Handreiking bevordering bestuurlijke
kwaliteit voor burgemeesters
door BMC in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties
1

Inhoud
1. Stappenplan										 4
2. Landkaart											

5

3. Vragenlijst: basis voor het goede gesprek					

6

4. Escalatieladder 										

7

5. Toelichting instrumenten								 8

Openingswoord

Ten geleide
In iedere gemeente kan het gebeuren: een kortere of langere periode waarin het gemeentebestuur
niet optimaal functioneert. Als burgemeester heeft u de rol/verantwoordelijkheid om de
bestuurlijke integriteit van de gemeente te bevorderen en bestuurlijke problemen te (helpen)
voorkomen. Als burgemeester staat en gaat u immers voor de kwaliteit van het openbaar
bestuur. Hiertoe heeft u een aantal (wettelijke) instrumenten tot uw beschikking. In het rapport
‘Interveniëren in gemeenten met aanhoudende bestuurlijke problemen’ (Broeksteeg, 2018) is een
overzicht gegeven van het bestaande juridische instrumentarium.
De praktijk is weerbarstig en als burgemeester kunt u niet in uw eentje bestuurlijke problemen
voorkomen. Een bestuurscultuur maakt, onderhoudt en verandert u samen. Samenwerking
met de andere bestuursorganen is daarbij essentieel. Denk hierbij aan de (leden van de)
gemeenteraad, het college van B en W, de griffier, de gemeentesecretaris en de Commissaris van
de Koning. Samenwerken om het goede te behouden en te werken aan dat wat beter kan.
De praktijk wijst verder uit dat bestuurlijke problemen vaak niet zozeer zijn gelegen in de
uitvoering van de taken, als wel in de persoonlijke verhoudingen en omgangsvormen. Het
huidige juridische instrumentarium biedt hierbij niet altijd voldoende soelaas. De bestaande
instrumenten en bevoegdheden hebben veelal betrekking op de inhoud, terwijl het in de
regel wenselijker is om in te grijpen in bestuurlijke processen, persoonlijke relaties of de
bestuurscultuur.
De bestuurscultuur ​kan worden omschreven als het geheel van normen, waarden, routines
en rolopvattingen. De bestuurscultuur in een gemeente is van wezenlijke invloed op de
wijze waarop raad, college en organisatie tot goede samenwerking komen en daarmee
tot goede besluitvorming. Daarbij gaat het om het samenspel tussen gemeenteraad,
college van B en W, ambtelijk apparaat en samenleving. In een sterke cultuur is sprake
van gedeelde normen en waarden, kent iedereen zijn of haar rol en weet iedereen wat men
van elkaar kan verwachten. In een zwakke cultuur bestaat hierover juist onzekerheid en
conflict: rollen, rolverwachtingen en routines zijn hier de inzet van discussie. De aard van
de bestuurscultuur is van grote invloed op de bestuurlijke kwaliteit van de gemeente.

Deze handreiking is ontwikkeld door BMC in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties. Centraal staat de vraag wat u als burgemeester kunt doen, welke ‘zachte’
interventies er tot uw beschikking staan en welke hulplijnen u kunt inschakelen, mocht daar
behoefte aan zijn. De handreiking is geen wetenschappelijke zelftest, maar biedt u handvatten
voor het ‘goede gesprek’, helpt het bewustzijn te vergroten en biedt u een handzaam overzicht.

1. Stappenplan

bewust
onbekwaam

bewust
bekwaam

onbewust
onbekwaam

onbewust
bekwaam

Stap 1: Invullen van de vragenlijst;
Het doel van de vragenlijst is om bewustzijn bij u en bij alle spelers binnen uw gemeente
te vergroten. Daarnaast kunt u de vragenlijst gebruiken als leidraad voor ‘het goede
gesprek’. De lijst bestaat uit negentien vragen. Elf vragen hebben betrekking op de
verhoudingen binnen de gemeenteraad en acht vragen op de verhoudingen binnen het
college van B en W. De vragen kunt u beantwoorden aan de hand van een vijfpuntsschaal.
Hierbij staat 1 voor ‘altijd’, 2 voor ‘vaak’, 3 voor ‘geregeld’, 4 voor ‘soms’ en 5 voor
‘nooit’. U kunt de vragenlijst op verschillende manieren gebruiken. Zo kunt u ervoor
kiezen om deze vragenlijst alleen, samen met uw college, raad of gezamenlijk met de
griffier en gemeentesecretaris in te vullen. Iedere gemeente is uniek. Er zijn dus vooraf
geen vaststaande normen te geven. Bepaal vooraf aan welke normen u als gemeente zelf
wilt voldoen, welke antwoorden acceptabel zijn en wat dit zegt over de interventies die
nodig zijn.
Stap 2: Interpreteren van de vragenlijst;
Wij vragen u om na het invullen van de vragenlijst uw antwoorden nogmaals langs te
lopen. Hoe vaak heeft u ‘altijd’, ‘vaak’, ‘geregeld’, ‘soms’ en ‘nooit’ geantwoord? Heeft u
de vragenlijst tegelijkertijd met meerdere mensen ingevuld, dan kunt u de uitkomsten
met elkaar vergelijken. Is er overeenstemming en/of waar zitten de verschillen?
Bespreek hierbij ook hoe iedereen tot zijn of haar antwoorden is gekomen en of er
voorbeelden gegeven kunnen worden. Vergelijk de antwoorden met de door u vooraf
bepaalde normen. In hoeverre zijn er verschillen, hoe groot zijn deze verschillen en wat
zegt dit over de interventies die passend zijn?
Stap 3: Passende instrumenten vinden;
Iedere fase in de ladder is opgebouwd uit instrumenten die u kunt inzetten om de
situatie waarin uw gemeente zich bevindt te verbeteren. De instrumenten staan
op alfabetische volgorde in de ladder. De instrumenten bestaan onder andere uit
best practices van andere gemeenten en hebben een focus op de proceskant en de
onderstroom. U kunt er uiteraard voor kiezen om meerdere instrumenten tegelijkertijd in
te zetten. Heeft u de vragenlijst tegelijkertijd met meerdere mensen ingevuld, dan kunt u
ook gezamenlijk de verschillende instrumenten bespreken en onderzoeken wat passend
zou kunnen zijn voor uw gemeente.
Stap 4: Inzet instrumenten wat + hoe
Vervolgens is per instrument aangegeven wat het instrument precies inhoudt, hoe u het
kunt inzetten en wie u hierbij eventueel kan helpen. De instrumenten helpen u helderheid
te creëren over de rolverdeling. De instrumenten staan per fase in alfabetische volgorde.
Stap 5: Borgen en tips
Het doel van de vragenlijst en de instrumenten is om bewustzijn bij u en bij andere
bestuursorganen (gemeenteraad, college van B en W) en personen binnen uw gemeente
te vergroten. Het is van belang om draagvlak te creëren voor de interventies en ze te
borgen binnen uw gemeente. Bestuurscultuur is immers iets wat u samen met de andere
spelers in uw lokale context maakt, onderhoudt en verbetert. Daarnaast vindt u tips hoe
u preventief met dit onderwerp aan de slag kunt gaan.

1

De onderstroom geeft de grenzen aan van wat mag en kan. De onderstroom bepaalt wat fatsoenlijk, behoorlijk, eerlijk en integer is, maar vooral
ook: wat niet. Veel van wat de onderstroom bepaalt is ongeschreven en eigenlijk zo ‘gewoon’ dat men zich er nauwelijks nog van bewust is.

4

2. Landkaart

bewust
onbekwaam

bewust
bekwaam

onbewust
onbekwaam

onbewust
bekwaam

5

3. Vragenlijst: basis voor het goede gesprek

Raad

Altijd

Vaak

Geregeld

Soms

Nooit

Er wordt gestemd langs de lijn coalitie-oppositie

1

2

3

4

5

Er zijn verstoorde relaties tussen het college
en de gemeenteraad

1

2

3

4

5

Er zijn slechte omgangsvormen en persoonlijke
verhoudingen tussen raadsleden

1

2

3

4

5

De gemeenteraad gaat op de stoel van het college
zitten

1

2

3

4

5

Het vertrouwen in een of meerdere wethouders
wordt opgezegd (of daar wordt mee gedreigd)

1

2

3

4

5

Een coalitie valt uiteen

1

2

3

4

5

De raad bestaat uit relatief veel fracties (gemiddeld
in Nederland: 7,3 fracties per gemeenteraad)

1

2

3

4

5

Er zijn afsplitsingen binnen de raadsfracties

1

2

3

4

5

Via de pers/sociale media komen negatieve berichten
over de omgangsvormen binnen de raad naar buiten

1

2

3

4

5

Door gemeenteraadsfracties wordt gehandeld zonder
te denken aan een langetermijnperspectief

1

2

3

4

5

Er zijn zwakke/onzakelijke debatten in de raad; er
wordt veel op de persoon gespeeld

1

2

3

4

5

Er is sprake van een negatieve bestuurscultuur
in het college

1

2

3

4

5

Wethouders stemmen voorafgaand aan de
collegevergadering bepaalde zaken onderling of
met hun fractie af

1

2

3

4

5

Er is sprake van slechte omgangsvormen tussen
leden van het college

1

2

3

4

5

Er is sprake van op scherp staande verhoudingen
binnen het college

1

2

3

4

5

Er is sprake van het opstappen van een bestuurder
(of het dreigen daarmee)

1

2

3

4

5

De oppositie in de gemeenteraad kan weinig invloed
uitoefenen op de besluitvorming vanuit de coalitie

1

2

3

4

5

De sfeer binnen het college is niet goed

1

2

3

4

5

De debatcultuur is erg op de inhoud gericht

1

2

3

4

5

College van B en W

6

4. Escalatieladder

Aangifte doen
CvdK verzoeken om
substantiële hulp
Bestuurskrachtmeting

Mediation/bemiddeling

CdK verzoeken om advies

Bestuurskrachtmeting

Cultuurtraject starten

CdK verzoeken om advies

Inwinnen van advies

Cultuurtraject starten

bij de CvdK

Integriteitscommissie instellen

Onafhankelijke analyse van de

Onafhankelijke analyse van de

bestuurscultuur

bestuurscultuur

Opstellen integriteitsrapport

Opstellen integriteitsrapport

(kandidaat) wethouder

(kandidaat) wethouder

Bespreekbaar maken van

Bespreekbaar maken van

Bespreekbaar maken van

(gedrags)patronen

(gedrags)patronen

(gedrags)patronen

Bevorderen oppakken van de

Bevorderen oppakken van de

Bevorderen oppakken van de

eigen rol

eigen rol

eigen rol

Driehoeksoverleg activeren

Driehoeksoverleg activeren

Driehoeksoverleg activeren

Feedback geven

Feedback geven

Feedback geven

Frequent agenderen van het

Frequent agenderen van het

Frequent agenderen van het

onderwerp integriteit en

onderwerp integriteit en

onderwerp integriteit en

bestuurscultuur

bestuurscultuur

bestuurscultuur

Gedragscode

Gedragscode

Gedragscode

ontwikkelen/verbeteren

ontwikkelen/verbeteren

ontwikkelen/verbeteren

Heidag organiseren

Heidag organiseren

Heidag organiseren

Integriteitscommissie instellen

Integriteitscommissie instellen

Integriteitscommissie instellen

Intervisie met andere

Intervisie met andere

Intervisie met andere

burgemeesters

burgemeesters

burgemeesters

Teamvorming binnen het

Teamvorming binnen het

Teamvorming binnen het

college van B en W

college van B en W

college van B en W

Terugblikken en reflecteren op

Terugblikken en reflecteren op

Terugblikken en reflecteren op

raadsvergadering

raadsvergadering

raadsvergadering

Thematiek aan de orde stellen

Thematiek aan de orde stellen

Thematiek aan de orde stellen

tijdens ambstbezoek CvdK

tijdens ambtsbezoek CvdK

tijdens ambstbezoek CvdK

Vergaderingen strak voorzitten

Vergaderingen strak(ker)

Vergaderingen strak(ker)

voorzitten

voorzitten

Versterken van basiskennis

Versterken van basiskennis

Versterken van basiskennis

Fase 1

Fase 2

Fase 3
7

5. Toelichting instrumenten
Hieronder staan de instrumenten uit de escalatieladder nader toegelicht. De instrumenten
staan in dezelfde volgorde als in de escalatieladder. Er wordt kort beschreven wat het
instrument precies inhoudt, hoe u het kunt inzetten en wie u hierbij mogelijk kan helpen.
Eventueel met verwijzingen naar (online) informatiebronnen en relevante wetsartikelen. Tot
slot staan er ook nog een aantal preventieve instrumenten beschreven.
Fase 1
Bespreekbaar maken van (gedrags)patronen
Het is belangrijk dat binnen uw gemeente (gedrags)
patronen bespreekbaar worden gemaakt. Dit kunt u
bijvoorbeeld doen door het onderwerp ‘integriteit’ of
‘bestuurscultuur’ te agenderen, maar ook door éénop-één het gesprek (periodiek) aan te gaan.
Bevorderen oppakken van de eigen rol
U vervult als burgemeester vanuit uw gezag een
belangrijke rol binnen uw gemeente om te bevorderen
dat de organen en gremia hun eigen rol duiden,
oppakken en deze goed uitvoeren/vervullen. Zorg
dat u hierbij aandacht heeft voor het speelveld, de
rolverdeling en de rolvervulling. Het organiseren
van informatiestromen, bijvoorbeeld via één-opéén- gesprekken of agendering van het onderwerp in
college of raad, zijn hierbij onmisbaar. Raadpleeg voor
inspiratie en ondersteuning ook het opleidingsaanbod
van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters.
Driehoeksoverleg activeren
U bent als burgemeester vanzelfsprekend niet
alleen verantwoordelijk en afhankelijk van het
samenspel binnen en tussen de gemeenteraad en
het college van B en W. Blijf daarom investeren in de
rol van het driehoeksoverleg (burgemeester, griffier,
gemeentesecretaris) als verbindend mechanisme.
Dit driehoeksoverleg kunt u ook gebruiken om uw
verwondering te uiten, te sparren over eventuele
uitdagingen waar uw gemeente mee kampt en
eventuele beginnende spanningen te signaleren.
Feedback geven
Feedback en terugkoppeling geven aan elkaar,
bijvoorbeeld in de gemeenteraad of binnen het college
van B en W. Op deze manier kunt u gezamenlijk zorgen
voor bewustzijn. Alleen wanneer iedereen bewust
is van zijn of haar gedrag kunnen er verbeteringen
plaatsvinden. Hierbij is het wel van belang om op een
constructieve manier feedback te geven. Er moet
daarnaast ook vanuit de andere bestuursorganen
ruimte zijn om feedback te geven.

8

Frequent agenderen van het onderwerp integriteit en
bestuurscultuur
U kunt als voorzitter van raad en college het
onderwerp integriteit en bestuurscultuur (periodiek)
op de agenda zetten. Zoals u op de VNG-website
kunt lezen gaat goed integriteitsbeleid verder
dan het vaststellen van een gedragscode. Het is
belangrijk dat eenieder bekend is met de gemaakte
integriteitsafspraken en dat er periodieke aandacht is
voor integriteit en bestuurscultuur om de dilemma’s
en vragen te kunnen bespreken.
Gedragscode ontwikkelen/verbeteren
In een gedragscode worden afspraken gemaakt
over integriteit en de gewenste bestuurscultuur.
Een gedragscode geeft houvast bij het maken
van afwegingen en het nemen van beslissingen
en is een goede basis om periodiek te evalueren.
Op de website van de VNG vindt u verschillende
voorbeelden van gedragscodes van andere
gemeenten. In de gedragscode moet in ieder geval
aandacht zijn besteed aan maatregelen gericht
op informatiebescherming en relatiegeschenken.
Het Bureau Integriteitsbevordering Openbare
Sector (BIOS) adviseert om de belangrijkste
wettelijke bepalingen die zien op de zuiverheid en
zorgvuldigheid van besluitvorming ook op te nemen
in de gedragscode. Zo wordt de gedragscode een
alomvattend geheel van gedragsregels voor uw
politieke ambtsdragers.
Heidag organiseren
Tijdens een heidag kunt u uit de waan van de
dag stappen en in alle rust met elkaar in gesprek
gaan. Zowel vanuit (zelf)reflectie als ook vanuit
de gewenste situatie en ambities. Zorg dat hierbij
speciale aandacht is voor het stellen van ‘lastige
vragen’ en het bespreken van dilemma’s. U kunt
deze heidag zelf organiseren, maar u kunt voor een
passende begeleiding ook een externe persoon of
partij vragen.

Integriteitscommissie instellen
Een integriteitscommissie kan u adviseren over het
onderwerp integriteit in uw gemeente. Daarnaast
kan een integriteitscommissie een belangrijke rol
spelen in het signaleren en agenderen van bepaalde
vraagstukken. Met een externe blik wordt vanuit
kennis en expertise naar uw gemeente gekeken.
Intervisie met andere burgemeesters
Organiseren van intervisie met andere
burgemeesters. Door middel van intervisie kunt u
ervaringen en inzichten delen. Via het Nederlands
Genootschap van Burgemeesters kunt u in contact
worden gebracht.
Teamvorming binnen het college van B en W
Het is van belang dat binnen het college aan
teamvorming wordt gewerkt. Bij voorkeur bij de
start, tussentijds en richting het einde van de
bestuursperiode. Wanneer het college als team werkt
leidt dit tot effectievere samenwerkingen, bestaat er
een kleinere kans op conflicten en uitval en ontstaat
er een gezonde voedingsbodem voor de realisatie
van het bestuurlijke programma. Bij de teamvorming
is het belangrijk dat u als burgemeester een
voorbeeldrol aanneemt.
Terugblikken en reflecteren op raadsvergaderingen
Terugblikken en reflecteren op het verloop van de
raadsvergadering. Dit doet u in het college, het
driehoeksoverleg of bijvoorbeeld het presidium.
Bespreek hier onder andere de (on)gewenste gang
van zaken en het gedrag dat u wel wilt zien.
Thematiek aan de orde stellen tijdens werkbezoek CdK
De provincie, in het bijzonder de Commissaris van de
Koning (CvdK), speelt mede een rol bij het oplossen
van (bestuurlijke) problemen in gemeenten. In zijn
hoedanigheid als rijksorgaan houdt de CvdK toezicht.
Als burgemeester kunt u de CvdK om advies vragen,
zichtbaar of juist onzichtbaar (klankbord).
De CvdK kan als ambtsdrager, met gezag en distantie
tot betrokken partijen, adviseren en bemiddelen
ingeval er sprake is van verstoorde bestuurlijke
verhoudingen in een gemeente en als de bestuurlijke
integriteit van een gemeente in het geding is (artikel
182, eerste lid, onder c Provinciewet). De CvdK
kan ook in preventieve zin het nodige doen, zoals
het aan de orde stellen van deze thematiek in zijn
werkbezoeken aan gemeenten (artikel 182, eerste
lid, onder b, Provinciewet). U kunt bovenstaande ook
bespreken tijdens de jaargesprekken die u heeft met
de CvdK.

Vergaderingen strak voorzitten
U kunt vergaderingen strak voorzitten/leiden. Hierbij
kan ook gedacht worden aan procesinterventies
gedurende de raadsvergadering. Op de website van de
VNG is veel informatie te vinden over de wijze waarop
u raadsvergaderingen kunt inrichten per thema
en er zijn diverse trainingen als het gaat om goed
voorzitterschap. Via het Nederlands Genootschap
van Burgemeesters kunt u ook de cursus ‘De
voorzittershamer’ volgen.
Versterken van basiskennis
Versterken van de basiskennis van het functioneren
van een gemeentebestuur, zodat raadsleden en
wethouders de spelregels van het gemeentebestuur
kennen en er een gedegen basiskennis is. Maak
tijd om kennis op te doen en te blijven verversen
(bijvoorbeeld via een passend introductie-, leer- en
ontwikkelaanbod).

Fase 2
Bestuurskrachtmeting
Een bestuurskrachtmeting is een spiegel voor de
gemeente waarin politiek, bestuur, organisatie en de
externe samenwerking met andere partijen (lokaal en
in de regio; inwoners, maatschappelijke organisaties,
ondernemers, buurgemeenten, verbonden partijen)
onafhankelijk wordt beoordeeld. Deze vorm van
(zelf)evaluatie kan worden gebruikt ten behoeve
van het goede gesprek over de bestuursstijl,
de bestuurscultuur, de bestuurlijk-ambtelijke
samenwerking, de organisatiekracht, dienstverlening
en samenwerkingsstrategie van uw gemeente.
Cultuurtraject starten
Het is aan te raden om allereerst een onafhankelijke
cultuuranalyse te laten uitvoeren; externe bureaus
kunnen u hierbij adviseren. Borg gedurende het
(bestuurs)cultuurtraject de begeleiding en de
voortgangscontrole. Gedacht kan worden aan het
instellen van een (raads)commissie die de voortgang
kan monitoren en kan bijdragen aan de borging.
Inwinnen van advies bij de CvdK
Als burgemeester kunt u met de CvdK (zichtbaar
en onzichtbaar) overleggen en advies inwinnen
over wat een verstandige interventie kan zijn voor
uw gemeente. De CvdK kan u enkele handvatten
aanreiken waarmee u aan de slag kunt.

9

Onafhankelijke analyse van de bestuurscultuur
U kunt een externe (onafhankelijke) analyse van de
bestuurscultuur laten uitvoeren. Een analyse kan
u helpen om een beter en diepgaander begrip te
krijgen van het politiek-bestuurlijke samenspel en de
onderstromen in uw gemeente.
Daarnaast kan een analyse handvatten bieden voor
verdere interventies en urgentie en bewustzijn
creëren binnen het gemeentebestuur.
Opstellen integriteitsrapport (kandidaat-)wethouder
Een onafhankelijk integriteitsrapport over een
(kandidaat-)wethouder wordt in de regel uitgevoerd
rondom gemeenteraadsverkiezingen en de
daaropvolgende collegevormingsperiode. U kunt
hierbij gebruikmaken van de Basisscan integriteit
van het Ministerie BZK. Het eindresultaat kunt u
vervolgens inbrengen in de benoemingsprocedure.
Als burgemeester heeft u hierin primair een
procesmatige rol.

Fase 3
Aangifte doen
Bij verdenking van een strafbaar feit, zoals schending
van de geheimhouding, agressie of corruptie kan
aangifte worden gedaan.
CvdK verzoeken om substantiële hulp
U kunt de CvdK een verzoek doen om hulp. De CvdK
heeft zowel formele als informele instrumenten
ter beschikking om in te zetten. Hierbij kan
gedacht worden aan de volgende instrumenten/
ondersteuning:
- Inzet van een expertiseteam vanuit de provincie
- Een ambtenaar van de provincie wordt door
de CvdK voor een afgesproken periode aan de
gemeente ter beschikking gesteld (versterken/
ondersteunen van het ambtelijk apparaat)
- Optreden CvdK op basis van persoonlijk gezag
(bijvoorbeeld ten behoeve van een gesprek met
gemeenteraadsleden/college van B en W)

Mediation/bemiddeling
Mediation is een vorm van conflicthantering.
Partijen gaan onder leiding van een neutrale en
onpartijdige mediator met elkaar in gesprek. U
kunt mediation/bemiddelings sessies organiseren
tussen verschillende groepen waar (integriteits)
kwesties spelen. U kunt er ook voor kiezen om
de CvdK te vragen als mediator op te treden. Het
Nederlands Genootschap van Burgemeester biedt
mediationtrainingen aan.

10

Preventief
Bestuurlijke integriteitsinfrastructuur opzetten
(preventief)
Het Bureau Integriteitsbevordering Openbare
Sector biedt op zijn website het model
Bestuurlijke Integriteitsinfrastructuur aan. Deze
integriteitsinfrastructuur kan u ondersteunen bij
de uitwerking van een integrale benadering van
integriteit. Het gaat hierbij niet primair om de
integriteit van politieke partijen of individuele politici,
maar om de integriteit van het bestuurlijk domein van
het openbaar bestuur.
Handreiking Integriteitstoetsing voor kandidaten
van decentrale partijen naar de politieke partijen
versturen (preventief)
Zorg dat u in de aanloop naar de
gemeenteraadsverkiezingen de Handreiking
Integriteitstoetsing voor kandidaten van decentrale
politieke partijen binnen uw gemeente naar de
politieke partijen verstuurt.
Juniorenconvent met nieuwe raadsleden (preventief)
Het Juniorenconvent is bedoeld voor nieuwe
raadsleden. Zij kunnen in dit platform inzichten met
elkaar en met u delen: wat zien ze, waar verwonderen
ze zich over, wat gaat goed en wat kan beter? Dit
zijn mooie spiegels om het bewustzijn over wat
het raadswerk inhoudt te vergroten en te kunnen
reflecteren op hoe de bestuurscultuur op passende
wijze vorm en onderhoud krijgt.

Persoonlijke gesprekken met raadsleden (preventief)
Investeer aan de start van een raadsperiode in
de relatie met uw raadsleden. Laat met iedereen
kennismakingsgesprekken inplannen en plan
locatiebezoeken in. Deze gesprekken bieden een
mooie kans om te horen wat de persoonlijke drijfveren
van de raadsleden zijn om de politiek in te gaan.
Besteed tijdens deze gesprekken ook aandacht aan
het belang van integriteit, een sterke bestuurscultuur
en wat de eed/belofte inhoudt.
Werving en selectie (preventief)
Draag er zorg voor dat de Vertrouwenscommissie
aandacht besteedt aan het thema integriteit bij het
opstellen van functieprofielen. Toets daarnaast of
de kandidaat voldoende gezag heeft, passend bij de
context van de gemeente.kandidaat voldoende gezag
heeft, passend bij de context van de gemeente.

11

Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties

12

Directoraat-Generaal Bestuur Ruimte en Wonen,
Directie Democratie en Bestuur
Afdeling Inrichting Openbaar Bestuur
info.openbaarbestuur@minbzk.nl
Tel. nr. 070- 426 6048/6892