Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

33 529

Gaswinning

Nr. 708

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MILIEU EN WONEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 december 2019
In de brief aan de Kamer d.d. 21 februari 2019 van de Minister van EZK en
de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, (Kamerstuk 33 529,
nr. 583), is de Kamer geïnformeerd over afwijkende meetreeksen in
grondversnellingsmeters die door het KNMI zijn geplaatst in Groningen.
Het betrof een inconsistentie in datareeksen die in augustus 2018 door
seismologen van het KNMI werd ontdekt. In november 2018 werd de
oorzaak door het KNMI gevonden: de fabrieksinstelling van de versnellingsmeters van het nieuwe netwerk bleek anders te zijn dan aangenomen
werd. In december 2018 is deze instelling door het KNMI aangepast.
Op 21 februari 2019 is de Kamer hierover geïnformeerd. Deze te late
communicatie leidde tot onrust zowel politiek als in de regio Groningen.
Het KNMI heeft aangegeven deze te late communicatie te betreuren en
heeft excuses aangeboden.
In het AO Vaste Kamercommissie Economische Zaken en Klimaat van
25 april 2019 (Kamerstuk 33 529, nr. 640) is toegezegd dat het KNMI een
interne evaluatie van de communicatie rondom de afwijkingen zal
uitvoeren, gevolgd door een externe review op de interne evaluatie van
het KNMI.
Bij brief op 10 juli 2019 (Kamerstuk 33 529, nr. 707) is de Kamer geïnformeerd over de conclusie dat de afwijkende metingen van de nieuwe
versnellingsmeters in het vrije veld geen impact hebben gehad op de
berekeningen van dreiging- en risico. De reden is dat deze data niet zijn
gebruikt in het Ground Motion Model (GMM), versie 5, het model dat in
deze periode is gebruikt voor het meten van dreiging.
Bijgaand zend ik u de rapportage van de interne evaluatie van de
communicatie over afwijkingen in de versnellingsmetingen, de reactie van

kst-33529-708
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 529, nr. 708

1

de Raad van Toezicht van het KNMI en de externe review die door ABD
Topconsult is uitgevoerd op de interne KNMI evaluatie1.
Aanbevelingen en mijn reactie
ABD Topconsult concludeert dat de interne evaluatie op een controleerbare en ordelijke wijze is verricht. De uitkomsten van dit evaluatieproces zijn navolgbaar in de conclusies en aanbevelingen van de interne
evaluatie.
De interne evaluatie van het KNMI resulteert in een aantal aanbevelingen
die worden onderschreven door de Raad van Toezicht van het KNMI en
door ABD Topconsult. ABD Topconsult onderstreept daarbij nog extra het
belang van een eenduidig besef binnen het KNMI, dat bij afwijkingen in
seismische data met een mogelijk maatschappelijke impact zo snel
mogelijk escalatie naar het niveau van de Hoofddirecteur moet plaatsvinden en vervolgens de belangrijkste stakeholders geïnformeerd worden.
Onderstaand geef ik een overzicht van de aanbevelingen en mijn reactie.
• Ontwikkelen van een communicatie protocol voor het omgaan met
afwijkingen en wijzigingen van data. Het KNMI zal een protocol
opstellen waarin de betrokkenheid van een gevarieerde groep
medewerkers bij incidenten, een expliciete communicatie strategie en
rapportages aan de Hoofdirecteur van het KNMI vaste onderdelen
zullen zijn.
• Verbeter de Plan-Do-Check-Act cyclus. De «plan» en «do» fase van de
cyclus bleken te functioneren. Verbeteringen zullen voor de check en
act fases bij seismologische operaties worden doorgevoerd.
• Zorg voor bredere ontwikkeling van het omgevingsbewustzijn en de
politiek-bestuurlijk sensitiviteit. Het KNMI zal de casuïstiek benutten
om van te leren. Tevens worden de opleidingsmogelijkheden op dit
terrein breder en extra onder de aandacht gebracht.
• Organiseer gestructureerd overleg met de belangrijkste stakeholders in
de meetketen. Er worden twee overleggen voorzien. (1) Een halfjaarlijks overleg op bestuurlijk en (2) Een driemaandelijks overleg op
operationeel niveau tussen het KNMI, SodM en de ministeries van EZK
en IenW.
• Ontwikkel een communicatiestrategie die handvatten biedt om als
wetenschappelijk instituut te reageren op maatschappelijke vragen of
politieke druk. In de weer- klimaat- en seismologische domeinen is de
afgelopen jaren ervaring opgedaan met vragen en politieke druk. Deze
kennis en ervaring zal worden benut voor de ontwikkeling van een
communicatie strategie, die is toegesneden op situaties waarbij zowel
snelheid als wetenschappelijke onderbouwing en zorgvuldigheid nodig
zijn voor een goed antwoord. Het KNMI zal hierover jaarlijks rapporteren in de verantwoordings- en voortgangsgesprekken die met het
KNMI worden gehouden.
Met de implementatie van de aanbevelingen zal meer stuur op de
communicatie worden gezet zodat in de toekomst tijdig, en in samenspraak met de stakeholders, handelingsopties kunnen worden afgewogen
en vervolgstappen kunnen worden gezet.
Naast de aandacht voor de communicatie dient in het vervolg voorkomen
te worden dat dergelijke afwijkende fabrieksinstellingen pas relatief laat
worden vastgesteld. De fabrieksinstelling was anders dan gebruikelijk is
en aangenomen werd.

1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 529, nr. 708

2

Dit is een onderwerp dat meegenomen wordt in de nu de lopende audit
van het gehele seismische meetsysteem in Groningen, inclusief de
verantwoordelijkheden van de verschillende partijen en hoe die zijn
ingevuld. Hierover wordt Uw Kamer geïnformeerd door de Minister van
Economische Zaken en Klimaat.
De Minister voor Milieu en Wonen,
S. van Veldhoven-van der Meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 529, nr. 708

3