Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3200
Vragen van de leden Vos en Tang
(beiden PvdA) aan de minister van
Financiën over langere
bankrekeningnummers. (Ingezonden
18 juni 2009)
1
Kent u het bericht Consumentenbond
over lange bankrekeningnummers?1
2
Deelt u de mening dat voor een
optimale werking van de betaalmarkt,
één van de doelen van SEPA, het
kunnen veranderen van bank met
behoud van rekeningnummer een
effectief middel is?
3
Deelt u de mening dat
bankrekeningnummers waarin ook in
letters de landen- en bankcodes staan
de mogelijkheid van
nummerportabiliteit in de weg staan?
4
Bent u bereid met een oplossing voor
dit probleem te komen, zodat klanten
van banken niet gehinderd worden
door de IBAN-codes als zij van bank
willen wisselen? Zo nee, waarom
niet?
5
Wat vindt u in dit licht van het
voorstel van de Consumentenbond
om de banken zelf de standaardcodes
te laten toevoegen, zodat mensen
niet zelf hoeven te werken met een

KVR36854
2009Z11650
0809tkkvr3200
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

lang rekeningnummer? Zou die
oplossing kunnen bijdragen aan
nummerportabiliteit?
6
Bent u bereid de Kamer nog dit jaar
te informeren over de verschillende
mogelijkheden voor de oplossing
voor de problemen van de lange
nieuwe bankrekeningnummers en de
nummerportabiliteit?
7
Deelt u de mening dat de dreiging
van het snel kunnen overstappen
door ontevreden klanten banken
ertoe zal bewegen om de klant
centraal te stellen?

de ene naar de andere bank, niet om
andere bankproducten. Dat men bij
het wisselen van bank idealiter het
betaalrekeningnummer mee kan
nemen is evident. Echter, vanwege de
technische complexiteit en de hoge
kosten van het mogelijk maken van
nummerportabiliteit is in Nederland
in 2004 al gekozen voor de introductie
van de Overstapservice als
alternatieve oplossing. Deze werkt
naar behoren, zo bleek uit een
evaluatie uitgevoerd in 2007 in
opdracht van het ministerie van
Financiën (in januari 2008 is het
rapport «Drempelvrees?» van
onderzoeksbureau SEO aan de
Tweede Kamer gezonden).

1

Nu.nl, 16 juni 2009: «Consumentenbond
tegen lange bankrekeningnummers»
http://www.nu.nl/economie/2023156/
consumentenbond-tegen-langebankrekeningnummers.html

Antwoord
Antwoord van minister Bos
(Financiën) (ontvangen 9 juli 20090
1
Ja.
2
Het makkelijk kunnen wisselen van
bank is inderdaad een effectief
middel om werking van de
betaalmarkt optimaal te houden.
Door te «stemmen met de voeten»
kunnen consumenten banken immers
scherp houden. Voor de goede orde:
het gaat hier alleen over het
verleggen van een betaalrelatie van

3
Ja, gezien de invoering van
IBAN/BIC-rekeningnummers (deze
standaard is in Nederland sinds eind
jaren ’90 in gebruik) is het niet
mogelijk om nummerportabiliteit
door te voeren zonder een
aanpassing van deze
rekeningnummersystematiek. Op
korte termijn nummerportabiliteit
invoeren is dan ook niet mogelijk. De
Europese Commissie geeft aan dat dit
iets is voor op de langere termijn.
Wel zijn, op verzoek van de Europese
Commissie, door banken in Europa
inmiddels algemene richtlijnen
opgesteld voor het probleemloos
kunnen wisselen van bank. Het
aanbieden van overstapservices in
alle lidstaten is dan ook een goede

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

6751

eerste stap voor het makkelijker
kunnen overstappen van bank.
4
Klanten worden bij het wisselen van
bank op zich niet gehinderd door de
IBAN-codes. Zij kunnen door middel
van de Overstapservice wisselen van
bank, deze Overstapservice is
inmiddels door de banken aangepast
om ook in het SEPA- tijdperk te
kunnen blijven functioneren. Bij hun
nieuwe bank zullen zij in veel
gevallen de gegevens van contacten
invoeren in het adresboek binnen
internetbankieren. Dit is ook met de
huidige rekeningnummers het geval.
Het overstappen van bank via de
Overstapservice wordt dan ook niet
wezenlijk bemoeilijkt door het gebruik
van IBAN en BIC.
5
Het geautomatiseerd toevoegen van
de IBAN en BIC als extra processtap
voor iedere betaaltransactie verhoogt
structureel de operationele kosten.
Dat past niet bij het streven naar
maximale efficiency en zo laag
mogelijke maatschappelijke kosten.
Daarnaast is het geautomatiseerd
toevoegen van de IBAN en BIC niet in
lijn met de doelstelling van één
geharmoniseerde Europese
betaalmarkt. Dat is immers de
belangrijkste reden om nu uniforme
regels voor betalingsverkeer in te
voeren. Tevens worden daarmee de
Nederlandse banken en de voor de
Nederlandse banken werkende
processoren op een achterstand gezet
ten opzichte van Europese
concurrenten. Zij moeten immers
extra handelingen verrichten die
andere partijen bij een reguliere
betaalopdracht niet hoeven te doen.
Een ander punt is dat een structurele
conversieservice toetredingsbarrières
opwerpt buitenlandse aanbieders op
de Nederlandse markt voor
betalingsverkeer. Het open stellen
van de betaalmarkt voor nieuwe
toetreders is juist één van de
motieven achter de invoering van de
Richtlijn betaaldiensten en de
uitwerking in de Single Euro
Payments Area (SEPA) . Dus hoewel
op het eerste gezicht wellicht een
aardig idee, staat deze oplossing
volgens mij niet in verhouding tot het
gepercipieerde probleem van de
langere rekeningnummers.
Wat banken wel zullen doen is het
verrijken van adresboeken, zodat de
bankrekeningnummers van de
contacten naar wie klanten

regelmatig geld overmaken
automatisch worden omgezet naar
IBAN en BIC.
6
Wat betreft het gepercipieerde
probleem met de langere
rekeningnummers, zou ik willen
voorstellen om eerst af te wachten of
het probleem zich in de praktijk
daadwerkelijk voor gaat doen. Het
aantal overschrijvingen waarbij de
consument zelf een IBAN en BIC moet
invullen is bij de gemiddelde
consument zeer beperkt bovendien
zal de overgang naar gebruik van
IBAN en BIC in het binnenlands
verkeer geleidelijk gaan. Ik zal het
Maatschappelijk Overleg
Betalingsverkeer (MOB) vragen om
hierbij de vinger aan de pols te
houden. En mij op de hoogte te
stellen van eventuele problemen
Wat betreft nummerportabiliteit: dit
kan alleen op Europees niveau
worden geregeld. Nederland heeft in
ambtelijke Europese overleggen
gepleit voor een onderzoek naar
Europese nummerportabiliteit (zoals
ook toegezegd aan de kamer naar
aanleiding van eerdere vragen van
het lid Vos). Op ambtelijk niveau
zal het ministerie van Financiën
het vraagstuk rondom
nummerportabiliteit in Europa
(nogmaals) bij de Europese
Commissie onder de aandacht
brengen.
7
Ja, die mening deel ik. Daarnaast
constateer ik dat Nederlandse
consumenten ook momenteel kunnen
«stemmen met de voeten» met
behulp van de Overstapservice.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

6752