Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

34 952

Investeren in Perspectief – Goed voor de Wereld,
Goed voor Nederland

Nr. 181

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 oktober 2022
Gezien de recente vorderingen ten aanzien van de overbrenging van
personen uit Afghanistan informeer ik met deze brief uw Kamer, mede
namens de Minister van Defensie en de Staatssecretaris van Justitie &
Veiligheid, over de huidige stand van zaken.
Voortgang in algemene zin
Na het einde van de evacuatiefase zijn vanaf 26 augustus 2021 in de
overbrengingsfase tot op heden 2.551 personen uit Afghanistan overgebracht naar Nederland. Er bevinden zich op dit moment nog 189 personen
in Afghanistan die wachten op overbrenging. Onderstaande tabellen
geven inzicht in de aantallen personen die zijn overgebracht sinds de
laatste kamerbrief van 15 augustus jl.1 en die nog in aanmerking komen
voor overbrenging naar Nederland.
Voortgang in specifieke zin
In de brief van 15 augustus jl. is de voortgang gemeld naar aanleiding van
de mogelijkheid die Pakistan heeft geboden om groepen personen zonder
geldige reisdocumenten over land naar Pakistan te laten reizen en
vervolgens naar Nederland over te brengen. In de periode 15 augustus tot
10 oktober zijn 252 personen overgebracht (zie tabel I). Intussen is sinds
de stand van zaken brief van 15 augustus jl. de lijst van nog over te
brengen personen geactualiseerd. Ten opzichte van de laatste kamerbrief
is het aantal nog over te brengen personen afgenomen met 307 (tabel II:
van 496 tot 189). Het verschil tussen de afname van 307 personen en de
252 reeds overgebrachte personen valt te verklaren door het verstrijken
van de deadline van 1 september jl. die werd genoemd in de kamerbrief

1

kst-34952-181
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 27 925, nr. 913.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 34 952, nr. 181

1

van 7 juli 20222, door het intrekken van verzoeken tot overbrenging en
door een overlijdensgeval. Hierdoor komen 55 personen niet langer in
aanmerking voor overbrenging.
In tabel II staat de gebruikelijke uitsplitsing naar categorie vermeld, waarin
zowel de inmiddels overgebrachte personen als de van de lijst geschrapte
personen zijn verwerkt.
Tabel I – Totaal aantal overgebrachte personen sinds 26 augustus 2021
I – OVERGEBRACHT

Totaal aantal personen overgebracht sinds 26 augustus 2021

Brief
15 aug
’22

Stavaza
10 okt ’22

2299

2551

Brief
15 aug
’22

Stavaza
10 okt ’22

74

25

10

0

78

19

73

13

79
0
0

48
0
0

13
169
496
240
256

5
79
189
0
189

Tabel II – Nog over te brengen personen
CAT

II – NOG NAAR NL OVER TE BRENGEN PERSONEN
per categorie (incl. gezinsleden)

1

Nederlanders en Afghanen met een verblijfsrecht in NL
Motie-Belhaj c.s. – opgeroepen tijdens acute evacuatiefase
(15–26 aug 2021)
Speciale voorziening verdere uitvoering Motie-Belhaj c.s.
(brief 11/10/’21) – NGO medewerkers
Speciale voorziening verdere uitvoering Motie-Belhaj c.s.
(brief 11/10/’21) – MINDEF en EUPOL personeel
Tolkenregeling MINDEF (tolken, hoog-profiel en politie
missiepersoneel)
Lokale staf Nederlandse ambassade
Lokale staf internationale organisaties (EU, VN, NAVO)
Extra inspanning tbv (fixers van) journalisten en
MR-verdedigers op basis van lijst EU
Achtergebleven kerngezinsleden
TOTAAL NOG NAAR NL OVER TE BRENGEN:
Waarvan in transit:
Waarvan nog in Afghanistan:

2
3
4
5
6
7
8
9

Vooruitblik overbrenging
De groep mensen die afgelopen zomer geen gebruik heeft gemaakt van
de mogelijkheid om Afghanistan te verlaten via Pakistan valt in twee
groepen uiteen. Deels gaat het om mensen die niet in staat waren om
gebruik te maken van de Pakistaanse optie, bijvoorbeeld omdat ze bij de
grens zijn tegengehouden, omdat ze geen geld hadden om over land naar
de grens te reizen of omdat hun toetsing nog niet afgerond kon worden
wegens het niet tijdig kunnen aanleveren van benodigde documenten.
Deels gaat het om Afghanen en Nederlanders die bewust de mogelijkheid
voorbij hebben laten gaan om deze zomer te worden overgebracht.
Daardoor komen zij terecht in de categorie van personen die herhaaldelijk
een aanbod hebben geweigerd om hen moverende redenen.
Voor zover deze personen beschikken over een paspoort is hen nu een
nieuwe en laatste concrete overbrengingsoptie aangeboden. Naar het zich
nu laat aanzien zal het merendeel van hen dit aanbod accepteren. Daarbij
is een deadline genoemd van 1 november 2022. De personen die dit
aanbod hebben geweigerd behouden na 1 november 2022 het recht om
naar Nederland te komen, maar worden geacht dit dan zelf te organiseren
en bekostigen.
2

Kamerstuk 34 952, nr. 179.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 34 952, nr. 181

2

Voor mensen uit de nog over te brengen groep zonder geldig reisdocument bestaat er op dit moment helaas geen mogelijkheid om Afghanistan te verlaten. De route via Pakistan is niet meer beschikbaar. Hen kan
op dit moment alleen geadviseerd worden om te proberen een paspoort
te bemachtigen voor henzelf en al hun kerngezinsleden. Hun situatie
blijven we volgen. Wanneer de mogelijkheid zich aandient zal hun
overbrenging alsnog gefaciliteerd worden.
Stand van zaken kerngezinsleden
In de brief van 30 maart jl.3 werden twee groepen kerngezinsleden
genoemd waarvan de overbrenging gefaciliteerd zou worden:
– In de eerste plaats ging het om achtergebleven kerngezinsleden van
mensen die op een evacuatielijst stonden en tussen 15 en 26 augustus
2021 naar Nederland zijn geëvacueerd. Van deze groep is iedereen
overgebracht (peildatum 10 oktober).
– In de tweede plaats ging het om achtergebleven kerngezinsleden van
alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’s). Van deze groep
zijn er 50 nog in Afghanistan en van 29 kerngezinsleden moet de
toetsing nog afgerond worden (peildatum 10 oktober).
Voor die laatste groep geldt dat de benodigde documentatie nog niet
compleet is, vaak omdat de amv zonder enige documenten in Nederland
arriveerde.
Samen met de IND wordt bezien hoe alsnog kan worden vastgesteld of
het hier daadwerkelijk gaat om eerste-graadsfamilieleden van de amv’s.
De brief «besluitvorming opvangcrisis» van de Staatssecretaris van
Justitie & Veiligheid van 26 augustus jl. en de daarin aangekondigde
maatregel in het kader van nareis heeft geen invloed op het overbrengen
van de kerngezinsleden waarover hier wordt gesproken.
De uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State
van woensdag 14 september jl. heeft vooralsnog geen invloed op het
proces van overbrenging. De Afdeling bestuursrechtspraak heeft
geoordeeld dat ondanks het ontbreken van een wettelijke grondslag in dit
uitzonderlijke geval toch sprake is van een publieke taak en bestuursrechtelijke bevoegdheid. Wel betekent de uitspraak dat alle besluiten over
overbrenging voortaan genomen moeten worden door de Minister van
Buitenlandse Zaken en dat juridische geschillen voorgelegd moeten
worden aan de bestuursrechter en in beginsel niet meer aan de civiele
rechter.
Het moge duidelijk zijn dat het kabinet de komende tijd al het mogelijke
zal blijven doen om de resterende groep personen die daarvoor in
aanmerking komt zo spoedig mogelijk naar Nederland over te brengen.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

3

Kamerstuk 27 925, nr. 892.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 34 952, nr. 181

3