Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

35 079

Voorstel van wet van de leden Kuiken, Van
Toorenburg, Van Oosten, Van der Graaf en Van
der Staaij, houdende regels over het
bestuursrechtelijk verbieden van organisaties
die een cultuur van wetteloosheid creëren,
bevorderen of in stand houden (Wet bestuurlijk
verbod ondermijnende organisaties)

Nr. 2

VOORSTEL VAN WET
Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden,
Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is een
wettelijke regeling te treffen op grond waarvan organisaties die een
cultuur van wetteloosheid creëren, bevorderen of in stand houden,
verboden kunnen worden door Onze Minister voor Rechtsbescherming;
Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State
gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:
Artikel 1 begripsomschrijving
In deze wet wordt onder Onze Minister verstaan: Onze Minister voor
Rechtsbescherming.
Artikel 2 verbod rechtspersoon, lichaam of samenwerkingsverband
1. Als dat noodzakelijk is in het belang van de openbare orde kan Onze
Minister een rechtspersoon en ieder ander als zelfstandige eenheid of
organisatie naar buiten tredend lichaam of samenwerkingsverband bij
beschikking verbieden als de werkzaamheid van die rechtspersoon of dat
lichaam of samenwerkingsverband een cultuur van wetteloosheid creëert,
bevordert of in stand houdt.
2. Voor de toepassing van het eerste lid wordt een gedraging toegerekend aan de rechtspersoon, het lichaam of het samenwerkingsverband
als de gedraging heeft plaatsgevonden in het georganiseerde verband van
de rechtspersoon, het lichaam of het samenwerkingsverband en de
rechtspersoon, het lichaam of het samenwerkingsverband de gedraging
duldt of er op andere wijze niet doeltreffend tegen optreedt.

kst-35079-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 079, nr. 2

1

Artikel 3 organisaties die niet verboden mogen worden
Op grond van artikel 2, eerste lid, wordt niet verboden:
a. een politieke partij;
b. een jongerenvereniging of wetenschappelijk bureau, verbonden aan
een politieke partij;
c. een kerkgenootschap of een andere organisatie die gericht is op het
belijden van een godsdienst of levensbeschouwing;
d. een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid van werknemers die
krachtens haar statuten ten doel heeft om de belangen van haar leden als
werknemers te behartigen en bevoegd is tot het aangaan van een
collectieve arbeidsovereenkomst.
Artikel 4 kennisgeving en registratie van het verbod
1. Na de bekendmaking van de beschikking wordt van het verbod
onverwijld mededeling gedaan in de Staatscourant.
2. Voor zover de beschikking strekt tot het verbieden van een corporatie
als bedoeld in artikel 117 van Boek 10 van het Burgerlijk Wetboek die niet
is een Nederlandse rechtspersoon en die is ingeschreven in het handelsregister, wordt de beschikking ingeschreven in dat register.
Artikel 5 ontbinding Nederlandse rechtspersoon
1. Een Nederlandse rechtspersoon die met toepassing van artikel 2,
eerste lid, is of wordt verboden, kan bij beschikking van Onze Minister
worden ontbonden.
2. De beschikking tot ontbinding treedt in werking zodra zij onherroepelijk is geworden.
Artikel 6 bewind en vereffening na ontbinding Nederlandse
rechtspersoon
1. Op verzoek van Onze Minister kan de rechter de goederen van de
rechtspersoon ten aanzien waarvan de beschikking tot ontbinding is
genomen maar nog niet in werking is getreden, onder bewind stellen.
Artikel 22 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek is van overeenkomstige
toepassing.
2. Op verzoek van Onze Minister benoemt de rechter een of meer
vereffenaars van het vermogen van een ontbonden rechtspersoon.
Artikel 7 bewind en vereffening na verbod buitenlandse corporatie
1. Op verzoek van Onze Minister kan de rechtbank de in Nederland
gelegen goederen van een met toepassing van artikel 2, eerste lid,
verboden corporatie als bedoeld in artikel 117 van Boek 10 van het
Burgerlijk Wetboek die niet is een Nederlandse rechtspersoon, onder
bewind stellen. Artikel 22 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek is van
overeenkomstige toepassing.
2. Op verzoek van Onze Minister benoemt de rechtbank een of meer
vereffenaars van de in Nederland gelegen goederen van een met
toepassing van artikel 2, vijfde lid bedoelde, verboden corporatie. De
artikelen 23 tot en met 24 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek zijn van
overeenkomstige toepassing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 079, nr. 2

2

Artikel 8 verwerking van persoonsgegevens
1. Gelet op artikel 9, tweede lid, onderdeel g, van de Algemene
verordening gegevensbescherming, kan Onze Minister, voor zover
noodzakelijk voor de taakuitoefening op grond van deze wet, persoonsgegevens verwerken als bedoeld in het eerste lid van dat artikel.
2. Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing op persoonsgegevens van strafrechtelijke aard als bedoeld in artikel 1 van de Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming.
Artikel 9 rechtsbescherming tegen het verbod
Het verbod, bedoeld in artikel 2, eerste lid, doet geen afbreuk aan de
bevoegdheid van de rechtspersoon of van het lichaam of samenwerkingsverband om rechtsmiddelen aan te wenden tegen het verbod.
Artikel 10 wijziging Burgerlijk Wetboek
Artikel 19 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek wordt als volgt
gewijzigd:
1. Aan het eerste lid wordt onder vervanging van de punt aan het slot
van onderdeel f door een puntkomma een onderdeel toegevoegd,
luidende:
g. door een beschikking van Onze Minister voor Rechtsbescherming als
bedoeld in artikel 2 eerste lid, van de Wet bestuurlijk verbod ondermijnende organisaties.
2. In het derde lid wordt «door de Kamer van Koophandel en»
vervangen door «door de Kamer van Koophandel,» en wordt aan het slot
ingevoegd «en in het geval als bedoeld in lid 1, onder g, door Onze
Minister voor Rechtsbescherming».
3. Aan het vierde lid wordt een volzin toegevoegd, luidende: Bij een
ontbinding als bedoeld in lid 1, onder g, wordt de opgaaf gedaan door
Onze Minister voor Rechtsbescherming.
Artikel 11 wijziging Wetboek van Strafrecht
Artikel 140, tweede lid, van het Wetboek van Strafrecht komt te luiden:
2. Deelneming aan de voortzetting van de werkzaamheid van een
organisatie die is verboden op grond van artikel 2, eerste lid, van de Wet
bestuurlijk verbod ondermijnende organisaties, bij onherroepelijke
rechterlijke beslissing verboden is verklaard, van rechtswege is verboden
of ten aanzien waarvan een onherroepelijke verklaring als bedoeld in
artikel 122, eerste lid, van Boek 10 van het Burgerlijk Wetboek is
afgegeven, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee jaar
of geldboete van de vierde categorie.
Artikel 12 wijziging Wetboek van Strafvordering
In artikel 67, eerste lid, onder b, van het Wetboek van Strafvordering
wordt na «139d, eerste en tweede lid,» ingevoegd «140, tweede lid,»
Artikel 13 inwerkingtreding
Deze wet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen
tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan
verschillend kan worden vastgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 079, nr. 2

3

Artikel 14 citeertitel
Deze wet wordt aangehaald als: Wet bestuurlijk verbod ondermijnende
organisaties.

Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en
dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren die zulks
aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
Gegeven

De Minister voor Rechtsbescherming,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 079, nr. 2

4