Bijlage 4

Beter Benutten

Voortgang programma Beter Benutten

Doel
Investeren in wegen, vaarwegen en spoor is en blijft noodzakelijk om de economie structureel te
versterken en de reizigers en bedrijven optimale bereikbaarheid te bieden. De aanpak van Beter
Benutten vult deze investeringsstrategie aan. Met het programma Beter Benutten is het streven om
de files de komende jaren met circa 20% op specifieke trajecten in de drukste gebieden van het
land te reduceren en de groei op het spoor te accommoderen. Met de Beter Benutten-aanpak
bieden we de reiziger of transporteur de mogelijkheid om bewust te kiezen voor zowel het moment
van reizen, de modaliteit als de route.
Planning
Het programma Beter Benutten is in uitvoering conform de in de brief over de aanpak van het
programma Beter Benutten genoemde fasering (kamerstuknr. 32500 A, nr. 8). Het gaat daarbij om
de volgende fasen :
1) Totstandkomingsfase (2011/12): Opstellen van bereikbaarheidsverklaringen, de
knelpuntenanalyse en kosteneffectieve maatregelenpakketten.
2) Uitvoeringsfase: In de periode 2012 tot en met 2014 worden de maatregelenpakketten
uitgevoerd door de verantwoordelijke partijen.
3) Evaluatiefase: Start reeds tijdens de uitvoering van de maatregelenpakketten, waarbij naar
verwachting eind 2015 een groot deel van de effecten van het programma Beter Benutten
zichtbaar zal zijn.
Gebiedsprogramma’s Beter Benutten
Het huidige programma Beter Benutten richt zich op de regio’s Amsterdam, Rotterdam,
Haaglanden, Midden Nederland (Utrecht), Brabant, Arnhem-Nijmegen, Maastricht, Twente, Zwolle
Kampen Netwerkstad, Groningen-Assen. De reeds overeengekomen maatregelenpakketten van de
10 Beter Benutten regio’s omvatten zo’n 300 maatregelen en zijn multimodaal van aard. Ze
kennen één gemene deler: ze richten zich op de grootste regionale knelpunten. De programma’s
bevatten maatregelen voor fiets, OV, spoor, logistiek/binnenvaart, ITS en weg. Zowel aan
personenvervoer als goederenvervoer wordt gedacht. De maatregelen bestaan grofweg voor de
helft uit maatregelen die het aanbod aan infrastructuur verbeteren en voor de helft aan
maatregelen die de vraag beïnvloeden.

1

Totaal aantal maatregelen per modaliteit
20%

23%
Weg
OV/Spoor/P&R

21%

17%

Fiets
Binnenvaart/logistiek

9%

10%

Vraag
ITS/DVM

Gezamenlijk investeren rijk, regio en bedrijfsleven circa € 1,1 miljard in het programma Beter
Benutten. De regio’s zorgen daarbij voor circa 50% cofinanciering van de gebiedsprogramma’s.
De maatregelenpakketten worden aangestuurd door trio’s bestaande uit een regionale bestuurder,
een CEO en de minister van Infrastructuur en Milieu.
De totstandkomingsfase is in de huidige 10 Beter Benutten-regio’s achter de rug. De samenwerking
tussen rijk, regio en bedrijfsleven heeft er inmiddels toe geleid dat alle maatregelenpakketten in
uitvoering zijn. Op basis van de door de regio’s aangegeven planning voor de uitvoering van de
maatregelen kan het volgende beeld worden geschetst:
1) Aan het einde van dit jaar zijn volgens opgave van de regio’s 52 maatregelen
gerealiseerd;
2) Eind 2014 zal het grootste deel van het regionale programma gerealiseerd zijn;
3) Conform de huidige planning loopt de afronding van circa 10% van de maatregelen nog
door na 2014. Daarbij gaat het om projecten die bij nader inzien meer voorbereidingstijd
vergen omdat sprake is van complexe ruimtelijke inpassingsprocedures en/of waarbij het
vanuit oogpunt van kostenreductie of procedure verstandig is om in de aanbesteding en
uitvoering aan te sluiten bij andere projecten in de directe omgeving.
De effecten van het programma Beter Benutten worden gemeten na afronding van de projecten.
Hierover informeer ik u nader in het najaar 2014.
Decentraal spoor
Zowel voor een aantal regionale spoorlijnen in Noord-Nederland als in Oost-Nederland heb ik
afspraken gemaakt over slimme combinaties van maatregelen om de vervoersvraag te
accommoderen dan wel om te buigen qua spitsbelasting. Het betreft maatregelen op het gebied
van vraagbeïnvloeding, vervoersintensivering en infrastructurele aanpassingen. De
overeengekomen maatregelen worden zowel door het rijk als door de regio gefinancierd. In de
bijlage met de afspraken per landsdeel is een overzicht van deze maatregelen opgenomen.
ITS
De ITS-projecten liggen op schema. IenM werkt samen met de Beter Benutten-regio’s om in
wisselende clusters gezamenlijk de markt nieuwe diensten te laten ontwikkelen en toe te laten
passen. Het gaat om de projecten Blauwe Golf, Reisinformatiediensten, Brabant in car III,
Spookfiles A58, Parkeren, Multimodale OV-informatie. Conform planning worden begin 2014 bij de

2

projecten concrete informatiediensten aangeboden. Met betrekking tot het project Multimodale OVinformatie zijn vanaf december 2013 5 consortia erin geslaagd nieuwe reisplanners voor bus, tram,
trein, metro een te bieden voor app-ontwikkelaars en navigatiedienstverleners.
Deze projecten en hun resultaten passen in de Routekaart Beter Geïnformeerd op Weg die ik uw
Kamer op 4 november 2013 heb toegezonden en laten concrete stappen zien die ik samen met de
andere overheden en de markt zet. Daarmee is ook een begin gemaakt met de Uitvoeringsagenda
die ik aan de Routekaart heb gekoppeld. De komende jaren ga ik door om de werkwijze van
Intelligente Transportsystemen op grote schaal toegepast te krijgen. Dat is goed voor de reizigers,
goed voor de bereikbaarheid en goed voor het Nederlandse bedrijfsleven en hun
exportmogelijkheden.

Financiën Beter Benutten
Zoals in de aan u toegezonden brief (kamerstuknr. 32500 A, nr. 8) wordt gemeld, is voor het
programma Beter Benutten een rijksbijdrage van € 794 miljoen beschikbaar tot en met 2023. Dit
bedrag is conform de in de brief vermelde posten volledig belegd.

3