Zijn de vooringevulde gegevens
juist?
Evaluatie van de Wet eenmalige
gegevensuitvraag over
de periode 2010 - 2014

C11121
Lot Coenen; Mirjam Engelen
Zoetermeer, 13 juli 2015
De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of
teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties en boeken is toegestaan
mits de bron duidelijk wordt vermeld. Vermenigvuldigen en/of openbaarmak ing in welke
vorm ook, alsmede opslag in een retrieval system, is uitsluitend toegestaan na
schriftelijke toestemming van Panteia. Panteia aanvaardt geen aansprakelijkheid voor
drukfouten en/of andere onvolkomenheden.

The responsibility for the contents of this report lies with Panteia. Quoting numbers or
text in papers, essays and books is permitted only when the source is clearly mentioned.
No part of this publication may be copied and/or published in any form or by any means,
or stored in a retrieval system, without the prior written permission of Panteia. Panteia
does not accept responsibility for printing errors and/or other imperfections.

Inhoudsopgave
1

Inleiding

5

1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6

Evaluatie Wet SUWI
Eenmalige gegevensuitvraag
Inlichtingenplicht
Onderzoeksvragen
Afbakening van het onderzoek
Onderzoeksopzet

5
5
6
6
7
7

Conclusie

9

2

Overzicht van ICT-systemen in de SUWI-keten

13

2.1
2.2

GeVS
Andere ICT-ondersteuningssystemen

13
16

3

Eenmalige gegevensuitvraag

19

3.1
3.2
3.3

Eenmalige gegevensuitvraag bij UWV
Eenmalige gegevensuitvraag bij SVB
Eenmalige gegevensuitvraag bij Gemeentelijke Sociale Diensten

19
21
23

4

Belemmeringen eenmalige gegevensuitvraag

31

4.1
4.2
4.3
4.4

Kwaliteit van gegevens
Techniek
Werkprocessen
Wet- en regelgeving

31
32
33
35

5

Gegevens uitzonderen van de inlichtingenplicht

39

5.1
5.2
5.3

Condities voor uitzonderen volgens UWV
Condities voor uitzonderen volgens SVB
Condities voor uitzonderen volgens GSD

40
41
43

6

Welke gegevens uitzonderen van de inlichtingenplicht 47

Bijlage 1

Geïnterviewde partijen

55

3

1
1.1

Inleiding
Evaluatie Wet SUWI
Voorliggende evaluatie is uitgevoerd in het kader van de evaluatie van de Wet
structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (Wet SUWI). De Wet SUWI geeft het
kader aan voor de uitvoering van de sociale zekerheidswetgeving. De drie thema’s
waar de evaluatie van de Wet SUWI op is gefocust zijn digitale dienstverlening,
regionale samenwerking en de eenmalige gegevensuitvraag. In dit deelrapport staat
het thema eenmalige gegevensuitvraag centraal.

1.2

Eenmalige gegevensuitvraag
Vanuit het oogpunt van optimale dienstverlening aan de burger bepaalt de Wet
eenmalige gegevensuitvraag werk en inkomen (WEU) dat UWV, SVB en gemeenten (de
ketenpartners), gegevens die zijn opgenomen in Bijlage II bij de Regeling SUWI
(hierna: Bijlage II), niet bij de klant uitvragen. In plaats daarvan verkrijgen de
ketenpartners de gegevens via gezamenlijke elektronische voorzieningen uit
(basis)registraties. De ketenpartners dragen gezamenlijk zorg voor de instandhouding
van deze gezamenlijke elektronische voorzieningen waarmee zij elkaar gegevens
verstrekken of inzage bieden in elkaars gegevens.
Omdat activiteiten en beslissingen van de ketenpartners vaak belangrijke (rechts-)
gevolgen voor de burger hebben, dient de klant inzicht te hebben in de gegevens die
daarvoor de basis vormen. Wanneer de organisaties gegevens gebruiken die niet
rechtstreeks van de klant komen, worden deze aan de klant getoond middels een
vooringevuld formulier. De klant wordt op die manier de mogelijkheid geboden om de
juistheid en volledigheid van de gegevens te verifiëren. Waar nodig kan de klant zijn
recht tot correctie van de gegevens door de registratiehouder van het betreffende
gegeven uitoefenen. Door het ondertekenen van het formulier verklaart de klant ten
slotte dat de (vooringevulde) gegevens juist zijn, en dat er geen verdere relevante
zaken zijn te melden. Dit wordt wel omgekeerde intake genoemd. 1
Het is de ketenpartners in bijzondere situaties toegestaan alsnog de gegevens bij de
klant op te vragen. Dit kan aan de orde zijn indien bij de uitvoering blijkt, dat ten
aanzien van een klant verwacht kan worden dat de kwaliteit (actualiteit en
volledigheid) van de uit administraties te verkrijgen gegevens tekort schiet of wanneer
daarover gerede twijfel bestaat. 2 De ketenpartner heeft in dit geval wel een
motiveringsplicht richting de klant. De ketenpartners kunnen slechts in individuele
gevallen hierop een beroep doen en nooit generiek.
In voorliggende evaluatie is bepaald in welke mate gegevens die in Bijlage II zijn
aangemerkt voor eenmalige gegevensuitvraag toch door de ketenpartners bij de klant
worden uitgevraagd. Ook is bepaald welke belemmeringen eenmalige
gegevensuitvraag in de weg staan.

1

Memorie van toelichting Wet eenmalige gegevensuitvraag werk en inkomen.
Dit is vergelijkbaar met de regels zoals die voor gebruik van (authentieke) gegevens uit basisregistraties
worden gesteld.
2

5

1.3

Inlichtingenplicht
De WEU regelt, zoals hierboven beschreven dat ketenpartners bepaalde gegevens
maar één keer mogen uitvragen. Aparte aandacht vraagt, in dit kader, de
inlichtingenplicht. De inlichtingenplicht is in diverse socialezekerheidswetten
opgenomen en verplicht klanten om informatie die van belang is voor het uitvoeren
van de wet, op verzoek of onverwijld uit eigen beweging, te melden. Bij de invoering
van de WEU is er vanuit gegaan dat de WEU ook gevolgen heeft voor de
inlichtingenplicht. Bedoeling van de WEU is immers dat de klant bij wijziging van een
gegeven dit niet bij talrijke overheidsinstanties hoeft te melden. Melding bij de
instantie die aangewezen is voor het beheer van het gegeven moet voldo ende zijn. 3
De WEU voorziet in de mogelijkheid om bij ministeriële regeling aan te wijzen
administraties (respectievelijk gegevens daaruit) uit te zonderen van de spontane
inlichtingenplicht van de klant. Op dit moment is het enige voorbeeld waar het
beperken van de inlichtingenplicht is geregeld de situatie in de AKW waarbij het kind
studiefinanciering krijgt. 4
Om meer inzicht te krijgen in de mogelijkheden om dit principe ook in andere concrete
situaties toe te passen, is in voorliggende evaluatie onderzocht onder welke condities
dit mogelijk is.

1.4

Onderzoeksvragen
In deze evaluatie staat de volgende vraag centraal:
In hoeverre is de WEU effectief en wat is er voor nodig om eventuele belemmeringen
weg te nemen?
Om dit te kunnen vaststellen zijn de volgende sub-vragen in de evaluatie beantwoord.
Per sub-vraag is aangegeven in welk hoofdstuk de vraag beantwoord wordt.
Sub-vragen


In welke mate worden gegevens die in Bijlage II bij de Regeling SUWI zijn
aangemerkt voor eenmalige gegevensuitvraag, toch door UWV, SVB of gemeenten
bij de burger uitgevraagd? (Hoofdstuk 3)



Welke belemmeringen doen zich in de praktijk voor die het eenmalig vragen van
gegevens aan burgers in de weg staan en wat is er nodig om deze belemmeringen
weg te nemen? Neem hierbij de kwaliteit van gegevens, techniek, werkprocessen
en wet- en regelgeving in beschouwing. (Hoofdstuk 4)



Onder welke condities kunnen welke gegevens worden uitgezonderd van de plicht
van burgers om op verzoek of onverwijld uit eigen beweging alle relevante
informatie aan een overheidsorganisatie te verstrekken? (Hoofdstuk 5)



Welke gegevens in welke wet voldoen nu al aan deze condities? (Hoofd stuk 6)



Welke gegevens in welke wet voldoen nog niet aan deze condities, maar kunnen
daaraan wel gaan voldoen en wat is daarvoor nodig? (Hoofdstuk6)

3
4

6

Memorie van toelichting Wet eenmalige gegevensuitvraag werk en inkomen.
Aanbiedingsbrief rapport Inspectie SZW ‘De Boete Belicht’ (2014).

1.5

Afbakening van het onderzoek
Het verbod op dubbele gegevensuitvraag geldt voor UWV, SVB en gemeenten bij de
door hen uitgevoerde wetten rond werk en inkomen. Dit zijn de wetten SUWI, de
Participatiewet, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers (Ioaw), de Wet inkomensvoorzieningen
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (Ioaz), de Wet
Werkloosheid (WW), de Toeslagenwet (TW), de Ziektewet (ZW), de Wet werk en
inkomen naar arbeidsvermogen (Wet WIA), de Wet op de
arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO), de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering
jonggehandicapten (Wajong), de Algemene Kinderbijslagwet (AKW), de Algemene
Ouderdomswet (AOW) en de Algemene nabestaandewet (Anw).
In het kader van deze evaluatie is een aantal werkprocessen nader bestudeerd om te
bepalen in hoeverre de ketenpartners de WEU hebben verankerd in de werkprocessen.
In onderstaande tabel is opgenomen welke werkprocessen zijn bestudeerd. Het
selecteren van de werkprocessen is in overleg met de ketenpartners gebeurd. De WEU
en de selectie van werkprocessen beschreven in het rappo rt ‘De werking van de
eenmalige gegevensuitvraag in de praktijk’ 5 vormden daarbij het uitgangspunt.
Tabel 1

Werkprocessen uitgelicht in het kader van de evaluatie

UWV

SVB

Aanvraag WW-uitkering

Aanvraag AOW-uitkering
Aanvraag AIO-uitkering

Inschrijven Werk

GSD
Aanvraag WWB-uitkering

6

Aanvraag AKW-uitkering
Aanvraag Anw-uitkering

1.6

Onderzoeksopzet
Het onderzoek is gestart met een documentstudie. Daarbij is gekeken naar de
totstandkoming van de WEU en eerder onderzoek naar de naleving van de WEU.
Vervolgens zijn interviews gehouden met medewerkers van de drie ketenpartners. Er
zijn 15 gesprekken gevoerd op managementniveau en 4 op uitvoerend niveau. In de
gesprekken op managementniveau is ingegaan op het gevoerde beleid bij de
ketenpartners op het punt van eenmalige gegevensuitvraag. In de gesprekken op
uitvoerend niveau was de uitvoeringspraktijk onderwerp van gesprek. Ook zijn de
(digitale) formulieren waarop de gegevens worden vooringevuld en/of uitgevraagd
opgevraagd bij de ketenpartners. De selectie van gesprekspartners heeft
plaatsgevonden in overleg met de opdrachtgever (SZW), UWV en SVB. Een overzicht
van de geïnterviewde personen en partijen is opgenomen in bijlage I van dit rapport.
Omdat het beleid en de uitvoering van het beleid bij gemeenten niet landelijk wordt
bepaald is er onder gemeenten ook een enquête uitgezet. De enquête is uitge zet
onder alle gemeenten in Nederland. De enquête had een respons van 17% (67
gemeenten vulden de enquête in). Dit is laag waardoor enige voorzichtigheid is
5

De werking van de eenmalige gegevensuitvraag in de praktijk. Evaluatie perceel 2 WEU, Zoetermeer: Panteia
(2010).
6
AIO staat voor ‘aanvullende inkomensvoorziening ouderen’. De AIO is een onderdeel van de Participatiewet.
De AIO-uitkering wordt uitgekeerd aan AOW-gerechtigden waarvan het totale inkomen lager ligt dan het
minimuminkomen.

7

geboden bij het interpreteren van de enquêteresultaten. Wel is de respons evenredig
verdeeld over de verschillende arbeidsmarktregio’s. Onder de respondenten waren
zowel centrumgemeenten als andere gemeenten. Het aandeel centrumgemeenten is
wel oververtegenwoordigd.
Tot slot zijn alle onderzoeksgegevens geanalyseerd en vertaald naar voorliggende
rapportage.

8

Conclusie
Bij wijze van conclusie worden de centrale vraag en de sub -vragen in dit hoofdstuk
kort beantwoord.
C en t r al e v r aag : I n h o e v er r e i s d e WE U e ff ec t ie f en w a t i s e r vo o r
n o d ig o m e v en tu el e b e l em me r in g en w eg te n e men ?
Het onderzoek laat zien dat UWV en SVB de gegevens opgenomen in Bijlage II
nagenoeg niet meer uitvragen bij de klant. Wat betreft de Gemeentelijke Sociale
Diensten (GSD-en) is het beeld minder eenduidig.
Ongeveer de helft van de GSD-en (waaronder de grote gemeenten, die relatief veel
WWB-aanvragen verwerken) maakt gebruik van het e-WWB-formulier op werk.nl. In
deze GSD-en verloopt de aanvraag voor klanten die digitaal een aanvraag indienen
overeenkomstig de WEU. Bij de papieren aanvraag is eenmalige g egevensuitvraag bij
GSD-en in de meerderheid van de gevallen niet verankerd in de werkprocessen
waardoor eenmalige uitvraag niet gegarandeerd is. 7
GSD-en geven de volgende redenen voor het niet gebruiken van het e-WWBformulier:


Het e-WWB-formulier bevat niet alle gegevens die nodig zijn voor de beoordeling
van de uitkeringsaanvraag



Geautomatiseerd inlezen van het e-WWB-formulier is niet voor alle gemeenten
mogelijk. Inlezen is alleen mogelijk voor gemeenten die een contract hebben met
een ICT-leverancier die deze mogelijkheid aanbiedt. Momenteel is inlezen alleen
mogelijk bij de vier grote gemeenten en daarnaast bij nog 8-10 andere gemeenten.

Het mogelijk maken van geautomatiseerd inlezen van het e-WWB-formulier door alle
gemeenten wordt gezien als belangrijke stap in het wegnemen van belemmeringen
voor het eenmalig uitvragen van gegevens bij burgers. 8
I n w e lk e m at e w o rd en g eg ev en s d ie in B ij la g e I I b ij d e R eg e lin g
S U WI z ij n a an g em erk t vo o r e en m a lig e g eg e v en su i tv r aag , to c h d o o r
U W V, SV B o f g e me en te n b ij d e b u rg e r u i tg e v r aag d ?
Het onderzoek laat zien dat UWV en SVB de gegevens opgenomen in Bijlage II
nagenoeg niet meer uitvragen bij de klant. Wat betreft de Gemeentelijke Sociale
Diensten (GSD-en) is het beeld minder eenduidig.
Bij UWV is eenmalige uitvraag goed verankerd in de digitale aanvraag processen. De
verankering is minder in de papieren processen. Omdat 95% van de aanvragen
digitaal verloopt, is toch vrijwel altijd sprake van aanvraag conform de WEU.

7

Het is, in het kader van voorliggende evaluatie, niet mogelijk gebleken om een betrouwbare schatting te geven
van het percentage WWB-aanvragen waarbij de WEU niet volledig wordt toegepast.
8
Naast de ICT-leveranciers die leveren aan de gemeenten die nu al kunnen inlezen zijn er nog twee ICTleveranciers. Eén van hen is in september 2014 een pilot gestart met een proefoplevering van een
inleesmodule. Inmiddels hebben 30 gemeenten de inleesmodule bij deze leverancier aangeschaft. Verwachting
is dat deze gemeenten in de loop van 2015 het e-WWB-formulier kunnen inlezen. De andere ICT-leverancier
heeft aangegeven de intentie te hebben om inleessoftware te ontwikkelen maar heeft nog geen concrete
toezeggingen gedaan.

9

Bij SVB is eenmalige gegevensuitvraag verankerd in de digitale en in de papieren
aanvraag processen. Aanvragen verlopen dus nagenoeg altijd conform de WEU.
Ongeveer de helft van de gemeenten (waaronder de grote gemeenten, die
verhoudingsgewijs relatief veel WWB-aanvragen verwerken) maakt gebruik van het eWWB-formulier op werk.nl. In deze gemeente verloopt de aanvraag voor klanten die
digitaal een aanvraag indienen nagenoeg overeenkomstig de WEU. Bij de andere helft
van de gemeenten verloopt de aanvraag via de papieren weg. Bij de papieren
aanvraag is eenmalige gegevensuitvraag in de meerderheid van de gevallen niet
verankerd in de werkprocessen waardoor eenmalige uitvraag niet gegarandeerd is. 9
Uit de diepte interviews en de enquête blijkt dat 12 tot 51 % van de gemeenten
gegevens opgenomen in Bijlage II uitvraagt bij de klant.
W e lk e b el em me r in g en d o en z ic h in d e p r ak t ij k vo o r d i e h e t e en m a l ig
v r ag en v an g eg e v en s a a n b u rg er s in d e w eg s t a an en w a t i s e r n o d ig
o m d e ze b e l em me r in g en w eg t e n em en ? Ne e m h ie rb ij d e k w al i te i t v an
g eg e ven s, t ec h n iek , w e rk p ro c es sen en w et - en reg e lg e v in g in
b esc h o u w in g .
Of er sprake is van eenmalige gegevensuitvraag hangt samen met het gebruik van
digitale aanmeldingsformulieren. Wanneer gebruik wordt gemaakt van een digitaal
aanmeldingsformulier worden de gegevens opgenomen in Bijlage II vooringevuld op
het formulier. De belangrijkste belemmeringen die het eenmalig vragen van gegevens
aan de burger in de weg staan zitten daarmee in de redenen die partijen hebben om
geen gebruik te maken van digitale aanmeldingsformulieren. SVB en UWV gebruiken
in het algemeen digitale formulieren. Alleen wanneer de klant niet voldoende digitaal
vaardig is, wordt geen gebruik gemaakt van een digitaal formulier. Gemeenten maken
het gebruik van digitale formulieren niet altijd mogelijk. Gemeenten geven de
volgende redenen voor het niet gebruiken van het digitale formulier (e-WWBformulier):


Het e-WWB-formulier bevat niet alle gegevens die nodig zijn voor de beoordeling
van de uitkeringsaanvraag.



Geautomatiseerd inlezen van het e-WWB-formulier is niet bij alle gemeenten
mogelijk.

O n d e r w e lk e c o n d i t ies k u n n en w e lk e g eg ev en s w o rd en u i tg e zo n d erd
v an d e p l ic h t v an b u rg er s o m o p v er zo ek o f o n ve r w ij ld u i t e ig en
b ew eg in g a l le re le v an te in fo rm a t ie a an een o v e rh e id s o rg an is a ti e te
v e rs t rek k en ?
Alle ketenpartners geven aan dat uitzonderen van gegevens van de inlichtingenplicht
mogelijk is wanneer wordt voldaan aan de volgende condities:


Actualiteit: De gegevens zijn snel beschikbaar voor de keten via (basis)registraties



Beschikbaarheid: De gegevens van de klant zijn opgenomen in de (basis)registratie
waartoe de ketenpartners (via Suwinet) toegang hebben (beschikbaarheid). Van
bepaalde groepen klanten is bekend dat niet al hun gegevens zijn opgenomen in de
(basis)registraties. Een bekend voorbeeld zijn de inkomensgegevens van een
zzp’er.

9

Het is, in het kader van voorliggende evaluatie, niet mogelijk gebleken om een betrouwbare schatting te geven
van het percentage WWB-aanvragen waarbij de WEU niet volledig wordt toegepast.

10

In grote lijnen zijn de ketenpartners het dus met elkaar eens. Wel zitten er kleine
verschillen tussen de ketenpartners aangaande de vereisten die aan de actualiteit van
de gegevens worden gesteld. Actualiteit speelt met name een rol bij de
inkomensgegevens afkomstig uit de Polisadministratie. SVB ziet het gebrek aan
actualiteit van inkomensgegevens in mindere mate als beperkende conditie voor het
uitzonderen van deze gegevens van de inlichtingenplicht dan UWV en gemeenten. Dit
tekent zich ook af in de werkwijzen die de ketenpartners in de praktijk hanteren. SVB
haalt de inkomensgegevens uit de Polisadministratie en vraagt ze niet op bij de klant.
UWV en gemeenten vragen de inkomensgegevens uit bij de klant en controleren deze
aan de hand van de Polisadministratie, nadat de relevante gegevens in deze
administratie beschikbaar zijn gekomen.
Het verschil tussen SVB enerzijds en UWV en gemeenten anderzijds hangt samen met
de volgende punten:


De klantenbestanden van UWV en gemeenten zijn minder stabiel dan het
klantenbestand van SVB. Dit komt door de kortere gemiddelde looptijd van de
uitkeringen die UWV en de gemeenten verstrekken, ten opzichte van de SVB
uitkeringen.



De uitkeringen die UWV en gemeenten verstrekken vormen vaak het
hoofdinkomen, waar de uitkeringen die SVB verstrekt vaak een aanvulling op het
hoofdinkomen zijn. Wanneer UWV of gemeenten een uitkering onterecht
verstrekken is dit lastig te corrigeren.

UWV en GSD-en geven ook aan dat er een activeringsprikkel uitgaat van de
inlichtingenplicht. Door de inlichtingenplicht moeten klanten zelf een activiteit
ondernemen om de uitkering te ontvangen. Sommige klanten hebben deze prikkel
nodig om te gaan participeren. Wanneer gegevens van de inlichtingenplicht worden
uitgezonderd gaat deze prikkel (deels) verloren. Voor de meeste klanten zal er echter ,
ook na eventueel uitzonderen van gegevens in het kader van de WEU, een
inlichtingenplicht blijven bestaan voor gegevens die niet bij andere
overheidsorganisaties bekend zijn (zoals sollicitaties, vakantiedata).
W e lk e g eg e ven s in w e lk e w e t vo ld o en n u a l a an d e ze c o n d i t ie s? W e lk e
g eg e ven s in w e lk e w e t vo ld o en n o g n i e t aa n d e ze c o n d i t ie s, m aa r
k u n n en d a a ra an w e l g a an vo ld o en en w a t i s d a ar vo o r n o d ig ?
Volgens SVB wordt in voldoende mate voldaan aan bovengenoemd condities om de
gegevens opgenomen in Bijlage II voor de door haar uitgevoerde materiewetten uit te
zonderen van de inlichtingenplicht. Wel dient er een oplossing gevonden te worden
voor de klantgroepen waarvan de gegevens niet zijn opgenomen in de
(basis)registraties. Een bekend voorbeeld zijn de inkomensgegevens van zzp’ers.
Omdat voor deze groep geen loonaangifte wordt gedaan zijn de inkomensgegevens
niet opgenomen in de Polisadministratie en moeten deze gegevens derhalve bij de
klant worden uitgevraagd. Ook geeft SVB aan dat de actualiteit van de
inkomensgegevens uit de Polisadministratie verbetering behoeft. SVB sluit echter niet
uit dat deze gegevens ook nu al voor bepaalde klantgroepen kunnen worden
uitgezonderd van de inlichtingenplicht, gegeven de huidige beperkingen wat betreft de
actualiteit. UWV en GSD-en zijn voorzichtiger. De inkomensgegevens uit de
Polisadministratie zijn niet voldoende actueel waardoor deze gegevens uitgevraagd
worden. De inkomensgegevens kunnen derhalve (nog) niet van de inlichtingenplicht
uitgezonderd worden. Net als SVB constateren UWV en GSD -en dat voor klantgroepen

11

waarvan de gegevens niet worden geregistreerd geen gegevens kunnen worden
uitgezonderd van de inlichtingenplicht.

12

2

Overzicht van ICT-systemen in de SUWIketen
Om eenmalige gegevensuitvraag mogelijk te maken is in de Wet SUWI opgenomen dat
UWV, de SVB en de GSD-en gezamenlijk zorg dragen voor de instandhouding van de
gezamenlijke elektronische voorzieningen (GeVS). Middels de GeVS dienen de
ketenpartners elkaar gegevens te verstrekken en inzage te bieden in elkaars
gegevens. In dit hoofdstuk is beschreven hoe de GeVS zijn opgebouwd. Naast de
GeVS zijn er ook enkele andere systemen en koppelingen die de ketenpartners
gebruiken voor het uitwisselen van gegevens. De belangrijkste systemen zijn UWV
Portal en WIS. Deze systemen worden kort beschreven in de tweede paragraaf van dit
hoofdstuk. UWV en SVB hebben directe koppelingen gemaakt met verschillen de
administraties die ook via de GeVS beschikbaar zijn.

2.1

GeVS
In de Wet SUWI is opgenomen dat het UWV, de SVB en GSD-en zorg dragen voor de
elektronische voorzieningen van de verwerking van gegevens. 10 Om aan deze
verplichting te voldoen is een systeem opgebouwd dat bestaat uit decentrale en
centrale voorzieningen. De decentrale voorzieningen zorgen er voor dat de
ketenpartners, ieder via hun eigen decentrale voorziening, gebruik kunnen maken van
de centrale voorziening. De centrale voorzieningen zorgt er voor dat de decentrale
voorzieningen met elkaar kunnen communiceren.
De ketenpartners zijn ieder voor zich verantwoordelijk voor de instandhouding van de
eigen decentrale elektronische voorziening. Daarnaast heeft UWV de taak om zorg te
dragen voor de instandhouding van de centrale elektronische voorzieningen. Voor
deze taak heeft zij een afzonderlijk organisatiedeel belast, te weten het BKWI. In
onderstaande figuur is te zien hoe het GeVS is opgebouwd en welke partijen gegevens
leveren en afnemen.
Figuur 1

10

Opbouw GeVS

Artikel 62 Wet Suwi

13

2 . 1 . 1 D e c ent ra l e v oo r z i en in ge n
De Suwi-partijen kunnen met behulp van eigen decentrale elektronische voorzieningen
gebruik maken van de centrale elektronische voorzieningen. Decentrale voorzieningen
behoren tot de verantwoordelijkheid van de aangesloten partijen zelf. De SVB en UWV
zijn dus zelf verantwoordelijk voor hun decentrale elektronische voorzieningen. Voor
GSD-en ligt dit iets anders. GSD-en zijn lokaal georganiseerd waardoor er namens de
gemeente niet één verantwoordelijke organisatie is. Daarom neemt Stichting
Inlichtingenbureau (IB) de decentrale taken namens de GSD-en op zich.
Belangrijkste modulen die het IB aanbiedt zijn:


DKD-inlezen: Met de dienst DKD-inlezen routeert het IB ketenberichten van en
naar gemeenten. Met DKD-inlezen kunnen GSD-en gegevens van diverse bronnen
direct in de eigen bedrijfsapplicatie inlezen en voorinvullen in elektronische
aanvraagformulieren. DKD-inlezen mag alleen worden gebruikt voor het uitvoeren
van de Participatiewet.



Samenloopapplicatie: In het kader van het handhavings- en rechtmatigheidsbeleid
WWB vergelijkt de samenloopapplicatie van het IB door de gemeenten
aangeleverde gegevens over WWB-, IOAW- en IOAZ-uitkeringen met gegevens van
externe organisaties (UWV, DUO, RDW). Het doel hiervan is om de samenloop vast
te stellen tussen de door de gemeente verstrekte uitkeringen en andere relevante
feiten en omstandigheden (bijvoorbeeld een WW-uitkering, het volgen van hoger
onderwijs of autobezit). Indien er sprake is van samenloop wordt een
samenloopsignaal afgegeven door het IB aan een gemeente. Deze gemeente
controleert vervolgens of er sprake is van onterechte of niet-bekende samenloop,
wat aanleiding kan zijn tot aanpassing van de uitkering.

In onderstaand figuur is weergegeven hoe de berichten verstrekking via de decentrale
voorzieningen DKD-inlezen verloopt.
Figuur 2

11

14

Berichtenverkeer decentrale voorziening DKD -inlezen

11

Gemeentelijk berichtenverkeer: van Wet SUWI naar 3D in het perspectief van de Wbp? Bergfeld (2015).

2 . 1 . 2 C ent ra l e vo or z i en in g (S u w in et )
Om de decentrale elektronische voorzieningen met elkaar te laten communiceren is
een centrale elektronische voorziening noodzakelijk. Deze centrale elektronische
voorziening is niet logischerwijs aan één van de aangesloten partijen toe te wijzen.
Het centrale deel van GeVS wordt vaak aangeduid met de term ‘Suwinet’. BKWI is
verantwoordelijk voor het beheer van Suwinet.
Suwinet is primair bedoeld voor UWV, SVB en de GSD-en, maar inmiddels maken ook
andere overheidsorganisaties gebruik van Suwinet.
Via Suwinet kunnen overheidsorganisaties de gegevens uit de volgende administraties
bij elkaar opvragen en naar elkaar sturen:
Suwi-partijen:


UWV



Gemeentelijke Sociale Diensten (GSD, via Inlichtingenbureau)



SVB

Niet Suwi-partijen/administraties:


Basisregistratie personen (BRP, voorheen GBA)



RDW



DUO



KvK



Kadaster



Belastingdienst

Suwinet kent een aantal verschillende modulen. Hieronder volgt een beschrijving van
de modulen waarvan het gebruik elders in dit rapport wordt beschreven:


Suwinet-Inkijk biedt de mogelijkheid om gegevens van burgers, die bij andere
overheidsorganisaties of basisregistraties zijn opgeslagen, te raadplegen in een
webtoepassing.



Suwinet-Inlezen biedt de mogelijkheid om gegevens van diverse andere
overheidsorganisaties direct in een bedrijfsapplicatie in te lezen en voor in te vullen
in e-formulieren.

Maandelijks wordt van ca. 680.000 Nederlanders één of meer keer gegevens
opgevraagd via Suwinet-inkijk of-inlezen. Ongeveer 70% betreft raadpleging van
gegevens via Suwinet-inkijk en in 30% betreft het opvragen van gegevens via
Suwinet-inlezen.


Suwinet-Meldingen bestaat uit vooraf gedefinieerde gegevenssets die worden
ingelezen in de automatiseringssystemen van de ontvangende partij en daar
desgewenst een werkproces kunnen opstarten. Zo worden aanvragen om uitkering
krachtens de Participatiewet door de professionalmodule van UWV doorgezonden
naar de gemeenten. Vervolgens wordt bij de gemeenten een proces gestart om de
rechtmatigheid en de hoogte van de aangevraagde uitkering te bepalen.

In onderstaand figuur is weergegeven hoe de berichten verstrekking via de centrale
voorziening Suwinet-inkijk verloopt.

15

Figuur 3

2.2

Berichtenverkeer centrale voorziening Suwinet -Inkijk

12

Andere ICT-ondersteuningssystemen
Naast de GeVS zijn er ook enkele andere systemen en koppelingen die de
ketenpartners gebruiken voor het uitwisselen van gegevens. De belangrijkste
systemen zijn UWV Portal en WIS. Deze systemen worden hieronder kort beschreven.
UWV en SVB hebben ook direct uit het BRP en de Polisadministratie gegevens
aangeleverd. Dit is dus buiten de GeVS om.
U W V P o rta l ( vo or he en S t ek k e r 4)
Sinds 2012 kunnen gemeenten via UWV Portal (voorheen Stekker 4) toegang krijgen
tot de volgende UWV applicaties: Sonar, WBS, Werkmap en Werk.nl. Sonar is de
applicatie waarin gegevens van werkzoekenden worden vastgelegd die een uitkering
ontvangen in het kader van de WW of WWB. WBS is het systeem waarin gegevens van
werkgevers en hun vacatures worden vastgelegd. Werkzoekenden en werkgevers
kunnen vervolgens met elkaar gematcht worden. Werkmap is een omgeving waarin
werkzoekenden zich registreren, zoeken naar vacatures en sollicitatie-activiteiten
bijhouden. Werk.nl bevat modules voor de digitale aanmelding voor werk en uitkeren
(WW en WWB). In totaal zijn 277 van de 391 gemeenten per begin 2015 aangesloten
op de UWV portal. Dat komt overeen met 71% van alle gemeenten. Dit wil overigens
niet zeggen dat de gemeenten het systeem ook gebruiken. Van de gemeenten die zijn
aangesloten op UWV Portal gebruikt 36% Sonar grotendeels of geheel; 37% gebruikt
Sonar voor de helft van de registraties; en 27% gebruikt het niet of nauwelijks.
Waarom gemeenten geen gebruik maken van de UWV applicaties is niet onderzocht in
het kader van voorliggende evaluatie. In het rapport ‘Met uitgestoken hand’ over
regionale samenwerking tussen UWV en gemeenten, dat eveneens in het kader van
deze evaluatie is opgesteld, komt deze vraag wel aan bod. 13

12

Gemeentelijk berichtenverkeer: van Wet SUWI naar 3D in het perspectief van de Wbp? Bergfeld (2015).
Met uitgestoken hand. Evaluatie van de samenwerking van UWV en gemeenten op het gebied van werk en
inkomen 2012-2014. Zoetermeer: Panteia (2015).
13

16

W IS (v oo rh e en E ROW )
WIS staat voor Werkplein Intake Service en is een module waarmee een GSD direct
(dus zonder tussenkomst van UWV) digitale WWB-, IAOW- en/of
schuldhulpverleningaanvragen 14 ingediend via Werk.nl kan ontvangen. 15 Concreet
betekent dit dat een gemeente direct toegang heeft tot de formulieren die op Werk.nl
zijn ingevuld. De gemeente hoeft niet te wachten op toezending van de ingevulde
formulieren via Suwinet-Meldingen. WIS is de opvolger van de Eenmalige Registratie
Op de Werkpleinen (EROW). Gemeenten krijgen toegang tot de WIS-module via Sonar
of via Suwinet-inkijk. Gemeenten die gebruik maken van WIS kunnen de inhoud en
het procesverloop van het e-WWB-formulier op een aantal punten aanpassen opdat
het formulier aansluit op de werkwijze van de gemeente. Ongeveer 200 gemeenten
maken gebruik van WIS/EROW.

14
15

Het schuldhulpverleningsformulier wordt uitgefaseerd.
https://www.kinggemeenten.nl/secties/werk-inkomen-en-participatie/producten/erow

17

3

Eenmalige gegevensuitvraag
In dit hoofdstuk wordt de volgende onderzoeksvraag beantwoord:
In welke mate worden gegevens die in Bijlage II bij de Regeling SUWI zijn
aangemerkt voor eenmalige gegevensuitvraag, toch door UWV, SVB of gemeenten
bij de burger uitgevraagd?
Het onderzoek laat zien dat UWV en SVB de gegevens opgenomen in Bijlage II
nagenoeg niet meer uitvragen bij de klant. Wat betreft de Gemeentelijke Sociale
Diensten (GSD-en) is het beeld minder eenduidig.
Bij UWV is eenmalige uitvraag goed verankerd in de digitale aanvraag processen en in
mindere mate in de papieren processen. Omdat 95% van de aanvragen digitaal
verloopt, is toch vrijwel altijd sprake van aanvraag conform de WEU.
Bij SVB is eenmalige gegevensuitvraag verankerd in de digitale en in de papieren
aanvraag processen. Aanvragen verlopen in principe dus altijd conform de WEU.
Ongeveer de helft van de gemeenten (waaronder de vier grote gemeenten) maakt
gebruik van het e-WWB-formulier op werk.nl. 16 In deze gemeenten verloopt de
aanvraag voor klanten die digitaal een aanvraag indienen in principe overeenkomst ig
de WEU. Bij de andere helft van de gemeenten verloopt de aanvraag via de papier en
weg. Bij de papieren aanvraag is eenmalige gegevensuitvraag bij GSD-en in de
meerderheid van de gevallen niet verankerd in de werkprocessen waardoor eenmalige
uitvraag niet gegarandeerd is. Uit de diepte interviews en de enquête blijkt dat 12 tot
51 % van de gemeenten gegevens opgenomen in Bijlage II uitvraagt bij de klant. 17
Bovengenoemde conclusies worden in de rest van dit hoofdstuk onderbouwd. Per
ketenpartner zijn de belangrijkste werkprocessen beschreven en leest u of binnen
deze werkprocessen sprake is van eenmalige gegevensuitvraag. 18

3.1

Eenmalige gegevensuitvraag bij UWV

3 . 1 . 1 C o nc lu s i e
Sinds de evaluatie van de WEU in 2010 heeft de digitale intake bij UWV een vlucht
genomen. Waar in 2010 nog 70% van de inschrijvingen Werk en WW via de digitale
weg verliep geldt dit inmiddels voor 95%. Dit heeft een positief effect op de naleving
van de WEU. Bij gebruik van digitale intake worden de gegevens die zijn opgenomen
in Bijlage II vooringevuld. De digitale intakeformulieren zijn reeds in 2009 ontwikkeld
maar hebben zich sindsdien steeds verder verfijnd. De budgettaire randvoorwaarden
die voortkomen uit de wijziging van de Wet SUWI in 2012 hebben de digitalisering in
een stroomversnelling gebracht. Al is dit vooral van invloed geweest op de
ontwikkeling van de e-dienstverlening 19. Wanneer gebruik wordt gemaakt van een
papieren formulier (in het geval een klant niet digitaal vaardig is) is van hergebruik
van gegevens nauwelijks sprake. Dit gaat om ongeveer 5% van de aanvragen.
16

Dit cijfer is afkomstig uit de bestanden die Panteia in het kader van dit onderzoek van UWV heeft ontvangen.
Het is, in het kader van voorliggende evaluatie, niet mogelijk gebleken om een betrouwbare schatting te
geven van het percentage WWB-aanvragen waarbij de WEU niet volledig wordt toegepast.
18
Hoe deze werkprocessen zijn geselecteerd leest u in hoofdstuk 1.
19
Hiermee wordt de dienstverlening richting de klant in verband met de re-integratie van de klant bedoeld.
17

19

Om deze conclusies te ondersteunen zijn in onderstaande sub -paragrafen de
werkprocessen rondom de aanmelding voor ‘werk’ en de aanmelding voor een WW uitkering beschreven. Uit deze beschrijving blijkt op welke ma nier eenmalige
gegevensuitvraag is verankerd in de werkprocessen.
3 . 1 . 2 I nsc h ri j ve n a l s w e rk zo ek en de
Klanten die een WW- of WWB-uitkering willen aanvragen zijn verplicht om zich eerst
in te schrijven als werkzoekende. Daarnaast kunnen ook niet -uitkeringsgerechtigden
zich inschrijven als werkzoekende.
Het inschrijven als werkzoekende verloopt voor 95% langs digitale weg. Dit geschiedt
op Werk.nl. Wanneer de klant ondersteuning nodig heeft bij het inschrijven, kan de
klant contact opnemen met de helpdesk. Op werk.nl zijn de gegevens van de klant die
zijn opgenomen in Bijlage II vooringevuld. Het voorinvullen verloopt via een
bestandskoppeling met het BRP en de administratie van DUO. Daarnaast wordt ook
gebruik gemaakt van gegevens uit de Polisadministratie, die UWV zelf in beheer heeft.
Klanten die niet digitaal vaardig zijn kunnen zich inschrijven op het Werkplein. Daar
krijgen ze een testje om vast te stellen of ze werkelijk niet digitaal vaardig zijn. Blijkt
dit zo te zijn dan wordt er een formulier voor ze aangemaakt. Op het papieren
formulier worden gegevens slechts in beperkte mate vooringevuld.
3 . 1 . 3 B es ch r ij v in g va n h e t we r k p ro ce s W W
Nadat een klant zich heeft ingeschreven als werkzoekende, kan een klant een
aanvraag voor een WW-uitkering indienen. Dit verloopt, net als de inschrijving als
werkzoekende, voor 95% via Werk.nl. Bij gebruik van het e-WW-formulier zijn
gegevens die zijn opgenomen in Bijlage II vooringevuld. Het gaat om gegevens uit de
BRP (NAW-gegevens) en de Polisadministratie (arbeidsverleden; arbeidsverhoudingen
en het bijbehorende SV-loon uit het laatste jaar). De vooringevulde gegevens worden
gepresenteerd aan de hand van de conclusies die UWV op basis van de gegevens
trekt. De klant ziet de conclusies en ziet bij doorklikken welke vooringevulde gegevens
aan de conclusies ten grondslag liggen. Dit geeft de klant de gelegenheid om de
vooringevulde gegevens en de door UWV getrokken conclusies te verifiëren en
eventueel aan te geven waar aanvulling of correctie nodig is. Voorbeelden van
conclusies zijn de hoogte van het dagloon en de duur van de uitkering. Deze
conclusies zijn overigens niet als gegeven opgenomen in Bijlage II.
Klanten die niet digitaal vaardig zijn kunnen zich, net als bij de inschrijving als
werkzoekende, melden op het Werkplein voor het aanvragen van een WW-uitkering
middels een papieren formulier. Op het papieren formulier worden gegevens slechts in
beperkte mate vooringevuld. Dit is omdat de rekenregels van het digitale formulier
niet kunnen worden toegepast op een papieren formulier. Het digitale formulier toont
de gegevens van de klant aan de hand van de door UWV getrokken conclusies. Doe je
dit op een papieren formulier dan ontstaat een onoverzichtelijk geheel van rond de
dertig pagina’s. UWV biedt niet digitaal vaardigen een formulier aan dat bestaat uit
vier pagina’s waarop een beperkt aantal gegevens zijn vooringevuld. Niet alle
gegevens opgenomen in Bijlage II die worden uitgevraagd zijn vooringevuld. Dit is
niet in overeenstemming met de WEU.
D e b e oo r de l in g va n d e a a n v ra a g
De aanvraag komt binnen bij het regiokantoor. Een medewerker van UWV bekijkt
vervolgens welke gegevens nog ontbreken om een beslissing te kunnen nemen over
de aanvraag. De medewerker raadpleegt Suwinet-inkijk om de aanvraag compleet te

20

krijgen. Indien er daarna nog onduidelijkheden zijn raadpleegt de medewerker de
klant.
Dit laatste is niet in strijd met de WEU. De WEU staat de ketenpartners toe gegevens
bij klanten op te vragenwanneer de kwaliteit (actualiteit, volledigheid) van de uit de
administraties verkregen gegevens tekortschiet of wanneer daarover gerede twijfel
bestaat. 20

3.2

Eenmalige gegevensuitvraag bij SVB

3 . 2 . 1 C o nc lu s i es
Uit de evaluatie van de WEU in 2010 blijkt dat SVB de gegevens opgenomen in Bijlage
II in principe niet meer bij de klant uitvraagt. 21 Ook uit voorliggende evaluatie blijkt
dat dit het geval is. Het aanvragen van een uitkering bij SVB verloopt zo veel mogelijk
digitaal. Indien de klant niet voldoende digitaal vaardig is wordt een papieren
aanvraagformulier aan de klant toegezonden. Welk deel van de klanten een papieren
formulier toegezonden krijgt verschilt per uitkering. Daarnaast kan de klant
telefonisch of persoonlijk in één van de regiokantoren ondersteuning ontvangen bij het
indienen van de aanvraag. Gegevens die zijn opgenomen in Bijlage II worden
vooringevuld op het aanvraagformulier. Alleen de inkomensgegevens worden niet
vooringevuld. In plaats daarvan staat op het formulier (zowel digitaal als papier) dat
de inkomensgegevens al bekend zijn en dat de klant ze dus niet hoeft op te geven. De
klant krijgt deze gegevens wel te zien bij het toekennen of afwijzen van de aanvraag.
Dit is in overeenstemming met de WEU.
Waar mogelijk worden de aanvragen geautomatiseerd beoordeeld. Dit kan alleen
wanneer de aanvraag digitaal is ingediend en de klant geen aanvullingen of
wijzigingen heeft aangebracht op het formulier. Indien automatisch beoordelen van de
aanvraag niet mogelijk is dan wordt de aanvraag beoordeeld door een
serviceteammedewerker. De serviceteammedewerker maakt daarbij gebruik van
Suwinet-Inkijk.
Om de hierboven genoemde conclusies te trekken is het verloop van de werkprocessen
rondom de aanvraag van een AOW-, AIO- AKW- en ANW-uitkering nader bekeken.
3 . 2 . 2 D e a a n vra a g va n e en AO W -u itk e r in g
Een half jaar voordat de klant de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt krijgt de klant per
brief bericht van de SVB over het recht op een AOW-uitkering. Na het ontvangen van
deze brief kan de klant via ‘mijnsvb.nl’ en met gebruik van DigiD een AOW-uitkering
aanvragen. Eerder aanvragen is niet mogelijk. Indien de klant niet voldoende digitaal
vaardig is krijgt de klant op diens verzoek een papieren aanvraag toegezonden.
Ongeveer 70% van de klanten maakt gebruik van de digitale aanvraag. Dit betekent
dat 30% gebruik maakt van de papieren aanvraag.
De gegevens opgenomen in Bijlage II worden vooringevuld op de
aanvraagformulieren. Hiervoor worden gegevens uit het BRP gebruikt. De
inkomensgegevens van de partner afkomstig uit de Polisadministratie worden niet
vooringevuld op de aanvraagformulieren. De klant krijgt deze gegevens wel te zien bij
20

Memorie van toelichting Wet eenmalige gegevensuitvraag werk en inkomen.
De werking van de eenmalige gegevensuitvraag in de praktijk. Evaluatie perceel 2 WEU, Zoetermeer: Panteia
(2010).
21

21

het toekennen of afwijzen van de aanvraag. Het toevoegen van de inkomensgegevens
van de partner aan de formulieren leidt volgens de SVB alleen maar tot vragen bij de
klant. De samenstelling van de netto- en bruto-inkomensgegevens door SVB verschilt
namelijk van de samenstelling op de salarisstrook van de klant. Per 1 april 2015 is de
AOW-toeslag voor een partner vervallen. Inkomensgegevens van de partner spelen
derhalve geen rol meer in de aanvraag van een ‘nieuwe’ AOW-uitkering. Voor klanten
die al een toeslag hebben geldt een overgangsregeling.
De klant hoeft zijn gegevens op de aanvraag alleen maar te checken en een
rekeningnummer in te vullen. Van de digitaal ingediende aanvragen kan 10-15%
automatisch verwerkt worden. Automatisch verwerken kan alleen indien de klant geen
opmerkingen of aanvullingen heeft op de vooringevulde gegevens. De aanvraag van
een AOW-uitkering verloopt volgends de WEU.
3 . 2 . 3 A a n vra a g va n e en A IO -u i tk e r in g
AIO staat voor ‘aanvullende inkomensvoorziening ouderen’. De AIO is een onderdeel
van de Participatiewet. De AIO-uitkering wordt uitgekeerd aan AOW-gerechtigden
waarvan het totale inkomen lager ligt dan het minimuminkomen.
Voordat de SVB het aanvraagformulier voor de AOW verzendt, wordt er gecheckt of de
klant recht heeft op een volledige AOW. Als dit niet het geval is en de klant blijft
inclusief andere inkomstenbronnen, zoals loon of andere uitkeringen, onder het door
de overheid vastgestelde minimuminkomen, dan wordt er een extra formulier
meegezonden. Met dit formulier kan de klant aanvulling op de AOW -uitkering, de AIOuitkering, aanvragen.
De aanvraag van een AIO-uitkering is complex in vergelijking tot de aanvraag van een
AOW-uitkering. Er wordt een grotere hoeveelheid aan gegevens uitgevraagd en de
gegevens zijn voor de klant vaak lastiger te achterhalen. Dit heeft tot gevolg dat de
aanvraag van AIO-uitkeringen volledig via de papieren weg verloopt en dat
geautomatiseerd verwerken van de aanvragen niet mogelijk is. Ook voor de AIO
uitkeringen geldt dat gegevens opgenomen in Bijlage II worden vooringevuld op de
aanvraagformulieren. Ook hier vormen de gegevens van de Polisadministratie een
uitzondering. De gegevens van de Polisadministratie worden niet vooringevuld op de
papieren formulieren.
3 . 2 . 4 A a n vra a g va n e en A N W - u itk e r in g
SVB krijgt een bericht vanuit de BRP wanneer er een persoon overlijdt die getrouwd
(of geregistreerd partner) was. SVB stuurt de nabestaande vervolgens een brief
waarin de nabestaande wordt geattendeerd op de mogelijkheid om een ANW-uitkering
aan te vragen. De klant kan de aanvraag vervolgens digitaal indienen met gebruik van
DigiD of op papier. Indien de klant samenwoonde dan wordt de klant niet door SVB
geattendeerd op de mogelijkheid om een ANW-uitkering aan te vragen. De klant moet
deze mogelijkheid zelf signaleren. De aanvraag verloopt vervolgens wel hetzelfde.
De relevante gegevens opgenomen in het BRP worden vooringevuld. De
inkomensgegevens opgenomen in de Polisadministratie worden niet vooringevuld. De
klant krijgt deze gegevens wel te zien bij het toekennen of afwijzen van de aanvraag.
Bij de klant wordt uitgevraagd wat de ‘reden van overlijden’ is en wat het
‘arbeidsongeschiktheidspercentage’ is. In sommige gevallen kan d it laatste ook bij
UWV worden opgevraagd. De aanvraag van een ANW-uitkering verloopt volgens de
WEU.

22

3 . 2 . 5 A a n vra a g k i nd e rb i j s la g ( A K W)
SVB krijgt van de BRP de melding dat er een kind is geboren. Bij geboorte van een
eerste kind stelt SVB de klant op de hoogte van de mogelijkheid om kinderbijslag aan
te vragen. Na het ontvangen van deze brief kan de klant via ‘mijnsvb.nl’ en met
gebruik van DigiD een kinderbijslag aanvragen. Kinderbijslagaanvragen gaan voor
98% via de digitale weg. De overige aanvragen worden middels een papieren
formulier ingediend. Bij de geboorte van een tweede kind is aanvragen niet nodig en
stuurt SVB de klant direct een beschikking. De relevante gegevens opgenomen in
Bijlage II worden zowel op de digitale als op de papieren aanvraag vooringevuld.
Hiervoor worden gegevens uit de BRP gebruikt. De inkomensgegevens uit de
Polisadministratie spelen geen rol bij het aanvragen van kinderbijslag.
Wanneer de kinderen in het buitenland wonen is niet bij de SVB bekend dat er
kinderen zijn en wordt dus geen brief verzonden om de klant op de mogelijkheid van
het aanvragen van kinderbijstand te attenderen. In dat geval moet de klant zelf
contact opnemen met SVB. Voorinvullen van gegevens is niet mogelijk wanneer de
kinderen in het buitenland wonen. SVB en de ketenpartners beschikken in dat geval
namelijk niet over gegevens van de klant. Uitvragen van de gegevens is in dit geval
dan ook niet in strijd met de WEU. De WEU staat de ketenpartners toe gegevens bij
klanten op te vragen wanneer de kwaliteit (actualiteit, volledigheid) van de uit de
administraties verkregen gegevens tekortschiet of wanneer daarover gerede twijfel
bestaat. 22 De aanvraag van kinderbijslag verloopt dus volgens de WEU.

3.3

Eenmalige gegevensuitvraag bij Gemeentelijke Sociale Diensten

3 . 3 . 1 C o nc lu s i e
Uit de evaluatie van WEU in 2010 bleek dat een deel van de gemeenten nog gegevens
opgenomen in Bijlage II uitvroeg bij klanten. 23 In het rapport ‘De burger bediend in
2013’ van de Inspectie SZW is te lezen dat de omgekeerde digitale intake een vlucht
heeft genomen sinds 2010 maar dat voor WWB-aanvragers digitale intake (nog) niet
overal mogelijk is. 24
Uit voorliggende evaluatie blijkt dat in 2015 ongeveer de helft 25 van de gemeenten
aan de klant de mogelijkheid biedt om digitaal een aanvraag voor een WWB -uitkering
in te dienen, zie het rapport ‘Met uitgestoken hand’ 26. Ook blijkt dat tussen de 12 en
51 % van de gemeenten de WEU niet volledig toepast. Of er sprake is van eenmalige
gegevensuitvraag hangt samen met het gebruik van het digitale aanmeldingsformulier
(e-WWB-formulier op Werk.nl). Wanneer gebruik wordt gemaakt van het e-WWBformulier worden de gegevens opgenomen in Bijlage II vooringevuld op het formulier.
Daarnaast hangt eenmalige gegevensuitvraag samen met de wijze waarop de
gegevens van het digitale aanmeldingsformulier vervolgens in het cliëntvolgsysteem
van de gemeente terechtkomen. Wanneer de gegevens automatisch worden ingelezen
in het systeem is vaker sprake van eenmalige gegevensuitvraag.

22

Memorie van toelichting Wet eenmalige gegevensuitvraag werk en inkomen.
De werking van de eenmalige gegevensuitvraag in de praktijk. Evaluatie perceel 2 WEU, Zoetermeer: Panteia
(2010).
24
De burger bediend in 2013, Den Haag: Inspectie SZW (2013).
25
Dit cijfer is verstrekt door het UWV in het kader van voorliggende evaluatie. UWV heeft als uitvoerder van
deze dienst zicht op de aantallen gemeenten die deze dienst gebruiken.
26
Met uitgestoken hand. Evaluatie van de samenwerking van UWV en gemeenten op het gebied van werk en
inkomen 2012-2014. Zoetermeer: Panteia (2015).
23

23

Wanneer geen gebruik wordt gemaakt van het e-WWB-formulier en/of de digitale
systemen niet gekoppeld zijn hoeft dit niet te betekenen dat gegevens meermalen
worden uitgevraagd. Het is ook mogelijk dat klantmanagers gegevens overtypen of
dat gegevens worden uitgeprint en toegevoegd aan een papieren dossier. In 2012
onderzocht de Inspectie SZW in hoeverre verschillen in het aanvraagproces voor een
WWB–uitkering van invloed zijn op de kwaliteit van de gegevens die daarvoor worden
gebruikt. Er is geen aantoonbaar verband tussen de werkwijzen en de kwaliteit van de
gegevens vastgesteld. 27
GSD-en geven de volgende redenen voor het niet gebruiken van het e -WWBformulier:


Het e-WWB-formulier bevat niet alle gegevens die nodig zijn voor de beoordeling
van de uitkeringsaanvraag



Geautomatiseerd inlezen van het e-WWB-formulier is niet voor alle gemeenten
mogelijk. Inlezen is alleen mogelijk voor gemeenten die een contract hebben met
een ICT-leverancier die deze mogelijkheid aanbiedt. Momenteel is inlezen alleen
mogelijk bij de vier grote gemeenten en daarnaast bij nog 8-10 andere gemeenten.

Het mogelijk maken van geautomatiseerd inlezen van het e-WWB-formulier voor alle
gemeenten wordt gezien als belangrijke stap in het wegnemen van belemmeringen
voor het eenmalig uitvragen van gegevens bij burgers. Naast de ICT-leveranciers die
leveren aan de gemeenten die nu al kunnen inlezen zijn er nog twee ICT -leveranciers
actief. Eén van hen is in september 2014 een pilot gestart met een proefoplevering
van een inleesmodule. Inmiddels hebben 30 gemeenten de inleesmodule bij deze
leverancier aangeschaft. Verwachting is dat deze gemeenten in de loop van 2015 het
e-WWB-formulier kunnen inlezen. De andere ICT-leverancier heeft aangegeven de
intentie te hebben om inleessoftware te ontwikkelen maar heeft nog geen concrete
toezeggingen gedaan.
In onderstaande paragrafen worden bovengenoemde conclusies onderbouwd door
nader in te gaan op de werkprocessen rondom de aanvraag van een WWB- uitkering.
De paragraaf waarin het proces van het aanvragen van een WWB -uitkering wordt
beschreven is gebaseerd op een aantal (zes) diepte interviews op beleids - en
uitvoeringsniveau in een aantal GSD-en. Omdat dit aantal te beperkt is om een
uitspraak te doen over de mate waarin gemeenten werken volgens het principe van
eenmalige gegevensuitvraag is ook een enquête uitgezet onder hoofden van GSD -en.
Hierover leest u meer in de paragraaf ‘Eenmalige gegevensuitvraag bij GSD-en nader
onderzocht’.
3 . 3 . 2 H e t a a nv ra g en va n ee n W WB -u i tk e r in g
Het proces dat doorlopen wordt bij het aanvragen van een WWB -uitkering verschilt
per gemeente. Toch is er een aantal stappen dat bij de meeste gemeenten terugkomt:


Stap 1: Innemen van de aanvraag door UWV
In de Wet SUWI en de Wet WWB is bepaald dat UWV WERKbedrijf de taken uitvoert
voor het innemen van de aanvraag voor een uitkering, ook voor WWB. Sinds de
wijzigingen van de Wet SUWI in 2012 is UWV WERKbedrijf deze taak (groten)dee ls
digitaal gaan uitvoeren. Voor het indienen van een digitale aanvraag gaat de klant
naar Werk.nl. Werk.nl selecteert vervolgens op basis van het Burgerservicenumme r
het juiste digitale formulier. Gemeenten kunnen het formulier namelijk op een
beperkt aantal punten aanpassen. Wanneer een gemeente het gebruik van het

27

24

Kwaliteit van de gegevens bij de aanvraag WWB, Den Haag: inspectie SZW.

e-WWB-formulier niet mogelijk heeft gemaakt wordt dit ook aan de klant getoond.
In het e-WWB-formulier zijn alle gegevens opgenomen in Bijlage II en voor zover
nodig voor de aanvraag van een WWB-uitkering, vooringevuld. Ongeveer de helft
van de gemeenten heeft gebruik van het e-WWB-formulier mogelijk gemaakt. In
deze gemeenten verloopt een deel van de innames via Werk.nl maar er zijn in deze
gemeenten ook klanten die niet voldoende digitaal vaardig zijn. Deze klanten
kunnen ondersteuning krijgen bij het invullen van het e-WWB-formulier. Wanneer
invullen ook met ondersteuning niet lukt (bijvoorbeeld omdat de klant geen DigiD
heeft) dan kan de klant een aanvraag doen middels een papieren formulier. Dit is
een ander formulier dan het e-WWB-formulier. Hoe het formulier er uitziet verschilt
per gemeente. Uitprinten van het e-WWB-formulier is niet mogelijk.
Bij gemeenten die gebruik van het e-WWB-formulier niet mogelijk maken bestaan
alle innames uit een telefonische of fysieke melding van de klant bij een consulent
intake van het UWV of van de GSD. Binnen de kaders van dit onderzoek was het
niet mogelijk om voor alle gemeenten na te gaan welke formulieren gebruikt
worden (naast het e-WWB-formulier). Eén van de in het kader van de evaluatie
bezochte gemeenten vraagt mondeling een aantal gegevens uit ( vermogen,
partner met werk) om te bepalen of de klant mogelijk recht heeft op een WWB uitkering. Indien dit recht mogelijk bestaat geeft de gemeente de klant een
formulier mee voor de aanvraag van een WWB-uitkering. Op dit formulier zijn geen
gegevens van de klant vooringevuld. Ook is een GSD bezocht die een eigen e WWB-formulier heeft ontwikkeld. Het formulier bevat ongeveer tien vragen.
Gegevens opgenomen in Bijlage II die voorkomen in dit formulier zijn vooringevuld.
Daarnaast wordt de klant verzocht om een aantal bewijsstukken te verstrekken.
Deze bewijsstukken hebben deels betrekking op gegevens die wel zijn opgenomen
in Bijlage II. Het gaat om de laatste uitkeringsspecificatie, beëindigingbeschikking
UWV, en de laatste salarisstrook. Het opvragen van deze bewijsstukken is in strijd
met de WEU.


Stap 2: Het ontvangen van de aanvraag door de gemeente
Indien de inname digitaal is verlopen krijgt de gemeente waar de klant woonachtig
is het ingevulde e-WWB-formulier toegezonden via Suwinet-meldingen. Het is nog
niet mogelijk om het ingevulde formulier geautomatiseerd over te zetten naar het
cliëntvolgsysteem van de gemeenten. De formulieren worden daarom overgetypt in
het cliëntvolgsysteem van de gemeente of uitgeprint wanneer nog gewerkt wordt
met papieren klantendossiers. Dit werkt eenmalige gegevensuitvraag niet in de
hand. Bij het overtikken worden mogelijk fouten gemaakt en de papieren dossiers
kunnen kwijtraken waardoor gegevens (opgenomen in Bijlage II) dubbel
uitgevraagd moeten worden.



Stap 3: Het innemen van de aanvraag door de gemeente 28
Het daadwerkelijk innemen van de aanvraag door gemeenten gebeurt in een
gesprek tussen klant en klantmanager van de GSD. In dit gesprek moet de klant
diverse bewijsstukken tonen, zoals rekeningafschriften van de laatste drie
maanden. De klantmanager van de GSD raadpleegt voorafgaande aan het gesprek
de gegevens van de klant via Suwinet. De gegevens die vervolgens in het gesprek
worden uitgevraagd zijn doorgaans niet bij andere ketenpartners bekend en zijn
derhalve ook niet opgenomen in Bijlage II. Al zijn hier uitzonderingen op. Eén van
de gemeenten die is geïnterviewd in het kader van deze evaluatie geeft aan dat zij

28

In veel gemeenten worden er verschillende stappen doorlopen voordat over wordt gegaan tot de inname van
de aanvraag. Voorbeelden zijn een wachttermijn voor jongeren tot 27 jaar (dit is verplicht) of het volgen van
een workshop. Omdat deze stappen geen betrekking hebben op de WEU zijn deze in de evaluatie buiten
beschouwing gelaten.

25

ondanks het raadplegen van Suwinet toch gegevens opgenomen in Bijlage II
uitvragen bij de klant.
3 . 3 . 3 E en ma l ig e g eg ev en su itv ra a g b i j GS D -e n n a d e r on d er z och t
Zoals u kunt lezen in bovenstaande tekst is het lastig om op basis van (een beperkt
aantal) interviews uitspraken te doen over de mate waarin gemeenten werken volgens
het principe van eenmalige gegevensuitvraag. De werkwijzen van gemeenten lopen
sterk uiteen waardoor het op basis van (een beperkt aantal) interviews lastig is om te
bepalen welk deel van de gemeenten werkt volgens het principe van eenmalige
gegevensuitvraag. Om hier toch een indicatie van te geven is in een enquête een
aantal vragen over eenmalige gegevensuitvraag voorgelegd aan hoofden van GSD -en.
De enquête is 67 keer ingevuld. Of de enquête is ingevuld door de hoofden van de
GSD-en (die zijn benaderd) is niet duidelijk. Mogelijk hebben de hoofden de enquête
laten invullen door een medewerker.
Belangrijkste uitkomst van de enquête, waarin de respondenten gevraagd zijn de
eigen beleids- en uitvoeringspraktijk te beoordelen, is dat bijna een kwart (22%) van
de GSD-en de WEU naar eigen zeggen volledig toepast. Eveneens blijkt dat gemeenten
veel gebruik maken van de systemen waarmee ze gegevens van de klant die bekend
zijn bij ketenpartners kunnen raadplegen. Slecht één GSD maakt geen gebruik van
dergelijke systemen.
3 . 3 . 4 B ek end h ei d e n na l ev i ng va n d e WE U do or GS D -e n
Het grootste deel (56%) van de respondenten geeft aan goed bekend te zijn met de
WEU. Een klein deel is niet goed bekend met de WEU (16%). De overige respondenten
kiezen voor ‘Neutraal’ (21%) of ‘Weet niet’ (6%).
Figuur 4

Ik ben goed bekend met de Wet Eenmalige Gegevensuitvraag (WEU)

zeer mee oneens

4%

niet mee eens

12%

neutraal

21%

mee eens

37%

zeer mee eens
Weet niet/geen mening

19%
6%

Ook vroegen we de respondenten naar de toepassing van de WEU in hun GSD. Wat
opvalt bij het bekijken van tabel 2 is dat een groot deel van de respondenten (39%)
aangeeft niet te weten of de WEU volledig wordt toegepast in zijn/haar gemeente.
Indien de enquête door hoofden van GSD-en is ingevuld dan is het zorgelijk dat 39 %
van de hoofden niet weet of de WEU wordt toegepast. Er wordt dan kennelijk niet op
gestuurd. Het kan echter ook zo zijn dat de hoofden van de GSD-en de enquête
hebben laten invullen door een medewerker. Omdat niet bekend is wie precies de
respondenten zijn is het niet mogelijk om hier conclusies aan te verbinden.

26

Daarnaast geeft bijna een kwart (22%) van de respondenten aan het (zeer) eens te
zijn met de stelling ‘de WEU wordt volledig toegepast in mijn gemeente’; 27 % van de
gemeenten kiest voor neutraal; en 12 % is het niet eens met de stelling.
Doordat een groot deel van de respondenten heeft gekozen voor de optie ‘weet
niet/geen mening’ is het niet mogelijk om nauwkeurige conclusies te trekken. Wat
geconcludeerd kan worden is dat tussen de 12 en 51 % van de GSD-en de WEU niet
volledig toepast.
Figuur 5

De WEU wordt volledig toegepast in mijn gemeente

zeer mee oneens

0%

niet mee eens

12%

neutraal

27%

mee eens
zeer mee eens
Weet niet/geen mening

21%
1%
39%

3 . 3 . 5 G e br u ik va n d ig i ta l e s ys t em en b i j he t va st st e l le n va n h et r ec ht o p u i tk e re n
In tabel 3 is weergegevens welke bronnen GSD-en raadplegen bij het vaststellen van
het recht op uitkeren. Meeste geraadpleegde bron is de klant zelf. Bijna de helft
(49%) van de respondenten geeft aan dat de klant telefonisch of per mail wordt
bevraagd en ruim een derde (39%) geeft aan dat de klant persoonlijk wordt bevraagd.
Deze uitkomst bevestigt de eerder omschreven derde stap van een WWB-aanvraag
(zie voorgaande paragraaf). Ook blijkt bij nadere analyse dat er slechts één
respondent is die aangeeft dat alleen de klant wordt geraadpleegd en geen gebruik
wordt gemaakt van informatie die beschikbaar is via de digita le systemen.
Naast de klant zijn ook de verschillende modules van Suwinet volgens de
respondenten veel gebruikte bronnen. Bijna de helft (49%) van de respondenten geeft
aan dat hun GSD gebruik maakt van Suwinet-inkijk. Suwinet-Inlezen wordt volgens
12% van respondenten gebruikt en Suwinet-Meldingen volgens 34%. Uit cijfers van
het BKWI blijkt echter dat alle GSD-en een aansluiting hebben op Suwinet-Inlezen. In
mei 2015 hebben volgens BKWI 390 van de 393 gemeenten gebruik gemaakt van
Suwinet-inlezen. BKWI heeft als beheerder van Suwinet inzicht in het gebruik van
Suwinet. De cijfers van BKWI moeten derhalve als juist worden beschouwd. Het IB
geeft aan dat er een fout zit in de enquête. Er had niet naar Suwinet -inlezen maar
naar DKD-inlezen (DKD-inlezen is de benaming van de door de gemeenten gebruikte
inleesmodule) gevraagd moeten worden. Het IB geeft aan dat het gebruik van DKDinlezen rond de 30% ligt. Het IB heeft als beheerder van DKD-inlezen zicht op het
gebruik van DKD-inlezen.
Al met al spreken de verzamelde gegevens elkaar zodanig tegen dat het niet mogelijk
is om een conclusie te trekken over het gebruik van Suwinet-inlezen door gemeenten.

27

Tot slot geeft 27% van de respondenten aan dat hun GSD gebruik maakt van Sonar.
Dit komt overeen met de cijfers die UWV heeft verstrekt betreffende het gebruik van
de UWV-portal en Sonar, zie hoofdstuk 3. Eventuele andere systemen die de GSD -en
volgens de respondenten raadplegen zijn de cliëntvolgsystemen en de BRP.
Figuur 6

Maakt gemeente bij het bepalen van recht op en de hoogte van de WWB -uitkering gebruik
van de volgende bronnen? Gemeenten kunnen meerder bronnen naast elkaar gebruiken

SuwInet-Inkijk

49%

Persoonlijk uitvragen bij de klant

49%

Weet niet/geen mening

43%

Telefonisch of per mail vragen

39%

Suwiet-Meldingen

34%

SONAR
Suwinet-Inlezen

27%
12%

Een ander systeem

7%

Anders

7%

Ook gaven de respondenten in de enquete aan welke gegevens de GSD raadpleegt via
de geautomatiseerde systemen. Respondenten geven aan dat hun GSD met name
gegevens betreffende opleidingen (46%), gegevens over inkomsten (31%) en
gegevens betreffende werkervaring (31%) uitvraagt bij de klant. De vraagstelling in
de enquete is niet gedetaillerd genoeg om te kunnen bepalen of het uitvragen van
deze gegevens is toegestaan door de WEU.
Onder de categorie ‘anders’ geven de respondenten aan gegevens uit te vragen over
de woonsituatie in verband met het toepassen van de kostendelersnorm 29, ook
gegevens over vermogen worden genoemd.

29

Er zijn inkijkpagina’s ontwikkeld gericht op het geven van inzicht in gegevens die gemeenten nodig hebben in
verband met de kostendelersnorm. Deze leveren echter niet alle benodigde informatie. Bijvoorbeeld niet over de
commerciële relatie tussen huurder en verhuurder.

28

Figuur 7

Welke gegevens haalt uw gemeente niet uit geautomatiseerde systemen?

Gegevens betreffende opleiding

46%

Weet niet/geen mening

34%

Gegevens betreffende werkervaring

31%

Gegevens over inkomsten

31%

Anders
Gegevens over de burgerlijke staat

14%
6%

De voornaamste reden om gegevens uit te vragen bij de klant is volgens de
respondenten dat de gegevens niet tijdig beschikbaar zijn (43%), of in het geheel niet
beschikbaar zijn (43%). Wanneer de gegevens in het geheel niet beschikbaar zijn kan
dit komen doordat de gegevens niet zijn opgenomen in de geautomatiseerde systemen
van de bronhouder of doordat de GSD niet is aangesloten op de geautomatiseerde
systemen.
Figuur 8

Waarom haalt uw gemeente (een deel van) de gegevens nodig voor het bepalen van recht
op en de hoogte van de WWB-uitkering niet uit de geautomatiseerde systemen?

De gegevens zijn niet beschikbaar
via de systemen

43%

De gegevens zijn niet tijdig
beschikbaar via de systemen

43%

De gegevens via de systemen zijn
onvoldoende betrouwbaar.

34%

De geautomatiseerde systemen
zijn niet (altijd) beschikbaar

29%

Weet niet/geen mening

23%

De definitie van de gegevens sluit
niet aan
Anders

17%
11%

29

4

Belemmeringen eenmalige
gegevensuitvraag
In dit hoofdstuk wordt de volgende onderzoeksvraag beantwoord:
Welke belemmeringen doen zich in de praktijk voor die het eenmalig vragen van
gegevens aan burgers in de weg staan en wat is er nodig om deze belemmeringen
weg te nemen? Neem hierbij de kwaliteit van gegevens, techniek, werkprocessen en
wet en regelgeving in beschouwing.
Of er sprake is van eenmalige gegevensuitvraag hangt samen met het gebruik van
digitale aanmeldingsformulieren. Wanneer gebruik wordt gemaakt van een digitaal
aanmeldingsformulier worden de gegevens opgenomen in Bijlage II vooringevuld op
het formulier. De belangrijkste belemmeringen die het eenmalig vragen van gegevens
aan burgers in de weg staan, zitten daarmee in de redenen die partijen hebben om
geen gebruik te maken van digitale aanmeldingsformulieren. SVB en UWV maken het
gebruik van digitale formulieren mogelijk en gebruiken alleen geen digitale
formulieren wanneer de klant niet voldoende digitaal vaardig is. Gemeenten maken
het gebruik van digitale formulieren niet altijd mogelijk. Gemeenten geven de
volgende redenen voor het niet gebruiken van het digitale formulier (e-WWBformulier):


Het e-WWB-formulier bevat niet alle gegevens die nodig zijn voor de beoordeling
van de uitkeringsaanvraag.



Geautomatiseerd inlezen van het e-WWB-formulier is in veel gemeenten niet
mogelijk.

Daarnaast zijn ook verschillende andere belemmeringen naar boven gekomen in de
evaluatie. Allen komen in dit hoofdstuk aan bod. De belemmeringen zijn ingedeeld
volgens de categorieën die het ministerie in de vraagstelling heeft benoemd.
Ook zijn er belemmeringen aan te wijzen die eenmalige gegevensuitvraag, van
gegevens die niet zijn opgenomen in Bijlage II, verhinderen of die
gegevensuitwisseling met partners van buiten de keten verhinderen. Hoewel deze
belemmeringen buiten de kaders van de evaluatie vallen, zijn zij wel opgenomen in dit
hoofdstuk.

4.1

Kwaliteit van gegevens

4 . 1 . 1 C o nc lu s i e
In de evaluatie van de WEU uitgevoerd in 2010 30 is de kwaliteit van de gegevens
beoordeeld op de volgende aspecten: de beschikbaarheid van Suwinet en de
betrouwbaarheid, actualiteit en volledigheid van de gegevens opgenomen in Suwinet.
Uit de evaluatie van 2010 blijkt dat de beschikbaarheid van Suwinet-inkijk als goed
wordt beoordeeld. Ook in voorliggende evaluatie wordt de beschikbaarheid als goed
beoordeeld. Er zijn wel eens storingen maar die zijn over het algemeen van korte
duur, waardoor zij geen belemmering vormen voor eenmalige gegevensuitvraag. Bij
een storing wordt de taak waarvoor Suwinet geraadpleegd moet worden even
geparkeerd. Wat betreft de betrouwbaarheid, actualiteit en volledigheid van de
30

De werking van de eenmalige gegevensuitvraag in de praktijk. Evaluatie perceel 2 WEU, Zoetermeer: Panteia
(2010).

31

gegevens werd in 2010 geconstateerd dat de gegevens uit de Polisadministratie niet
altijd van voldoende kwaliteit zijn voor de toepassing die gebruikers (de
ketenpartners) voor ogen hebben. Dit blijkt anno 2015 nog steeds het geval te zijn.
De volledigheid en betrouwbaarheid van de gegevens uit de Polisadministratie zijn
sinds 2010 verbeterd. De actualiteit van de gegevens blijft een probleem. In
onderstaande paragraaf leest u hier meer over.
4 . 1 . 2 K wa l it e it g e ge ve ns u it d e P o l i sa d m in is t ra t i e
Ketenpartners gaven in de evaluatie van de WEU in 2010 aan dat met name de
kwaliteit van de gegevens uit de Polisadministratie niet altijd goed genoeg was. De
gegevens waren niet actueel genoeg en ook kwam het geregeld voor dat niet alle
dienstverbanden van een klant waren opgenomen of dat de aangegeven begin - en/of
einddatum van een dienstverband onjuist waren. In voorliggende evaluatie geven de
ketenpartners aan dat de volledigheid en betrouwbaarheid van de gegevens uit de
Polisadministratie flink is verbeterd. Wat een probleem blijft volgens de ketenpartners
is de actualiteit van de gegevens.
Dat de ketenpartners de actualiteit als probleem ervaren, betekent niet dat de
gegevens afkomstig uit de Polisadministratie niet voldoen aan het normenkader zoals
dat is vastgelegd door betrokken partijen en afgestemd met de Tweede Kamer.
Werkgevers hebben volgens dit normenkader zes weken de tijd om de
maandloongegevens aan te geven bij de Belastingdienst. De gegevens opgenomen in
de Polisadministratie zijn dus niet ‘realtime’. De afnemende ketenpartners gebruiken
de gegevens in een andere context dan de leverancier waardoor zij de kwaliteit van de
gegevens anders beoordelen. 31 Zij hebben juist behoefte aan ‘realtime’ gegevens.
UWV en SZW onderzoeken op het moment wat de mogelijkheden zijn voor het
verkorten van de aangiftetermijn. Andere mogelijkheid is om de refe rentieperiode een
maand op te schuiven: niet meer te kijken naar de laatste maand maar naar de
maand daarvoor, zie hiervoor de paragraaf over belemmeringen die voortkomen uit
wet- en regelgeving.
4 . 1 . 3 G e ge ve ns va n z z p’ e rs
Alleen de gegevens over de arbeidsverhoudingen van personen die
loonbelastingplichtig zijn in Nederland kunnen uit de Polisadministratie gehaald
worden. Zzp’ers zijn niet loonbelastingplichtig en hun gegevens komen derhalve niet
voor in de Polisadministratie. De ketenpartners geven aan voor deze groep op zoek te
zijn naar een alternatieve administratie zodat ook voor deze groep eenmalig uitvragen
van de gegevens mogelijk wordt. Er wordt gedacht aan een ‘digitale kluis’ waarin de
burger zijn gegevens zelf kan plaatsen. De burger voert zelf de regie over de kluis en
kan, indien hij dat wil, de overheid toegang geven.

4.2

Techniek

4 . 2 . 1 C o nc lu s i e
In de evaluatie van 2010 werd het ontbreken van de mogelijkheid voor gemeenten om
geautomatiseerd gegevens van de ketenpartners in te lezen als belemmering
geïdentificeerd. Uit voorliggende evaluatie blijkt dat dit probleem nog niet is opgelost.
Daarnaast is er bij SVB behoefte aan een aanvullende vorm van gegevenslevering.
SVB heeft behoefte aan de melding van wijzigingen in de Polisadministratie.

31

32

De burger bediend in 2013, Den Haag; Inspectie SZW (2013).

4 . 2 . 2 I n le z en d i gi ta l e ge ge ven s do or g e me en te n
Geautomatiseerd inlezen van het e-WWB-formulier is niet voor alle gemeenten
mogelijk. Inlezen is alleen mogelijk voor gemeenten die een contract hebben met een
ICT-leverancier die deze mogelijkheid aanbiedt. Momenteel hebben de vier grote
gemeenten en daarnaast nog 8 tot 10 andere gemeenten een contract bij een
dergelijke leverancier. Bij deze gemeenten is inlezen dus mogelijk.
Wanneer inlezen niet mogelijk is moeten de GSD-en de ingevulde e-WWB-formulieren
overtikken in het eigen cliëntvolgsystemen of uitprinten wanneer nog gewerkt wordt
met papieren klantendossiers. Dit werkt eenmalige gegevensuitvraag niet in de hand.
Bij het overtikken worden mogelijk fouten gemaakt en de papieren dossiers kunnen
kwijtraken waardoor gegevens (opgenomen in Bijlage II) dubbel uitgevraagd moeten
worden.
Het mogelijk maken van geautomatiseerd inlezen van het e-WWB-formulier voor alle
gemeenten wordt gezien als belangrijke stap in het wegnemen van belemmeringen
voor het eenmalig uitvragen van gegevens bij burgers. Naast de ICT-leveranciers die
leveren aan de gemeenten die nu al kunnen inlezen zijn er nog twee ICT-leveranciers
actief. Eén van hen is in september 2014 een pilot gestart met een proefoplevering
van een inleesmodule. Inmiddels hebben 30 gemeenten de inleesmodule bij deze
leverancier aangeschaft. Verwachting is dat deze gemeenten in de loop van 2015 het
e-WWB-formulier kunnen inlezen. De andere ICT-leverancier heeft aangegeven de
intentie te hebben om inleessoftware te ontwikkelen maar heeft nog geen concrete
toezeggingen gedaan.
4 . 2 . 3 M e ld i ng b i j w i j zi g in g en i n g eg ev e ns op g en om en in d e P o l isa dm i ni st ra ti e
Volgens SVB kan de wijze waarop gegevens uit de Polisadministratie bij SVB binnen
komen verbeterd worden. SVB zou graag een melding ontvangen bij wijziging van het
inkomen van de klant. Nu bepaalt SVB zelf of er sprake van wijziging door middel van
bestandsvergelijkingen. Wanneer SVB hiervan een melding krijgt zou dit de
werkprocessen van SVB efficiënter maken.

4.3

Werkprocessen

4 . 3 . 1 C o nc lu s i e
In de evaluatie van 2010 is geconstateerd dat de winstmogelijkheden d ie bij de eintake worden gerealiseerd, in termen van dubbele en overbodige uitvraag bij klanten,
niet volledig gerealiseerd worden bij papieren intake. In papieren formulieren wordt
vaak gevraagd naar gegevens opgenomen in Bijlage II. Ook in 2015 blijkt dit het
geval te zijn. In het geval van aanvraag van een uitkering langs papieren weg worden
er nog verschillende gegevens opgenomen in Bijlage II uitgevraagd bij de klant. In
deze paragraaf bekijken we dit nader.
In de evaluatie van 2010 wordt tevens geconstateerd dat gemeenten ten opzichte van
UWV en SVB achterblijven in het gebruik van de omgekeerde digitale intake. Uit
voorliggende evaluatie blijkt dat in 2015 in de helft van de gemeenten het aanvragen
van een uitkering middels het e-WWB-formulier niet mogelijk is gemaakt door de
gemeenten. In deze paragraaf is beschreven waarom gemeenten er voor kiezen om
gebruik van het e-WWB-formulier niet open te stellen. Samengevat hebben de
gemeenten hier de volgende redenen voor:


Het e-WWB-formulier bevat niet alle gegevens die nodig zijn voor de beoordeling
van de uitkeringsaanvraag.



Geautomatiseerd inlezen van het e-WWB-formulier is beperkt/niet mogelijk.

33

Daarnaast werd in 2010 geconstateerd dat er sprake was van dubbele
gegevensuitvraag wanneer een klant met een WW-uitkering een baan vond. De klant
moest dit doorgeven als wekzoekende bij het WERKbedrijf en als WW -gerechtigde bij
het regiokantoor van UWV. Inmiddels hoeft dit niet meer. Het WERKbedrijf en het
regiokantoor gebruiken nu een gezamenlijk wijzigingsformulier. Omdat deze
belemmering is weggenomen wordt dit verder niet besproken in deze paragraaf.
4 . 3 . 2 B e le mm e r ing e n ee nma l ig e g eg ev en su i tv ra a g b ij pa p ie r en a a nv ra a gfo rm u l ie r
In de beschrijving van de processen betreffende het verloop van de aanvraag van een
uitkering (zie hoofdstuk 3) komt naar voren dat eenmalige gegevensuitvraag nog niet
altijd de praktijk is bij de aanvraag van een uitkering middels een papieren
aanvraagformulier. In deze paragraaf leest u waarom dit het geval is. Dit wordt voor
UWV en gemeenten ieder apart beschreven omdat de redenen uiteenlopen.
UWV: Belemmeringen eenmalige gegevensuitvraag bij papieren aanvraagformulier
Inschrijvingen Werk en WW bij het UWV verlopen voor 95% via de digitale weg.
Wanneer gebruik wordt gemaakt van een papieren formulier (in het geval een klant
niet digitaal vaardig is) is van hergebruik van gegevens nauwelijks sprake. Op het
papieren formulier worden gegevens slechts in beperkte mate vooringevuld. Dit is
omdat de rekenregels van het digitale formulier niet kunnen worden toegepast op een
papieren formulier. Het digitale formulier toont de gegevens van de klant aan de hand
van de door UWV getrokken conclusies. Doe je dit op een papieren formulier dan
ontstaat een onoverzichtelijk geheel van rond de dertig pagina’s. UWV biedt niet
digitaal vaardigen een formulier aan dat bestaat uit vier pagina’s waarop een beperkt
aantal gegevens zijn vooringevuld. Niet alle gegevens opgenomen in Bijlage II die
worden uitgevraagd op het papieren formulier zijn vooringevuld.
Gemeenten: Belemmeringen eenmalige gegevensuitvraag bij papieren
aanvraagformulier
Gemeenten hebben geen toegang tot de ‘achterkant’ van Werk.nl. Gemeenten kunnen
het e-WWB-formulier daarom niet eerst voorinvullen en vervolgens uitprinten.
Gemeenten die dit wel kunnen, hebben hiervoor een eigen applicatie ontwikkeld. Dit
vraagt om een behoorlijke investering. Uit de interviews komt naar voren dat met
name de kleinere gemeenten deze investering niet kunnen opbrengen. Het aantal
interviews is echter te beperkt om hier harde uitspraken over te doen.
4 . 3 . 3 A r gu m ent en d i e g em een te n h e bb en o m he t e -W WB -f o rmu l i e r n i e t t e
g e b ru ik en
In het rapport ‘De burger bediend in 2013’ is te lezen dat gemeenten die geen gebruik
maken van het e-WWB-formulier aangeboden op Werk.nl dit doen omdat gegevens die
noodzakelijk zijn voor de afhandeling van de WWB-aanvraag ontbreken op het eWWB-formulier. Anno 2015 blijkt dit nog steeds een belangrijke reden te zijn om geen
gebruik te maken van het e-WWB-formulier. Gemeenten voegen daar wel aan toe dat
het ook (nog) lastig is om alle gegevens digitaal bij de klant uit te vragen. Gemeenten
hebben een aantal bewijstukken nodig om een besluit te kunnen nemen over een
aanvraag. Dergelijke bewijsstukken zijn bijvoorbeeld de afschriften van de
rekening(en) van de klant van de laatste vier maanden. Het is (nog) lastig deze
bewijsstukken digitaal te verstrekken waardoor dit niet is opgenomen in het e-WWBformulier. Daarnaast bestaat er ook veel variatie in de gegevens die gemeenten nodig
hebben voor het beoordelen van de aanvraag van de uitkering. Het is voor gemeenten
mogelijk om het e-WWB-formulier op bepaalde punten aan te passen aan de
specifieke wensen van de gemeente maar deze aanpassingsmogelijkheden zijn

34

beperkt. Het e-WWB-formulier bevat daarom niet alle gegevens die specifieke
gemeenten gebruiken bij het beoordelen van een uitkeringsaanvraag.
Naast het argument dat het e-WWB-formulier niet alle gegevens bevat die
noodzakelijk zijn voor de afhandeling van de WWB-aanvraag zien gemeenten ook in
het ontbreken van de mogelijkheden om de gegevens in te lezen in het eigen systeem,
een argument om niet over te stappen op het e-WWB-formulier, zie de paragraaf over
techniek.

B e le mm er in g en b ij d ig i ta l e in t ak e
Naast de redenen die gemeenten ervaren bij het open stellen van het e-WWBformulier is in de evaluatie ook een aantal belemmeringen naar boven gekomen die
gemeenten, die wel met het e-WWB-formulier werken, ervaren. Het betreft hier dus
geen belemmeringen voor het eenmalig uitvragen van gegevens.
Een belemmering is dat het niet is toegestaan de klant een beslissing te mailen.
Mailen brengt immers te grote beveiligingsrisico’s met zich mee. Berichten aan de
klant mogen daarom enkel naar de digitale Berichtenbox op mijnoverheid.nl
verstuurd worden. Klanten krijgen een mail dat er een bericht is in de Berichtenbox.
Klanten ervaren dit proces als omslachtig.
Ook het vereiste van een handtekening op de aanvraag van de uitkering is een
belemmering. Voor sommige uitkeringen kan de handtekening vervangen worden
door de DigiD maar dit is volgens gemeenten niet altijd toegestaan. Omdat de klant
(vaak) geen digitale handtekening kan zetten moet dan toch worden overgestapt
naar papier.

4.4

Wet- en regelgeving

4 . 4 . 1 C o nc lu s i e
In de evaluatie van 2010 zijn knelpunten op het gebied van wet- en regelgeving niet
als zodanig benoemd. Wel wordt onder een andere noemer vermelding gemaakt van
de ‘dubbele’ uitvraag als gevolg van het gebruik van verschillende definities van
inkomen die worden gebruikt in de WW en WWB. Feitelijk is hier geen sprake van
dubbele gegevensuitvraag want er worden verschillende gegevens uitgevraagd: WW
wordt bepaald op basis van SV-loon en WWB- op basis van nettoloon. Klanten zien het
verschil niet tussen deze gegevens en ervaren de uitvraag wel als dubbel. Dit
probleem speelt nog steeds. We belichten het in deze evaluatie uitgebreider. Ook
komen de volgende niet eerder vastgestelde knelpunten omtrent wet- en regelgeving
aan de orde:


Gebruik van verschillende gegevens/grondslagen in de materiewetten



De positie van de Gemeenschappelijke Regeling



Hergebruik van gegeven buiten de keten van werk en inkomen



Spanning tussen WEU en materiewetten



De gegevens opgenomen in Bijlage II

4 . 4 . 2 G e br u ik va n ve r sch i l l end e g e ge ve ns /g ro nd s la ge n i n de ma te r i ew et te n
Alle ketenpartners ervaren het gebruik van verschillende gegevens voor vergelijkbare
begrippen als belemmering voor eenmalige gegevensuitvraag. Bekend voorbeeld van
een begrip dat verschillend wordt gedefinieerd is ‘inkomen’. Voor het begrip inkomen
worden de volgende definities gebruikt: de werkgever gebruikt het brutoloon, de
Belastingdienst het premieheffingsloon, UWV-uitkeren het SV-loon, en de gemeenten

35

het nettoloon. De verschillende definities in de wetten dwingen de ketenpartners om
het begrip ‘inkomen’ steeds opnieuw uit te vragen. Het afstemmen van de gegevens
die gebruikt worden in de materiewetten kan de uitvraag bij de klant verminderen.
Feitelijk heeft deze belemmering geen betrekking op de WEU. De ketenpartners en
ook de klanten ervaren het wel als onderdeel van de WEU. Voor het harmoniseren of
gelijkwaardig maken van begrippen zijn wetsaanpassingen onontbeerlijk.
4 . 4 . 3 P os it i e va n d e G em ee nsc ha p p e l i jk e R e ge l i ng
In 2013 werkt 54% van de gemeenten samen in een gemeenschappelijke regeling bij
het uitvoeren van de WWB. 32 Een samenwerking tussen gemeenten in een
gemeenschappelijke regeling werpt belemmeringen op voor eenmalige
gegevensuitvraag. Dit komt doordat een gemeenschappelijke regeling wettelijk gezien
niet dezelfde positie heeft als een sociale dienst. Een voorbeeld van een belemmering
die hierdoor optreedt, is dat de gemeenschappelijke regeling geen (directe) toegang
heeft tot de BRP van de gemeenten die onder de gemeenschappelijk regelingen vallen.
Zij kunnen de BRP alleen via een omweg benaderen waardoor de werkp rocessen
minder efficiënt verlopen.
4 . 4 . 4 S pa nn i ng tu ss en WE U en e rz i j ds e n ma t er i e we tte n , inf o rma t i e b ev e i l ig in g en
p r i va cy a n d er z i jd s
Er zit een spanning tussen de WEU enerzijds en de materiewetten (WW, WWB, AOW,
Anw en AKW) anderzijds. Het adagium van de WEU luidt “vraag niet dubbel uit, doe
het met wat je hebt.” De materiewetten schrijven voor dat de omstandigheden van de
klant heel precies worden uitgevraagd zodat een uitkering niet ten onrechte wordt
toegekend. Dit geldt in het bijzonder voor de WW en WWB.

4 . 4 . 5 D e g e ge ve ns o pg en om en in B i j la g e I I
Bijlage II is tot stand gekomen door de ketenpartners te vragen welke gegevens zij
beschikbaar kunnen stellen aan de andere ketenpartners. Het ging niet om de vraag
welke gegevens vaak/regelmatig bij de burger worden uitgevraagd. Als laatst
genoemde vraag wordt gesteld in plaats van eerst genoemde dan zou de conclusie
kunnen zijn dat sommige gegevens niet zijn opgenomen in Bijlage II en dat het, om
het doel van de WEU echt te bereiken, nodig is om die gegevens toe te voegen aan
Bijlage II. .
4 . 4 . 6 H e r ge b ru ik va n g eg ev en s bu it en de k e t en va n w e rk en ink om en
Gegevens die binnen de sector werk en inkomen worden verwerkt, mogen op grond
van de wet SUWI en de diverse materiewetten alleen worden uitgewisseld met
instanties, als de wet dat uitdrukkelijk toestaat. Binnen het gemeentelijk domein staat
dit op gespannen voet met het uitgangspunt van integrale klantbenadering, dat van
professionals verwacht om over wettelijke domeinen heen te kijken. Dit spanningsveld
is al beschreven in het rapport ‘De burger bediend in 2013’ maar met de
decentralisaties, waardoor steeds meer wettelijke taken naar gemeenten zijn gegaan,
is dit spanningsveld nog groter geworden. Dit vraagt om een breder e discussie over de
relatie tussen bescherming van persoonsgegevens aan de ene kant en bediening van
de burger aan de andere kant.
Ook de SVB geeft aan dat het nodig is om over de grenzen van het Suwi -domein heen
te kijken. Het uitgangspunt van de WEU is het leveren van optimale dienstverlening

32

36

Divosa-monitor factsheet: Intergemeentelijke samenwerking. December 2013.

aan de klant. Daarvoor is het ontwikkelen van een veilige en betrouwbare
infrastructuur tussen partijen werkzaam in verschillende domeinen nodig. Een
dergelijke infrastructuur kan alleen gerealiseerd worden als de wet wordt aangepast.
De WEU richt zich thans namelijk zuiver op het SUWI-domein.
4 . 4 . 7 G e en r e gi st ra t i e va n a nd e r i nk o me n da n u it lo on d i ens t
De Polisadministratie bevat de inkomsensgegevens uit loondienst. Ander inkomen,
zoals dat van zzp’ers, wordt niet geregistreerd. Hiervoor dient naast een doeltreffend
structureel kader, ook een wettelijk kader geschapen te worden.

37

5

Gegevens uitzonderen van de
inlichtingenplicht
In dit hoofdstuk wordt de volgende onderzoeksvraag beantwoord:
Onder welke condities kunnen welke gegevens worden uitgezonderd van de plicht van
burgers om op verzoek of onverwijld uit eigen beweging alle relevante informatie aan
een overheidsorganisatie te verstrekken?
De inlichtingenplicht is in diverse socialezekerheidswetten opgenomen en verplicht
klanten, om informatie die van belang is voor het uitvoeren van de wet te melden op
verzoek of onverwijld uit eigen beweging. Bij de invoering van de WEU is er vanuit
gegaan dat de invoering van de WEU ook gevolgen heeft voor de inlichtingenplicht.
Bedoeling van de WEU is immers dat een burger bij wijziging van een gegeven dit niet
bij talrijke overheidsinstanties hoeft te melden. Melding bij de instantie die
aangewezen is voor het beheer van het gegeven moet voldoende zijn.
De WEU voorziet in de mogelijkheid om bij ministeriele regeling aan te wijzen
administraties (respectievelijk gegevens daaruit) uit te zonderen van de spontane
informatieplicht van de klant. Op dit moment is het enige voorbeeld waar het
beperken van de inlichtingenplicht is geregeld de situatie in de AKW waarbij het kind
studiefinanciering krijgt. 33
Om meer inzicht te krijgen in de mogelijkheden om dit principe ook in andere concrete
situaties toe te passen, is als onderdeel van voorliggende evaluatie, onderzocht onder
welke condities dit mogelijk is.
Uit de diepte interviews met de ketenpartners blijkt dat ketenpartners een
verschillende kijk hebben op het idee om gegevens uit te zonderen van de
inlichtingenplicht. Alle ketenpartners geven aan dat hergebruik van gegevens mogelijk
is waar het gaat om het constateren van wijzigingen in omstandigheden die van
invloed zijn op het recht van uitkeren. De ketenpartners noemen daarbij de volgende
condities:


Actualiteit: De gegevens zijn snel beschikbaar voor de keten via (basis)registraties



Beschikbaarheid: De gegevens van de klant zijn opgenomen in de (basis)registratie
waartoe de ketenpartners (via Suwinet) toegang hebben. Van bepaalde groepen
klanten is bekend dat niet al hun gegevens zijn opgenomen in de
(basis)registraties. Een bekend voorbeeld zijn de inkomensgegevens van een
zzp’er.

In grote lijnen zijn de ketenpartners het dus met elkaar eens. Wel zitten er kleine
verschillen tussen de ketenpartners aangaande de vereisten die aan de actualiteit van
de gegevens worden gesteld. Actualiteit speelt met name een rol bij de
inkomensgegevens afkomstig uit de Polisadministratie. SVB ziet het gebrek aan
actualiteit van inkomensgegevens in mindere mate als beperkende conditie voor het
uitzonderen van deze gegevens van de inlichtingenplicht dan UWV en gemeenten. Dit
tekent zich ook af in de werkwijzen die de ketenpartners in de praktijk hanteren. SVB
haalt de inkomensgegevens uit de Polisadministratie en vraagt ze n iet op bij de klant.
UWV en gemeenten vragen de inkomensgegevens uit bij de klant en controleren deze
33

Aanbiedingsbrief rapport Inspectie SZW ‘De Boete Belicht’. 16 december 2014. 2014-0000185932.

39

aan de hand van de Polisadministratie, nadat de relevante gegevens in deze
administratie beschikbaar zijn gekomen.
Het verschil tussen SVB enerzijds en UWV en gemeenten anderzijds hangt samen met
de volgende punten:


De klantenbestanden van UWV en gemeenten zijn minder stabiel dan het
klantenbestand van SVB. Dit komt door de kortere gemiddelde looptijd van de
uitkeringen die UWV en de gemeenten verstrekken, ten opzichte van de SVB
uitkeringen.



De uitkeringen die UWV en gemeenten verstrekken vormen vaak het
hoofdinkomen, waar de uitkeringen die SVB verstrekt vaak een aanvulling op het
hoofdinkomen zijn. Wanneer UWV of gemeenten een uitkering onterecht
verstrekken is dit lastig te corrigeren.

UWV en GSD-en geven ook aan dat er een activeringsprikkel uitgaat van de
inlichtingenplicht. Door de inlichtingenplicht moeten klanten zelf een activiteit
ondernemen om de uitkering te ontvangen. Sommige klanten hebben deze prikkel
nodig om te gaan participeren. Wanneer gegevens van de inlichtingenplicht worden
uitgezonderd gaat deze prikkel (deels) verloren. Voor de meeste klanten zal er echter,
ook na eventueel uitzonderen van gegevens in het kader van de WEU, een
inlichtingenplicht blijven bestaan voor gegevens die niet bij andere
overheidsorganisaties bekend zijn (zoals sollicitaties, vakantiedata).
In dit hoofdstuk leest u hoe de ketenpartners aankijken tegen de mogelijkheid om
gegevens uit te zonderen van de inlichtingenplicht en onder welke condities dit
volgens hen mogelijk is. Daarnaast worden ook de werkprocessen die ketenpartners
op dit moment hanteren voor de inlichtingenplicht beschreven.

5.1

Condities voor uitzonderen volgens UWV

5 . 1 . 1 C o nc lu s i e
UWV geeft aan dat uitzonderen van een deel van de Bijlage II gegevens van de
inlichtingenplicht mogelijk is maar dat het (nog) niet mogelijk is om
inkomensgegevens uit te zonderen van de inlichtingenplicht. De inkomensgegevens
opgenomen in de Polisadministratie zijn nog niet voldoende actueel om ze te kunnen
uitzonderen van de inlichtingenplicht. Ook zijn er alleen inkomensgegevens in de
Polisadministratie opgenomen van klant die zijn onderworpen aan de loonbelasting in
Nederland. Voor zzp’ers is dit niet het geval. Om de visie van UWV te illustreren is
hieronder beschreven hoe UWV de inlichtingenplicht van de WW nu heeft ingericht.
5 . 1 . 2 I n l ich t ing en p l ic ht W W en W e rk
Het UWV kent verschillende gegevens die zijn opgenomen in de inlichtingenp licht die
ook worden uitgevraagd door de ketenpartners. UWV legt gegevens die beschikbaar
zijn voor hergebruik voor aan de klant middels een vooringevuld wijzigingsformulier.
Dit gebeurt gelijktijdig voor WW en Werk. De klant wordt verzocht de gegevens te
beoordelen op juistheid. Blijken de gegevens achteraf niet te kloppen dan is het
mogelijk om te veel verstrekte uitkering terug te vorderen. Inkomensgegevens zijn
(nog) niet voldoende actueel om voor in te vullen op de wijzigingsformulieren. De
klant moet deze gegevens zelf verstrekken.

40

Daarnaast zijn er ook gegevens waarvoor een inlichtingenplicht geldt die niet bekend
zijn bij de ketenpartners. Het gaat om gegevens als op vakantie gaan en verrichte re integratieactiviteiten (o.a. sollicitaties). Deze gegevens kunnen überhaupt niet worde n
uitgezonderd van de inlichtingenplicht.

5.2

Condities voor uitzonderen volgens SVB

5 . 2 . 1 C o nc lu s i e
SVB hanteert, reeds vooruitlopend op de te ontwikkelen ministeriele regeling, het
beleid dat de inlichtingenplicht niet geldt voor gegevens over burgerlijke staat,
nationaliteit en inkomen (behalve van zzp’ers). SVB krijgt deze gegevens via
bestandskoppeling uit de BRP, de Polisadministratie en de administratie van DUO. Het
klantenbestand van SVB wordt dagelijks geüpdatet vanuit de BRP en op maandelijkse
basis vergeleken met de Polisadministratie en de administratie van DUO. Doordat de
update vanuit de Polisadministratie maandelijks is, komt het voor dat de gegevens
niet volledig of niet helemaal actueel zijn. Indien uit de invoerdata van de gegevens
blijkt dat ze waarschijnlijk niet volledig of actueel zijn dan raadpleegt SVB SuwinetInkijk. De gegevens die via Suwinet-Inkijk beschikbaar worden gesteld zijn over het
algemeen wel volledig en actueel. Indien de gegevens beschikbaar via Suwinet-Inkijk
ook niet volledig en actueel zijn vraagt SVB de gegevens uit bij de klant.
Wanneer gegevens worden uitgezonderd van de inlichtingenplicht kunnen
uitkeringsgerechtigden, volgens SVB, de inlichtingenplicht niet overtreden. SVB gaat
er vanuit dat wanneer de SVB gegevens zelf invult via bestandskoppelingen zij ook
zelf verantwoordelijk is voor de kwaliteit van de gegevens. Wann eer na verloop van
tijd toch blijkt dat er iets niet klopt dan wordt dit met terugwerkende kracht
gecorrigeerd. Eventuele fouten komen volgens SVB naar boven wanneer de klant
reclameert wanneer iets niet klopt, uit de systemen van anderen en uit eigen
rechtmatigheidsonderzoek van SVB.
In onderstaande paragrafen kunt u lezen hoe het uitzonderen van (gegevens uit)
administraties van de inlichtingenplicht nu vorm krijgt.
5 . 2 . 2 I n l ich t ing en p l ic ht A OW
Sinds SVB is overgegaan tot uitzonderen van gegevens uit de inlichtingenplicht hoeft
de uitkeringsgerechtigde alleen een wijziging van het rekeningnummer door te geven
en een wijziging in de samenstelling van het huishouden (samenwonen). De overige
gegevens verkrijgt SVB via bestandskoppeling met de BRP. Het gaat dan om
wijzigingen van nationaliteit, verhuizing, het sluiten of verbreken van een huwelijk of
geregistreerd partnerschap, overlijden etc.
5 . 2 . 3 I n l ich t ing en p l ic ht A IO
Voor gebruikers van een AIO-uitkering is er naast de eerder genoemde voorwaarden
(uitzonderen is alleen mogelijk wanneer de klant is ingeschreven in de BRP en de klant
onderworpen is aan de loonbelasting in Nederland) een aanv ullende voorwaarde voor
het uitzonderen van gegevens uit de inlichtingenplicht. Dit hangt samen met de per 1
januari 2015 ingevoerde kostendelersnorm. Bij de kostendelersnorm telt het aantal
huisgenoten mee voor de hoogte van de AIO-uitkering. Niet alle huisgenoten tellen
mee voor de kostendelersnorm. 34 Aan de hand van de (bij de ketenpartners)
34

http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/bijstand/vraag-en-antwoord/wat-is-de-kostendelersnorm-in-debijstand.html

41

beschikbare gegevens is het niet mogelijk om te bepalen of een huisgenoot meetelt
voor de kostendelersnorm. Gehuwden of personen die een gezamenlijke huishouding
voeren zijn daarom altijd inlichtingenplichtig. Voor gebruikers van een AIO-uitkering
die geen huisgenoten hebben geldt dat zij alleen wijziging van het rekeningnummer en
wijziging in de samenstelling van het huishouden (samenwonen) hoeven door te
geven. De overige gegevens verkrijgt SVB via bestandskoppeling met de BRP en ,
vooralsnog in de context van een pilot, met de Polisadministratie.
5 . 2 . 4 I n l ich t ing en p l ic ht A nw
Ook voor de Anw is SVB overgegaan tot het uitzonderen van gegevens uit de
inlichtingenplicht. Wederom geldt dat de klant alleen de wijzigingen in het
rekeningnummer hoeft door te geven. SVB haalt gegevens die zij nodig heeft voor het
bepalen van het recht op uitkering via bestandskoppeling uit het BRP en de
Polisadministratie. Uit de bestandskoppeling met de BRP haalt SVB wijzigingen van
nationaliteit, verhuizing, het sluiten of verbreken van een huwelijk of geregistreerd
partnerschap, overlijden etc. Bestandskoppeling met de Polisadministratie geeft SVB
zicht op wijzigingen in het inkomen. Het inkomen is alleen bekend bij de
Polisadministratie wanneer de klant onderworpen is aan de loonbelasting in Nederland.
Voor zzp’ers is dit niet het geval. Zzp’ers moeten wijzigingen in hun inkomsten
daarom wel doorgeven aan SVB. SVB controleert de opgave van de zzp’er jaarlijks op
juistheid door de opgave te vergelijken met de aanslag van de Belastingdienst. Tot
slot gebruikt SVB het eigen systeem om te bepalen of een kind ouder dan 18 jaar is
geworden.
5 . 2 . 5 I n l ich t ing en p l ic ht A K W
Voor de AKW vormen met name de omstandigheden van kinderen van 16 en 17 jaar
een belangrijke rol bij het vaststellen van het voortduren van het recht op uitkeren.
Bij kinderen van 16 of 17 jaar wordt bij de vaststelling van het recht op kinderbij slag
rekening gehouden met het eventuele inkomen uit arbeid van die kinderen. Naar de
aanvrager van de kinderbijslag gaat (geautomatiseerd) een brief uit waarin is
uitgelegd dat er alleen recht bestaat op kinderbijslag wanneer een eventueel inkomen
uit arbeid van het kind niet meer is dan € 1.266 netto per kwartaal. Indien hier niet
aan wordt voldaan moet de aanvrager dit doorgegeven aan SVB. De
serviceteammedewerkers van SVB controleren of inkomensgegevens van
‘risicogroepen’ correct worden weergegeven. De serviceteammedewerkers maken
hiervoor gebruik van Suwinet-inkijk. Een voorbeeld van een risicogroep is de groep
jongeren die een BBL-opleiding volgen.
Andere omstandigheid, van 16 en 17 jarigen, die van invloed is op het recht van
uitkeren is of het kind naar overdag op school zit om een startkwalificatie te halen.
Indien het 16 of 17 jarige kind overdag niet naar school gaat en niet is vrijgesteld van
de verplichting een startkwalificatie te halen dan stopt de kinderbijslag. 35 SVB haalt
dit gegeven binnen via bestandkoppeling met DUO.

35

42

https://www.svb.nl/int/nl/kinderbijslag/betaling/stopt/

5.3

Condities voor uitzonderen volgens GSD

5 . 3 . 1 C o nc lu s i e
Gemeenten krijgen wijzigingen in de omstandigheden van de klant veelal door via het
IB. Gemeenten gebruiken de gegevens van het IB om te controleren of de klant de
wijzigingen correct heeft doorgegeven. Gemeenten vinden dat klanten de wijzigingen
ook zelf moeten blijven doorgeven. Zij hebben daarvoor de volgende argumenten:


De gegevens die via het IB binnen komen zijn vaak vertraagd, met name de
gegevens afkomstig uit de Polisadministratie. Wanneer gegevens worden
uitgezonderd van de inlichtingenplicht betekent dit dat de uitkering op basis van
verouderde gegevens wordt verstrekt en de klant te veel of juist te weinig uitkering
krijgt. Vaak levert dit voor de klant grote problemen op waardoor de GSD er
voorkeur aan geeft om gegevens uit te vragen bij de klant en een uitkering van de
juiste hoogte te verstrekken.



Niet alle wijzigingen in de ‘reële wereld’ komen ook in de bestanden terecht. Een
voorbeeld van een wijziging die niet doorkomt in de bestanden is de aanschaf van
een auto wanneer het kentekennummer niet wordt overgezet. Ander voorbeeld is
dat een klant gaat samenwonen maar dat de partner zich niet op het nieuwe adres
laat inschrijven bij de gemeente.



Tot slot geeft een gemeente aan dat de inlichtingenplicht voor sommige klanten
prikkelend werkt. De inlichtingenplicht verplicht de klant om actief te handelen.
Sommige klanten hebben deze prikkeling nodig om te gaan participeren.

5 . 3 . 2 I n l ich t ing en p l ic ht W WB
In het verleden werden alle klanten maandelijks gevraagd om een
rechtmatigheidsonderzoeksformulier bijstand (Rofje) in te vullen of er wijzigingen
waren of niet. Rofjes worden in ongeveer driekwart van de gemeenten niet meer
gebruikt. In gemeenten waar dit niet meer gebeurd hoeven klanten alleen gegevens
door te geven wanneer een gegeven wijzigt. De gemeente controleert aan de hand
van de meldingen van het IB of de klant wijzigingen (correct) doorgeeft.
5 . 3 . 3 I n l ich t ing en p l ic ht W WB na d er b e l ic ht
Ook over de toepassing van de inlichtingenplicht legden we middels een enquête
enkele vragen voor aan hoofden van GSD-en. De werkwijze van GSD-en lopen sterk
uiteen waardoor een enquête meer duidelijkheid kan geven over de invulling van de
inlichtingenplicht bij de verschillende GSD-en. De enquête is ingevuld door 67
respondenten. Of dit de hoofden van de GSD-en zijn of dat zij de enquête hebben
doorgezet naar een medewerker is niet duidelijk.
Volgens de respondenten gebruikt iets minder dan een kwart (23%) van de GSD-en
hoofdzakelijk het Rechtmatigheidsonderzoeksformulier (Rofje). Daarnaast geeft 18 %
van de respondenten aan dat klanten wijzigingen uit zichzelf moeten doorgeven. Nog
eens 18% van de respondenten geeft aan dat hun GSD vaststelt of er wijzigingen zijn
door het raadplegen van gegevens die beschikbaar zijn gesteld door ketenpartners, zie
figuur 9.

43

Figuur 9

Op welke manier bepaalt de gemeente of het recht van de WWB'er op een uitkering
tussentijds wijzigt (door verandering van inkomen of woonsituatie, e.d.)? Geef aan welk
van onderstaande omschrijvingen het beste aansluit bij de werkwijze in de gemeente?

Weet niet/geen mening

27%

Rofje

23%

De klant moet wijzigingen uit
zichzelf doorgeven

18%

Raadplegen van bronnen

18%

Anders

14%

GSD-en die voornamelijk gebruik maken van de digitale systemen voor het vaststellen
van wijzigingen in de omstandigheden van de klant raadplegen volgens de
respondenten voornamelijk gegevens over de burgerlijke staat (88%) en gegevens
over de inkomsten (88%) van de klant, zie onderstaande figuur.
Figuur 10

Welke gegevens raadpleegt de gemeente via de digitale systemen om te bepalen of het
recht van de WWB-er op een uitkering is gewijzigd?

Gegevens over inkomsten

88%

Gegevens over de burgerlijke staat

88%

Andere gegevens

Weet niet/geen mening

63%

13%

Voornamelijk voor zzp-ers (63%) is het lastig om te bepalen of het recht op uitkeren
is gewijzigd. Zzp-ers hebben namelijk geen werkgever die loonaangifte voor hen doet
waardoor de gegevens van zzp’ers niet voorkomen in de Polisadministratie.
Uitzendkrachten hebben vaak een sterk fluctuerend inkomen. Ook staan
uitzendbureaus er bij GSD-en om bekend dat zij niet heel snel zijn met het doen van
loonaangiften. Toch geeft slechts een kwart (25%) van de GSD-en aan dat het voor
uitzendkrachten niet mogelijk is om met behulp van digitale systemen te bepalen of
recht op uitkeren is gewijzigd.

44

Figuur 11

Voor welke groepen WWB-ers is het niet mogelijk om met behulp van digitale systemen te
bepalen of het recht op een uitkering is gewijzigd?

WWB'ers die bijverdienen als
ZZP'er

63%

Weet niet/geen mening

38%

WWB'ers die bijverdienen als
uitzendkracht

Voor een andere groep

25%

13%

De voornaamste reden voor de GSD-en om geen gebruik te maken van de digitale
systemen is dat de gegevens niet tijdig beschikbaar zijn (56%). Daarnaast maakt een
derde (33%) van de GSD geen gebruik van digitale gegevens omdat zij de
betrouwbaarheid van de gegevens als onbetrouwbaar ervaren. Nog eens een derde
(33%) van de GSD-en gebruikt geen digitale systemen omdat de gegevens die zij
uitvragen niet in die systemen zijn opgenomen, zie onderstaande figuur.
Figuur 12

Waarom maakt de gemeente geen gebruik van de digitale systemen om te bepalen of het
recht van de WWB-er op een uitkering is gewijzigd?

De gegevens zijn niet tijdig
beschikbaar via de systemen

56%

De gegevens zijn niet beschikbaar
via de systemen

33%

De gegevens via de systemen zijn
onvoldoende betrouwbaar

33%

Anders

22%

De definitie van de gegevens sluit
niet aan

17%

De geautomatiseerde systemen zijn
niet (altijd) beschikbaar

17%

Weet niet/geen mening

11%

45

6

Welke gegevens uitzonderen van de
inlichtingenplicht
In dit hoofdstuk worden de volgende onderzoeksvragen beantwoord:


Welke gegevens in welke wet voldoen nu al aan deze condities (waaronder het
mogelijk is om ze uit te zonderen van de inlichtingenplicht)?



Welke gegevens in welke wet voldoen nog niet aan deze condities (waaronder het
mogelijk is om ze uit te zonderen van de inlichtingenplicht), maar kunnen daaraan
wel gaan voldoen en wat is daarvoor nodig?

Om te bepalen welke gegevens uit te zonderen zijn van de inlichtingenplicht is eerst
vastgesteld op welke gegevens de inlichtingenplicht van toepassing is. Dit is niet
eenvoudig. In de socialezekerheidswetten zijn geen lijsten opgenomen van gegevens
waarop de inlichtingenplicht van toepassing is. In de wetten staat dat de
belanghebbende, op verzoek of onverwijld uit eigen beweging, mededeling doet van
alle feiten en omstandigheden waarvan hem redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij
van invloed kunnen zijn op de arbeidsinschakeling of het recht op uitkering. Om welke
gegevens het precies gaat is niet vastgelegd. In deze evaluatie is daarom uitgegaan
van de gegevens die door de ketenpartners op wijzigingsformulieren en in
beleidsregels zijn opgenomen. Vervolgens is bekeken welke van deze gegevens zijn
opgenomen in Bijlage II. Alleen gegevens die zijn opgenomen in Bijlage II kunnen op
grond van de WEU worden uitgezonderd van de inlichtingenplicht. Bovendien worden
veel van de gegevens die niet zijn opgenomen in Bijlage II niet door andere
(keten)partijen geregistreerd waardoor hergebruik van deze gegevens niet mogelijk is.
Voorbeelden van een gegeven dat om deze reden niet kunnen worden uitgezonderd
van de inlichtingenplicht zijn ‘vakantie data’ en ‘ziekmeldingen’.
Voor de gegevens die wel zijn opgenomen in Bijlage II geldt dat de ketenpartners
hebben aangegeven dat dit alleen kan onder de volgende condities:


Actualiteit: De gegevens zijn snel beschikbaar voor de keten via (basis)registraties.



Beschikbaarheid: De gegevens van de klant zijn opgenomen in de
(basis)registraties waartoe de ketenpartners (via Suwinet) toegang hebben. Van
bepaalde groepen klanten is bekend dat niet al hun gegevens zijn opgenomen in de
(basis)registraties. Een bekend voorbeeld zijn de inkomensgegevens van een
zzp’er.

Volgens SVB wordt in voldoende mate voldaan aan bovenstaande condities om de
gegevens opgenomen in Bijlage II voor de door haar uitgevoerde materiewetten uit te
zonderen van de inlichtingenplicht. Wel dient er een oplossing gevonden te worden
voor de klantgroepen waarvan de gegevens niet zijn opgenomen in de
(basis)registraties. Het bekendste voorbeeld is het inkomen van een zzp’er. Omdat
voor deze groep geen loonaangifte wordt gedaan zijn de inkomensgegev ens niet
opgenomen in de Polisadministratie en moeten deze gegevens derhalve bij de klant
worden uitgevraagd. Ook geeft SVB aan dat de actualiteit van de inkomensgegevens
uit de Polisadministratie verbetering behoeft. SVB sluit echter niet uit dat deze
gegevens ook nu al voor bepaalde klantgroepen kunnen worden uitgezonderd van de
inlichtingenplicht, gegeven de huidige beperkingen wat betreft de actualiteit .
UWV en GSD-en zijn voorzichtiger. Volgens UWV en GSD-en zijn de
inkomensgegevens uit de Polisadministratie niet voldoende actueel waardoor zij

47

genoodzaakt zijn deze gegevens uit te vragen bij de klant. De inkomensgegevens
kunnen volgens hen derhalve (nog) niet van de inlichtingenplicht worden
uitgezonderd. Daarnaast constateren UWV en GSD-en, net als de SVB, dat voor
klantgroepen waarvan de gegevens niet worden geregistreerd geen gegevens kunnen
worden uitgezonderd van de inlichtingenplicht.
In onderstaande tabel is in de eerste kolom per ketenpartner opgenomen voor welke
gegevens, die zijn opgenomen in Bijlage II, een inlichtingenplicht geldt. In tweede
kolom is opgenomen op welke wijze de registratie van het gegeven plaatsvindt. Wordt
een gegeven automatisch geregistreerd (de burger hoeft geen melding te maken van
het gewijzigde gegeven)? Is registratie van het gegeven verplicht? In de laatste kolom
is, tot slot, aangegeven onder welke condities een gegeven kan worden uitgezonderd
van de inlichtingenplicht.
Tabel 1. Gegevens, registratie en condities tot uitzondering van dit gegeven van de inlichtingenplicht

Gegeven

Wijze waarop de registratie

Condities waaronder dit

plaatsvindt

gegeven kan worden
uitgezonderd van de
inlichtingenplicht

UWV (WW en Werk)
(Meer) werken

36

Registratie van dit gegeven is



verplicht en verloopt automatisch

aan loonbelasting in

voor klanten die zijn onderworpen
aan loonbelasting (zzp-ers zijn niet

De klant is onderworpen
Nederland.



onderworpen aan loonbelasting).

Het gegeven is tijdig
bekend.

N.B. op dit moment zit er
vertraging in de registratie van
dit gegeven via de
loonbelastingaangifte. Een
werkgever heeft zes weken de
tijd om aangifte te doen.
Derhalve moet worden bekeken
of thans al voldoende is
voldaan aan de tweede
conditie, dan wel of deze
registratietermijn nog kan
worden bekort.
Inkomen uit arbeid

Registratie van dit gegeven is



verplicht en verloopt automatisch

aan de loonbelasting in

voor klanten die zijn onderworpen
aan loonbelasting (zzp-ers zijn niet

De klant is onderworpen
Nederland.



Het gegeven is tijdig bekend.

onderworpen aan loonbelasting.)
N.B. op dit moment zit er
vertraging in de registratie van
dit gegeven via de
loonbelastingaangifte. Een
werkgever heeft zes weken de
tijd om aangifte te doen.
Derhalve moet worden bekeken
of thans al voldoende is
36

http://www.uwv.nl/particulieren/werkloos/tijdens-ww-uitkering/detail/plichten-met-een-wwuitkering/wijzigingen-doorgeven-tijdens-uw-ww-uitkering

48

voldaan aan de tweede
conditie, dan wel of deze
registratietermijn nog kan
worden bekort.
(Aanvragen van) een

Registratie van dit gegeven is

andere uitkering

verplicht en verloopt automatisch

bekend gemaakt bij de

voor alle klanten.

ketenpartners.

Verhuizen

Registratie van dit gegeven is





verplicht en verloopt automatisch
voor alle klanten die geregistreerd

Het gegeven wordt tijdig

De klant is geregistreerd in
de BRP.



zijn in de BRP en wanneer de klant

De klant verhuist binnen
Nederland.

binnen Nederland verhuist.
Beginnen/afronden van

Registratie van dit gegeven is

een opleiding

verplicht en verloopt automatisch



klant begint/afrond is

voor alle klanten die geregistreerd
zijn bij DUO.

Mits de opleiding die de
geregistreerd bij DUO.



Het gegeven tijdig bekend
wordt gemaakt bij de
ketenpartners.

Verblijfsstatus

Registratie van dit gegeven is



verplicht en verloopt automatisch

De klant is geregistreerd in
de BRP.

voor alle klanten die geregistreerd
zijn in de BRP.
SVB (AOW)
Nationaliteit

Registratie van dit gegeven is



verplicht en verloopt automatisch

De klant is geregistreerd in
de BRP.

voor alle klanten die geregistreerd
zijn in de BRP.
Het sluiten of eindigen

Registratie van dit gegeven is

van

verplicht en verloopt automatisch

huwelijk/geregistreerd

voor alle klanten die geregistreerd

partnerschap

zijn in de BRP.

Wijzigingen in de aard

Registratie van dit gegeven is

van het inkomen

verplicht en verloopt automatisch



de BRP.



onderworpen aan loonbelasting).

De klant is onderworpen
aan loonbelasting in

voor klanten die zijn onderworpen
aan loonbelasting (zzp-ers zijn niet

De klant is geregistreerd in

Nederland.


Het gegeven is tijdig
bekend.

N.B. op dit moment zit er
vertraging in de registratie van
dit gegeven via de
loonbelastingaangifte. Een
werkgever heeft zes weken de
tijd om aangifte te doen.
Derhalve moet worden bekeken
of thans al voldoende is
voldaan aan de tweede
conditie, dan wel of deze
registratietermijn nog kan
worden bekort.

49

SVB (Anw)
De nabestaande
Het niet langer bezitten

Registratie van dit gegeven is

van de nationaliteit van

verplicht en verloopt automatisch

één der lidstaten van de

voor alle klanten die geregistreerd

Europese Unie of de

zijn in de BRP.



De klant is geregistreerd in
de BRP.

Europese Economische
Ruimte. Dit is alleen van
toepassing indien de
overledene onderworpen
is geweest aan de
wetgeving van tenminste
één van deze lidstaten,
en de overledene op het
moment van overlijden
niet de nationaliteit van
één van de lidstaten
bezat.
Het kind van de
nabestaande
Huwelijk/geregistreerd

Registratie van dit gegeven is

partnerschap

verplicht en verloopt automatisch



De klant is geregistreerd in
de BRP.

voor alle klanten die geregistreerd
zijn in de BRP.
Het verwerven van

Registratie van dit gegeven is

inkomen uit arbeid

verplicht en verloopt automatisch



aan loonbelasting in

voor klanten die zijn onderworpen
aan loonbelasting (zzp-ers zijn niet

De klant is onderworpen
Nederland.



onderworpen aan loonbelasting).

Het gegeven is tijdig
bekend.

N.B. op dit moment zit er
vertraging in de registratie van
dit gegeven via de
loonbelastingaangifte. Een
werkgever heeft zes weken de
tijd om aangifte te doen.
Derhalve moet worden bekeken
of thans al voldoende is
voldaan aan de tweede
conditie, dan wel of deze
registratietermijn nog kan
worden bekort.
Het ontvangen van een

Registratie van dit gegeven is

Het gegeven wordt tijdig

uitkering

verplicht en verloopt automatisch

bekend gemaakt bij de

voor alle klanten.

ketenpartners.

Niet conjuncturele

Registratie van dit gegeven is



wijziging van het

verplicht en verloopt automatisch

inkomen

voor klanten die zijn onderworpen
aan loonbelasting (zzp-ers zijn niet
onderworpen aan loonbelasting).

De klant is onderworpen
aan loonbelasting in
Nederland.



Het gegeven is tijdig
bekend.

N.B. op dit moment zit er
vertraging in de registratie van
dit gegeven via de
loonbelastingaangifte. Een

50

werkgever heeft zes weken de
tijd om aangifte te doen.
Derhalve moet worden bekeken
of thans al voldoende is
voldaan aan de tweede
conditie, dan wel of deze
registratietermijn nog kan
worden bekort.
Wijziging in de aard van

Registratie van dit gegeven is

het inkomen

verplicht en verloopt automatisch



aan loonbelasting in

voor klanten die zijn onderworpen
aan loonbelasting (zzp-ers zijn niet

De klant is onderworpen
Nederland.



onderworpen aan loonbelasting).

Het gegeven is tijdig
bekend.

N.B. op dit moment zit er
vertraging in de registratie van
dit gegeven via de
loonbelastingaangifte. Een
werkgever heeft zes weken de
tijd om aangifte te doen.
Derhalve moet worden bekeken
of thans al voldoende is
voldaan aan de tweede
conditie, dan wel of deze
registratietermijn nog kan
worden bekort.
De wees
Huwelijk/geregistreerd

Registratie van dit gegeven is

partnerschap

verplicht en verloopt automatisch



De klant is geregistreerd in
de BRP.

voor alle klanten die geregistreerd
zijn in de BRP.
SVB (AKW)
Het kind
Het sluiten of eindigen

Registratie van dit gegeven is

van

verplicht en verloopt automatisch

huwelijk/geregistreerd

voor alle klanten die geregistreerd

partnerschap

zijn in de BRP.



De klant is geregistreerd in
de BRP.

Het kind dat niet tot het
huishouden van de
aanvrager behoort of het
kind van 16 jaar of
ouder
Het sluiten of eindigen

Registratie van dit gegeven is

van

verplicht en verloopt automatisch

huwelijk/geregistreerd

voor alle klanten die geregistreerd

partnerschap

zijn in de BRP.



De klant is geregistreerd in
de BRP.

Het pleegkind
Inkomsten van het kind

Registratie van dit gegeven is

en de veranderingen in

verplicht en verloopt automatisch

de hoogte daarvan

voor klanten die zijn onderworpen
aan loonbelasting (zzp-ers zijn niet
onderworpen aan loonbelasting).



De klant is onderworpen
aan loonbelasting in
Nederland.



Het gegeven is tijdig
bekend.

51

N.B. op dit moment zit er
vertraging in de registratie van
dit gegeven via de
loonbelastingaangifte. Een
werkgever heeft zes weken de
tijd om aangifte te doen.
Derhalve moet worden bekeken
of thans al voldoende is
voldaan aan de tweede
conditie, dan wel of deze
registratietermijn nog kan
worden bekort.
GSD (WWB)
Verhuizen

Registratie van dit gegeven is



verplicht en verloopt automatisch
voor alle klanten die geregistreerd

De klant is geregistreerd in
de BRP.



zijn in de BRP en wanneer de klant

De klant verhuist binnen
Nederland.

binnen Nederland verhuist.
Het sluiten of eindigen

Registratie van dit gegeven is

van

verplicht en verloopt automatisch

huwelijk/geregistreerd

voor alle klanten die geregistreerd

partnerschap

zijn in de BRP.

Inwonend kind

Registratie van dit gegeven is



de BRP.



verplicht en verloopt automatisch
voor alle klanten die geregistreerd

Registratie van dit gegeven is

Het kind heeft dezelfde
achternaam als de klant.



verplicht en verloopt automatisch
voor klanten die zijn onderworpen

De klant is geregistreerd in
de BRP.



zijn in de BRP.
Inkomen van kinderen

De klant is geregistreerd in

Het kind is onderworpen aan
loonbelasting in Nederland.



Het gegeven is tijdig bekend.

aan loonbelasting (zzp-ers zijn niet
onderworpen aan loonbelasting.)

N.B. op dit moment zit er
vertraging in de registratie van
dit gegeven via de
loonbelastingaangifte. Een
werkgever heeft zes weken de
tijd om aangifte te doen.
Derhalve moet worden bekeken
of thans al voldoende is
voldaan aan de tweede
conditie, dan wel of deze
registratietermijn nog kan
worden bekort.

Beginnen/afronden van

Registratie van dit gegeven is verplicht

een opleiding

en verloopt automatisch.



Mits de opleiding die de
klant begint/afrond is
geregistreerd bij DUO.



Het gegeven tijdig bekend
wordt gemaakt bij de
ketenpartners.

Inkomen uit arbeid

Registratie van dit gegeven is



verplicht en verloopt automatisch

aan loonbelasting in

voor klanten die zijn onderworpen
aan loonbelasting (zzp-ers zijn niet
onderworpen aan loonbelasting.)

52

De klant is onderworpen
Nederland.



Het gegeven is tijdig

bekend.
N.B. op dit moment zit er
vertraging in de registratie van
dit gegeven via de
loonbelastingaangifte. Een
werkgever heeft zes weken de
tijd om aangifte te doen.
Derhalve moet worden bekeken
of thans al voldoende is
voldaan aan de tweede
conditie, dan wel of deze
registratietermijn nog kan
worden bekort.
(Aanvragen van) een

Registratie van dit gegeven is

andere uitkering

verplicht en verloopt automatisch

bekend gemaakt bij de

voor alle klanten.

ketenpartners.

(Meer) werken in

Registratie van dit gegeven is

loondienst

verplicht en verloopt automatisch





De klant is onderworpen
aan loonbelasting in

voor klanten die zijn onderworpen
aan loonbelasting (zzp-ers zijn niet

Het gegeven wordt tijdig

Nederland.


onderworpen aan loonbelasting.)

Het gegeven is tijdig
bekend.

N.B. op dit moment zit er
vertraging in de registratie van
dit gegeven via de
loonbelastingaangifte. Een
werkgever heeft zes weken de
tijd om aangifte te doen.
Derhalve moet worden bekeken
of thans al voldoende is
voldaan aan de tweede
conditie, dan wel of deze
registratietermijn nog kan
worden bekort.
Inschrijving ‘werk’ bij

Registratie van dit gegeven is

UWV

verplicht en verloopt automatisch



Het gegeven wordt tijdig
bekend gemaakt bij de

voor alle klanten.

ketenpartners.

53

Bijlage 1

Geïnterviewde partijen
Gemeenten:


Evert Jan Slootweg (Divosa)



Jasja van Ark (VNG)



3 beleidsmakers bij gemeenten



3 klantmanagers van gemeenten

UWV:


Leo Smeets (afdeling Strategie en Beleid)



Peter van Homberg (divisie Uitkeren)



Frans-Willem van der Velden (divisie Uitkeren)



Anita Strockmeijer (divisie WERKbedrijf)



Henk Geurtsen (divisie WERkbedrijf)

SVB:


Fransje Verheij (dienstverlening en gegevensuitwisseling)



Fritz Werner (handhaving)



Jos Kolderman (ketensamenwerking en gegevensuitwisseling)



Hatice Dogan (juridische zaken)



Rik Zonneveld (procesdeskundige)



Serviceteammedewerker

55