RICHTLIJN VAN DE RAAD
tot uitvoering van de door BUSINESSEUROPE, UEAPME, het CEEP en het EVV gesloten herziene
raamovereenkomst en tot intrekking van Richtlijn 96/34/EG als gewijzigd bij Richtlijn 97/75/EG
(Voor de EER relevante tekst)
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 139, lid 2,
Gezien het voorstel van de Commissie,1
Overwegende hetgeen volgt:
(1)

Artikel 137 van het EG-Verdrag biedt de Gemeenschap de mogelijkheid het optreden van de lidstaten te
ondersteunen en aan te vullen, onder andere op het gebied van de gelijkheid van mannen en vrouwen wat
kansen op de arbeidsmarkt en behandeling op het werk betreft.

(2)

De sociale dialoog op communautair niveau kan overeenkomstig artikel 139, lid 1, van het Verdrag leiden tot
contractuele betrekkingen, met inbegrip van overeenkomsten, indien de sociale partners zulks wensen.
Overeenkomstig artikel 139, lid 2, van het Verdrag kunnen de sociale partners gezamenlijk verzoeken dat op
communautair niveau door hen gesloten overeenkomsten voor zaken die onder artikel 137 van het Verdrag
vallen, ten uitvoer worden gelegd bij een besluit van de Raad op voorstel van de Commissie.

(3)

Een raamovereenkomst inzake ouderschapsverlof is op 14 december 1995 door de Europese
brancheoverkoepelende sociale partners (het EVV, de UNICE en het CEEP) gesloten en heeft rechtsgevolg
gekregen door Richtlijn 96/34/EG van de Raad van 3 juni 1996 betreffende de door de UNICE, het CEEP en het
EVV gesloten raamovereenkomst inzake ouderschapsverlof.2 Deze richtlijn is bij Richtlijn 97/75/EG van de Raad
gewijzigd en uitgebreid tot het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland3. De richtlijn heeft in
hoge mate bijgedragen tot verbetering van de mogelijkheden voor werkende ouders in de lidstaten om door
middel van verlofregelingen werk en gezinstaken te combineren.

(4)

Overeenkomstig artikel 138, leden 2 en 3, van het Verdrag heeft de Commissie de Europese sociale partners in
2006 en 2007 geraadpleegd over manieren om de combinatie van werk, gezin en privéleven, en met name de
huidige Gemeenschapswetgeving inzake moederschapsbescherming en ouderschapsverlof, verder te verbeteren
en over de mogelijkheid nieuwe vormen van gezinsgerelateerd verlof, zoals vaderschapsverlof, adoptieverlof en
zorgverlof voor gezinsleden, in te voeren.

(5)

De drie Europese algemene brancheoverkoepelende organisaties van sociale partners (het EVV, het CEEP en
BUSINESSEUROPE, voorheen de UNICE), en de Europese brancheoverkoepelende organisatie van sociale
partners die een bepaalde categorie ondernemingen vertegenwoordigt (UEAPME) hebben de Commissie op 11
september 2008 overeenkomstig artikel 138, lid 4, en artikel 139 van het Verdrag in kennis gesteld van hun
wens om onderhandelingen aan te gaan, met als doel de raamovereenkomst inzake ouderschapsverlof van
1995 te herzien.

1
2
3

PB C […] van […], blz. […].
PB L 145 van 19.6.1996, blz. 4.
PB L 10 van 16.1.1998, blz. 24.

(6)

Op 18 juni 2009 hebben deze organisaties de herziene raamovereenkomst ondertekend en een gezamenlijk
verzoek aan de Commissie gericht om een voorstel voor een besluit van de Raad tot uitvoering van die
raamovereenkomst in te dienen.

(7)

Tijdens de onderhandelingen hebben de Europese sociale partners de raamovereenkomst inzake
ouderschapsverlof van 1995 volledig herzien. Richtlijn 96/34/EG, als gewijzigd bij Richtlijn 97/75/EG, moet
derhalve worden ingetrokken en vervangen door een nieuwe richtlijn, en niet alleen worden gewijzigd.

(8)

Aangezien de doelstellingen van het voorgenomen optreden, namelijk de combinatie van werk en gezinsleven
voor werkende ouders en de gelijkheid van mannen en vrouwen wat kansen op de arbeidsmarkt en behandeling
op het werk betreft in de gehele EU te verbeteren, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden
verwezenlijkt en derhalve beter door de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap,
overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen.
Overeenkomstig het in datzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan
wat nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken.

(9)

De Commissie heeft bij de opstelling van haar voorstel voor een richtlijn van de Raad rekening gehouden met
de representativiteit van de ondertekende partijen, hun opdracht, de wettigheid van de clausules in de
raamovereenkomst en de naleving van de bepalingen die betrekking hebben op het midden- en kleinbedrijf.

(10)

De Commissie heeft het Europees Parlement en het Europees Economisch en Sociaal Comité in kennis gesteld
van haar voorstel.

(11)

In clausule 1, punt 1, van de raamovereenkomst is, overeenkomstig de algemene beginselen van de
Gemeenschapswetgeving op het gebied van het sociaal beleid, bepaald dat de overeenkomst minimumeisen
vaststelt.

(12)

Clausule 8, punt 1, stelt dat de lidstaten gunstiger bepalingen dan die in de overeenkomst mogen invoeren of
handhaven.

(13)

Clausule 8, punt 2, stelt dat de tenuitvoerlegging van de bepalingen van de overeenkomst onvoldoende reden is
voor een verlaging van het algemene beschermingsniveau van de werknemers op het door de overeenkomst
bestreken gebied.

(14)

De lidstaten moeten voor inbreuken op de uit deze richtlijn voortvloeiende verplichtingen doeltreffende,
evenredige en afschrikkende sancties vaststellen.

(15)

De lidstaten kunnen de sociale partners, indien zij daarom gezamenlijk verzoeken, belasten met de
tenuitvoerlegging van deze richtlijn, op voorwaarde dat deze lidstaten alle nodige maatregelen treffen om de in
deze richtlijn voorgeschreven resultaten te allen tijde te kunnen waarborgen.

(16)

Overeenkomstig punt 34 van het Interinstitutioneel Akkoord „Beter wetgeven”4worden de lidstaten ertoe
aangespoord voor zichzelf en in het belang van de Gemeenschap hun eigen tabellen op te stellen, die voor
zover mogelijk het verband weergeven tussen de richtlijnen en de omzettingsmaatregelen, en deze openbaar te
maken.5

4

PB C 321 van 31.12.2003, blz. 1.
2

HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
Bij deze richtlijn wordt uitvoering gegeven aan de herziene raamovereenkomst inzake ouderschapsverlof, die op 18
juni 2009 door de Europese brancheoverkoepelende sociale partners (BUSINESSEUROPE, UEAPME, het CEEP en het
EVV) is gesloten en in bijlage deze is opgenomen.
Artikel 2
De lidstaten bepalen welke sancties van toepassing zijn wanneer krachtens deze richtlijn vastgestelde nationale
bepalingen worden overtreden. De sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn.
Artikel 3
1.

De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op …
6

aan deze richtlijn te voldoen of dragen er zorg voor dat de sociale partners via overeenkomsten binnen die

termijn de nodige maatregelen vaststellen. Zij delen de Commissie de tekst van die bepalingen onverwijld
mede […].7 Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in de bepalingen zelf of bij de officiële
bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor die verwijzing worden vastgesteld door de
lidstaten.
2.

De lidstaten hebben in geval van bijzondere moeilijkheden of tenuitvoerlegging bij collectieve overeenkomst zo
nodig een extra termijn van maximaal één jaar om aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie
daarvan uiterlijk … 8in kennis, met opgave van redenen waarom een extra termijn noodzakelijk is.

3.

De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mede die zij op het
onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.
Artikel 4

Richtlijn 96/34/EG, als gewijzigd bij Richtlijn 97/75/EG, wordt ingetrokken met ingang van ... 9 De verwijzingen naar
Richtlijn 96/34/EG worden gelezen als verwijzingen naar deze richtlijn.
Artikel 5
Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van
de Europese Gemeenschappen.
Artikel 6
Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

5
6
7
8
9

Cie: voorbehoud bij deze overweging. Zie deel II, onder a), van het verslag.
Datum twee jaar na de vaststelling.
De zin over de verplichte transponeringstabellen is uit de tekst geschrapt.
Cie: voorbehoud bij deze schrapping. Zie verslag, punt II, onder a).
Datum twee jaar na de vaststelling.
Datum twee jaar na de vaststelling.
3

Bijlage
RAAMOVEREENKOMST INZAKE OUDERSCHAPSVERLOF (HERZIEN)
18 JUNI 2009
INLEIDING
Deze raamovereenkomst tussen de Europese sociale partners BUSINESSEUROPE, UEAPME, het CEEP en het EVV (en
het verbindingscomité Eurocadres/CEC) strekt tot herziening van de raamovereenkomst inzake ouderschapsverlof van
14 december 1995, waarin minimumeisen voor ouderschapsverlof zijn vastgesteld, als een belangrijk middel om werk
en gezinstaken te combineren en gelijke kansen en behandeling van mannen en vrouwen te bevorderen.
De Europese sociale partners verzoeken de Commissie deze raamovereenkomst aan de Raad voor te leggen, met het
oog op een besluit van de Raad waarbij de in de raamovereenkomst opgenomen eisen bindend worden in de lidstaten
van de Europese Unie.

I.

ALGEMENE OVERWEGINGEN
1.

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op de artikelen 138 en

139;
2.

Gelet op artikel 137, lid 1, onder c), en artikel 141 van het EG-Verdrag en het beginsel van gelijke
behandeling (de artikelen 2, 3 en 13 van het EG-Verdrag) en de hierop gebaseerde afgeleide wetgeving,
en met name Richtlijn 75/117/EEG van de Raad betreffende het nader tot elkaar brengen van de
wetgevingen der lidstaten inzake de toepassing van het beginsel van gelijke beloning voor mannelijke en
vrouwelijke werknemers; Richtlijn 92/85/EEG van de Raad inzake de tenuitvoerlegging van maatregelen
ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van werkneemsters
tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie;10 Richtlijn 96/97/EG van de Raad tot
wijziging van Richtlijn 86/378/EEG betreffende de tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke
behandeling van mannen en vrouwen in ondernemings- en sectoriële regelingen inzake sociale
zekerheid;11 en Richtlijn 2006/54/EG betreffende de toepassing van het beginsel van de gelijke kansen
en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep (herschikking)12;

3.

Gelet op het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie van 18 december 2000 en de
artikelen 23 en 33 daarvan, die betrekking hebben op de gelijkheid van mannen en vrouwen en de
combinatie van werk, privéleven en gezin;

4.

Gelet op het verslag van de Commissie van 2003 over omzetting van Richtlijn 96/34/EG van de Raad
van 3 juni 1996 betreffende de door de UNICE, het CEEP en het EVV gesloten raamovereenkomst inzake
ouderschapsverlof;

5.

Gelet op de doelstelling van de Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid om de totale
arbeidsparticipatie tot 70%, de arbeidsparticipatie van vrouwen tot 60% en die van oudere werknemers
tot 50% te verhogen; gelet op de doelstellingen van Barcelona wat de opvangvoorzieningen voor
kinderen betreft; en de bijdrage die het beleid om de combinatie van werk, gezin en privéleven te
verbeteren, tot de verwezenlijking van deze doelstellingen kan leveren;

10
11

PB L 348 van 28.11.1992, blz. 1-8.
PB L 46 van 17.2.1997, blz. 20-24.
4

6.

Gelet op de kaderstrategie inzake de gelijkheid van vrouwen en mannen van de Europese sociale
partners van 22 maart 2005, waarin de ondersteuning van het evenwicht tussen werk en privéleven als
prioritair actiegebied is aangemerkt en is erkend dat om vooruitgang te boeken op het gebied van de
combinatie van werk, gezin en privéleven, een evenwichtige, geïntegreerde en samenhangende
beleidsmix moet worden ontwikkeld, bestaande uit verlofregelingen, arbeidsregelingen en
opvangvoorzieningen;

7.

Overwegende dat maatregelen om de combinatie van werk, privéleven en gezin te verbeteren, deel
uitmaken van een bredere beleidsagenda die als onderdeel van een flexizekerheidsaanpak in de
behoeften van werknemers en werkgevers moet voorzien en de aanpasbaarheid en inzetbaarheid moet
verbeteren;

8.

Overwegende dat gezinsbeleid moet bijdragen aan het bereiken van gelijke behandeling van mannen en
vrouwen en moet worden gezien in het kader van de demografische veranderingen, de gevolgen van de
vergrijzing, het dichten van de kloof tussen generaties en de bevordering van de arbeidsparticipatie van
de vrouw en de verdeling van de zorgtaken tussen vrouwen en mannen;

9.

Overwegende dat de Commissie de Europese sociale partners in 2006 en 2007 in de eerste en tweede
fase van de raadpleging over de combinatie van werk, privéleven en gezin heeft geraadpleegd en, onder
andere actie heeft ondernomen op het gebied van de actualisering van het regelgevingskader op EUniveau en de Europese sociale partners heeft aangespoord om de bepalingen van hun
raamovereenkomst inzake ouderschapsverlof te beoordelen met het oog op herziening;

10.

Overwegende dat de raamovereenkomst van de Europese sociale partners inzake ouderschapsverlof van
1995 een katalysator voor positieve verandering is geweest, voor een gemeenschappelijke aanpak van
de combinatie van werk en privéleven heeft gezorgd en er in belangrijke mate toe heeft bijgedragen dat
werkende ouders in Europa werk, gezin en privéleven beter kunnen combineren; naar aanleiding van
een gezamenlijke evaluatie zijn de Europese sociale partners echter van mening dat bepaalde
onderdelen van de overeenkomst moeten worden aangepast of herzien, zodat de doelstellingen beter
kunnen worden bereikt;

11.

Aangezien bepaalde aspecten moeten worden aangepast, rekening houdend met de toenemende
diversiteit van de beroepsbevolking en met maatschappelijke ontwikkelingen zoals het groeiende aantal
gezinsvormen, waarbij de nationale wetgeving, collectieve overeenkomsten en/of gebruiken in acht
moeten worden genomen;

12.

Overwegende dat in veel lidstaten mannen worden aangemoedigd om een gelijk deel van de gezinstaken
op zich te nemen, maar dit niet tot voldoende resultaat heeft geleid; daarom moeten meer doeltreffende
maatregelen worden genomen om een meer gelijke verdeling van de gezinstaken tussen mannen en
vrouwen te bevorderen;

13.

Overwegende dat veel lidstaten al beschikken over een grote verscheidenheid aan beleidsmaatregelen
en praktijken op het gebied van verlofvoorzieningen, kinderopvang en flexibele werkregelingen, die zijn
afgestemd op de behoeften van werknemers en werkgevers en ouders moeten helpen bij het
combineren van werk, gezin en privéleven; hiermee moet rekening worden gehouden bij de uitvoering
van deze overeenkomst;

14.

12

Overwegende dat deze raamovereenkomst één onderdeel van de acties van de Europese sociale

PB L 204 van 26.7.2006, blz. 23-36.
5

partners op het gebied van de combinatie van werk, gezin en privéleven is;
15.

Overwegende dat deze overeenkomst een raamovereenkomst is die minimumeisen en bepalingen inzake
ouderschapsverlof bevat, dat moet worden onderscheiden van zwangerschaps- en bevallingsverlof, en
inzake arbeidsverzuim door overmacht, en het aan de lidstaten en de sociale partners overlaat de
voorwaarden en uitvoeringsbepalingen vast te stellen, teneinde rekening te houden met de situatie in
elke lidstaat;

16.

Overwegende dat het recht op ouderschapsverlof in deze overeenkomst een individueel recht is dat in
beginsel niet overdraagbaar is en dat het de lidstaten is toegestaan het overdraagbaar te maken.
Aangezien uit ervaring is gebleken dat als het verlof niet overdraagbaar is, dit vaders kan stimuleren het
verlof op te nemen, stemmen de Europese sociale partners ermee in een deel van het verlof nietoverdraagbaar te maken;

17.

Overwegende dat het belangrijk is rekening te houden met de bijzondere behoeften van ouders met
kinderen met een handicap of langdurige ziekte;

18.

Overwegende dat de lidstaten moeten voorzien in het behoud van het recht op voorzieningen in natura
uit hoofde van de ziektekostenverzekering tijdens de minimumduur van het ouderschapsverlof;

19.

Overwegende dat de lidstaten, wanneer dat gezien de nationale omstandigheden en de
begrotingssituatie mogelijk is, bij de uitvoering van deze overeenkomst ook rekening moeten houden
met het behoud van de rechten op socialezekerheidsuitkeringen tijdens de minimumduur van het
ouderschapsverlof, evenals de rol van inkomen als een van de factoren die meewegen bij het opnemen
van ouderschapsverlof;

20.

Overwegende dat uit de ervaringen in de lidstaten naar voren is gekomen dat het inkomensniveau
tijdens het ouderschapsverlof een van de elementen is die van invloed zijn op het besluit om dit verlof
op te nemen, met name voor vaders;

21.

Overwegende dat de mogelijkheid flexibel te werken het ouders gemakkelijker maakt werk en zorgtaken
te combineren en herintreden vergemakkelijkt, met name na het ouderschapsverlof;

22.

Overwegende dat ouderschapsverlofregelingen bedoeld zijn om werkende ouders gedurende een
specifieke periode te ondersteunen, teneinde hun arbeidsmarktparticipatie blijvend te vergroten; dat
daarom meer aandacht moet worden besteed aan het onderhouden van het contact met de werkgever
tijdens het verlof of het maken van afspraken over de terugkeer naar het werk;

23.

Overwegende dat in de overeenkomst rekening wordt gehouden met de noodzaak de voorschriften op
het gebied van het sociaal beleid te verbeteren, het concurrentievermogen van de economie van de
Europese Unie te vergroten en te voorkomen dat administratieve, financiële en juridische verplichtingen
worden opgelegd die de oprichting en ontwikkeling van MKB-bedrijven belemmeren;

24.

Overwegende dat de sociale partners bij uitstek geschikt zijn om oplossingen te vinden die aan de
behoeften van zowel werkgevers als werknemers tegemoetkomen en daarom een bijzondere rol zullen
spelen in de invoering, toepassing, monitoring en evaluatie van deze overeenkomst, in de bredere
context van andere maatregelen om de combinatie van werk en gezinstaken te verbeteren en de gelijke
kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen te bevorderen.

6

ZIJN DE ONDERTEKENENDE PARTIJEN HET VOLGENDE OVEREENGEKOMEN:
II.

INHOUD
Clausule 1: Doel en werkingssfeer
1.

Deze overeenkomst stelt minimumeisen vast die het werkende ouders gemakkelijker moeten maken
beroep en zorgtaken te combineren, waarbij rekening wordt gehouden met het groeiende aantal
gezinsvormen en de nationale wetgeving, collectieve overeenkomsten en/of gebruiken in acht worden
genomen.

2.

Deze overeenkomst is van toepassing op alle werknemers, zowel mannen als vrouwen, met een
arbeidsovereenkomst of arbeidsbetrekking overeenkomstig de in elke lidstaat geldende wetgeving,
collectieve overeenkomsten en/of gebruiken.

3.

De lidstaten en/of de sociale partners kunnen werknemers of arbeidsovereenkomsten of
arbeidsbetrekkingen niet buiten de werkingssfeer en toepassing van deze overeenkomst houden enkel
en alleen omdat zij deeltijdwerkers, werknemers met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd of
personen met een arbeidsovereenkomst of arbeidsbetrekking met een uitzendbureau zijn.

Clausule 2: Ouderschapsverlof
1.

Krachtens deze overeenkomst wordt aan werknemers, zowel mannen als vrouwen, bij geboorte of
adoptie van een kind een individueel recht op ouderschapsverlof toegekend om tot een door de lidstaten
en/of de sociale partners vast te stellen leeftijd van maximaal acht jaar voor hun kind te zorgen.

2.

Het verlof wordt voor een periode van ten minste vier maanden toegekend en is, om de gelijke kansen
en gelijke behandeling van mannen en vrouwen te bevorderen, in beginsel niet overdraagbaar. Om te
stimuleren dat het verlof meer gelijkelijk door beide ouders wordt opgenomen, is ten minste een van de
vier maanden niet overdraagbaar. De uitvoeringsbepalingen van de niet-overdraagbare periode worden
op nationaal niveau vastgesteld door middel van wetgeving en/of collectieve overeenkomsten, waarbij
rekening wordt gehouden met de bestaande verlofregelingen in de lidstaten.

Clausule 3: Uitvoeringsbepalingen
1.

De voorwaarden en uitvoeringsbepalingen voor het ouderschapsverlof worden in de lidstaten bij wet
en/of bij collectieve overeenkomsten vastgesteld, met inachtneming van de minimumvereisten van deze
overeenkomst. De lidstaten en/of de sociale partners kunnen onder meer:
a)

beslissen of het ouderschapsverlof als vol- of deeltijdverlof, in gedeelten of in de vorm van
uitgesteld verlof wordt toegekend, waarbij rekening wordt gehouden met de behoeften van zowel
werkgevers als werknemers;

b)

het recht op ouderschapsverlof afhankelijk stellen van een werk- en/of anciënniteitsperiode van
ten hoogste één jaar; de lidstaten en/of de sociale partners zorgen ervoor dat, wanneer van deze
bepaling wordt gebruikgemaakt, in geval van opeenvolgende overeenkomsten voor bepaalde tijd,
zoals bepaald in Richtlijn 1999/70/EG inzake arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd, bij
dezelfde werkgever, de som van deze overeenkomsten in aanmerking zal worden genomen bij
het berekenen van de anciënniteitsperiode;
7

c)

de omstandigheden vaststellen waarin een werkgever, na raadpleging overeenkomstig de
nationale wetgeving, collectieve overeenkomsten en/of gebruiken, het recht heeft de toekenning
van ouderschapsverlof uit te stellen om gerechtvaardigde redenen in verband met het
functioneren van de organisatie. Alle uit de toepassing van deze bepaling voortvloeiende
problemen moeten overeenkomstig de nationale wetgeving, collectieve overeenkomsten en/of
gebruiken worden opgelost;

d)

behalve de onder c) genoemde maatregelen bijzondere regelingen toestaan om te voorzien in de
functionele en organisatorische behoeften van kleine ondernemingen.

2.

De lidstaten en/of de sociale partners stellen perioden vast waarbinnen de werknemer die van zijn recht
op ouderschapsverlof gebruik maakt, zijn werkgever van zijn voornemen in kennis moet stellen, onder
vermelding van het begin en het einde van de verlofperiode. De lidstaten en/of de sociale partners
houden rekening met de belangen van werknemers en van werkgevers bij het vaststellen van de duur
van deze kennisgevingsperioden.

3.

De lidstaten en/of de sociale partners moeten beoordelen of de voorwaarden en wijze van toepassing
van ouderschapsverlof moeten worden aangepast aan de behoeften van ouders van kinderen met een
handicap of langdurige ziekte.

Clausule 4: Adoptie
1.

De lidstaten en de sociale partners beoordelen of aanvullende maatregelen nodig zijn om tegemoet te
komen aan de specifieke behoeften van adoptieouders.

Clausule 5: Arbeidsrechten en non-discriminatie
1.

Na afloop van het ouderschapsverlof heeft de werknemer het recht terug te keren in dezelfde functie of,
indien dat niet mogelijk is, in een gelijkwaardige of vergelijkbare functie die in overeenstemming is met
zijn of haar arbeidsovereenkomst of arbeidsbetrekking.

2.

De op de datum van ingang van het ouderschapsverlof door de werknemer verworven rechten of rechten
in wording blijven ongewijzigd behouden tot het einde van het ouderschapsverlof. Na afloop van het
ouderschapsverlof zijn deze rechten, met inbegrip van de uit de wetgeving, collectieve overeenkomsten
en/of nationale gebruiken voortvloeiende veranderingen, van toepassing.

3.

De lidstaten en/of de sociale partners stellen de regeling vast die gedurende het ouderschapsverlof op de
arbeidsovereenkomst of de arbeidsbetrekking van toepassing is.

4.

Teneinde te waarborgen dat de werknemers van hun recht op ouderschapsverlof gebruik kunnen maken,
nemen de lidstaten en/of de sociale partners overeenkomstig de nationale wetgeving, de collectieve
overeenkomsten en/of de gebruiken de nodige maatregelen om de werknemers tegen minder gunstige
behandeling of ontslag wegens het aanvragen of opnemen van ouderschapsverlof te beschermen.

5.

Alle socialezekerheidskwesties in verband met deze overeenkomst moeten door de lidstaten en/of de
sociale partners overeenkomstig de nationale wetgeving en/of collectieve overeenkomsten worden
beoordeeld en geregeld, rekening houdend met het belang van de continuïteit van de rechten op de
socialezekerheidsuitkeringen krachtens de verschillende regelingen, in het bijzonder wat de
gezondheidszorg betreft.
8

Alle inkomenskwesties in verband met deze overeenkomst moeten door de lidstaten en/of de sociale
partners overeenkomstig de nationale wetgeving, collectieve overeenkomsten en/of gebruiken worden
beoordeeld en geregeld, rekening houdend met de rol van inkomen als een van de factoren voor het
opnemen van ouderschapsverlof.
Clausule 6: Terugkeer naar het werk
1.

Om een betere combinatie van werk, gezin en privéleven mogelijk te maken, moeten de lidstaten en/of
de sociale partners de nodige maatregelen nemen om te garanderen dat werknemers die uit
ouderschapsverlof terugkeren, voor een bepaalde periode aangepaste werktijden en/of patronen mogen
aanvragen. De werkgevers beoordelen deze aanvragen en reageren erop, rekening houdend met hun
eigen behoeften en met die van de werknemers.
De uitvoeringsbepalingen van dit lid moeten overeenkomstig de nationale wetgeving, collectieve
overeenkomsten en/of de gangbare praktijk worden vastgesteld.

2.

Om de terugkeer naar het werk na het ouderschapsverlof te vergemakkelijken, worden werknemers en
werkgevers aangemoedigd tijdens het verlof contact met elkaar te houden en kunnen de betrokken
partijen onderlinge afspraken maken over passende reïntegratiemaatregelen, rekening houdend met de
nationale wetgeving, collectieve overeenkomsten en/of gebruiken.

Clausule 7: Arbeidsverzuim door overmacht
1.

De lidstaten en/of de sociale partners nemen de nodige maatregelen om de werknemers toe te staan
hun werk overeenkomstig de nationale wetgeving, de collectieve overeenkomsten en/of de gangbare
praktijk te verzuimen wegens overmacht in verband met onvoorziene gezinsomstandigheden in geval
van ziekte of een ongeval waardoor de onmiddellijke aanwezigheid van de werknemer vereist is.

2.

De lidstaten en/of de sociale partners kunnen de voorwaarden en uitvoeringsbepalingen van clausule 7,
punt 1, preciseren en dit recht beperken tot een bepaalde duur per jaar en/of per geval.

Clausule 8: Slotbepalingen
1.

De lidstaten kunnen gunstiger bepalingen dan in deze overeenkomst toepassen of invoeren.

2.

De tenuitvoerlegging van de bepalingen van deze overeenkomst is geen reden om een verlaging van het
algemene beschermingsniveau van de werknemers op het door deze overeenkomst bestreken gebied te
rechtvaardigen. Dit doet geen afbreuk aan het recht van de lidstaten en/of de sociale partners om, in het
licht van veranderde omstandigheden (met inbegrip van de invoering van de niet-overdraagbaarheid),
andere wettelijke, bestuursrechtelijke of contractuele bepalingen vast te stellen, mits aan de minimumvereisten van deze overeenkomst wordt voldaan.

3.

Deze overeenkomst laat het recht van de sociale partners onverlet op het passende niveau, ook op
Europees niveau, overeenkomsten te sluiten tot aanpassing en/of aanvulling van de bepalingen van deze
overeenkomst teneinde rekening te houden met bijzondere omstandigheden.

4.

De lidstaten stellen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast om uiterlijk twee jaar na
vaststelling ervan aan het besluit van de Raad te voldoen, of dragen er zorg voor dat de sociale partners
voor het einde van die periode via overeenkomst de nodige maatregelen vaststellen. Zo nodig
9

beschikken de lidstaten in geval van bijzondere moeilijkheden of tenuitvoerlegging door middel van
collectieve overeenkomsten over een extra termijn van maximaal één jaar om aan het besluit te
voldoen.
5.

De voorkoming en beslechting van uit de toepassing van de overeenkomst voortvloeiende geschillen en
klachten geschieden overeenkomstig de nationale wetgeving, collectieve overeenkomsten en/of
gebruiken.

6.

Onverminderd de rol van de Commissie, de nationale gerechten en het Europees Hof van Justitie, dient
iedere vraag betreffende de uitlegging van deze overeenkomst op Europees vlak door de Commissie in
de eerste plaats te worden voorgelegd aan de ondertekenende partijen, die advies zullen uitbrengen.

7.

De ondertekenende partijen herzien de toepassing van deze overeenkomst vijf jaar na de datum van het
besluit van de Raad, indien een van de partijen bij deze overeenkomst daarom verzoekt.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2009
Voor het EVV
John Monks
Secretaris-generaal
Namens de vakbondsdelegatie
Voor BUSINESSEUROPE
Philippe de Buck
Directeur-generaal
Voor UEAPME
Andrea Benassi
Secretaris-generaal
Voor CEEP
Ralf Resch
Secretaris-generaal

__________________

10