Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

29 362

Modernisering van de overheid

33 118

Omgevingsrecht

Nr. 284

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MILIEU EN WONEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 februari 2020
In aanvulling op mijn brief van gisteren over het artikel van NRC d.d.
9 februari 2020 «Ministerie hield rapport over falen ruimtelijke ordening
tegen» wil ik nog aantal zaken verduidelijken.
De toezichtsignalen over de borging van nationale ruimtelijke belangen
zijn de afgelopen jaren door de ILT afgegeven. Het rapport dat gisteren
door de ILT openbaar is gemaakt stelt «dat de regelgeving vaak als
ingewikkeld wordt ervaren of niet dan wel onvoldoende bekend blijkt te
zijn, of dat er fouten worden gemaakt. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat
verschillende belangen en rolopvattingen soms leiden tot een mindere
doorwerking van rijksdoelen c.q. naleving van rijksregels».
Deze signalen hebben betrekking op problemen die in het huidige stelsel
geconstateerd zijn. En voor een deel zijn het punten die onder elk wettelijk
stelsel in de uitvoering om aandacht (blijven) vragen.
Omgevingswet
De Omgevingswet komt op een aantal punten via het stelsel aan ze zorgen
tegemoet. De Omgevingswet draagt bij aan een betere naleving van de
regels door een betere bekendheid van de regels, een duidelijker
geometrische begrenzing, een eenduidiger formulering van de regels en
soms door toevoeging van instructieregels. Zo worden de inhoudelijk
regels voor omgevingsplannen bij elkaar gebracht in één hoofdstuk van
het Besluit kwaliteit leefomgeving. Nu zijn ze verspreid over verschillende
wetten, AMvB’s, ministeriele regelingen en bijvoorbeeld circulaires. Zo is
de op dit moment buitenwettelijke Circulaire opslag ontplofbare stoffen
voor civiel gebruik nu regelgeving geworden in het Besluit kwaliteit
leefomgeving.
Daarnaast is de vuurwerkregelgeving op dit moment versnipperd over
verschillende AMvB’s (Vuurwerkbesluit, Bevi, Bevt, Bevb, Barro). Door het

kst-29362-284
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 362, nr. 284

1

samenbrengen van deze regels in één hoofdstuk in het Besluit kwaliteit
leefomgeving wordt inzichtelijker wat van gemeenten wordt gevraagd.
Ook wordt de ontsluiting en de inzichtelijkheid van de regelgeving verder
verbeterd. Een voorbeeld daarvan zijn de aandachtsgebieden voor het
groepsrisico bij externe veiligheid. De aandachtsgebieden maken
inzichtelijk in welk gebied er bij een incident nog levensbedreigende
gevolgen zijn voor personen in gebouwen. Onder het huidige recht
worden veel abstracte discussies gevoerd over de aanvaardbaarheid van
een bepaalde oriëntatiewaarde. Onder de Omgevingswet wordt dit
veranderd naar een benadering met concrete aandachtsgebieden. Dat
maakt het omgaan met groepsrisico tastbaar en zorgt ervoor dat dit
belang direct bij de planvorming wordt meegenomen. De berekende
aandachtgebieden worden opgenomen in het register externe veiligheid
en zijn digitaal raadpleegbaar. In de uitbouwfase wordt het register ook
via het DSO ontsloten.
Ook wordt de huidige wetgeving soms als ingewikkeld ervaren. De
formuleringen in het nieuwe stelsel zijn eenvoudiger en uniformer.
Bijvoorbeeld de betekenis van een formulering als «rekening houden
met». In het huidige recht bestaan daar verschillende varianten van.
Onder de Omgevingswet brengen we dat terug tot een helder omschreven begrip. Zo wordt duidelijk wat de nationale regelgeving vraagt van
medeoverheden. In de bijlage1 bij deze brief heb ik inzichtelijk gemaakt
welke verbeteringen er zijn aangebracht in relatie tot de constateringen in
het rapport.
Naast het wettelijk stelsel zijn de uitvoering, het toezicht en de handhaving van groot belang. Dat is en blijft een essentieel aandachtspunt bij
alle wettelijke stelsels. Het toezicht bestaat uit het interbestuurlijk toezicht
op de uitvoering van taken door de medeoverheden en de werking van
het stelsel van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH).
Interbestuurlijk toezicht
Het toezicht op provincies en gemeenten verloopt via het interbestuurlijk
toezicht. De Wet revitalisering generiek toezicht is in 2017/2018 geëvalueerd. In goede samenspraak met provincies en gemeenten is gekomen
tot een strategische agenda voor de toekomst van het toezicht. Deze
agenda is eind 2018 aan de Tweede Kamer aangeboden (Bijlage bij
Kamerstuk 29 362, nr. 275). Er zijn vijf actielijnen afgesproken:
– Versterken verbinden horizontale controle en verticaal toezicht,
– Beter voeren dialoog
– Beter leren via toezicht
– Uniformeren uitvoering toezicht en
– Toezicht richt zich op gedeelde risico’s.
Zoals ik in mijn eerdere brief heb aangegeven zal ik uiteraard ook het
rapport van de ILT dat gisteren openbaar is geworden bespreken met
medeoverheden.
VTH
Elke twee jaar voer ik daarnaast onderzoek uit naar de kwaliteit van de
uitvoering van de VTH-taken. Het meest recente onderzoek heb ik op
29 november 20192 samen met de signaalrapportage van de ILT over het
VTH-stelsel aan de Tweede Kamer aangeboden. In dit onderzoek heb ik
voor het eerst ook casussen en signalen uit de praktijk laten onderzoeken
1
2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 33 118, nr. 122

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 362, nr. 284

2

met het doel om daar lessen ter verbetering van het stelsel uit te trekken.
Uit het onderzoek blijkt dat het stelsel staat en zich de afgelopen jaren
verder heeft ontwikkeld. Wel geeft het onderzoek enkele aanbevelingen
om de uitvoering verder te verbeteren en laten de onderzochte casussen
zien dat er ruimte is voor versterking van het stelsel. Naar aanleiding van
de uitkomsten van dit onderzoek en andere signalen stel ik samen met
mijn bestuurlijke partners een concrete uitvoeringsagenda VTH op. In
deze agenda geven we aan welke acties worden ingezet om de gesignaleerde verbetermogelijkheden te realiseren. Zo zullen bijvoorbeeld acties
naar aanleiding van de aanbevelingen over het borgen van kennisdeling
op bovenregionaal en landelijk niveau en om te zorgen voor een steviger
kennisinfrastructuur en kennisuitwisseling als het gaat om nieuwe
ontwikkelingen zoals ZZS en energietransitie terugkomen in de uitvoeringsagenda. Ik investeer bijvoorbeeld in informatie-uitwisseling tussen
omgevingsdiensten zoals het recent opgerichte ZZS-kennisnetwerk.
Andere belangrijke pijlers voor mij zijn betere samenwerking tussen
diensten en een meer onafhankelijke uitvoering van VTH-taken. De
concrete uitvoeringsagenda zal voor de zomer 2020 worden gedeeld met
de Tweede Kamer.
Een goede uitvoering van de regels en de borging van de nationale
belangen nu en in de komende jaren continue aandacht vraagt van alle
partijen. Het ILT- rapport dat de periode 2012–2017 bestrijkt, laat nog eens
in een samenhangend beeld zien, dat het geen vanzelfsprekendheid was,
dat alle nationale belangen geborgd zijn en de burger afdoende
beschermd is. Met de mede-overheden zal ik aan de hand van dit rapport
bespreken of het stelsel goed werkt of dat er verbeteringen nodig zijn om
een goede uitvoering te waarborgen.
Ik zal u over de resultaten van dit overleg informeren en met u zo nodig
het gesprek aan gaan over mogelijke verbeteringen in de regelgeving en
de feitelijke uitvoering.
De Minister voor Milieu en Wonen,
S. van Veldhoven-van der Meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 362, nr. 284

3