compensatieregeling transitievergoeding bij ontslag wegens beëindiging van de werkzaamheden van
de onderneming
Compensatieregeling transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid
Content-Security-Policy
Coalitie voor Technologie en Inclusie
data lifecycle management
De Nederlandsche Bank
Dienst Uitvoering Onderwijs
Europese Economische Ruimte
Electronic Exchange of Social Security Information
ernstige psychische aandoeningen
European Skills, Competences, Qualifications and Occupations
Europees Sociaal Fonds
Europese Unie
European Employment Services
Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst
fulltime-equivalent
gemiddeld aantal arbeidsuren
gegevensbeschermingseffectbeoordeling
Gezamenlijke elektronische Voorziening Suwinet
geestelijke gezondheidszorg
gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid
informatiebeveiliging & privacy
informatie- en communicatietechnologie
Immigratie- en Naturalisatiedienst
Inkomensvoorziening oudere werklozen
Individuele plaatsing en steun common mental disorder
Individuele plaatsing en steun bij ernstige psychische aandoeningen
Inspectie SZW
Inkomensvoorziening volledig arbeidsongeschikten
Kaderwet SZW-subsidies
Landelijke Aanpak Adreskwaliteit
loonaangifteketen
Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen
middelbaar beroepsonderwijs

UWV jaarverslag 2021

144

MCKW
M&O
MEBV
mvo
NOW
NPD
NVVG
OCW
oWajong
PaWa
POK
PwC
RLH
RMT
RvIG
SBB
SER
SMZ
STAP
SUB
SVB
SZW
TNO
TOFA
TPM
TVL
Ufo
UIP
UPA
UWV
VB
VGBA
ViO
VMS
VNG
VOG
VUM
vut
WGA
VWS
Wajong 2010
Wajong 2015
Walvis
WAO
WAU
WAZ
Wazo
Wbo
Wet SUWI
Wfsv
WGA
Whk
WIA
WIEG
Wlz
Wmo
Wnra
WNT
Woo
WOOS
W&R
Wsw
Wta
Wvbvv
WW
Wwb
Wwz
zbo
ZEZ

Mobiliteitscentrum Kolenketen Westhaven
misbruik en oneigenlijk gebruik
Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer
maatschappelijk verantwoord ondernemen
tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid
Netwerk van Publieke Dienstverleners
Nederlandse Vereniging voor Verzekeringsgeneeskunde
(ministerie van) Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
oude Wajong
passend werkaanbod
Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag
PricewaterhouseCoopers Accountants
Relatiegegevens Loonheffingen
regionaal mobiliteitsteam
Rijksdienst voor Identiteitsgegevens
Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven
Sociaal-Economische Raad
Sociaal Medische Zaken
Stimulering arbeidsmarktpositie
Samenwerking UWV en Belastingdienst
Sociale Verzekeringsbank
(ministerie van) Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek
Tijdelijke Overbruggingsregeling voor Flexibele Arbeidskrachten
Third Party Memorandum
Tegemoetkoming Vaste Lasten
Uitvoeringsfonds voor de Overheid
UWV Informatieplan
UWV persoonsadministratie
Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
verantwoord begroten
Verordening gedrags- en beroepsregels accountants
Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten
veiligheidsmanagementsysteem
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
verklaring omtrent gedrag
Verbeteren uitwisseling matchingsgegevens
vervroegde uittreding
vernieuwing van de werkgeversadministratie
(ministerie van) Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten 2010
Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten 2015
Wet administratieve lastenverlichting en vereenvoudiging in socialeverzekeringswetten
Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering
Werk aan Uitvoering
Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen
Wet arbeid en zorg
Wet op de bedrijfsorganisatie
Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen
Wet financiering sociale verzekeringen
Werkhervatting gedeeltelijk arbeidsongeschikten
Werkhervattingskas
Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen
Wet invoering extra geboorteverlof
Wet langdurige zorg
Wet maatschappelijke ondersteuning
Wet normalisering rechtspositie ambtenaren
Wet normering topinkomens
Wet open overheid
Wet overige OCW-subsidies
wet- en regelgeving
Wet sociale werkvoorziening
Wet toezicht accountantsorganisaties
Wet vereenvoudiging beslagvrije voet
Werkloosheidswet
Wet werk en bijstand
Wet werk en zekerheid
zelfstandig bestuursorgaan
regeling Zelfstandige en Zwanger

UWV jaarverslag 2021

145

Bijlage I

Kassiersverslag 2021

Hierbij bieden wij u het kassiersverslag aan. In dit kassiersverslag leggen we verantwoording af over de budgetten die
het Bureau Kassier administreert en feitelijk beheert. Dit Kassiersverslag is opgesteld op grond van artikel 25 van de
Regeling SUWI.
De partijen uit de regionale mobiliteitsteams kunnen voor hun dienstverlening aan werkenden en werkzoekenden in het
kader van de Tijdelijke regeling aanvullende crisisdienstverlening Covid-19 gebruikmaken van verschillende budgetten.
Voor het beheer van deze budgetten is een centrale onafhankelijke kassiersfunctie ingericht, die is belegd bij UWV. De
minister van SZW verstrekt de financiële middelen aan UWV met een maandelijks voorschot. Om de onafhankelijkheid
van de kassier te borgen en verantwoordelijkheden af te bakenen, is geregeld dat UWV verslag doet over het
administreren en bewaken van deze middelen via een kassiersverslag. De budgetten die het Bureau Kassier
administreert en feitelijk beheert, blijven op grond van de Regeling SUWI buiten de staat van baten en lasten van de
jaarrekening van UWV. Aan het einde van het kalenderjaar worden de door de minister van SZW verstrekte
voorschotten aan de hand van dit kassiersverslag afgerekend tussen UWV en SZW.

Budgetten
De minister van SZW heeft voor het kalenderjaar 2021 de verschillende budgetten verdeeld conform artikel 22 van de
Tijdelijke regeling aanvullende crisisdienstverlening Covid-19. De budgetten op basis van artikel 17 en artikel 18 worden
per regionaal mobiliteitsteam (RMT) door de minister via een beschikking vastgesteld nadat het ministerie de begroting
van het betreffende RMT heeft goedgekeurd. De budgetten op basis van artikel 19, artikel 20 en artikel 21 zijn
vastgesteld in de regeling zoals gepubliceerd in de Staatscourant op 25 maart 2021. De inkopende partijen overleggen
eenmaal per maand aan de kassier een uitgavenoverzicht van de gemaakte kosten over de voorafgaande maand, in de
vorm van een declaratie.
In 2021 gaat het om de volgende maximumbudgetten:
 De vergoeding van kosten van UWV en colleges van burgemeester en wethouders per regionaal mobiliteitsteam,
zoals bedoeld in artikel 17 en opgenomen in bijlage 4 in de publicatie in de Staatscourant, bedraagt voor 2021 in
totaal € 17.000.000. Op basis van de afgegeven beschikkingen voor de begroting per RMT is het plafondbedrag voor
2021 feitelijk uitgekomen op € 15.624.292.
 De vergoeding van kosten van werknemers- en werkgeversorganisaties, zoals bedoeld in artikel 18, bedraagt voor
2021 € 9.200.000.
 De vergoeding van kosten voor aanvullende crisisdienstverlening per regionaal mobiliteitsteam, zoals bedoeld in
artikel 19 en opgenomen in bijlage 5, bedraagt voor 2021 € 28.953.150.
 De vergoeding voor kosten voor scholing via praktijkleren in het mbo per regionaal mobiliteitsteam, zoals bedoeld in
artikel 20 en opgenomen in bijlage 6, bedraagt voor 2021 € 28.000.000, Dit plafondbedrag is in het laatste kwartaal
van 2021 door het ministerie bijgesteld naar € 5.500.000.
 De vergoeding voor kosten voor dienstverlening werkfitbehoud per regionaal mobiliteitsteam, zoals bedoeld in
artikel 21 en opgenomen in bijlage 7, bedraagt voor 2021 € 15.150.000.

Realisatie per budget
De declaraties uit hoofde van artikel 19, artikel 20 en artikel 21 die door de kassier zijn uitbetaald in december, hebben
betrekking op daaraan voorafgaande perioden. De declaraties over de maand december 2021 worden door de kassier
uitbetaald in het kalenderjaar 2022 en zijn derhalve niet opgenomen en verantwoord in de realisatie per budget in het
kalenderjaar 2021.

UWV jaarverslag 2021

146

Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door
SZW (art. 17 en 18)

Vergoeding
Vergoeding Vergoeding
kosten UWV
kosten
kosten
en colleges werknemers- aanvullende
B&W
en crisisdienst(art. 17) werkgeversverlening
organisaties
(art. 19)
(art. 18)

15.624.292

Vergoeding
kosten
scholing via
praktijkleren in het
mbo
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

0

0

24.824.292

5.500.000

15.150.000

49.603.150

9.200.000

Budget vastgesteld door SZW
(art. 19, 20 en 21)

28.953.150

Uitbetaald door de kassier:
April

0

Mei

0

Juni

114.860

114.860

Juli

553.749

2.584

556.333

Augustus

814.664

7.116

821.780

September

332.521

10.836

343.357

34.793

5.967.756

Oktober

1.544.222

November

4.513.046

626.963

65.822

5.205.831

December

4.626.371

2.344.297

531.309

7.501.976

12.499.433

7.360.000

652.459

0

3.124.859

1.840.000

28.300.691

5.500.000

15.150.000

53.915.550

80%

80%

2%

0%

0%

41%

Totaal uitbetaald
Restant budget
% realisatie

4.388.741

0 20.511.892

Afrekentabel
Aan de hand van onderstaande afrekentabel worden de budgetten afgerekend tussen UWV en het ministerie van SZW.
De volgende transacties hebben zich voorgedaan in het kalenderjaar tussen de kassier en SZW.
Bedragen x € 1.000

Realisatie

Voorschot

Afrekening

Vergoeding kosten UWV en colleges B&W (art. 17)

12.499.433

12.000.000

499.433

Vergoeding kosten werknemers- en werkgeversorganisaties (art. 18)

7.360.000

7.360.000

0

652.459

100.000

552.459

Vergoeding kosten scholing via praktijkleren in het mbo (art. 20)

0

0

0

Vergoeding kosten dienstverlening werkfitbehoud (art. 21)

0

0

0

20.511.892

19.460.000

1.051.892

Vergoeding kosten aanvullende crisisdienstverlening (art. 19)

Totaal

Rechtmatigheid
De Tijdelijke regeling aanvullende crisisdienstverlening Covid-19 is in werking getreden op 26 maart 2021 en vervalt op
1 januari 2023. Er is geen sprake van een uitkering zoals genoemd in de Wet SUWI, maar van een (tijdelijke)
subsidieregeling. Gezien het specifieke en tijdelijke karakter van de regeling is ervoor gekozen om de rechtmatigheid
van deze regeling apart te verantwoorden als onderdeel van het Kassiersverslag. Voor de Tijdelijke regeling aanvullende
crisisdienstverlening Covid-19 wordt als verslagperiode het kalenderjaar gehanteerd en niet, zoals voor de
rechtmatigheid van de uitkeringslasten, het verslagjaar.
De volgende rechtmatigheidstoetsen zijn van toepassing voor de kassier:
 De kassier bewaakt dat de vergoedingen van de kosten van UWV en colleges van burgemeester en wethouders
(artikel 17) en de kosten van werknemers- en werkgeversorganisaties (artikel 18) conform de door het ministerie
van SZW vastgestelde budgetten zijn.
 De kassier stelt vast dat op de declaraties de vereiste verklaringen zijn opgenomen zoals vermeld in artikel 19,
artikel 20 en artikel 21 van de Tijdelijke regeling aanvullende crisisdienstverlening COVID-19.
 De kassier stelt vast dat het budget van artikel 19, artikel 20 en artikel 21 van een RMT niet wordt overschreden op
het moment dat de declaratie door de kassier wordt ontvangen.
 De kassier stelt vast dat de vergoedingen uit hoofde van de artikelen 17 tot en met 21 verricht zijn ten gunste van

UWV jaarverslag 2021

147

het juiste bankrekeningnummer, zoals opgegeven via het stamgegevensformulier dat is ondertekend door de
gemandateerde van de inkopende partij.
 De kassier stelt vast dat betalingen uit hoofde van de artikelen 17 tot en met 21 plaatsvinden na de ingangsdatum
van een RMT, zoals door het ministerie van SZW genoemd in de opdrachtbrief.
In het kalenderjaar 2021 is door de kassier een bedrag van € 20.511.892 uitbetaald. De in 2021 uitbetaalde
vergoedingen en declaraties zijn integraal getoetst op bovengenoemde rechtmatigheidsaspecten. Hierin werd één
financiële fout a € 9,66 aangetroffen welke betrekking heeft op het ontbreken van de vereiste verklaringen op de
declaratie zoals vermeld in artikel 19 van de Tijdelijke regeling aanvullende crisisdienstverlening COVID-19.

Realisatie per RMT
RMT Groningen
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten UWV
kosten
kosten
en colleges aanvullende
scholing via
B&W crisisdienst- praktijkleren
(art. 17)
verlening
in het mbo
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

494.568

Totaal

494.568
790.941

150.249

413.867

1.355.057

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

395.654

0

0

0

395.654

Restant budget

98.914

790.941

150.249

413.867

1.453.971

80%

0%

0%

0%

21%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Friesland
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

458.190

458.190
726.462

138.000

380.128

1.244.590

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

366.552

424

0

0

366.976

Restant budget

91.638

726.039

138.000

380.128

1.335.805

80%

0%

0%

0%

22%

% realisatie

UWV jaarverslag 2021

148

RMT Drenthe
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

405.754

Totaal

405.754
320.587

60.899

167.750

549.236

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

324.603

0

0

0

324.603

Restant budget

81.151

320.587

60.899

167.750

630.387

80%

0%

0%

0%

34%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Noord-Holland Noord
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

448.334

448.334
650.144

123.503

340.194

1.113.841

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

358.667

7.106

0

0

365.773

Restant budget

89.667

643.039

123.503

340.194

1.196.402

80%

1%

0%

0%

23%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Regio Zwolle
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

444.450

444.450
622.293

118.212

325.620

1.066.125

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

355.560

211.649

0

0

567.209

Restant budget

88.890

410.644

118.212

325.620

943.366

80%

34%

0%

0%

38%

% realisatie

UWV jaarverslag 2021

149

RMT Flevoland
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

413.200

Totaal

413.200
415.786

78.984

217.564

712.334

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

330.560

0

0

0

330.560

Restant budget

82.640

415.786

78.984

217.564

794.974

80%

0%

0%

0%

29%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Zaanstreek/Waterland
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

391.755

391.755
416.702

79.158

218.043

713.903

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

313.404

34.271

0

0

347.675

Restant budget

78.351

382.431

79.158

218.043

757.983

80%

8%

0%

0%

31%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Zuid-Kennemerland en IJmond
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

254.896

254.896
647.105

122.925

338.604

1.108.634

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

203.917

0

0

0

203.917

Restant budget

50.979

647.105

122.925

338.604

1.159.613

80%

0%

0%

0%

15%

% realisatie

UWV jaarverslag 2021

150

RMT Stedendriehoek en Noordwest Veluwe
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

586.609

Totaal

586.609
1.726.707

328.009

903.515

2.958.231

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

469.287

0

0

0

469.287

Restant budget

117.322

1.726.707

328.009

903.515

3.075.553

80%

0%

0%

0%

13%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Groot Amsterdam
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

802.532

802.532
3.474.378

660.000

1.818.000

5.952.378

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

642.026

82.358

0

0

724.384

Restant budget

160.506

3.392.020

660.000

1.818.000

6.030.526

80%

2%

0%

0%

11%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Twente
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

525.436

525.436
920.912

174.938

481.876

1.577.726

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

420.349

206.924

0

0

627.273

Restant budget

105.087

713.988

174.938

481.876

1.475.889

80%

22%

0%

0%

30%

% realisatie

UWV jaarverslag 2021

151

RMT Gooi- en Vechtstreek
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

414.348

Totaal

414.348
578.503

109.894

302.707

991.104

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

331.478

21.718

0

0

353.196

Restant budget

82.870

556.786

109.894

302.707

1.052.256

80%

4%

0%

0%

25%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Holland-Rijnland
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

448.798

448.798
653.785

124.194

342.099

1.120.078

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

359.038

0

0

0

359.038

Restant budget

89.760

653.785

124.194

342.099

1.209.838

80%

0%

0%

0%

23%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Amersfoort
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

458.507

458.507
730.345

138.738

382.159

1.251.242

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

366.806

5.424

0

0

372.229

Restant budget

91.701

724.922

138.738

382.159

1.337.520

80%

1%

0%

0%

22%

% realisatie

UWV jaarverslag 2021

152

RMT Midden-Utrecht
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

647.205

Totaal

647.205
1.838.907

349.323

962.225

3.150.455

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

517.764

956

0

0

518.720

Restant budget

129.441

1.837.951

349.323

962.225

3.278.940

80%

0%

0%

0%

14%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Foodvalley
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

253.952

253.952
604.280

114.790

316.195

1.035.265

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

203.162

0

0

0

203.162

Restant budget

50.790

604.280

114.790

316.195

1.086.055

80%

0%

0%

0%

16%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Zuid-Holland Centraal
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

375.992

375.992
341.806

64.930

178.853

585.589

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

300.794

0

0

0

300.794

Restant budget

75.198

341.806

64.930

178.853

660.787

80%

0%

0%

0%

31%

% realisatie

UWV jaarverslag 2021

153

RMT Haaglanden
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

537.350

Totaal

537.350
1.122.066

213.150

587.131

1.922.347

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

429.880

7.315

0

0

437.195

Restant budget

107.470

1.114.751

213.150

587.131

2.022.502

80%

1%

0%

0%

18%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Achterhoek
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

423.906

423.906
461.071

87.586

241.260

789.917

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

339.125

0

0

0

339.125

Restant budget

84.781

461.071

87.586

241.260

874.698

80%

0%

0%

0%

28%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Midden-Holland
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

362.019

362.019
210.992

40.080

110.403

361.475

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

289.615

0

0

0

289.615

Restant budget

72.404

210.992

40.080

110.403

433.879

80%

0%

0%

0%

40%

% realisatie

UWV jaarverslag 2021

154

RMT Midden-Gelderland
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

445.069

Totaal

445.069
624.873

118.702

326.970

1.070.545

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

356.055

3.824

0

0

359.879

Restant budget

89.014

621.049

118.702

326.970

1.155.735

80%

1%

0%

0%

24%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Gorinchem
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

382.470

382.470
208.629

39.632

109.167

357.428

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

305.976

5.250

0

0

311.226

Restant budget

76.494

203.379

39.632

109.167

428.672

80%

3%

0%

0%

42%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Rivierenland
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

309.920

309.920
645.417

122.605

337.721

1.105.743

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

247.936

0

0

0

247.936

Restant budget

61.984

645.417

122.605

337.721

1.167.727

80%

0%

0%

0%

18%

% realisatie

UWV jaarverslag 2021

155

RMT Rijk van Nijmegen
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

212.627

Totaal

212.627
442.190

83.999

231.380

757.569

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

170.102

5.433

0

0

175.535

Restant budget

42.525

436.757

83.999

231.380

794.662

80%

1%

0%

0%

18%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Drechtsteden
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

430.725

430.725
513.855

97.613

268.879

880.347

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

344.580

21.655

0

0

366.235

Restant budget

86.145

492.200

97.613

268.879

944.837

80%

4%

0%

0%

28%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Rijnmond
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

670.293

670.293
2.021.011

383.915

1.057.512

3.462.438

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

536.234

1.626

0

0

537.860

Restant budget

134.059

2.019.385

383.915

1.057.512

3.594.871

80%

0%

0%

0%

13%

% realisatie

UWV jaarverslag 2021

156

RMT Noordoost-Brabant
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

398.503

Totaal

398.503
1.145.311

217.566

599.294

1.962.171

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

318.802

4.111

0

0

322.913

Restant budget

79.701

1.141.200

217.566

599.294

2.037.761

80%

0%

0%

0%

14%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT West-Brabant
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

538.768

538.768
1.151.436

218.729

602.499

1.972.664

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

431.014

0

0

0

431.014

Restant budget

107.754

1.151.436

218.729

602.499

2.080.418

80%

0%

0%

0%

17%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Zeeland
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

405.212

405.212
316.391

60.102

165.554

542.047

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

324.170

0

0

0

324.170

Restant budget

81.042

316.391

60.102

165.554

623.089

80%

0%

0%

0%

34%

% realisatie

UWV jaarverslag 2021

157

RMT Midden-Brabant
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

517.609

Totaal

517.609
1.249.046

237.271

653.575

2.139.892

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

414.087

26.323

0

0

440.410

Restant budget

103.522

1.222.723

237.271

653.575

2.217.091

80%

2%

0%

0%

17%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Noord-Limburg
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

412.350

412.350
464.375

88.214

242.988

795.577

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

329.880

0

0

0

329.880

Restant budget

82.470

464.375

88.214

242.988

878.047

80%

0%

0%

0%

27%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Helmond-De Peel
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

421.450

421.450
492.828

93.619

257.877

844.324

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

337.160

0

0

0

337.160

Restant budget

84.290

492.828

93.619

257.877

928.614

80%

0%

0%

0%

27%

% realisatie

UWV jaarverslag 2021

158

RMT Zuidoost-Brabant
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

557.200

Totaal

557.200
1.141.405

216.824

597.250

1.955.479

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

445.760

5.406

0

0

451.166

Restant budget

111.440

1.135.999

216.824

597.250

2.061.513

80%

0%

0%

0%

18%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Midden-Limburg
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

388.192

388.192
349.933

66.474

183.105

599.512

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

310.554

0

0

0

310.554

Restant budget

77.638

349.933

66.474

183.105

677.150

80%

0%

0%

0%

31%

Vergoeding Vergoeding
Vergoeding
kosten
kosten
kosten
UWV en aanvullende
scholing via
colleges crisisdienst- praktijkleren
B&W
verlening
in het mbo
(art. 17)
(art. 19)
(art. 20)

Vergoeding
kosten
dienstverlening
werkfitbehoud
(art. 21)

Totaal

% realisatie

RMT Zuid-Limburg
Bedragen x € 1,-

Beschikking vastgesteld door SZW (art. 17)
Budget vastgesteld door SZW (art. 19, 20 en
21)

386.103

386.103
932.680

177.174

488.033

1.597.887

Uitbetaald door de kassier:
Kalenderjaar 2021

308.882

690

0

0

309.572

Restant budget

77.221

931.990

177.174

488.033

1.674.418

80%

0%

0%

0%

16%

% realisatie

UWV jaarverslag 2021

159

Colofon
Uitgave
UWV
Financieel Economische Zaken
Postadres
La Guardiaweg 94
1043 DL Amsterdam
Inlichtingen
06-29514048
Auteurs
Hans Berghuis
Lydia Tabois

Volg ons

Disclaimer
Alles uit deze uitgave mag worden overgenomen, echter uitsluitend met bronvermelding.
UWV © 2022

UWV jaarverslag 2021

160

UWV jaarverslag 2021

161