Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 200 X

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2023

33 576

Natuurbeleid

Nr. 87

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 juni 2023
In opdracht van het Ministerie van Defensie heeft het Rijksvastgoedbedrijf
een geactualiseerde rapportage opgesteld over de stand van zaken van de
natuurwaarden op de defensieterreinen. Hierbij ontvangt uw Kamer, mede
namens de Minister voor Natuur en Stikstof, deze geactualiseerde
rapportage, zoals toegezegd in de Kamerbrief van 21 oktober 2022
(Kamerstukken 36 200 X en 33 576, nr. 12).
De doelstellingen van de rapportage zijn:
a) verantwoording afleggen over het natuurbeheer bij Defensie,
b) de stand van zaken van de biodiversiteit op de defensieterreinen
weergeven en
c) suggesties formuleren voor verbetering van het natuurbeheer.
De defensieterreinen leveren een belangrijke bijdrage aan de Nederlandse
natuur. Veel van deze terreinen beschikken over relatief hoge natuurwaarden. De oefenterreinen van Defensie zijn dan ook uniek in Nederland
vanwege de omvang, het gebruik en het gevoerde terrein- en natuurbeheer. Het merendeel van de terreinen maakt onderdeel uit van Natura
2000 en/of het Natuur Netwerk Nederland. Door de relatieve rust op de
terreinen in combinatie met het beheer zijn de terreinen waardevol voor
bijvoorbeeld overwinterende vleermuizen, jeneverbesstruweel en de
kleine wrattenbijter.
Ondanks het toegespitste beheer en de rust op de terreinen wordt ook
hier een gestage afname van de biodiversiteit geconstateerd. Dit wordt
met name door klimaatverandering en de nationale stikstofproblematiek
veroorzaakt. Zo is het areaal actief hoogveen in het Witterveld door
meerdere droge zomers verminderd en vergrassen de heideterreinen door
de hoge stikstofdepositie. Desondanks is de huidige biodiversiteit op veel
defensieterreinen nog steeds hoog en bieden de defensieterreinen ook
kansen voor soorten die het elders door deze externe factoren moeilijk
hebben. Zo is de landschappelijke dynamiek in het doelengebied op
schietterreinen erg gunstig voor o.a. de aantallen heivlinders en kommavlinders die elders achteruitgaan.

kst-36200-X-87
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 X, nr. 87

1

Oplossingen voor de afname van de biodiversiteit op de defensieterreinen
worden, conform de aanbevelingen, gezocht door terreinen te vergroten
en te verbinden, waardoor robuustere gebieden worden gecreëerd
waarmee de negatieve externe invloeden worden verminderd. Tegelijkertijd wordt gekeken naar de mogelijkheden om het waterpeil te
verhogen om verdere achteruitgang van de hoog- en laagveengebieden te
voorkomen.
Defensie neemt de aanbevelingen en conclusies uit de geactualiseerde
rapportage ter harte en neemt deze mee in de uitwerking van het Defensie
natuurbeleid 2024–2030, dat in samenwerking met het Ministerie van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wordt opgesteld.
De Staatssecretaris van Defensie,
C.A. van der Maat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 X, nr. 87

2