Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

26 643

Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

Nr. 302

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 januari 2014
In deze brief wil ik u informeren over een recent incident met betrekking
tot fraude DigiD in Amsterdam en ga ik nader in op de maatregelen die ik
heb genomen om fraude met DigiD structureel en op de korte termijn te
voorkomen en te bestrijden. Tot slot ga ik in op hoe de gevolgen voor
burgers die het slachtoffer worden van fraude worden beperkt.
In de brief van het kabinet van 20 december 20131 heb ik u reeds gemeld
dat er mij gevallen bekend zijn waarbij sprake is van frauduleuze
handelingen met DigiD. Recent heeft een nieuw incident ook aandacht
gekregen in de landelijke media.
Allereerst hecht ik er aan u te melden dat de fraudepogingen in Amsterdam Zuid-Oost niet hebben geleid tot uitbetaling van toeslagen. De
betrokken fraudeteams bij de Belastingdienst en Logius hebben de
pogingen tot fraude in een vroegtijdig stadium onderkend. In samenwerking met de Belastingdienst is daardoor financiële schade voor het
Rijk door onterechte toeslagen voorkomen. Ook door de Sociale Verzekeringsbank zijn de pogingen tot fraude in een vroeg stadium onderkend.
Hier is echter wel voor zover nu bekend in zes gevallen een uitkering aan
fraudeurs gedaan. Op dit moment loopt het politie onderzoek naar de
daders. Bij vermoedens van fraude met DigiD wordt altijd aangifte gedaan
bij de politie en dit heeft in een aantal eerdere gevallen reeds geleid tot
strafrechtelijke vervolging.
In de brief over het eID stelsel en DigiKaart van 19 december 20132 heb ik
u gemeld dat het kabinet een eID stelsel wil realiseren, met een hoog
beveiligingsniveau. Tevens is voor de kortere termijn al een pilot gestart
waarin een zeer hoog niveau van beveiliging is gerealiseerd in het
aanvraag en uitgifteproces met de uitgifte van DigiD. Deze pilot betreft
1
2

kst-26643-302
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Kamerstuk 26 643, nr. 65
Kamerstuk 26 643, nr. 299

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 26 643, nr. 302

1

Nederlandse niet-ingezetenen maar doel van de pilot is ook om te kijken
hoe het bereik eventueel kan worden verbreed naar andere groepen.
Het voorval in Amsterdam Zuid-Oost is voor mij echter aanleiding om op
zeer korte termijn te onderzoeken welke verdere maatregelen genomen
kunnen worden, zodat het DigiD uitgifteproces naar een hoger beveiligingsniveau gebracht wordt.
Ik heb Logius opdracht gegeven het uitgifteproces van DigiD door te
lichten en indien nodig zodanig aan te passen dat de kans op dergelijke
incidenten in relatie tot de activeringscode verder worden beperkt. Daarbij
wordt gedacht aan het aanpassen van de verzending per post van de
activatiecode voor gebieden waarbij een hoog risico op fraude is vastgesteld. De DigiD aanvrager die in een dergelijk gebied woonachtig is
moet naar mijn oordeel extra worden beschermd tegen de kans op fraude
met post. De opdracht welke de komende dagen wordt uitgewerkt zal
wellicht bewerkelijker zijn voor de gebruiker, echter een betrouwbaar
uitgifteproces DigiD is van het grootste belang voor de burger zelf. Binnen
een aantal weken zal ik bezien of er verdere aanpassingen nodig zijn.
Hieronder hoort ook de vraag of een andere werkwijze in heel Nederland
gevolgd moet gaan worden dan wel voor specifieke gebieden, of dat er
toch met een balieprocedure gewerkt moet gaan worden. Bij uitbreiding
naar alle gebruikers zal een forse financiële impuls nodig zijn.
Het kabinet schenkt ook veel aandacht aan de door deze fraude getroffen
burgers, zoals ook uitgebreid beschreven in de brief over de kabinetsvisie
op identiteitsfraude van 20 december 2013 3. In de praktijk blijkt dit uit het
direct informeren van burgers over het blokkeren van hun DigiD. Het
betekent ook dat er snel een nieuwe DigiD aangevraagd moet kunnen
worden en dat er een helpdesk beschikbaar is voor vragen. Deze helpdesk
DigiD werkt volgens vaste protocollen en ieder signaal van meldingen
over misbruik van DigiD wordt serieus opgenomen. Getroffen burgers
worden ook zo veel mogelijk geholpen als fraude met DigiD bijvoorbeeld
gevolgen heeft voor de uitbetaling van de AOW uitkering omdat het
rekeningnummer waarop de AOW wordt uitbetaald is gewijzigd. In dit
geval is door de Sociale Verzekeringsbank het onterecht gewijzigde
rekeningnummer hersteld en is de uitkering direct opnieuw uitbetaald op
het juiste rekeningnummer. Ik blijf in overleg met uitvoeringsorganisaties
hoe in voorkomende gevallen de dienstverlening aan burgers gecontinueerd kan worden.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.H.A. Plasterk

3

Kamerstuk 26 643, nr. 301

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 26 643, nr. 302

2