Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2520
Vragen van het lid Van Kooten-Arissen (PvdD) aan de Minister van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit over het bericht dat Limburg heeft
besloten wasberen te gaan schieten (ingezonden 3 april 2019).
Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
(ontvangen 1 mei 2019)
Vraag 1
Kent u het bericht «Provincie Limburg gaat wasberen afschieten» en het
opiniestuk «Wasbeer vogelvrij in Limburg»?1 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wist u dat inmiddels ongeveer 16.000 mensen in een petitie hun zorgen
hebben geuit over het afschot van wasberen in Limburg en de teller nog
loopt?3
Herinnert u zich uw antwoorden op eerdere Kamervragen over de plannen
om wasberen te gaan schieten in Limburg?4
Antwoord 2
Ja, beide zaken zijn mij bekend.
Vraag 3
Wist u dat in Duitsland, waar miljoenen wasberen in het wild voorkomen,
jarenlang geprobeerd is de wasbeer uit te roeien zonder succes, en dat
wasberen daar momenteel een geaccepteerde inheemse soort zijn?5

1

https://nos.nl/artikel/2277790-provincie-limburg-gaat-wasberen-afschieten.html;
https://nos.nl/artikel/2278179-provincie-limburg-houdt-vast-aan-afschieten-wasberen.html
2
https://www.aap.nl/nl/news/blog-wasbeer-vogelvrij-limburg
3
https://nos.nl/artikel/2278625-16-000-mensen-tekenen-petitie-tegen-afschieten-limburgsewasberen.html
4
Aanhangsel van de Handelingen, vergaderjaar 2017–2018, nr. 950
5
Alterra, Wasberen in Nederland, 2008. In opdracht van het Ministerie van LNV.
https://www.wur.nl/nl/Publicatie-details.htm?publicationId=publication-way-333638323633

ah-tk-20182019-2520
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Antwoord 3
U verwijst in uw vraag naar een rapport van Alterra6. In Duitsland worden
nog steeds wasberen geschoten. De wasbeer wordt in Duitsland – net als in
Nederland – op grond van de EU-Verordening voor invasieve uitheemse
soorten behandeld als een invasieve uitheemse soort, waarvan de wilde
populatie zoveel mogelijk wordt ingedamd. Duitsland is ook verplicht om op
grond van artikel 19 van de Verordening Invasieve Uitheemse Soorten
verspreiding van de wasbeer naar andere Europese landen tegen te gaan.
Vraag 4
Erkent u dat de provincie Limburg slechts een «inventarisatieonderzoek»
heeft laten doen en dat op basis daarvan alleen een inschatting kon worden
gemaakt van het aantal dieren?
Antwoord 4
Nadat duidelijk werd dat er sprake was van voortplanting van wasberen heeft
de provincie Limburg het initiatief genomen om de populatie in kaart te
brengen en een schatting van de populatieomvang te maken. Hiervoor is
gebruik gemaakt van publieksmeldingen en er is een veldstudie uitgevoerd
met cameravallen. Hiermee is de situatie voldoende inzichtelijk.
Vraag 5
Erkent u dat die inschatting varieert van slechts «eenlingen» tot 50 of 100
dieren?
Antwoord 5
De inschatting van de provincie Limburg is dat er sprake is van een populatie
van 50 tot 100 dieren in twee kerngebieden en dat er daarnaast nog sprake is
van eenlingen op andere locaties in de provincie.
Vraag 6
Klopt het dat de provincie Limburg niet weet of het gaat om enkele wasberen
afkomstig uit de huiselijke sfeer of dat het gaat om migrerende dieren vanuit
Duitsland?
Antwoord 6
De herkomst van de dieren in Limburg is onduidelijk. De Limburgse populatie
staat op dit moment op zichzelf. Mogelijk is deze ontstaan door lokale
ontsnappingen. De populatie in Duitsland en Wallonië heeft de Nederlandse
grens nog niet bereikt. Wel kunnen zwervende dieren uit deze populaties in
Nederland terecht zijn gekomen.
Vraag 7
Wist u dat wetenschappers tot de conclusie komen dat gerichte uitroeiingscampagnes niet werken?7
Antwoord 7
Het rapport van Alterra, waar naar u verwijst, geeft aan dat in het algemeen
het lokaal uitsterven van diersoorten zelden het resultaat van een gerichte
uitroeiingcampagne is. Wanneer er vroegtijdig en gericht wordt ingegrepen is
het verwijderen van een populatie van zoogdieren wel mogelijk. Een
voorbeeld hiervan is het verwijderen van de populatie Pallas» eekhoorns, ook
in de provincie Limburg.
Vraag 8
Wist u bovendien dat dezelfde wetenschappers hun zorgen uiten over het feit
dat lokale bestrijding ervoor zorgt dat «de voorplanting minder door
dichtheidsafhankelijke factoren geremd wordt» en «er altijd sprake zal blijven
van instroom uit Duitsland»?8
6

Alterra, Wasberen in Nederland, 2008, zie:
https://www.wur.nl/nl/Publicatie-details.htm?publicationId=publication-way-333638323633
Alterra, Wasberen in Nederland, 2008. In opdracht van het Ministerie van LNV.
https://www.wur.nl/nl/Publicatie-details.htm?publicationId=publication-way-333638323633
8
Alterra, Wasberen in Nederland, 2008. In opdracht van het Ministerie van LNV.
https://www.wur.nl/nl/Publicatie-details.htm?publicationId=publication-way-333638323633
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Wasberen kunnen zeer hoge dichtheden bereiken. Het punt van hoge
dichtheid als remmende voortplantingsfactor wordt daarom niet snel bereikt.
Vraag 9
Wist u dat wetenschappers daarom waarschuwen voor jaarlijks terugkerende
kosten wanneer ingezet wordt op gerichte uitroeiing?9
Antwoord 9
Wanneer niet vroegtijdig wordt ingegrepen in de populatie, dan is te
verwachten dat de kosten van maatregelen in de toekomst sterk zullen
toenemen.
Vraag 10
Erkent u dat de provincie belastinggeld gaat verspillen aan een volgens
wetenschappers ineffectieve methode? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 10
Zie het antwoord op vraag 9. Vroegtijdig ingrijpen kan juist hogere kosten (en
dierenleed) in de toekomst voorkomen.
Vraag 11
Deelt u de mening dat het niet te rechtvaardigen is dat de provincie Limburg
jaarlijks tonnen spendeert aan de jacht, maar diervriendelijke oplossingen
voor de wasbeer te duur vindt, terwijl al opvangcapaciteit aangeboden was?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 11
De provincie Limburg geeft aan dat is gekozen voor een tweesporenbeleid,
waarbij gericht kastvallen worden ingezet om dieren levend te vangen en
daarnaast wordt jachtaktehouders toegestaan dieren te doden met het
geweer waar vangen redelijkerwijs niet mogelijk is. Voor de levend gevangen
dieren bekijkt de provincie de mogelijkheden om deze op te vangen tegen
acceptabele kosten.
Vraag 12
Deelt u de mening dat het niet te rechtvaardigen is dat er wordt overgegaan
op afschot zonder goed overleg met experts over diervriendelijke methoden,
gezien de gerede twijfels over de effectiviteit van de maatregel en zonder dat
bekend is om hoeveel wasberen het eigenlijk gaat? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 12
De provincie heeft op advies van de Faunabeheereenheid Limburg gekozen
voor het tweesporenbeleid, zoals genoemd in het antwoord op vraag 11,
omdat de verwachting is dat dit noodzakelijk is om de populatie volledig uit
het gebied weg te kunnen halen. Daarbij ligt de nadruk op het vangen van de
wasberen.
Vraag 13
Erkent u dat u verantwoordelijk bent voor het beleid om de internationale en
Europese biodiversiteitsdoelen te halen?
Antwoord 13
Dit erken ik en daarom onderschrijf ik ook deze inzet van provincie Limburg
om deze soort, waarvan op Europees niveau is vastgesteld dat deze een
bedreiging vormt voor de biodiversiteit, uit de Limburgse natuur weg te
halen.
Vraag 14
Erkent u dat de afname van de biodiversiteit bij de bron aangepakt moet
worden, zoals de extreem vervuilende landbouw en de versnippering van het
natuuroppervlak?

9

Alterra, Wasberen in Nederland, 2008. In opdracht van het Ministerie van LNV.
https://www.wur.nl/nl/Publicatie-details.htm?publicationId=publication-way-333638323633

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3

Antwoord 14
In de overwegingen bij de Europese Verordening worden invasieve uitheemse soorten genoemd als een van de voornaamste bedreigingen voor de
biodiversiteit en aanverwante ecosysteemdiensten. Door de wasbeer uit
Limburg weg te halen wordt voorkomen dat deze soort de biodiversiteit
aantast. Andere maatregelen die afname van de biodiversiteit tegengaan
zullen ook nodig blijven.
Vraag 15
Erkent u dat het uitroeien van weerloze dieren onder het mom van de
biodiversiteitsdoelen een schijnoplossing is?
Antwoord 15
Nee.
Vraag 16
Erkent u dat het uw verantwoordelijkheid is om zicht te houden op en richting
te geven aan de invulling van de EU-verordening aangaande invasieve
exoten?
Antwoord 16
Dit is een gezamenlijke opgave van Rijk en provincies. Meerdere partijen zijn
aan zet. Met de decentralisatie van het natuurbeleid, waaronder het soortenbeleid, zijn de beheers- en uitroeiingsmaatregelen van een groot aantal
invasieve uitheemse soorten aan de provincies overgedragen. Met wijziging
van de regeling natuurbescherming van 22 februari 2018 (kenmerk WJZ/
17141167) is de wasbeer aangewezen als door de provincies te bestrijden
invasieve uitheemse soort.
Vraag 17
Ziet u vanuit die verantwoordelijkheid aanleiding om de provincie Limburg
aan te spreken op hun invulling ervan? Zo ja, kunt u dat toelichten? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 17
De provincie Limburg maakt eigen keuzes in de wijze waarop invasieve
uitheemse soorten worden bestreden. Het Ministerie van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit staat hierover in contact met de provincie Limburg een
sluit zich aan bij deze aanpak.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

4