Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 877

Wijziging van de Wet op de omzetbelasting 1968
in verband met nieuwe factureringsregels
(implementatie richtlijn factureringsregels)

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING
I. ALGEMEEN
I.1 Inleiding
Op 13 juli 2010 is door de Raad van de Europese Unie een richtlijn
vastgesteld voor een aanpassing van de factureringsregels voor de
BTW-heffing in de Europese Unie1 (hierna: richtlijn factureringsregels).
Deze aanpassingen worden gerealiseerd door het aanbrengen van een
aantal wijzigingen op het gebied van de facturering in de BTW-richtlijn
20062. Daarnaast past genoemde wijzigingsrichtlijn de BTW-richtlijn 2006
ook aan op enkele andere punten.
Het voorstel van wet strekt ertoe de richtlijn factureringsregels te
implementeren in de Wet op de omzetbelasting 1968 (hierna: Wet OB).
Daarbij is er in het kader van richtlijnconformiteit naar gestreefd om de
bepalingen in het wetsvoorstel ook wat betreft de formulering zo
nauwkeurig mogelijk te laten aansluiten op de tekst van de richtlijn.
De factuur als zodanig speelt binnen de BTW-regelgeving een belangrijke
rol. Op de factuur wordt onder meer vermeld welke goederenlevering of
dienst door de ondernemer wordt verricht, de naam en het adres van de
ondernemer en zijn afnemer, de vergoeding die voor de prestatie in
rekening wordt gebracht en, indien van toepassing, het bedrag van de
BTW daarover. Indien de afnemer van de goederenlevering of de dienst
ook een ondernemer is, is de factuur ook het instrument waarmee deze
zijn recht op aftrek kan doen gelden. Derhalve speelt de factuur tevens een
belangrijke rol in de controle door de Belastingdienst.

1
Richtlijn 2010/45/EU van de Raad van 13 juli
2010 tot wijziging van Richtlijn 2006/112/EG
betreffende het gemeenschappelijke stelsel
van belasting over de toegevoegde waarde
wat de factureringsregels betreft (PbEU L 189).
2
Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van de
Europese Unie van 28 november 2006
betreffende het gemeenschappelijke stelsel
van belasting over de toegevoegde waarde
(PbEU L 347).

kst-32877-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Met de nieuwe regelgeving wordt vooral beoogd de regels op het terrein
van de facturering met betrekking tot de heffing van BTW te vereenvoudigen, te moderniseren en verder te harmoniseren. Daarbij ligt veel
nadruk op het elektronisch factureren om zo het gebruik van elektronische
facturen zo veel mogelijk te bevorderen. Door een verdere toename van
deze wijze van factureren kan naar verwachting een grote vermindering
van de administratieve lasten voor het bedrijfsleven worden bereikt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

1

Een verdere verlichting van die administratieve lasten wordt mogelijk
gemaakt doordat er ook andere wijzigingen op het terrein van de
facturering worden gerealiseerd, zoals de regels voor het uitreiken van de
factuur, de inhoud ervan en het bewaren van de facturen.
De implementatie van de richtlijn factureringsregels leidt tot een groot
aantal aanpassingen van de regels in met name artikel 35 van de Wet OB.
Het slechts aanpassen en aanvullen van artikel 35 zou hebben geresulteerd in een lange en complexe bepaling. Om dat te voorkomen is ervoor
gekozen om dit artikel te splitsen: artikel 34b (welke factureringsregels zijn
van toepassing), 34c (de factuurplicht), 34d (de vereenvoudigde factuur),
34e (volledige factureringsplicht), 34f (correctiefacturen), 34g (factureringstermijn) en 35 (periodieke facturen en self-billing). Daarnaast is
ernaar gestreefd om enkele bestaande artikelen meer richtlijnconform te
formuleren. In paragraaf I.2 en I.3 zal nader ingegaan worden op enkele
belangrijke wijzigingen. In de artikelsgewijze toelichting zal vervolgens
ingegaan worden op de wijzigingen, voorzover deze niet reeds in het
algemene deel van deze memorie zijn besproken. Het gaat daarbij met
name om de wijzigingen met een wat meer technisch karakter. In
paragraaf I.5 is een transponeringstabel opgenomen waarin wordt
aangegeven of, en zo ja, waar de onderscheiden richtlijnbepalingen in de
Wet OB worden geïmplementeerd.
In het proces van de totstandkoming van de richtlijn factureringsregels en
ook bij de voorbereiding van het onderhavige wetsvoorstel heeft
verschillende keren overleg en afstemming met het Nederlandse
bedrijfsleven plaatsgevonden.
De richtlijn factureringsregels schrijft voor dat de lidstaten de bepalingen
ervan met ingang van 1 januari 2013 toepassen. De datum van inwerkingtreding van het onderhavige wetsvoorstel is daarom gesteld op 1 januari
2013.
I.2 Nieuwe regels voor elektronische facturering
De huidige regels in de Wet OB met betrekking tot elektronische facturering (hierna ook wel: e-facturering) zijn in werking getreden op 1 januari
2004 en zijn gebaseerd op de zogenoemde richtlijn facturering van
20 december 20011. Tot de inwerkingtreding van de richtlijn facturering
van 20 december 2001 was er in de EU voor de heffing van de BTW geen
unierechtelijk juridisch kader wat betreft de e-facturering. Tot die datum
bestonden er op dit vlak grote verschillen tussen de lidstaten. Er waren
lidstaten die zeer flexibel waren in het toestaan van het gebruik van een
elektronische factuur, terwijl andere het gebruik ervan verboden. Dat was
een situatie die een goede werking van de interne markt belemmerde.

1
Richtlijn 2001/115/EG van de Raad van de
Europese Unie van 20 december 2001 tot
wijziging van Richtlijn 77/388/EEG met het oog
op de vereenvoudiging, modernisering en
harmonisering van de ter zake van de
facturering geldende voorwaarden op het
gebied van de belasting over de toegevoegde
waarde (PbEG L 15 van 17 januari 2002).

Met de inwerkingtreding van de richtlijn facturering van 20 december
2001 is er derhalve, zoals hiervoor aangegeven, niet alleen voor de
papieren factuur maar ook voor de elektronische factuur een unierechtelijk
juridisch kader. Daardoor konden Nederlandse ondernemers vanaf die
datum in alle lidstaten prestaties verrichten met gebruikmaking van
e-facturen, uiteraard alleen wanneer de desbetreffende afnemer daarmee
instemde, en mits daarbij werd voldaan aan de ter zake van toepassing
zijnde nationale regelgeving.
Bij de totstandkoming van de richtlijn facturering van 20 december 2001 is
in de richtlijn ook de bepaling opgenomen dat de Europese Commissie
uiterlijk op 31 december 2008 een verslag voorlegt over e-facturering dat
vergezeld gaat van een voorstel, indien passend, tot wijziging van de
voorwaarden inzake e-facturering, teneinde rekening te houden met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

2

mogelijke toekomstige technologische ontwikkelingen op dit gebied. Dit
evaluatieverslag en het daarbij behorende voorstel voor een richtlijn zijn
door de Commissie uitgebracht op 30 januari 2009. In het verslag en het
voorstel is de Commissie verder gegaan dan wat oorspronkelijk door de
richtlijn vereist is, omdat het wenselijk werd geacht dat de factureringsregels ook op andere onderwerpen dan de e-facturering verder worden
vereenvoudigd, gemoderniseerd en geharmoniseerd. Aansluitend op het
evaluatieverslag en het richtlijnvoorstel is de nieuwe richtlijn factureringsregels tot stand gekomen op 13 juni 2010.
Bij de evaluatie van de uitwerking van de met ingang van 1 januari 2004 in
werking getreden richtlijn facturering is gebleken dat de met die richtlijn
beoogde vereenvoudiging, modernisering en harmonisering van
factureringsregels voor de BTW maar zeer ten dele is bereikt. Dit komt
vooral omdat de lidstaten na de totstandkoming van genoemde richtlijn
nog veel keuzemogelijkheden hebben gehouden bij het opstellen van hun
nationale factureringsregels, en daarvan ook gebruik maken.
In het bijzonder bij de e-facturering zijn de verschillen tussen de nationale
regels sterk naar voren gekomen. Doordat die regels per lidstaat nogal
eens sterk verschillen, is het voor ondernemers moeilijk deze correct na te
leven, vooral waar het gaat om grensoverschrijdende transacties. Het
gevolg daarvan is dat ook na de totstandkoming van het unierechtelijke
juridische kader voor e-facturering het gebruik van de elektronische
factuur in plaats van de papieren factuur maar moeilijk van de grond
komt, en derhalve de goede werking van de interne markt in de wielen
rijdt.
Voornoemde problematiek hangt er, zoals ook in de Mededeling van de
Commissie1 is aangegeven, sterk mee samen dat de thans bestaande
regels voor e-facturering vooral gebaseerd zijn op een technologische
benadering. Daarbij moeten de authenticiteit en de integriteit van de
elektronische factuur worden gewaarborgd door middel van het langs
elektronische weg verzenden en ontvangen van de facturen overeenkomstig een nauwkeurig omschreven systeem met hetzij een geavanceerde elektronische handtekening, hetzij een elektronische uitwisseling
van gegevens (EDI: Electronic Data Interchange). Daarnaast mogen
bedrijven gebruik maken van verzending en ontvangst van de facturen
volgens andere methoden, mits deze door de betrokken lidstaat of
lidstaten worden aanvaard. Dit laatste heeft er, zoals hiervoor is aangegeven, toe geleid dat er een mix van e-factureringsregels is ontstaan in de
EU die voor bedrijven moeilijk na te leven zijn, vooral waar het gaat om
grensoverschrijdende transacties.
In de richtlijn factureringsregels is in dit verband gekozen voor een
nieuwe opzet waarbij uitgangspunt is dat papieren en elektronische
facturen gelijk moeten worden behandeld. Dit is ook nader vastgelegd in
overweging 8 bij de richtlijn. Daarbij is ook aangegeven dat deze gelijke
behandeling niet mag leiden tot een verzwaring van de administratieve
last bij papieren facturen.

1
Mededeling van de Commissie aan de Raad
betreffende technologische ontwikkelingen op
het gebied van de e-facturering en maatregelen voor de verdere vereenvoudiging,
modernisering en harmonisering van de
btw-factureringsregels: COM(2009) 20
definitief.

In de nieuwe regelgeving wordt de sterk op de te gebruiken technologie
gerichte regelgeving voor e-facturering losgelaten. Weliswaar kunnen
ondernemers er in de nieuwe situatie voor kiezen de authenticiteit en de
integriteit van de factuur net als onder het huidige systeem te waarborgen
met de methode van de geavanceerde elektronische handtekening of met
EDI, maar zij kunnen in plaats daarvan ook kiezen voor andere systemen,
mits er sprake is van een bedrijfscontrole die een betrouwbaar controlespoor tussen een factuur en de verrichte prestatie oplevert. Die bedrijfscontrole kan van bedrijf tot bedrijf verschillen en hangt ook sterk samen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

3

met de aard en omvang van de onderneming. Het zijn dus voortaan de
ondernemers zelf die bepalen op welke wijze de authenticiteit en de
integriteit van de factuur, en ook de leesbaarheid ervan, worden gewaarborgd. Bij de controle stelt de Belastingdienst vast of hieraan in
voldoende mate wordt voldaan.
Deze meer technologieneutrale benadering van de elektronische
facturering waarbij ondernemers zelf kunnen bepalen op welke manier zij
hun e-facturering zullen realiseren, zal naar verwachting kunnen leiden tot
een veel snellere verspreiding ervan in de EU. Hierdoor kunnen de
administratieve lasten van het bedrijfsleven aanzienlijk worden gereduceerd. De Commissie heeft in dit verband in de toelichting op het voorstel
voor de richtlijn factureringsregels opgemerkt dat de zogeheten Lissabonagenda1, die op groei en werkgelegenheid gericht is, voor de Commissie
een topprioriteit is en dat het aanmoedigen van het gebruik van
e-facturering door het opheffen van wettelijke obstakels voor het
verzenden en bewaren van e-facturen, bedrijven kan helpen om hun
kosten te verlagen en hun efficiency te verhogen, en zo kan bijdragen aan
de verwezenlijking van de Lissabon-agenda.
In Nederland is vooruitlopend op de totstandkoming van de richtlijn
factureringsregels en de onderhavige wet bij beleidsbesluit van
12 februari 20092 reeds goedgekeurd dat de vormgeving en de implementatie van oplossingen voor elektronisch factureren volledig aan marktpartijen wordt overgelaten. Daardoor kan in Nederland al langere tijd voor
binnenlandse transacties de wijze van opmaak en het versturen van de
elektronische factuur vorm- en middelvrij plaatsvinden.
Met de implementatie van de richtlijn factureringsregels moeten alle
lidstaten, zoals hiervoor is aangegeven, ondernemers de vrijheid geven
om zelf te bepalen hoe zij de authenticiteit en de integriteit van de
elektronische facturen willen waarborgen. Nu de in Nederland reeds
bestaande vrijheden voor binnenlandse transacties derhalve ook voor
grensoverschrijdende handelingen kunnen worden gerealiseerd, kan het
Nederlandse bedrijfsleven dat vanouds veel internationale transacties
verricht daarvan ten volle profiteren.
De nieuwe opzet voor de elektronische facturering waarbij voorafgaande
aanvaarding van de methode door de lidstaten komt te vervallen, betekent
niet dat de bestrijdingsmogelijkheden van fraude worden verminderd.
Ook in de nieuwe regeling geldt immers onverkort de eis dat de authenticiteit van de herkomst, de integriteit van de inhoud en de leesbaarheid
van de factuur steeds moeten zijn gewaarborgd vanaf het moment dat de
factuur wordt uitgereikt tot het moment waarop de bewaartermijn voor
die factuur ten einde loopt. In feite ligt dit bij de papieren factuur niet
anders, waar de juistheid en juiste behandeling van de factuur door de
Belastingdienst eveneens wordt getoetst via het (horizontaal) toezicht.
I.3 Overige maatregelen voor vereenvoudiging, modernisering en
harmonisering van de factureringsregels
I.3.1 Inleiding

1
http://europa.eu/legislation_summaries/
employment_and_social_policy/
growth_and_jobs/index_nl.htm
2
Besluit van de staatssecretaris van Financiën
van 12 februari 2009, nr. CPP2009/263M, Stcrt.
nr. 32.

Zoals aangegeven in paragraaf I.2, is bij de evaluatie van de op 1 januari
2004 in werking getreden richtlijnwijzigingen gebleken dat het wenselijk is
dat de factureringsregels ook op andere terreinen dan dat van de
elektronische facturering verder vereenvoudigd, gemoderniseerd en
geharmoniseerd worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

4

Lidstaten hebben, zoals hiervoor reeds is aangegeven, ruim gebruik
gemaakt van de verschillende keuzemogelijkheden die de factureringsbepalingen van BTW-richtlijn 2006 bieden. Als gevolg hiervan lopen de
factureringsbepalingen in de lidstaten op verschillende onderdelen nog
steeds sterk uiteen. Teneinde de hiermee gepaard gaande administratieve
lasten voor het bedrijfsleven terug te kunnen dringen zijn in de richtlijn
factureringsregels bepalingen opgenomen die de factureringsregels in de
EU verder moeten vereenvoudigen, moderniseren en harmoniseren. Een
en ander betekent niet dat de regels daarmee reeds volledig worden
geharmoniseerd. Het blijft mogelijk dat een aantal factureringsregels op
onderdelen verschillen van lidstaat tot lidstaat.
Bij de verdere modernisering, de vereenvoudiging en de harmonisering
van de factureringsregels moet met name worden gedacht aan de regels
om te bepalen van welke lidstaat de presterende ondernemer de
factureringsregels moet toepassen, voorschriften voor volledige en
vereenvoudigde facturen, bepalingen voor periodieke facturen, regels met
betrekking tot de inhoud van facturen en voor het bewaren van facturen.
De belangrijkste van de hiervoor bedoelde nieuwe regels worden in de
volgende paragrafen nader toegelicht. Op de overige wordt ingegaan in
het hoofdstuk «Artikelsgewijze toelichting» van deze memorie.
I.3.2 Uitreiking van facturen
In de BTW-richtlijn 2006 en de Wet OB zijn thans geen bepalingen
opgenomen die expliciet aangeven van welke lidstaat de regels voor
facturering van toepassing zijn ter zake van de onderscheiden leveringen
en diensten die een ondernemer verricht. In het bijzonder wanneer
ondernemers betrokken zijn bij grensoverschrijdende transacties waarvan
de BTW wordt geheven in de lidstaat van de afnemer, kunnen zich op dit
punt vragen voordoen.
Algemeen aanvaard uitgangspunt bij de huidige regeling is dat ondernemers bij grensoverschrijdende transacties de factureringsregels moeten
toepassen van de lidstaat waar de BTW verschuldigd is, met name omdat
die lidstaat ook de controle op de nakoming van de BTW-verplichtingen
verricht. Deze hoofdregel is met de totstandkoming van de richtlijn
factureringsregels expliciet vastgelegd in de BTW-richtlijn 2006 en wordt
thans ingevoerd in de Wet OB.
De tot nu toe bestaande situatie dateert van de tijd waarin het praktijk was
dat de ondernemer die grensoverschrijdende transacties verrichtte in de
lidstaat van de afnemer, voor de desbetreffende goederenlevering of
dienst in beginsel zelf de BTW moest voldoen en zich ter zake moest
registreren in die andere lidstaat. Er waren destijds nog weinig gevallen
waarin bij grensoverschrijdende prestaties de BTW-schuld werd verlegd
naar de buitenlandse afnemer.
De laatste jaren is er evenwel een sterke toename geweest van het aantal
gevallen waarin bij grensoverschrijdende transacties de BTW-schuld moet
worden verlegd naar de afnemer. De lidstaat van de afnemer controleert
in die situatie aan de hand van de aangifte en de administratie van de
afnemer of deze zijn fiscale verplichtingen nakomt. In die gevallen behoeft
de ondernemer die de prestatie verricht zich daarom niet meer in de
lidstaat van de afnemer te registreren. In lijn hiermee is in de nieuwe
regels vastgelegd dat in een dergelijke situatie niet de hoofdregel wordt
toegepast dat de presterende ondernemer de factuur uitreikt overeenkomstig de eisen van de lidstaat waar de goederenlevering of dienst

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

5

belast is, maar dat hij de desbetreffende factuur uitreikt overeenkomstig
de eisen van zijn eigen lidstaat.
Een andere uitzondering op de hoofdregel dat de factuur moet worden
uitgereikt volgens de regels van het land waar de BTW ter zake van die
prestatie verschuldigd wordt, geldt voor goederenleveringen en diensten
die worden verricht buiten de Gemeenschap. Indien bijvoorbeeld een
Nederlandse ondernemer een dienst verricht ten behoeve van een
Chinese ondernemer welke dienst volgens de in Nederland geldende
regels plaats vindt in China, dan kan de ondernemer een factuur uitreiken
die voldoet aan de Nederlandse regels voor facturering.
I.3.3 Volledige en vereenvoudigde facturen
In paragraaf I.1 van deze memorie is aangegeven dat de factuur binnen de
BTW-heffing een belangrijke rol speelt en dat deze onder meer het
instrument vormt voor de afnemende ondernemer om zijn recht op aftrek
van de hem in rekening gebrachte BTW te doen gelden. De factuur heeft
mede daarom een belangrijke functie als controlemiddel voor de
Belastingdienst.
Facturen moeten onder de huidige en de nieuwe regeling altijd worden
uitgereikt wanneer een ondernemer goederenleveringen of diensten
verricht voor een andere ondernemer of voor een rechtspersoon, andere
dan ondernemer. Daarnaast moet steeds een factuur worden uitgereikt
voor de zogenoemde afstandverkopen en voor intracommunautaire
leveringen van goederen. Voorts moet in de meeste gevallen een factuur
worden uitgereikt als een vooruitbetaling wordt gedaan voor de desbetreffende goederenleveringen en dienstverrichtingen.
Deze facturen moeten in beginsel steeds volledig zijn en bijvoorbeeld de
datum van uitreiking van de factuur, de volledige naam en het volledige
adres van de ondernemer en zijn afnemer, de hoeveelheid en de aard van
de geleverde goederen, de vergoeding voor de geleverde prestatie en het
te betalen BTW-bedrag bevatten.
Ingevolge de bepalingen van de richtlijn factureringsregels wordt het
ondernemers wettelijk toegestaan in bepaalde gevallen waarin de kans op
fraude minder groot is, een zogenoemde vereenvoudigde factuur uit te
reiken. Op deze facturen zijn veel minder vermeldingen verplicht dan op
de hiervoor bedoelde volledige factuur. Het gaat bij de vereenvoudigde
factuur in de eerste plaats om situaties waarin het bedrag van de factuur
niet hoger is dan € 100. Daarnaast mag ook een vereenvoudigde factuur
worden uitgereikt wanneer het gaat om een document dat betrekking
heeft op de oorspronkelijke factuur en dat daarnaar ook duidelijk verwijst,
zoals bijvoorbeeld een creditnota.
Een vereenvoudigde factuur is niet toegestaan ingeval van de
zogenoemde grensoverschrijdende afstandverkopen en ingeval van
intracommunautaire leveringen tegen het nultarief. In genoemde gevallen
moet altijd een volledige factuur worden uitgereikt om de belastingdiensten van de bij die transacties betrokken lidstaten in staat te stellen
een efficiënte controle uit te oefenen.
Wanneer goederenleveringen en diensten worden verricht voor andere
afnemers dan ondernemers, zoals bijvoorbeeld particulieren, is het belang
van de factuur voor de BTW-heffing veel minder groot. Ter zake van de
prestaties aan dergelijke afnemers stelt de BTW-richtlijn 2006 de afgifte
van een factuur dan ook niet verplicht, behoudens in enkele uitzonderingsgevallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

6

Desgewenst mogen de lidstaten echter wel voor alle in de vorige alinea
bedoelde gevallen de uitreiking van een factuur verplicht stellen.
Nederland maakt reeds lang gebruik van die mogelijkheid en zal dat ook
blijven doen. In de Wet OB is hieromtrent bepaald dat bepaalde categorieën van ondernemers die doorgaans leveren aan andere ondernemers
ter zake van al hun leveringen een (volledige) factuur moeten uitreiken.
Het gaat daarbij bijvoorbeeld om groothandelaren in levensmiddelen en
dranken.
In dit verband wordt nog opgemerkt dat het ingevolge de Wet OB
mogelijk blijft bij ministeriële regeling te bepalen dat bepaalde ondernemers of groepen van ondernemers die een factuur moeten uitreiken,
kunnen volstaan met een vereenvoudigde factuur wanneer hun handelsof administratieve praktijken of de technische voorwaarden waaronder de
facturen worden uitgereikt, het uitreiken van een volledige factuur in
sterke mate bemoeilijken. Deze regeling die ook past binnen het kader van
de richtlijn factureringsregels, zal worden gehandhaafd.
I.4 Handhavings- en uitvoeringsaspecten, administratieve lasten,
budgettaire en personele aspecten
De maatregelen in dit wetsvoorstel bewerkstelligen met name een
verduidelijking en een vereenvoudiging van de e-factureringspraktijk bij
ondernemingen. Hiervan gaat een impuls uit voor het gebruik van
e-facturering door ondernemingen. Zoals aangegeven in paragraaf I.2 zijn
de geharmoniseerde bepalingen bij het hiervoor genoemde beleidsbesluit
van 12 februari 2009 al verwerkt in het uitvoeringsbeleid van de Belastingdienst.
Daarmee is vooruitgelopen op de beoogde besluitvorming in EU-verband
die daarna tot stand is gekomen. In de meerjarenreeks voor de ontwikkeling van de administratieve lasten is daarmee voor de jaren 2009 tot en
met 2011 al rekening gehouden. In totaal betreft dit een verwachte
structurele administratieve lastenverlichting van circa € 175 mln.
Bij de totstandkoming van de EU-besluitvorming zelf in het voorjaar van
2010 is tevens een verlaging van de administratieve lasten in aanmerking
genomen als gevolg van de overige onderdelen van de richtlijn. Dit betreft
o.a. de mogelijkheid van het gebruik van vereenvoudigde facturen.
Daartegenover staat een lichte uitbreiding met betrekking tot de factureringsplicht, o.a. in de sfeer van periodieke facturering. Per saldo is een
afname van de administratieve lasten voor bedrijven van structureel ruim
€ 13 mln. voorzien vanaf 2013, wanneer de richtlijn in werking treedt. Bij
het opstellen van dit wetsvoorstel zijn geen elementen naar voren
gekomen die noodzaken tot een wijziging van de reeds in aanmerking
genomen effecten voor de administratieve lasten.
ACTAL heeft besloten om het voorstel niet te selecteren voor een toets op
de gevolgen voor de administratieve lasten.
In dit verband zij ook opgemerkt dat in de richtlijn factureringsregels de
bepaling is opgenomen dat de Europese Commissie uiterlijk op
31 december 2016 aan het Europees Parlement en de Raad een algemeen
evaluatieverslag moet voorleggen, gebaseerd op een onafhankelijk
economisch onderzoek, over het effect van de vanaf 1 januari 2013
toepasselijke factureringsregels en met name over de mate waarin zij
daadwerkelijk tot een afname van de administratieve lasten van het
bedrijfsleven hebben geleid. Waar nodig moet dit evaluatieverslag
vergezeld gaan van een passend voorstel tot wijziging van de desbetreffende regels.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

7

Er zullen geen wijzigingen optreden in het niveau van handhaving en
uitvoering door de totstandkoming van de onderhavige wet. De structurele uitvoeringskosten van de Belastingdienst zullen door de voorgestelde maatregel niet veranderen, omdat er geen nieuwe systemen
worden geïntroduceerd. Ook behoeven er in dit verband geen initiële
kosten te worden gemaakt.
Voor de rechterlijke macht zijn er geen personele aspecten als gevolg van
dit wetsvoorstel. De wijzigingen in de factureringsregels voor de BTW
zullen naar verwachting niet leiden tot nieuwe geschillen.
Aan het wetsvoorstel zijn geen budgettaire of personele aspecten
verbonden.
I.5 Transponeringstabel
Richtlijn 2010/45/EU

Wet op de omzetbelasting 1968, tenzij anders vermeld

Artikel 1, punt 1
Artikel 1, punt 2
Artikel 1, punt 3
Artikel 1, punt 4
Artikel 1, punt 5
Artikel 1, punt 6
Artikel 1, punt 7

Artikel 3a, tweede lid, onderdeel e
Artikel 13, zesde en zevende lid
Reeds geïmplementeerd in artikel 13, eerste en derde lid
Artikel 13, derde lid
Artikel 17g, eerste en derde lid
Artikel 8, zesde lid
Van deze facultatieve keuzemogelijkheid is geen gebruik
gemaakt, dus niet geïmplementeerd
Reeds geïmplementeerd in artikel 15, eerste lid, onderdeel a en b
Behoeft geen implementatie, aangezien het een wijziging betreft
van een facultatieve keuzemogelijkheid welke niet in de Wet OB
is opgenomen
Dit betreft een aanpassing van een verwijzing binnen de
BTW-richtlijn 2006 welke wij niet kennen in de Wet OB, dus als
zodanig niet geïmplementeerd
Artikel 35d
Artikel 34b
Artikel 34c
Artikel 34d, eerste en tweede lid
Artikel 34c, tweede lid, artikel 34g, artikel 35, eerste lid, deels
geïmplementeerd via het tot tweede lid vernummerde zevende
lid van artikel 35 en deels niet geïmplementeerd vanwege
facultatieve karakter
Artikel 35a, eerste lid
Artikel 35a, tweede en derde lid
Niet van toepassing
Reeds geïmplementeerd in artikel 35a, vierde lid
Impliciet geïmplementeerd via de aanpassing van het tot vijfde
lid van artikel 35a vernummerde derde lid van artikel 35 (op
grond van artikel 1, punt 29, van richtlijn 2010/45/EU)
Betreft een aanpassing van een titel in de BTW-richtlijn 2006,
welke wij als zodanig niet kennen in de Wet OB en behoeft dus
geen implementatie
Artikel 35b, tweede en derde lid en deels reeds geïmplementeerd
in artikel 35b, eerste lid
Niet van toepassing
Artikel 35b, vijfde lid en behoeft deels geen implementatie
vanwege facultatieve karakter
Artikel 35a, zesde lid
Reeds geïmplementeerd in artikel 34, tweede lid
Geïmplementeerd via het vervallen van artikel 35c, derde lid
Deels reeds geïmplementeerd in het tot derde lid vernummerde
vierde lid van artikel 35c en deels niet geïmplementeerd
vanwege facultatieve karakter
Reeds geïmplementeerd in het tot vijfde lid vernummerde derde
lid van artikel 35a
Artikel 35c, tweede lid
Niet van toepassing
Deels geïmplementeerd via artikel III van dit voorstel
Behoeft geen implementatie, betreft inwerkingtredingsbepaling
van de richtlijnfactureringsregels

Artikel 1, punt 8
Artikel 1, punt 9

Artikel 1, punt 10

Artikel 1, punt 11
Artikel 1, punt 12
Artikel 1, punt 13
Artikel 1, punt 14
Artikel 1, punt 15

Artikel 1, punt 16
Artikel 1, punt 17
Artikel 1, punt 18
Artikel 1, punt 19
Artikel 1, punt 20

Artikel 1, punt 21

Artikel 1, punt 22
Artikel 1, punt 23
Artikel 1, punt 24
Artikel 1, punt 25
Artikel 1, punt 26
Artikel 1, punt 27
Artikel 1, punt 28

Artikel 1, punt 29
Artikel 1, punt 30
Artikel 1, punt 31
Artikel 2
Artikel 3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

8

II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
Artikel I (Wet op de omzetbelasting 1968)
Artikel I, onderdeel A (artikel 3a, tweede lid, onderdeel e)
In artikel 3a, tweede lid, aanhef, en onderdeel e, is bepaald dat het vervoer
door een ondernemer van een eigen goed van zijn bedrijf voor bedrijfsdoeleinden naar een andere lidstaat, door of voor rekening van de
ondernemer, niet als een overbrenging van een goed naar die andere
lidstaat wordt aangemerkt, wanneer dat goed daar wordt gebruikt voor
een aan de ondernemer verleende dienst bestaande in werkzaamheden
met betrekking tot dat goed die in die lidstaat worden verricht. Een en
ander onder de voorwaarde dat het goed na de werkzaamheden terug
wordt verzonden naar de ondernemer in de lidstaat van waar het
oorspronkelijk is vervoerd.
Teneinde eventuele onduidelijkheden weg te nemen is hierbij nu expliciet
opgenomen dat deze uitzondering ook geldt wanneer er in de andere
lidstaat «deskundigenonderzoeken met betrekking tot het goed» plaatsvinden. Deze aanpassing is gebaseerd op de overeenkomstige
aanpassing van artikel 17, lid 2, onder f, van de BTW-richtlijn 2006 in
artikel 1, punt 1, van de richtlijn factureringsregels. Hierbij is in overeenstemming met de tekst van artikel 6e, tweede lid, onderdeel e, van de Wet
OB gekozen voor de term «deskundigenonderzoeken» in plaats van de
term «expertise» zoals gehanteerd in de richtlijn.
Artikel I, onderdeel B (artikel 8, zesde lid)
In artikel 8, zesde lid, van de Wet OB is reeds aangegeven welke wisselkoers moet worden gebruikt indien gegevens voor het bepalen van de
vergoeding zijn uitgedrukt in een andere munteenheid dan de euro. Het
gaat daarbij om de laatst genoteerde verkoopkoers. De nu aangebrachte
wijziging van deze bepaling stelt ondernemers in staat om in plaats van
de laatst genoteerde verkoopkoers, de door de Europese Centrale Bank
(ECB) laatstelijk bekend gemaakte wisselkoers te gebruiken. Deze koers is
te vinden opde website van de ECB1.
Het tijdstip van omrekening blijft hetzelfde. Dit betekent dat de verkoopkoers of wisselkoers moet worden genomen die geldt op de dag waarop
de belasting verschuldigd wordt.
In de administratie van de ondernemer moet duidelijk zijn vastgelegd van
welk wisselkoersmechanisme gebruik is gemaakt.
Opgemerkt zij dat de in artikel 19 van de Wet OB neergelegde regels voor
het bepalen van de maatstaf van heffing bij invoer in dezen niet worden
gewijzigd. Indien de gegevens voor het bepalen daarvan in een andere
munteenheid dan de euro zijn uitgedrukt, wordt de wisselkoers vastgesteld overeenkomstig de geldende unierechtelijke bepalingen voor de
berekening van de douanewaarde.
Artikel I, onderdeel C (artikel 13, eerste, derde, zesde en zevende lid)
In verband met de herschikking van artikel 35 van de Wet OB (zie Artikel I,
onderdeel H) is het nodig de verwijzing in artikel 13, eerste lid, een
bepaling die betrekking heeft op de verschuldigdheid van de belasting,
daarmee in lijn te brengen. Inhoudelijk is hiermee geen wijziging beoogd.
1
http://www.ecb.int/stats/exchange/eurofxref/
html/index.en.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

9

Sinds 1 januari 2010 is het tijdvak waarvoor de listing van intracommunautaire leveringen moet worden ingediend verkort naar in beginsel 1
maand (dit was 3 maanden).1 Hierdoor kan een snellere uitwisseling van
gegevens tussen lidstaten plaatsvinden, waardoor de fraudebestrijding
effectiever plaats kan vinden. In het verlengde daarvan is het wenselijk om
ook voor alle lidstaten te komen tot een eenduidig tijdstip voor het
verschuldigd worden van belasting voor de intracommunautaire
leveringen en de daar tegenover staande intracommunautaire verwervingen.
Het hiervoor bedoelde tijdstip is in de BTW-richtlijn 2006 vastgesteld op
het moment waarop de factuur voor de intracommunautaire transactie
wordt uitgereikt. In het geval geen factuur wordt uitgereikt vóór de
vijftiende dag van de maand volgende op die waarin de intracommunautaire transactie plaatsvindt, wordt het tijdstip van verschuldigdheid van
belasting voor de intracommunautaire levering en de intracommunautaire
verwerving vastgesteld op de vijftiende dag van de op die transactie
volgende maand. Deze laatste situatie zal zich voordoen wanneer de
factuur te laat wordt uitgereikt of in het geval van een zogenoemde
overbrenging van goederen voor bedrijfsdoeleinden ter zake waarvan
geen factuur wordt uitgereikt.
Het vorenstaande was voor Nederland wat betreft de intracommunautaire
leveringen reeds materieel vastgelegd in artikel 13, derde lid, en wat
betreft de intracommunautaire verwervingen in artikel 17g van de Wet OB.
Bij deze gelegenheid is de formulering van deze bepalingen nader
afgestemd op die van de gewijzigde artikelen 67 en 69 van de
BTW-richtlijn 2006.
In aanvulling op het voorgaande is nu na artikel 13, vijfde lid, van de wet
OB een nieuw lid opgenomen (artikel 13, zesde lid, van de Wet OB) dat
inhoudt dat doorlopende intracommunautaire leveringen altijd worden
geacht bij afloop van elke kalendermaand te zijn voltooid. In geval van
vooruitbetaling bij intracommunautaire leveringen behoeft daarom niet
langer een factuur te worden uitgereikt ingevolge het nieuwe artikel 34c
(was: 35, eerste lid) van de Wet OB (zie ook artikel I, onderdeel H).
Het geval van een doorlopende intracommunautaire levering zal zich met
name kunnen voordoen wanneer bijvoorbeeld een Nederlandse ondernemer in Rotterdam grondstoffen in vloeibare vorm, zoals polypropyleen,
via een pijplijn levert aan een Belgische ondernemer in Antwerpen.
Daarbij wordt in de nieuwe situatie dan maandelijks aan de hand van de
meterstanden van de pijplijn een factuur opgemaakt en moet door de
leverancier een aangifte intracommunautaire levering worden gedaan in
Nederland en door de afnemer een aangifte intracommunautaire
verwerving in België.
Tevens is van de mogelijkheid gebruik gemaakt om, conform bestaande
praktijk, aan artikel 13 van de Wet OB een nieuw zevende lid toe te voegen
waarin voor andere dan de in hiervoor bedoelde doorlopende prestaties
wordt vastgelegd dat deze geacht worden ten minste één maal per jaar te
zijn verricht.
1
Stb. 2009, 546 (Wet van 3 december 2009 tot
wijziging van de Wet op de omzetbelasting
1968 in verband met de invoering van een
nieuwe regeling voor de plaats van dienst
voor de heffing van omzetbelasting, alsmede
een nieuwe regeling voor de teruggaaf van
omzetbelasting aan in een andere lidstaat
gevestigde ondernemers (implementatie
richtlijnen BTW-pakket).

Van doorlopende prestaties is, zoals ook moge blijken uit het hiervoor
gegeven voorbeeld van goederenleveringen via een pijpleiding, sprake bij
zich herhalende leveringen en diensten die op basis van een doorlopende
overeenkomst worden verricht. Daarbij is er doorgaans geen welomschreven eindresultaat overeen gekomen. De periode waarover deze
prestaties worden verricht, kan zowel bepaald als onbepaald zijn.
Voorbeelden van de andere doorlopende prestaties bedoeld in artikel 13,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

10

zevende lid, zijn abonnementen op tijdschriften en leveringen van gas,
water en elektriciteit.
Bedoelde nieuwe bepaling is, zoals hiervoor aangegeven, niet van
toepassing op de in het zesde lid bedoelde doorlopende goederenleveringen met toepassing van de bij de Wet OB horende tabel II, onderdeel a,
post 6. Daarnaast is zij niet van toepassing op de in het vijfde lid bedoelde
doorlopende diensten waarvan de belasting op grond van artikel 12,
tweede lid, van de Wet OB verschuldigd is door de afnemer. Voorts geldt
voor doorlopende diensten als bedoeld in artikel 4, tweede lid, van de Wet
OB een afzonderlijke regeling die is neergelegd in artikel 13, vierde lid,
van die wet.
Artikel I, onderdeel D (artikel 17g)
De wijziging in dit artikel vloeit voort uit het gewijzigde artikel 69 van de
BTW-richtlijn 2006. Zoals ook is aangegeven in de toelichting op artikel 13,
derde lid, van de Wet OB gaat het hier, bezien vanuit de Nederlandse
situatie, niet om een materiële wijziging.
Artikel I, onderdelen E, F en G (artikelen 25, derde en vierde lid, 27, tweede
lid, en 28, tweede lid, onderdeel c)
Net als bij Artikel I, onderdeel C, is het ook bij deze artikelen, die
betrekking hebben op respectievelijk de kleine ondernemersregeling, de
landbouwregeling en de regeling voor tabaksprodukten, in verband met
de herschikking van artikel 35 van de Wet OB (zie Artikel I, onderdeel H)
nodig de verwijzing daarmee in lijn te brengen. Inhoudelijk is hiermee
geen wijziging beoogd.
Artikel I, onderdeel H (artikelen 34b, 34c, 34d, 34e, 34f, 34g en 35 )
Artikel 34b
Dit onderdeel van dit artikel bewerkstelligt de opneming van een nieuw
artikel 34b in de Wet OB. Dit artikel, gebaseerd op het nieuwe artikel
219bis van de BTW-richtlijn 2006, geeft aan van welke lidstaat de
factureringsregels van toepassing zijn voor de verschillende goederenleveringen en dienstverrichtingen die worden verricht. Dit artikel bepaalt
niet van welke lidstaat de regels gelden voor het bewaren van facturen.
Daarvoor gelden de bepalingen van artikel 35c van de Wet OB en van
artikel 52 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (hierna: AWR). De
regels daaromtrent worden nog steeds gewoon bepaald door de lidstaat
van de belastingplichtige.
De hoofdregel van het nieuwe artikel 34b is dat de factureringsregels
gelden van de lidstaat waar de levering of dienst is verricht (artikel 34b,
onderdeel a). Indien de leverancier of de dienstverrichter in een andere
lidstaat (LS A) is gevestigd dan waar de levering of dienstwordt verricht
(LS B), dan kan deze in veel gevallen echter toch de regels van de lidstaat
van vestiging (LS A) hanteren (artikel 34b, onderdeel b, onder 1).
Nauwkeuriger gesteld betekent de in artikel 34b neergelegde regeling
bijvoorbeeld dat de in Nederland geldende regels voor facturering van
toepassing zijn voor alle leveringen van goederen en diensten die in
Nederland worden verricht. Daarbij is er een uitzondering wanneer de
prestatie in Nederland bijvoorbeeld wordt verricht door een ondernemer
die de zetel van zijn bedrijfsuitoefening in een andere lidstaat heeft
gevestigd of wanneer die prestatie wordt verricht door een vaste
inrichting van een ondernemer vanuit een andere lidstaat. In dat geval

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

11

gelden de in de andere lidstaat van toepassing zijnde regels voor
facturering. Echter, wanneer voor de hiervoor bedoelde prestaties de
verleggingsregeling van artikel 12, tweede en derde lid, geen toepassing
vindt of wanneer de afnemer van deze prestaties zelf de factuur uitreikt,
zijn op deze prestaties alsnog de in Nederland geldende factureringsregels van toepassing.
Omgekeerd is het ook mogelijk dat de in Nederland geldende factureringsregels van toepassing zijn op prestaties die in een andere lidstaat
worden verricht. Het gaat daarbij om goederenleveringen en diensten
waarbij degene die de prestatie verricht, in Nederland de zetel van zijn
bedrijfsuitoefening of een vaste inrichting heeft gevestigd van waaruit hij
de prestatie verricht, of, bij gebreke van een dergelijke zetel of vaste
inrichting, zijn woonplaats of gebruikelijke verblijfplaats heeft. In die
gevallen moeten de in Nederland geldende factureringseisen worden
toegepast. Ook in dit geval geldt weer dat wanneer voor de hiervoor
bedoelde prestaties er in de andere lidstaat geen verlegging van de
belastingschuld is naar de afnemer of wanneer de afnemer in de andere
lidstaat zelf de factuur uitreikt, de factureringsregels van de andere
lidstaat van toepassing zijn.
In deze bepaling wordt verwezen naar artikel 192bis van de BTW-richtlijn
2006 wat betreft het betrokken zijn van een vaste inrichting bij een
goederenlevering of dienstverrichting in een andere lidstaat dan de
lidstaat van de leverancier. Deze richtlijnbepaling is geïmplementeerd in
artikel 12, vierde lid, van de Wet OB. In artikel 34b is niettemin verwezen
naar de richtlijnbepaling omdat deze wetsbepaling ook toepasbaar moet
kunnen zijn in grensoverschrijdende situaties, waarbij een Nederlandse
ondernemer als zodanig in een andere lidstaat belastbare handelingen
verricht.
Voorts geldt ingevolge artikel 34b, onderdeel b, onder 2, dat de in
Nederland geldende factureringsregels van toepassing zijn op goederenleveringen en diensten die door een in Nederland gevestigde ondernemer
of vaste inrichting van de ondernemer worden verricht buiten de
Gemeenschap.
Dit artikel is met name van belang in die situatie waarin lidstaten gebruik
hebben gemaakt van bepaalde opties uit de BTW-richtlijn, dan wel in het
geval er verwezen moet worden naar bepaalde nationale regelgeving of in
het geval de lidstaat waarvan de factureringsregels moeten worden
toegepast een andere munteenheid heeft dan de eigen lidstaat.
Ter verduidelijking van de regeling, volgt hierna een overigens niet
uitputtende matrix met daarin voor verschillende goederenleveringen en
diensten de uitwerking van dit artikel.
Soort goederenlevering

Lidstaat
leverancier

Lidstaat
afnemer

Goederenstroom

Plaats van
levering

Regels die gevolgd worden

Artikel 5 Binnenlandse levering
Artikel 5 ICL
Artikel 5a Afstandsverkopen
(onder het drempelbedrag van B)
Artikel 5a Afstandsverkopen
(boven het drempelbedrag van B)
Levering i.c.m. verleggingsregeling
Vereenvoudigde ABC-transactie
Artikel 5b
Levering van gas en elektra
Artikel 5, eerste lid, onderdeel a
Export

A
A

A
B

binnen A
van A naar B

A
A

A (Artikel 34b, onderdeel a)
A (Artikel 34b, onderdeel a)

A

B

van A naar B

A

A (Artikel 34b, onderdeel a)

A

B

van A naar B

B

B (Artikel 34b, onderdeel a)

A
B

B
C

binnen B
van A naar C

B
C

A (Artikel 34b, onderdeel b, ten eerste)
B (Artikel 34b, onderdeel b, ten eerste)

A

B

B

A (Artikel 34b, onderdeel b, ten eerste)

A

derdeland

van A naar B
van A naar derdeland

A

A (Artikel 34b, onderdeel a)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

12

Soort goederenlevering

Artikel 5, eerste lid, onderdeel a
Invoer

Lidstaat
leverancier

Lidstaat
afnemer

derdeland

A

Goederenstroom

van derdeland naar
A

Self-billing

Plaats van
levering

Regels die gevolgd worden

derdeland

derdeland (Artikel 34b, onderdeel a)
LS afnemer (Artikel 34b, onderdeel a en
onderdeel b, ten eerste)

Soort dienst

Lidstaat
leverancier

Lidstaat
afnemer

Plaats van
dienst

Regels die gevolgd worden

Artikel 6 Binnenlandse dienst
Artikel 6, eerste lid (B2B)
Artikel 6, tweede lid (B2C)

A
A
A

A
B
B

A
B
A

Artikel 6, eerste lid (B2B) met self-billing
Artikel 6a Tussenpersoon
Onderliggende handeling in LS B
Artikel 6b Onroerende zaak gelegen in LS C
Artikel 6b i.c.m. verleggingsregeling
Onroerende zaak gelegen in LS B
Artikel 6c, eerste lid i.c.m. verleggingsregeling
Personenvervoer in LS B
Artikel 6c, derde lid
Goederenvervoer met vertrek uit LS C
Artikel 6d i.c.m. verleggingsregeling
Toegang verlenen in LS C
Artikel 6e, eerste lid
Culturele diensten etc. in LS C
Artikel 6f Restaurant- en cateringdiensten in LS
C
Artikel 6g Kortdurende verhuur in LS C
Artikel 6g i.c.m. verleggingsregeling
Kortdurende verhuur in LS B
Artikel 6h Elektronische diensten
Artikel 6i Auteursrechten, enzovoort

A

B

B

A (Artikel 34b, onderdeel a)
A (Artikel 34b, onderdeel b, ten eerste)
A (Artikel 34b, onderdeel a)
B (Artikel 34b, onderdeel a en onderdeel b, ten
eerste)

A
A

B
B

B
C

B (Artikel 34b, onderdeel a)
C (Artikel 34b, onderdeel a)

A

B

B

A (Artikel 34b, onderdeel b, ten eerste)

A

B

B

A (Artikel 34b, onderdeel b, ten eerste)

A

B

C

C (Artikel 34b, onderdeel a)

A

B

C

A (Artikel 34b, onderdeel b, ten eerste)

A

B

C

C (Artikel 34b, onderdeel a)

A
A

B
B

C
C

C (Artikel 34b, onderdeel a)
C (Artikel 34b, onderdeel a)

A
derdeland
A

B
B
derdeland

B
B
derdeland

A (Artikel 34b, onderdeel b, ten eerste)
B (Artikel 34b, onderdeel a)
A (Artikel 34b, onderdeel b, ten tweede)

Artikel 34c
In artikel 34c, eerste lid, is aangegeven in welke gevallen een ondernemer
ter zake van de prestaties waarop de Nederlandse factureringsregels van
toepassing zijn, een factuur moet uitreiken of doen uitreiken. Inhoudelijk
komt deze bepaling deels overeen met het oude artikel 35, eerste lid. Er is
alleen een wijziging in die zin dat de verplichting tot het uitreiken van een
factuur bij vooruitbetaling voor een intracommunautaire levering van
goederen is vervallen. Deze wijziging hangt samen met het realiseren van
een éénduidig tijdstip van verschuldigdheid voor intracommunautaire
leveringen en intracommunautaire verwervingen en met de nieuwe
bepaling van artikel 13, zesde lid, van de Wet OB dat doorlopende
intracommunautaire leveringen altijd worden geacht bij afloop van elke
kalendermaand te zijn voltooid.
Verwezen zij in dit verband ook naar de toelichting op de wijzigingen in de
artikelen 13, derde lid, en 17g van de Wet OB. Voorts was voornoemde
materiële wijziging aanleiding de opzet van deze bepaling, gebaseerd op
de artikelen 220, eerste lid, en 224 van de BTW-richtlijn 2006, meer
richtlijnconform te redigeren.
Artikel 34c, tweede lid, van de Wet OB, is gelijk aan het oude artikel 35,
derde lid. Deze bepaling is inhoudelijk niet gewijzigd.
Artikel 34d
Dit onderdeel heeft betrekking op het in de Wet OB opnemen van een
nieuw artikel 34d. In dit artikel zijn de regels opgenomen met betrekking
tot de toepassing van de vereenvoudigde factuur. Indien het bedrag van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

13

een factuur (inclusief BTW) niet hoger is dan € 100 kan volstaan worden
met een vereenvoudigde factuur. Ook indien een document wordt
uitgereikt dat wijzigingen aanbrengt in, en specifiek en ondubbelzinnig
verwijst naar de oorspronkelijke factuur (artikel 34f), kan de ondernemer
dit document behandelen als ware het een vereenvoudigde factuur.
Een vereenvoudigde factuur mag niet worden uitgereikt waar het gaat om
goederen die vallen onder de regeling voor afstandverkopen als bedoeld
in artikel 5a van de Wet OB en om goederen die worden geleverd met
toepassing van tabel II, onderdeel a, post 6. Evenmin mag een vereenvoudigde factuur worden uitgereikt wanneer het gaat om een goederenlevering of dienstverrichting door een ondernemer die niet is gevestigd in
de lidstaat waar de belasting ter zake verschuldigd is of van wie geen
inrichting op het grondgebied van die lidstaat bij het verrichten van de
goederenlevering of de dienstverrichting is betrokken in de zin van artikel
192bis van de BTW-richtlijn 2006, waarbij de afdracht van de belasting
over die prestatie is verlegd naar de afnemer.
In deze bepaling wordt, net als in artikel 34b, verwezen naar artikel 192bis
van de BTW-richtlijn 2006. Ook in artikel 34d, tweede lid, is verwezen naar
de richtlijnbepaling omdat deze wetsbepaling ook toepasbaar moet
kunnen zijn in grensoverschrijdende situaties, waarbij een Nederlandse
ondernemer als zodanig in een andere lidstaat belastbare handelingen
verricht.
Artikel 34e en artikel 34f
Deze artikelen zijn onderdeel van de herschikking van het oude artikel 35
van de Wet OB. Het betreft artikel 34e (voorheen artikel 35, tweede lid) en
artikel 34f (voorheen artikel 35, vierde lid). Deze bepalingen hebben
betrekking op de factureringsverplichting. Inhoudelijk is hiermee geen
wijziging beoogd.
Artikel 34g
Artikel 34g is op enkele kleine wijzigingen na gelijk aan het oude artikel 35,
vijfde lid, van de Wet OB. De materiële wijzigingen in deze bepaling
vloeien voort uit de aanpassing van artikel 222 van de BTW-richtlijn 2006
wat betreft de termijn die wordt aangehouden voor het uitreiken van de
factuur.
In de vroegere situatie stond het de lidstaten vrij ondernemers die op hun
grondgebied leveringen of diensten verrichten, al dan niet een termijn
voor te schrijven wat betreft de uitreiking van de factuur. Na de wijziging
van voornoemd artikel 222 van de BTW-richtlijn 2006 bestaat deze
keuzevrijheid in algemene zin nog steeds, maar is wel bepaald dat voor
intracommunautaire goederenleveringen en voor grensoverschrijdende
diensten waarvoor de belasting overeenkomstig artikel 196 van de richtlijn
moet worden voldaan door de afnemer, de factuur moet worden uitgereikt
op uiterlijk de vijftiende dag van de maand volgende op die waarin het
belastbare feit zich heeft voorgedaan.
In artikel 35, vijfde lid, van de Wet OB was reeds bepaald dat de factuur in
beginsel in alle gevallen moet worden uitgereikt vóór de vijftiende dag na
de maand waarin de levering of de dienst is verricht. Ten gevolge van
voornoemde wijziging van artikel 222 van BTW-richtlijn 2006 is thans voor
Nederland in artikel 34g bepaald dat alle facturen uiterlijk op de vijftiende
dag van de kalendermaand na de maand waarin de levering of de dienst
is verricht moeten worden uitgereikt. De termijn voor het uitreiken van de
factuur wordt daarmee met 1 dag verlengd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

14

In het oude artikel 35, vijfde lid, van de Wet OB was voorts bepaald dat in
het geval van vooruitbetalingen de factuur steeds zou moeten worden
uitgereikt voor de opeisbaarheid ervan. In de nieuwe situatie behoeft
ingevolge het bepaalde in artikel 34c, eerste lid, onderdeel d, geen factuur
meer te worden uitgereikt bij vooruitbetalingen ter zake van intracommunautaire goederenleveringen. Derhalve is nu in artikel 34g bepaald dat
alleen voor vooruitbetalingen ter zake van andere prestaties dan intracommunautaire goederenleveringen de factuur moet worden uitgereikt voor
de opeisbaarheid daarvan. In geval van een vooruitbetaling ter zake van
een intracommunautaire goederenlevering moet de hoofdregel van dit
artikel worden gevolgd en moet de factuur dus worden uitgereikt op
uiterlijk de vijftiende dag van de maand volgende op die waarin het
belastbare feit zich heeft voorgedaan.
Artikel 35
Ook het nieuwe artikel 35 is onderdeel van de herschikking van het oude
artikel 35 van de Wet OB. Artikel 35, eerste lid, (voorheen artikel 35, zesde
lid) heeft betrekking op de mogelijkheid van het uitreiken van een
periodieke factuur. Inhoudelijk is deze bepaling alleen in die zin gewijzigd
dat de periodieke factuur conform artikel 223 van BTW-richtlijn 2006
betrekking moet hebben op goederenleveringen en diensten die zijn
verricht gedurende een periode die niet langer is dan een kalendermaand,
waar tot nu toe in de wet werd gesproken van een periode die niet langer
is dan een maand.
Ingevolge artikel 35, tweede lid, (voorheen artikel 35, zevende lid) is het
ook toegestaan dat de factuur wordt opgemaakt door de afnemer van de
goederenlevering of de dienstverrichting. Inhoudelijk is met deze bepaling
geen wijziging beoogd.
Artikel I, onderdeel I (artikel 35a)
In artikel 35a, eerste lid, van de Wet OB is aangegeven welke vermeldingen een ondernemer verplicht op de factuur moet aanbrengen.
Ingevolge artikel I, onderdeel I, van de onderhavige wet wordt een aantal
eisen op dit vlak inhoudelijk gewijzigd. Van de gelegenheid is daarom ook
gebruik gemaakt dit artikellid in het geheel meer richtlijn conform te
redigeren.
Met de in meerdere of mindere vorm inhoudelijke wijzigingen in deze
bepaling moet een betere controle op de BTW mogelijk gemaakt worden,
een meer uniforme behandeling van grensoverschrijdende en binnenlandse prestaties bewerkstelligd worden en elektronische facturering
bevorderd worden. Zo wordt het ook eenduidiger en helderder voor de
Belastingdienst en voor de ondernemers wat op een factuur moet komen
te staan.
Bij de meer of minder inhoudelijke wijzigingen van artikel 35a, eerste lid,
gaat het om het volgende.
Artikel 35a, eerste lid, onderdeel j, is aangepast in die zin dat op de factuur
niet langer het bedrag van de belasting behoeft te worden vermeld,
wanneer er een bijzondere regeling van toepassing is waarvoor de wet die
vermelding uitsluit. Te denken valt daarbij aan de bijzondere regeling voor
wederverkopers van gebruikte goederen, kunstvoorwerpen, voorwerpen
voor verzamelingen of antiquiteiten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

15

In het nieuwe eerste lid, onderdeel k, is nu een nieuwe bepaling
opgenomen die luidt dat in de gevallen waarin de afnemer van een
prestatie de factuur uitreikt in plaats van degene die de prestatie verricht,
de vermelding «factuur uitgereikt door afnemer» op de factuur moet
worden aangebracht.
In het nieuwe eerste lid, onderdeel m, is voorgeschreven dat op de factuur
de vermelding «btw verlegd» moet worden vermeld in de gevallen waarin
de afnemer tot voldoening van de belasting gehouden is. In het oude
artikel 35a, eerste lid, onderdeel k, was het wat dit betreft voldoende
wanneer er «enige aanduiding» op de factuur stond dat de belasting was
verlegd naar de afnemer.
Het eerste lid, onderdeel n, van het nieuwe artikel 35a schrijft voor dat in
geval van levering van een nieuw vervoermiddel onder de in tabel II,
onderdeel a, post 6, bedoelde voorwaarden, op de factuur de gegevens
moeten worden vermeld die nodig zijn om te kunnen bepalen of een
vervoermiddel een nieuw vervoermiddel is. Hiermee is geen inhoudelijke
wijziging beoogd ten opzichte van het in dit verband van belang zijnde
oude artikel 35a, eerste lid, onderdeel l.
Het bepaalde in het nieuwe artikel 35a, eerste lid, onderdeel o, is nieuw. In
het oude artikel 35a, eerste lid, waren geen bijzondere regels opgenomen
voor het geval een dienst werd verricht met toepassing van de bijzondere
regeling voor reisbureaus.
Blijkens het oude artikel 35a, eerste lid, onderdeel m, was «enige
aanduiding» daarvan op de factuur voldoende wanneer een van de
bijzondere regelingen voor gebruikte goederen, kunstvoorwerpen,
voorwerpen voor verzamelingen of antiquiteiten wordt gehanteerd. In het
nieuwe artikel 35a, eerste lid, onderdeel p, is hierover bepaald dat op de
factuur de vermelding «bijzondere regeling – gebruikte goederen»,
«bijzondere regeling – kunstvoorwerpen», respectievelijk «bijzondere
regeling – voorwerpen voor verzamelingen of antiquiteiten» moet worden
aangebracht, indien een van deze bijzondere regelingen wordt gehanteerd.
In artikel 35a, tweede lid, (Artikel I, onderdeel I) is voorgeschreven welke
vermeldingen op een vereenvoudigde factuur moeten worden
opgenomen. In de in artikel 34d bedoelde gevallen mogen ondernemers
een factuur uitreiken met daarop alleen vermeld de datum waarop de
factuur is uitgereikt, de identiteit van de ondernemer die de prestatie
verricht, de aard van de geleverde goederen of diensten, het BTW-bedrag
of hoe dat kan worden berekend en een specifieke en ondubbelzinnige
verwijzing naar de oorspronkelijke factuur, wanneer de uitgereikte factuur
een document of bericht is dat overeenkomstig artikel 34f als factuur
geldt.
Het derde lid van artikel 35a van de Wet OB heeft betrekking op de situatie
waarin een ondernemer in Nederland een factuur uitreikt ter zake van een
goederenlevering of dienstverrichting in een andere lidstaat, waarbij de
afnemer in die andere lidstaat tot voldoening van de belasting is
gehouden. In dergelijke gevallen is het op grond van artikel 35d niet
mogelijk een vereenvoudigde factuur uit te reiken, maar mag de Nederlandse ondernemer ingevolge artikel 35a, derde lid, op de door hem uit te
reiken factuur wel de vermeldingen van artikel 35a, eerste lid, onderdelen
h, i en j weglaten. Het gaat daarbij om onderscheidenlijk de vergoeding
met betrekking tot elk tarief of elke vrijstelling, de eenheidsprijs exclusief
belasting, evenals de eventuele vooruitbetalingskortingen en andere
kortingen indien die niet in de eenheidsprijs zijn inbegrepen (onderdeel h),

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

16

het toegepaste tarief (onderdeel i) en het te betalen bedrag van de
belasting (onderdeel j). In plaats van de hierboven genoemde vermeldingen moet dan op de factuur een specificatie worden vermeld van
onderscheidenlijk de hoeveelheid of de omvang van de geleverde
goederen of de verrichte diensten, de aard van de geleverde goederen of
de verrichte diensten en de voor die goederen of diensten te betalen
vergoeding.
In artikel 35a, vierde lid, is de term «te herziene» er voor de volledigheid
bijgeplaatst. Daardoor is duidelijk gemaakt dat deze bepaling ook op de
documenten als bedoeld in artikel 34f, zoals bijvoorbeeld creditnota’s van
toepassing is.
Het vijfde lid van artikel 35a is inhoudelijk hetzelfde als het oude artikel
35a, derde lid. Deze verplaatsing houdt verband met de herschikking van
dit artikel. Inhoudelijk is hier geen wijziging mee beoogd.
Ten slotte is in overeenstemming met artikel 238, lid 1, onderdeel b, van
de richtlijn factureringsregels in artikel 35a, zesde lid, van de Wet OB de
term «bemoeilijken van de naleving van de verplichtingen» vervangen
door «in sterke mate bemoeilijken van de naleving van de verplichtingen».
Tevens is niet langer verwezen naar een onbeduidend bedrag. Deze
wijzigingen hebben verder geen gevolgen. Dit artikel blijft de basis voor
de in artikel 33 van de Uitvoeringsbeschikking omzetbelasting 1968
genoemde categorieën. Laatstgenoemd artikel behoeft derhalve geen
wijziging.
Artikel I, onderdeel J (artikel 35b)
In dit artikelonderdeel wordt artikel 35b van de Wet OB vervangen. Artikel
35b is in de nieuwe opzet zowel van toepassing op papieren als elektronische facturen. Daarbij is de gelijke behandeling van papieren en
elektronische facturen bereikt. Uitgangspunt bij de richtlijn factureringsregels is dat er voor de heffing van de belasting in alle opzichten een
gelijke behandeling is van papieren en elektronische facturen. Verwezen
zij in dit verband ook naar paragraaf I.2 van het algemene deel van deze
memorie.
Het eerste lid van het nieuwe artikel 35b beoogt geen materiële verandering. De wijziging hangt samen met de aanpassing van artikel 232 van
de BTW-richtlijn 2006. Ondernemers kunnen facturen in papieren of
elektronische vorm uitreiken. In het geval van de uitreiking van elektronische facturen is er wel het vereiste dat de afnemer de facturen ook
elektronisch kan ontvangen. Dit laatste is in het eerste lid vastgelegd.
Elektronische facturering kan bedrijven helpen hun kosten te verlagen en
hun concurrentievermogen te verhogen. Hiertoe zijn in het nieuwe artikel
35b, tweede lid, de huidige BTW-voorschriften inzake elektronische
facturering herzien, met name om de bestaande lasten en belemmeringen
uit de weg te kunnen ruimen. Uitgangspunt bij de nieuwe bepalingen is
dat de factuur een weerspiegeling is van de feitelijke prestatie en daarom
moeten de authenticiteit, de integriteit en de leesbaarheid ervan worden
gewaarborgd. Bedrijfscontroles kunnen een betrouwbaar controlespoor
tussen factuur en prestatie opleveren.
De authenticiteit en integriteit kunnen tevens gewaarborgd worden met
behulp van bestaande technologieën. Elektronische uitwisseling van
gegevens (EDI) en een geavanceerde elektronische ondertekening zijn hier
voorbeelden van. Ondernemers mogen ook andere technologieën
hiervoor gebruiken. Zij zijn dus vrij om te kiezen op welke wijze zij de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

17

authenticiteit en integriteit van een factuur waarborgen. Deze aanpassing
in de richtlijn sluit aan bij het huidige Nederlandse beleid. De opmaak en
het versturen van facturen kan dus vorm- en middelvrij plaatsvinden. In
het tweede lid wordt ook verwezen naar de leesbaarheid van de factuur.
Hierbij kan gedacht worden aan bijvoorbeeld het versturen van elektronische facturen via een bepaald systeem. Deze factuur moet dan voor
zowel de ontvanger als de Belastingdienst te lezen zijn, bijvoorbeeld op
het computerscherm.
In het derde lid van het nieuwe artikel 35b wordt nader omschreven wat
onder de begrippen «authenticiteit van de herkomst» en «integriteit van
de inhoud» moet worden verstaan.
In het vierde lid van het nieuwe artikel 35b zijn twee methoden
opgenomen die in elk geval de authenticiteit en de integriteit kunnen
waarborgen. In de oude bepaling van artikel 35b was ook nog een
onderdeel c opgenomen (een andere methode, mits aan de inspecteur
gemeld). Dit onderdeel is nu geschrapt, aangezien in de tweede volzin van
het nieuwe tweede lid de ruimte daarvoor al is gegeven. De wettekst is
hierdoor nu in overeenstemming met het beleid dat al vooruitliep op deze
wijziging. De eis van het moeten voorleggen van een methode aan de
inspecteur is daarmee ook wettelijk komen te vervallen. In de praktijk valt
bij een andere methode dan die bedoeld in het vierde lid, onderdelen a,
en b, te denken aan bedrijfsspecifieke elektronische apparatuur voor het
maken en versturen van elektronische facturen of aan het per e-mail
versturen van facturen, die bijvoorbeeld de vorm van een pdf-bestand
krijgen.
Artikel I, onderdeel K (artikel 35c, tweede, derde en vierde lid)
In artikel 35c, tweede lid, is de bevoegdheid van de inspecteur uitgebreid
voor de toegang tot elektronische facturen bewaard in een andere lidstaat.
Deze verkrijgt nu, met het oog op de controle op de heffing, naast het
recht van toegang tot en van downloading en gebruikmaking langs
elektronische weg van de facturen als de ondernemer in Nederland is
gevestigd, ook dat recht wanneer de ondernemer buiten Nederland is
gevestigd, maar hier wel de belasting verschuldigd is. Het maakt daarbij
niet uit waar de facturen opgeslagen zijn.
De uitbreiding van de bevoegdheid die de inspecteur verkrijgt is
gebaseerd op het nieuwe artikel 249 van de BTW-richtlijn 2006. Deze
uitbreiding heeft alleen betrekking op die elektronische facturen die
betrekking hebben op de BTW die in Nederland verschuldigd is; het zijn
immers alleen deze facturen die van direct belang zijn voor een goede
controle op de BTW-afdracht in Nederland.
Omgekeerd dient een Nederlandse ondernemer die in een andere lidstaat
belaste handelingen verricht, de fiscale autoriteiten van die lidstaat
toegang te geven tot de op die handelingen betrekking hebbende
elektronische facturen om die in te zien, te downloaden en te gebruiken,
voorzover dit voor de controle op de nakoming van zijn BTW-verplichtingen in die lidstaat dienstig is.
Het oude artikel 35c, derde lid is – enigszins gewijzigd – opgenomen in het
nieuwe tweede lid van artikel 35b. Het derde lid van artikel 35c, dat
betrekking had op het waarborgen van de authenticiteit, de integriteit en
de leesbaarheid gedurende de bewaartermijn werd daarmee overbodig en
is daarom vervallen. In verband hiermee is het oude vierde lid
vernummerd tot het derde lid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

18

Artikel I, onderdeel L (artikel 35d)
Dit artikel is aangepast aan de wijzigingen in artikel 35b, waarin in
navolging van de richtlijn niet langer van «elektronisch verzonden
facturen», maar van «elektronische factuur» gesproken wordt. Een
elektronische factuur dient nu in elektronisch formaat verzonden én
ontvangen te worden. Wat dat laatste betreft kan ook van ontvangen
worden gesproken indien de afnemer de elektronische factuur zelf
elektronisch op haalt.
Artikel I, onderdeel M (artikel 36)
Net als bij Artikel I, onderdelen C, E, F en G, is het ook bij artikel 36, in
verband met de herschikking van artikel 35 van de Wet OB (zie Artikel I,
onderdeel H), nodig de verwijzing daarmee in lijn te brengen. Inhoudelijk
is hiermee geen wijziging beoogd.
Artikel II (artikel 67ca van de AWR)
In artikel 67ca van de AWR wordt verwezen naar de Wet OB. Hierdoor
kunnen bepaalde factuurvereisten met een bestuurlijke boete worden
gehandhaafd. Door de herschikking van een aantal artikelen in de Wet OB
bij dit wetsvoorstel, moet de verwijzing in artikel 67ca van de AWR ook
aangepast worden, anders zou een deel van de factuurvereisten buiten
het bereik van artikel 67ca van de AWR vallen, dan wel zien op de
verkeerde bepalingen uit de Wet OB. Inhoudelijk is er dus geen wijziging
mee beoogd.
Artikel III (Overige fiscale maatregelen 2011)
In artikel XV van Overige fiscale maatregelen 20111 is voorzien in een
aantal nieuwe artikelen in de Wet OB. Deze treden op grond van artikel
XXVIII, negende lid, van eerstgenoemde wet in werking op 1 april 2012.
De nieuwe bepalingen van de Wet OB, artikel 28z tot en met artikel 28zg,
hebben betrekking op de bijzondere regeling voor reisbureaus. In het
nieuwe artikel 28zf, vierde lid, is bepaald dat op de ter zake van
reisdiensten door een reisbureau uit te reiken factuur moet worden
vermeld dat de reisbureauregeling van toepassing is. Deze bepaling wordt
echter overbodig met de inwerkingtreding van deze wet nu in een zodanig
voorschrift wordt voorzien in het nieuwe onderdeel o van artikel 35a,
eerste lid.
Artikel IV
Dit artikel regelt de datum van inwerkingtreding. Overeenkomstig artikel 2
van de richtlijn factureringsregels is dit 1 januari 2013.
De staatssecretaris van Financiën,
F. H. H. Weekers

1
Stb. 2010, 873 (Wet van 23 december 2010
tot wijziging van enkele belastingwetten en
enige andere wetten (Overige fiscale
maatregelen 2011).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 877, nr. 3

19