Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

26 643

Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

Nr. 817

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 februari 2022
In mijn brief aan uw Kamer d.d. 16 december 2020 over de voortgang van
het Digital Trust Center (DTC)1 is aangekondigd u eind 2021 te berichten
over de voortgang van het DTC in de realisatie van de gestelde doelen.
Hierbij informeer ik u conform deze toezegging.
In het Regeerakkoord staat de ambitie verwoord van centraal gecoördineerde structurele samenwerking tussen publieke en private organisaties
om sneller en makkelijker informatie te delen over digitale kwetsbaarheden en «hacks» (Kamerstuk 35 788, nr. 77). Het DTC wordt hierbij
genoemd als één van de partijen die hier een rol heeft te vervullen,
uiteraard in goede samenwerking met het Nationaal Cybersecurity
Centrum (NCSC), bedrijven en wetenschappers. Deze brief informeert u
over de bijdrage die het DTC heeft geleverd en gaat leveren aan deze
informatiedeling. Achtereenvolgens besteed ik hierbij aandacht aan de
strategie, het bereik, de samenwerking met andere organisaties, delen van
specifieke dreigingsinformatie met individuele bedrijven en kennisopbouw. Tenslotte komt ook kort de voortgang van het Cyber Security
Incident Response Team voor digitale dienstverleners (CSIRT-DSP) ter
sprake.
Strategie 2021–2023: verbreden, verdiepen en verankeren
2021 markeerde de aftrap van de strategie voor de periode 2021–2023.
Vanuit de hoofdtaak informatie en advies en de hoofdtaak stimuleren van
samenwerking lag in 2021 de focus op:
• vergroten van het bereik van het DTC
• het verbreden en bestendigen van het netwerk van cyberweerbaarheidsverbanden
• de start van een nieuwe dienst voor het delen van specifieke dreigingsinformatie met individuele bedrijven
1

kst-26643-817
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 26 643, nr. 742.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 643, nr. 817

1

•

kennisopbouw over de stand van zaken over de cyberweerbaarheid
van de doelgroep niet-vitale bedrijven

In de bijlage van de Kamerbrief van 16 december 2020 zijn bovenstaande
ambities vertaald naar concrete doelstellingen. Het afgelopen jaar is het
overgrote deel van de gestelde doelstellingen gerealiseerd. Zo is het DTC
in september 2021 gestart met een nieuwe dienst voor het delen van
specifieke dreigingsinformatie met individuele, niet-vitale bedrijven. Het
starten van deze nieuwe dienst in de zomer van 2021 werd mede mogelijk
door de aanwijzing krachtens de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni) als organisatie die objectief kenbaar tot taak heeft om
andere organisaties of het publiek te informeren over voor hen relevante
digitale dreigingen en incidenten (OKTT). Met deze OKTT-aanwijzing is het
voor het DTC mogelijk geworden in ruimere zin dreigingsinformatie te
ontvangen van het NCSC. Uw Kamer is hier bij brief van 2 juni jl. ook over
geïnformeerd.2
Verhoogd bereik en online interactie met doelgroep niet-vitaal
bedrijfsleven
Groei in bezoekersaantallen van de DTC-website en interactie sociale
media
Door het jaar heen zien we een consistente stroom aan bezoekers van de
DTC-website, met pieken in bezoekersaantallen bij cyberincidenten zoals
Log4j. Het streven was in totaal 150.000 bezoeken voor de periode
1 januari 2021 tot en met 31 december 2021. Realisatie voor deze periode
is 227.123 bezoeken aan de website, waarvan 172.252 unieke bezoekers.
Daarmee is de voorgenomen doelstelling ruim behaald. Daarnaast is het
bereik van DTC op sociale media flink gegroeid: op LinkedIn telt DTC 5.162
volgers (t.o.v. 3.333 in 2020), op Twitter 1.634 (t.o.v. 728 in 2020). Daarbij
laten de statistieken zien dat met name berichten over algemene
dreigingsinformatie goed gedeeld en bekeken worden.
Verhoogde inzet op DTC online community heeft vruchten afgeworpen
De doelstelling van 250 leden voor de DTC online community is ruim
gepasseerd, de teller staat per 31 december 2021 op 739. Met het actief
modereren van de community is ook de interactie op het platform
aanzienlijk verhoogd. Het doel is dat het DTC in 2022 deze groei vasthoudt
door huidige inzet te behouden en gebruikersvriendelijkheid van het
platform nog beter te maken.
Inzet op gedragsverandering met interactieve online tools en evenementen
Met de (door)ontwikkeling en publicatie van nieuwe content, interactieve
tools en door deelname en organisatie van diverse (online) evenementen
heeft het DTC ook ingezet op gedragsverandering omtrent cyberweerbaarheid bij de DTC doelgroep met het bieden van handelsperspectief
(van weten dat het speelt naar daadwerkelijk stappen nemen).
Het DTC biedt ondernemers een portfolio aan interactieve online tools om
hun cyberweerbaarheid te toetsen en hun kennis te vergroten:
• De DTC basisscan is een zelfevaluatie die ondernemers kunnen
invullen om te meten in hoeverre hun cyberweerbaarheid strategie
voldoet aan de door het DTC vastgestelde vijf basis principes van
cyberweerbaarheid. De doelstelling voor in totaal 4.000 compleet
2

Aanhangsel Handelingen II 2020/21, nr. 2760.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 643, nr. 817

2

•

•

ingevulde basisscans voor de periode van 2019 t/m 2021 is per
31 december 2021 behaald met een realisatie van 4.140 ingevulde
scans.
De tweede tool is het risicoclassificatiemodel. Deze tool is in opdracht
van de Ministeries van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en
Justitie en Veiligheid (JenV) ontwikkeld door het Centrum voor
Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) en door het DTC gepubliceerd op 12 januari 2021. Uw Kamer is hier met de brief van 30 november jl over de voortgang van de Roadmap veilige Hard- en Software
eerder over geïnformeerd.3 Per 31 december 2021 is deze tool 5.070
keer volledig ingevuld.
Daarnaast is op 5 juli 2021 de Security Check Procesautomatisering
gelanceerd. Deze is ontwikkeld in samenwerking met diverse partijen.
Met de Security Check Procesautomatisering kunnen organisaties snel
in kaart brengen waar mogelijke risico’s bij geautomatiseerde
productieprocessen zitten, maar ook welke beschermingsmaatregelen
zij hiertegen kunnen nemen. Tot 31 december 2021 is deze check 1.241
keer gebruikt.

Voor 2022 stelt het DTC het doel dat alle tools gecombineerd minstens
10.000 keer gebruikt worden. Om dit doel te realiseren zal het DTC
inzetten op periodieke promotie van deze tools bij de doelgroep niet-vitaal
bedrijfsleven. Ook staat op de agenda van 2022 om de doelmatigheid van
de vijf basisprincipes4 te evalueren. Hiervoor zal DTC waar mogelijk
samenwerken met het NCSC. Aan de hand van deze evaluatie zullen
interactieve tools zoals de basisscan en risicoklasse-analyse eventueel
worden aangepast.
Het DTC heeft in 2021 met de organisatie van twee webinars, één voor de
doelgroep brancheverenigingen en één gericht op ICT-dienstverleners,
haar banden aangehaald met samenwerkingspartners om de naamsbekendheid van het DTC te vergroten. Met de organisatie van deze twee
webinars, georganiseerd in samenwerking met respectievelijk VNO-NCW
en MKB-Nederland en NLdigital, was het mogelijk om de beschikbare
kennis, tools en diensten van het DTC toe te lichten aan sub-doelgroepen
van beide ondernemersorganisaties. Het DTC heeft samen met het NCSC
en CSIRT-DSP op 15 december 2021 ook een webinar georganiseerd over
de ernstige kwetsbaarheid Log4j. Deze voorzag in een grote behoefte aan
actuele informatie en is door meer dan 4.000 bezoekers bekeken. Gelet op
de positieve evaluatie vanuit de deelnemers en de grote opkomst bij deze
webinars is het DTC voornemens meer van zulke webinars te organiseren
in 2022. Door middel van persbriefings heeft het DTC ook de media
geïnformeerd over haar activiteiten, zodat deze de relevante ontwikkelingen in de diensten van het DTC kon delen met een breder publiek.

3
4

Kamerstuk 26 643, nr. 801.
Zie DTC website voor een overzicht van de 5 basisprincipes: De 5 basisprincipes van veilig
digitaal ondernemen | Digital Trust Center (Min. van EZK).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 643, nr. 817

3

MKB en haar informatiedienstverleners informeren over
Log4j
In de laatste maand van 2021 dook misschien wel de ernstigste
kwetsbaarheid van het hele jaar op. Op vrijdag 10 december 2021
werd het DTC in de ochtend door het NCSC geïnformeerd dat
Apache beveiligingsupdates beschikbaar had gesteld voor een
ernstige kwetsbaarheid in Apache Log4j 2, welke ook bekend staat
als «Log4Shell». Uit diverse bronnen bleek dat heel veel organisaties
gebruik maken van deze open source-bibliotheek. Dit maakte deze
kwetsbaarheid in potentie zeer dreigend. Deze kwetsbaarheid raakte
de doelgroep van zowel het DTC als het CSIRT-DSP.
Het CSIRT-DSP heeft zijn doelgroep direct geïnformeerd en gewaarschuwd via een doelgroepenbericht. Die middag heeft het DTC een
partnerbericht uitgestuurd richting partners en samenwerkingsverbanden over de ernst van de kwetsbaarheid en beschikbaar
handelsperspectief. Ook is er een nieuwsbericht geplaatst op de
website gevolgd door berichtgeving op sociale media en de DTC
Community.
Gezien de aard van Log4j was het voor veel ondernemers niet
mogelijk om zelf direct de nodige updates uit te voeren. Veel
ondernemers waren afhankelijk van hun softwareleverancier of
externe IT-dienstverlener om de nodige updates door te voeren.
Gezien de cruciale rol van softwareleveranciers, heeft het DTC
daarom op zaterdag 11 december, na overleg met het NCSC, contact
gehad met NLdigital zodat zij nog diezelfde dag hun leden,
waaronder softwareleveranciers, konden informeren over de Log4j
kwetsbaarheid.
Het was in deze periode cruciaal om zo veel mogelijk mensen te
informeren over de kwetsbaarheid in Log4j, en hen te helpen bij het
nemen van mitigerende maatregelen. In de dagen die volgden
hebben het DTC en CSIRT-DSP diverse keren hun doelgroepen
opnieuw geïnformeerd als er relevante nieuwe informatie
beschikbaar was. Daarnaast organiseerde het DTC en NCSC samen
een IT-informatiesessie over de kwetsbaarheid Log4j. In een
livestream van 45 minuten werd door verschillende experts van het
NCSC en het DTC de problematiek rondom deze kwetsbaarheid
geduid. Daarnaast was er de mogelijkheid om vragen te stellen. Deze
sessie is door meer dan 4000 bezoekers bekeken.
Het DTC verwacht de komende maanden meer duidelijkheid over de
daadwerkelijke gevolgen van de Log4j kwetsbaarheid. Door de
nauwe samenwerkingen tussen het DTC, NCSC en CSIRT-DSP was
het mogelijk om snel te handelen en de kwetsbare doelgroepen te
informeren. Het belang van een goed ingericht partnernetwerk werd
ook bevestigd. Met de organisatie van de online informatiesessie
was het mogelijk om ook veel ondernemers en ICT-dienstverleners
direct te woord te staan en vragen te beantwoorden. Het DTC en
NCSC hebben de intentie om in geval van een ernstige dreiging weer
een dergelijke sessie te organiseren. Het DTC en NCSC gebruiken de
input vanuit de informatiesessie ook voor de ontwikkeling van een
gezamenlijk Log4j informatieproduct, te publiceren in de eerste helft
van 2022.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 643, nr. 817

4

Verbreden en bestendigen netwerk cyberweerbaarheidsverbanden
Het DTC-netwerk van cyberweerbaarheidsverbanden helpt bedrijven de
cyberweerbaarheid te vergroten en de risico’s in de keten te verkleinen.
Per 31 december 2021 telt het DTC 37 samenwerkingsverbanden,
waarmee de doelstelling voor 50 samenwerkingsverbanden eind 2023
goed haalbaar lijkt. Hiermee draagt het DTC ook bij aan de vorming van
een Landelijk Dekkend Stelsel van cybersecurity samenwerkingsverbanden zoals opgenomen in de Nederlandse Cybersecurity Agenda
(NCSA).
In 2021 lag de focus van het DTC niet alleen op het aanjagen van nieuwe
samenwerkingsverbanden, maar ook op het verstevigen van het
bestaande netwerk. Door middel van regulier persoonlijk contact en
organisatie van maandelijkse digitale «inloopuren» heeft het DTC getracht
bestaande samenwerkingsverbanden te ondersteunen ondanks het feit
dat de aanhoudende coronacrisis fysieke bijeenkomsten onmogelijk
maakte. Deze online-bijeenkomsten zijn goed bezocht door de samenwerkingsverbanden. Daarnaast is het DTC actief betrokken bij de City Deal
«Lokale weerbaarheid Cybercrime (getekend 28 oktober 2020) waarbij het
DTC met andere Ministeries (JenV en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties), gemeenten, veiligheidsorganisaties, kennisinstellingen en
private partijen samen aan de slag zijn gegaan om de cyberweerbaarheid
te verhogen van burgers en bedrijven. Zo heeft het DTC een cybersecurity
toolkit ontwikkeld speciaal voor gemeenten. Deze is beschikbaar gesteld
via de DTC website. Bij het aanjagen van nieuwe samenwerkingsverbanden is er in 2021 ook gekeken naar welke sectoren en regio’s ondervertegenwoordigd zijn in het huidige DTC netwerk. Vanuit die analyse is
besloten om in 2022 in te zetten op de totstandkoming van een ISAC voor
de topsectoren en een ISAC voor topinstituten. Het DTC werkt samen met
TNO, en in afstemming met het NCSC, om dit te realiseren.
Subsidieregeling cyberweerbaarheid
Het openstellen van de subsidieregeling cyberweerbaarheid 2021 heeft er
toe geleid dat er zes nieuwe projecten zullen starten in 2022 met als doel
de cyberweerbaarheid van bedrijven te vergroten. De zes partijen die deze
subsidie hebben ontvangen zijn: Stichting Dutch Institute for Vulnerability
Disclosure (DIVD), Stichting ECP, Stichting The Hague Security Delta,
MMOX, Synanta BV en Stichting Cyber Safety Noord Nederland. Voor het
verder stimuleren van samenwerking op het gebied van cyberweerbaarheid zal na de zomer van 2022 de subsidieregeling cyberweerbaarheid opnieuw worden opengesteld. Bij het uitzetten van deze regeling
zal worden gekeken hoe de sectoren en regio’s waar nog weinig samenwerkingsverbanden zijn, extra kunnen worden gestimuleerd om met
voorstellen te komen.
Start van dienst voor delen specifieke dreigingsinformatie
Het DTC deelt sinds de zomer 2021 bij het DTC bekende specifieke
dreigingsinformatie met individuele niet-vitale bedrijven. Sinds de zomer
zijn er 15 verschillende aanleidingen geweest om dergelijke bedrijven te
notificeren, waarbij het DTC 361 bedrijven direct gewaarschuwd heeft
voor een ernstige cyberdreiging.
Pilot «gevraagd notificeren»
Om ook bij grootschalige cyberdreigingen die duizenden individuele
bedrijven raakt tijdig te kunnen waarschuwen, onderzoekt het DTC de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 643, nr. 817

5

schaalbaarheid van deze service. Daarom loopt er parallel aan de uitrol
van deze dienst voor ongevraagd notificeren een pilot «gevraagd
notificeren». Met een testgroep van 57 bedrijven wordt in een pilot van
12 maanden onderzocht of deze «waarschuwingsdienst» geautomatiseerd
kan worden. De bedrijven die deelnemen aan de pilot vertegenwoordigen
negen sectoren5 om zo een representatieve weerspiegeling van het
bedrijfsleven te simuleren. Het NCSC draagt bij aan het succes van deze
pilot door, met inachtneming van het wettelijk kader van het NCSC, bij het
NCSC beschikbare informatie over dreigingen en kwetsbaarheden die
relevant is voor de deelnemers aan de DTC-pilot te delen met het DTC. Het
DTC vult deze informatie aan door openbare bronnen aan te sluiten op de
bestaande infrastructuur om zo in staat te zijn de bedrijfstechnische
gegevens te matchen met kwetsbaarheden en dreigingen die openbaar
bekend zijn. Tot op heden zijn er in de pilot 6 bedrijven geautomatiseerd
genotificeerd omtrent diverse kwetsbaarheden.
Bestendigen taken en bevoegdheden van het DTC
Om de taken en bevoegdheden van het DTC wettelijk te borgen wordt
gewerkt aan het wetsvoorstel Bevordering digitale weerbaarheid
bedrijven (Wbdwb). Het wetsvoorstel is in de zomer van 2021 in consultatie geweest. De reacties worden momenteel verwerkt en de nodige
toetsen zijn of worden doorlopen. Het streven is om Q1 2022 de ministerraad te passeren en de stukken aan de Raad van State aan te bieden.
Vooruitlopend op het wetvoorstel, dat de juridische basis van het DTC
nader regelt, is het mogelijk voor het DTC om dreigingsinformatie te
kunnen ontvangen, verwerken en delen met niet-vitale bedrijven.
Kennisopbouw omtrent doelgroep niet-vitaal bedrijfsleven
Om de cyberweerbaarheid van het niet-vitale bedrijfsleven te verhogen is
het van belang dat het DTC een goed beeld heeft van het huidige
kennisniveau en de motivatie van de doelgroep ondernemend Nederland.
Het DTC werkt samen met het CBS aan de vraagstelling van de jaarlijkse
ICT-enquête. Resultaten laten zien dat bedrijven gekoppeld aan het DTC
via een DTC-samenwerkingsverband hoger scoren in het nemen van
cyberweerbaarheidsmaatregelen dan bedrijven zonder een band met het
DTC. Voor 2022 zullen er op verzoek van het DTC in de ICT-enquête een
aantal specifieke vragen worden meegenomen over phishing, om zo een
beter beeld te krijgen van de mate waarin dit speelt en de consequenties
hiervan bij ondernemend Nederland. In 2021 heeft het CBS op verzoek
van het DTC ook een apart onderzoek uitgevoerd om de cyberweerbaarheid van ZZP-er doelgroep inzichtelijk te krijgen. Resultaten laten zien
dat de cyberweerbaarheid van een ZZP-er sterk wisselt afhankelijk of een
ZZP-er eigen opdrachten heeft, of alleen gebruikt maakt van de ZZP-er
constructie om full-time gedetacheerd bij een grotere organisatie te
werken. De resultaten van 2021 worden gebruikt als nulmeting en dit
onderzoek wordt in aangepaste vorm uitgezet in 2022 om beter inzicht te
krijgen in de mogelijke rol van DTC om de ZZP-doelgroep te ondersteunen. Daarnaast wordt in het jaarlijks terugkerende trendonderzoek dat
in het kader van de bewustwordingscampagne «Alert Online» wordt
uitgevoerd, zowel het vitale als te niet-vitale bedrijfsleven meegenomen.
In dit onderzoek wordt gekeken naar kennis, houding en gedrag van
ondernemers.

5

Deelnemende bedrijven worden geclassificeerd onder sectoren: 1) gezondheidszorg en welzijn,
2) handel en dienstverlening, 3) ICT, 4) landbouw, natuur en visserij 5) media en communicatie
6) onderwijs, cultuur en wetenschap 7) techniek, productie en bouw 8) transport en logistiek
9) overig.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 643, nr. 817

6

Uit eigen tools is het voor het DTC mogelijk om ook steeds meer inzichten
te krijgen in het kennisniveau van ondernemend Nederland op gebied van
cyberweerbaarheid. In 2021 zijn de eerste stappen gemaakt om de data
die verzameld wordt vanuit de DTC-tools te vergelijken met het
CBS-gemiddelde. Doel is om in 2022 inzicht in eigen data uit tools verder
door te ontwikkelen zodat het DTC en haar samenwerkingspartners meer
diepgaande kennis hebben van de cyberweerbaarheid van de doelgroep
en zo gericht (informatie)producten kunnen ontwikkelen en doorontwikkelen.
Onderzoek toont aan dat menselijk handelen een belangrijke rol speelt in
veel cybersecurity-incidenten.6 Daarom staat ook onderzoek naar de
menselijke aspecten van cyberweerbaarheid bij DTC hoog op de agenda.
Met die lens heeft het DTC in 2021 samen met NHL Stenden onderzoek
gedaan naar de gedragsverandering die plaats vindt bij ondernemers na
het doorlopen van de DTC-basisscan. Resultaten tonen aan de mate
waarin deze tool leidt tot gedragsverandering afhankelijk is van het profiel
van ondernemer en de cybervolwassenheid die hun bedrijf al heeft. In
2022 wil het DTC vervolg geven aan dit onderzoek door de basisscan aan
te passen aan de verschillende profielen die naar voren kwamen uit dit
onderzoek en door verder onderzoek te doen naar de menselijke gedragsfactoren die ondernemers beïnvloeden om op een bepaalde manier te
handelen.
CSIRT-DSP
Ik maak met deze brief van de gelegenheid gebruik u ook te informeren
over de voortgang van het CSIRT-DSP7, dat sinds de oprichting op
1 januari 2019 het CSIRT is voor online marktplaatsen, online zoekmachines en cloud-computerdiensten. Het CSIRT-DSP zet zich in om uitval
van netwerk- en informatiesystemen van deze digitale dienstverleners te
voorkomen, de gevolgen van een uitval te beperken en te ondersteunen
om de integriteit van systemen te verhogen. Deze digitale dienstverleners
moeten incidenten met aanzienlijke gevolgen voor hun dienstverlening
melden.8 Het CSIRT-DSP verleent bijstand bij dergelijke incidenten.9
Het CSIRT-DSP heeft inmiddels organisatorisch vorm en inhoud gekregen
en een aantal relevante diensten ontwikkeld. In 2021 heeft CSIRT-DSP 57
zaken in behandeling gehad, ten opzichte van 42 zaken in 2020 en 6 zaken
in 2019.10 Deze zaken betreffen bijvoorbeeld informatie over kwetsbare
systemen waarna het verantwoordelijke contact is geïnformeerd zodat
deze actie kon ondernemen. In 2021 is de doelgroep over 5.637 kwetsbare
systemen geïnformeerd. Deze informatie komt onder meer uit ontvangen
meldingen en van partners, zoals het NCSC, onderzoekers, of andere
CSIRT’s uit de EU.
Er is door het CSIRT-DSP afgelopen jaar 1 verplichte melding ontvangen
die aan de eisen van de meldplicht voldeed. Dit betrof een uitval van een
dienst door een DDoS-aanval. Deze melding heeft geleid tot een inspectie
door de toezichthouder, Agentschap Telecom. Inmiddels zijn er aanpassingen gedaan door de digitale dienstverleners om een soortgelijke uitval
in de toekomst te voorkomen. Vrijwillige meldingen die binnen kwamen
gingen over incidenten rond DDoS-aanvallen (eventueel met afpersing11),
6

De mens als schakel in cybersecurity | TNO.
Computer Security Incident Response Team voor digitale diensten, art. 4, tweede lid, Wbni.
8
Ingevolge art. 13, eerste lid, Wbni.
9
Ingevolgde art. 4, vierde lid, Wbni.
10
Stand van zaken 09-11-2021.
11
Ransom DDoS.
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 643, nr. 817

7

ransomware-aanvallen, phishing of uitval van systemen. Het CSIRT-DSP
verspreidt wekelijks een situationeel beeld aan zijn doelgroep over
kwetsbaarheden, dreigingen en relevante gebeurtenissen van die week.
Inmiddels zijn er 110 ontvangers die zich hebben ingeschreven. Verder
neemt het CSIRT-DSP actief deel aan het EU CSIRTs Network.12
Er is in 2021 verder contact gezocht en gekregen met de doelgroep,
brancheorganisaties en samenwerkingsverbanden. Omdat er geen
register is van digitale dienstverleners moet het CSIRT-DSP en de
doelgroep naar elkaar op zoek om contact te leggen. Om de groei in
werkzaamheden te kunnen ondersteunen is het incidentresponseplatform
doorontwikkeld. Er zijn inmiddels meer bronnen met voor digitale
dienstverleners relevante dreigingsinformatie in gebruik genomen en er
wordt meer informatie via publiek-private samenwerkingsverbanden
ontvangen.
Tot slot
2022 staat in het teken van het door ontwikkelen en opschalen van de DTC
dienstverlening voor het niet-vitale bedrijfsleven van Nederland. Het DTC
heeft zichzelf een aantal kwantitatieve doelen gesteld voor 2022 zodat
gemonitord kan worden op de voortgang van haar activiteiten. In de
bijlage bij deze brief staan deze opgesomd waarbij onderscheid wordt
gemaakt in bereik via verschillende kanalen, het gebruik van tools, het
aantal aangesloten samenwerkingsverbanden en het aantal genotificeerde
bedrijven.
Met de doorontwikkeling van de informatiedienst ongevraagd notificeren
en afronding en evaluatie van de pilot gevraagd notificeren zal het DTC
haar vermogen om specifieke dreigingsinformatie te delen uitbreiden. Om
deze doelen te bereiken zal ook de samenwerking tussen het DTC en
NCSC, met inachtneming van de toepasselijke wettelijke kaders, verder
worden uitgebreid op zowel operationeel, tactisch en strategisch niveau.
Verder zal het DTC verder doorpakken in het beter inspelen op de
behoeftes van haar doelgroep. Door analyse van de data uit eigen tools,
onderzoek in samenwerking met het CBS en aanvullend kwalitatief
onderzoek wil het DTC een duidelijk overzicht en inzicht krijgen van de
cyberweerbaarheid van het niet-vitaal bedrijfsleven, handelingsperspectieven en activatie van deze doelgroep.
Het DTC ligt op koers. Ook de komende jaren zal het Ministerie van
Economische Zaken en Klimaat blijven investeren in de cyberweerbaarheid van niet-vitale bedrijven om daarmee bij te dragen aan het
verdienvermogen van ondernemend Nederland en de economische
kansen van digitalisering daadwerkelijk te kunnen benutten.
Begin 2023 zal ik u wederom informeren over de voortgang zodat u zicht
op de realisatie houdt.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
M.A.M. Adriaansens

12

https://csirtsnetwork.eu/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 643, nr. 817

8

Bijlage

Voortgang DTC

Toezegging

Realisatie 31–12

Toelichting / vervolg

Bezoeken DTC website 150.000 in
2021

Gerealiseerd
(227.123)

Nieuw doel voor 2022 230.000 bezoeken

50 samenwerkingsverbanden eind
2023

In wording
(realisatie 37)

Doelstelling ligt op koers

4.000 ingevulde basisscans in
periode 2019–2021

Gerealiseerd
(4.140)

Nieuw doel gebruik van alle tools bij elkaar
opgeteld 10.000 in 2022

DTC Online community 250 deelnemers eind 2021

Gerealiseerd
(739)

Nieuw doel 1.000 deelnemers eind 2022

Aanwijziging DTC krachtens Wbni
als OKTT

Gerealiseerd

Ruimere informatie-uitwisseling vanuit
NCSC

Samenwerkingsafspraken DTC en
NCSC

In wording

Samenwerking in de praktijk gebracht,
afspraken dienen nog ondertekend te
worden

Wetsvoorstel voor delen concrete
dreigingsinformatie

In wording

Streven om in Q1 2022 de MR te passeren
en de stukken aan de Raad van State aan te
bieden

CBS onderzoek cybersecurity
ZZPers

Gerealiseerd

Onderzoek zal worden herhaald in 2022

Gedragsonderzoek

Gerealiseerd

Publicatie van NHL Stenden onderzoek basis
voor verder onderzoek naar gedragsfactoren.

Nieuwe subsidieregeling cyberweerbaarheid

Gerealiseerd
(6 projecten)

Subsidieregeling zal opnieuw worden
opengesteld Q3 2022

Informatiedienst voor concrete
dreigingsinformatie (ongevraagd
notificeren)

Gestart
(361 notificaties)

Dienst wordt verder uitgebouwd

DTC pilot gevraagd notificeren

Gestart

Pilot wordt Q3 2022 afgerond en geëvalueerd

Webinar georganiseerd voor
doelgroep brancheverenigingen en
IT dienstverleners

Gerealiseerd

Instrument wordt ook in 2022 ingezet i.s.m.
partners

Webinar Log4j

Gerealiseerd

Instrument wordt ook in 2022 ingezet bij
grote cyberincidenten

Ontwikkeling feedbackloops uit
eigen tools

In wording

DTC komt in 2022 met eigen bijdrages over
ontwikkelingen in cybersecurity

1. Kwantitatief

2. Kwalitatief

3. Extra / nieuw

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 643, nr. 817

9