Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 772

Beleidsdoorlichting Volksgezondheid, Welzijn en
Sport

Nr. 1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 mei 2011
Hierbij bied ik u, in aanvulling op het Jaarverslag VWS over 2010, de
«Beleidsdoorlichting Sport» aan1 Daarmee geef ik invulling aan de
gemaakte afspraken met de minister van Financiën in het kader van het
«Experiment Verbetering Verantwoording en Begroting».
Reikwijdte en aanpak
De «Beleidsdoorlichting Sport» heeft betrekking op het gehele begrotingsartikel 46 Sportbeleid en omvat de periode van 2006 tot en met 2010. De
algemene doelstelling van artikel 46 luidt: «Een sportieve samenleving
waarin zowel veel aan sport wordt gedaan als van sport wordt genoten».
De beleidsdoorlichting is uitgevoerd door het W.J.H. Mulier Instituut in
samenwerking met de Universiteit van Tilburg. Een stuurgroep onder
voorzitterschap van prof. dr. P. Schnabel, directeur van het Sociaal en
Cultureel Planbureau, heeft het onderzoek begeleid. De beleidsdoorlichting voldoet aan de eisen van de Regeling periodiek evaluatieonderzoek en beleidsinformatie (RPE 2006).
Deze beleidsdoorlichting is mede gebaseerd op de reeds eerder toegezegde evaluatie van de nota »Tijd voor sport» uit 2005 (TK 30 234, nr. 2) en
het uitvoeringsprogramma «Samen voor sport» uit 2006 (TK 30 234, nr. 6).
Deze evaluatie is onder de titel «Monitor Sportbeleid 2006–2010» als
Annex 1 toegevoegd aan de «Beleidsdoorlichting Sport». Voor de
beleidsdoorlichting is verder gebruikt gemaakt van bestaande literatuur,
van actueel cijfermateriaal en van de inbreng van beleidsmakers en
beleidspartners. Ook zijn verschillende experts geïnterviewd en zijn drie
programma’s aan een verdiepende studie onderworpen (Annex 2, 3 en 4).
Ook de instrumenten die zijn ingezet met de beleidsbrief «De kracht van

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-32772-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 772, nr. 1

1

sport» uit 2007 (TK 30 234, nr. 13) maken onderdeel uit van deze
beleidsdoorlichting.
Conclusies en aanbevelingen
In hoofdstuk 5 van de Beleidsdoorlichting zijn de conclusies en aanbevelingen opgenomen. Deze sluiten goed aan op de lijn zoals het Kabinet die
voor ogen heeft met de Beleidsbrief Sport, die u op korte termijn zult
ontvangen. Ook bij de verdere uitwerking van het beleid zal ik van deze
conclusies en aanbevelingen gebruik maken.
Conclusies
De onderzoekers concluderen dat het beleid op aantoonbare successen
kan bogen: «Meer mensen zijn gaan sporten en bewegen, er komen
minder sportblessures voor, Nederlandse sporters presteren goed en zijn
meer tevreden over het topsportklimaat. Nederland is het land met de
grootste tevredenheid van burgers over de aanwezige voorzieningen en
het hoogste aandeel verenigingssporters. Verder scoort Nederland
Europees hoog wat betreft sportdeelname, het sportvrijwilligerswerk en
het (matig) intensief bewegen».
Opvallend is dat de toename in het sporten en bewegen zich vooral in de
eerste jaren na de eeuwwisseling heeft voorgedaan. In de periode van
onderzoek vlakt de positieve ontwikkeling af. De oorzaak van deze
afvlakking is niet eenduidig aangegeven. Al merken de onderzoekers wel
op: «Sportbeleid (Bewegen en Meedoen met name) is in grote mate
gericht op de stimulering van (gedrags)-verandering. Op voorhand is dat
voor het beleid niet de gemakkelijkste opgave.»
Ook constateren de onderzoekers dat mensen, als gevolg van de gestegen
opleidingsniveaus en de komst van een hoogwaardige diensteneconomie,
steeds meer zittend werk verrichten. Het beleid roeit volgens hen tegen de
stroom in: «Die stroom is gericht op afnemende beweegimpulsen en is
buitengewoon krachtig – want nauw vervlochten met economie en
cultuur. Het vergt een krachtige stimulans om die stroom te keren.»
Toch levert het sportbeleid een bijdrage op veel terreinen: «Sport levert
een aantoonbare bijdrage aan de preventieve gezondheidszorg door
mensen te verleiden om in beweging te komen en te blijven. Het
sportbeleid heeft daarnaast in velerlei opzichten positief bijgedragen aan
beleidsdoelstellingen op uiteenlopende beleidsterreinen. Te noemen
vallen – zonder dat overigens altijd duidelijk is hoe omvangrijk de bijdrage
van sport precies is geweest – de leefbaarheid van buurten, de participatie
van kansarme kinderen of van mensen met een beperking, de integratie
van minderheden, de voorkoming van schooluitval, de vermindering van
ziekteverzuim, de nationale eenheid (trots), Holland promotie en
innovatie.»
Ik deel dan ook de opvatting van de onderzoekers dat sport een positieve
betekenis die het op die terreinen kan hebben. Maar we mogen van de
sport niet verwachten dat het een oplossing voor alle problemen kan
bieden. Wat voorop moet blijven staan is dat heel veel mensen plezier
beleven aan sport. In de eerste plaats door zelf te sporten of te bewegen.
Maar ook door zich als vrijwilliger voor de sport in te zetten of door als
toeschouwers sportwedstrijden of grote evenementen bij te wonen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 772, nr. 1

2

Aanbevelingen
Het formuleren van aanbevelingen valt formeel buiten de scope van een
beleidsdoorlichting. Desondanks hebben de onderzoekers op grond van
de conclusies ook enkele aanbevelingen geformuleerd. Zo adviseren zij
onder meer om structureel te investeren in een beperkter aantal doelen en
programma’s. Aanbevolen wordt om te investeren in het onderbouwen
van het beleid met kennis en in het ondersteunen van de branche hierin.
Ook stellen zij voor om het belang van bewegen tot uiting te laten komen
door in het vervolg te spreken van sport- en beweegbeleid. Vanuit het
sport- en beweegbeleid voorzien zij een stimulerende rol richting de
versterking van het bewegingsonderwijs.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E. I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 772, nr. 1

3