Besluit van
houdende regels met betrekking tot verplicht elektronisch doen van
verzoeken en mededelingen en de indiening en verzending van
processtukken inzake een kinderbeschermingsmaatregel en jeugdhulp
Op de voordracht van Onze Minister voor Rechtsbescherming van (datum voordracht),
directie Wetgeving en Juridische Zaken, nr. (kenmerk voordracht), gedaan in
overeenstemming met de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport;
Gelet op het artikel 33, tweede lid, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van ...... (datum en
nummer));

Gezien het nader rapport van Onze Minister voor Rechtsbescherming van (datum nader
rapport), directie Wetgeving en Juridische Zaken, nr. (kenmerk nader rapport),
uitgebracht in overeenstemming met de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport;
Hebben goedgevonden en verstaan:
Artikel 1
1. Verzoeken, mededelingen en de indiening en verzending van processtukken inzake
een kinderbeschermingsmaatregel en jeugdhulp als bedoeld in artikel 1.1 van de
Jeugdwet worden elektronisch gedaan, tenzij technische belemmeringen dit tijdelijk
onmogelijk maken.
2. Dit besluit is van toepassing op de rechtbanken, de raad voor de kinderbescherming
en de gecertificeerde instellingen, bedoeld in artikel 1.1 van de Jeugdwet.
Artikel 2
Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het
Staatsblad waarin het wordt geplaatst.
Artikel 3
Dit besluit wordt aangehaald als: Besluit verplicht elektronisch procederen inzake een
kinderbeschermingsmaatregel en jeugdhulp.

Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in het
Staatsblad zal worden geplaatst.
De Minister voor Rechtsbescherming,

2

NOTA VAN TOELICHTING
Algemeen
1. Achtergrond
Op 1 januari 2015 is de Jeugdwet in werking getreden en zijn de gemeenten
verantwoordelijk geworden voor de jeugdzorg. In dat kader is het belangrijk dat justitiële
informatie snel, eenduidig en veilig tussen de verschillende ketenpartners kan worden
uitgewisseld.
Hierbij
gaat
het
om
informatie
in
het
kader
van
kinderbeschermingsmaatregelen, jeugdreclassering en zorgmeldingen van de politie.
Daartoe is de Collectieve Opdracht Routeer Voorziening (CORV) ontwikkeld. De CORV is
een ICT-voorziening die zorgt voor de elektronische afhandeling van het formele
berichtenverkeer tussen de justitiële ketenpartners en ketenpartners uit het gemeentelijk
domein.
Sinds 2017 zijn landelijke afspraken gemaakt over het elektronisch verzenden en indienen
van
verzoeken,
mededelingen
en
processtukken
op
het
gebied
van
kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdhulp bij de rechtbanken door middel van de
CORV. In samenspraak met de raad voor de kinderbescherming, de gecertificeerde
instellingen en de rechterlijke macht is gekozen voor een gefaseerde landelijke invoering
vanaf 6 april 2021 voor de digitale ketencommunicatie via de CORV. Vanaf november 2021
zijn alle gerechten in eerste aanleg op de CORV aangesloten.
Dit besluit regelt dat de rechtbanken, de raad voor de kinderbescherming en de
gecertificeerde
instellingen
verzoeken,
mededelingen
en
processtukken
in
kinderbeschermings- en jeugdhulpzaken uitsluitend elektronisch verzenden of indienen.
Dit betekent dat deze organisaties niet alleen op basis van de tussen hen gemaakte
afspraken, maar ook wettelijk verplicht worden om de communicatie tussen hen
elektronisch te doen. Ongewijzigd blijft dat zij hiervoor de ICT-voorziening CORV
gebruiken. Het wettelijk voorschrijven van deze digitale informatie-uitwisseling is gewenst
om te voorkomen dat in het jeugddomein duale werkprocessen (papier en digitaal) naast
elkaar blijven bestaan. Dit zou kunnen leiden tot meer uitzoekwerk en fouten in de
uitvoering met langere doorlooptijden tot gevolg. Het waarborgen van uniforme
werkprocessen kan alleen door het gebruik van het elektronisch verwerkingssysteem
wettelijk voor te schrijven.
De grondslag voor dit besluit is gelegen in artikel 33, tweede lid, tweede volzin, van het
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Hierin is voorschreven dat bij algemene
maatregel van bestuur kan worden bepaald in welke gevallen het doen van verzoeken en
mededelingen en de indiening en verzending van processtukken uitsluitend elektronisch
kunnen plaatsvinden. In dit besluit is dit geregeld voor zaken in eerste aanleg betreffende
kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdhulp.
Het Besluit van 15 oktober 2020 (Stb. 2020, 410), houdende regels voor het langs
elektronische weg procederen in het civiele recht en in het bestuursrecht (BEP) is van
toepassing. In overeenstemming met artikel 2, eerste lid, van het BEP is in het
procesreglement Civiel Jeugdrecht reeds voorgeschreven dat het uitwisselen van
(proces)stukken en berichten tussen de rechtbanken, de raad voor de kinderbescherming
en de gecertificeerde instellingen in de daarvoor aangewezen gevallen plaatsvindt via de
CORV, zoals voorzien in de afspraken die zijn gemaakt in het Protocol Ketencommunicatie
Jeugdbescherming.

3

Deze nota van toelichting is in overeenstemming met de Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
2. Regeldruk, gevolgen voor de rechtspraktijk en financiële gevolgen
De lasten die gepaard gaan met de informatie-uitwisseling tussen de rechtbanken, de raad
voor de kinderbescherming en de gecertificeerde instellingen, hangen samen met de
waarborgen die het civiele recht biedt voor een eerlijke en efficiënte procesvoering.
Vanwege dit bijzondere karakter worden ze niet als regeldruklasten aangemerkt. Het
civiele recht valt daarom ook buiten de kwantitatieve reductiedoelstellingen voor
regeldruklasten.
Zoals hierboven toegelicht, zijn sinds 2017 afspraken gemaakt over het gebruik van de
ICT-voorziening CORV. Inmiddels beschikken alle ketenpartners over een koppeling met
de CORV en hebben zij expliciet uitgesproken geen financiële claim in te dienen voor de
reeds gemaakte kosten om op de CORV aan te sluiten. Voor toekomstige aanpassingen
aan de digitale koppelvlakken zal per geval afstemming tussen alle betrokken partners in
de keten plaatsvinden over de financiering van de kosten. Derhalve zijn met dit besluit
geen directe financiële gevolgen gemoeid. Het feit dat de samenwerkende partijen nu
verbonden zijn door gedigitaliseerde koppelvlakken, kan wel financiële consequenties
hebben voor eventuele nieuwe ketenpartners. Deze nieuwe ketenpartners zullen zelf de
aanschaf van de voorgeschreven ICT-voorziening moeten financieren.
3. Advies en consultatie
De internetconsultatie van het voorontwerp van het besluit heeft van 6 december 2021
tot en met 10 januari 2022 plaatsgevonden. Hierop zijn geen reacties ontvangen.
Daarnaast is het voorontwerp ter consultatie voorgelegd aan het Adviescollege toetsing
regeldruk (ATR), de Raad voor de rechtspraak (Rvdr), de Autoriteit Persoonsgegevens
(AP), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), Jeugdzorg Nederland en de raad
voor de kinderbescherming (rvdk). Reactie is ontvangen van het ATR en de Rvdr. Het
concept-besluit heeft de AP, de VNG, Jeugdzorg Nederland en de rvdk geen aanleiding
gegeven tot het maken van inhoudelijke opmerkingen. Het ATR heeft het concept-besluit
niet geselecteerd voor een formeel advies, omdat het voorstel naar verwachting geen
directe (omvangrijke) gevolgen voor de regeldruk heeft. De Rvdr heeft schriftelijk
gereageerd op het concept-besluit. De Rvdr stelt in zijn advies van mening te zijn dat kan
worden volstaan met de juridische basis van artikel 33, eerste lid, Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering en stelt daarom voor om de woorden ‘de rechtbanken’ te schrappen uit
artikel 1, tweede lid, van het Besluit. De Rvdr is geen voorstander van een (onverkorte)
verplichting tot het gebruik van het CORV-systeem voor het verzenden van stukken aan
en uitwisselen van stukken met de rechtbank. De Rvdr wil dat voor nieuwe gecertificeerde
instellingen de toegang tot de rechter ook, gewaarborgd blijft als zij onverhoopt (nog)
geen gebruik kunnen maken van het CORV-systeem. Daarnaast acht de Rvdr de zinsnede
over het zelf dragen van de kosten van toekomstige aanpassingen te ongenuanceerd. Met
de opmerkingen van de Rvdr is rekening gehouden door in het concept-besluit in artikel
1, eerste lid, een uitzonderingsbepaling op te nemen die bepaalt dat in geval van
technische belemmeringen die het elektronisch procederen bij de rechtbank tijdelijk
onmogelijk maken ook via papier geprocedeerd kan worden. Voor het waarborgen van de
toegang tot de rechter acht ik deze uitzondering voldoende. Deze uitzondering is een
aanvulling op de uitzondering die in het BEP is opgenomen. Daarnaast is de toelichting
aangevuld met een verduidelijking: de financiering van de kosten van toekomstige
aanpassingen aan de digitale koppelvlakken zal per geval worden afgestemd tussen alle
betrokken ketenpartners.

4

Op grond van artikel 33, vijfde lid, Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering geschiedt de
voordracht aan de Koning ter verkrijging van het advies van de Afdeling advisering van
de Raad van State over het ontwerpbesluit niet eerder dan vier weken nadat het
ontwerpbesluit aan beide Kamers der Staten-Generaal is overgelegd. Dit is de zogeheten
voorhangprocedure. [PM Uitkomsten voorhangprocedure]
4. Verwerking persoonsgegevens
De justitiële ketenpartners verwerken persoonsgegevens conform de Algemene
verordening gegevensbescherming en de Uitvoeringswet Algemene verordening
gegevensbescherming. Het doel van deze gegevensverwerking is een goede en
zorgvuldige rechtspleging en procesvoering in kinderbeschermings- en jeugdhulpzaken.
Dit doel is niet anders bij het elektronisch verzenden en indienen van verzoeken,
mededelingen en processtukken. Slechts de wijze waarop deze gegevens bij de justitiële
ketenpartners terechtkomen, wijzigt door middel van dit besluit. Dit betekent dat geen
nieuwe grondslag voor gegevensverwerking in dit besluit hoeft te worden opgenomen.
Artikelsgewijs
Artikel 1
In het eerste lid van dit artikel is voorgeschreven dat in zaken betreffende
kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdhulp het indienen van verzoeken, mededelingen
en processtukken alleen nog maar elektronisch kan plaatsvinden. Zoals hierboven
toegelicht is op grond van artikel 2, eerste lid, van het BEP in het procesreglement Civiel
Jeugdrecht reeds voorgeschreven dat de elektronische gegevensuitwisseling plaatsvindt
via de CORV. In het Protocol Ketencommunicatie zijn concrete, operationele afspraken
opgenomen over wat ketenpartners met elkaar uitwisselen, zoals afspraken op welk
moment er wordt gecommuniceerd en in welke vorm.
In het eerste lid is een uitzondering opgenomen op de verplichting om elektronisch te
procederen in zaken betreffende kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdhulp. Deze
uitzondering ziet op die gevallen waarin er tijdelijk sprake is van technische
belemmeringen waardoor het onmogelijk is om gebruik te maken van het digitale
koppelvlak. Hierbij moet bijvoorbeeld worden gedacht aan de situatie waar een nieuwe
gecertificeerde instelling, om welke technische reden dan ook, nog niet in de gelegenheid
is geweest om zich aan te sluiten op het digitale koppelvlak. In deze gevallen moeten
ketenpartners in de gelegenheid worden gesteld op papier met elkaar te kunnen
communiceren. Door middel van deze uitzondering wordt gewaarborgd dat ook nieuwe
gecertificeerde instellingen toegang tot de rechter wordt geboden.
Deze uitzonderingsbepaling is een aanvulling op de uitzonderingen in artikel 8 van het BEP
dat in alle zaken waarin elektronisch wordt geprocedeerd, van toepassing is en artikel 3,
eerste lid, Regeling justitiële keteninformatisering Jeugdwet. De uitzondering in het BEP
houdt in dat wanneer er sprake is van een niet aan de indiener toerekenbare verstoring
aan het digitale systeem, de termijnoverschrijding verschoonbaar is als het bericht uiterlijk
op de eerstvolgende dag wordt ingediend. De uitzondering in de Regeling justitiële
keteninformatisering Jeugdwet houdt in dat wanneer er sprake is van onverwijlde spoed,
ketenpartners niet verplicht zijn gebruik te maken van het digitale systeem.
In het tweede lid van dit artikel is geregeld dat deze verplichting geldt voor de rechtbanken
bedoeld in artikel 2, onderdeel a, van de Wet op de rechterlijke organisatie, de
gecertificeerde instellingen bedoeld in artikel 1.1 van de Jeugdwet en de raad voor de
kinderbescherming. In zaken betreffende kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdhulp

5

kunnen ook andere ketenpartners met de rechtbanken corresponderen, maar gelet op de
gemaakte ketenafspraken geldt de verplichting tot het gebruik van de voorgeschreven
ICT-voorziening alleen in zaken in eerste aanleg voor voornoemde ketenpartners en
uitsluitend voor zaken betreffende kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdhulp en
verzoeken daartoe. Dit betekent dat de raad voor de kinderbescherming en de
gecertificeerde instellingen de CORV alleen gebruiken voor de communicatie met de
rechtbanken in die civiele zaakstromen waarover afspraken zijn gemaakt met de
rechterlijke macht. Daaronder vallen in ieder geval (nog) niet de adviesrapporten in
echtscheidingszaken. Het is niet ondenkbaar dat de communicatie met de rechtbanken op
termijn ook in andere zaken via deze ICT-voorziening zal gaan verlopen.
Artikel 2
Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het
Staatsblad waarin het wordt geplaatst. Conform de onderling gemaakte afspraken tussen
de justitiële ketenpartners, worden verzoeken, mededelingen en processtukken inzake
kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdhulp reeds door middel van de CORV verzonden.
Ter waarborging van de uniforme werkprocessen is het noodzakelijk wettelijk te
verankeren dat deze communicatie tussen de rechtbanken, de raad voor de
kinderbescherming en de gecertificeerde instellingen alleen nog maar elektronisch kan
geschieden, zoals reeds ook de staande praktijk is. Derhalve kan bij de inwerkingtreding
van dit besluit worden afgeweken van de vaste verandermomenten en de
minimuminvoeringstermijn.

De Minister voor Rechtsbescherming,

6