14
Wijziging van de Wegenverkeerswet
1994
Aan de orde is de behandeling van:
- het wetsvoorstel Wijziging van de Wegenverkeerswet
1994 in verband met aanvullende implementatie van
richtlijn 2006/126/EG en enkele aanpassingen van redactionele aard ( 34574 ).
De voorzitter:
Ik heet de minister van Infrastructuur en Milieu van harte
welkom. Ik geef mevrouw Visser als eerste spreker het
woord namens de VVD.
De algemene beraadslaging wordt geopend.

Mevrouw Visser (VVD):
Voorzitter. Het is misschien een beetje gek dat wij hier staan,
omdat dit meer een hamerstuk zou zijn, wij hier al heel lang
over hebben gesproken en Nederland ook in gebreke is
gesteld door de Europese Commissie omdat het deze
richtlijn niet tijdig heeft geïmplementeerd. In de schriftelijke
inbreng is ook door het CDA gevraagd hoe het kan dat
Nederland in 2015 in gebreke is gesteld en dat wij nu pas
dit wetsvoorstel behandelen. Misschien kan de minister
daarop ingaan, want de reactie was dat het lang heeft
geduurd omdat het complex was. De vraag is dan wat er
complex is aan het verlengen van de termijn en waar het
dan precies in zat.
Ik heb in de vorige Kamer in een procedurevergadering
gezegd dat ik dit wetsvoorstel graag wilde "onthameren"
om een amendement in te dienen. De heer Van Helvert en
ik hebben dat nu voor de derde keer ingediend. Ik hoop dat
driemaal scheepsrecht is. De eerste keer is het niet goed
gegaan omdat het amendement niet in stemming is
gebracht. De tweede keer is het wel aangenomen in deze
Kamer, maar is het wetsvoorstel zelf niet aangenomen.
Daarmee verviel dus het amendement. Ik ga nu een derde
poging wagen. Ik wil dat toch wel benadrukken, want het
is een grote irritatie geweest de afgelopen periode. Ik denk
dat het CDA en de VVD de afgelopen vijf jaar bij elkaar
misschien tien sets aan schriftelijke vragen hebben ingediend over verkeersovertreders met een buitenlands kenteken. Hoe kan het dat wij niet in staat zijn om ervoor te zorgen dat wij de gegevens tijdig uitwisselen, waardoor wij
iemand met een Italiaans of Roemeens kenteken die met
180 km/u over de A2 scheurt of door rood licht rijdt midden
in een stad, niet kunnen beboeten?
Er zijn een aantal stappen gezet in de informatie-uitwisseling. Een aantal landen hebben inmiddels ook hun kentekenregister opengesteld. De tweede stap die gezet moet worden, is het op elkaar aansluiten van de ICT-systemen. Dat
gebeurt nu stapsgewijs. Daartoe hebben CDA en VVD, ook
gezamenlijk, meerdere malen het initiatief genomen. Het
gaat ons er alleen om dat er nu een groep is waarvoor het
nog steeds technisch niet is geregeld, maar waarvoor wel
de afspraken zijn gemaakt. Die mensen begaan wel verkeersovertredingen. Het gaat om onze verkeersveiligheid, maar
ook om het rechtvaardigheidsgevoel. Ik word wel aange-

Tweede Kamer

houden — gelukkig ook maar — als ik een verkeersovertreding bega, maar iemand met een buitenlands kenteken dat
niet gekoppeld is aan onze ICT-systemen, die te hard rijdt
dus niet.
Het amendement is bedoeld om ervoor te zorgen dat wij
dit vangnet voor buitenlandse verkeersovertreders in de
wet opnemen. Zodra het geregeld is, is het prima. Dan is
het amendement helemaal niet meer nodig. Ik heb eerder
schriftelijke vragen gesteld, ook aan de minister van V en
J, over de mogelijkheid om de termijn te verlengen. Daarop
heeft de minister geantwoord dat er op grond van de Wet
Mulder mogelijkheden zijn. Hij was bereid ernaar te kijken.
Dit amendement is in ieder geval een zetje in de rug om er
nog eens extra naar te kijken. Het doel is echt om de buitenlandskentekenhouders te kunnen aanpakken.

De heer Van Helvert (CDA):
Voorzitter. Allereerst de complimenten aan mevrouw Visser
voor de inbreng van de VVD. Ik kan mij daar helemaal bij
aansluiten. Ik zeg er nog één zin bij en daar laat ik het bij,
want wij gaan niets dubbelop doen. Er zijn twee dingen.
Dat is allereerst de internationale afspraken. Die zijn lastig
en kosten veel tijd. Dat is één ding, maar vervolgens moeten
wij ook echt naar onszelf kijken en niet alleen wijzen naar
internationale afspraken. Datgene wat wij echt zelf in
Nederland kunnen regelen, moeten wij ook zo snel mogelijk
doen. Nederlandse autosnelwegen moeten geen gratis
racebanen zijn voor Oost-Europeanen. Daarom dit amendement.
De voorzitter:
Volgens mij kan de minister direct reageren. Het woord is
aan de minister.

Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus:
Voorzitter. Hoewel ik altijd graag mijn best doe om
mevrouw Visser tevreden te stellen, denk ik toch dat drie
keer is scheepsrecht in dit geval wederom niet zal gaan
gelden. Dit amendement is, zoals zij al heeft aangegeven,
in zijn kern al bij de behandeling van twee eerdere wetsvoorstellen aan de orde geweest. Hoewel ik de inhoud van het
amendement, namelijk de verlenging van de termijn voor
het opleggen van de sancties, op zich sympathiek vind, zal
het in de praktijk niet veel extra bekeuringen opleveren en
kleven er vooral juridische en praktische bezwaren aan. Het
uitgangspunt bij het verwerken van flitsovertredingen is
vanwege de efficiency dat het geautomatiseerd verloopt.
Dat uitgangspunt geldt ook voor flitsovertredingen die met
buitenlandse kentekens zijn gepleegd. Zodra de flitsgegevens van kentekens uit een EU-lidstaat geautomatiseerd
verwerkt kunnen worden, is de huidige termijn zoals we
die kennen in beginsel voldoende.
Het amendement is eigenlijk gericht op een wetsvoorstel
van V en J, maar wordt hier als wezensvreemd ingebracht.
Ik kan u zeggen dat mijn ambtsgenoot van V en J ernaar
streeft om, naast de elf huidige lidstaten waarmee hij al
overeenstemming heeft om gegevens uit te wisselen, ook
een groot deel van de andere lidstaten nog in 2017 aan te
sluiten op de geautomatiseerde verwerking. Daarmee zullen

4 april 2017
Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 TK 63

63-14-1

mijns inziens verreweg de meeste zaken binnen de huidige
termijn kunnen worden verwerkt.
Wat zijn de juridische vraagstukken bij dit amendement?
De maximale termijn van vijf jaar is erg lang voor de lichte
verkeersovertredingen waarop het voorstel ziet. Het is ook
de vraag of rechters dat redelijk vinden. Praktische gevolgen
zijn in ieder geval dat de systemen van het CJIB en het OM
moeten worden aangepast. Dat kost veel tijd, capaciteit en
geld, maar heeft in de handhaving weinig toegevoegde
waarde, aangezien het weinig extra boetes zal opleveren.
Het kan namelijk al in de afspraken die we hebben gemaakt
met de elf lidstaten en de lidstaten die straks nog zullen
worden toegevoegd.
Verder speelt het volgende. Het nu indienen van het
amendement bij dit wetsvoorstel, dat een reparatie is van
een ingebrekestelling door de EU, betekent dat de voortgang van dit wetsvoorstel afhankelijk wordt gemaakt van
het wetsvoorstel Bewaren kentekengegevens door de politie. Van dat wetsvoorstel heeft de Eerste Kamer inmiddels
gezegd de nadere procedure tot nader order te willen aanhouden om deskundigen te horen en omdat men zich
afvraagt of het wel zinvol is. Door het voorliggende wetsvoorstel met het amendement te belasten, zal die procedure
in de Eerste Kamer voor dit wetsvoorstel gaan gelden. Ik
heb er echter ontzettende behoefte aan om het voor 1 juli
gerepareerd te hebben, omdat we anders voor het Hof
worden gedaagd.
Mevrouw Visser vroeg waarom het zo lang heeft geduurd
en merkte op dat ik het al eerder had kunnen repareren,
terwijl het twee jaar heeft geduurd. Dat komt doordat het
hier gaat om een ingebrekestelling vanwege onjuiste
implementatie. Als de Commissie vindt dat een lidstaat
onjuist heeft geïmplementeerd, kan ze een pilot starten en
zal ze een lidstaat om nadere uitleg vragen van de punten
waarvan ze het vermoeden heeft dat ze niet juist zijn
geïmplementeerd. Een lidstaat heeft dan tien weken de tijd
om te reageren. Dat hebben we ook gedaan. Op 22 oktober
2015 heeft de Commissie ons in gebreke gesteld. Nederland
heeft vervolgens op 21 december 2015 gereageerd op alle
punten die de Commissie heeft ingebracht. We hebben
aanpassingen toegezegd en een planning van de aanpassing gegeven.
Een volgende stap is dat de Commissie dan weer reageert
met een met redenen omkleed advies. Zij bepaalt dan of
en, zo ja, wanneer ze dat uitbrengt. De Commissie heeft dat
op een latere termijn gedaan. Op 16 juni 2016 hebben wij
het met redenen omklede advies ontvangen. Op 12 augustus 2016 hebben wij daar weer op gereageerd door weer
een geactualiseerde planning toe te zenden van de benodigde aanpassingen, uitkomend op de streefdatum van 1
juli 2017 als inwerkingtredingsdatum. De Commissie heeft
vervolgens op 15 februari 2017 besloten om Nederland
voor het Hof te dagen wegens onjuiste implementatie van
de Derde Europese Rijbewijsrichtlijn. Zo werkt die procedure. Wij moeten er dus voor zorgen dat we het voor 1 juli
hebben gerepareerd, want anders wordt het serious business.
Met andere woorden: de inhoud van het amendement is
sympathiek. De uitvoering ervan wordt mijns inziens — ook
de minister van Justitie geeft dat aan — al geregeld doordat
we inmiddels met elf lidstaten afspraken hebben en er nog
een aantal bij zal komen. Als we dit doen, komt er een hele

Tweede Kamer

systeemwijziging omdat de termijn van vijf jaar veel langer
is dan de huidige termijnen. Het levert het risico op dat er
ingebrekestelling plaatsvindt, met boetes voor ons land. Ik
ben dus bang dat er een grote vertraging gaat plaatsvinden,
zowel in de Eerste Kamer als op andere plekken. Ik ontraad
het amendement daarom met kracht.
Mevrouw Visser (VVD):
Dan is het goed dat ik de reactie van de minister van V en
J heb op het eerste amendement dat wij toen hebben
ingediend, namelijk op het ANPR-wetsvoorstel. Daarin zegt
hij: ik laat het oordeel over het amendement over aan de
Kamer. Ik hoor deze minister nu een aantal argumenten
geven, waarvan ik denk: als dit zo was, dan zou het ook in
de brief met de reactie op onze amendementen hebben
gestaan. De minister geeft precies het probleem aan: Wij
hebben de gegevens van elf lidstaten. Er zijn naar mijn
mening nog steeds 28 lidstaten. Misschien is er over twee
jaar één lidstaat minder, maar van de andere 17 lidstaten
hebben wij de gegevens dus niet. Aan inwoners van die
lidstaten kunnen wij dus geen boetes uitdelen. Dit amendement is bedoeld om ervoor te zorgen dat je dat vangnet
hebt. De uitvoeringsproblemen en alles wat de minister
zegt, hadden in deze brief met de beantwoording moeten
staan. Ik ben benieuwd hoe het komt dat er nu ineens
allerlei uitvoeringsproblemen worden benoemd, terwijl die
in de formele reactie van vorig jaar niet zijn benoemd.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus:
Ik denk dat de minister van Justitie toen nog niet kon
bevroeden dat u het amendement op dit wetsvoorstel zou
gaan indienen. Mijn bezwaar is, dat daarmee de ingebrekestelling met betrekking tot deze wet een probleem gaat
worden. Als wij niet voor 1 juli 2017 de aanpassing hebben
doorgevoerd, zal Europa voor het Hof dagen. Waarom de
minister van Justitie toen het oordeel aan de Kamer heeft
overgelaten, kan ik natuurlijk niet helemaal achterhalen. De
minister van Justitie heeft mij huiswerk meegegeven nu ik
dit hier voor hem moet verdedigen. Bij Justitie zegt men:
"Wij hebben inmiddels met elf lidstaten een overeenkomst.
Dat is niet genoeg, maar wij verwachten dat er in 2017 nog
een fors aantal bij zal komen." Justitie blijft werken aan de
uitwisseling. Het is niet zomaar een lijstje van elf lidstaten;
het zijn echt wel lidstaten bij wie de zorg ligt. U noemde
Italië al als voorbeeld, maar er is een hele reeks opgenoemd.
De verwachting is eigenlijk dat het probleem zichzelf oplost.
De minister van Justitie heeft meerdere brieven gestuurd.
In de eerste brief heeft hij geschreven "oordeel Kamer". In
latere brieven heeft hij geschreven dat beter onderzocht
moet worden wat de consequenties zijn. Ik blijf bij mijn
oordeel. Ik zou het amendement met klem willen ontraden.
Ik begrijp waar u naartoe wilt, maar u grijpt nu iets aan
waarmee u een ander probleem veroorzaakt, dat ons land
veel geld kan kosten.
Mevrouw Visser (VVD):
Ik wil hier toch op reageren. Volgens mij lopen inhoud en
proces in de beantwoording door de minister nu door
elkaar. De minister zegt: ik wil dit niet, omdat ik dan een
ingebrekestelling krijg en omdat Europa dan naar het Hof
gaat. Dat is haar goed recht en dat heeft zij goed toegelicht.
De heer Van Helvert gaat hierop misschien nog doorvragen,
en anders doe ik dat zo meteen nog wel. Het punt is dat de

4 april 2017
Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 TK 63

63-14-2

minister inhoudelijke argumenten gaf waarom dit amendement niet zou kunnen. Daarvan zeg ik: dat waren inhoudelijke argumenten met betrekking tot uitwerkingsproblemen,
namelijk dat allerlei systemen moeten worden aangepast.
Die moeten sowieso aangepast, want anders kun je de
gegevens niet uitwisselen met al die lidstaten. Mijn stelling
is: Als dit zo is, dan had dat ook in eerdere brieven moeten
staan. Ik ben dan heel verbaasd dat eerst "oordeel Kamer"
is gezegd en dat nu op basis van de inhoud, die niet eerder
met de Kamer is gedeeld, wordt gezegd: het kan eigenlijk
niet. Dat zijn echt twee verschillende dingen. Als de minister
zegt "ik wil het gewoon niet omdat ik daarmee de wet niet
voor 1 juli voor elkaar heb", is dat haar goed recht. Dan
snap ik die lijn. Maar dat het amendement inhoudelijk niet
kan en dat het daarom wordt ontraden, vind ik heel vreemd.

heel zwaar om dit amendement aan dit wetsvoorstel te
hangen en tegelijkertijd allerlei negatieve consequenties te
realiseren.

Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus:
Ik heb niet gezegd dat het inhoudelijk niet kan, maar dat er
juridische en praktische bezwaren zijn. Een juridisch
bezwaar is dat het gaat om een maximale termijn van vijf
jaar. Het is de vraag of de rechter dat redelijk vindt. Het
praktische gevolg is dat de systemen van CJIB en OM
moeten worden aangepast, terwijl mijn collega zegt: het
kan binnen de huidige termijnen, mits wij maar met alle
landen goede afspraken daarover maken. Er zijn nu met elf
landen afspraken en er komen er meer bij. Daarmee lost
het probleem zich in de praktijk op. Ik snap uw inzet. U zegt
"ik wil het zeker weten, dus laten wij het gewoon vastleggen", maar mijn opmerkingen zijn eigenlijk tweeërlei. Als
u het aan dit wetsvoorstel koppelt, levert dat elders weer
een probleem op. Als u dit doorzet, betekent het in ieder
geval een duurdere en zwaardere procedure dan de weg
die de minister van Justitie nu wenst te kiezen.

Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus:
Ik had zo graag mijn eerste debat met de nieuwe Kamer ….

De heer Van Helvert (CDA):
De reactie die de minister nu geeft, is exact de reden
waarom heel veel mensen balen van de politiek. Buitenlanders rijden te hard hier in Nederland en krijgen een boete,
maar die hoeven zij niet te betalen. Of zij zouden een boete
moeten krijgen, maar krijgen die niet. Als wij in Nederland
te hard rijden, krijgen we een boete en moeten we die
betalen. Wij geven iets aan de regering waarmee zij het kan
regelen, maar de regering zegt: moeilijk, moeilijk, moeilijk
en lastig en dit en dat. Als het makkelijk was dan lag dit
punt nu niet in de Kamer voor, want dan was het al geregeld. Als de minister van Veiligheid en Justitie zegt dat het
goed komt als wij goede afspraken maken, dan had hij die
al moeten maken. We hebben al te lang gewacht. Het moet
nu gebeuren. We hebben het al een aantal keren aangegeven. De minister van Veiligheid en Justitie heeft gezegd:
prima idee, ik laat het oordeel aan de Kamer. Dat het lastig
is voor deze minister geloof ik best, maar als het makkelijk
was geweest had dit punt hier nu niet gelegen. Ik verwacht
graag een positief advies omdat dit is wat wij willen in
Nederland.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus:
Ik begrijp dat de heer Van Helvert graag een positief advies
heeft, maar ik moet alle belangen in overweging nemen.
Wij hebben hier een wetsvoorstel liggen waarbij wij door
Europa in gebreke zijn gesteld. Voor 1 juli 2017 moeten wij
aanpassingen doorvoeren. Als wij daar niet aan voldoen,
kan Nederland voor het hof worden gedaagd. Ik vind het

Tweede Kamer

Dan is er nog het debat over de vraag of je het wilt regelen
zoals het amendement aangeeft of zoals de minister van
Justitie het voorstelt. Volgens mij is het de moeite waard
om hier langer over door te spreken, maar niet bij dit
wetsvoorstel. Daarom ontraad ik het amendement met
klem.
De voorzitter:
Ik heb de indruk dat dit niet echt het advies is waar om
gevraagd werd.

De voorzitter:
Mevrouw Visser tot slot.
Mevrouw Visser (VVD):
Ja, tot slot. De irritatie van de heer Van Helvert en van mij
is erin gelegen dat wij hier al zo lang mee bezig zijn. Keer
op keer is beloofd dat dit geregeld zou worden. Ik hoor de
minister zeggen dat het geregeld wordt, maar dat is nadat
wij hier al vijf jaar schriftelijke vragen over hebben gesteld
met het verzoek om het te regelen, linksom of rechtsom.
Wat je er ook voor moet doen, zorg dat het geregeld wordt
voor de verkeersveiligheid maar ook voor het rechtvaardigheidsgevoel. Ik krijg nu weer een beetje het gevoel van
"wacht u maar, we regelen het wel". Het punt is dat het niet
geregeld is en dat deze boetes niet geïnd kunnen worden.
Je brengt ook de verkeersveiligheid in gevaar. Ik wijs ook
op het rechtvaardigheidsgevoel. Ik wil graag iets meer dan
de toezegging dat het op een andere manier geregeld wordt.
Ik hoor nu alleen: het komt wel goed. Dat is precies waarom
wij hier de afgelopen vijf jaar zo op hebben gedrukt. Zorg
nu gewoon dat het geregeld wordt.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus:
Volgens mij heeft de minister van Justitie een wetsvoorstel
over het bewaren van kentekengegevens door de politie
bij de Eerste Kamer liggen. De Eerste Kamer heeft aangegeven er wat langer over te willen doorpraten. Het is dus niet
zo dat de minister van Justitie niet acteert op dit vlak. Hij
is er juist heel erg actief op. Ik begrijp dat er bij het wetsvoorstel over een kenteken voor tractoren ook een
wezensvreemd amendement is ingediend, terwijl dat
wetsvoorstel helemaal niet is doorgegaan en dat daarom
het amendement aan een ander wetvoorstel wordt gehangen. Dat heeft grote consequenties. Nogmaals, het is het
beste als het debat inhoudelijk wordt gevoerd op de plek
waar het geregeld zou moeten worden en niet een amendement ergens aanhangen waarmee een ander probleem
wordt veroorzaakt.
De voorzitter:
Volgens mij is er geen behoefte aan een tweede termijn en
zijn wij aan het eind van dit debat gekomen.

4 april 2017
Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 TK 63

63-14-3

De algemene beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Over het amendement en het wetsvoorstel zullen wij volgende week dinsdag stemmen. Ik dank de minister en de
Kamerleden.

Tweede Kamer

4 april 2017
Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 TK 63

63-14-4