Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

29 477

Geneesmiddelenbeleid

Nr. 795

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 december 2022
Mede namens de Minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK)
informeer ik uw Kamer dat op dinsdag 13 december 2022 de rechtbank
Den Haag het faillissement van de geneesmiddelenfabriek InnoGenerics
heeft uitgesproken. Wij betreuren de ontstane situatie voor het bedrijf en
het personeel. Het faillissement kan gevolgen hebben voor de beschikbaarheid van geneesmiddelen. De inspanningen van het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is er daarom op gericht tekorten
van geneesmiddelen voor de patiënt zo veel mogelijk te voorkomen.
De financiële situatie van InnoGenerics heb ik recent in een brief ter
vertrouwelijke inzage met de leden van uw Kamer gedeeld. Ik heb dit toen
vertrouwelijk gedaan, om het proces rondom InnoGenerics niet te
verstoren. De Ministeries van EZK en VWS alsmede het College ter
Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) en de Inspectie Gezondheidszorg
en Jeugd (IGJ) zijn de afgelopen weken intensief betrokken geweest bij
het verkennen van de mogelijkheden om de fabriek open te houden. Dit
met als doel de beschikbaarheid van geneesmiddelen te borgen. Dit heeft
helaas niet tot een oplossing geleid. Nu het faillissement in het openbaar
is uitgesproken, informeer ik uw Kamer in deze brief over de nieuwste
ontwikkelingen en de huidige stand van zaken.
Faillissement
InnoGenerics was een Nederlandse generieke geneesmiddelenfabriek
verantwoordelijk voor het produceren en verpakken van geneesmiddelen
in tabletvorm, in opdracht van enkele handelsvergunninghouders. Dat zijn
de bedrijven die de geneesmiddelen op de markt brengen. Dit betreft
geneesmiddelen voor de behandeling van jicht, depressie, hart- en
vaatziekten, epilepsie, reisziekte, verhoogd cholesterol, angst en spanning,
slaapstoornissen, suikerziekte, verstopping (obstipatie), pijn, diarree en
worminfecties.

kst-29477-795
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 477, nr. 795

1

InnoGenerics is in 2020 ontstaan uit een initiatief om de toenmalige
Apotex-fabriek van het Indiase Aurobindo over te nemen en deze
geneesmiddelenproductiefaciliteit in Nederland te behouden. Uw Kamer
is eerder geïnformeerd over deze overname.1
Begin oktober 2022 zijn de Ministeries van VWS en EZK via InnovationQuarter2 geïnformeerd over het risico dat het bedrijf InnoGenerics zonder
financieel ingrijpen op zeer korte termijn zou ophouden te bestaan. Dit
risico werd in de dagen daarna bevestigd. InnoGenerics heeft vervolgens
aan alle bij de onderneming betrokkenen, inclusief de Staat, gevraagd om
extra financiële steun. Om de situatie van InnoGenerics in kaart te
brengen en de continuïteit van de productie – en daarmee de beschikbaarheid – van geneesmiddelen te borgen, hebben de Ministeries van
VWS en EZK de afgelopen periode gesproken met diverse partijen,
waaronder de directie van InnoGenerics, de ondernemingsraad van
InnoGenerics, de handelsvergunninghouders en potentiële investeerders.
Geen enkele van de betrokken partijen bleek bereid om – gezamenlijk of
alleen – extra te investeren in InnoGenerics. De Ministeries van VWS en
EZK hebben ook begrepen dat gesprekken over een eventuele overname
van InnoGenerics niet tot resultaat hebben geleid.
Aanvullende overheidssteun niet gerechtvaardigd
Met als doel het borgen van de leveringszekerheid van geneesmiddelen
voor de patiënt en het op de korte termijn voorkomen van tekorten van
geneesmiddelen, hebben VWS en EZK een (beperkte) financiële
overheidsbijdrage die past binnen de geldende kaders afgewogen. Om tot
een zorgvuldige besluitvorming te komen, heeft een externe partij voor
VWS en EZK een onafhankelijke analyse uitgevoerd op de korte-termijn
liquiditeitsprognose van InnoGenerics.
Uit dit onderzoek en uit informatie van InnoGenerics zelf is gebleken dat,
ook met een nieuwe investering continuering van de huidige bedrijfsvoering niet kan worden gewaarborgd. Daarmee kan het risico op tekorten
van geneesmiddelen op de korte termijn niet worden weggenomen. Voor
de langere termijn is duidelijk dat het huidige bedrijfsmodel niet houdbaar
is en vervolginvesteringen nodig zijn waar op dit moment de hoogte niet
van kan worden ingeschat. Geen andere partij bleek bereid mee te willen
investeren. Gezien de onzekerheden met betrekking tot zowel de korte als
de lange termijn heb ik geconcludeerd dat er onvoldoende basis en
rechtvaardiging is om extra steun vanuit de overheid te verlenen.
In dit verband benadruk ik dat de overheid slechts in zeer uitzonderlijke
situaties zo ver kan gaan dat ze een individuele onderneming met steun
overeind houdt. Ook dient er een levensvatbaar marktperspectief te
bestaan, waarbij private partijen het voortouw willen nemen en substantieel investeren in een oplossing. Uitgangspunt is dat mijn beleid ten
aanzien van leveringszekerheid niet gericht is op slechts één bedrijf. Ik
richt mij breed op alle spelers in de sector en de verschillende stappen in
de productie- en leveringsketen van geneesmiddelen.
Borgen beschikbaarheid van geneesmiddelen
Het maatschappelijke belang van het Ministerie van VWS is het zo veel
mogelijk borgen van de beschikbaarheid van geneesmiddelen. Daartoe
heb ik nauw overleg met het CBG en de IGJ. Het CBG en de IGJ spelen
1
2

Kamerstuk 29 477, nr. 692.
InnovationQuarter is de regionale ontwikkelingsmaatschappij (ROM) van Zuid-Holland en is
door de lening medeaandeelhouder van het bedrijf InnoGenerics.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 477, nr. 795

2

een belangrijke coördinerende rol in het monitoren van leveringsonderbrekingen van geneesmiddelen en in het voorkomen van gevolgen voor
de patiënt bij (dreigende) tekorten van geneesmiddelen. Het Ministerie
van VWS heeft de afgelopen periode daarom samen met EZK en met
input van de IGJ, het CBG en met ondersteuning van externe deskundigen, uitvoerig overleg gevoerd met het bestuur van InnoGenerics.
Daarnaast is er nauw contact onderhouden met de IGJ, het CBG en de
handelsvergunninghouders van de geneesmiddelen geproduceerd door
InnoGenerics en overige mogelijke betrokken partijen om de situatie zo
goed mogelijk in kaart te brengen.
Voorkomen tekorten van geneesmiddelen
In de meeste gevallen van de geneesmiddelen die InnoGenerics produceerde is er voorlopig nog voldoende voorraad of zijn er vervangende
geneesmiddelen beschikbaar. Het CBG sluit echter niet uit dat er binnen
enkele maanden voor enkele geneesmiddelen alsnog tekorten kunnen
ontstaan. Als bepaalde geneesmiddelen inderdaad niet meer beschikbaar
zouden zijn, kan de IGJ toestemming verlenen om vergelijkbare geneesmiddelen te importeren uit het buitenland. Dit gaat middels een
zogeheten «tekortenbesluit»3. Met een tekortenbesluit mogen fabrikanten,
groothandelaren en apotheekhoudenden een vergelijkbaar geneesmiddel
uit andere lidstaten halen, zonder dat ze van tevoren toestemming aan IGJ
hoeven te vragen. Daarnaast kan door CBG en IGJ in overleg worden
getreden met andere bedrijven of deze kunnen opschalen, voor die
geneesmiddelen waarvoor geschikte alternatieven beschikbaar zijn, maar
mogelijk (nog) niet in voldoende mate.
In de huidige situatie moeten de handelsvergunninghouders op zoek naar
een andere fabrikant om de geneesmiddelen te laten maken. Het CBG
moet vervolgens goedkeuring geven voor het inzetten van de nieuwe
fabrikant voor de productie van de betreffende geneesmiddelen. Hiervoor
moet de nieuwe fabrikant testen uitvoeren en proefproductie draaien om
te zorgen dat de geneesmiddelen en de productie aan alle kwaliteitseisen
voldoen. In de tussenliggende periode monitoren CBG en IGJ
nauwlettend de beschikbaarheid van deze geneesmiddelen als gevolg van
het faillissement. Op die manier kunnen dreigende tekorten tijdig
gesignaleerd worden en kan gezocht worden naar oplossingen.
Validatie «Productiecapaciteit van generieke medicijnen in
Nederland»
Ik neem de gelegenheid om uw Kamer conform mijn toezegging4 te
informeren over de uitkomst van de validatie van het rapport van
adviesbureau Roland Berger «Productiecapaciteit van generieke
medicijnen in Nederland». De validatie heb ik als bijlage bij deze brief
gevoegd. De validatie is in opdracht van het Ministerie van VWS uitgevoerd door het onderzoeksbureau Ecorys, nadat het rapport via verschillende kanalen onder mijn aandacht was gebracht. Het rapport geeft
waardevolle inzichten in de consumptie en productie(capaciteit) van
generieke geneesmiddelen in tabletvorm in Nederland. Tegelijkertijd zijn
deze en de voorgestelde beleidsmaatregelen onvoldoende onderbouwd
en te toetsen. Uit de validatie maak ik verder op dat er geen duidelijke
opdrachtgever wordt genoemd in het rapport. Ook ontbreekt een
duidelijke onderzoeksvraag en opdrachtbeschrijving. Hiermee is niet te
achterhalen of er mogelijk commerciële belangen meespelen bij de kaders
3

Op basis van artikel 40, derde lid en onder c van de Geneesmiddelenwet, nader uitgewerkt in
artikel 3.17a van de Regeling Geneesmiddelenwet.
4
Aanhangsel Handelingen II 2021/22, nr. 2300.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 477, nr. 795

3

die aan dit onderzoek zijn meegegeven. De auteurs van het rapport
hebben geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot wederhoor om de
bevindingen en onderzoeksmethodiek nader toe te lichten aan het
onderzoeksbureau dat de validatie heeft uitgevoerd. Mijn conclusie is
daarmee dat de objectiviteit van dit rapport niet is vast te stellen. Het
rapport geeft wel relevante inzichten voor mijn verdere onderzoek naar de
huidige productiecapaciteit voor de gehele keten van generieke geneesmiddelen in Nederland.
Vervolg
De volgende stap is dat de rechtbank een curator aanwijst. De curator zal
zich richten op de belangen van de schuldeisers en op de belangen van
maatschappelijke aard. Mijn aandacht en inspanningen zijn gericht op het
laatste. In het bijzonder onderstreep ik daarbij het belang van de beschikbaarheid van kritische geneesmiddelen. Daarnaast blijven het CBG en de
IGJ samen optrekken om zo veel mogelijk tekorten van geneesmiddelen
voor de patiënt te beperken.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.J. Kuipers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 477, nr. 795

4