Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3116
Vragen van het lid Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie) aan
de minister van Volksgezondheid Welzijn en Sport over het bericht Dubbel
verdriet om verlies Danique (ingezonden 13 juni 2012).
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 9 augustus 2012) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2011–2012, nr. 2887.
Vraag 1
Kent u het bericht «Dubbel verdriet om verlies Danique» en het bericht
«Danique blijkt nergens recht op te hebben»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat dit verhaal schrijnend is?
Antwoord 2
Het moet zonder meer een vreselijke ervaring zijn om te bevallen van een
doodgeboren kindje of van een kindje dat kort na de geboorte overlijdt. Dat
ouders dit als een groot verdriet ervaren, kan ik mij goed voorstellen.
Vraag 3 en 4
Waarom gelden er verschillende rechten voor ouders die hun kind verliezen
na een verschillende zwangerschapsduur? Wat is het verschil tussen het
verliezen van een kind na een zwangerschap van 22 weken, 25 weken of 40
weken?
Deelt u de mening dat het vreemd is dat er een situatie kan ontstaan waarbij
ouders wel grafrechten en vergunningen dienen te betalen, terwijl er geen
rechten worden toegekend op het gebied van vergoeding van begrafeniskosten en het ontvangen van verlof? Zo ja, wat gaat u hieraan doen?
Antwoord 3 en 4
De duur van de zwangerschap is van belang met betrekking tot de plicht tot
begraven of cremeren zoals deze in de Wet op de lijkbezorging is geregeld.
Als de zwangerschap voor het overlijden meer dan 24 weken heeft geduurd
1

ah-tk-20112012-3116
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Stentor, zaterdag 9 juni 2012 en Meppeler Courant, vrijdag 8 juni 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

geldt zonder meer de plicht tot begraven of cremeren. Maar die plicht is er
niet als een kindje na een zwangerschapsduur van minder dan 24 weken ter
wereld is gekomen en vervolgens minder dan 24 uur heeft geleefd.
Wanneer binnen 24 weken van de zwangerschap een kind levenloos ter
wereld komt, is de Wet op de lijkbezorging niet van toepassing. Er bestaat
dan de keuze om zelf te beschikken over het lichaam van het doodgeboren
kindje of om het kindje bij het ziekenhuis achter te laten. Met een doktersverklaring in de zin van artikel 11a van de Wet op de lijkbezorging kan het kindje
worden begraven op een begraafplaats of worden gecremeerd.
Of de kosten van de uitvaart ook in dergelijke gevallen moeten worden
vergoed, is een zaak tussen de verzekeraar en de ouders. Het hangt onder
meer af van de polis die de verzekerden hebben gesloten. Het staat verzekeraars daarbij natuurlijk vrij om, in die gevallen dat er geen sprake is van een
recht op vergoeding van uitvaartkosten, zelf een coulanceregeling te
hanteren. Een uitvaartverzekeraar heeft inmiddels aangegeven haar leden, de
verzekerden, te willen voorleggen of de toepassing van haar beleid ten
aanzien van de grens van 24 weken als gevolg van maatschappelijke
ontwikkelingen moet worden aangepast.
Op grond van een interne richtlijn verstrekt UWV pas een zwangerschaps- en
bevallingsuitkering bij de grens van 24 weken zwangerschap. Heeft de
werkneemster in de eerste 24 weken een miskraam of abortus dan heeft zij
geen recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof. Het zwangerschaps- en
bevallingsverlof is in deze situatie dus niet van toepassing. Dat neemt niet
weg dat een voortijdige bevalling – en daarmee een beëindiging van de
zwangerschap – een fysieke en emotionele gebeurtenis is, die zich slecht kan
verhouden tot het verrichten van werk. Gelet op de fysieke en mentale
gevolgen die een voortijdige bevalling kan hebben op de werkende is dit een
situatie die valt in de sfeer van ziekte. Bij ongeschiktheid tot werken ten
gevolge van ziekte, zwangerschap of bevalling, geldt op grond van het
Burgerlijk Wetboek in principe de loondoorbetalingsverplichting voor de
werkgever. Indien een werkneemster, voorafgaand aan dan wel volgend op
het zwangerschaps- en bevallingsverlof, ziek wordt als gevolg van zwangerschap of bevalling, valt zij onder de bescherming van het vangnet van de
Ziektewet. In dat geval bestaat recht op ziekengeld.
Daarnaast kent de Wet arbeid en zorg het calamiteiten- en ander kort
verzuimverlof ingeval van zeer bijzondere persoonlijke en bepaalde onbetaalde wettelijke verplichtingen die niet in iemands vrije tijd kunnen worden
verricht zoals de aangifte van een geboorte van een kind en de aangifte van
overlijden. Dit verlof geldt voor een korte, naar billijkheid te berekenen tijd en
wordt voor 100% doorbetaald door de werkgever.
Vraag 5
Wat is de reden dat ouders onder druk worden gezet om voor de 24 weken
van de zwangerschap een beslissing te nemen, als het gaat om het vroegtijdig afbreken van de zwangerschap?
Antwoord 5
Ik kan niet beoordelen of er sprake is geweest van druk om de zwangerschap
af te breken. Wel is het zo dat de wettelijke grens waarop een zwangerschap
mag worden afgebroken op 24 weken is gesteld. Tot die tijd hebben ouders
de tijd om te besluiten een zwangerschap vroegtijdig af te breken. Voor die
beslissing is in de wet een minimale beraadtermijn van 5 dagen geregeld,
ook na een 20 weken echo. Overigens kan na 24 weken wel een zwangerschap om medische redenen worden afgebroken, mits wordt voldaan aan de
daarvoor geldende criteria.
Vraag 6
Waarom krijgen ouders niet meer tijd om na te denken, de zwangerschap
verder uit te dragen en te beslissen wat voor hen een goed moment van
afscheid is, zodat ze zich daar beter op kunnen voorbereiden? Deelt u de
mening dat het beter zou zijn als deze tijd er wel zou zijn?
Antwoord 6
Het staat ouders vrij om zoveel tijd te nemen als zij wensen voor hun
afweging om een zwangerschap al dan niet af te breken. De Wet afbreking
zwangerschap geeft echter 24 weken als grens waarop een zwangerschap

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

nog mag worden afgebroken. Ik acht het niet wenselijk deze grens te
verhogen. Zoals in het antwoord op vraag 5 aangegeven, is een zwangerschapsafbreking na die termijn mogelijk onder het daarvoor geldende regime.
Vraag 7
Wat gaat u doen om de zorg voor ouders en het kind rondom de 20 weken
echo te verbeteren, zodat kinderen een waardig afscheid kunnen krijgen en
hun ouders de tijd krijgen om dit alles lichamelijk en psychisch een plekje te
kunnen geven?
Antwoord 7
De vraag draagt de suggestie in zich dat de zorg rondom de 20 weken echo
verbetering behoeft en dat het afbreken van een zwangerschap na de 20
weken echo een waardig afscheid van het kind niet mogelijk maakt. Beide
suggesties kan ik niet onderschrijven. Wel ben ik van mening dat het
verwerken van een dergelijk verdriet altijd veel tijd en energie van ouders zal
vergen. Een termijn daarvoor is niet te geven.
Vraag 8
Deelt u de mening dat de rol van de arts dienstbaar zou moeten zijn ten
opzichte van de rol van de ouders? Zo ja, op welke manier kan deze rol beter
ingevuld worden?
Antwoord 8
De arts die uiteindelijk een eventuele afbreking van de zwangerschap uitvoert,
dient zich ervan te verzekeren dat er sprake is van een weloverwogen
beslissing en dat de betrokkenen hiertoe volledig geïnformeerd zijn. Het al of
niet afbreken van de zwangerschap is uiteindelijk dus een beslissing van de
ouders. Ik heb geen aanwijzing dat artsen hun rol beter zouden moeten
invullen.
Vraag 9
Deelt u de mening dat dit bericht laat zien dat de abortusgrens hopeloos
achterhaald is, en de abortusgrens niet in het belang van het kind en van de
ouders is? Zo ja, bent u bereid de 20 weken echo buiten de werking en sfeer
van de abortuswetgeving te halen?
Antwoord 9
De 20 weken echo staat los van de abortuswetgeving. Ik zie op dit moment
dan ook geen aanleiding om de abortusgrens te verhogen dan wel te
verlagen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3