Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap

>Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Annet Dries
Voorzitter CvB Siko

Primair Onderwijs
Rijnstraat 50
Den Haag
Postbus 16375
2500 BJ Den Haag
www.rijksoverheid.n1
Contactpersoon
A.H. Zwinkels
T +31646849288
a.h.zwinkels©minocw.n1
Onze referentie
35790613

Datum
Betreft

2 0 FEB. 2023
Reactie maatregelen rondom nieuwkomersonderwijs

Uw brief van
27 januari 2023
Uw referentie

Geachte schoolbesturen Maassluis, Vlaardingen en Schiedam,
Op 27 januari 2023 stuurde u mij een brief met uw zorgen over het onderwijs aan
nieuwkomers. Graag reageer ik op uw brief. Allereerst wil ik mijn waardering
uitspreken voor het feit dat zoveel gemeenten zich optimaal inspannen om goed
onderwijs te leveren aan vluchtelingenkinderen en OekraIners. De grote instroom
van nieuwkomers heeft het onderwijs voor grote uitdagingen gesteld. Ik zie dat
de nood hoog is en dat de maatregelen van de afgelopen jaren op verschillende
plekken niet voldoende zijn voor de toenemende instroom. TerwijI onderwijs juist
ook voor deze kinderen ontzettend belangrijk is.
In iedere gemeente wordt zo goed mogelijk invulling gegeven aan het onderwijs
aan nieuwkomerskinderen. Dit kan in het nieuwkomersonderwijs zijn, in een
tijdelijke onderwijsvoorziening (tov) specifiek en alleen voor OekraIense
ontheemden of in het reguliere / speciaal onderwijs. De Inspectie van het
Onderwijs houdt toezicht op de tov's. Wanneer zij een tov bezoekt bespreekt zij in
een gesprek met het bestuur de veiligheid van leerlingen, het inrichtingsplan en
de intake en begeleiding van leerlingen. Vanuit diverse gemeenten krijg ik het
verzoek of de tov's niet ook ingezet kunnen worden voor andere nieuwkomers. Bij
de totstandkoming van de tov's is met een wet tijdelijk de ruimte gecreeerd om
specifiek voor OekraIense ontheemden deze voorzieningen op te kunnen zetten
om de grote toeloop te kunnen opvangen. Hierbij kunnen scholen ruimer omgaan
met onder andere de inzet op personeel en het curriculum, waardoor zij
gemakkelijker het onderwijs voor OekraIense leerlingen konden organiseren. Het
is niet toegestaan deze voorzieningen voor andere dan OekraIense nieuwkomers
te gebruiken. Ik heb de Kamer wel toegezegd om te kijken welke ruimte zou
kunnen werken om ook gemakkelijker het onderwijs voor een bredere groep
vluchtelingen te organiseren en daarmee terug te komen naar de Kamer. Dat
betekent dat ik met een wetsvoorstel kom waarmee ik inzet op het versterken
van het recht op onderwijs dat ook andere nieuwkomers hebben en waarin ik de
verantwoordelijkheid van de verschillende betrokken partijen verhelder. Het
streven is om kinderen het onderwijs te bieden dat het meest in het belang is van
het kind. Verschillende gemeentes willen in aanloop naar onderwijs een
overbrugginsaanbod geven. Dit betekent dat de inspanningen erop gericht zijn om
kinderen zo snel mogelijk in het onderwijs te krijgen. Dit is zo snel mogelijk, maar
Pagina 1 van 2

wettelijk gezien uiterlijk binnen drie maanden nadat ze in Nederland zijn
aangekomen.

Onze referentie
35790613

Ik hecht eraan te benadrukken dat dit voor mij ook echt het leidende kader is en
blijft. Alternatieve vormen zijn voor mij daarbij niet aan de orde. Gemeentes zijn
verantwoordelijk voor het aanbieden van opvang. Een landingsprogramma is geen
bestaand instrument in de wet, maar valt logischerwijs samen met de
verantwoordelijkheid van gemeenten. Een landingsprogramma kwalificeert niet
als voorwaardig onderwijs, omdat kinderen niet staan ingeschreven op een
school. De Inspectie van het Onderwijs houdt hier daarom ook geen toezicht op
In het Tweede Kamerdebat heb ik met de Kamer gesproken over potentiele
oplossingen en maatregelen. Deze worden nu verder uitgewerkt om aan de
Kamer voorgelegd te worden. Ik hecht eraan dat hiervoor eerst een democratisch
proces wordt gevolgd over de onwenselijkheid van afgeschaalde
'onderwijs'voorzieningen.
Voorop staat dat nieuwkomers recht hebben op goed onderwijs, net als alle
andere kinderen in Nederland. Dat dit op dit moment een uitdaging kan zijn in
verschillende regio's, zie ik. Ik kan niet voorzien in aanvullende middelen, maar ik
ben momenteel wel met een aantal regio's in gesprek om te bezien waar de
knelpunten precies zitten en hoe we deze kunnen oplossen. Onze regio
coordinatoren voor nieuwkomersonderwijs zijn doorlopend in gesprek en denken
mee over passende oplossingen. Op kortere termijn, maar ook in meer structurele
zin. Waar nodig kijken we ook naar al dan niet tijdelijke aanpassingen in wet- en
regelgeving. Bij de uitwerking van oplossingen worden LOWAN, de VNG en de
sectororganisaties nauw betrokken. Graag gaan we ook met u nader in gesprek
over de vervolgstappen in uw gemeenten.
Ik hoop mij samen met u de komende tijd in te (blijven) zetten om elk kind zo
snel als mogelijk naar school te laten gaan.

Hoogachtend,

de minister

.R..

tgezet Onderwijs,

Ofi
r
Dennis Wiersma

Pagina 2 van 2