Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

32 317

JBZ-Raad

Nr. 450

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN
VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 november 2016
Hierbij bieden wij u, mede namens de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties, de geannoteerde agenda van de bijeenkomst van
de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 8 en 9 december 2016 in
Brussel aan.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
K.H.D.M. Dijkhoff

kst-32317-450
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 317, nr. 450

1

Geannoteerde agenda van de bijeenkomst van de Raad Justitie en
Binnenlandse Zaken, 8–9 december 2016 te Brussel
I. Gemengd Comité
Gemengd Comité
1. Entry/exit systeem
– Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en
de Raad tot tot instelling van een inreis-uitreissysteem (EES) voor
de registratie van inreis- en uitreisgegevens en van gegevens over
weigering van toegang ten aanzien van onderdanen van derde
landen die de buitengrenzen van de Europese Unie overschrijden
en tot vaststelling van de voorwaarden voor toegang tot het EES
voor rechtshandhavingsdoeleinden
Interinstitutioneel dossiernummer: 2016/0106 (COD)
– Voorstel voor een verordening tot wijziging van Verordening
(EU) 2016/399 in verband met het gebruik van het inreisuitreissysteem (EES)
Interinstitutioneel dossiernummer: 2016/0105 (COD)
= voortgangsrapportage
Ministers zullen op de hoogte worden gesteld van de stand van zaken van
de bespreking van de voorstellen uit het slimme grenzenpakket. Het
Slowaaks voorzitterschap heeft de behandeling van de voorstellen op
ambtelijk niveau bijna afgerond en heeft aangegeven dat zij alle inspanningen zal verrichten om nog voor het eind van dit jaar een Raadspositie
vast te stellen. Belangrijk openstaand punt zijn de gevolgen van
bestaande bilaterale verdragen van lidstaten met derde landen op basis
van artikel 20 lid 2 van de Schengenuitvoeringsovereenkomst voor de
werking van het inreis-uitreissysteem (EES). Op basis van de bilaterale
verdragen is het mogelijk dat derdelanders langer dan de gestelde vrije
termijn in het EES in het Schengengebied mogen verblijven. Een aantal
lidstaten en de Commissie willen dat de verdragen komen te vervallen; de
overige lidstaten zijn, net als Nederland van mening dat deze verdragen
gehandhaafd moeten blijven. Een ander discussiepunt is de werking en
gevolgen van het EES voor lidstaten die het Schengenaquis nog niet
(volledig) toepassen. Deze lidstaten worden geacht de nodige investeringen te doen, maar kunnen niet gebruik maken van de informatie uit
EES. Het Europees Parlement heeft een rapporteur aangewezen en
inhoudelijke behandeling zal daar spoedig aanvangen.
2. SIS II
– Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en
de Raad betreffende de instelling, de werking en het gebruik van
het Schengen Informatie Systeem (SIS) op het gebied van
grenscontroles
– Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en
de Raad betreffende de instelling, de werking en het gebruik van
het Schengen Informatie Systeem (SIS) op het gebied van
politiële en justitiële samenwerking in strafzaken
Indien de Commissie zoals eerder aangekondigd wetgevende voorstellen
voor herziening van de wettelijke basis van het Schengen Informatiesysteem (SIS) op 7 december 2016 uitbrengt, zal zij naar verwachting de
voorstellen presenteren tijdens de JBZ-Raad van 8 en 9 december. De
voorstellen zijn gestoeld op de resultaten van een brede evaluatie waaruit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 317, nr. 450

2

onder meer naar voren kwam dat de behoefte bestaat om: de flexibiliteit
in het systeem te behouden ten einde snel op nieuwe ontwikkelingen in te
kunnen spelen, de duurzame beschikbaarheid van het systeem 24 uur per
dag 7 dagen per week nog verder te garanderen, het SIS intensief binnen
lidstaten en aan de EU buitengrenzen te gebruiken, SIRENE bureaus
voldoende technisch, personeelsmatig toegerust moeten zijn om aan de
toenemende uitwisseling van informatie te voldoen, alle functionaliteiten
van het systeem adequaat worden benut en de gegevenskwaliteit in het
systeem verhoogd wordt. Ook zal een onderdeel van de voorstellen zijn
dat meer informatie zoals gezichtsherkenningsinformatie in het systeem
wordt opgenomen en zal de Europese Grens- en Kustwacht (naast de
grensbewakers in lidstaten) toegang krijgen tot het SIS en wordt verwacht
dat Europol bredere toegang tot het systeem wordt verschaft. Verder zal
worden ingegaan op het opnemen van terugkeerbesluiten in het SIS. De
beide Kamers der Staten-Generaal zullen via het BNC-fiche geïnformeerd
worden over het Nederlandse standpunt. Het Slowaakse voorzitterschap
heeft aangegeven het voorstel niet meer tijdens haar voorzitterschap te
behandelen. Dit zal gebeuren onder Maltees en mogelijk Ests
voorzitterschap.
II. Immigratie en asiel
Raad wetgevende besprekingen
3. Herziening Gemeenschappelijk Europees Asielstelsel
a. Voorstel voor een Verordening van het Europees Parlement en
de Raad tot vaststelling van de criteria en instrumenten om te
bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling
van een verzoek om internationale bescherming dat door een
onderdaan van een derde land of een staatloze bij een van de
lidstaten wordt ingediend (herziening)
Interinstitutioneel dossiernummer: 2016/0133 (COD)
b. Voorstel voor een herziening van de Richtlijn van het Europees
Parlement en de Raad tot vaststelling van normen voor de opvang
van asielzoekers
Interinstitutioneel dossiernummer: 2016/0222 (COD)
c. Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en
de Raad inzake normen voor de erkenning van onderdanen van
derde landen en staatlozen als personen die internationale
bescherming genieten, en de inhoud van de verleende
bescherming en tot aanpassing van richtlijn 2003/109/EU van
25 november 2003 inzake de status van derdelanders die
langdurig ingezetene zijn
Interinstitutioneel dossiernummer: 2016/0223 (COD)
d. Voorstel voor een Verordening van het Europees Parlement en
de Raad tot het instellen van een gemeenschappelijke procedure
voor internationale bescherming in de EU en tot intrekking van
Richtlijn 2013/32
Interinstitutioneel dossiernummer: 2016/0224 (COD)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 317, nr. 450

3

e. Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en
de Raad tot oprichting van een EU-hervestigingskader en tot
wijziging van Verordening (EU) nr. 516/2014 van het Europees
Parlement en de Raad
Interinstitutioneel dossiernummer 2015/0225 (COD)
= voortgangsrapportage
Het Slowaaks voorzitterschap zal een stand van zaken geven van de
behandeling van de bovengenoemde voorstellen. Het voorstel tot
herziening van de Dublinverordening is op ambtelijk niveau een eerste
keer helemaal doorgenomen, waarbij lidstaten hun eerste appreciatie van
het voorstel hebben gegeven. Vooral het correctiemechanisme zoals dat
in het voorstel is vormgegeven, levert bezwaren op onder de lidstaten.
Een dergelijke eerste lezing is ook voltooid van de voorstellen voor de
Kwalificatieverordening en Opvangrichtlijn. Hieruit bleek dat de lidstaten
nog veel vragen hebben over de inhoud van deze voorstellen. Bij de
Kwalificatieverordening hebben de lidstaten onder meer vragen over de
voorgestelde duur van de verblijfsvergunning die een lidstaat moet
verstrekken aan een erkend vluchteling of een persoon die subsidiaire
bescherming geniet. Voor de Opvangrichtlijn resteren er onder meer
vragen over de mate waarin opvangvoorzieningen voor overlastgevende
asielzoekers of Dublin-claimanten kunnen worden beperkt. De eerste
lezing van de voorstellen voor een Procedureverordening en een
EU-hervestigingsverordening loopt nog. Het Europees Parlement heeft
voor de verschillende voorstellen rapporteurs aangewezen; zij zullen hun
voorstelrapporten binnenkort publiceren.
f. Voorstel voor een Verordening van het Europees Parlement en
de Raad betreffende de instelling van „Eurodac» voor de vergelijking van vingerafdrukken ten behoeve van een doeltreffende
toepassing van Verordening (EU) nr. 604/2013 tot vaststelling van
de criteria en instrumenten om te bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een verzoek om internationale bescherming dat door een onderdaan van een derde land
of een staatloze bij een van de lidstaten wordt ingediend en
betreffende verzoeken van rechtshandhavingsinstanties van de
lidstaten en Europol om vergelijkingen van Eurodac-gegevens ten
behoeve van rechtshandhaving (herziening)
Interinstitutioneel dossiernummer: 2016/0132 (COD)
= beleidsdebat/voortgangsrapportage
f. Voorstel voor een Verordening van het Europees Parlement en
de Raad inzake het Asielagentschap van de Europese Unie en tot
intrekking van Verordening (EU) nr. 439/2010
Interinstitutioneel dossiernummer: 2016/0131 (COD)
= voortgangsrapportage
Tijdens de JBZ-raad van 13 en 14 oktober zijn zowel onderdelen van de
herziening van de Eurodac-verordening als van het voorstel voor een
verordening voor het EU-asielagentschap inhoudelijk besproken. Over de
uitkomsten daarvan is uw Kamer door middel van het verslag van de
betreffende JBZ-Raad op 2 november jl. geïnformeerd.1 Inzake de
Eurodac-verordening bevestigden de Ministers hun steun voor een
bredere en eenvoudigere toegang voor rechtshandhavingsinstanties tot
de databank. Het Slowaaks voorzitterschap probeert aan deze conclusie
invulling te geven door het voorstel tot herziening van de EURODACverordening verder aan te passen. Naast de bespreking van andere
openstaande technische punten, loopt de ambtelijke bespreking hiervan
1

Kamerstuk 32 317, nr. 446.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 317, nr. 450

4

nog. Het Slowaaks voorzitterschap streeft ernaar om tot een gedeeltelijke
algemene oriëntatie te komen op het voorstel tot herziening van de
EURODAC-verordening en houdt daarbij onder meer rekening met de
invloed op de inhoud van dit voorstel van de bespreking van andere
voorstellen uit de herziening van het GEAS-pakket. Met betrekking tot het
Europees asielagentschap spraken verschillende lidstaten tijdens de
JBZ-Raad van 13 en 14 oktober hun steun uit voor het idee om het
monitoringsmechanisme te modelleren naar de kwetsbaarheidsanalyse
uit de verordening voor een Europese grens- en kustwacht. Het voorstel
wordt nu verder besproken op ambtelijk niveau. De LIBE commissie van
het Europees Parlement zal binnenkort stemmen over het voorstelrapport
voor een verordening voor het Europees asielagentschap van de
rapporteur. De rapporteur van het Europees Parlement belast met de
herziening van de Eurodac-verordening zal binnenkort het voorstelrapport
presenteren.
4. Diversen wetgevend
Het Voorzitterschap zal de Raad informeren over de stand van zaken van
lopende onderhandelingen over wetgevingsvoorstellen.
Raad niet-wetgevende besprekingen
5. Crisisbeheersing na terroristische aanslagen: versterking
civiele bescherming en verbetering samenwerking met de hulpen veiligheidsdiensten
= uitwisseling standpunten
Nederland verwelkomt de door het Voorzitterschap geagendeerde
informele discussie (uitwisseling van standpunten) over het versterken
van crisisbeheersing na terroristische aanslagen en verbetering samenwerking van de hulpdiensten. Nederland zal daarbij wijzen op het belang
van de nationale crisisstructuur en samenwerking, goede afspraken over
grensoverschrijdende samenwerking en publieke communicatie.
6. Diversen niet-wetgevend
a. EU-VS ministeriële bijeenkomst d.d. 4–5 december 2016
= informatie van het voorzitterschap
Op 4 en 5 december wordt in Washington DC de EU-VS Ministerial
meeting gehouden, waar de EU vertegenwoordigd zal worden door de
Commissie en het voorzitterschap. De agenda voor deze bijeenkomst is
nog niet vastgesteld.
b. EU-Westelijke Balkan top (Brdo-proces) d.d. 15–16 december
2016
= informatie van het voorzitterschap
Het voorzitterschap zal de Raad informeren over de EU-Westelijke Balkan
top op 15 en 16 december in Brdo. Het huidige en aankomende voorzitterschap zijn op die top aanwezig.
Tijdens de bijeenkomst in Brdo komen diverse prioritaire aandachtspunten op JBZ-terrein in uitbreidingsverband aan de orde, te weten
justitiële samenwerking op civiel- en strafrechtelijk gebied, migratiestromen langs de Westelijke Balkanroute, interne veiligheid en worden de
(potentiële) kandidaat-lidstaten van de Westelijke Balkan opgeroepen om
hun inspanningen op met name deze terreinen te versterken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 317, nr. 450

5

III. Veiligheid en Justitie, Grondrechten en Burgerschap
Raad wetgevende besprekingen
7. Voorstel voor een verordening van de Raad tot instelling van
het Europees Openbaar Ministerie (EOM)
Interinstitutioneel dossiernummer: 2013/0255 (APP)
= algemene oriëntatie
Sedert de JBZ-Raad van 14 oktober jl. is er op ambtelijk niveau verder
gesproken over de preambule van de ontwerpverordening betreffende het
Europees OM (EOM). De omvang daarvan is bij het onderhandelen over
de diverse artikelen aanzienlijk toegenomen en het was nodig deze in zijn
geheel te bezien op coherentie en consistentie. Verder is het Slowaakse
voorzitterschap voornemens in de aanloop tot 8 december a.s. de
resterende voorbehouden van lidstaten te adresseren, teneinde een
eindcompromis voor te kunnen leggen aan de Raad. Het voorzitterschap
streeft er namelijk vooralsnog naar tijdens deze bijeenkomst van de Raad
een algemene oriëntatie over de complete verordening te bereiken. Of
agendering met het oog op besluitvorming over de ontwerpverordening
uiteindelijk zinvol is, hangt sterk af van de lopende onderhandelingen over
de PIF-richtlijn (zie punt 9), waarover op dit moment nog geen overeenstemming is. Indien het voorzitterschap de ontwerpverordening inzake het
EOM ter goedkeuring aan de Raad voorlegt, zal Nederland, conform de
conclusie van het algemeen overleg met de Tweede Kamer over mogelijke
deelname aan het EOM op 23 november jl., tegen dat besluit stemmen.
8. Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de
Raad betreffende de strafrechtelijke bestrijding van fraude die de
financiële belangen van de Unie schaadt
Interinstitutioneel dossiernummer: 2012/0193 (COD)
= voortgangsrapportage
Het voorzitterschap heeft op 23 november 2016 de triloog met het
Europees Parlement hervat over de zogeheten PIF-richtlijn en tracht deze
af te ronden opdat de richtlijn tijdens de vergadering van de JBZ-Raad kan
worden vastgesteld. Dit streven houdt nauw verband met zijn streven
naar afronding van de besprekingen in de Raad over de
EOM-verordening. Bij dit streven kan de kanttekening worden geplaatst
dat in de Coreper-vergadering voorafgaand aan de triloog een blokkerende minderheid bestond tegen opnemen van delicten betreffende
fraude met btw in de richtlijn. Tijdens de triloog is gebleken dat het
Europees Parlement de voorgestelde wijze van opname van alleen zeer
ernstige vormen van grensoverschrijdende btw-fraude kan accepteren
maar bezwaar maakt tegen de drempel van 10 miljoen euro en nog een
paar andere wensen heeft. Het voorzitterschap organiseert nu overleg met
de lidstaten over de uitkomsten van de triloog met het oog op de
voortzetting ervan. Teneinde beide Kamers optimaal te informeren zullen
zij kort voor het AO over de onderhavige JBZ-Raad over het dan meest
recente document worden geïnformeerd.
9. Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de
Raad betreffende bepaalde aspecten met betrekking tot de
contracten voor de levering van digitale inhoud
Interinstitutioneel dossiernummer: 2015/0287 (COD)
= beleidsdebat
Onder Slowaaks voorzitterschap is de bespreking van het richtlijnvoorstel
inzake de levering van digitale inhoud (bijv. software, e-boeken, films en
muziek) voortgezet. De basis daarvoor vormde het document met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 317, nr. 450

6

basisprincipes en concrete richtsnoeren voor de voortzetting van
bespreking, dat onder Nederlands Voorzitterschap door de JBZ-Raad van
juni 2016 is bekrachtigd, alsmede de door Nederland en Slowakije
gezamenlijk herschreven versie van het richtlijnvoorstel. In de afgelopen
maanden is vooral aandacht besteed aan de vraag of:
a) de voorgestelde regels niet alleen van toepassing moet zijn als de
digitale inhoud wordt geleverd in ruil voor betaling van een geldbedrag, maar ook wanneer de digitale inhoud wordt geleverd in ruil voor
verstrekking van gegevens (persoonsgegevens en andere gegevens)
en, zo ja, wat dan de verhouding is van het richtlijnvoorstel tot de
Algemene Verordening Gegevensbescherming;
b) welke regels – d.w.z. de regels voor de aankoop van goederen of de
regels voor de levering van digitale inhoud – van toepassing zouden
moeten zijn op digitale inhoud die is geïntegreerd in een goed
(«embedded software», bijv. software in een koelkast);
c) naast objectieve (in de wet geregelde) criteria er ook sprake zou
moeten zijn van subjectieve (in een overeenkomst expliciet overeengekomen) criteria op basis waarvan bepaald wordt of de geleverde
digitale inhoud in overeenstemming is met hetgeen de leverancier en
de consument hierover hebben afgesproken (de conformiteitscriteria).
Het Slowaaks voorzitterschap heeft besloten om ten aanzien van deze
thema’s een drietal concrete vragen aan de JBZ-Raad in december voor te
leggen in het kader van een beleidsdebat. De onder de punten (a) en (b)
genoemde thema’s behoeven naar het oordeel van een meerderheid van
de lidstaten – waaronder Nederland – nadere bespreking op technisch
niveau in de raadswerkgroep. De door het Slowaaks voorzitterschap
geformuleerde vragen laten hiervoor voldoende ruimte en tasten enkel
wat eerste richtingen af. Het Slowaaks voorzitterschap hoopt met de
agendering van deze punten in de JBZ-Raad het vervolgoverleg verdere
richting te geven. Het onder punt (c) genoemde thema leent zich wel al
voor het nemen van een concrete beslissing. De lidstaten zijn het erover
eens dat er sprake dient te zijn van zowel objectieve als subjectieve
conformiteitscriteria.
Het aankomende Maltese voorzitterschap heeft aangekondigd een groot
aantal vergaderdagen in te plannen voor de verdere bespreking van dit
richtlijnvoorstel. Nederland steunt deze voortvarende aanpak. Eén van de
speerpunten van de Nederlandse inzet tijdens de onderhandelingen is
ervoor te zorgen dat sprake is van een juiste balans tussen de belangen
van consumenten en handelaren. Daarnaast hecht Nederland veel belang
aan duidelijke en eenduidige regelgeving. De regelgeving dient bovendien
techniekneutraal te zijn, zodat deze toekomstbestendig is en ruimte laat
voor innovatieve ontwikkelingen. Verder vindt Nederland het van belang
dat fragmentatie tussen de regels die gelden voor de aankoop van
goederen en voor de levering van digitale inhoud, alsmede tussen de
regels die gelden voor de verkoop via verschillende kanalen (op afstand
en in de winkel), zo veel mogelijk wordt voorkomen. Over hoe hieraan
tegemoet gekomen kan worden, vindt op nationaal niveau overleg plaats
met de stakeholders.
De rapporteurs van de juridische en consumentenbeleid comités van het
Europees Parlement hebben recentelijk een concept rapport over het
richtlijnvoorstel uitgebracht. Dit rapport vormt de basis voor de
bespreking van het richtlijnvoorstel in beide comités, die in de komende
maanden zal plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 317, nr. 450

7

12. Diversen wetgevend
Het Voorzitterschap zal de Raad informeren over de stand van zaken van
lopende onderhandelingen over wetgevingsvoorstellen.
Raad niet-wetgevende besprekingen
13. Criminaliteitsbestrijding in cyberspace
a. Implementatie Raadsconclusies
= voortgangsrapportage
Tijdens de JBZ-Raad van juli 2016 zijn raadsconclusies aangenomen over
actiepunten ter verbetering van rechtshandhandhaving in cyberspace.
Deze set raadsconclusies inzake improving criminal justice in cyberspace
bestaat uit drie elementen:
• Samenwerking met internet service providers: de Commissie wordt
hierbij verzocht om een kader voor samenwerking met service
providers op te stellen met het oog op het, met de vereiste waarborgen omkleed, verkrijgen van een specifieke categorie data, in het
bijzonder abonneegegevens. De Commissie wordt op dit punt verzocht
een voortgangsrapport te presenteren op de JBZ-raad van 2016 en
deliverables in juni 2017.
• Stroomlijnen rechtshulpprocedures: Op dit punt wordt de Commissie
verzocht in kaart te brengen op welke wijze de samenwerking met
derde landen inzake het zekerstellen van e-evidence kan worden
verbeterd en hiertoe aanbevelingen te doen. Daarnaast is de Commissie verzocht om binnen de Unie een online portal op te zetten inzake
verzoek inzake e-evidence alsmede richtsnoeren en trainingsmodules
op te zetten om de bestaande kaders meer effectief te benutten. De
Commissie zal op de JBZ-Raad van 8 en 9 december 2016 een
voortgangsrapportage presenteren en inzicht geven in de gestelde
deliverables in juni 2017. In december 2017 moet het online portal
operationeel zijn.
• Herziening regelgeving op het terrein van e-evidence: Op dit terrein is
de Commissie gevraagd om de mogelijkheden voor een EU-kader op
dit terrein in kaart te brengen. Hierbij moeten in ieder geval worden
meegenomen welke verbindende factoren een basis bieden voor
rechtshandhaving in cyber space en indien mogelijk, welke opsporingsbevoegdheden kunnen worden benut onafhankelijk van landsgrenzen. Op dit punt zal de Commissie op de JBZ-raad van 8 en
9 december 2016 een voortgangsrapport presenteren en op de
JBZ-raad van juni 2017 zal de Commissie de uitkomsten van de
werkzaamheden presenteren. De Commissie zal daarbij de elementen
voor een EU-kader presenteren alsmede de mogelijkheden voor een
wetgevend voorstel.
De Commissie zal op deze JBZ-Raad een voortgangsrapport presenteren.
Daarvan is nog geen tekst beschikbaar gesteld. De Commissie heeft de
lidstaten wel al geïnformeerd over welke stappen zij al heeft ondernomen.
Als belangrijke ontwikkelingen noemt de Commissie de brief van het
Amerikaanse Ministerie van justitie over rechtshulp naar aanleiding van
de Microsoft-zaak in de VS en de aanbevelingen van de Raad van Europa
terzake. Daarnaast heeft de Commissie de lidstaten geconsulteerd inzake
de directe samenwerking met internet service providers (ISP’s), rechtshulp
en de onderzoeksbevoegdheden voor internetgerelateerde zaken.
Inmiddels hebben 23 lidstaten op de questionnaire gereageerd. De
Commissie is daarnaast in gesprek getreden met relevante stakeholders
om toekomstige trends voor mogelijke samenwerking te bespreken. De
Commissie heeft tevens ontmoetingen gehad met private partijen en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 317, nr. 450

8

ISP’s. Ook de conferentie van Digital Europe was nuttig in dit verband.
Met private partijen heeft de Commissie met name besproken welke
informatie kan worden gedeeld. Tevens heeft de Commissie kleinschalige
bijeenkomsten met experts uit de lidstaten georganiseerd om te spreken
over rechtshulp, waaronder de samenwerking op basis van richtlijn
2014/41 inzake het Europees Onderzoeksbevel (EOB). De Commissie werkt
daarnaast aan formulieren en een platform, gebaseerd op het EOB, ten
behoeve van de praktische samenwerking met de VS. Voorts is een
bijeenkomst met IT-experts georganiseerd over de inrichting van het
platform voor verzending en ontvangst van rechtshulpverzoeken.
In afwachting van een daadwerkelijke tekst van de voortgangsrapportage,
hecht Nederland er in het algemeen sterk aan dat de Commissie alle drie
de elementen van de Raadsconclusies voldoende meeneemt in zijn
werkzaamheden, in het bijzonder ten aanzien van e-evidence. Omdat
cybercrime grensoverschrijdend is en ook EU-regio overschrijdend mag
worden verwacht dat de EU en de Raad van Europa zo veel mogelijk
elkaar versterken en zo veel mogelijk synchroon opereren. Daarbij dient
evenwel niet uit het oog verloren te worden dat de werkzaamheden in
Raad van Europa-verband verdergaande werkzaamheden in EU-verband
niet moeten uitsluiten.
b. Encryptie
= informatie van het voorzitterschap
Tijdens de JBZ-Raad van juli 2016 is in een lunchbespreking door de Raad
gesproken over het onderwerp encryptie in het kader van opsporing van
ernstige criminaliteit en terrorismebestrijding. Nederland bracht toen het
kabinetsstandpunt inzake encryptie van 4 januari 2016 ter tafel. De
lidstaten erkenden in meerderheid het belang van encryptie voor
bescherming van data, cybersecurity, privacy van personen en vertrouwelijkheid van communicatie. Anderzijds is er een behoefte uit hoofde van
opsporing en vervolging van strafbare feiten om toegang te kunnen
krijgen tot digitale informatie.
Het voorzitterschap heeft mede naar aanleiding van de discussie in de
Raad een enquête uitgezet onder de lidstaten teneinde meer inzage te
vergaren ten aanzien van opsporing en encryptieproblematiek. De
Nederlandse inbreng op deze enquête is op 21 november aan de Tweede
Kamer gezonden. Op basis van de inbreng van de verschillende lidstaten
heeft het voorzitterschap een document opgesteld dat in de JBZ-Raad aan
de orde zal komen [14711/16]. Het voorzitterschap trekt enkele conclusies
op basis van de inbreng, en doet enkele voorstellen voor een
vervolgaanpak inzake encryptie en opsporing. Het voorzitterschap
concludeert dat de Raadsconclusies van juli inzake het verbeteren van
rechtshandhaving in cyberspace als kader dienen en dat het European
Judicial Cybercrime Network (EJCN) de obstakels en good practices
terzake kan delen. Daarnaast stelt het voorzitterschap voor om 1) een
reflectieproces ter zake te starten om praktische oplossingen te definiëren;
2) de mogelijkheden te bezien om technische expertise op nationaal en
Europees niveau te versterken, onder andere in samenwerking met
Europol en ENISA; 3) de leden van het EJCN aan te moedigen om ook
praktische zaken rondom encryptie te bespreken, informatie, good
practices en expertise te delen; en 4) encryptie in relevante trainingen
voor rechtshandhaving te integreren.
De JBZ-Raad wordt gevraagd kennis te nemen van het voorstel.
De aanpak is in enkele raadswerkgroepen voorbesproken en de meeste
lidstaten kunnen instemmen met de voorstellen van het voorzitterschap.
Lidstaten hechten aan de balans tussen de bescherming van rechten,
privacy, vertrouwelijkheid van communicatie en anderzijds de legitieme
opsporings-behoeften. Ook Nederland kan instemmen met deze aanpak.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 317, nr. 450

9

14. Aanpak van terrorisme en georganiseerde criminaliteit
a. Samenwerking tussen handhavingsautoriteiten en telecomproviders
= gezamenlijke brief van Frankrijk en Duitsland
Nederland zal de informatie van Frankrijk en Duitsland aanhoren en voor
zover het encryptie betreft, refereren aan het Nederlandse kabinetsstandpunt. De brief bevat vooral maatregelen voor betere toegang tot
gegevens ten behoeve van de opsporing. De brief onderstreept het belang
van de uitwerking van de raadsconclusies over e-evidence, die tijdens het
Nederlandse voorzitterschap zijn aangenomen.
b. Terugkerende buitenlandse strijders
= beleidsopties
Naar verwachting zal de EU Contraterrorisme Coördinator een toelichting
geven op een document met beleidsopties met betrekking tot buitenlandse strijders in Syrië en Irak. Het document voor deze bespreking is
nog niet beschikbaar. Nederland onderschrijft dat een meer gezamenlijke
aanpak door EU-landen en instellingen nodig is. Daarbij moet in het
bijzonder aandacht zijn voor verdere verbetering van de informatieuitwisseling tussen EU-lidstaten conform de daarvoor ontwikkelde EU
Routekaart, informatie-uitwisseling en samenwerking met derde landen
en internationale samenwerking in de strafrechtelijke aanpak.
15. Diversen niet-wetgevend
a. EU-VS ministeriële bijeenkomst d.d. 4–5 december 2016
= informatie van het voorzitterschap
Zie onder 7.a.
b. EU-Westelijke Balkan top (Brdo-proces) d.d. 15–16 december
2016
= informatie van het voorzitterschap
Zie onder 7.b.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 317, nr. 450

10