Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

31 839

Jeugdzorg

Nr. 535

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 juli 2016
Hierbij informeer ik u conform het verzoek van het lid Bergkamp over de
stand van zaken van het nadere onderzoek van de Inspectie Jeugdzorg
over het plaatsen zonder machtiging gesloten jeugdhulp van jeugdigen in
een instelling voor gesloten jeugdhulp (Handelingen II 2015/16, nr. 88,
item 4).
Op 5 oktober 2015 heb ik u een signalement gestuurd dat de Inspectie
Jeugdzorg had opgesteld over plaatsingen in accommodaties voor
gesloten jeugdhulp zonder machtiging van de kinderrechter (Kamerstuk
31 889, nr. 485).
In dezelfde brief heb ik aangegeven dat gedwongen jeugdhulp altijd een
juridische grondslag behoeft. De rechtspositie dient gewaarborgd te zijn
en er moet sprake zijn van verantwoorde hulp. Naar aanleiding van het
signalement van de Inspectie het ik nog diezelfde maand overleg gehad
met betrokken partijen: de Inspectie, Jeugdzorg Nederland (de koepel van
de aanbieders) en de VNG. In dat gesprek zijn de verschillende opvattingen besproken. Daarbij bleek dat de instellingen op verschillende
manieren omgaan met het plaatsen van jeugdigen zonder een rechtelijke
machtiging in een locatie voor gesloten jeugdhulp en verschilden van
inzicht over hoe in de praktijk vervolgens verantwoorde jeugdhulp kan
worden verleend. Dat bleek vooral in de praktische invulling van het
samen plaatsen van kinderen met en zonder machtiging: bij de ene
instelling gebeurde dit op hetzelfde terrein in verschillende gebouwen, bij
de andere instelling in één gebouw en bij weer een andere instelling vond
samen plaatsen in dezelfde groep plaats. Daarnaast bleek er geen
eenduidige opvatting in hoeverre daarmee sprake was van vrijheidsontneming of toepassing van vrijheidsbeperkende maatregelen en voor
welke situaties precies een rechtelijke machtiging noodzakelijk is. Ook
bleek dat instellingen verschillend omgaan met het plaatsen van
jeugdigen zonder machtiging in een instelling voor gesloten jeugdhulp.
Daarom is afgesproken dat alle instellingen voor gesloten jeugdhulp de

kst-31839-535
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 839, nr. 535

1

Inspectie zouden informeren over hoe zij omgaan met het plaatsen van
jeugdigen zonder machtiging in hun instelling.
Medio december 2015 hebben alle instellingen de gevraagde informatie
aan de Inspectie gezonden. Gebleken is dat er veel variaties bestaan in de
wijze waarop gedwongen jeugdhulp met verblijf plaats vindt. De variaties
betreffen de vormen van jeugdhulp, de juridische grondslag, het gebruik
van de accommodaties, de mate van geslotenheid en het toepassen van
vrijheidsbeperkende maatregelen. In januari 2016 heeft de Inspectie
aanvullend onderzoek gedaan bij vier accommodaties. Op basis van deze
inventarisatie heeft de Inspectie sindsdien gewerkt aan een beoordelingskader op grond waarvan de Inspectie de feitelijke situatie bij alle instellingen kan beoordelen. Vervolgens heeft de Inspectie de conceptbeoordelingen van alle instellingen voor hoor en wederhoor aan de instellingen
voorgelegd. Dat is de gebruikelijke werkwijze als de Inspectie de instellingen toetst. Het overgrote deel van de betreffende instellingen voldoet
aan dit beoordelingskader; de overige instellingen zullen op korte termijn
aan dit kader gaan voldoen. De Inspectie is nu in overleg met de instellingen die hun werkwijze zullen moeten aanpassen, over hoe dit op een
zorgvuldige wijze – in het belang van de betreffende kinderen – uitgevoerd
kan worden.
Zoals besproken in het AO van 30 juni 2016, verwacht ik het eindrapport
van de Inspectie binnen enkele weken te ontvangen. Vervolgens zal ik het
zo spoedig mogelijk naar uw Kamer sturen, inclusief de consequenties
voor de instellingen.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M.J. van Rijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 839, nr. 535

2