Gespreksnotitie rondetafelgesprek ‘In Nederland beslis je over je
eigen leven’
Tweede Kamer, woensdag 30 september 2020, 14.00-18.00 uur, vaste
commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
spreker: dhr. Willem Timmer, hoofd Landelijk Expertisecentrum Eergerelateerd
Geweld (LEC EGG), politie
Veiligheid Voorop!
Politie, Openbaar Ministerie, Veilig Thuis, reclassering en Raad voor de kinderbescherming werken in
gevallen van huiselijk geweld en kindermishandeling samen conform de visie Veiligheid Voorop! In
acuut en structureel onveilige situaties trekt de politie zo vroegtijdig mogelijk op met Veilig Thuis en
andere partners om de veiligheid te herstellen. Veilig Thuis stelt veiligheidsvoorwaarden op en
justitiepartners sluiten daarbij in hun acties waar mogelijk en nodig aan. Vermoedens van zorgen over
onveiligheid in afhankelijkheidsrelaties meldt de politie bij Veilig Thuis. Ook andere professionals zijn
gebonden aan melden van vermoedens van acute en/of structurele onveiligheid bij Veilig Thuis.
De strafrechtelijke aanpak van eergerelateerd geweld valt onder de aanwijzing huiselijk geweld en
kindermishandeling van het OM (2016). Strafrechtelijk ingrijpen kan hierbij leiden tot escalatie, maar
bij ernstige dreiging kan anderzijds snel strafrechtelijk optreden nodig zijn. Het bij elkaar leggen van
informatie en op basis daarvan het maken van een zorgvuldige afweging zijn cruciaal voor de
(duurzame) veiligheid van het slachtoffer.
De aanpak van eergerelateerd geweld volgt de stappen van de generieke aanpak Veiligheid Voorop!
Daar waar de specifieke kenmerken vragen om aanvullende acties of kennis, is dit vertaald in
specifieke stappen. Het betreft drie stappen: ten eerste de herkenning van zaken waarbij eergevoel
wellicht een rol speelt bij (dreigend) geweld door middel van ‘rode vlaggen’. Deze rode vlaggen zijn
uitgewerkt in een elektronische zoekslag (query), waarmee politiële informatiesystemen in de
verschillende eenheden van de politie dagelijks worden doorzocht. De query maakt onderdeel uit van
de bredere query op huiselijk geweld. Dit elektronische sleepnet haalt zaken boven waarbij vragen
leven over eer als motief. Voor die zaken wordt in stap twee een ‘checklist’ ingevuld, dat wil zeggen
een itemlijst met open vragen, waarmee informatie over sociale achtergronden van betrokkenen wordt
verzameld. De derde stap is het maken van een plan van aanpak. De eerste twee stappen –
vroegherkenning en het informatie verzamelen met de checklist – worden door de lokale eenheden
uitgevoerd. Bij het maken van een analyse en een plan van aanpak en de inzet van deskundigen kan
door contactpersonen voor eergerelateerd geweld in de lokale eenheden vervolgens een beroep
worden gedaan op ondersteuning van het LEC EGG.
Taken van het LEC EGG
Het takenpakket van het Landelijk Expertise Centrum Eer Gerelateerd Geweld richt zich op de
behandeling van complexe eergerelateerde geweldszaken. Om dit op een adequate manier te kunnen
doen, zijn in de loop der jaren vijf taakvelden benoemd:
• operationele advisering en ondersteuning;
• wetenschappelijk onderzoek;
• ondersteuning beleid (rijks)overheid;
• onderwijs en voorlichting;

2

• opbouw en onderhoud van (internationale) netwerken, niet alleen onder professionals en
wetenschappers, maar ook in gemeenschappen waarin zich facetten van de eerproblematiek
voordoen.
Het LEC EGG ondersteunt lokale eenheden van de politie, gespecialiseerde opvang, de Immigratieen Naturalisatie Dienst, het Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating (LKHA) en Veilig
Thuis bij de analyse en het maken van een plan van aanpak bij complexe zaken. Voor een aantal
lokale eenheden en externe partners neemt het LEC EGG ook het piket waar.
Het LEC EGG krijgt jaarlijks ruim 500 complexe zaken voorgelegd. Het gaat onder meer om
bedreigingen, mishandelingen, verkrachtingen, moorden en doodslagen. Wat de zaken betreft valt op,
dat er veel kwesties zijn waarbij mensen betrokken zijn die uit oorlogsgebieden afkomstig zijn. Ook
spelen sociale media een steeds belangrijkere rol bij deze zaken. Dit draagt bij aan de toenemende
complexiteit van deze zaken.
Hernieuwde opbouw kennis politie
Door de personele reorganisatie is het verloop van ervaren collega’s toegenomen. Daarnaast zijn we
van 26 regiokorpsen met 26 aanspreekpunten naar tien lokale eenheden met tien aanspreekpunten
gegaan. Dit heeft binnen de politie gevolgen gehad voor de specifieke kennis en contacten binnen de
eenheden. Daartoe is binnen de politie een verbetertraject gestart onder de gezamenlijke
ontwikkelagenda Veiligheid Voorop!, waarbij ook specifiek aandacht wordt besteed aan de kennis van
eergerelateerd geweld op die basisteams waar de kennis onvoldoende is geborgd.
Doorontwikkeling en borging landelijk expertise
Door de politie wordt in 2021 uitgewerkt wat er aan landelijke expertise nodig is op het gebied van
huiselijk geweld en kindermishandeling, waaronder ook eergerelateerd geweld en ex-partnerstalking.
Hoofdvraag is wat er aan landelijk specialisme nodig is om de aanpak in de eenheden te
ondersteunen en versterken, aansluitend op de aanpak Veiligheid Voorop! Borging en bestendiging
van het LEC EGG is noodzakelijk. De expertise die binnen het LEC is opgebouwd omvat niet alleen
de ondersteuning van het politiewerk (zie hierboven genoemde taken). De politie maakt graag
bespreekbaar dat de tot nu toe door haar geboden brede ondersteuning van andere instellingen en
overheden kwalitatief goed georganiseerd wordt daar waar het werk wordt gedaan. Om te voorkomen
dat slachtoffers in de tussentijd geen gehoor krijgen of tussen wal en schip vallen, dient dit in
samenspraak en met behoud van de opgebouwde expertise bij het LEC EGG te gebeuren.