Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

34 972

Algemene regels inzake het elektronisch verkeer
in het publieke domein en inzake de generieke
digitale infrastructuur (Wet digitale overheid)

Nr. 51

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN
EN KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 oktober 2020
Tijdens de plenaire behandeling van de Wet Digitale Overheid op
5 februari 20201 is een aantal moties ingediend over de ontwikkeling
richting een publiek-privaat stelsel voor digitale toegang zoals beschreven
in deze wet.2 Vanwege de samenhang geef ik in deze brief een integrale
stand van zaken op de uitvoering van deze moties.
Motie 28: tarieven bedrijfsinlogmiddelen
In de motie met Kamerstuk 34 972, nr. 28, ingediend door de leden
Middendorp en Van der Molen, wordt verzocht om inzicht te geven in de
kosten en wijzigingen in de tarieven van bedrijfsinlogmiddelen, daarbij te
monitoren in hoeverre deze marktconform geprijsd zijn en de tariefstelling
daarvan ook te betrekken bij de erkenning, en daarover periodiek aan de
Kamer te rapporteren.
Binnen het stelsel voor bedrijfsinlogmiddelen, waar nu sprake is van een
publiek-private samenwerking, opereren meerdere aanbieders. Op dit
moment zijn er zes erkende leveranciers. Zij dienen te voldoen aan
strenge eisen voor onder andere privacy en beveiliging om in aanmerking
te komen voor een erkenning, en worden daarin gecontroleerd door de
toezichthouder (Agentschap Telecom), in samenwerking met de Commissie van Deskundigen. Op andere punten kunnen zij echter met elkaar
concurreren in een open markt (nieuwe partijen kunnen altijd toetreden),
juist om die marktconforme prijsstelling te bereiken.
Genoemde constructie is bij de totstandkoming van eHerkenning
(omstreeks 2010) getoetst door de directies Mededinging en Consumenten en Wetgeving en Juridische Zaken van het Ministerie van
1
2

kst-34972-51
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Handelingen II 2019/20, nr. 50, item 3
Kamerstuk 34 972, nrs. 28, 29, 30, 31, 32 en 33.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 34 972, nr. 51

1

Economische Zaken. Er is toen ook contact geweest met de Nederlandse
Mededingingsautoriteit. In de 10 jaar dat eHerkenning nu bestaat, heeft de
ACM voorts nog niet handhavend hoeven op te treden. Kijken we naar de
prijsontwikkeling, dan zien we dat de kosten voor eHerkenning de afgelopen jaren gedaald zijn van circa € 50 naar circa € 30 per jaar, afhankelijk
van onder andere het niveau en de duur van het abonnement. Zo kost
eHerkenning 3 bij een abonnement van één jaar minimaal € 40,90 en
maximaal € 45 per jaar (afhankelijk van de leverancier), en bij contracten
van 2, 3 of 5 jaar € 30 – € 35 per jaar.3 Hoe deze prijs is opgebouwd, is
weergegeven in het overzicht in de bijlage bij deze brief. Kort onderzoek
onder andere Europese landen, laat zien dat dit tarief ongeveer vergelijkbaar is met de tariefstelling in Italië. Dit land heeft ook een stelsel met
betaalde middelen. Meer in het algemeen is het beeld dat de verschillende
Europese landen lastig met elkaar zijn te vergelijken.
In deze constructie is het dan vooralsnog niet nodig om te onderzoeken
wat de mogelijkheden zijn om een plafond te stellen aan de tarifering door
dit mee te nemen in de criteria voor erkenning. Wel zal ik de vinger aan de
pols houden en conform de motie verzoekt voortaan in de voortgangsrapportage rapporteren over de gemiddelde kosten en eventuele prijswijzigingen van eHerkenning.
Motie 29: inzet publieke identificatiemiddelen in overige sectoren
De motie met Kamerstuk 34 972, nr. 29, van het lid Middendorp van uw
Kamer, verzoekt te onderzoeken of publieke identificatiemiddelen niet ook
in additionele, specifieke situaties buiten de overheid en nu aangewezen
sectoren ingezet kunnen worden. De huidige WDO hanteert het
uitgangspunt dat publieke middelen niet buiten het publieke of semipublieke domein gebruikt worden; dit is als zodanig ook opgenomen in het
wetsvoorstel. De ontwikkelingen in het domein zijn echter dynamisch, en
in die zin kan ik mij voorstellen dat het in de motie verzochte onderzoek
op termijn zinvol is. Maar op dit moment vind ik dit onderzoek niet
opportuun. De WDO is nog niet van kracht en het is voor private
aanbieders nu nog niet mogelijk om toe te treden tot dit deel van het
stelsel. Vooruitlopend op deze ontwikkeling al wel het gebruik van DigiD
toestaan buiten het publieke domein, zal naar verwachting bovendien
verstorend werken op de ontwikkelingen in het stelsel en bredere uitrol
van private alternatieve middelen die we nu met de WDO voor ogen
hebben. Wanneer straks de wet van kracht is en private partijen hun plaats
in het stelsel gevonden hebben, kan een dergelijk onderzoek wel een
zinvolle, en innovatieve, volgende stap zijn.
Motie 30 en 33: pilots voor toelating private partijen
De uitvoering van de moties met Kamerstuk 34 972, nr. 30 van het lid
Özotük van uw Kamer (het meewegen van de ervaringen van gemeenten
met decentrale authenticatiemiddelen bij de uitwerking van het kader voor
de toelating van private partijen), en de motie met Kamerstuk 34 972,
nr. 33 van de leden Van der Molen en Middendorp (starten van relevante
pilots met het oog op de invoering van erkenning van private identificatiemiddelen) kan in samenhang worden gezien. Een deel van de pilots die in
dit verband gestart zijn, vindt plaats bij de gemeenten, juist om deze
ervaringen mee te kunnen nemen bij de verdere ontwikkelingen van het
stelsel; zoals de regels waaronder private identificatiemiddelen toegelaten
kunnen worden in het burgerdomein.

3

https://www.eherkenning.nl/leveranciersoverzicht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 34 972, nr. 51

2

Hiertoe is de afgelopen maanden met negen marktpartijen gewerkt aan
een vijftal proeftuinen op basis van verschillende ontsluitende diensten.
Van deze marktpartijen bieden acht een authenticatiemiddel aan en één
een ontsluitende dienst. Deze pilots lopen tot de inwerkingtreding van de
WDO. Daarnaast worden de pilots met de gemeenten voortgezet: in
oktober en november vinden beproevingen plaats met de gemeente
Helmond, de gemeente Molenlanden, de leverancier Itsme, en VNG en
BZK. Ik zal u daarna integraal over de uitkomsten informeren, en welke
lessen we hieruit hebben kunnen trekken voor de verdere ontwikkeling
van de regels waaronder private aanbieders erkend kunnen worden onder
de Wet Digitale Overheid.
Motie 32: onderzoek geïntegreerd burger- bedrijfs- en organisatiemiddel
Op dit moment kent ons stelsel voor digitale toegang een onderscheid in
de domeinen voor burgers en bedrijven: het burgerdomein is nu nog
enkel publiek, met DigiD als enige inlogmiddel; het bedrijvendomein is
met het eTD-stelsel privaat van aard, met eHerkenning als inlogmiddel.
Daarbij hebben we voor ogen om op termijn te komen tot een duaal
stelsel, met publieke en private middelen, en zo mogelijk integratie van
het burger- en bedrijvendomein. Dit betekent dat er na de inwerkingtreding van de Wet Digitale Overheid private middelen toegelaten kunnen
worden voor het burgerdomein. Het Kamerlid Van der Molen vraagt in dit
verband in een motie4 om de mogelijkheden te onderzoeken voor een
publiek middel in het bedrijvendomein, dan wel hoe de eID-ontwikkeling
aangegrepen kan worden om een geïntegreerd burger- en bedrijfs- en
organisatiemiddel tot stand te brengen. Het onderzoek waar de motie om
vraagt, wordt uitgezet bij een onafhankelijk onderzoeksbureau, dat in een
quick scan verschillende scenario’s in kaart brengt. Ik verwacht u over de
uitkomsten in december 2020 te kunnen informeren.
De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops

4

Kamerstuk 34 972, nr. 32.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 34 972, nr. 51

3

Onderstaande tabel geeft weer welke kostencomponenten en werkzaamheden zijn opgenomen in de prijs van eHerkenning, niveau 3. De tweede
kolom geeft het geschatte percentage van de totale kosten aan.
Kostensoort eH3

In % van totaal

Omschrijving

1. Helpdesk

~10%

Informeren van potentiële gebruikers, ondersteuning
bij het aanvraagproces, advisering bij de keuze van
het betrouwbaarheidsniveau, oplossen van klachten
en technische problemen

2. Validatie

~20%

Verificatie van het bestaan van de organisatie door
onder meer een check op kvK-nummer, adresgegevens en statutaire naam. Ook wordt gecheckt of de
organisatie in faillissement of surseance van
betaling verkeert. Controle op de identiteit van de
aanvrager en of deze persoon vertegenwoordigingsbevoegd is voor de betreffende rechtspersoon of
eenmanszaak.

3. KvK-uittreksel

~10%

Gemiddeld zijn er twee uittreksels á € 2,30 benodigd
(totaal € 4,60)

4. BKR VIS check

~1%

Verificatie dat het identiteitsdocument niet is
gestolen á € 0,46 per keer.

5. Software en IT

~30%

Onderhoud en doorontwikkeling van de software,
testen en beveiliging. Aanschaf, hosting, beheer en
licentiekosten voor de hardware en software.

6. (Elektronische)
identificatie

~10%

De identificatie van de aanvrager. Dit gebeurt bij
diverse erkende leveranciers met (ingekochte)
identificatiesoftware. Fysieke identificatie wordt
meestal uitbesteed.

7. Overhead, winsten risico-opslag

~20%

Huisvesting, marketing, P&O, facilitaire zaken,
finance, winstopslag en opslag voor aanvragen die
niet tot uitgifte en dus facturering leiden (uitval).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 34 972, nr. 51

4