Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3970
Vragen van de leden Beckerman (SP) en Van Baarle (DENK) aan de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de sloop van de
Tweebosbuurt en de VN brief aan Rotterdam (ingezonden 7 juli 2021).
Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 7 september 2021).
Vraag 1
Wanneer komt u met uw reactie op de officiële mededeling van de Verenigde
Naties over mogelijke mensenrechtenschendingen door het Rotterdamse
woonbeleid met specifieke aandacht voor de sloop van de Rotterdamse
Tweebosbuurt, die u heeft toegezegd in het commissiedebat Woningbouwopgave?1
Antwoord 1
Er is op 18 juni jl. een reactie verstuurd aan de VN op de brief met de vragen.
Deze is terug te vinden op de website van de VN2. In het commissiedebat heb
ik aangegeven uw Kamer te zullen informeren over eventueel contact met de
VN over dit onderwerp. De Rapporteurs zijn door de gemeente Rotterdam
uitgenodigd voor een gesprek. Dit gesprek vindt mogelijk plaats in het derde
kwartaal. Naar aanleiding daarvan zal ik u informeren.
Vraag 2
Welke gesprekken heeft u inmiddels gevoerd met de betrokkenen, waaronder
bewoners, de gemeente, Vestia en de VN-Rapporteurs? Welke conclusies
kunnen daaruit worden getrokken? Welke gespreken gaat u nog voeren?
Antwoord 2
De beantwoording van de vragen van de VN is tot stand gekomen in nauwe
samenwerking tussen de Ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Buitenlandse Zaken, Volksgezondheid, Welzijn en Sport (i.v.m.
dakloosheid), de gemeente Rotterdam, het Nationaal Programma Rotterdam
Zuid, en Vestia.

1

https://spcommreports.ohchr.org/TMResultsBase/
DownLoadPublicCommunicationFile?gId=26359
2
Microsoft Word – VN Housing – Reactie NL def 16 juni 2021 (s).docx (ohchr.org)

ah-tk-20202021-3970
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Het is met name aan Vestia om in gesprek te blijven met haar huurders. Ik zal
de ontwikkelingen in de Tweebosbuurt blijven volgen en ik zal me hierover
ook regelmatig laten informeren door de lokale partijen.
Vraag 3
Welk belang hecht u aan de officiële mededeling van de Verenigde Naties
over mogelijke mensenrechtenschendingen in Rotterdam? Bent u van mening
dat wanneer Nederland wordt aangesproken op mensenrechtenschendingen
deze serieus moeten worden genomen? Voelt u zich verantwoordelijk voor de
aanklachten tegen schending van het mensenrecht op huisvesting en
non-discriminatie gezien de rol van het Ministerie van BZK als partner in het
Nationaal Programma Rotterdam-Zuid? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
VN-rapporteurs zijn deskundigen, aangesteld om onderzoek te doen naar een
bepaald onderwerp of land en daarvan verslag uit te brengen. Nederland is
een betrokken VN-lidstaat met een sterke inzet voor de bevordering van
mensenrechten wereldwijd. Nederland heeft ook een open uitnodiging aan de
VN-mensenrechtenexperts. Het kabinet treedt dan ook waar mogelijk in
dialoog met de VN over het Nederlandse woonbeleid, omdat de VN-experts
waardevolle observaties en aanbevelingen kunnen doen. Daarbij gaat het om
observaties en mogelijke schending van mensenrechten en is er geen sprake
van een aanklacht. Het Communiqué van VN-rapporteurs en de Nederlandse
reactie daarop geven een beter beeld van de daadwerkelijke Rotterdamse
situatie.
Vraag 4
Is er overleg geweest met het Ministerie van Buitenlandse Zaken en de
Permanente Vertegenwoordiging van Nederland bij de Verenigde Naties over
het opstellen van de officiële reactie van Nederland op het Communiqué van
de VN-rapporteurs?3
Antwoord 4
Ja.
Vraag 5
Heeft u kennis genomen van de reactie van de Rotterdamse burgemeester
Ahmed Aboutaleb in de Raadsvergadering van 24 juni op het
VN-Communiqué en de suggestie van mensenrechtenschendingen in
Rotterdam? Deelt u de mening dat Nederland, en in casu de gemeente
Rotterdam, zich niet zou moeten vergelijken met dakloosheid in Zuid-Afrika
en Mumbai, zoals Aboutaleb deed, maar moet streven naar verbetering van
mensenrechten ten opzichte van zichzelf?
Antwoord 5
Nederland is een betrokken VN-lidstaat met een sterke inzet voor de
bevordering van mensenrechten wereldwijd. Het kabinet zoekt altijd naar
mogelijkheden om in dialoog te treden met partijen zoals de VN over het
Nederlandse woonbeleid, omdat de VN-experts waardevolle observaties en
aanbevelingen kunnen doen.
Vraag 6
Bent u net als de VN-rapporteurs van mening dat het proces rondom de
sloop van de Tweebosbuurt niet zorgvuldig is verlopen? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, wat kunt u doen om het leed voor de gedupeerde bewoners te
verzachten?
Antwoord 6
Ik vind het belangrijk dat de gemeente en de woningcorporatie de plannen
zorgvuldig, rechtmatig en met oog voor de bewoners uitvoeren. Daar hebben
de gemeente en de corporaties prestatieafspraken over gemaakt. Tevens is in
de Overlegwet bepaald dat de verhuurder de huurder, de betrokken bewonerscommissie en de betrokken huurdersorganisatie op verzoek zo spoedig
3

https://spcommreports.ohchr.org/TMResultsBase/DownLoadFile?gId=36358

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

mogelijk schriftelijk informeert over zijn beleid en beheer dat rechtstreeks te
maken heeft met de betrokken woongelegenheden en de woonomgeving
daarvan. De Overlegwet bepaalt bovendien dat het recht op informatie van
huurdersorganisaties en bewonerscommissies (en huurders) in ieder geval
een aantal onderwerpen omvat, waaronder voorgenomen renovatie en
voorgenomen sloop. Op dit moment is in deze casus een hoger beroep
ingesteld, het is daarom aan de rechter om te beoordelen of de bewoners
voldoende zijn betrokken.
Vraag 7
Hoe rijmt u een zorgvuldig proces met het feit dat bewoners gedwongen zijn
en worden om te verhuizen uit de buurt?
Antwoord 7
Bij zo’n ingrijpende operatie, waarin woningen worden gesloopt en nieuwe
woningen worden teruggebouwd, moeten vanzelfsprekend de belangen van
de bestaande bewoners goed worden meegewogen. Bijvoorbeeld omdat zij al
dan niet tijdelijk moeten verhuizen of permanent naar een andere buurt
verhuizen. Dat is voor bewoners, die soms al tientallen jaren in een bepaalde
buurt wonen, een zeer ingrijpende gebeurtenis. Daarom zijn er wettelijke
regels voor een verhuurder hoe deze in zo’n situatie moet handelen;
bijvoorbeeld het aanbieden van vervangende woningen en een verhuiskostenvergoeding. In het huurrecht is bepaald dat de verhuurder moet aantonen
dat er vervangende passende woonruimte voor de huurder beschikbaar is.
Passend betekent niet per se dat de woning in ieder opzicht hetzelfde is. Het
is en blijft de verantwoordelijkheid van Vestia om hier zorg voor te dragen,
waarbij uiteraard discussie kan ontstaan over wat passend is. Om deze reden
bevat Overlegwet ook de mogelijkheid om geschillen voor te leggen aan de
huurcommissie en/of de rechter.
Vraag 8
Deelt u de mening dat «Tweebossen» geen werkwoord mag worden en het
VN-Communiqué consequenties moet hebben voor het woonbeleid? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 8
De mogelijkheid tot wijk- en stadsvernieuwing is een onmisbaar onderdeel
van het woonbeleid dat op lokaal niveau gevoerd kan worden. Met wet- en
regelgeving worden hier op nationaal niveau kaders voor opgesteld, zoals de
Overlegwet. Deze kaderstellende wet- en regelgeving moet voldoen aan de
eisen die de Grondwet en mensenrechtenverdragen daaraan stellen. Het
woonbeleid moet op lokaal niveau worden ingevuld, via het lokale democratisch proces. Daarbij bestaat de mogelijkheid om geschillen aan de rechter
voor te leggen. De situatie in de Tweebosbuurt geeft mij geen aanleiding
deze inrichting van het woonbeleid aan te passen.
Vraag 9
Bent u bereid om vanuit uw positie als partner in het Nationaal Programma
Rotterdam Zuid (NPRZ) de woonpijler van het NPRZ te herzien? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 9
Nee, het is aan lokale partijen zoals de gemeente Rotterdam en corporaties
als Vestia om concrete invulling aan de volkshuisvestelijke opgave te geven.
Lokaal kan de beste afweging in de lokale context worden gemaakt.
Vraag 10
Bent u het met de VN-Rapporteurs eens dat hun Communiqué niet louter een
oproep is tot een dialoog, maar ook beoogt mogelijke mensenrechtenschendingen te stoppen? Bent u het met de VN-Rapporteurs eens dat een dialoog
niet mogelijk is, wanneer mogelijke mensenrechtenschendingen ongehinderd
voortgezet worden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

Antwoord 10
De VN-rapporteurs hebben meerdere zaken benoemd in hun brief. De
gemeente Rotterdam heeft aan de VN-rapporteurs een uitnodiging verstrekt
om hierover in dialoog te treden.
Zoals ik in mijn antwoord op vraag 8 heb aangegeven, moet de kaderstellende wet- en regelgeving onder meer voldoen aan de eisen die de Grondwet
en mensenrechtenverdragen daaraan stellen. Daarbij is het aan de rechter om
te toetsen of er voldaan is aan de wettelijke bepalingen. Gelet op deze
waarborgen is er geen reden waarom de dialoog niet zou kunnen plaatsvinden.
Vraag 11
Bent u van mening dat de sloop van de Tweebosbuurt stopgezet zou moeten
worden, nu het VN-Communiqué afsluit met de oproep om maatregelen
waaruit mensenrechtenschendingen voort kunnen vloeien, stop te zetten? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, wat gaat u doen richting de gemeente Rotterdam
om de sloop stop te zetten?
Antwoord 11
Ik vind het van groot belang dat de juiste dialoog wordt gevoerd. Dat is in dit
geval tussen de huurders, Vestia en de gemeente. Dit gesprek vindt plaats
maar kent ook haar beperkingen in de tijd dat de zaak onder de rechter is.
Juist omdat het onder de rechter is wil ik hier niet in treden.
Vraag 12
Bent u bereid onderzoek te doen naar mogelijke schending van het recht op
huisvesting en non-discriminatie en andere mensenrechten door het huidige
Rotterdamse woonbeleid? Zo nee, waarom niet? Zo ja, bent u bereid dit
onderzoek op zo kort mogelijke termijn uit te voeren, gezien de voortgaande
uitvoering van het Rotterdamse woonbeleid?
Antwoord 12
Rotterdam heeft binnen de kaders van de wet de ruimte om haar lokale
woonbeleid verder in te vullen. Het is aan de rechter om uitspraken te doen
over in hoeverre bepaalde activiteiten passen binnen de wettelijke kaders.
Vraag 13
Bent u bereid onderzoek te doen naar mogelijke (indirecte) discriminatie op
basis van sociaaleconomische positie en/of migratieachtergrond door het
woonbeleid dat volgens het VN-Communiqué gemeenschappen met een
migratieachtergrond onevenredig treft? Wilt u zich hierbij specifiek richten op
de (indirect) discriminerende aspecten van de «Rotterdamwet» en op
potentiële (indirect) discriminerende gevolgen van herstructurering gericht op
kwetsbare wijken, specifiek vanwege het NPRZ? Zo nee, waarom niet? Wilt u
het woonbeleid laten toetsen op (indirect) discriminerende aspecten of
effecten door het College voor de rechten van de mens? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 13
Het woonbeleid van de gemeente Rotterdam is op democratische wijze
vastgesteld. De gemeente Rotterdam streeft naar een inclusieve stad waar
iedereen een plek heeft om zijn/haar thuis van te maken. Daarbij hoort ook
het bieden van een kwalitatief goede en veilige omgeving, die perspectief
biedt op een positieve sociaaleconomische ontwikkeling voor de bewoners.
Deze inzet ligt ook ten grondslag aan het NPRZ, het project in de Tweebosbuurt is onderdeel van deze aanpak.
Voor dat deel van de bewoners dat direct met sloop en herhuisvesting te
maken krijgt, kan dit een ingrijpende gebeurtenis zijn. Daarom biedt de weten regelgeving waarborgen voor de betrokkenheid van de bewoners en voor
het aangeboden krijgen van passende nieuwe huisvesting. Uiteindelijk moet
de herstructurering – en de aanpak van het NPRZ in zijn geheel – leiden tot
betere en veerkrachtigere wijken op Rotterdam Zuid. In Rotterdam Zuid
wonen veel mensen met een migratieachtergrond. Zij krijgen daardoor te
maken met zowel de ingrijpende gevolgen van de herstructurering als met de
beoogde positieve effecten van deze ingrepen. Dit staat los van hun
migratieachtergrond.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4

Ook de «Rotterdamwet» is democratisch vastgesteld, waarbij bij het opstellen
daarvan en tijdens de parlementaire behandeling veel aandacht is geweest
voor mogelijke discriminerende aspecten. Daarbij zijn de opmerkingen van
onder meer de Afdeling advisering van de Raad van State en van het College
voor de Rechten van de Mens meegewogen. Verder merk ik in dit verband op
dat het Europese Hof voor de Rechten van de Mens eerder heeft geoordeeld
dat toepassing van selectieve woningtoewijzing op grond van de Wbmgp
geen schending is van het EVRM en dat de beperking van de vrijheid van
vestiging gerechtvaardigd is4.
Om deze redenen ben ik niet bereid om de in de vraag genoemde onderzoeken te laten doen.
Vraag 14
Bent u bereid er bij de gemeente Rotterdam op aan te dringen om alle
herstructureringsprojecten on hold te zetten, zolang het onderzoek naar
mensenrechtenschendingen loopt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 14
Nee, het is aan lokale partijen zoals de gemeente Rotterdam en corporaties
als Vestia om concrete invulling aan de volkshuisvestelijke opgave te geven.
Lokaal kan de beste afweging in de lokale context worden gemaakt.
Vraag 15
Bent u bereid om na het verschijnen van de Leefbaarometer 3.0 de onderbouwing van de vele herstructureringsplannen in Rotterdam-Zuid opnieuw te
bekijken, op grond van een analyse met de nieuwe Leefbaarometer en de
projecten tot die tijd on hold te zetten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 15
Het is aan de gemeente Rotterdam om wel of geen gebruik te maken van de
Leefbaarometer voor de onderbouwing van het lokale (woon)beleid. Dat geldt
ook voor het eventueel herzien van plannen of projecten na het verschijnen
van de Leefbaarometer 3.0. Het is niet aan mij om daar een oordeel over te
hebben.
Vraag 16
Bent u bereid om grondig te laten onderzoeken, ook over een langere termijn,
in het geval van de uitverhuisde Tweebosbuurtbewoners, wat de effecten zijn
geweest van de herstructurering op het gebied van hun sociaaleconomische
positie en welzijn op andere vlakken? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 16
De gemeente Rotterdam heeft reeds een onderzoek aangekondigd over de
effecten van de ingreep in de Tweebosbuurt en andere herstructureringsprojecten waar herhuisvesting een onderdeel is. Vestia en de andere corporaties
ondersteunen dit voornemen en zullen dit onderzoek in samenwerking met
de gemeente uitvoeren. De lokale partijen hebben het meeste inzicht in de
gevoerde aanpak en zijn daarmee de aangewezen partij om hiermee aan de
slag te gaan.
Vraag 17
Wat moet er gebeuren voor de bewoners van de Tweebosbuurt en andere
Rotterdammers die te maken kregen met het Rotterdamse woonbeleid, als er
schendingen van hun mensenrechten worden vastgesteld?
Antwoord 17
Indien er op welke wijze dan ook bewijs zou zijn voor schendingen van
mensenrechten moeten de verantwoordelijke organisaties op basis daarvan
hun beleid aanpassen en de getroffenen bijstaan. Indien er vervolgens
aanleiding zou zijn om aan te nemen dat dit niet zou gebeuren zou ik hierop
toe zien. Ik merk wel op dat hier op dit moment geen sprake van is.

4

Garib vs. The Netherlands, EHRM 6 november 2017, case number 4349409
Haddaouchi vs. The Netherlands, EHRM 16 januari 2018, case number 496510

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

5

Vraag 18
Bent u bereid om een onafhankelijk onderzoek te laten instellen naar de
totstandkoming van het sloopbesluit van Vestia en de gemeente Rotterdam?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 18
Nee, op dit moment is in deze casus een hoger beroep ingesteld, het is
daarom in deze casus aan de rechter om te oordelen over het sloopbesluit.
Overigens heeft de rechter op 13 april 2021 al bepaald dat de sloop kon
starten.
Vraag 19
Deelt u de mening dat zeggenschap van bewoners cruciaal is? Erkent u dat
bewoners in de Tweebosbuurt onvoldoende zeggenschap hebben gehad?
Welke stappen gaat u zetten om te zorgen dat zeggenschap voor bewoners in
(toekomstige) herstructureringswijken wel goed geregeld wordt?
Antwoord 19
Op dit moment is in deze casus een hoger beroep ingesteld, het is daarom in
deze casus aan de rechter om te beoordelen of de belangen van de bewoners
geschaad zijn op en op gespannen voet staat met de wet. Zoals reeds
aangegeven worden huurders beschermd door de wet en schrijft deze
eveneens voor op welke wijze zij betrokken moeten worden.
Vraag 20
Hoe kan het dat u die partner is binnen het NPRZ, heeft toegestaan dat de
belofte van samenwerking met bewoners uit Rotterdam-Zuid niet of
onvoldoende wordt nagekomen en vooral niet op het gebied van de pijler
wonen?
Antwoord 20
Bewoners(organisaties) kunnen de rechter om een oordeel vragen of hun
belangen zijn geschaad, zie hiervoor het antwoord op vraag 19.
Vraag 21
Kunt u aangeven op welke manieren zeggenschap van bewoners volgens u
verankerd is in het NPRZ, met name op de pijler wonen? Hoe verklaart u dat
er telkenmale bewonersprotesten ontstaan, als er een (herstructurerings)project binnen de pijler wonen wordt aangekondigd?
Antwoord 21
De herstructurering van een buurt heeft een grote impact op alle betrokkenen, met name op de bewoners. Het is heel begrijpelijk dat er conflicterende
belangen kunnen zijn en die tot een geschil kunnen leiden, daarom is er ook
de mogelijkheid om geschillen voor te leggen aan de huurcommissie en/of de
rechter.
Vraag 22
Hoe beoordeelt u de uitspraken van bewoners uit Rotterdam-Zuid dat zij niet
centraal worden gesteld als zij gedwongen moeten verhuizen, terwijl het
centraal stellen van bewoners juist wel het uitgangspunt is van het NPRZ?
Antwoord 22
Zie het antwoord op vraag 20.
Vraag 23
Hoe beoordeelt u de uitspraken van Rotterdamse huurders dat zij ondanks de
«Wet op het overleg huurders verhuurder» heel makkelijk buiten spel gezet
kunnen worden?
Antwoord 23
Zie het antwoord op vraag 6.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

6

Vraag 24
Erkent u dat bewoners van de Tweebosbuurt na het besluit tot de sloop van
de Tweebosbuurt het recht op zeggenschap en recht op terugkeer naar de
Tweebosbuurt of naar de nieuw te bouwen woningen in het zogenaamde
Blok S zelf hebben moeten afdwingen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 24
In het huurrecht is bepaald dat de verhuurder moet aantonen dat er
vervangende passende woonruimte voor de huurder beschikbaar is. Passend
betekent niet per se dat de woning in ieder opzicht hetzelfde is. Recht op
terugkeer volgt niet uit de wet en ook niet uit het Sociaal plan van de
Tweebosbuurt. In dat Sociaal plan, dat dateert van juli 2018 en dus van voor
het sloopbesluit van de gemeente, was wel al een terugkeerregeling
opgenomen, gericht op de nieuw te bouwen sociale huurwoningen. Als
uitkomst van procesbegeleiding in 2020 is aan de terugkeerregeling een
terugkeergarantie toegevoegd voor bewoners die eind oktober 2020 nog in de
Tweebosbuurt woonden.
Ten aanzien van zeggenschap geldt dat op dit moment in deze casus een
hoger beroep is ingesteld, het is daarom in deze casus aan de rechter om te
beoordelen of de belangen van de bewoners geschaad zijn op en op
gespannen voet staat met de wet. Zoals reeds aangegeven worden huurders
beschermd door de wet en schrijft deze eveneens voor op welke wijze zij
betrokken moeten worden.
Vraag 25
Bent u op de hoogte van het feit dat bewonerscommissies niet worden
uitgenodigd bij het maken van de prestatieafspraken in Rotterdam? Zo ja, wat
heeft u gedaan om dat te voorkomen en wat gaat u daar nog tegen doen? Zo
nee, hoe gaat u ervoor zorgen dat woningcorporaties en gemeenten dit nu
wel zullen uitvoeren?
Antwoord 25
In de Woningwet is bepaald dat de prestatieafspraken worden vastgelegd in
de lokale driehoek van gemeente, corporatie(s) en huurdersorganisatie(s). De
definitie van een huurdersorganisatie is dezelfde als die in de Wet op het
overleg huurders verhuurder. Indien er geen overkoepelende huurdersorganisatie is, hebben bewonerscommissies deze positie. Naar ik heb begrepen is
er in Rotterdam bij alle corporaties sprake van een overkoepelende huurdersorganisatie en nemen deze organisaties deel aan het lokale overleg. Er is
daarmee geen formele aanleiding om ook een bewonerscommissie uit te
nodigen.
Vraag 26
Vindt u dat de bewoners uit de Tweebosbuurt door het gemeentebestuur van
Rotterdam uitgenodigd dienen te worden voor een gesprek waar de VN toe
hebben opgeroepen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 26
Het is aan het gemeentebestuur om deze afweging te maken. Lokaal kan de
beste afweging in de lokale context worden gemaakt. Daarbij acht ik het van
groot belang dat de dialoog tussen alle partijen voortgezet wordt.
Vraag 27
Hoe beoordeelt u de uitspraken van Vestia-directeur Straver die in het
BNN/VARA-programma Opstandelingen stelt dat door «een flinke zak geld»
vanuit het rijk met «uitvoeringstermijnen» ze haast moesten maken met de
sloop? Erkent u dat de rijksmiddelen hiermee doorslaggevend zijn geweest?
Zo nee, waarom niet? Bent u bereid onderzoek te doen wat de effecten zijn
voor bewoners van de speciaal voor Rotterdam-Zuid bedongen kortingen op
de verhuurderheffing? Zo nee, waarom niet?5

5

https://www.bnnvara.nl/opstandelingen/videos/564721

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

7

Antwoord 27
Er is een regeling geweest waarmee een korting op de verhuurderheffing kon
worden gevraagd voor sloop/nieuwbouw. Vestia heeft daar, naast andere
corporaties, een aanvraag voor ingediend. De afweging om een aanvraag al
dan niet in te dienen is aan de corporatie zelf. Ik zal met Vestia het gesprek
aan gaan om verder te onderzoeken of de termijnen voor realisatie op
negatieve wijze bij hebben gedragen aan het proces. Het is aan de lokale
partijen zelf om onderzoek te doen naar de effecten van de ingreep op
zichzelf.
Vraag 28
Hoeveel Rijkssubsidie en kortingen op de verhuurderheffing (RVV) zijn er
exact aangevraagd voor de sloop van de Tweebosbuurt? Heeft Vestia hiervoor
reeds bedragen ontvangen? Kunt u alsnog besluiten de subsidie niet toe te
kennen wanneer blijkt dat mensenrechten van bewoners zijn geschonden?
Antwoord 28
De door Vestia aangevraagde korting op de verhuurderheffing voor sloop is
€ 13,4 mln. Na afronding vindt de definitieve toekenning plaats. De definitieve toekenning vindt plaats op basis van de vooraf bepaalde kaders voor de
activiteit.
Vraag 29
Bent u op de hoogte van het feit dat Vestia gebruikmakend van de RVV op de
plek van de te slopen woningen niet-DAEB woningen terugbouwt? Zo ja,
voldoet dit aan de voorwaarden die de RVV stelt aan deze nieuwbouw? Zo
nee, wat zijn de consequenties van dit nieuwe feit?
Antwoord 29
De heffingsvermindering voor sloop in de verhuurderheffing stelt geen
voorwaarden aan wat er voor de gesloopte woningen in de plaats komt.
Herstructurering valt ook als activiteit onder het gebied van de volkshuisvesting, net als het streven naar een qua inkomenssamenstelling meer
gemengde wijk in een herstructureringsgebied. Corporaties kunnen binnen de
grenzen van de Woningwet dus ook bijdragen aan wijkherstructurering,
inclusief het vergroten van de diversiteit aan woningtypen in een wijk.
Naast de heffingsvermindering voor sloop kende de verhuurderheffing ook
een heffingsvermindering voor nieuwbouw. Om voor deze heffingsvermindering in aanmerking te komen moet het gaan om woningen met een huur niet
hoger dan de liberalisatiegrens. Indien het gaat om woningen waarvoor een
dergelijke vermindering is aangevraagd zal, als de huur bij eerste toewijzing
hoger dan de liberalisatiegrens ligt, de definitieve heffingsvermindering niet
worden toegekend.
Vraag 30
Bent u bereid om de eisen voor de RVV aan te scherpen? Kunt u hiermee
voorkomen dat geen overhaaste besluiten tot sloop worden genomen,
waarbij bewoners geen zeggenschap in de plannen hebben gehad?
Antwoord 30
De RVV is gesloten voor nieuwe aanvragen. Voor de huidige werkzaamheden
zijn de aanmeldingen al op grond van de gestelde kaders beoordeeld. Bij
afronding van de activiteit binnen de gestelde voorwaarden vindt definitieve
toekenning plaats. Het is niet mogelijk om op al gedane toekenningen een
aanscherping van de regels toe te passen. Partijen zijn immers begonnen met
het investeren op basis van de bekende regels. Het overleg dat plaats moet
vinden met de bewoners is reeds geregeld bij wet.
Vraag 31
Deelt u de mening dat de eisen zo moeten worden ingericht dat als er DAEB
woningen gesloopt worden er voldoende DAEB woningen worden teruggebouwd zodat een recht op terugkeer voor bewoners gegarandeerd kan
worden?
Antwoord 31
Zie mijn antwoord op vraag 29.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

8

Vraag 32
Bent u bereid om te voorkomen dat met rijksgeld technisch goede betaalbare
woningen worden gesloopt nu er zo’n groot tekort is aan deze woningen?
Antwoord 32
Landelijk is er een tekort aan woningen, niet alleen aan sociale huurwoningen. Dat betekent dat het voor veel groepen op de woningmarkt nu lastig is
om een passende woning te vinden. Ik vind het belangrijk dat zowel de
doelgroep voor sociale huurwoning alsook starters en mensen met een
middeninkomen betere kansen krijgen op een woning. Naast de bouwopgave
(de kwantiteit) die hierbij hoort, moet ook gekeken worden naar kwalitatieve
aspecten. Daarom ligt mijn focus bij de woondeals en bij de inzet van de
Woningbouwimpuls op het realiseren van meer betaalbare woningen en op
woningen die aansluiten bij doelgroepen waar de behoefte het grootst is. Ook
in Rotterdam is sprake van een tekort aan woningen. Voor deze lokale situatie
is het in eerste instantie aan de gemeente Rotterdam om over de benodigde
woningvoorraad in samenspraak met de provincie Zuid-Holland een goede
afweging te maken.
Vraag 33
Neemt u deze ontwikkelingen in Rotterdam en het VN-Communiqué mee in
uw inzet voor een landelijke aanpak van kwetsbare wijken, waarbij ook de
woonpijler van het NPRZ door het Ministerie van BZK wordt opgevoerd als
lichtend voorbeeld? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe wilt u mensenrechten en
inspraak vanaf nu garanderen bij de aanpak van de woningvoorraad in
kwetsbare buurten en wijken in Nederland?
Antwoord 33
Ik vind het van groot belang om alle signalen, zeker ook een signaal van de
VN, mee te nemen in de invulling van beleid.
Vraag 34
Hoe voert u de aangenomen moties Beckerman 35 517, nrs. 60 en 61 uit?
Heeft u reeds in kaart gebracht of en op welke wijze het kabinet zelf financieel
bij kan dragen om deze langlopende ellende voor Vestia en tienduizenden
huurders voorgoed op te lossen? Zo ja, hoe? Zo nee wanneer wordt dit
uitgevoerd en de Kamer geïnformeerd?
Antwoord 34
Hierover heb ik op 8 juli jongstleden geïnformeerd (Vergaderjaar 2020–2020,
met kenmerk 29 453, nr. 539)6.
Vraag 35
Klopt het dat de Rotterdamse woningcorporaties al jaren geleden waarschuwden voor een aankomend tekort van 9.000 sociale huurwoningen in 2030
terwijl de Woonvisie beoogt 13.500 betaalbare woningen te onttrekken aan
het goedkoopste segment? Bent u het eens met de VN-Rapporteurs dat dit
het vinden van onderdak door grote groepen Rotterdammers nog moeilijker
zal maken?
Antwoord 35
Ik heb begrepen dat er in de aanloop naar het Regioakkoord uit 2019 bij de
bespreking van het regionale woningbehoefteonderzoek een verschil van
mening heeft bestaan tussen de corporaties in Rotterdam en de gemeente
Rotterdam over de aannames omtrent de ontwikkeling van de sociale
huurvoorraad tot aan de 2e aftoppingsgrens in handen van particuliere
verhuurders. De corporaties waren van mening dat deze sneller zou afnemen
dan de gemeente en kwamen tot de conclusie dat de corporaties in 2030 nog
105.600 woningen zouden moeten bezitten om aan de totale woningbehoefte
in het segment tot de 2e aftoppingsgrens te kunnen voldoen, terwijl de
gemeente volgens haar aannames op 96.400 woningen van corporaties
uitkwam.

6

Kamerbrief over Stand van zaken duurzame oplossing voor Vestia | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

9

Bovenstaande verschil van inzicht doet niets af aan de conclusie zoals voor
Rotterdam in het Regioakkoord 2019 geland (en die is ondertekend door de
corporaties, regiogemeenten en Provincie Zuid-Holland), namelijk dat gezien
het feit dat de omvang van de sociale doelgroep in Rotterdam kleiner is dan
de voorraad en met het oog op het uitgangspunt van een evenwichtige
verdeling van de sociale voorraad over de regio Rotterdam, in Rotterdam
ingezet wordt op een afname van de sociale voorraad tot 2030.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

10