Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

25 883

Arbeidsomstandigheden

Nr. 138

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 december 2008
Hiermee informeer ik u over mijn voornemens naar aanleiding van het
Gezondheidsraadadvies «Persoonsdosimetrie bij beroepsmatige blootstelling aan ioniserende straling». Daarnaast stuur ik u ter kennisneming het
advies dat ik aan de Commissie Arbeidsomstandigheden van de SER heb
gevraagd als vervolg op het Gezondheidsraadsadvies «Preventie van
werkgerelateerde Luchtwegallergieën», en het advies dat ik aan de SER
heb gevraagd over de ARIE (Aanvullende RisicoInventarisatie en
-Evaluatie) regeling1.
De Gezondheidsraad adviseert dat er geen bezwaren zijn om de individuele dosismeting te laten vervallen voor werknemers die tijdens het werk
een lage dosis ioniserende straling kunnen ontvangen, mits aan een
aantal randvoorwaarden wordt voldaan. Het advies bevat op hoofdlijnen
de volgende aanbevelingen:
• Voor werknemers die werken in de omgeving van een stralingsbron,
maar niet daadwerkelijk worden blootgesteld en een geringe kans
hebben op abnormale gebeurtenissen waarbij blootstelling plaatsvindt, kan de routinematige persoonsdosimetrie worden afgeschaft als
uit de risicoanalyse blijkt dat deze situatie zich voordoet;
• Voor deze werknemers moet een aangepast veiligheidsbeleid worden
ontworpen, hetgeen betekent dat door ruimtemonitoring inzicht moet
worden verkregen in de stralingsdosis.
Aanleiding voor het advies

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Dit advies is in 2005 gevraagd naar aanleiding van de resultaten van
inspecties door de Arbeidsinspectie in het kader van het inspectieproject
complexvergunninghouders (A641 en A719). Bij de inspectie van de afdeling radiotherapie van een academisch ziekenhuis bleek dat er geen medewerkers waren ingedeeld als blootgestelde medewerker en dat deze geen
persoonlijk dosiscontrolemiddel (badge) meer kregen. Dit ziekenhuis was
voornemens deze maatregel ook door te voeren op de afdeling radiologie.

KST126672
0809tkkst25883-138
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 25 883, nr. 138

1

1

Dit betekent een trendbreuk met de al jarenlange praktijk om deze werknemers op grond van het Besluit Stralingsbescherming (BS) categoraal in te
delen als blootgestelde werknemers en een badge te laten dragen. De
betreffende instelling is hiertoe overgegaan op grond van het nieuwe
Besluit stralingsbescherming, dat de mogelijkheid biedt om werknemers
in te delen op grond van een risicoanalyse.
Adviesaanvraag
Vanwege de mogelijke consequenties van deze ontwikkeling voor de
bescherming van de werknemers in de gezondheidszorg is aan de
Gezondheidsraad de vraag voor gelegd of dit beschouwd kan worden als
een «stand van de techniek of wetenschap» ten aanzien van stralingsbescherming van werknemers, die nagevolgd kan worden door andere
gezondheidsinstellingen.
Reactie op het advies
Ik onderschrijf het advies van de Gezondheidsraad, dat mogelijkheden
biedt om in bepaalde gevallen anders dan met persoonlijke dosiscontrolemiddelen de kwaliteit van de stralingsbescherming te borgen. De regelgeving op dit moment geeft voldoende ruimte voor en sturing aan de voorwaarden die de Gezondheidsraad daarbij stelt. Dat betekent dat er geen
wijziging in regelgeving nodig is om aan het advies tegemoet te kunnen
komen: werkgevers die ertoe overgaan om nauwelijks blootgestelde werknemers niet langer te voorzien van persoonlijke dosiscontrolemiddelen,
kunnen dit doen binnen de grenzen van de bestaande regelgeving. Van
groot belang is daarbij dat de werkgever zorgdraagt voor een goede
risicoanalyse en voor de noodzakelijke beschermende maatregelen en
waarborgen voor deze categorie werknemers. In de handhaving van de
wetgeving zal daarop worden toegezien. Het moet duidelijk zijn dat een
relatief eenvoudig systeem van persoonsdosimetrie als onderdeel van het
stralingsbeschermingsbeleid, niet kan worden afgeschaft zonder alternatieve monitoring. Werknemers hebben er recht op dat dit met voldoende
zorgvuldigheid en deskundigheid gebeurt.
De aanbevelingen zullen uitgewerkt moeten worden. Ik geef als volgt
invulling aan de aanbevelingen van de Raad:

Voor bepaalde groepen werknemers kan de routinematige persoonsdosimetrie afgeschaft worden als dit blijkt uit de risicoanalyse.
Met deze aanbeveling ontstaat er ruimte voor werkgevers en werknemers
om keuzen te maken bij de invulling van de persoonsdosimetrie. De
Gezondheidsraad geeft criteria wanneer alternatieven kunnen worden
toegepast. Als alternatief geeft de Raad de mogelijkheid om een nieuwe
categorie C-werknemers te creëren, voor werknemers die met stralingsbronnen werken, waarbij het niveau van blootstelling – gebaseerd op een
goede RI&E en inclusief redelijkerwijs voorzienbare storingen en een
geringe kans op een abnormale gebeurtenis – in de regel gelijkmatig zeer
laag is en minder dan 1 millisievert per jaar (de ondergrens voor indeling
als «blootgestelde werknemer»). Het gaat daarbij om ca. 26 000 röntgenen radiotherapielaboranten in ziekenhuizen.
Voor deze werknemers moet een aangepast veiligheidsbeleid worden
ontworpen, hetgeen betekent dat door monitoring inzicht moet worden
verkregen in de stralingsdosis.
De Gezondheidsraad beveelt aan dat de blootstelling van de C-werknemers gemonitord wordt door middel van ruimtemonitoring van bewaakte
en gecontroleerde zones. Deze monitoring moet volgens de Raad deel uit
maken van een programma voor stralingsbescherming of een veiligheids-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 25 883, nr. 138

2

managementsysteem. Daarbij geeft de Raad criteria aan waarvoor de
resultaten van de monitoring toereikend moeten zijn.

Een adequate risicoanalyse moet de basis zijn voor een goed niveau van
stralingsbescherming.
In haar advies besteedt de Gezondheidsraad ook een hoofdstuk aan de
kwaliteit van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). De Raad geeft
een aantal voorwaarden waaraan een RI&E moet voldoen. Deze aanbevelingen worden meegenomen in het project waartoe ik RIVM opdracht heb
gegeven om criteria te ontwikkelen voor een goede risicoanalyse. Dit naar
aanleiding van de resultaten van het toezicht door de Arbeidsinspectie,
waaruit blijkt dat bij een relevant deel van de toepassingen van ioniserende straling de opgestelde risicoanalyse niet voldoende is.
Het is nu aan het veld (werkgeversorganisaties, de laborantenorganisatie
NVMBR en deskundigen op dit terrein) om de aanbevelingen en criteria
van de Gezondheidsraad uit te werken en in de praktijk te implementeren.
Ik zal de organisaties hiertoe aansporen.
Gelijktijdig zal ik criteria voor de handhaving opstellen of aanpassen,
waarbij ik uitga van de genoemde uitwerking en indien nodig met het veld
nader in overleg treed.
De Gezondheidsraad bracht ook advies uit over luchtwegallergieën door
werk. Ik heb daar een vervolg aan gegeven door een adviesaanvraag aan
de Commissie Arbeidsomstandigheden van de SER. Ik bied u die bijgaand
aan (brief ARBO/P&G/2008/26678)1.
Tenslotte ontvangt u hierbij een afschrift van de brief die ik stuurde aan de
SER om de Raad om advies te vragen over de ARIE-regeling (ARBO/M&A/
2008/34422)1.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. P. H. Donner

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 25 883, nr. 138

3