Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 842

Wijziging van de Wet op het financieel toezicht
en enige andere wetten in verband met de
herziening van het kader voor herstel en
afwikkeling van verzekeraars (Wet herstel en
afwikkeling van verzekeraars)

Nr. 7

NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 17 april 2018
Het voorstel van wet wordt gewijzigd als volgt:
A
In artikel I, onderdeel OO, wordt in artikel 3A:77 in de definitie salderingsovereenkomst «zijn verschuldigd zijn» vervangen door: zijn
verschuldigd.
B
In artikel I, onderdeel OO, wordt in artikel 3A:133, derde lid, «als
bedoeld in 3A:93, eerste lid» vervangen door: als bedoeld in artikel 3A:93,
eerste lid.
C
In artikel II, onderdeel D, onder 2, , wordt «negende (nieuw)» vervangen
door: negende lid (nieuw).
D
In artikel II, onderdeel F, wordt in Bijlage V, kolom Personen, onderdeel
c, «die een verklaring hebben overlegd» vervangen door: die een
verklaring hebben overgelegd.
E
In artikel IV, onderdeel D, wordt in artikel 212hi, eerste lid, «artikel
212hb, 212hg a, eerste lid, of 212hg b, eerste lid» vervangen door: artikel
212hb, 212hga, eerste lid, of 212hgb, eerste lid.

kst-34842-7
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 842, nr. 7

1

F
In artikel IV, onderdeel P, wordt in artikel 213ah «artikel 213ag b en
213ag a, eerste lid» vervangen door: de artikelen 213agb en 213aga,
eerste lid.
G
In artikel IV, onderdeel R, wordt in artikel 213e «Wet op het financiële
toezicht» vervangen door: Wet op het financieel toezicht.
H
In artikel IV, onderdeel U, wordt «artikel 213ag a, en van de machtiging,
bedoeld in artikel 212ag b, eerste lid» vervangen door: artikel 213aga, en
van de machtiging, bedoeld in artikel 212agb, eerste lid.
I
Artikel IV, onderdeel V, wordt gewijzigd als volgt:
1. In de aanhef wordt «twee artikelen» vervangen door: drie artikelen.
2. In artikel 213ka, eerste lid, wordt «het onzekere voorval waarop de
overeenkomst van verzekering betrekking heeft zich op dat tijdstip nog
niet heeft voorgedaan» vervangen door: een onzeker voorval waarop de
overeenkomst van verzekering betrekking heeft zich op dat tijdstip nog
kan voordoen.
3. Na artikel 213ka wordt een artikel ingevoegd luidende:
Artikel 213kaa
1. De curator kan eigener beweging of op schriftelijk verzoek van de
wederpartij met toestemming van de rechter-commissaris de verzekering
beëindigen met inachtneming van een termijn van drie maanden, indien:
a. de wederpartij van de verzekeraar op het tijdstip van de faillietverklaring aan haar verplichting tot het betalen van premie volledig heeft
voldaan;
b. het een verzekering betreft op grond waarvan alleen dan een
uitkering wordt gedaan indien zich een onzeker voorval voordoet
voorafgaand aan een in de overeenkomst bepaald tijdstip; en
c. een onzeker voorval waarop de verzekering betrekking heeft zich nog
kan voordoen.
2. Artikel 213ka, vierde lid, is van overeenkomstige toepassing.
J
In artikel IV, onderdeel V, wordt in artikel 213l, derde lid, «een overeenkomst van verzekering geverifieerd» vervangen door «een overeenkomst
van verzekering wordt geverifieerd».
K
In artikel IV, onderdeel X, wordt artikel 213ma, eerste lid, gewijzigd als
volgt:
1. Onderdeel b komt te luiden:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 842, nr. 7

2

b. ontstaan krachtens overeenkomsten van schadeverzekering betreffende uitkeringen ter zake van letsel, ziekte of overlijden van natuurlijke
personen;
2. Onderdeel c komt te luiden:
c. betreffende reeds vervallen termijnen ter zake van pensioenen,
toegezegd aan werknemers of gewezen werknemers van de verzekeraar of
aan hun nabestaanden;
3. Onder verlettering van onderdeel e tot d, vervalt het voorgestelde
onderdeel d;
4. In onderdeel d (nieuw) wordt «a tot en met d» vervangen door: a tot
en met c.
L
In artikel IV, onderdeel X, wordt artikel 213mb gewijzigd als volgt:
1. In onderdeel c, wordt na «de Wet aansprakelijkheidsverzekering»
ingevoegd: motorrijtuigen.
2. In onderdeel d wordt «motorverkeer» vervangen door: Motorverkeer.
M
In artikel IV, onderdeel X, wordt in artikel 213me, eerste lid, aanhef, «als
bedoeld artikel» vervangen door: als bedoeld in artikel.
N
In artikel IV, onderdeel X, wordt in artikel 213mk, onderdeel c, «wordt de
beschikking wordt» vervangen door: wordt de beschikking.
O
In artikel XIII, onderdeel B, onder 2, vervalt aan het slot de komma.
Toelichting
In deze nota van wijziging worden technische onvolkomenheden
verbeterd, zoals het verwijderen van dubbel opgenomen woorden, het
toevoegen van weggevallen woorden, en het verbeteren van spelfouten,
nummering en citeertitels.
Daarnaast worden 2 inhoudelijke verbeteringen voorgesteld:
In onderdeel I wordt een nieuw artikel 213kaa in de Faillissementswet
ingevoegd.
Dit artikel voorziet in de mogelijkheid tot opzegging van een specifiek
type verzekeringsovereenkomsten door de curator. Het moet gaan om
zogenoemde risicoverzekeringen (bijvoorbeeld brandverzekeringen).
Kenmerk van risicoverzekeringen is dat alleen door de verzekeraar wordt
uitgekeerd indien een specifieke gebeurtenis zich gedurende de looptijd
voordoet (de brand). In veel gevallen zal een dergelijke verzekering nooit
tot uitkering komen. De beperking tot risicoverzekeringen volgt uit artikel
213kaa, eerste lid, onderdeel b. In de tweede plaats moet die verzekerde
onzekere gebeurtenis zich nog niet hebben voorgedaan of moet zich
nogmaals kunnen voordoen (met andere woorden: de verzekering «loopt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 842, nr. 7

3

nog»). En ten slotte moeten alle premies voor de gehele looptijd al door
de verzekeringnemer zijn voldaan.
In een dergelijke opzeggingsmogelijkheid voor de curator is nog niet
voorzien.
Een mogelijkheid voor de curator om de verzekering te kunnen
beëindigen is wenselijk om de volgende redenen:
Ten eerste is het voor de polishouder ongunstig dat hij een verzekering
heeft bij een failliete verzekeraar. Het is immers niet onwaarschijnlijk dat
indien het verzekerde voorval zich voordoet, die vordering van de
polishouder niet volledig zal worden voldaan. De verzekeraar is immers
failliet. Ten tweede kunnen risicoverzekeringen lange looptijden hebben,
bijvoorbeeld dertig jaar bij een overlijdensrisicoverzekering die is
gekoppeld aan een hypotheek. Indien de curator aan een dergelijke
overeenkomst gebonden blijft, is een snelle afwikkeling van het faillissement niet mogelijk. Hij zal moeten wachten totdat de looptijd is
verstreken. Ten derde is het voor de curator buitengewoon lastig om in te
schatten hoeveel geld er moet worden gereserveerd voor dergelijke
verzekeringen, hetgeen het tijdig uitkeren van de vorderingen van andere
crediteuren vertraagt. Hij zal immers al die tijd rekening moeten houden
met de kans dat het verzekerde voorval zich voordoet. Het is dus zowel in
het belang van de polishouder als van de boedel dat de overeenkomst
eindigt.
Voor de goede orde wordt opgemerkt dat de bevoegdheid tot beëindiging alleen betrekking heeft op de toekomst. Voor zover het verzekerde
voorval zich al heeft voorgedaan en op de verzekeraar naar aanleiding
daarvan een uitkeringsverplichting rust, blijft deze gelden. Het is dus niet
mogelijk dat de curator de overeenkomst beëindigt en daarmee
betalingen kan aantasten aan een polishouder van een brandverzekering
wanneer het huis van de verzekerde door brand is verwoest en de
verzekeraar nog niet is toegekomen aan de volledige vergoeding van de
schade op basis van een opstalverzekering.
De curator dient bij de beëindiging een termijn van drie maanden in
acht te nemen. Anders gezegd: wanneer de curator meedeelt de verzekering te zullen beëindigen, loopt de verzekering nog drie maanden door.
In die periode kan de polishouder op zoek gaan naar eenzelfde soort
verzekering bij een andere verzekeraar. Doet zich in die periode het
verzekerde voorval voor, dan heeft de verzekeringscrediteur ter zake
daarvan een vordering op de boedel.
Wanneer de curator de verzekering opzegt, heeft de polishouder recht
op teruggave van premies of dat deel van de koopsom dat betrekking
heeft op de periode na de beëindiging van de verzekering. Dat behoeft
niet uitdrukkelijk te worden bepaald, want hier geldt de contractenrechtelijke hoofdregel dat na beëindiging van een overeenkomst voor de
contractpartijen een verbintenis ontstaat «tot ongedaanmaking van de
reeds door hen ontvangen prestaties» (artikel 6:271 van het Burgerlijk
Wetboek). In de verzekeringswereld worden dit «onverdiende premies»
genoemd. De vordering tot teruggave van premies vallen onder de term
«betalingen waaraan de rechtsgrond is komen te ontvallen» en daarom is
de vordering tot teruggave hoog bevoorrecht op grond van artikel 213m
Fw. De premies die betrekking hebben op de termijn van drie maanden
worden niet gerestitueerd. De verzekeringsovereenkomst liep gedurende
die periode immers nog.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 842, nr. 7

4

In het huidige recht is reeds een bepaling als artikel 213kaa opgenomen
met betrekking tot de noodregeling: artikel 3:195, eerste lid, onderdeel b,
Wft. Daarin is bepaald dat de rechtbank aan de bewindvoerder een
machtiging kan geven om de duur van de verzekering te verkorten.
Verkorting van de duur komt neer op beëindiging. Uit de praktijk blijkt dat
behoefte is aan een dergelijke bepaling: de rechtbank Amsterdam heeft
een keer de verzekering beëindigd. De rechtbank overweegt:
De rechtbank is van oordeel dat [...] het verzoek [...] dient te worden
toegewezen en zij heeft [...] dienovereenkomstig beslist. Gezien de
ontstane situatie is een beëindiging van de polissen noodzakelijk, omdat
het voortduren van de verzekeringen leidt tot oplopende verliezen bij [de
verzekeraar] en voor de verzekerden betekent dat hun kans op (volledige)
betaling bij schade afneemt. De beëindiging van de lopende verzekeringen is daarom zowel in het belang van [de verzekeraar], althans de
gezamenlijke schuldeisers, als in het belang van de verzekerden. Voor hen
ontstaat daarmee immers de mogelijkheid om hun risico bij een andere
verzekeraar onder te brengen, waar in geval van schade wel een volledige
uitkering kan worden verwacht.1
Ten slotte wordt nog kort ingegaan op de verhouding tot het reeds
voorgestelde artikel 213ka Fw. Deze regeling vormt een verbijzondering
van artikel 37 Fw en ziet op de situatie waarin de verzekeraar failliet gaat,
er nog een verzekering loopt waarvoor geldt dat de verzekerde gebeurtenis zich nog niet heeft voorgedaan of nogmaals zou kunnen voordoen
en de verzekerde nog niet al zijn premies heeft voldaan. Artikel 213ka
geeft de curator in die situatie de mogelijkheid om op eigen initiatief te
verklaren of de verzekeringsovereenkomst zal worden nagekomen.
Geeft de curator niet een dergelijke verklaring (de curator geeft aan de
overeenkomst niet te zullen nakomen) dan zal de polishouder kunnen
stoppen met betalen van premie. De overeenkomst eindigt echter, anders
dan onder 213kaa, niet uit dien hoofde. Dat is ook nadrukkelijk niet de
bedoeling.
Artikel 213ka Fw is namelijk niet beperkt tot risicoverzekeringen, met
andere woorden artikel 213ka heeft ook betrekking op verzekeringen
waarbij er door de verzekeraar altijd een uitkering zal moeten worden
gedaan (zogenoemde verzekeringen met «stellige uitkeringen»). Het is bij
dergelijke verzekeringen onzeker wanneer de uitkering moet worden
gedaan of tot welk bedrag maar niet dat een uitkering moet worden
gedaan.2 Het is niet de bedoeling dat de curator zich met een beroep op
213ka Fw onttrekt aan de verplichting om een uitkering te doen uit hoofde
van dergelijke verzekeringen.
Voor risicoverzekeringen geldt wel dat wanneer de polishouder stopt
met het betalen van premie ook de dekking eindigt.
Onderdeel K
In onderdeel K wordt artikel 213ma Fw, voorgesteld in onderdeel X,
gewijzigd. Het oorspronkelijk voorgestelde onderdeel c van artikel 213ma
Fw gaf de bedoeling niet juist weer. Naar de letter van het oorspronkelijk
voorgestelde onderdeel kwamen ook toekomstige pensioentermijnen
voor een tussentijdse uitkering in aanmerking. Bij tussentijdse uitkering
wordt uitgegaan van de veronderstelling dat de verzekeringscrediteur
1
2

Rb. Amsterdam 4 augustus 2010, ECLI:NL:RBAMS:2010:BN3320
Vergelijk artikel 7:925 BW «geen zekerheid bestaat, dat, wanneer of tot welk bedrag enige
uitkering moet worden gedaan, of ook hoe lang de overeengekomen premiebetaling zal duren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 842, nr. 7

5

voor het voorzien in zijn levensonderhoud geheel of gedeeltelijk afhankelijk is van de uitkering. Dat is bij pensioentermijnen die nog moeten
vervallen niet het geval.
Daarnaast kwamen in het oorspronkelijke voorstel van wet voor een
tussentijdse uitkering in aanmerking vorderingen ter zake van pensioenuitkeringen voor zover zij niet ouder dan een jaar zijn. Dat was overgenomen uit artikel 213m, derde lid, onderdeel a. Voor de regeling betreffende tussentijdse uitkeringen is evenwel geen reden voor de beperking
tot vorderingen jonger dan een jaar. Juist degene die ten tijde van de
faillietverklaring al meer dan een jaar wacht op een uitkering, heeft
behoefte aan een snelle uitkering.
Deze nota van wijziging wordt ondertekend mede namens de Minister
voor Rechtsbescherming.
De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 842, nr. 7

6