Besluit van

tot wijziging en aanvulling van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet en
tot aanvulling van bijlage II bij de Crisis- en herstelwet (Besluit uitvoering
Crisis- en herstelwet negentiende tranche)

Op de voordracht van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van
…, nr. …, gedaan in overeenstemming met Onze Minister van Infrastructuur en
Waterstaat;
Gelet op de artikelen 1.2 en 2.4 van de Crisis- en herstelwet;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van, nr. );
Gezien het nader rapport van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties van…, nr. …, uitgebracht in overeenstemming met Onze Minister van
Infrastructuur en Waterstaat;
Hebben goedgevonden en verstaan:
Artikel I
Het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet wordt als volgt gewijzigd:

A
Na artikel 6p wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 6q
In afwijking van artikel 5.9, eerste en tweede lid, van het Bouwbesluit 2012 kunnen de
raden van de gemeenten Harderwijk en Amsterdam tot de inwerkingtreding van de
Omgevingswet in aanvulling op artikel 8 van de Woningwet in de bouwverordening
bepalen dat voor aanvragen om een omgevingsvergunning voor een activiteit als
bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder a, van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht voor een te bouwen woonfunctie, geen woonwagen zijnde, en een te
bouwen kantoorgebouw, een milieuprestatie geldt van ten hoogste 0,9 bepaald volgens
de Bepalingsmethode Milieuprestatie Gebouwen en GWW-werken.
B
In artikel 7b wordt “voor zover deze worden vastgesteld vóór 20 september 2019”
vervangen door “voor zover deze bestemmingsplannen worden vastgesteld voor
1 januari 2024 en het ontwerp van deze plannen ter inzage is gelegd voor de
inwerkingtreding van de Omgevingswet”.
C
In paragraaf 3 worden na artikel 7x vier artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 7y
1. Dit artikel geldt vanaf 1 augustus 2019 tot 1 augustus 2024 voor het gebied “De
negen straatjes” in Amsterdam, zoals aangegeven op de kaart in bijlage 183.
2. In aanvulling op artikel 1.1 van de Wet milieubeheer wordt onder huishoudelijke
afvalstoffen ook begrepen bedrijfsafvalstoffen.
Artikel 7z
1. Dit artikel is tot tien jaar na de inwerkingtreding van dit besluit (Besluit uitvoering
negentiende tranche) van toepassing in de gemeenten Nederweert en Someren ten
behoeve van het wegnemen van overschrijdingen van de grenswaarden voor zwevende
deeltjes (PM10) zoals opgenomen in bijlage 2 bij de Wet milieubeheer, door
veehouderijen. Daartoe kunnen de in dit artikel opgenomen bevoegdheden worden
uitgeoefend.
2. Burgemeester en wethouders kunnen artikel 5.16, eerste lid, onder b, van de Wet
milieubeheer buiten toepassing laten.
3. In afwijking van artikel 5.13a van het Besluit omgevingsrecht kunnen aan een
omgevingsvergunning voor een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef en
onder i, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht voorschriften worden
verbonden.
4. In aanvulling op artikel 2.31, tweede lid, aanhef en onderdelen b en c, van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht kunnen burgemeester en wethouders de

2

voorschriften van een omgevingsvergunning wijzigen als deze betrekking heeft op een
activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder e, of i, van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht en de grenswaarden voor zwevende deeltjes
(PM10) zoals opgenomen in bijlage 2 bij de Wet milieubeheer worden overschreden.
Artikel 2.31a van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht is van overeenkomstige
toepassing.
5. In aanvulling op artikel 2.33, tweede lid, aanhef en onderdelen d en f, van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht kunnen burgemeester en wethouders een
omgevingsvergunning geheel of gedeeltelijk intrekken als deze betrekking heeft op een
activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder e, of i, van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht en de grenswaarden voor zwevende deeltjes
(PM10) zoals opgenomen in bijlage 2 bij de Wet milieubeheer worden overschreden.
6. In aanvulling op artikel 7 van het Besluit emissiearme huisvesting kunnen
burgemeester en wethouders bij besluit voorschrijven dat in dierenverblijven die zijn
opgericht voor, op of na 1 juli 2015 huisvestingssystemen voor landbouwhuisdieren
worden toegepast met een emissiefactor voor zwevende deeltjes (PM10) die lager is dan
de maximale emissiewaarde voor zwevende deeltjes (PM10) die voor de betreffende
diercategorie is vermeld in bijlage 2 bij het Besluit emissiearme huisvesting.
7. In afwijking van artikel 2, aanhef en onder b, van het Besluit emissiearme huisvesting
is het bepaalde in het zesde lid ook van toepassing op huisvestingssystemen voor
landbouwhuisdieren die worden gehouden overeenkomstig de biologische
productiemethode.
Artikel 7aa
1. Dit artikel is tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet van toepassing binnen de
provincies Gelderland, Limburg, Noord-Brabant en Overijssel.
2. In aanvulling op artikel 2, zesde lid en bijlage I bij de Regeling geurhinder en
veehouderij kan het bestuursorgaan dat bevoegd zou zijn of is om een
omgevingsvergunning voor de betrokken inrichting te verlenen voor een
huisvestingssysteem dat niet in bijlage 1 van deze regeling is opgenomen op aanvraag
een bijzondere geuremissiefactor vaststellen die bij de berekening van het aantal odour
units per seconde per dier van een diercategorie als bedoeld in artikel 2, zesde lid, van
deze regeling wordt toegepast.
3. Het bestuursorgaan dat bevoegd zou zijn of is om een omgevingsvergunning voor de
betrokken inrichting te verlenen kan een bijzondere geuremissiefactor vaststellen indien
naar zijn oordeel:
a. toepassing van het huisvestingssysteem voldoende bijdraagt aan de ontwikkeling van
innovatieve stalsystemen voor de reductie van geur;
b. de verwachte emissie van het huisvestingssysteem minimaal 10% lager is dan de
geuremissiefactor die is opgenomen voor overige huisvesting voor die diercategorie in
bijlage 1 bij de Regeling geurhinder en veehouderij;
c. het huisvestingssysteem zich leent voor toepassing in de praktijk;
d. de controleerbaarheid van de werking van het huisvestingssysteem voldoende is
gewaarborgd; en
e. voldoende is gewaarborgd dat de geuremissie overeenkomstig het Protocol voor
meting van geuremissie uit huisvestingssystemen in de veehouderij 2010 of een
gelijkwaardige methode wordt gemeten en dat over de wijze van meten en de resultaten
van de metingen aan hem wordt gerapporteerd.

3

4. In aanvulling op artikel 2.2a van het Besluit omgevingsrecht wordt aangewezen als
categorie activiteiten als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder i, van de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht, voor zover deze plaatsvindt binnen een inrichting als
bedoeld in artikel 1.1, derde lid, van de Wet milieubeheer, niet zijnde een inrichting als
bedoeld in artikel 1.1, derde lid, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht het
oprichten of wijzigen van een dierenverblijf met een huisvestingssysteem waarvoor een
bijzondere geuremissiefactor als bedoeld in het tweede lid is vastgesteld.
5. In aanvulling op artikel 5.13b van het Besluit omgevingsrecht kan een
omgevingsvergunning voor de categorie activiteiten als bedoeld in het vierde lid worden
geweigerd in het belang van bescherming van de leefomgeving tegen geurhinder.
6. In afwijking van artikel 5.13a van het Besluit omgevingsrecht kunnen aan een
omgevingsvergunning voor de categorie activiteiten, bedoeld in het vierde lid,
voorschriften worden verbonden in het belang van de bescherming van de fysieke
leefomgeving tegen geurhinder.
7. In aanvulling op artikel 2.31, eerste lid, van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht wijzigt het bevoegd gezag de voorschriften van een
omgevingsvergunning als deze betrekking heeft op een activiteit als bedoeld in artikel
2.1, eerste lid, aanhef en onder e, van die wet of de categorie activiteiten, bedoeld in het
vierde lid, indien:
a. uit metingen blijkt dat de geuremissie in odour units per seconde per dier hoger is dan
de op grond van het tweede lid vastgestelde bijzondere geuremissiefactor;
b. niet binnen twee jaar nadat het huisvestingssysteem is opgericht, metingen zijn
uitgevoerd; of
c. aanvullende maatregelen nodig zijn voor een goede werking van het
huisvestingssysteem.
Artikel 2.31a van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht is van overeenkomstige
toepassing.
8. In aanvulling op artikel 2.33, tweede lid, aanhef en onder d en f, van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht kan het bevoegd gezag een omgevingsvergunning
geheel of gedeeltelijk intrekken als deze betrekking heeft op een activiteit, bedoeld in
artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder e, van die wet of de categorie activiteiten,
bedoeld in het vierde lid, indien:
a. uit metingen blijkt dat de geuremissie in odour units per seconde per dier hoger is dan
de op grond van het tweede lid vastgestelde bijzondere geuremissiefactor; of
b. niet binnen twee jaar nadat het huisvestingssysteem is opgericht, metingen zijn
uitgevoerd.
9. Indien toepassing wordt gegeven aan het achtste lid wordt het besluit bedoeld in
tweede lid ingetrokken.
10. In aanvulling op artikel 6.19 van het Besluit omgevingsrecht wordt als categorie van
gevallen als bedoeld in artikel 3.9, derde lid, tweede volzin, van de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht aangewezen de beslissing op een aanvraag om een
omgevingsvergunning voor activiteiten als bedoeld in het vierde lid.
Artikel 7ab
1. Dit artikel is van toepassing op de gebieden:
a. Haven 8 en Oostelijke Insteekhaven in Waalwijk, zoals aangegeven op de kaart in
bijlage 184, en

4

b. en Heesch-West in ’s-Hertogenbosch en Bernheze, zoals aangegeven op de kaart in
bijlage 46,
voor zover de bestemmingsplannen voor deze gebieden worden vastgesteld voor 1
januari 2024 en het ontwerp van deze plannen ter inzage is gelegd voor de
inwerkingtreding van de Omgevingswet.
2. In afwijking van artikel 1 van het Activiteitenbesluit milieubeheer geldt voor
bedrijfsgebouwen als bedoeld in artikel 1, onder b, onder g, van het Besluit externe
veiligheid inrichtingen waarbinnen een logistieke functie wordt uitgeoefend
gecombineerd met een kantoorfunctie, als bedoeld in artikel 1, onderdeel l, onder c,
aanhef en onder 1◦, van het Besluit externe veiligheid inrichtingen dat dit kwetsbare
objecten zijn, uitsluitend voor zover het gaat om die kantoorfunctie.
D
Er worden twee bijlagen toegevoegd zoals opgenomen in de bijlage:
a. bijlage 183
b. bijlage 184

(Negen Straatjes, Amsterdam);
(Haven 8 en Oostelijke Insteekhaven, Waalwijk)

Artikel II
In bijlage II bij de Crisis- en herstelwet wordt aan categorie Aa. Overige ruimtelijke
projecten het volgende project toegevoegd:
41

Sprong over het IJ

Amsterdam

In verband met de grote
woningbouwopgave moeten de
verbindingen over het IJ, met
name voor voetgangers en
fietsers, sterk worden verbeterd.

Artikel III
Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het
Staatsblad waarin het wordt geplaatst.

Artikel IV
Dit besluit wordt aangehaald als: Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet (negentiende
tranche).

Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in het
Staatsblad zal worden geplaatst.

5

DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES,

6

NOTA VAN TOELICHTING
Algemeen
Dit besluit bevat de zogenoemde negentiende tranche van het Besluit uitvoering Crisisen herstelwet (hierna: Bu Chw).
Met artikel I wordt het Bu Chw gewijzigd en aangevuld.
In onderdeel A wordt een experiment als bedoeld in artikel 2.4 van de Crisis- en
herstelwet (hierna: Chw) aan het Bu Chw toegevoegd. Het gaat om een experiment met
de Milieuprestatie Gebouwen (hierna: MPG) in de gemeenten Amsterdam en Harderwijk.
Dit experiment biedt de mogelijkheid aan deze gemeenten om in de bouwverordening
een MPG van 0,9 voor te schrijven. Dit is een strengere norm dan op grond van het
Bouwbesluit 2012 geldt.
In onderdeel B wordt de looptijd van experiment in artikel 7b van het Bu Chw, het
experiment met een bestemmingsplan met een verlengde looptijd, verlengd tot 1 januari
2024. Hiermee wordt aangesloten bij het overgangsrecht uit het ontwerp van het
Invoeringsbesluit Omgevingswet.
In onderdeel C worden vier nieuwe experimenten als bedoeld in artikel 2.4 van de Chw
aan het Bu Chw toegevoegd. Het gaat om een experiment met de inzameling van
bedrijfsafval. Het experiment moet aan de gemeente Amsterdam meer sturing en regie
geven bij de inzameling van bedrijfsafval dat sterk lijkt op huishoudelijk afval (artikel
7y). Daarnaast is een experiment opgenomen waarmee de overschrijding van de
grenswaarden voor fijnstof kan worden beperkt. Dit experiment zal kunnen worden
toegepast in de gemeenten Nederweert en Someren (artikel 7z). Verder is in onderdeel
C een experiment opgenomen waarin een afwijking van bijlage 1 bij de Regeling
geurhinder en veehouderij (hierna: Rgv) mogelijk wordt gemaakt. Hierdoor kunnen op
basis van een te verwachten reductie van geuremissie innovatieve stalsystemen worden
getest. Dit experiment kan worden toegepast in de provincies Gelderland, Limburg,
Noord-Brabant en Overijsel (artikel 7aa). Als laatste is in onderdeel C een experiment
opgenomen waarmee windturbines en bedrijvigheid beter kunnen worden gecombineerd.
Dit wordt mogelijk gemaakt doordat op basis van het experiment anders kan worden
omgegaan met externe veiligheid in relatie tot windturbines. Dit experiment zal worden
toegepast in de gemeente Waalwijk en in het gebied Heesch-West (artikel 7ab). Dit
gebied ligt in de gemeenten Bernheze en ’s-Hertogenbosch.
In onderdeel D worden twee bijlagen toegevoegd. In deze bijlagen zijn kaarten
opgenomen waarin het gebied is afgebakend waarin het desbetreffende experiment kan
worden toegepast.
Het wetsvoorstel tot wijziging van de Crisis- en herstelwet in verband met het versnellen
van woningbouw en het faciliteren van duurzame ontwikkeling, zoals het verduurzamen
van het energiegebruik is aangenomen door de Tweede Kamer (Kamerstukken II
2018/2019, 35013, nr. 2). Doel van het wetsvoorstel is onder andere het versnellen van
de woningbouwproductie en het bespoedigen van de transitie naar een duurzame
energievoorziening. Deze tranche van het Bu Chw is de eerste tranche die gebaseerd is
op de Chw zoals die luidt na de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel. In het

7

wetsvoorstel worden twee aanpassingen voorgesteld die relevant zijn voor de
negentiende tranche van het Bu Chw. In het wetsvoorstel wordt ten eerste voorgesteld
om projecten of gebieden te kunnen aanwijzen bij ministeriële regeling. In het
wetsvoorstel wordt een onderscheid gemaakt tussen het experiment en het project of
gebied waar het experiment kan worden uitgevoerd. Onder experiment wordt de
afwijking van wet- en regelgeving verstaan. Dit onderscheid wordt ook gemaakt in de
uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 21 februari
2018 (ECLI:NL:RVS:2018:616). Hierin heeft de Afdeling geoordeeld dat onder
"experiment" in artikel 2.4 van de Chw de mogelijkheid om van bepaalde wettelijke
bepalingen af te wijken moet worden verstaan. Het experiment is dus niet het project
waarvoor die afwijking kan worden toegepast als zodanig. Dat project hoeft zelf dan ook
geen experimenteel karakter te hebben, aldus de Afdeling.
Op AMvB-niveau wordt vastgelegd van welke onderdelen van de wet- en regelgeving
mag worden afgeweken (het experiment) en worden de precieze kaders, mede aan de
hand van de eerste aanvraag voor het experiment, bepaald. Nieuwe gebieden of
projecten worden vervolgens bij ministeriële regeling aan bestaande experimenten
toegevoegd. Omdat de afwijking van wet- en regelgeving het experiment vormt, wordt
alleen op het niveau van de AMvB getoetst of het experiment voldoet aan de criteria van
artikel 2.4 van de Chw. Het toevoegen van nieuwe gebieden en projecten is niet het
toevoegen van een nieuw experiment en wordt daarom ook niet getoetst op het voldoen
aan de wettelijke criteria. De inhoud van de experimenten is dan al vastgelegd op
wetsniveau of bij AMvB. In dit besluit is deze systematiek gebruikt. De kaders van het
experiment, die mede tot stand zijn gekomen ten gevolge van de eerste aanvraag, en de
wet- en regelgeving waarvan kan worden afgeweken zijn vormgegeven in deze tranche
van het Bu Chw. Daarnaast wordt in de nota van toelichting onderbouwd dat de
experimentele regeling en de eerste aanmelding voldoen aan de criteria uit artikel 2.4
van de Chw. Door inzicht te geven in de wijze waarop een project of bepaald gebied wil
omgaan met het experiment kan een beter beeld worden gevormd over werking en
toepassing van het experiment.
Ten tweede wordt in het wetsvoorstel tot aanpassing van de Chw voorgesteld om de
criteria uit artikel 2.4 van de Chw waaraan experimenten moeten voldoen te wijzigen.
Op dit moment moeten experimenten voldoen aan drie criteria. Een experiment moet
bijdragen aan innovatieve ontwikkelingen, duurzaamheid en het bestrijden van de
economische crisis. In het wetvoorstel wordt voorgesteld om dit te wijzigen in dat een
experiment moet kunnen bijdragen aan duurzame ontwikkeling en innovatieve
ontwikkeling of aan duurzame ontwikkeling en economische structuurversterking. Met
deze nieuwe criteria is in de nota van toelichting rekening gehouden.
In artikel II wordt een gebied toegevoegd aan bijlage II bij de Chw. Het betreft het
gebied Sprong over het IJ in de gemeente Amsterdam.
In de artikelen III en IV worden de inwerkingtreding respectievelijk de citeertitel
geregeld.
Op grond van artikel 5.2a van de Chw is het ontwerpbesluit op … in de Staatscourant
gepubliceerd (Stcrt. 2018, nr. ).

8

Op grond van artikel 5.2a van de Chw is het ontwerpbesluit door de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bij brieven van [datum] (201800000
respectievelijk 2018000000) voorgelegd aan beide Kamers der Staten-Generaal
(Kamerstuk 32 127, nr. …).
Onderdeel A (MPG Amsterdam en Harderwijk)
De MPG en GWW-werken, opgenomen in het Bouwbesluit 2012, geeft aan wat de
milieubelasting is van de materialen die in een gebouw worden toegepast. In het eerste
lid van artikel 5.8 van het Bouwbesluit 2012 staat dat een te bouwen bouwwerk zodanig
is vormgegeven dat de belasting van het milieu door de in het bouwwerk toe te passen
materialen wordt beperkt.
Deze functionele eis heeft tot doel de schadelijke effecten van de gebruikte materialen in
gebouwen te beperken, door het sturen op het duurzaamheidgehalte van te bouwen
woningen, woongebouwen en kantoorgebouwen.
De milieueffecten van het materiaalgebruik spelen een belangrijke rol bij het
terugdringen van de totale milieubelasting van gebouwen en bouwwerken. Door inzicht
te krijgen in de milieueffecten van het materiaalgebruik kan een verdere reductie van de
milieubelasting in de bouw worden gerealiseerd. Naast belangrijke aandachtspunten als
beperking van CO2-emissie, speelt de uitputting van grondstoffen een belangrijke rol.
Door een toenemend gebruik van grondstoffen (mondiaal) worden grondstoffen steeds
schaarser of moeilijker winbaar en daardoor duurder. Met als gevolg aantasting van het
milieu en hogere kosten voor het bouwen en beheren van woningen en gebouwen.
De norm voor MPG is in artikel 5.9 van het Bouwbesluit 2012 opgenomen. Met de
wijziging van dit artikel per 1 januari 2018 is een grenswaarde voor de milieuprestatie
geïntroduceerd (onderdeel I van het besluit houdende wijziging van het Bouwbesluit
2012 betreffende drijvende bouwwerken, de milieuprestatiegrenswaarde en enkele
andere wijzigingen, Stb. 2017, 494). De milieuprestatie van een gebouw, waaronder de
uitstoot van broeikasgassen en de uitputting van grondstoffen, moet worden berekend
en de uitkomst van deze berekening moet voortaan beter dan of gelijk aan de gestelde
grenswaarde zijn. De gestelde grenswaarde is op dit moment 1,0. Het nieuwe voorschrift
geldt voor een woonfunctie en voor kantoorgebouwen met een oppervlakte van meer
dan 100 m2. In de periode 1 januari 2013 tot 1 januari 2018 gold hiervoor alleen een
milieuprestatieberekening (kwantificering), zonder dat hieraan een grenswaarde was
gekoppeld. Met de Bepalingsmethode Milieuprestatie Gebouwen en GWW-werken kan de
milieuprestatie op eenduidige en controleerbare wijze worden vastgesteld.
In het Besluit bouwwerken leefomgeving (hierna: Bbl) wordt het instrument van
maatwerk opengesteld voor bepaalde onderwerpen om gemeenten waar nodig ruimte te
bieden voor nadere invulling, aanvulling of afwijking van regels. In dit besluit wordt
vooruitlopend op het Bbl de bevoegdheid geïntroduceerd voor de gemeenten Harderwijk
en Amsterdam om gebiedsgerichte maatwerkregels op te nemen in de bouwverordening.
De gemeentelijke bouwverordening wordt vastgesteld door de gemeenteraad, waardoor
is geborgd dat over een besluit tot het opnemen van een MPG op het lokaal niveau een
afweging kan worden gemaakt.
Door dit experiment krijgen gemeenten de mogelijkheid om een strengere MPG op te
leggen voor nieuwbouwwoningen en nieuwe kantoorgebouwen met een oppervlakte van

9

meer dan 100 m2. Hierbij is als bovengrens een waarde van 0,9 bepaald zodat een
milieuwinst van 10% kan worden behaald ten opzichte van de geldende MPG-norm.
De mogelijkheid om een strengere norm te stellen opent de weg om inhoud te geven aan
lokale duurzaamheidsambities. Het is belangrijk om bij het bouwen voor nieuwe
gebruiksfuncties rekening te houden met duurzaamheid. Een aangescherpte MPG-norm
levert hier een belangrijke bijdrage aan. In beide gemeenten worden eveneens
belangrijke stappen gezet om woningbouw te realiseren. Door nu al strengere eisen te
stellen stimuleren deze gemeenten dat nieuwe woningbouw zo duurzaam en innovatief
mogelijk wordt gerealiseerd. In beginsel is het mogelijk om een strengere MPG dan 0,9
te behalen. Toch is er niet voor gekozen om in dit experiment toe te staan dat een
strengere MPG dan 0,9 wordt gesteld. De reden om geen strengere eis toe te staan is
dat het onduidelijk is in welke mate dit haalbaar is met regulier voorhanden zijnde
technieken en tegen vergelijkbare kosten op grond van de huidige eisen. De innovatie,
technische mogelijkheden en creativiteit om inhoud te kunnen geven aan een
aangescherpte MPG zijn al in de markt aanwezig.
De mogelijkheid om via de gemeentelijke bouwverordening een bijdrage te leveren aan
het realiseren van de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeenten Harderwijk en
Amsterdam is een innovatieve manier van het inzetten van het gemeentelijk juridisch
instrumentarium. Deze mogelijkheid sluit goed aan bij het werken in de gedachte van de
Omgevingswet. Met dit experiment worden de gemeenten in staat gesteld om gericht te
bezien voor welke gebieden of voor welke gebruiksfuncties het stellen van een MPG van
0,9 gewenst en haalbaar is. Doordat de maatwerkregel als een algemeen voorschrift in
de bouwverordening wordt opgenomen is de strengere eis voor een ieder vooraf kenbaar
en kunnen bouwplannen hierop worden afgestemd. Wanneer voor de gebieden waar de
aangepaste MPG wordt ingezet ook een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte wordt
opgesteld, heeft het de voorkeur de maatwerkregels voor MPG en andere verordeningen
op te nemen in het bestemmingsplan. De verbrede reikwijdte biedt de mogelijkheid tot
opname van lokale verordeningen in het bestemmingsplan. Voor burgers en bedrijven is
dit ook prettig, omdat alle regels met betrekking tot de fysieke leefomgeving dan in één
document kunnen worden teruggevonden. Daarnaast leidt dit tot een goede onderlinge
afstemming van regels en tot deregulering.
Het experiment geeft meer mogelijkheden om inhoud te geven aan de lokale
duurzaamheidsambities van gemeenten waardoor een grote bijdrage wordt geleverd aan
duurzame ontwikkeling. Het samen oplopen van duurzaamheidsambities met
economische structuurversterking versterkt het eindresultaat. Ook worden innovatieve
ontwikkelingen gestimuleerd door het aan de slag gaan in de praktijk met creatieve,
innovatieve technische oplossingen om te voldoen aan de aangescherpte MPG.
Verder leidt een MPG van 0,9 tot bewustwording bij ontwerpers, bouwers, plantoetsers
en toezichthouders over de toekomstige aanscherping van eisen en levert het
praktijkervaring op over dit prestatieniveau. Deze praktijkervaring is mede van belang
voor het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in het kader van de
voorbereiding van een regeling voor de invoering van een scherpere milieuprestatie-eis.
Harderwijk
Harderwijk is in het ontwerp voor de achttiende tranche van het Bu Chw toegevoegd aan
het experiment bestemmingsplan met verbrede reikwijdte voor het hele grondgebied
(artikel 7g) en het experiment met een lagere energieprestatiecoëfficiënt (hierna: EPC,

10

concept-artikel 6p). Door het huidige gemeentelijke handboek voor bestemmingsplannen
aan te passen, beschikt Harderwijk over een eenduidige regeling voor de fysieke
leefomgeving voor het gehele grondgebied. Deze regeling wordt in eerste instantie
ingezet voor het vormgeven van het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte. Het is
onder meer de bedoeling om daarbij het concept uitnodigingsplanologie verder vorm te
geven, waarbij op een faciliterende wijze kansen worden geboden aan initiatieven en de
toepassing van duurzaamheidsprincipes. De duurzaamheidsambities van Harderwijk zijn
vastgelegd in het beleidsplan de 'Energieke Stad', waarin een reductie van de
gemeentelijke C02-emissie tussen 2010 en 2031 van minimaal 45% is voorgesteld.
In het kader van de Circulaire Economie werkt Harderwijk aan beleid om de
verduurzaming van materiaalstromen te realiseren. In dit kader heeft Harderwijk
verzocht om te mogen experimenteren met de norm voor MPG.
Amsterdam
Amsterdam groeit jaarlijks met gemiddeld 11.000 inwoners. De gemeente wil de druk op
de woningmarkt verlichten en wil daarom tot 2025 de bouw van 50.000 woningen binnen
de stadsgrenzen mogelijk maken (Koers 2025). Dit is nodig omdat de huidige
woningvoorraad onvoldoende is om in de toekomstige woningbehoefte te voorzien.
Tegelijk heeft Amsterdam een grote duurzaamheidsambitie. In dit kader is Amsterdam in
het ontwerp voor de zeventiende tranche van het Bu Chw toegevoegd aan het
experiment met een lagere EPC (concept-artikel 6p). De ambitie van de gemeente
Amsterdam is om de economische groei samen op te laten gaan met haar ambities op
het gebied van duurzaamheid.
Amsterdam heeft het nationaal grondstoffenakkoord 1 mede ondertekend. Met dit
akkoord wordt ingezet op 50% minder gebruik van primaire grondstoffen in 2030 en op
het hergebruik van alle grondstoffen in 2050. Een aangescherpte MPG norm voor
nieuwbouwprojecten in Amsterdam levert een belangrijke bijdrage aan de ambitie uit het
nationaal grondstoffenakkoord. Om in de nieuwbouw maximaal bij te dragen aan deze
duurzaamheidsambitie schiet het huidige gemeentelijk instrumentarium tekort.

Onderdeel B (looptijd experiment 7b)
Bij de aanwijzing van experimenten met een verlengde looptijd van het
bestemmingsplan (artikel 7b Bu Chw) is destijds voorzien in een looptijd van vijf jaar
waarbinnen het bestemmingsplan dient te zijn vastgesteld (voor 20 september 2019). In
de toelichting op het ontwerp voor het Bu Chw achttiende tranche (Stcrt. 2018, 33414)
is geconstateerd dat in de praktijk blijkt dat sommige gemeenten aan de in het Bu Chw
opgenomen looptijden niet genoeg hebben om het bestemmingsplan vast te stellen of
dat er bestaat behoefte om een wijziging van het reeds vastgestelde bestemmingsplan
vast te stellen, waarbij nog van de geboden experimenteerruimte gebruik kan worden
gemaakt. Voor de experimenten met het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte is
daarom in dat ontwerpbesluit voorzien in een duidelijke en uniforme looptijd, hetgeen de
rechtszekerheid voor alle betrokkenen ten goede komt. Deze looptijd is bepaald op
1 januari 2024. Voor deze looptijd is aansluiting gezocht bij de beoogde inwerkingtreding
van de Omgevingswet op 1 januari 2021 en het in het voorstel voor de Invoeringswet
Omgevingsrecht voorziene overgangsrecht. Dit betekent dat bij de vaststelling van het
1

, Kamerstukken II 2016/2017, 32852, nr. 46.

11

bestemmingsplan met verbrede reikwijdte van het oude recht en de in het Bu Chw
opgenomen instrumenten gebruik mag worden gemaakt, mits op de datum van
inwerkingtreding van de Omgevingswet een ontwerp van het bestemmingsplan ter
inzage is gelegd. Daarna heeft de betreffende gemeente nog voldoende tijd om het
bestemmingsplan vervolgens definitief vast te stellen. In deze negentiende tranche
wordt voorgesteld om aan het experiment verlengde looptijd van het bestemmingsplan
(artikel 7b Bu Chw) eenzelfde duidelijke en uniforme looptijd toe te kennen. Deze
looptijd is, in overeenstemming met het ontwerpbesluit voor de achttiende tranche,
bepaald op 1 januari 2024.

Onderdeel C (nieuwe experimenten)
Onderdeel C bevat vier nieuwe experimenten, die hieronder worden toegelicht.
Artikel 7y (afval Amsterdam)
In de circulaire economie verdwijnt het afval zoals we dat nu kennen. Afval is dé nieuwe
grondstof. Producten worden efficiënter ontworpen en materialen zoveel mogelijk
hergebruikt.
Hiervoor is in september 2016 het Rijksbrede programma 'Nederland Circulair in 2050' 2
gestart dat is uitgewerkt in transitieagenda’s. Het programma VANG Buitenshuis helpt
bijvoorbeeld specifiek de kantoor-, winkel- en dienstensector (hierna: KWD-sector) om
voor 2022 de twee miljoen ton restafval die vrijkomt - en die vergelijkbaar is met
huishoudelijk afval - te verminderen. Het doel is meer te recyclen, minder grondstoffen
te gebruiken en zo een stap te zetten naar een circulaire economie en daarmee te
zorgen voor minder milieu-impact en meer grondstofzekerheid.
Op grond van artikel 10.21 van de Wet milieubeheer (hierna: Wm) is de inzameling van
huishoudelijke afvalstoffen een wettelijke taak van de gemeente. De inzameling van
bedrijfsafvalstoffen is dat niet, terwijl een belangrijk deel van bedrijfsafvalstoffen veelal
te vergelijken is met huishoudelijk afvalstoffen. Het scheiden en gescheiden afgeven van
bedrijfsafval valt onder de eigen verantwoordelijkheid van de bedrijven waar dat afval
ontstaat. In het Activiteitenbesluit milieubeheer (hierna: Activiteitenbesluit) zijn regels
opgenomen voor afvalbeheer. Bedrijven die vallen onder het Activiteitenbesluit, moeten
indien dat redelijkerwijs van hun gevergd kan worden, hun afval scheiden conform de
bijbehorende regeling en beleidslijn. Voor het afgeven zijn er twee mogelijkheden: een
bedrijf kan dit laten ophalen door of zelf aanbieden aan de gemeente (tegen betaling van
een reinigingsrecht) of een particuliere inzamelaar contracteren. Hierdoor kan een
versnipperde inzameling ontstaan die invloed heeft op het scheidingspercentage en de
hoeveelheid restafval. Een inefficiënte logistiek heeft tot gevolg dat met name in
stedelijke gebieden ook andere ongewenste effecten op de fysieke leefomgeving kunnen
ontstaan ten gevolge van het grote aantal inzamelaars, zoals congestie, uitstoot en
geluidsoverlast.
De gemeente Amsterdam wil deze knelpunten aanpakken in het gebied De negen
straatjes door te experimenteren met één methode voor het inzamelen van
huishoudelijke afvalstoffen en bedrijfsafvalstoffen. Op deze manier biedt Amsterdam een
2

Kamerstukken II 2016/2017, 32852, nr. 33.

12

oplossing voor alle grondstoffen die vrijkomen in dit gebied. Met deze oplossing wordt
bijgedragen aan het doel van Amsterdam om een schone, leefbare en duurzame stad te
worden. De verwachting is dat door het efficiënt inzamelen en scheiden van afvalstoffen
in dit gebied, het scheidingspercentage van de verschillende grondstoffen toeneemt, de
hoeveelheid restafval vermindert en het woon- en leefklimaat verbetert. Hierdoor neemt
de kwaliteit van de grondstofstromen toe en is hoogwaardige verwerking mogelijk. De
stad wordt schoner en leefbaarder doordat minder afval verkeerd wordt aangeboden en
het zwerfafval afneemt. Ook verbetert de leefbaarheid door de vermindering van het
aantal verkeersbewegingen van vrachtwagens en afname van uitstoot van CO2, NOx en
fijnstof.
In het experiment worden bedrijfsafvalstoffen gelijkgesteld aan huishoudelijke
afvalstoffen. Dit betekent dat deze afvalstoffen voor de toepassing van de Wm geen
bedrijfsafvalstoffen meer zijn, maar huishoudelijke afvalstoffen. Daarmee heeft de
gemeente op grond van artikel 10.21, eerste lid, van de Wm in combinatie met het
concept-artikel 7y ook voor deze afvalstoffen de wettelijke taak om deze afvalstoffen in
te zamelen bij elk - binnen het experimentgebied gelegen - perceel waar zodanige
afvalstoffen geregeld kunnen ontstaan. Op basis van artikel 10.21, derde lid, van de Wm
kan de gemeenteraad besluiten tot het afzonderlijk inzamelen van de verschillende
bestanddelen van deze huishoudelijke afvalstoffen.
Het gelijkschakelen van bedrijfsafvalstoffen aan huishoudelijke afvalstoffen betekent niet
dat bedrijven nu als ‘particuliere huishoudens’ worden beschouwd. Het experiment is
uitsluitend gericht op het gelijkschakelen van de afvalstoffen. Gevaarlijke afvalstoffen
vallen hier niet onder. Deze zijn en blijven op basis van artikel 1.1 van de Wm
uitgezonderd van bedrijfsafvalstoffen en worden door het gelijkschakelen in het
experiment dus ook geen huishoudelijke afvalstoffen. De Wm, het Activiteitenbesluit en
de verplichtingen uit vergunningen blijven onverkort van toepassing.
Dit experiment draagt bij aan een duurzame ontwikkeling doordat het
scheidingspercentage van afvalstoffen kan worden verhoogd en de hoeveelheid restafval
kan worden verminderd. De kwaliteit van de grondstofstromen neemt toe en
hoogwaardige verwerking wordt mogelijk. Hierdoor kunnen meer afvalstoffen worden
gerecycled, worden vervolgens minder grondstoffen gebruikt en wordt een stap gezet
naar een circulaire economie. Ook de afname van de verkeersbewegingen passen binnen
deze duurzame ontwikkeling. Met dit experiment worden daarnaast nieuwe concepten
gestimuleerd die de afvalinzameling structureren, bijvoorbeeld per grondstof in een
gebied in plaats van per functie. Hierdoor vindt een meer efficiënte en integrale
inzameling plaats. Dit zijn innovaties die nodig zijn om de huidige knelpunten in de
praktijk van het inzamelen van afval te verminderen of in zijn geheel weg te nemen. Ook
sluit dit experiment aan bij de kabinetsreactie op de transitieagenda’s circulaire
economie 3 waarin is aangeven dat het Rijk zich ook zal inzetten om de belemmeringen
weg te nemen. Het kabinet ondersteunt dit proces en zal hieraan actief een bijdrage
leveren met kennis en kunde.
De gemeente is niet voornemens zelf op te treden als inzamelaar van de afvalstoffen, zij
zal de inzameling van alle afvalstoffen afkomstig uit het gebied aanbesteden. Door deze
aanbesteding voert de gemeente feitelijk de werkzaamheden zelf niet uit en hoeft voor
3

Kamerstukken II, 2017/18, 32852, nr. 59

13

de gemeente dus niet getoetst te worden aan de Wet Markt en Overheid en de Wet op
de vennootschapsbelasting. De hoeveelheid afval en grondstoffen die vrijkomt in
combinatie met de looptijd van het experiment biedt voldoende perspectief voor de
markt om mee te doen met een innovatieve aanbesteding.
Voor de praktische uitvoering van het experiment stelt Amsterdam met alle betrokkenen
(inzamelaars, ondernemers, bewoners, gemeente, kennisinstituten) een programma van
eisen op. In dit programma komen verschillende richtlijnen te staan voor onder meer het
vervoerssysteem, het opslagsysteem, de in te zamelen grondstoffen en de frequentie. In
het kader van een zorgvuldige voorbereiding van dit experiment is samenwerking en
afstemming van/tussen alle betrokkenen vóór invoering belangrijk. Het creëren van
draagvlak en eigenaarschap bij betrokken partijen is nodig voor de toepassing van dit
experiment. Amsterdam voert in dit kader en vanwege de eigen verantwoordelijkheid
diverse voorbereidingsgesprekken met ondernemers, particuliere inzamelaars en
bewoners. Naast deze voorbereidende gesprekken zal een marktconsultatie worden
gehouden voordat de aanbesteding begint. Een marktconsultatie kan gericht zijn op
zowel de inhoud, het proces en op de markt. Aan de hand van de opgedane informatie
en inzichten kan de gemeente de haalbaarheid en de randvoorwaarden van de opdracht
vaststellen. Het experiment zal verder onder meer worden ingevuld via een aanpassing
van de gemeentelijke afvalstoffenverordening.
Artikel 7z (Fijnstof Nederweert en Someren)
Binnen de gemeenten Nederweert en Someren worden de grenswaarden voor zwevende
deeltjes (PM10) van bijlage 2 bij de Wet milieubeheer (hierna: de Wm) op een aantal
locaties overschreden. Deze overschrijdingen worden hoofdzakelijk veroorzaakt door de
emissie van zwevende deeltjes vanuit veehouderijen. Door deze overschrijdingen staat
de kwaliteit van de fysieke leefomgeving onder druk en is op sommige plaatsen geen
sprake van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Om tot een veilige en gezonde
fysieke leefomgeving te komen moet de emissie van zwevende deeltjes snel naar
beneden worden gebracht. Hierbij wordt waar mogelijk ingezet op vrijwillige
emissiereductie bij de betreffende veehouderijen om de overschrijdingen weg te nemen.
Het bestaande juridische kader biedt voor sommige overschrijdingen daarnaast de
mogelijkheid om emissiereductie af te dwingen om zo de overschrijdingen ongedaan te
maken. Voor de meeste overschrijdingen biedt de reguliere wet- en regelgeving hiervoor
echter niet de juiste instrumenten. Een voorbeeld hiervan is dat reguliere wet- en
regelgeving toelaat dat de “milieuwinst” behaald door emissiereducerende maatregelen
door de veehouder kan worden ingezet voor verdere schaalvergroting. Uitbreiding van
het aantal dieren is namelijk mogelijk zolang de emissie van zwevende deeltjes niet
toeneemt. Hierdoor kunnen overschrijdingen blijven bestaan. Dit experiment biedt de
mogelijkheid om onder andere dit probleem op te lossen. Onderstaand wordt per lid
ingegaan op het instrumentarium dat dit experiment biedt.
Om de overschrijdingen in Nederweert aan te pakken en de kwaliteit van de fysieke
leefomgeving te verbeteren is in de twaalfde tranche van het Bu Chw (Stb. 2016, 337)
experimenteerruimte geboden. Deze experimenteerruimte houdt kortgezegd in dat de
gemeente Nederweert de mogelijkheid heeft om een bestemmingsplan met verbrede
reikwijdte op te stellen en om met maatwerkvoorschriften bij niet-vergunningplichtige
veehouderijen de emissie van zwevende deeltjes te beperken. Voor verdere uitleg van
deze experimenteerruimte wordt kortheidshalve verwezen naar de nota van toelichting
op de twaalfde tranche.

14

De mogelijkheden uit de twaalfde tranche blijken voor Nederweert in de praktijk
ontoereikend omdat de maatwerkvoorschriften slechts op 40% van de bedrijven kunnen
worden toegepast. Deze groep bedrijven stoot slechts 17% van de totale emissie van
zwevende deeltjes uit. Om in Nederweert de overschrijdingen van de grenswaarden uit
bijlage 2 bij de Wm, die tevens Europese grenswaarden zijn, te beëindigen, heeft de
gemeente Nederweert een breder instrumentarium nodig om met de veehouders toe te
werken naar een duurzame, innovatieve en economisch gezonde veehouderij. Ook de
gemeente Someren kan dit instrumentarium nodig hebben. In Someren is sprake van
één locatie waar rond één veehouderij de grenswaarden voor zwevende deeltjes (PM10)
worden overschreden.
Bij dit experiment wordt niet uit het oog verloren dat de veehouderij in Nederland vanuit
economisch perspectief een belangrijke positie inneemt. Deze sector levert – zeker in de
omgeving van Nederweert en Someren – een significante bijdrage aan de directe en
indirecte werkgelegenheid. Om deze bijdrage te kunnen blijven leveren moet de sector
verder verduurzamen. Deze verduurzaming moet ertoe leiden dat de veehouderijen
blijven passen in de leefomgeving en er geen sprake is van onaanvaardbare
gezondheidsrisico’s voor omwonenden. Vanuit de sector zijn er al goede stappen gezet,
maar in deze specifieke situaties is extra stimulans vanuit de gemeenten nodig. Door
toepassing van de bevoegdheden die dit experiment biedt, wordt de transitie naar een
duurzame veehouderij gestimuleerd en versneld. Hiermee wordt de positie van de sector
op economisch gebied op de lange termijn versterkt.
In het eerste lid van artikel 7z is het doel van dit experiment beschreven. Daarnaast is
vastgelegd dat de mogelijkheden van dit experiment binnen tien jaar moeten worden
toegepast. Hoewel de overschrijdingen sneller moeten zijn aangepakt, wordt aan de
gemeenten een termijn tien jaar geboden. Dit om te voorkomen dat het experiment
afloopt voordat de knelpunten definitief zijn opgelost. Daarnaast is het belangrijk om op
te merken dat de in het eerste lid genoemde doelstelling van dit experiment de
toepassing van de bevoegdheden begrenst tot overschrijdingen van de grenswaarden
voor zwevende deeltjes uit bijlage 2 bij de Wm door veehouderijen. Wanneer zich geen
overschrijding voordoet van deze grenswaarden kunnen de bevoegdheden die
voortvloeien uit de overige leden van artikel 7z niet worden toegepast.
In het tweede lid van de regeling is bepaald dat burgemeester en wethouders onder b
van het eerste lid van artikel 5.16 van de Wm buiten toepassing kunnen laten. Dit is
vooral van belang bij het nemen van een besluit op de aanvraag om een
omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder e of i, van
de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: de Wabo).
Toepassing van artikel 5.16, eerste lid, onder b, van de Wm betekent dat een
omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder e of i, van
de Wabo voor de uitbreiding van een veehouderij kan worden verleend zolang de emissie
van zwevende deeltjes per saldo niet toeneemt. Dit betekent dat zolang een veehouder
voldoende emissiereducerende maatregelen neemt het aantal dieren kan worden
uitgebreid. Hierdoor kunnen bestaande overschrijdingen van de grenswaarden voor
zwevende deeltjes blijven bestaan.
Door burgemeester en wethouders de mogelijkheid te geven het bepaalde in
artikel 5.16, eerste lid, onder b, van de Wm buiten toepassing te laten, kunnen
aanvragen voor vergunningen als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder e of

15

i, van de Wabo voor het uitbreiden van een veehouderij wanneer sprake is van een
overschrijding, worden geweigerd. Weigeren is niet mogelijk bij een veehouderij waarbij
de activiteit niet in betekenende mate (NIBM) bijdraagt aan de concentratie van
zwevende deeltjes en de veehouderij niet in een NIBM-uitzonderingsgebied ligt.
Alleen het tweede en derde lid zien op situaties waarbij een aanvraag om een
omgevingsvergunning is ingediend. Het vierde tot en met het zesde lid van artikel 7z
bieden burgemeester en wethouders de mogelijkheid om ambtshalve een
omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder e,
onderscheidenlijk i, te wijzigen of (deels) in te trekken.
Het bepaalde in het derde lid biedt burgemeester en wethouders de mogelijkheid om aan
omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder i, van de
Wabo voorschriften te verbinden. Dit betreft een zogenoemde vergunning beperkte
milieutoets en is voor fijn stof nodig bij oprichten of uitbreiden van veehouderijen met
bepaalde dierenaantallen. Het gaat om die veehouderijen, waarvoor niet bij voorbaat is
te voorspellen of een oprichting of uitbreiding geen of weinig effect heeft op de
luchtkwaliteit. De drempels voor het aantal dieren staan in artikel 2.2a vierde lid, onder
a, van het Besluit omgevingsrecht .
In artikel 5.13a van het Besluit omgevingsrecht is nu bepaald dat aan de vergunningen
als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder i, van de Wabo geen voorschriften
kunnen worden verbonden. Door het verbinden van voorschriften aan een
omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder i, van de
Wabo kan worden verzekerd dat wordt voldaan aan de grenswaarden voor zwevende
deeltjes.
In het vierde lid is voor burgemeester en wethouders de mogelijkheid opgenomen om de
voorschriften van een bestaande omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1, eerste
lid, aanhef en onder e of i, van de Wabo te wijzigen wanneer de in bijlage 2 bij de Wm
opgenomen grenswaarden voor zwevende deeltjes worden overschreden.
Door in het vierde lid artikel 2.31a van de Wabo van toepassing te verklaren wordt het
mogelijk dat burgemeester en wethouders bij het voorschrijven van emissiereducerende
maatregelen andere technieken kunnen eisen dan die waarover in of bij de aanvraag van
de eerder verleende omgevingsvergunning gegevens of bescheiden zijn verstrek. Dit
betekent met andere woorden dat burgemeester en wethouders van de grondslag van de
aanvraag om de vergunning kunnen afwijken bij het voorschrijven van
emissiereducerende maatregelen. Het gaat hier dus niet om een nieuwe aanvraag maar
om de aanvraag op basis waarvan de omgevingsvergunning is verleend.
In het vijfde lid is bepaald dat in aanvulling op het bepaalde in artikel 2.33, tweede lid,
aanhef en onder d en f, van de Wabo een omgevingsvergunning als bedoeld in artikel
2.1, eerste lid, aanhef en onder e of i, van de Wabo kan worden ingetrokken vanwege de
overschrijding van de grenswaarden voor zwevende deeltjes. Het ligt doorgaans in de
rede dat het bevoegde gezag eerst tracht om de aan een omgevingsvergunning
verbonden voorschriften te wijzigen en wanneer dit niet lukt over kan gaan tot het
intrekken van de vergunning. Dit is echter geen voorwaarde voor het toepassen van de
bevoegdheid van het vijfde lid. Het is ook mogelijk om op grond hiervan de vergunning
gedeeltelijk, dus voor een bepaald aantal dieren, in te trekken.

16

In het zesde lid is geregeld dat burgemeester en wethouders bij besluit kunnen
voorschrijven dat in dierenverblijven huisvestingssystemen worden toegepast met een
emissiefactor voor zwevende deeltjes die lager is dan de in bijlage 2 bij het Besluit
emissiearme huisvesting opgenomen maximale emissiewaarden. Dit is een aanvulling op
artikel 7 van het Besluit emissiearme huisvesting waarin in het eerste lid een verplichting
is opgenomen voor de drijver van een inrichting waarin landbouwhuisdieren worden
gehouden om aan de maximale emissiewaarden voor zwevende deeltjes zoals vermeld in
bijlage 2 te voldoen. Aanvullend hierop kunnen burgemeester en wethouders van
Nederweert en Someren door dit experiment bij besluit strengere eisen stellen dan
vermeld in bijlage 2 bij het Besluit emissiearme huisvesting. Het zesde lid bevat
eveneens een aanvulling op het tweede en derde lid van artikel 7 van het Besluit
emissiearme huisvesting omdat dit besluit van burgemeester en wethouders geldt voor
alle dierenverblijven, ongeacht de datum van oprichten.
Het zevende lid regelt dat de bevoegdheid van burgemeester en wethouders zoals
opgenomen in het zesde lid ook van toepassing is op huisvestingssystemen voor
landbouwhuisdieren die worden gehouden overeenkomstig de biologische
productiemethode. Deze zijn namelijk in artikel 2, tweede lid, aanhef en onder b, van het
Besluit emissiearme huisvesting uitgesloten van de werking van het Besluit emissiearme
huisvesting.
Als een veehouder onevenredig wordt benadeeld, kan dit ertoe leiden dat
schadevergoeding moet worden geboden. Dit moet per geval worden bezien.
Artikel 7aa (Proefstal geur)
Algemeen
Binnen de provincies Gelderland, Limburg, Noord-Brabant en Overijssel bestaat de wens
om innovatieve stalsystemen voor het beperken van de geuremissie zo snel mogelijk in
de praktijk toe te kunnen passen. Op dit moment blijkt wet- en regelgeving vaak in de
weg te staan aan het toepassen en testen van innovatieve stalsystemen. Voor het
zorgvuldig afwijken van deze wet- en regelgeving is een proefstalregeling nodig. Dit
experiment voorziet daarin.
Als een innovatief systeem in de praktijk wordt toegepast, moet worden voldaan aan
relevante wet- en regelregelgeving. Belangrijk knelpunt daarbij is dat moet worden
uitgegaan van emissiefactoren in bijlage 1 bij de Regeling geurhinder en veehouderij
(Rgv). Als een stalsysteem niet is vermeld in deze regeling dan moet gerekend worden
met een hoge geuremissiefactor, zoals die voor traditionele systemen geldt. Dit, ondanks
dat sommige innovatieve systemen een hoge geurreductie kunnen behalen. Omdat met
de hoge emissiefactor van traditionele stallen gerekend moet worden, kan het
voorkomen dat op de proeflocatie niet kan worden voldaan aan de normen voor de
geurbelasting. Maar juist op die locaties is het wenselijk om de emissies van geur te
reduceren. Dit kan met innovatieve systemen. Daarnaast blijkt uit de praktijk dat
veehouders minder bereid zijn om innovatieve systemen toe te passen, als er geen
voordeel voor hen te behalen is. Dit alles zorgt ervoor dat het praktisch onmogelijk blijkt
om innovatieve technieken in stallen in de praktijk uit te proberen en metingen daarbij
te verrichten. Dit experiment biedt een oplossing voor dit probleem. Hiermee wordt het
mogelijk gemaakt om innovatieve stallen te realiseren en ook gebruik te maken van de
te verwachten emissiereductie.

17

Om een innovatieve stal te realiseren is een besluit voor een bijzondere
geuremissiefactor en een omgevingsvergunning nodig. In het experiment is een
vergunningplicht beperkte milieutoets opgenomen voor de veehouderijen die niet
vergunningplichtig zijn en een innovatief stalsysteem willen realiseren. Het besluit tot
een bijzondere geuremissiefactor is een beschikking in de zin van de Algemene wet
bestuursrecht (Awb). Dit betekent dat de bepalingen uit de Awb over onder meer de
aanvraag, besluitvorming, bezwaar en beroep op het besluit van toepassing zijn. Het
besluit wordt voor onbepaalde tijd verleend, maar kan door het bevoegd gezag worden
ingetrokken.
Bij het verlenen van de omgevingsvergunning wordt beoordeeld of de innovatieve stal op
die bepaalde locatie wenselijk is. In deze vergunning kunnen eisen worden gesteld aan
de werking en het gebruik van het innovatieve stalsysteem. Hierbij kan gedacht worden
aan voorschriften over de (registratie van) controles, de monitoring en het onderhoud.
De aanvraag moet hier input voor leveren. Andere voorschriften in de vergunning
kunnen zijn een meetverplichting en maatregelen die nodig zijn bij tegenvallende
meetresultaten.
Als na realisatie en metingen blijkt dat de geuremissie hoger is dan verwacht, biedt dit
experiment instrumenten om aanvullende eisen te stellen of een omgevingsvergunning
(gedeeltelijk) in te trekken om de fysieke leefomgeving te beschermen tegen geurhinder.
De ondernemer loopt hierbij het risico dat geïnvesteerd moet worden om de hogere
geurbelasting te compenseren. Het is daarom aan te raden dat vooraf afspraken
gemaakt worden tussen de veehouder en de leverancier van de techniek, over wie
verantwoordelijk is voor deze kosten
Met dit experiment wordt een duurzame ontwikkeling van de veehouderijen
gestimuleerd. De veehouderijsector levert in de deelnemende provincies een significante
bijdrage aan de directe en indirecte werkgelegenheid. Om deze positie te kunnen
behouden moet de sector verder verduurzamen zodat de veehouderijen blijven passen
binnen de leefomgeving en niet leiden tot onaanvaardbare risico’s voor omwonenden.
Door het toepassen van innovatieve stalsystemen wordt hiermee een grote stap in de
goede richting gezet.
De resultaten van de metingen moeten aan het bevoegd gezag worden gerapporteerd.
Het bevoegd gezag stuurt deze informatie door naar de Minister via www.rvo.nl/rav.
Ondernemers hebben daarnaast zelf de mogelijkheid om de meetrapporten in te dienen
bij RVO.nl. De meetresultaten kunnen gebruikt worden om het systeem op te nemen in
bijlage 1 van de Rgv. De Minister van Infrastructuur en Waterstaat besluit over opname
in de Rgv. De Minister van Infrastructuur en Waterstaat wordt hierbij geadviseerd door
de technische adviespoule (hierna: TAP). Dit zijn technisch deskundigen uit de
wetenschap, overheden en bedrijfsleven. Het is dan van belang dat de metingen zijn
uitgevoerd volgens het voorgeschreven protocol of een gelijkwaardige methode. Het
wordt sterk aangeraden om meetplannen voor aanvang van de meting door de TAP te
laten beoordelen, om te voorkomen dat meetrapporten achteraf niet aan het
meetprotocol voldoen.
Onderstaand wordt per lid ingegaan op het instrumentarium dat dit experiment biedt.

18

Het eerste lid van artikel 7aa beschrijft voor welk gebied het artikel van toepassing is.
Dit is het hele grondgebied van de provincies Gelderland, Limburg, Noord-Brabant en
Overijssel. Het experiment heeft als looptijd de tijd tot de inwerkingtreding van de
Omgevingswet. Onder de Omgevingswet krijgt het bevoegd gezag de mogelijkheid om
met maatwerk innovatieve stallen en technieken toe te staan.
In het tweede lid en derde lid is de proefstalregeling opgenomen. Deze is vergelijkbaar
met de proefstalregeling voor ammoniak uit de Regeling ammoniak en veehouderij. Het
verschil is dat niet de Minister van Infrastructuur en Waterstaat, maar het
bestuursorgaan dat bevoegd zou zijn of is om een omgevingsvergunning voor de
betrokken inrichting te verlenen een bijzondere geuremissiefactor kan vaststellen. In de
meeste gevallen zijn dit burgemeester en wethouders.
De veehouder doet een aanvraag met een onderbouwing van de te verwachten
emissiereductie. Er geldt een minimale reductie van 10% ten opzichte van de overige
systemen. Dit sluit aan bij de eis in de Regeling beoordeling luchtkwaliteit voor fijnstof
uit innovatieve proefstallen. De werking van het systeem en de te verwachten
geuremissiefactor van de techniek zal vooraf ingeschat moeten worden. Deze inschatting
zal goed moeten worden gemotiveerd en onderbouwd door de aanvrager. Dit kan
bijvoorbeeld door het toevoegen van eerdere metingen, het toepassen van een
rekenmodel of een beoordeling door een externe deskundige. Ook de wijze van meten
moet goed onderbouwd worden. Een waarborg dat deze metingen daadwerkelijk zullen
worden uitgevoerd moet onderdeel zijn van de aanvraag. Dit kan bijvoorbeeld door het
overleggen van een opdrachtbevestiging voor het uitvoeren van metingen. Verder
moeten de metingen voldoen aan het Protocol voor meting van geuremissie uit
huisvestingssystemen in de veehouderij 2010.WUR rapport, nr. 491, september 2011
http://edepot.wur.nl/179498Protocol voor de vaststelling van geuremissie uit
huisvestingssystemen in de veehouderij 2010 of een gelijkwaardige methode.
De aanvrager en het bevoegd gezag kunnen een advies vragen over de hoogte van de
geuremissiefactor bij de TAP. Als de techniek naast geur ook ammoniak en/of fijn stof
reduceert, kan een proefstalfactor ammoniak conform de Regeling ammoniak en
veehouderij en/of een goedkeuringsbesluit fijn stof conform de Regeling beoordeling
luchtkwaliteit worden aangevraagd. Naast advies over de hoogte van de
geuremissiefactor kan de TAP ook het meetplan beoordelen.
Het bevoegd gezag beoordeelt de aanvraag en neemt daarbij het advies van de TAP mee
of vraagt zelf advies aan de TAP of een andere deskundige. Het bevoegd gezag stelt
uiteindelijk de bijzondere geuremissiefactor vast. Om het risico van tegenvallende
resultaten te verkleinen is het mogelijk dat het bevoegd gezag een veiligheidsfactor
toepast op de ingeschatte geuremissiefactor waardoor de vergunde geuremissiefactor
hoger komt te liggen dan vooraf wordt ingeschat. Hiervoor wordt geen
standaardveiligheidsfactor gegeven, de onzekerheid van de geschatte geuremissiefactor
zal namelijk per techniek verschillen. Uit de aanvraag zal moeten blijken hoe groot de
onzekerheid is van de werking van een bepaalde techniek.
In het vierde lid is voor de niet-vergunningplichtige veehouderijen een vergunningplicht
opgenomen voor het toepassen van innovatieve stalsystemen voor geur. Het gaat om
een omgevingsvergunning beperkte milieutoets (hierna: OBM). Ook een dergelijke
vergunning kan worden ingetrokken of gewijzigd. De gronden hiervoor zijn opgenomen
in dit experiment. Als na realisatie en metingen blijkt dat de geuremissie hoger is dan

19

verwacht, biedt dit experiment instrumenten om aanvullende eisen te stellen of een
omgevingsvergunning (gedeeltelijk) in te trekken.
De weigeringsgrond voor de OBM is opgenomen in het vijfde lid. De vergunning kan
worden geweigerd in het belang van de bescherming van de leefomgeving tegen
geurhinder. Wanneer met de vastgestelde emissiefactor voor de innovatieve stal niet
wordt voldaan aan de geldende grenswaarde moet de vergunning worden geweigerd. Bij
een vergunningplichtige veehouderij vindt deze beoordeling plaats bij het verlenen van
een omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder e, van
de Wabo.
Het zesde lid biedt het bevoegd gezag de mogelijkheid om aan omgevingsvergunningen
als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder i, van de Wabo voorschriften te
verbinden. In artikel 5.13a van het Besluit omgevingsrecht is nu bepaald dat aan deze
vergunningen geen voorschriften kunnen worden verbonden. Door het verbinden van
voorschriften aan een omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef
en onder i, van de Wabo kunnen eisen worden gesteld aan de werking en het gebruik
van innovatieve stalsystemen om ook daadwerkelijk een reductie van geur te bereiken.
In de omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder e, van
de Wabo kunnen ook dergelijke eisen worden opgenomen.
In het zevende lid is voor het bevoegd gezag de verplichting opgenomen om de
voorschriften van een omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, aanhef
en onder e of i, van de Wabo te wijzigen. Dit moet als uit metingen blijkt dat de
geuremissie hoger is dan de vastgestelde bijzondere geuremissiefactor, wanneer
aanvullende maatregelen nodig zijn voor de werking van het systeem of als na twee jaar
na het oprichten nog geen metingen zijn verricht. Met oprichten wordt bedoeld het fysiek
bouwen of plaatsen van de stal met het innovatieve systeem. De bouw is afgerond en de
stal is klaar om in gebruik te worden genomen.
Het bevoegd gezag moet bij het besluit een afweging maken en onderbouwen welke
wijziging van het besluit nodig is, wanneer één of meer van de genoemde situaties zich
voordoen. Een wijziging kan bijvoorbeeld bestaan uit het voorschrijven van extra
monitoring, metingen, onderhoud of management of het voorschrijven van een
gewijzigde of andere techniek.
Door artikel 2.31a van de Wabo van toepassing te verklaren is het mogelijk dat
burgemeester en wethouders bij het voorschrijven van maatregelen afwijken van bij de
aanvraag verstrekte gegevens of bescheiden. Dit betekent met andere woorden dat
burgemeester en wethouders van de grondslag van de aanvraag om de
omgevingsvergunning kunnen afwijken bij het voorschrijven van maatregelen. Het gaat
hier dus niet om een nieuwe aanvraag maar om de aanvraag op basis waarvan de
omgevingsvergunning is verleend.
In het achtste lid is bepaald dat in aanvulling op het bepaalde in artikel 2.33, tweede lid,
aanhef en onder d en f, van de Wabo de omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1,
eerste lid, aanhef en onder e of i, van de Wabo kan worden ingetrokken. Als uit
metingen blijkt dat de geuremissie hoger is dan de vastgestelde bijzondere
geuremissiefactor, kan de vergunning worden ingetrokken. Dit is geen verplichting, het
bevoegd gezag kan eerst bezien of het stellen van aanvullende maatregelen mogelijk is.
Ook als na twee jaar nog geen metingen zijn verricht, kan de vergunning worden

20

ingetrokken. Een voorwaarde voor het vaststellen van een bijzondere geuremissiefactor
is namelijk dat metingen worden verricht.
Het negende lid bepaalt dat als de omgevingsvergunning wordt ingetrokken, ook het
besluit voor de bijzondere emissiefactor wordt ingetrokken. Het is namelijk niet wenselijk
dat hiervan nog gebruik gemaakt kan worden.
Het tiende lid regelt dat de lex silencio positivo niet van toepassing is bij het beslissen op
een vraag om een OBM bedoeld in het vijfde lid. Dit betekent dat de OBM niet van
rechtswege is verleend als niet tijdig is beslist op de aanvraag.
Artikel 7ab (externe veiligheid Waalwijk en Heesch-West)
Dit experiment biedt gemeenten de mogelijkheid het plaatsgebonden risico van de
verschillende gebruiksfuncties binnen gebouwen, veroorzaakt door windturbines, in de
aangewezen gebieden te beoordelen conform de systematiek zoals opgenomen in het
Besluit kwaliteit leefomgeving (hierna: Bkl, Stb. 2018, 292). In deze gebieden is sprake
van een combinatie van (grootschalige) logistieke bedrijven in combinatie met
windturbines. Het combineren van deze functies in hetzelfde gebied is lastig te realiseren
als gevolg van de huidige regelgeving rondom externe veiligheid bij windturbines. Op
basis van deze regelgeving moet het bevoegd gezag rekening houden met
veiligheidsafstanden ter bescherming van individuen (plaatsgebonden risico). Voor de
aan te houden afstand is een verschil gemaakt in bescherming tussen een kwetsbaar
object en een beperkt kwetsbaar object. De contour voor een beperkt kwetsbaar object
ligt dichter op de windturbine en is daarmee minder beperkend dan een contour voor
een kwetsbaar object.
Logistieke bedrijven kunnen in bepaalde gevallen aangemerkt worden als beperkt
kwetsbaar. Veel van deze bedrijven zijn geautomatiseerd en kunnen daarom
functioneren met een beperkt aantal arbeidskrachten. Bij logistieke bedrijven is het vaak
wenselijk om ook een kantoorfunctie mogelijk te maken. Kantoren zijn kwetsbare
objecten als er meer dan 50 mensen aanwezig zijn (werken) of als het kantoor een bruto
vloeroppervlak van meer dan 1.500 m2 heeft. De huidige regelgeving maakt echter geen
onderscheid in de verschillende functies binnen een gebouw, maar kijkt naar het gebouw
als geheel. Is in een deel van het gebouw een kwetsbaar object aanwezig, dan wordt het
gehele gebouw aangemerkt als kwetsbaar object. In de praktijk is dit, zeker bij
(grootschalige) logistieke bedrijven, onnodig beperkend waardoor de gemeenten worden
gedwongen om een keuze te maken over het optimaal realiseren van deze bedrijvigheid
en het realiseren van windturbines. In het Bkl wordt dit gewijzigd en ligt de nadruk op de
bescherming van de kwetsbare gebruiksfunctie van een gebouw in plaats van de
bescherming van het gebouw als geheel. Dit experiment loopt daar op vooruit.
Onderstaand wordt nader ingegaan op de juridische achtergrond van de regeling.
De door de gemeenteraad vast te stellen regeling voor de plangebieden dient te
waarborgen dat het voor een ieder duidelijk is welke delen van het gebouw (beperkt)
kwetsbaar zijn. Hierbij kunnen verschillende instrumenten of een combinatie daarvan
gebruikt worden, zoals functie- of gebiedsaanduidingen op de verbeelding die
kantoorfuncties uitsluiten in delen van het gebouw of het opnemen van een
gebruiksverbod dat het maximaal aantal aanwezige personen in (delen van) een gebouw
regelt. In deze regeling dienen ook de voorwaarden die het afwijken mogelijk maken in

21

planologisch opzicht te worden geborgd. De gemeenten zijn belast met de handhaving
van de vast te stellen regeling.
In het Nationaal Energieakkoord is afgesproken dat in het jaar 2023 16% van het totale
jaarlijkse energieverbruik afkomstig moet zijn van duurzame energiebronnen.
Windenergie op land speelt hierbij een belangrijke rol. Grootschalige logistieke bedrijven
zijn een groeiende bedrijfstak en leveren een belangrijke bijdrage aan lokale en
regionale werkgelegenheid en daarmee aan het versterken van de economische
structuur. Door dit experiment wordt dubbelgebruik van de gronden mogelijk gemaakt
zodat het versterken van de economische structuur en het opwekken van duurzame
energie beter op elkaar worden afgestemd, zonder afbreuk te doen aan het bereiken of
het in stand houden van een veilige leefomgeving. Daarmee wordt een reële bijdrage
geleverd aan een toekomstbestendigere energievoorziening en het versterken van de
economische structuur.
Juridische achtergrond
Uit artikel 3.15a van het Activiteitenbesluit volgt dat het plaatsgebonden risico voor een
buiten de inrichting gelegen kwetsbaar object, veroorzaakt door een windturbine of een
combinatie van windturbines, niet hoger mag zijn dan 10-6 per jaar. Deze norm voor het
plaatsgebonden risico geeft de afstand weer waarop de risico-contour om dodelijk
getroffen te worden bij een incident wordt overschreden. Voor de vraag wat onder een
kwetsbaar object wordt verstaan, hanteert het Activiteitenbesluit geen eigen definitie
maar verwijst artikel 1 van het Activiteitenbesluit naar artikel 1, eerste lid, onder l, van
het Besluit externe veiligheid inrichtingen (hierna: Bevi). Hierin is onder c opgenomen
dat gebouwen waarin doorgaans grote aantallen personen gedurende een groot gedeelte
van de dag aanwezig zijn, aangemerkt worden als kwetsbare objecten. Deze open norm
is deels in deze bepaling nader ingevuld en deels in de nota van toelichting (Stb. 2004,
250) en de jurisprudentie. In deze bepaling is opgenomen dat in ieder geval
kantoorgebouwen met een bruto vloeroppervlak van meer dan 1.500 m2 per object
kwetsbaar zijn. In de nota van toelichting op het Bevi is deze norm verder ingevuld door
de vermelding dat volgens de genoemde maatstaven, een kantoor dat - omgerekend
naar bruto vloeroppervlak - bestemd is voor meer dan 50 personen als een kwetsbaar
object geldt. Voorts is vermeld dat de opsomming van kwetsbare en beperkt kwetsbare
objecten niet limitatief van aard is. Uit onder meer de nota van toelichting bij een
wijziging van het Bevi (Stb. 2008, 380) volgt dat er ruimte voor het bestuursorgaan is
om zelf een invulling te geven aan deze begrippen. De Afdeling bestuursrechtspraak van
de Raad van State heeft hierover inmiddels vaste jurisprudentie geformuleerd (zie onder
meer ECLI:NL:RVS:2012:BV0555 en ECLI:NL:RVS:2015:1043). Hieruit volgt dat de
gemeenteraad in een bestemmingsplan ter invulling van het (in zoverre niet uitputtende)
Bevi, beperkt kwetsbare en kwetsbare objecten nader kan omschrijven. Daarbij mag
evenwel geen beperking worden aangebracht op het door het Bevi voorgeschreven
beschermingsregime, waarin is opgenomen dat bij aanwezigheid van meer dan 50
personen in een gebouw er sprake is van "grote aantallen personen" en daarmee dus
van een kwetsbaar object, onafhankelijk van de personendichtheid.
Zoals vermeld sluit dit experiment aan bij het Bkl. In paragraaf 5.1.2. van het Bkl zijn
instructieregels opgenomen die erop zijn gericht gebouwen en locaties te beschermen
waar personen gedurende een bepaalde periode verblijven. Voor de bepaling van de
mate van kwetsbaarheid van een gebouw of locatie wordt net zoals in de huidige
regeling in het Bevi rekening gehouden met het aantal personen dat gelijktijdig aanwezig

22

is, de aanwezigheidsduur en de mate waarin die personen in staat zijn om zich bij een
incident in veiligheid te brengen. Gebouwen en locaties zijn hiertoe ingedeeld in de
categorieën: beperkt kwetsbaar, kwetsbaar en zeer kwetsbaar. Een gebouw is alleen
beperkt kwetsbaar, kwetsbaar of zeer kwetsbaar voor zover het de gebruiksfuncties
betreft aangewezen in bijlage VI bij dat besluit. In deze bijlage is aangesloten bij de
indeling in gebruiksfuncties van gebouwen zoals die gebruikt wordt in het Bbl (Stb.
2018, 291).
Beschrijving Haven 8 en Oostelijke insteekhaven Waalwijk
Het gebied Haven 8 in de gemeente Waalwijk (hierna: Haven 8) is in het ontwerpbesluit
voor de zeventiende tranche van het Bu Chw aangewezen als bestemmingsplan met
verbrede reikwijdte (Stcrt. 2018, 20246). In Haven 8 wil de gemeente een
bedrijventerrein realiseren, primair gericht op de ontwikkeling van grootschalige
logistieke bedrijven. Het bedrijventerrein heeft een netto-uitgeefbaar oppervlak van circa
35 hectare. De gemeente Waalwijk wil met dit bedrijventerrein ook bijdragen aan
duurzame ontwikkeling door op het bedrijventerrein vijf windturbines van elk 4
Megawatt mogelijk te maken.
Doordat de huidige haven van Waalwijk onvoldoende mogelijkheden biedt voor een
toekomstbestendige oplossing voor de groei van transport over water en de steeds
grotere binnenvaartschepen, wil de gemeente de Oostelijke Insteekhaven realiseren. De
haven van Waalwijk is bedoeld als centrale schakel in Midden-Brabant voor de handel in
en doorstroom van goederen vanuit Rotterdam, Antwerpen en het Europese achterland.
Daarnaast is de start van Haven 8, direct ten zuiden van de insteekhaven, een
belangrijke ontwikkeling die de behoefte aan een efficiënte, op de toekomst voorbereide,
containerhaven verder vergroot. Ten noorden van het gebied van Haven 8 staat een
windturbine op de locatie tussen de Gansoyensesteeg en het water Oude Maasje. Deze
windturbine zal worden vervangen door een nieuwe windturbine. Ook binnen de
Oostelijke Insteekhaven zijn gebouwen binnen de 10-6 contour voorzien met een
combinatie van logistieke functies (beperkt kwetsbaar) en kantoorfuncties (kwetsbaar).
Beschrijving Heesch West
De gemeenten ’s-Hertogenbosch, Bernheze en Oss willen het bedrijventerrein Heesch
West ontwikkelen. Het plangebied ligt in de gemeenten 's-Hertogenbosch en Bernheze
en wordt ontwikkeld op bestaande landbouwgronden. Vanwege de ligging van het
bedrijventerrein is de gemeente Oss belanghebbend. Deze gemeenten hebben
gezamenlijk de Gemeenschappelijke Regeling Heesch West vastgesteld. In het
plangebied wordt ingezet op een bedrijventerrein voor (zeer) grootschalige logistiek,
vanwege de grote vraag naar zeer grootschalige kavels (>10 ha). Het bedrijventerrein
biedt daarnaast ook ruimte aan innovatieve bouwbedrijven en circulaire economie,
waarmee innovatieve ontwikkelingen worden gestimuleerd. Uitgangspunt is een zeer
duurzaam bedrijventerrein waarbij vooral ingezet wordt op energie (opwekking, opslag
en transitie), versterken van groen, water, natuur en ecologie, circulaire economie en
materialisering en duurzame mobiliteit. Heesch West is gasloos, voorziet in twee
zonneparken en drie windturbines en gaat uit van verplichte zonnepanelen op daken.

Artikel II
Sprong over het IJ

23

Amsterdam staat voor een grote woningbouwopgave, ook in het noordelijk deel van de
stad. Mede vanwege deze nieuwe woningen worden de verbindingen over het IJ steeds
belangrijker en steeds drukker. Naar verwachting zal het aantal reizigers dat per dag de
oversteek maakt over het IJ groeien van 46.000 nu naar 80.000 tot 110.000 in het jaar
2030. Deze ontwikkelingen vragen om een sterk verbeterd netwerk van verbindingen
over het IJ, met name voor voetgangers en fietsers. Voor de volgende maatregelen
wordt het project Sprong over het IJ aan bijlage II toegevoegd.:
1. Verbeteren van de veerverbindingen over het IJ; hiervoor is aanpassing van havens
en verbindingen noodzakelijk;
2. De aanleg van het metrostation Sixhaven;
3. De aanleg van een oeververbinding tussen de Kop van het Java-eiland en het
Hamerkwartier;
4. De aanleg van een stenen hoofdverbinding ter hoogte van het Stenen Hoofd aan de
westzijde van het IJ;
5. De aanleg van een voetgangerspassage van het Centraal Station naar Buiksloterweg.
Artikel III
In artikel III wordt de inwerkingtreding geregeld. Er wordt afgeweken van de
systematiek van vaste verandermomenten en een invoeringstermijn van drie maanden
omdat door onmiddellijke inwerkingtreding voor de doelgroep (verschillende overheden)
aanmerkelijk publieke nadelen worden voorkomen. De in het besluit betrokken
overheden hebben zelf verzocht om de aanwijzing in het besluit. Enkele zijn ook al
begonnen met de procedures die moeten leiden tot de besluiten waarin uitvoering wordt
gegeven aan de in deze negentiende tranche van het Bu Chw opgenomen experimenten.
Zij zullen worden benadeeld als de besluitvormingsprocedure voor deze experimenten
wordt vertraagd als toepassing wordt gegeven aan de regeling inzake vaste
verandermomenten en een invoeringstermijn van drie maanden. Voor het experiment
met de inzameling van bedrijfsafval wordt een overgangstermijn geboden om te borgen
dat de er geen situatie ontstaat waarin het bedrijfsafval niet wordt opgehaald. Daarnaast
heeft de gemeente Amsterdam de tijd om een regeling te treffen met de inzamelaars die
nu actief zijn in het gebied. Het besluit bevat verder geen direct werkende regels
waaraan administratieve lasten verbonden zijn voor burgers en bedrijven of andere
nadelen als gevolg van de afwijking.
Regeldruk voor burgers en bedrijven
Deze tranche van de Chw maakt vijf nieuwe experimenten mogelijk. De experimenten
hebben als doel een bijdrage te leveren aan duurzame ontwikkeling en economische
structuurversterking of een bijdrage te leveren aan duurzame ontwikkeling en innovatie.
De kwalitatieve doelstelling van de experimenten is daarmee al bepaald. Aanvullende
kwantitatieve doelstellingen worden bewust niet vastgelegd. Dat past niet bij het
karakter van een experiment, waarbij op voorhand moeilijk is in te schatten wat de
effecten zullen zijn. Dit neemt niet weg dat achteraf geëvalueerd moet worden wat
effecten van de experimenten zijn geweest. Dit wordt nu al gedaan in de
Voortgangsrapportage die jaarlijks naar de Staten-Generaal wordt gestuurd. In de
Voortgangsrapportage 2017-2018 en de daaropvolgende Voortgangsrapportages zal ook
aandacht worden besteed aan regeldrukeffecten. De te verwachten regeldrukeffecten
zijn onder meer afhankelijk van de keuzes die decentrale overheden maken bij de

24

toepassing van de experimenten. Deze te verwachten regeldrukeffecten zijn hierna per
experiment kwalitatief en globaal beschreven. Een specifiekere ex-ante evaluatie past
ook niet bij het karakter van experimenteren. Deze experimenten worden onder andere
uitgevoerd om te bezien wat de feitelijke effecten zijn van een bepaalde aanpassing van
wet- en regelgeving.
Voor het experiment Bevi worden geen regeldrukeffecten verwacht. In dit experiment
vindt een juridische compartimentering van het gebouw plaats tussen de (grootschalige)
logistieke functie en de kantoorfunctie. Een dergelijke compartimentering vindt in de
praktijk al bouwkundig plaats vanwege de verschillen tussen dergelijke gebruiksfuncties.
Hiermee worden de toepassingsmogelijkheden van gronden nabij een windturbine
vergroot zonder het stellen van nadere (veiligheids)eisen aan de windturbine.
Ten aanzien van de toepassing van het experiment MPG zal naar verwachting enkel in
zeer beperkte mate regeldrukeffecten optreden. De grenswaarde zoals nu geldt in het
bouwbesluit is zo gekozen dat de huidige gangbare bouwwerken daaraan voldoen. Dit
blijkt uit het onderzoeksrapport «Effectmeting wijzigingen Bouwbesluit 2012, Drijvende
Bouwwerken, milieuprestatiegrenswaarden en de label-C plicht voor kantoren» (Sira,
16 mei 2017). Door in het ontwerp van woningen en kantoorgebouwen groter dan
100 m2 rekening te houden met de tijdelijk hogere grenswaarde, kunnen in een
vroegtijdig stadium kostenneutrale oplossingen worden gevonden door bijvoorbeeld
gebruik te maken van meer duurzamere bouwmaterialen. De nalevingskosten kunnen
hoger zijn doordat deze materialen duurder kunnen zijn. De verwachting is dat dit zeer
beperkt is door de (steeds) grotere keuze en toepassing van circulaire materialen. Tot
slot zullen de administratieve lasten niet toenemen aangezien nu al in het Bouwbesluit
2012 de verplichting is opgenomen om een berekening van de milieuprestatie te maken
en deze berekening in te dienen bij een vergunningsaanvraag bij de gemeenten.
Als gevolg van het experiment met een proefstalregeling geur worden geen
regeldrukeffecten verwacht. De toepassing van innovatieve stalsystemen in afwijking
van bijlage 1 van de Rgv vindt plaats verzoek van het bedrijfsleven. Een dergelijke
aanvraag zal enkel worden ingediend bij een voorziene economische meerwaarde.
Door toepassing van het experiment afval wordt voor de burgers geen verandering in
regeldrukeffecten verwacht. De gemeente heeft reeds een zorgplicht voor de inzameling
van dit afval waarvoor - gemeentebreed - een algemene tariefstelling geldt. Dit
experiment heeft hierop geen gevolgen. Voor het bedrijfsleven kan een veranderingen in
regeldrukeffecten niet worden uitgesloten. Als gevolg van de schaalvergroting van het
inzamelen, scheiden en het afvoeren van afval zullen de volumes toenemen waardoor
economische schaalvoordelen in het kader van efficiency worden verwacht. Daarnaast
zal de feitelijke invulling van het experiment door de gemeente Amsterdam invloed
hebben op de regeldruk. In hoeverre dit experiment per individueel bedrijf uitpakt is op
voorhand niet in te schatten.
Als gevolg van het experiment fijnstof kunnen de gemeenten Nederweert en Someren bij
veehouders nieuwe vergunningen weigeren of hier voorschriften aan verbinden en
bestaande vergunningen wijzigen of (deels) intrekken. Van deze mogelijkheid kan
uitsluitend gebruik worden gemaakt bij overschrijdingen van de grenswaarden van fijn
stof. Deze mogelijkheid kan leiden tot hogere nalevingskosten bij bedrijven, met name
als bestaande vergunningen worden gewijzigd c.q. worden ingetrokken. Door de

25

overschrijdingen van de grenswaarden, tevens Europese grenswaarden, staat de
kwaliteit van de leefomgeving onder druk en is op sommige plaatsen geen sprake van
een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Het algemeen belang dat met dit
experiment wordt gediend weegt op tegen de mogelijk hogere nalevingskosten. Dit laat
onverlet dat als een veehouder onevenredig wordt benadeeld, dit er toe kan leiden dat
schadevergoeding moet worden geboden. Dit moet per geval worden bezien. Dit conform
de uitgangspunten die zijn opgenomen in het Kabinetsbesluit aanpassing NSL 2018 dat
op 28 september 2018 naar de Tweede Kamer is gezonden (Tweede Kamer,
vergaderjaar 2018–2019, 30 175, nr. 311).

Artikel IV
In artikel IV wordt een citeertitel gegeven. Dit maakt duidelijk dat de termijn voor de
experimenten die met deze tranche aan het Bu Chw worden toegevoegd, is gekoppeld
aan de inwerkingtreding van deze tranche en niet aan de inwerkingtreding van het Bu
Chw als zodanig.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

drs K.H. Ollongren

26