Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2023Z07762
Vragen van de leden Pouw-Verwenij (JA21) en Omtzigt (Omtzigt) aan de
Ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Binnelandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over de bestrijding van desinformatie door de denktank
Desinformatie (ingezonden 1 mei 2023).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel ««Desinformatie» over vaccins
bestrijden. Wat deden ambtenaren achter de schermen?»?1
Vraag 2
Herinnert u zich dat deze zaken niet aan het licht kwamen toen u antwoord
gaf op de vraag: «Kunt u de vraag beantwoorden of de Nederlandse overheid
(inclusief alle ministeries, alle diensten zoals AIVD en MIVD, leger(onderdelen), de politie, de NCTV, agentschappen zoals het RIVM, ZBO’s en andere
eenheden en datacentra (zoals het Land Information Manoeuvre Centre)) de
afgelopen vier jaar toegang heeft (of gehad heeft) tot de portal van Meta
waar desinformation gemeld wordt of vergelijkbare portals bij andere sociale
media bedrijven of andere manieren om bepaalde content minder zichtbaar
of onzichtbaar te maken, gebruikers een waarschuwing, een ban of een
schaduwban te geven?’2
Vraag 3
Hoe komt het dat deze vraag onvolledig beantwoord is?
Vraag 4
Wilt u ervoor zorgdragen dat de bovengenoemde vraag nogmaals beantwoord wordt maar nu volledig en wel over de afgelopen vier jaar?
Vraag 5
Kunt u precies aangeven hoe het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (inclusief ambtenaren, agentschappen, zelfstandig bestuursorganen
(ZBO’s) en inspecties) te werk is gegaan in de afgelopen vijf jaar bij het

1

NRC, 25 april 2023, ««Desinformatie» over vaccins bestrijden. Wat deden ambtenaren achter de
schermen?» (https://www.nrc.nl/nieuws/2023/04/25/desinformatie-over-vaccins-werd-gewistmaar-wie-besloot-wat-a4163066).
2
Aanhangsel handelingen II, vergaderjaar 2022–2023, nr. 1599.

kv-tk-2023Z07762
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

1

bestrijden van desinformatie, hoe dat gedefinieerd is en welke informatie
minder zichtbaar of onzichtbaar gemaakt is op internet?
Vraag 6
Kunt u aangeven wie de denktank desinformatie heeft opgericht en kunt u
een lijst van leden (inclusief de functies bij overheden/bedrijven die zij
uitoefenden) geven over de hele periode?
Vraag 7
Kunt u aangeven welke rechtsvorm de denktank had, welk mandaat de
denktank had en volgens welk reglement de denktank gehandeld heeft bij het
vaststellen van desinformatie?
Vraag 8
Wat kostte de denktank en wie financierde de denktank (inclusief het inhuren,
aantrekken van influencers?)? Kunt u de begrotingen en verantwoording van
uitgaven aan de Kamer doen toekomen?
Vraag 9
Onder wiens verantwoordelijkheid nam de denktank besluiten?
Vraag 10
Welke definitie van desinformatie hanteerde de denktank en wie nam het
besluit of iets desinformatie was? Kunt u dezelfde vragen beantwoorden voor
misinformatie?
Vraag 11
Welk mandaat had de denktank desinformatie? Kunt u dat mandaat openbaar
maken?
Vraag 12
Kunt u een lijst van besluiten doen toekomen van zaken die door de denktank
als desinformatie bestempeld zijn?
Vraag 13
Kunt u een lijst geven van interventies die de denktank mocht plegen en een
lijst geven van interventies die de denktank gepleegd heeft (al dan niet via de
leden van de denktank)? Kunt u aangeven wanneer en hoe vaak die interventies gepleegd zijn?
Vraag 14
Op basis van welke wet of welke andere regelgeving had de denktank de
macht om iets als desinformatie te classificeren en daarop actie te ondernemen?
Vraag 15
Hoeveel en welk materiaal is door de denktank als desinformatie aangemerkt?
Vraag 16
Heeft u de acties van de denktank desinformatie getoetst aan de Grondwet
(en specifiek aan artikel 7 over de vrijheid van meningsuiting en het verbod
op censuur) en kunt u aangeven of u vindt dat die acties binnen de Grondwet
gebleven zijn en alle adviezen daarover openbaar maken?
Vraag 17
Heeft u de acties van de denktank desinformatie getoetst aan het Europees
Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) (en specifiek aan artikel 10
over de vrijheid van meningsuiting en het verbod op censuur) en kunt u
aangeven of u vindt dat die acties binnen de EVRM gebleven zijn en alle
adviezen daarover openbaar maken?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

2

Vraag 18
Kunt u de volgende documenten aan de Kamer doen toekomen:
a. Het overzicht van meldingen dat gemaakt is en het overzicht van signalen
dat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) rondstuurt;3
b. De Excellijst(en) waarnaar hier wordt verwezen;4
c. Deze drie zaken: het overzicht van de signalen, de antwoorden/acties en
de database/archief, zoals ze bestonden eind 2021:
- Binnenkomende signalen van mis/desinformatie op vaccinaties worden
per mail (en evt binnen Facebookgroep) gedeeld in de groep;
- De antwoorden/acties worden terug gerapporteerd, tenminste naar
RIVM/VWS gestuurd zodat ze terug te vinden en op te vragen zijn;
- RIVM zal de binnenkomende signalen verzamelen en samen met de
antwoorden in een database/archief zetten (met rubrieken)?5
Vraag 19
Kunt u deze vragen ieder afzonderlijk en binnen drie weken beantwoorden?

3

Bijlage bij de Kamerbrief Toezending documenten met betrekking tot de denktank desinformatie (Kamerstuk 25 295, nr. 1989) (www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2022/12/23/
bijlagen-bij-kamerbrief-over-toezending-documenten-met-betrekking-tot-de-denktankdesinformatie-1–50).
4
Bijlage bij de Kamerbrief Toezending documenten met betrekking tot de denktank desinformatie (Kamerstuk 25 295, nr. 1989) (www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2022/12/23/
bijlagen-bij-kamerbrief-over-toezending-documenten-met-betrekking-tot-de-denktankdesinformatie-51–101).
5
Bijlage bij de Kamerbrief Toezending documenten met betrekking tot de denktank desinformatie (Kamerstuk 25 295, nr. 1989) – pagina 109 (www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/
2022/12/23/bijlagen-bij-kamerbrief-over-toezending-documenten-met-betrekking-tot-dedenktank-desinformatie-51–101).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

3