Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1585
Vragen van de leden Bruins Slot, Van Toorenburg en Pieter Heerma (allen
CDA) aan de Ministers van Veiligheid en Justitie en van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over de Al Fitrah-moskee in Utrecht (ingezonden 15 januari
2016).
Antwoord van Minister Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid), mede
namens de Ministers van Veiligheid en Justitie en van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (ontvangen 19 februari 2016). Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 1466.
Vraag 1, 2
Kunt u bevestigen dat de salafistische Al Fitrah-moskee in Utrecht banden
onderhoudt of heeft onderhouden met de organisatie Revival of Islamic
Heritage Society (RIHS) uit Koeweit, die door de Amerikaanse overheid tot
voor kort in verband werd gebracht met Al-Qaida?
Kunt u bevestigen dat de Al Fitrah-moskee geld heeft ontvangen van de
International Islamic Charity Organization uit Koeweit, welke organisatie
banden onderhoudt of heeft onderhouden met Revival of Islamic Heritage
Society?
Antwoord 1, 2
In zijn algemeenheid doe ik geen uitspraken over concrete casuïstiek. Ik wijs u
in dit verband op de antwoorden op vragen van de Utrechtse gemeenteraad
waarin het college van Burgemeesters en Wethouders aangeeft dat hen
bekend was dat er in het verleden sprake is geweest van een financieringsrelatie tussen Al Fitrah en een Koeweitse instelling.
Vraag 3
Indien het antwoord op bovenstaande vragen bevestigend luidt, welke
maatregelen bent u dan voornemens te nemen jegens deze moskee?
Antwoord 3
Buitenlandse financiering van instellingen, religieus, maatschappelijk of
anderszins, is in principe niet onwenselijk of strafbaar. Nederland kent geen
algemeen verbod op buitenlandse financiering van moskeeverenigingen c.q.
algemene religieuze verenigingen en instellingen. Indien er aanwijzingen zijn
dat financiële middelen worden gebruikt om direct of indirect steun te
verlenen aan terroristische activiteiten of bij een ernstig vermoeden van
beïnvloeding door buitenlandse financiering, die een gevaar vormt voor de

ah-tk-20152016-1585
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

democratische rechtsorde danwel de nationale veiligheid, kan verder
onderzoek door relevante autoriteiten plaatsvinden (OM, politie of AIVD).
Er vindt regelmatig overleg plaats tussen de gemeente, politie, jongerenwerk
en stichting Al Fitrah. Met de voorzitter van Al Fitrah is afgesproken dat de
stichting opener en transparanter zal zijn over haar werkwijze en financiering.
Tevens is er afgesproken dat er periodiek contact zal zijn tussen burgemeester
en de voorzitter van de stichting om te monitoren of de gemaakte afspraken
worden nagekomen.
Vraag 4, 5
Is de bewering van imam Suhayb Salam juist dat de Belastingdienst en de
Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) de inkomsten van deze
moskee (al eerder) «hebben gecheckt»?1 Kunt u toelichten welke bevindingen
zij hebben gedaan ten aanzien van buitenlandse financiering, op welk
moment dat was en of vervolgens concrete stappen genomen zijn om
ongewenste financiering te stoppen?
Kunt u nagaan bij de gemeente Utrecht sinds wanneer de gemeente op de
hoogte is van de donaties vanuit Koeweit aan Al Fitrah?2 Is deze informatie
ook gedeeld met de betrokken veiligheidsdiensten?
Antwoord 4, 5
De geheimhoudingsplicht van de Belastingdienst verhindert het bekendmaken
van informatie over individuele personen of instellingen, waaronder de vraag
of er al dan niet onderzoek heeft plaatsgevonden naar een persoon of
instelling. De gemeente Utrecht is sinds voorjaar 2014 op de hoogte van
donaties aan Al Fitrah vanuit Koeweit. Verder worden er in het openbaar
geen mededelingen gedaan over concrete gevallen door de veiligheidsdiensten. De AIVD doet onderzoek naar personen en organisaties die vanwege
hun gedragingen een bedreiging vormen van de nationale veiligheid.
Vraag 6, 7
Kunt u aangeven of de Al Fitrah-moskee voldoet aan de wettelijke verplichting om haar financiële jaargegevens online te publiceren?
Indien dat niet het geval is, kunt u aangeven of de status van Algemeen Nut
Beogende Instelling (ANBI) van deze moskee inmiddels al is ingetrokken?
Indien dat niet het geval is, waarom niet?3
Antwoord 6, 7
De stichting Al Fitrah heeft niet de ANBI-status. Alle instellingen die de
ANBI-status hebben zijn vermeld in een openbaar register dat te raadplegen
is via de website van de Belastingdienst. De ANBI-status brengt een
publicatieverplichting van de financiële gegevens en andere gegevens met
zich mee. Nu de ANBI-status ontbreekt, is er fiscaal geen publicatieverplichting.
Vraag 8
Kunt u nagaan of het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) de
afgelopen jaren contact heeft gehad met de Al Fitrah-moskee over de
financiering? Zo ja, hoe vaak, en wat hebben deze gesprekken opgeleverd?
Antwoord 8
Voor zover bekend maakt Al Fitrah geen onderdeel uit van het CMO.
Eventuele contacten zijn ons verder onbekend.
Vraag 9, 10
Hoe beoordeelt u de activiteiten van de Al Fitrah-moskee, waaronder de
activiteiten van de aan de moskee gelieerde organisaties, in het licht van de
aangenomen moties in de Kamer omtrent salafistische organisaties?4

1

«Dubieus geld voor Al Fitrah moskee in Utrecht». Algemeen Dagblad, 7 januari 2016.
Idem.
3
Zie ook motie 34 000 VI, nr. 95.
4
Kamerstukken 34 300 VI, nr. 41 en 29 754, nr. 344.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Hoe verhoudt zich uw stellingname dat wel degelijk iets te doen is tegen de
(salafistische) invloed zich tot de bewering van de burgemeester van Utrecht
«nauwelijks iets te kunnen»?
Antwoord 9, 10
Momenteel wordt gewerkt aan de uitwerking van de salafismebrief waarin
het kabinet tevens ingaat op de 9 moties over salafisme. De aanpak van
problematische gedragingen en activiteiten wordt ook nader uitgewerkt in
deze brief die de Tweede Kamer dit voorjaar tegemoet kan zien.
Vraag 11
Is door de veiligheidsdiensten (Openbaar Ministerie, AIVD, Nationaal
Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid) dan wel in het kader van
BIBOB-wetgeving in het verleden onderzoek uitgevoerd naar deze moskee
en/of een of meerdere van de aan deze moskee gelieerde organisaties:
«Al-Istiqaamah» (welzijn), een «kinderwebsite», «Dar al-Hudaa» (taal- en
islamles), «Instituut voor Opvoeding en Educatie», «Bayt al Khair» (voedselbank) en de «Stichting Hoogwaardig Islamitisch Onderwijs»?5 Zo ja: wat is
hieruit voorgekomen? Zo nee, deelt u de mening dat nader onderzoek
verstandig zou zijn gelet op de vragen die rijzen over de georganiseerde
activiteiten? Wat is de stand van zaken ten aanzien van ingestelde onderzoeken?
Antwoord 11
Over het al dan niet lopen van een strafrechtelijk of inlichtingenmatig
onderzoek doet het kabinet geen mededeling. De NCTV beschikt niet over de
bevoegdheid om een dergelijk onderzoek te verrichten.
Vraag 12, 13
Kunt u nagaan bij de gemeente Utrecht welke maatregelen, behalve het
gesprek aangaan met het moskeebestuur, de burgemeester van Utrecht tot
nu toe heeft genomen tegen zowel de Al Fitrah-moskee, de aan de moskee
gelieerde organisaties alsmede tegen imam Suhayb Salam?
Hoe beoordeelt u de uitspraak van de burgemeester van Utrecht dat de
gemeente de moskee tot nu toe «met rust» heeft gelaten en gedacht werd
«het valt allemaal wel mee en komt wel goed»?6
Antwoord 12, 13
De gemeente Utrecht volgt al geruime tijd het drie-sporen-beleid dat het
kabinet hanteert waar het omstreden salafistische organisaties betreft. Bij Al
Fitrah komt dit als volgt tot uiting:
– Spoor 1, interactie en dialoog: Er vindt regelmatig overleg plaats tussen
de gemeente, politie, jongerenwerk en stichting Al Fitrah. In een gesprek
tussen de stichting Al Fitrah en de burgemeester is op 23 december 2015
is afgesproken dat dat zij opener en transparanter zullen zijn over hun
werkwijze en financiering.
– Spoor 2, aanspreken en confronteren: Dit spoor gaat bijna altijd vooraf
aan handhavingsacties. Zo is de stichting aangesproken en geconfronteerd met (recente) mediaberichtgeving ten aanzien van de uitingen en
gedrag van de stichting en de effecten daarvan. Er is met name ingegaan
op de zorgelijke signalen die door het artikel van 19 december 2015 in het
NRC Handelsblad zijn benoemd, evenals de signalen die professionals
hebben afgeven over het gebrek aan transparantie en medewerking van
de stichting.
– Spoor 3, verstoren en handhaven: Ook dit spoor wordt waar nodig
ingezet, bijvoorbeeld door handhavingsacties ten aanzien van het
ongeoorloofd overnachten van personen in de gebouwen van stichting Al
Fitrah (daarvoor is geen vergunning afgegeven). Ook het terugdringen van
parkeeroverlast in de buurt van de stichting valt onder dit spoor.
Afgelopen periode hebben er wederom onaangekondigde controles
plaatsgevonden bij Al Fitrah.

5
6

«Leven als de profeet in Utrecht Overvecht». NRC Handelsblad, 19 december 2015.
Idem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3

Vraag 14
Hoe beoordeelt u het optreden van imam Suhayb Salam gelet op zijn
salafistische predikingen en uw eerdere toezeggingen om krachtig op te
treden tegen zogeheten haatimams?7
Antwoord 14
Predikers uit visumplichtige landen, die oproepen tot haat en geweld, wordt
een visum geweigerd. Ook ten aanzien van niet-visumplichtige predikers
neemt het kabinet het standpunt in dat het onacceptabel dat zij onverdraagzaam gedachtegoed in Nederland propageren. Hier is dan ook aandacht voor
in de drie-sporen-aanpak zoals beschreven in de beleidsreactie op de notitie
«Salafisme in Nederland: diversiteit en dynamiek». Momenteel wordt gewerkt
aan de uitwerking van de salafismebrief waarin het kabinet tevens ingaat op
de 9 moties over salafisme. De aanpak van problematische gedragingen en
activiteiten wordt nader uitgewerkt in deze brief die de Tweede Kamer dit
voorjaar tegemoet kan zien.
Vraag 15
Is al eerder onderzoek geweest naar mogelijk strafbare feiten dan wel
mogelijke verstoring van de openbare orde gepleegd door deze imam? Wat
zijn de uitkomsten hiervan geweest en gevolgen voor de mate waarin hij in
alle vrijheid kan prediken in Nederland?
Antwoord 15
Over het al dan niet lopen van een strafrechtelijk onderzoek doet het kabinet
geen mededeling.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van de leden
Karabulut (SP), ingezonden 21 december 2015 (vraagnummer 2015Z25141),
De Graaf en Wilders (beiden PVV) ingezonden 13 januari 2016 (vraagnummer
2016Z00408) en Karabulut en Van Raak (beiden SP) ingezonden 14 januari
2016 (vraagnummer 2016Z00534).

7

Idem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

4