Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1684
Vragen van het lid Bashir (SP) aan de Staatssecretaris van Financiën over het
personeelsbestand van de Belastingdienst (ingezonden 13 februari 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Wiebes (Financiën) (ontvangen 25 maart 2015)
Vraag 1
Kunt u aangeven uit hoeveel fte het managementteam van de Belastingdienst
bestaat? In hoeverre is dit aantal de afgelopen tien jaar gewijzigd?1
Antwoord 1
Het Managementteam van de Belastingdienst bestaat op dit moment uit
totaal 12 leden, te weten de Directeur Generaal Belastingdienst, vier MT-leden
met een concernverantwoordelijke portefeuille (CIO, CFO, Fiscale aangelegenheden en HR&Communicatie), de Algemeen Directeur Belastingen en de
Algemeen Directeur Douane, de directeuren van Toeslagen, FIOD, Centrale
Administratie en Belastingtelefoon en de directeur DG Belastingdienst.
De omvang van de topstructuur (schaal 16 en hoger in de leidinggevende
functies) wordt jaarlijks afgestemd met en goedgekeurd door het Ministerie
van BZK. Sinds 2005 jaar is de afspraak met BZK dat de leiding aan de top
wordt uitgevoerd binnen de bandbreedte van 100 managers in schaal 16, 25
in schaal 17 en 6 in schaal 18.
Vergeleken met de situatie van tien jaar geleden is de inrichting van de
organisatie van de Belastingdienst sterk veranderd, maar de afgesproken
aantallen zijn gelijk gebleven. Na 2004 zijn Toeslagen en Belastingtelefoon
ingericht, beide met een directeur formatief op schaal 17, passend binnen de
25 schalen 17. In 2009 is besloten na de McKinsey rapportage tot het
aanstellen van een CIO, een extra schaal 18. In 2010 is vanwege de wijziging
van de besturing van Belastingen een algemeen directeur Belastingen
aangesteld, ook een extra schaal 18. Beide functies passen binnen de
afspraken met BZK over de omvang van schaal 18. In 2014 is voor de
versterking van de integrale advisering aan de dienstleiding de functie van
directeur DGBel aan het MT toegevoegd, niveau schaal 17 en passend binnen
de afspraak van 25 schalen 17. De Directeur-generaal is lid van de topmanagementgroep binnen de Algemene bestuursdienst.

1

ah-tk-20142015-1684
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

http://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/standaard_functies/prive/
organisatie/onze_organisatie/organisatieschema/organisatieschema

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Vraag 2
Kunt u aangeven hoeveel aan fte beschikbaar is voor de uitvoering binnen de
Belastingdienst? In hoeverre is dit aantal de afgelopen tien jaar gewijzigd?
Antwoord 2
Alle cijfers zijn in fte’s (fulltime equivalenten), betrekking hebbend op
ambtelijk personeel (dus exclusief externen en uitzendkrachten).

Tot. Uitvoering (incl. staf)

2014

2004

Verschil 2004–2014

28.249

27.583

666

Vraag 3
Kunt u die cijfers specificeren voor de Heffing en de Inning?
Antwoord 3
Er wordt geen aparte administratie bijgehouden die per belastingmiddel
specificeert hoeveel mensen werken voor heffing respectievelijk bijzondere
inning.
Vraag 4
Hoeveel mensen zijn binnen ieder cluster (Centrum voor Infrastructuur en
Exploitatie, Centrum voor Applicatieontwikkeling en onderhoud, Belastingtelefoon, et cetera) belast met uitvoerende werkzaamheden en hoeveel mensen
zijn belast met managementtaken? Kunt u tevens aangeven in hoeverre deze
verhouding de afgelopen tien jaar is gewijzigd?
Antwoord 4
Vanwege de organisatorische veranderingen van de afgelopen tien jaar is een
precieze vergelijking per dienstonderdeel van de situatie 2004–2014 niet goed
mogelijk. Het bedrijfsonderdeel B/CICT is opgesplitst in resp. B/CAO en B/CIE.
Er zijn twee nieuwe bedrijfsonderdelen gevormd, Belastingtelefoon en
Toeslagen. Het bedrijfsonderdeel B/CPP (Centrum voor Proces- en Productontwikkeling) is opgeheven en de taken daarvan zijn verdeeld over de primaire
processen.

Belastingen
Douane
B/CA
BelastingTelefoon
Toeslagen
FIOD
DGBel
B/CFD
B/CKC
B/CAO (voorheen deel van B/CICT)
B/CIE (voorheen deel van B/CICT)
voorheen B/CICT
voorheen B/CPP2)
Totaal

Management1)
2014

Management
2004

783
234
84
40
37
50
11
70
36
66
61
0
0

714
244
72

1.472

Verschil

Uitvoering
2014

Uitvoering
2004

Verschil

275
4

69
– 10
12
40
37
– 17
–2
5
14
66
61
– 275
–4

15.338
4.342
1.564
793
717
1.230
222
1.153
575
1.404
911
0
0

15.434
4.939
1.075
0
0
1.116
166
1.006
481
0
0
2.908
458

– 96
– 597
489
793
717
114
56
147
94
1404
911
– 2.908
– 458

1.476

–4

28.249

27.583

666

67
13
65
22

1)

Onder management wordt verstaan lijnmanagement (dus excl. projectleiders).
Het betreft een afgesloten administratie waarbij het onderscheid in management en overige individuele functies op een andere wijze was
geregistreerd.
2)

In 2010 is afgestapt van het collegiaal management, waarbij het management
van een dienstonderdeel gezamenlijk alle teams in dat onderdeel aanstuurde.
In het collegiaal management was bij verschillende onderdelen sprake van
zelfsturende teams. Deze verandering betekende een andere besturingsfilosofie en daarmee ook een andere indeling van de managementstructuur.
Uitgangspunten van het P&O-beleid zijn dat iedere medewerker recht heeft
een leidinggevende, niet alleen voor de sturing, maar ook in de personele
zorg, en dat in de stijl van leidinggeven aandacht behoort te zijn voor de
professionele ruimte van de medewerker.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Voor de span of control wordt als stelregel 1:25 aangehouden, met mogelijke
uitzonderingen voor zeer gespecialiseerde teams (denk bijvoorbeeld aan
fiscale teams die banken en verzekeraars behandelen). Dat betekende in
sommige gevallen dat extra teamleiders nodig waren. Kijkend voor het totaal
van de Belastingdienst naar de verhouding aantal uitvoerenden (in fte’s) op
één manager, dan is het beeld als volgt: in 2014 1:19.2 (1.472/28.249) en in
2004: 1:18.7 (1.476/27.583).
Vraag 5
Kunt u per loonschaal (1 t/m 18) aangeven hoeveel fte en hoeveel medewerkers hieronder vallen binnen de Belastingdienst? Kunt u tevens aangeven
hoeveel fte en medewerkers hier tien jaar geleden onder vielen?2
Antwoord 5
In onderstaande tabel is de bezetting per schaal in 2014 en 2004 opgenomen.
Daarnaast zijn er binnen de Belastingdienst groepsfuncties (B t/m I), die met
een range van BBRA-schalen correspondeert. Deze range is apart inzichtelijk
gemaakt.

Schaal
Schaal 18
Schaal 17
Schaal 16
Schaal 15
Schaal 14
Schaal 13
Schaal 12
Schaal 11
Schaal 10
Schaal 09
Schaal 08
Schaal 07
Schaal 06
Schaal 05
Schaal 04
Schaal 03
Schaal 02
Schaal 01

2014 in fte

2004 in fte

Verschil
2014–2004

6
27
118
170
718
739
1.011
1.522
1.411
748
696
399
519
355
516
7
0
0

5
15
102
216
1.030
364
735
1.033
1.258
1.042
856
728
711
664
105
509
1
45

1
12
16
– 46
– 312
375
276
489
153
– 294
– 160
– 329
– 192
– 309
411
– 502
–1
– 45

567
1.522
–
4.493
4.678
327
7.547
1.625

–
1.220
1
3.611
4.365
470
7.584
2.389

567
302
–1
882
313
– 143
– 37
– 764

294
30.0151)

–
29.059

294
956

Groepsfunctie
GF I+
GF I
GF G
GF F
GF E
GF D
GF C
GF B
Overig

schaal 14–16
schaal 11–13
schaal 9–11
schaal 9–11
schaal 7–9
schaal 7–8
schaal 5–7
schaal 3–5

1)
In de tabel bij vraag 4 zijn de 294 medewerkers «overig» niet opgenomen. Dit verklaart het
verschil in de totalen over 2014 tussen vraag 4 (1.472 + 28.249 = 29.721) en vraag 5 (30.015).

Zoals vermeld in het antwoord op vraag 1 wordt de omvang van de
topstructuur (schaal 16 en hoger in de leidinggevende functies) goedgekeurd
door het Ministerie van BZK. De afspraak met BZK is dat de leiding aan de
top wordt uitgevoerd binnen de bandbreedte van 100 managers in schaal 16,
25 in schaal 17 en 6 in schaal 18. De feitelijke bezetting van managers in
schaal 16 ligt op dit moment rond de 85; dat heeft er mee te maken dat op
hetzelfde managementniveau ook managers in schaal 15 zijn ingedeeld, die
afhankelijk van de zwaarte van hun functie en de persoonlijke ontwikkeling
van die manager kunnen doorgroeien naar schaal 16, mits het aantal van 100
niet wordt overschreden. Over de afgelopen tien jaar is er dus geen groei van
het aantal managers binnen de topstructuur.
2

http://werken.belastingdienst.nl/userfiles/file/rechtspositie-rijksambtenaar-2012.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3

In bovenstaande tabel is voor 2014 een bezetting opgenomen van 118 fte in
schaal 16. Dit aantal ziet niet alleen op de medewerkers in leidinggevende
functies, maar ook op medewerkers in specialistische functies in de vaktechniek. Een deel van deze medewerkers is geplaatst in de groepsfunctie I+. Dit
verklaart ook de bezettingsafname in de schalen 14 en 15 tussen 2004 en
2014.
Vraag 6
Kunt u een vergelijking maken tussen de Belastingdienst en andere Rijksdiensten wat betreft de omvang en de inschaling van het management?
Antwoord 6
Ter beantwoording van deze vraag is contact opgenomen met het Ministerie
van BZK. Voor de rijksdienst in zijn totaliteit is de verhouding management/
uitvoering 14.4. Zoals bij het antwoord op vraag 4 aangegeven, is de
verhouding management/uitvoering bij de Belastingdienst 19.2.
Vraag 7
Is het aantal M1- en M2-managers bij de Belastingdienst de afgelopen jaren
gewijzigd? Zo ja, hoeveel M1- en M2-managers waren er tien jaar geleden en
hoeveel zijn er nu?
Antwoord 7
De termen M1 en M2 worden nog steeds gebruikt maar hebben in feite hun
relevantie verloren met de huidige inrichting. Bij de inrichting van de
managementlaag wordt tegenwoordig gesproken over MT- leden, directeuren
en plaatsvervangend directeuren en teamleiders.

Management (M0/M1)
Teamleiders (M2)
Totaal
1)

2014

2004

Verschil 2004–20141)

176
1.296
1.472

201
1.274
1.476

– 25
22
–4

Door afrondingsverschillen kan de som van de onderdelen verschillen van het totaal.

Vraag 8
Is het aantal fte aan managers in dezelfde verhouding verminderd als het
aantal fte dat belast is met uitvoerende taken? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 8
Anders dan in de vraag wordt verondersteld is er geen sprake van vermindering van het aantal fte belast met uitvoerende taken. Uit het antwoord op
vraag 2 blijkt dat in de periode 2004–2014 de uitvoering met 666 fte is
toegenomen, ofwel 2,4%. Uit het antwoord op vraag 7 blijkt dat het management in dezelfde periode is afgenomen met 4 fte, ofwel –0,3%.
Vraag 9
Heeft de reorganisatie die vanaf 2003 is doorgevoerd, waarbij de vijf
doelgroepdirecties zijn komen te vervallen, geleid tot een vermindering van
het aantal fte en aantal medewerkers binnen het management?
Antwoord 9
In 2003 zijn de doelgroepdirecties opgeheven en vervangen door belastingregio’s met elk een regiodirecteur. Per 1 januari 2013 is een nieuw besturingsmodel bij het bedrijfsonderdeel Belastingen ingevoerd. De dertien belastingregio’s hebben plaatsgemaakt voor vier lijndirecties ingericht per segment:
Semi Massale Processen (SMP), Particulieren, Dienstverlening en Bezwaar
(PDB), Midden- en Kleinbedrijf (MKB) en Grote Ondernemingen (GO). De
reorganisatie heeft tot doel het toezicht en de dienstverlening voor de
toekomst op peil te houden en tegelijkertijd de processen goedkoper te
maken door deze opnieuw te ontwerpen en te concentreren. Een vergelijking
met tien jaar geleden is niet goed mogelijk vanwege het verschil in takenpakketten toen en nu.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

4