Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2400
Vragen van het lid Jasper van Dijk
(SP) aan de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap en de
staatsecretaris van Financiën over het
niet kwijtschelden van
gemeentebelastingen. (Ingezonden
11 maart 2009)
1
Als de studiefinanciering voldoende
zou moeten zijn voor het
levensonderhoud, hoe komt u dan bij
een verschil tussen thuis- en
uitwonende studenten van 163,83
euro? In welke studentenstad zijn
voldoende studentenwoningen van
163,83 euro?1
2
Kunt u in een begroting aangeven
hoe een student (zowel uitwonend als
thuiswonend) kan rondkomen van de
basisbeurs en eventuele aanvullende
beurs c.q. ouderlijke bijdrage (het
forfaitaire normbudget)?
3
Wanneer is sprake van «niet anders
dan met buitengewoon bezwaar»
kunnen betalen van belastingen? Is
daar sprake van wanneer iemand een
private lening moet afsluiten om deze
belasting te kunnen betalen? Zo ja,
waarin verschilt deze situatie van het
afsluiten van een studentenlening of
collegegeldkrediet? Zo neen, vindt u
het rechtvaardig dat minder
draagkrachtige studenten op deze

KVR35955
2009Z04398
0809tkkvr2400
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

wijze worden gedwongen meer te
lenen om de gemeentebelastingen te
kunnen betalen?
4
Vindt u het rechtvaardig dat een
rentedragende lening door
gemeenten wordt behandeld als
inkomen wanneer deze lening niet als
inkomen kan worden gebruikt, zoals
het geval is bij collegegeldkrediet?2
5
Erkent u dat kwijtschelding van
gemeentebelastingen nog lastiger
wordt voor samenwonende
studenten, aangezien zij meer
inkomsten hebben? Is dit voor u
aanleiding om de lening niet als
inkomen te beschouwen?3
6
Gelden voor alle gemeentes dezelfde
regels of zijn gemeentes vrij om te
bepalen hoe met deze problematiek
om te gaan? Indien het laatste het
geval is, hoe oordeelt u over deze
ongelijkheid? Kunt u in dat geval een
overzicht verschaffen van de manier
waarop de verschillende
(studenten)gemeentes hiermee
omgaan?
7
Hoe kan het dat studenten
studiefinanciering niet hoeven op te
geven als inkomen voor de
belastingdienst, terwijl op
gemeentelijk niveau de
studiefinanciering en eventuele
leningen wel tot het inkomen worden

gerekend? Bent u bereid een eind te
maken aan deze ongelijkheid?
1

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2007–2008, nr. 3223.
2
Email d.d. 5 februari 2009, onderhands
verstrekt aan bewindspersoon.
3
Email d.d. 4 maart 2009, onderhands
verstrekt aan bewindspersoon.

Antwoord
Antwoord van minister Plasterk
(Onderwijs, Cultuur en Wetenschap),
mede namens de staatssecretaris van
Financiën (ontvangen 20 april 2009),
Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2008–2009, nr. 2188
1
De studiefinanciering kent een
normbudget per maand dat bedoeld
is voor de kosten van
levensonderhoud en bijbehorende
studiekosten. Dit normbudget wordt
gefinancierd door een basisbeurs,
maximale aanvullende beurs en een
maximale basislening. Daarnaast
biedt studiefinanciering een
vervoersvoorziening in de vorm van
een OV-studentenkaart en de
mogelijkheid van een
collegegeldkrediet (maximaal 5 maal
het jaarlijkse collegegeld).
Het totale normbudget voor
levensonderhoud is een
lumpsumbedrag waarvan een
student met gemiddeld
bestedingspatroon kan rondkomen.
Omdat de totale kosten voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

5037

levensonderhoud verschillen voor
uitwonende en thuiswonende
studenten door verschillen in de
kosten van bijvoorbeeld kamerhuur
en te betalen kostgeld, ontvangen
uitwonende studenten een extra
bijdrage. Voor 2009 is dit 166,47 euro.
Onder de kosten van
levensonderhoud vallen ook de
kosten voor woonlasten. Er is in de
studiefinanciering geen specifiek
bedrag geoormerkt voor huisvesting
of woonlasten. Het verschil in het
normbudget voor thuis- en
uitwonende studenten kan dus niet
worden toegerekend aan de huur die
een student moet betalen.
In 2002 heeft de toenmalige minister
van OCW geconcludeerd dat de
ontwikkeling van de (normbedragen)
studiefinanciering de jaren ervoor
voldoende is geweest (zie brief aan
de Tweede Kamer d.d. 28 januari
2002 ter aanbieding van het
onderzoek «inkomenspositie van
studenten» OCW-2-115, NDS6253).
Sinds 2002 zijn de normbedragen
jaarlijks geïndexeerd aan de hand van
de inflatie. Daarmee is het
normbudget op voldoende niveau.
2
Zoals in het antwoord op de vorige
vraag is aangegeven wordt voor het
normbudget voor levensonderhoud
een lumpsumbedrag gehanteerd.
Aangezien de uitgaven van studenten
per student verschillen geven wij
geen richtlijnen voor bedragen die
studenten voor diverse kosten kwijt
zijn.
Het Nationaal Instituut voor
Budgetvoorlichting (Nibud) geeft in
de publicatie «Geldwijzer Studenten»
adviezen aan studenten over
besteding van hun maandbudget.
3 en 4
Van de situatie «niet anders dan met
buitengewoon bezwaar» kunnen
betalen van belastingen is – in de
privésfeer – sprake indien noch
voldoende vermogen noch
voldoende betalingscapaciteit
aanwezig is om de verschuldigde
belastingen te betalen. Daarbij geldt
als belangrijke randvoorwaarde dat
geen kwijtschelding wordt verleend
als het feit dat een belastingaanslag
niet kan worden voldaan, aan de
belastingschuldige is toe te rekenen.
Laatstbedoelde situatie doet zich
onder meer voor in het geval sprake
is van een voorliggende voorziening
waarvan geen of onvoldoende
gebruik wordt gemaakt.

Een student heeft recht op
studiefinanciering ter grootte van het
normbudget voor levensonderhoud.
Dit normbudget wordt gefinancierd
door een basisbeurs, maximale
aanvullende beurs en maximale
basislening. Het recht op
studiefinanciering (normbudget voor
levensonderhoud) geldt voor de
toepassing van de
kwijtscheldingsregeling als
voorliggende voorziening. Het
voorgaande verklaart waarom
belastingbetaling voor een student
plaats dient te vinden met geleend
geld. Overigens wordt het
collegegeldkrediet in dit verband niet
beschouwd als voorliggende
voorziening. De uit hoofde van dit
krediet ontvangen bedragen blijven,
evenals een in het normbudget
begrepen bedrag ten behoeve van
boeken en leermiddelen, bij de
beoordeling van het
kwijtscheldingsverzoek dan ook
buiten beschouwing. Als een
gemeente het collegegeldkrediet bij
het inkomen optelt, past die
gemeente de regels niet correct toe.
Het bedrag waarvan in het kader van
de kwijtscheldingsregeling wordt
uitgegaan, is dus uitsluitend dat deel
van de aanspraak op
studiefinanciering dat bedoeld is voor
de kosten van levensonderhoud.
Bij verzoeken om kwijtschelding
wordt er op dat bedrag in mindering
gebracht een deel van de woonlasten
en een deel van de premie voor de
ziektekostenverzekering. Het bedrag
dat dan nog resteert wordt afgezet
tegen de kwijtscheldingsnorm die
voor eenieder geldt. De
kwijtscheldingsnorm is een bedrag
dat op grond van de
kwijtscheldingsregeling aan
belanghebbende «gelaten wordt» om
te kunnen voorzien in de
noodzakelijke kosten van bestaan.
Deze norm is ontleend aan de Wet
werk en bijstand en is afhankelijk van
het betreffende huishoudtype.
Verwezen wordt eveneens naar de
brief met kenmerk HO&S/SF/39330,
van 14 augustus 2008, met
antwoorden op de vragen van het lid
Van Leijten (SP), uw brief van 22 juli
2008, kenmerk 2070826120,
kamerstuknr. 3223.

plaatsvinden uit een voorliggende
voorziening. Er bestaat geen
aanleiding dit principe in het geval
van samenwonen te verlaten. Voorts
wordt opgemerkt dat bij
samenwonende studenten voor de
beoordeling van het recht op
kwijtschelding wordt uitgegaan van
de bijstandsnorm die geldt voor
gehuwden.
6
Gemeenten zijn voor hun
kwijtscheldingsbeleid aangewezen op
de regels als neergelegd in de
Uitvoeringsregeling Invorderingswet
1990, waaronder de regel dat geen
kwijtschelding wordt verleend als het
feit dat een belastingaanslag niet kan
worden voldaan aan de
belastingschuldige is toe te rekenen.
De maatstaf dat geen ruimte bestaat
voor kwijtschelding indien betaling
kan plaatsvinden uit een
voorliggende voorziening, geldt
daarmee voor alle gemeenten.
7
Zoals uit het voorgaande blijkt is niet
het inkomensbegrip de oorzaak dat in
voorkomend geval kwijtschelding
moet worden geweigerd maar het feit
dat geen of onvoldoende gebruik
wordt gemaakt van het recht op
studiefinanciering. Waar de
kwijtscheldingsregeling bewust is
bedoeld als vangnetregeling – alle
voorliggende voorzieningen moeten
zijn uitgeput – bestaat geen
aanleiding het beleid op dit punt te
herzien.

5
Ook bij samenwonende studenten
geldt dat slechts recht op
kwijtschelding bestaat voor zover
belastingbetaling niet kan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

5038