Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1521
Vragen van het lid Smaling (SP) aan de Minister van Infrastructuur en Milieu
over een mogelijke onjuiste uitvoering door Nederland van de Europese
Richtlijn Industriële Emissies (RIE) (ingezonden 6 maart 2017).
Antwoord van Staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur en Milieu) (ontvangen
29 maart 2017).
Vraag 1
Bent u bekend met de bepalingen uit de Europese en nationale regelgeving
die inrichtingen welke vallen onder de Europese Richtlijn Industriële Emissies
(RIE) verplichten om de kwaliteit van de in de schoorsteen voorgeschreven
meetsystemen (die per aangewezen schadelijke stof de emissie continu
monitoren) periodiek te controleren en te kalibreren?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Weet u dat dit gebeurt in de vorm van een KBN-2 toetsing1 waarbij aan de
hand van parallelmetingen de grootte wordt vastgesteld van de zogenoemde
variabiliteit waaruit vervolgens het 95%-betrouwbaarheidsinterval, dat de
nauwkeurigheid aangeeft van het meetsysteem, kan worden afgeleid?
Antwoord 2
Ja, de methode voor kwaliteitsborging van continue meetsystemen is
vastgelegd in een Europese meetnorm (NEN-EN 14181). Op grond van deze
norm worden continue meetsystemen van afvalverbrandingsinstallaties en
grote energiecentrales eens per vijf jaar gekalibreerd. Daartoe voert een
geaccrediteerd laboratorium parallelmetingen uit. Het laboratorium stelt het
continue meetsysteem af door te vergelijken met de parallelmetingen. Het
laboratorium controleert jaarlijks of de instellingen nog kloppen. De Europese
meetnorm NEN-EN 14181 is een erkende manier om te kalibreren en te
toetsen aan de onzekerheidsmarges tijdens de kalibratie.
1

ah-tk-20162017-1521
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

In het kader van een vigerende vergunning en het Activiteitenbesluit afgenomen emissieonderzoek naar afgassen van een verbrandingsinstallatie. KBN-2 is de procedure voor het
kalibreren van automatische meetsystemen (AMS) aan de hand van metingen die uitgevoerd
worden volgens de standaard referentie methode (SRM). De procedure is beschreven in de
NEN-EN 14181: 2004.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Vraag 3
Klopt het vervolgens dat de RIE voor iedere continu gemeten stof eisen stelt
aan de waarde die het aldus bepaalde 95%-betrouwbaarheidsinterval
maximaal mag hebben, en dat als deze waarde wordt overschreden het
meetsysteem niet voldoet aan de daaraan te stellen eisen en afgekeurd
behoort te worden?2
Antwoord 3
Het klopt dat een meetsysteem kan worden afgekeurd. Overschrijding van
onzekerheidsmarges kan verschillende oorzaken hebben. Het kan komen door
het continue meetsysteem, de monstername, variatie in de samenstelling in
de schoorsteen, de parallelmetingen, weersomstandigheden, afwijkende
procescondities, enz. De exploitant doet daarom na overschrijding onderzoek
naar de oorzaak of oorzaken om te bepalen welke maatregelen nodig zijn.
Vraag 4
Bent u er ook mee bekend dat de exploitant van de inrichting – als vastgesteld is dat het meetsysteem voldoet aan de hiervoor beschreven onzekerheidseis – de bij de KBN-2 toets vastgestelde waarde van het 95%betrouwbaarheidsinterval als meetonzekerheid in zijn voordeel mag aftrekken
van de door het meetsysteem gemeten waarde?3
Antwoord 4
Metingen van de uitstoot van afvalverbrandingsinstallaties worden gemiddeld
over verschillende periodes om een goed beeld te krijgen van de emissies.
Volgens de (Europese) regels mogen halfuurs- en daggemiddelde emissies
worden gecorrigeerd voor de meetonzekerheid. Daarbij wordt de meetonzekerheid van de metingen afgetrokken, voordat aan de emissiegrenswaarden
wordt getoetst.
Vraag 5
Bent u op de hoogte van het feit dat de rijksdienst InfoMil – ondanks de
heldere tekst van de regels van de RIE en de evenzeer heldere wijze waarop
de onzekerheidscorrectie richtlijnconform in de Nederlandse regelgeving is
geïmplementeerd (aanvankelijk in artikel 2.9 Besluit Verbranden Afvalstoffen4,
thans in artikel 5.19 derde lid van de Activiteitenregeling) – bedrijven is gaan
adviseren om van de in de schoorsteen gemeten emissies niet de werkelijke,
periodiek in de KBN-2 toetsing berekende waarde van het 95%-betrouwbaarheidsinterval af te trekken, maar de waarde die de wetgever als
maximaal af te trekken waarde heeft toegestaan voor díe meetsystemen die
wat betreft de meetonzekerheid nog net functioneren op de rand van het
toelaatbare?
Antwoord 5
Voordat de Richtlijn industriële emissies bestond, werd afvalverbranding
geregeld door de Europese Richtlijn verbranden van afval uit 2000. De
Europese norm voor kwaliteitsborging van continue meetsystemen bestond
toen nog niet. De betrokken overheden en bedrijven in Nederland hebben
daarom zelf afspraken gemaakt in de vorm van een door InfoMil uitgegeven
handboek. In de implementatieregeling van de Richtlijn industriële emissies,
die per 2013 in werking trad, is de norm juridisch verankerd. De communicatie en kennisoverdracht naar het bevoegd gezag is hierop vanaf eind 2012
aangepast (handboeken, website, enz.).
2

Zie onderdeel 1.3 van deel 6 van Bijlage VI van de RIE, waarin per stof de bovengrens is aangegeven die de bij de KBN-2 toets vastgestelde waarde van het 95%-betrouwbaarheidsinterval
mag hebben
3
Zie onderdeel 1.2 van deel 8 van Bijlage VI van de RIE. het artikel 1.2. uit de Europese richtlijn
industriële emissies (staat in deel 8 van bijlage VI bij de RIE) waarin aan exploitanten van afvalverbranders de bevoegdheid is gegeven om in verband met meetonzekerheid een aftrek in hun
voordeel te mogen toepassen op de door het meetsysteem gemeten waarden
4
Het artikel 2.9 uit het inmiddels niet meer geldende BVA (waarmee de RIE bepaling destijds in
de Nederlandse regelgeving werd geïmplementeerd). Let ook op de duidelijke toelichting die
duidelijk spreekt over een concreet in de inrichting per meetsysteem te berekenen waarde van
het betrouwbaarheidsinterval die de maximumwaarde genoemd in artikel 2.9 niet mag
overschrijden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Vraag 6
Erkent u dat dit advies van InfoMil5 – wegens de ten gevolge van de BBT-eis
(Best Beschikbare Techniek) steeds beter wordende meetsystemen – tot
gevolg heeft dat in de praktijk een te grote correctie plaatsvindt in verband
met meetonzekerheid? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 6
De meetonzekerheid wordt niet uitsluitend bepaald door de kwaliteit van het
continue meetsysteem, maar ook de monstername, variatie in de samenstelling in de schoorsteen, de parallelmetingen, weersomstandigheden,
afwijkende procescondities, enz. Hierover komt steeds meer informatie
beschikbaar. CEN (het Europese standaardisatie-instituut) gebruikt deze
inzichten bij de herziening van de Europese meetnormen. Zie verder mijn
antwoord op vraag 5.
Vraag 7
Bent u ermee bekend dat de Nederlandse rechter deze door InfoMil geadviseerde rekenpraktijk in een zaak over een afvalverbrander heeft goedgekeurd6
en dat naar aanleiding daarvan door de Europese Commissie aan Nederland
vragen zijn gesteld?
Antwoord 7
Ontwikkelingen in meetmethoden en -systemen en de groeiende praktijkervaring met emissiemetingen komen binnen allerlei kaders aan de orde. De
rechtelijke uitspraak waaraan u refereert, laat zien dat voor uitvoerbaarheid
van de regels duidelijke methodes en de juiste toepassing daarvan belangrijk
zijn. Over dit onderwerp wisselt Nederland informatie uit met de Europese
Commissie en andere lidstaten met het oog op betere uitvoerbaarheid en
harmonisatie.
Vraag 8
Heeft u inmiddels uw antwoord in dezen bepaald en hoe luidt dat? Zo nee, op
welke termijn verwacht u de nodige duidelijkheid te verschaffen?
Antwoord 8
De implementatieregelgeving over monitoring en meetonzekerheid is in
overeenstemming met de Richtlijn industriële emissies en de communicatie
en kennisoverdracht naar het bevoegd gezag (handboeken, website, enz.) is
hiermee in lijn. De Europese Commissie heeft Nederland niet in gebreke
gesteld voor de Richtlijn industriële emissies.

5

De passage uit het Handboek van InfoMil over het BVA waarin destijds de brug is geslagen
naar de bizarre uitleg dat, ook al is er sprake van een hypermodern zeer nauwkeurig gebleken
meetsysteem, voor de onnauwkeurigheid het maximum mag worden afgetrokken zoals dat
nog net is toegestaan voor een (oud) minder nauwkeurig meetsysteem
6
Raad van State afdeling Bestuursrechtspraak 201407361/1/A4.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3