Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 574

Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in
verband met aanvullende implementatie van
richtlijn 2006/126/EG en enkele aanpassingen
van redactionele aard

Nr. 5

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 7 februari 2017
Met belangstelling heb ik kennis genomen van het verslag van de Vaste
Commissie voor Infrastructuur en Milieu van 24 november 2016. Ik ben
verheugd dat de leden van de VVD-fractie hebben aangegeven het belang
te onderschrijven om op Europees niveau tot meer uniformiteit te komen.
Hierna ga ik in op de vragen opmerkingen uit het verslag waarbij de
volgorde van het verslag is aangehouden.
Categorieën rijbewijzen
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan toelichten wat het
wetsvoorstel betekent voor de omwisseling van het rijbewijs B+ en
rijbewijs BE in Europees verband. Sinds 2013 hebben rijbewijshouders die
met een aanhanger een totaalgewicht tot maximaal 4.250 kg rijden, een
rijbewijs B+ (ook wel code 96 genoemd) nodig. Daarnaast is in 2013
bepaald dat een rijbewijs BE een rijbewijshouder toestaat tot 3.500 kg te
rijden, met als kanttekening dat met een dergelijk rijbewijs gehaald vóór
2013 geen maximum voor (laad)gewicht geldt. In hoeverre blijven de
rechten en plichten voor B+ en BE rijbewijzen van vóór en na 2013 door
dit wetsvoorstel gehandhaafd? Kan de regering toelichten welke gevolgen
dit in de praktijk exact heeft?
In antwoord hierop wordt het volgende opgemerkt. Het voorliggende
wetsvoorstel brengt geen wijzigingen aan in de reikwijdte van de
verschillende rijbewijscategorieën. De door de leden genoemde rechten
en plichten veranderen derhalve niet. In het wetsvoorstel wordt alleen een
aanpassing voorgesteld van de periode waarin de houder van een door
het daartoe bevoegd gezag in een andere lidstaat, een EER-staat
(Noorwegen, IJsland of Liechenstein), of Zwitserland afgegeven rijbewijs
die in Nederland is komen te wonen, met dat rijbewijs in Nederland mag
blijven rijden alvorens hij dat rijbewijs moet omwisselen in een Nederlands rijbewijs.
Het huidige artikel 108, eerste lid, onderdeel h, van de Wegenverkeerswet
1994 (WVW 1994) maakt een onderscheid tussen rijbewijzen afgegeven op

kst-34574-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 574, nr. 5

1

basis van richtlijn 20016/126/EG (de derde rijbewijsrichtlijn) en rijbewijzen
die op basis van oudere richtlijnen zijn afgegeven. Voor de laatste
categorie geldt op dit moment een kortere periode voor omwisseling en
op dit punt is Nederland in gebreke gesteld.
Daarom wordt nu in het wetsvoorstel voorgesteld geen onderscheid meer
te maken tussen rijbewijzen afgegeven op grond van de derde rijbewijsrichtlijn en rijbewijzen afgegeven op basis van andere (oudere) rijbewijsrichtlijnen. In plaats daarvan wordt onderscheid gemaakt tussen groep
1-rijbewijzen (de categorieën AM, A1, A2, A, B, B+ en BE) en groep
2-rijbewijzen (de categorieën C1, D1. C1E. D1E, C, D, CE en DE).
Wat de concrete vraag van de leden van de VVD-fractie betreft: voor
houders van een rijbewijs B+ en voor houders van een rijbewijs BE
afgegeven op basis van de derde rijbewijsrichtlijn verandert er niets. Deze
rijbewijzen zijn afgegeven op basis van de derde rijbewijsrichtlijn. Het
wetsvoorstel wijzigt niet de periode gedurende welke deze rijbewijzen in
Nederland worden erkend. Rijbewijzen BE die nog zijn afgegeven onder
een andere dan de derde rijbewijsrichtlijn worden straks gedurende een
langere periode erkend. Omdat de categorie B+ is ingevoerd in de derde
rijbewijsrichtlijn, zijn er geen rijbewijzen B+ die op basis van een oudere
richtlijn zijn afgegeven.
Consultatie
De leden van de CDA-fractie vragen of de regering kan toelichten welke
opmerkingen het CBR en de politie hebben gemaakt en hoe daarmee is
omgesprongen.
Het CBR heeft aangegeven dat de voorziene aanpassing naar vijftien jaar
van de geldigheidsduur van alle rijbewijzen die afgegeven zijn door
andere EU-lidstaten, EER, of Zwitserland maakt dat een aantal personen
dat in het bezit is van zo’n rijbewijs, en zich in ons land vestigt, langer met
dat rijbewijs kan blijven doorrijden en de aanvraag van een Nederlands
rijbewijs met enkele jaren kan uitstellen.
Zoals in de memorie van toelichting vermeld staat, is de omvang van deze
groep echter niet bekend. Naar schatting van het CBR zal deze wijziging
een nauwelijks te kwantificeren afname betekenen van het toch al
beperkte aantal verklaringen van geschiktheid dat aangevraagd wordt bij
de omwisseling van buitenlandse rijbewijzen. Voor deze groep rijbewijshouders heeft het wetsvoorstel daarom geen noemenswaardige consequenties. Dit laatste is verwoord in § 3, onder a, laatste volzin van de
memorie van toelichting (Kamerstukken II vergaderjaar 2016/17, 34 574,
nr. 3, blz. 6).
De politie heeft bericht dat zij kan instemmen met het wetsvoorstel en
geen opmerkingen heeft.
Tot slot
De leden van de VVD-fractie vragen hoe de geldigheidsduur van rijbewijzen in de Europese landen buiten de Europese Unie is geregeld en of
met dit wetsvoorstel de verschillen groter of kleiner worden.
Voor de beantwoording van deze vraag zijn de internationale verkeersverdragen relevant.
Het meest recente verdrag is het Verdrag van Wenen inzake het
wegverkeer van 1968. Uit dit verdrag blijkt dat in de nationale wetgeving
de geldigheidsduur van een nationaal rijbewijs kan worden beperkt.
Landen zijn dus vrij om daaraan op nationaal niveau invulling te geven.
De praktijk laat zien dat de geldigheidsduur van de rijbewijzen in deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 574, nr. 5

2

landen divers en uiteenlopend is en variëert van bijvoorbeeld vijf of tien
jaar tot levenslang.
Omdat deze variëteit onwenselijk werd geacht, heeft men binnen de
Europese Unie met de derde rijbewijsrichtlijn een verdere stap gezet om
te komen tot meer harmonisatie op het terrein van de geldigheidsduur
van de rijbewijzen.
Daarnaast heeft de EU met een aantal Europese landen buiten de
Europese Unie (Liechtenstein, Noorwegen en IJsland) de Overeenkomst
betreffende de Europese Economische Ruimte gesloten. Op grond van
deze afspraken geldt de derde rijbewijsrichtlijn en de daarin neergelegde
geldigheidsduur van rijbewijzen ook voor deze landen. Wat Zwitserland
betreft geldt een speciale regeling. De derde rijbewijsrichtlijn, en daarmee
de daarin opgenomen geldigheidsduur, geldt niet in Zwitserland, maar de
Europese Unie heeft wel met Zwitserland bilaterale akkoorden afgesloten
op grond waarvan, onder andere, de rijbewijzen over en weer worden
erkend.
Het wetsvoorstel brengt geen verandering in de situatie ten aanzien van
rijbewijshouders uit de Europese staten die geen lidstaat zijn van de
Europese Unie of geen partij zijn bij de Overeenkomst betreffende de
Europese Economische Ruimte. Indien zij zich in het internationaal verkeer
bevinden, dan zullen zij met hun rijbewijs elk motorrijtuig mogen
besturen, waarvoor dat rijbewijs geldig is. Als ze in Nederland woonachtig
zijn, zullen ze nog maximaal 185 dagen vanaf de dag van vestiging in
Nederland met dat rijbewijs mogen blijven rijden.
Verder vragen de leden van de VVD-fractie welke toenadering in dit
verband wordt gezocht vanuit de Europese Unie met landen die geen
onderdeel zijn van de Europese Unie maar daar wel dicht tegen aan
liggen.
Voor zover mij bekend vindt op het terrein van de rijbewijzen geen
specifieke toenadering plaats tussen de Europese Unie enerzijds en de
overige landen anderzijds. Maar als nieuwe staten toetreden tot de
Europese Unie zullende rijbewijsregels zoals nu vastgelegd in de derde
rijbewijsrichtlijn ook voor die lidstaten gaan gelden.
De leden van de CDA-fractie vragen waarom zo traag gereageerd is op de
ingebrekestelling die door de Europese Commissie reeds op 22 oktober
2015 is medegedeeld.
Direct na de ontvangst van de ingebrekestelling is begonnen met de
opstelling van het wetsvoorstel en de memorie van toelichting. De
aanpassing bleek echter aanzienlijk weerbarstiger dan voorzien. Het was
in dat kader nodig om bij de vertegenwoordigers van de Commissie
nadere duidelijkheid te verkrijgen over de wijze waarop de derde
rijbewijsrichtlijn op het punt van de erkenning van de geldigheidsduur van
rijbewijzen zou moeten worden geïnterpreteerd. Hierdoor heeft het proces
langer geduurd dan aanvankelijk was voorzien.
Daarnaast was tijd nodig voor de aanvraag van adviezen en uitvoeringstoetsen van de betrokken instanties, CBR, RDW, politie en OM en de
advisering door de Afdeling advisering van Raad van State.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 574, nr. 5

3