Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

31 109

Evaluatie Wet BIBOB

Nr. 29

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Den Haag, 15 juni 2020
Hierbij bied ik u, conform het in artikel 24 van de Wet Bibob, het
jaarverslag van het Landelijk Bureau Bibob (hierna het LBB) over het jaar
2019 aan1. Het LBB maakt onderdeel uit van het agentschap Justis. Ook
bied ik u het jaarverslag van de kwaliteitscommissie Bibob over het jaar
2019 aan2. De kwaliteitscommissie heeft een onafhankelijke positie en
rapporteert rechtstreeks aan mij. De verslagen worden u gezamenlijk
aangeboden.
Jaarverslag LBB
De Wet Bibob heeft tot doel de integriteit van bestuursorganen te
beschermen door te voorkomen dat het bestuursorgaan onbewust
criminele activiteiten faciliteert. Het LBB heeft een belangrijke taak in de
ondersteuning van bestuursorganen. Bestuursorganen kunnen bij
complexe zaken het LBB verzoeken onderzoek te verrichten. Het LBB
draagt zorg voor een zorgvuldig en nauwkeurig advies, met uitgebreide
onderbouwing.
Uit de resultaten over het jaar 2019 blijkt dat een substantieel aantal
adviezen en aanvullende adviezen is uitgebracht. In 2019 zijn 277 adviezen
aangevraagd. Het LBB heeft 276 reguliere adviezen uitgebracht. In 2018
waren 305 adviezen aangevraagd en had het LBB 283 reguliere adviezen
uitgebracht.
Daarnaast heeft het LBB 72 aanvullende adviezen verstrekt, wat substantieel meer is dan het aantal (41) over 2018.
De aantallen adviesaanvragen onderstrepen naar mijn oordeel het
toenemende belang van het Bibob-instrument en verdere bewustwording
bij bestuursorganen. Het grootste deel van de adviesaanvragen voor het
LBB was evenals in voorgaande jaren afkomstig van gemeenten. Veruit de
meeste adviesaanvragen hebben betrekking op de horecasector dan wel
de bouwsector.
In 2019 is in 85% van de gevallen geadviseerd binnen de wettelijke termijn
van 12 weken, tegenover 53% in 2018. Dit betekent dat de maatregelen die
1
2

kst-31109-29
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 109, nr. 29

1

het LBB eind 2018 en begin 2019 heeft genomen ter verbetering van de
doorlooptijden, duurzaam zijn gebleken.
Het LBB heeft in 2019 wederom geïnvesteerd in het onderhouden van de
contacten met de bestuursorganen en informatieleveranciers. Ook werd
nazorg geboden aan de bestuursorganen. Het LBB houdt ook tijdens het
onderzoek goed contact met adviesaanvragers waarbij naast de inhoud
van het onderzoek, ook de verwachtingen omtrent de doorlooptijd wordt
besproken. Ik acht deze werkwijze van groot belang, zodat zowel uitkomst
van een onderzoek als doorlooptijd bij de afnemer aansluiten op de
verwachtingen.
Een goede samenwerking met partners is van cruciaal belang. Ook in 2019
heeft het LBB met de Nationale Politie, het Openbaar Ministerie en de
Regionale Informatie en Expertise Centra (RIEC’s) samengewerkt om
zowel de partners zelf te ondersteunen bij de uitvoering van de Wet Bibob,
als het gezamenlijk geven van expertbijeenkomsten of trainingen.
Kwaliteitscommissie Bibob
Jaarlijks beoordeelt de onafhankelijke Kwaliteitscommissie Bibob de
kwaliteit van Bibob-adviezen. In 2019 zijn 27 reguliere en 7 aanvullende
adviezen van het LBB beoordeeld. Op basis van haar beoordelingen
concludeert de Kwaliteitscommissie dat door het LBB heldere en
kwalitatief hoogwaardige adviezen zijn uitgebracht. De adviezen zijn
juridisch houdbaar en bruikbaar voor de bestuursorganen. Daarnaast
wordt de werkwijze van het LBB zorgvuldig gevonden.
Op basis van het jaarverslag constateer ik dat het LBB ook in 2019
kwalitatief hoogwaardig werk levert. Ik vind het belangrijk te streven naar
het bevorderen van kwaliteit. De Kwaliteitscommissie doet daartoe enkele
aanbevelingen. Het merendeel van deze aanbevelingen zijn operationeel
van aard. Het LBB neemt deze over.
Twee aanbevelingen zijn van strategische aard. Ten eerste stelt de
Kwaliteitscommissie dat het opportuun kan zijn om het uitbrengen van
een advies te laten wachten op onderzoeken van (bijvoorbeeld) het
Openbaar Ministerie, zodat deze cruciale informatie alsnog in het advies
kan worden meegenomen. De Kwaliteitscommissie acht het in dergelijke
gevallen dan ook gerechtvaardigd dat de adviestermijn kortdurend wordt
overschreden.
Ik acht de kwaliteit van een advies van groot belang. Het is uiteraard aan
het LBB zorgvuldig de afweging te maken of het afwachten van een
resultaat van een onderzoek van toegevoegde waarde is. Ik ben het met
de Kwaliteitscommissie eens dat indien dat wel het geval is en dit
incidenteel speelt, een kortdurende overschrijding van de adviestermijn
gerechtvaardigd is. Het is hierbij belangrijk dat de advies aanvragende
partij tijdig door het LBB wordt ingelicht.
Ten tweede beveelt de Kwaliteitscommissie het LBB aan te onderzoeken
hoe de informatie-uitwisseling met de Autoriteit Financiële Markten (AFM)
kan worden verbeterd. De Kwaliteitscommissie noemt het niet verstrekken
van informatie door de AFM als een knelpunt voor het optimaal uitvoeren
van de Wet Bibob. Het betreft hier een geheimhoudingsplicht die voor een
belangrijk deel volgt uit Europese richtlijnen en is geïmplementeerd in
artikel 1:89, Wet financieel toezicht.
Ik neem deze aanbeveling ter harte en ga hierover met mijn collega van
het Ministerie van Financiën en het LBB in gesprek. Overigens merk ik op
dat de AFM correct heeft gehandeld omdat er nu geen grondslag is in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 109, nr. 29

2

nationale wetgeving voor informatieverstrekking door de AFM aan het
LBB, en dat het onderwerp van dit gesprek is of zo’n grondslag in de
nationale wetgeving Europeesrechtelijk mogelijk is.
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 109, nr. 29

3