Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

30 806

Onbemande vliegtuigen (UAV)

Nr. 9

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 22 januari 2009
De vaste commissie voor Defensie1, heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de staatssecretaris van Defensie over de brief van 12 januari 2008
inzake de inhuur op korte termijn van UAV-capaciteit (Kamerstuk 30 806,
nr. 8).
De staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief van 20 januari
2008. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Van Baalen
De griffier van de commissie,
De Lange

1

Samenstelling:
Leden: Van Bommel (SP), Van der Staaij (SGP),
Poppe (SP), Van Baalen (VVD), voorzitter,
C
q örüz (CDA), Ferrier (CDA), Van Velzen (SP),
Blom (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink (PvdA),
Van Dam (PvdA), Kraneveldt-van der Veen
(PvdA), Griffith (VVD), Aasted-Madsen-van
Stiphout (CDA), Irrgang (SP), Knops (CDA),
Willemse-van der Ploeg (CDA), Jacobi (PvdA),
Boekestijn (VVD), Brinkman (PVV), Voordewind (CU), Pechtold (D66), Ten Broeke (VVD),
Thieme (PvdD), Bilder (CDA) en Vacature (GL).
Plv. leden: Lempens (SP), Van der Vlies (SGP),
Polderman (SP), Van Beek (VVD), Jonker
(CDA), Ormel (CDA), De Wit (SP), Roefs
(PvdA), Wolbert (PvdA), Smeets (PvdA), Arib
(PvdA), Blok (VVD), Omtzigt (CDA), Roemer
(SP), Haverkamp (CDA), De Nerée tot Babberich (CDA), Samsom (PvdA), Van der Burg
(VVD), Wilders (PVV), Wiegman-van Meppelen
Scheppink (CU), Van der Ham (D66), Teeven
(VVD), Ouwehand (PvdD), Uitslag (CDA) en
Vendrik (GL).

KST127229
0809tkkst30806-9
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 806, nr. 9

1

1
Is er aan de fabrikanten die informatie hebben verstrekt in dit project ook
informatie gevraagd over het nu gekozen zwaardere type Unarmed Aerial
Vehicle (UAV)? Was er voldoende vergelijkingsmateriaal? Zo ja, waarom is
er dan toch voor een single source traject gekozen?
De Defensie Materieel Organisatie (DMO) heeft een marktverkenning
uitgevoerd (gepubliceerd via het European Defence Agency) waarbij een
pakket van eisen is gehanteerd voor een Short Range Tactical Unmanned
Aerial Vehicle (SRTUAV). Verscheidene fabrikanten hebben gereageerd en
er zijn verschillende UAV-typen aangeboden, waaronder Short Range
Tactical UAV’s, Medium Altitude Long Endurance (MALE) UAV’s en
Medium Range Tactical-UAV’s. De Aerostar van de firma Aeronautics valt
in de laatste categorie. De marktverkenning gaf voldoende informatie over
de capaciteiten van de diverse systemen. Alleen de firma Aeronautics kan
aan de gestelde behoeften (tactisch en operationeel) voldoen. Aangezien
Aeronautics de noodzakelijke capaciteit tijdig kan leveren is ervoor
gekozen alleen met deze frima het verwervingstraject voort te zetten.
2
Is er een benchmark voor de vlieguurprijs van de nu gekozen oplossing
van rond de € 8000,–?
Nee, er is geen benchmark voorhanden op basis van de vlieguurprijs. Er is
sprake van de inhuur van een lucht-grondwaarnemingscapaciteit met een
gegarandeerd aantal vlieguren. De Audit Dienst Defensie heeft de prijsstelling als reëel en marktconform beoordeeld.
3
Indien door tijdsdruk geen nadere informatie is gevraagd, op welke
gronden is dan voor deze oplossing gekozen, wetende dat Canada vanaf
Kandahar met de door hen gekozen Heron ook het gebied kan bestrijken?
Was het dan niet beter geweest met de Canadezen samen te gaan werken
voor informatievergaring door UAV’s?
Canada opereert vanaf Kandahar met de Heron, een MALE UAV. De Heron
is in de marktverkenningsfase aangeboden. De Heron voldoet niet
volledig aan de gestelde eisen, is te duur en niet tijdig in Afghanistan
beschikbaar.
Defensie heeft als voorwaarde gesteld dat de in te huren UAV vanaf Tarin
Kowt opereert, aangezien de directe aansturing van de UAV’s en analyse
van de beelden nauw op elkaar moeten aansluiten. Dit stelt de commandant van de TFU in staat informatie direct te betrekken bij de planning en
de uitvoering van operaties. Samenwerking met de Canadezen in
Kandahar voor invulling van deze behoefte is hierdoor niet mogelijk. Wel
kan de TFU incidenteel een beroep doen op de Canadese Heron of
UAV-capaciteit van andere coalitiepartners.
4 en 5
Kunt u exact uitleggen waarom de Sperwer na 1 maart 2009 niet meer
inzetbaar is? Waarom is de eigen Sperwercapaciteit en/of haar personeel
niet inzetbaar in de tijd tot december 2010?
Heeft het staken van de Sperwer inzet te maken met het personeelstekort
bij Defensie?
Om de exploitatiekosten terug te dringen is in 2007 besloten het personeelsbestand van de Sperwer-eenheid te reduceren. Met de huidige
personele omvang is de Sperwer-eenheid, als gevolg van de maximale
uitzendduur van het bedienend personeel, tot 1 maart 2009 inzetbaar in
Uruzgan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 806, nr. 9

2

6
Is het mogelijk om de inhuur alleen te laten bestaan uit buitenlands personeel, dat de nu aanwezige Sperwercapaciteit blijft gebruiken? Zo neen,
waarom niet?
In het verwervingstraject is gebleken dat inhuur van buitenlands civiel en
militair personeel voor de bediening en het onderhoud van het Nederlandse Sperwer-systeem niet mogelijk is. Behalve de beperkte beschikbaarheid van dit specifieke personeel is ook de onbekendheid met de
Nederlandse configuratie een beperkende factor. Dit laatste zou tot een
lang opleidingstraject leiden, waardoor de benodigde capaciteit niet vanaf
maart 2009 beschikbaar zou zijn.
7
Is de nationaliteit van het ingehuurde personeel bij u bekend? Zo ja,
waarom geeft u hier geen duidelijkheid over, en welke nationaliteit betreft
het? Zo neen, waarom is u dat niet bekend?
Naar het zich laat aanzien zal het ingehuurde personeel de Britse of
Amerikaanse nationaliteit hebben. De beoogde leverancier heeft echter
nog niet bekend gemaakt welke personeelsleden het systeem zullen gaan
bedienen.
8
Valt het ingehuurde personeel onder de Nederlandse wetgeving? Zo neen,
onder welke wetgeving wel?
Zoals eerder gesteld in de reactie van de regering op het advies van de
AIV over de inzet van civiele dienstverleners in operatiegebieden (Kamerstuk 31 200 X, nr. 116), valt ingehuurd personeel in de eerste plaats onder
de strafwetgeving van het land van de eigen nationaliteit, voor zover deze
wetgeving buiten dat land van toepassing is. In een beperkt aantal
gevallen heeft Nederland strafrechtelijke rechtsmacht over specifiek
omschreven, ernstige strafbare feiten begaan door niet-Nederlanders in
het buitenland. Civiele dienstverleners in Afghanistan vallen in beginsel
ook onder de Afghaanse strafrechtelijke rechtsmacht. Door Nederland in
het kader van ISAF ingehuurde civiele dienstverleners genieten beperkte
immuniteit van deze rechtsmacht. Deze immuniteit kan door Nederland
worden opgeheven.
9
Is de ingehuurde capaciteit tevens bedoeld om ervaring op te doen, en/of
als test voor de toekomstige aanschaf van soortgelijke UAV-capaciteit te
dienen? Zo ja, heeft u specifiek gekozen voor het model dat de Israëlische
firma levert en waarom? Zo neen, op welke basis heeft u gekozen voor de
Israëlische capaciteit? Waarom heeft er geen vergelijking met andere
UAV-producenten plaats gevonden?
De in te huren capaciteit voorziet in de urgente, tijdelijke behoefte voor de
missie in Afghanistan. De ervaringen zullen worden meegenomen in het
verwervingstraject voor de opvolging van de Sperwer.
10 en 12
Sluit de ingehuurde Israëlische capaciteit volledig aan bij de gewenste
inlichtingen- en beveiligingstaken?
Is de in te huren capaciteit toereikend? Zo neen, verwacht u meer inhuur
nodig te hebben?
Ja. Met de in te huren capaciteit kunnen de gewenste taken op het tactische en operationele niveau worden uitgevoerd. De eigenschappen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 806, nr. 9

3

de UAV van Aeronautics (vliegbereik en sensoren) bieden namelijk de
mogelijkheid om tactische en operationele taken per vlucht te combineren. Hierdoor kan het totale aantal uren in de oorspronkelijke behoeftestellingen worden gereduceerd. De benodigde 270 vlieguren per maand
passen in het budget.
11
Treedt er vertraging op bij de informatieverwerking van gegevens door de
inhuur? Zijn de communicatie-/ computersystemen voldoende op elkaar
aangesloten of geïntegreerd?
Nee. Het inhuren van de capaciteit leidt niet tot vertraging bij de informatieverwerking aangezien de inlichtingenketen volledig in Nederlandse
handen is. Nederlandse analisten kijken rechtstreeks naar de beelden op
het UAV-grondstation. Daarnaast worden deze beelden rechtstreeks doorgezonden naar een apart Nederlands analysestation. Zoals gesteld in de
brief van 12 januari 2009 (Kamerstuk 30 806, nr. 8) zal het burgerpersoneel
dat de huurcapaciteit bedient, uitdrukkelijk geen deel uitmaken van de
commandolijn, geen gevechtshandelingen verrichten en evenmin
betrokken zijn bij de analyse van informatie.
13 en 14
Is de aanschaf van eigen UAV-capaciteit na beëindiging van de ISAFmissie strikt noodzakelijk?
Wegen de kosten van inhuurcapaciteit op tegen de aanschaf van eigen
capaciteit (aanbesteding, aankoop, onderhoud, opleiding, reserveonderdelen, etc)? Zo ja, waarop baseert u dat? Zo neen, bent u van plan
om UAV-capaciteit te blijven inhuren in plaats van eigen middelen aan te
schaffen?
Zoals gesteld in de brief van 29 augustus 2008 over UAV’s en inlichtingencapaciteit (Kamerstuk 30 806, nr. 4) bestaat er op basis van het ambitieniveau van de krijgsmacht een structurele behoefte aan UAV-capaciteit. De
urgente behoefte in Uruzgan kan niet tijdig via een regulier verwervingstraject worden afgedekt.
15
Kunt u specifiek uitleggen hoe het mogelijk is dat de aanwezige bondgenoten in Afghanistan geen UAV-capaciteit ter beschikking willen stellen
aan Nederland?
Zoals gemeld in de stand van zaken brief Afghanistan van 28 oktober 2008
(27 925, nr. 325) beschikken de bondgenoten in Uruzgan over beperkte
UAV-capaciteit. Zij hebben deze capaciteit nodig om hun eigen operaties
te ondersteunen en kunnen slechts in beperkte mate capaciteit aan de TFU
beschikbaar stellen.
16 en 17
Kunt u de Kamer garanderen dat het budget voor de inhuur niet overschreden gaat worden? Zo ja, waarop baseert u dat? Zo neen, waarom
niet? Verwacht u extra kosten? Bent u van plan om de Kamer daar over in
te lichten?
Kunt u garanderen dat de inhuur plaats vindt in de periode 1 maart 2009
tot december 2010 en niet langer? Zo neen, verwacht u een verlenging
van de inhuur?
De inhuur voorziet in de urgente behoefte voor de missie in Uruzgan. Het
project heeft een taakstellend budget zoals gemeld in de brief van
12 januari 2009 (Kamerstuk 30 806, nr. 8). Het contract met de leverancier
bevat een vaste prijs voor de te leveren diensten voor de periode van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 806, nr. 9

4

maart 2009 tot augustus 2010. Voor de periode van augustus 2010 tot
december 2010 is in het contract een optie opgenomen. Of Defensie van
deze optie gebruik zal maken is afhankelijk van het re-deployment plan
voor de Nederlandse eenheden. Begin 2010 zal hierover meer duidelijkheid bestaan. De Kamer zal hierover worden geïnformeerd. De optie is
financieel niet in het budget afgedekt. Een verlenging van de inhuur na
december 2010 is niet voorzien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 806, nr. 9

5