Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1879
Vragen van het lid Van Raak (SP)
aan de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties over
korpsen die onder curatele zijn
gesteld. (Ingezonden 16 januari 2009)
1
Waarom zijn de genoemde vijf
korpsen onder financiële curatele
gesteld?1
2
Wat is de oorzaak van de ontstane
begrotingstekorten? Waarom hebt u
niet eerder ingegrepen, om de
tekorten te voorkomen?
3
Zijn de tekorten incidenteel of
structureel? Kunt u dit toelichten?
4
Hoe gaat u de korpsen weer
financieel gezond maken? Bent u
bereid extra geld in de korpsen te
investeren? Zo nee, waarom niet?
5
Hoe gaat u voorkomen dat de
financiële problemen ten koste gaan
van het personeel? Kunt u
garanderen dat er niet bezuinigd
wordt op blauw op straat? Zo nee,
waarom niet?

van plan deze door te zetten? Zo ja,
kunt u dit toelichten?
1

Binnenlands Bestuur, 15 januari 2008: «Vijf
politiekorpsen onder curatele».

Antwoord
Antwoord van minister Ter Horst
(Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties) (ontvangen
11 maart 2009)
1
De korpsbeheerders hebben voor
15 november 2008 de regionale
korpsbegroting bij mij ingediend.
Vanuit mijn wettelijke toezichtsrol
behoeft de begroting van een
politieregio mijn goedkeuring als
deze niet in evenwicht is en het
volgens de meerjarenraming niet
aannemelijk is dat in de
eerstvolgende drie jaren een
evenwicht tot stand zal worden
gebracht. Concreet houdt dit in dat
wanneer een politieregio vier jaren
een tekort begroot, ik wettelijk
verplicht ben om dit korps onder
preventief toezicht te stellen. Een
aantal korpsen heb ik de keuze
gegeven dit preventieve toezicht te
voorkomen. Dit is mogelijk omdat
een aantal korpsen over voldoende
eigen vermogen beschikt. Door de
instelling van deze faciliteit eigen

vermogen is aan die korpsen de
mogelijkheid gegeven om de
herstelperiode, die normaliter vier
jaar is, te verlengen. Aan het eind van
deze periode moet sprake zijn van
een zichtbaar en beredeneerbaar
herstel van het resultaat in de
exploitatierekening.
Begin 2009 heb ik vijf korpsen onder
preventief toezicht gesteld. Dit zijn de
korpsen Friesland, Drenthe,
Gelderland-Zuid, Brabant-Noord en
Limburg-Noord. Samen met de
betreffende korpsbeheerders ben ik
nu op zoek naar oplossingen voor het
financiële tekort. Deze oplossingen
zullen door het regionaal college
moeten worden goedgekeurd.
Recent heb ik ingestemd met een
aanvraag van de korpsbeheerder van
Gelderland-Zuid voor de toepassing
van de faciliteit eigen vermogen,
waardoor alsnog een langere
herstelperiode mogelijk is. Het korps
zal in 2014 weer een sluitende
begroting hebben. Het korps staat
daarom gedurende 2009 niet langer
meer onder preventief toezicht.
De term curatele zou ik voor het
preventieve toezicht situatie
overigens niet gebruiken. Binnen het
door mij afgegeven maximale
budgettaire kader, blijven de
korpsbeheerder en het regionaal

6
Wat betekenen de tekorten voor de
voorgenomen bezuinigingen? Bent u

KVR35372
2080909910
0809tkkvr1879
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

3945

college verantwoordelijk voor het
gevoerde beheer.
2 en 3
Het is de verantwoordelijkheid van de
korpsbeheerder en het regionaal
college om vanuit de beschikbare
baten te zorgen voor een adequate
politiezorg. Pas als een niet-sluitende
begroting wordt gepresenteerd kan
en moet ik preventief toezicht
instellen en kan ik in overleg met de
korpsbeheerder om de lasten af te
stemmen op de baten. Een aantal
korpsen (Drenthe, Friesland en
Gelderland-Zuid) heeft al eerder
onder preventief toezicht gestaan.
Aangezien de regionale colleges
wederom een niet-sluitende
begroting presenteerden, heb ik
opnieuw preventief toezicht moeten
instellen.
De oorzaak van het ontstane
begrotingstekort is per korps
verschillend. Per definitie is sprake
van incidentele tekorten: de uitgaven
van het regionaal college en de
korpsbeheerder aan de politiezorg
moeten immers zijn afgestemd op de
door mij beschikbare gestelde baten
voor de politiezorg in een regio
Meerjarige tekorten vergen dus een
ingreep in de kostenstructuur.
4
De Nederlandse politie heeft de
afgelopen jaren een grote bijdrage
geleverd aan het vergroten van de
veiligheid in Nederland. Het budget
voor de Nederlandse politie is
daartoe ook in die jaren aanzienlijk
verbeterd. Tussen 2002 en 2006 zijn
de bijdragen vanuit mijn ministerie
aan de politie (de regionale
politiekorpsen, het Korps landelijke
politiediensten en de
PolitieAcademie) met 28% gestegen
van circa 3,4 miljard er jaar naar 4,3
miljard per jaar. Voor de regionale
politieregio’s is de bijdrage in deze
periode gestegen van € 2,9 naar
€ 3,5 miljard.
In deze periode van budgetverhoging
is sprake geweest van een positieve
veiligheidsontwikkeling. U bent
hierover het meest recent
geïnformeerd in oktober 2008 in de
Eerste voortgangsrapportage van het
kabinetsproject Veiligheid begint bij
Voorkomen (Kamerstuk 28 684-178).
Hieruit bleek dat in de periode
2002–2006 de geweldscriminaliteit in
Nederland met 6% is afgenomen, de
vermogenscriminaliteit met 20%, de
overlast met 9% en de verloedering
met 8%.

Substantiële groei van de begroting
van de Nederlandse politie zal de
komende jaren niet aan de orde
kunnen zijn. De macro economische
ontwikkelingen maken dat
onmogelijk.
De komende jaren is de uitdaging
voor de regionale politiekorpsen om
gezamenlijk nog efficiënter en
effectiever om te gaan met de
beschikbare middelen. Zoals ik in
mijn brief aan de Kamer van
2 februari 2009 (kenmerk
2009–0000007009) heb gemeld, ben ik
met de korpsbeheerders in overleg
over een samenhangend pakket van
maatregelen om de algehele
financiële situatie van de
Nederlandse politie te verbeteren en
robuuster te maken. Dat pakket
bestaat enerzijds uit maatregelen
gericht op een doelmatiger en
doeltreffender besteding van de
beschikbare middelen. In de brief
over de toekomstige inrichting van de
politie-organisatie van 19 december
2008 (kenmerk 2008–0000615869) heb
ik aangegeven, dat door middel van
haalbaarheidsonderzoek zal worden
bepaald welke PIOFACH-taken het
best op welk niveau kunnen worden
uitgevoerd, landelijk, bovenregionaal
of regionaal. De doelmatigheidswinst
komt ten goede aan de korpsen ten
behoeve van de executieve
taakuitvoering. Anderzijds worden
maatregelen getroffen gericht op
betere verdeling van de beschikbare
middelen. Ter uitwerking van dat
laatste vindt in 2009 een evaluatie
van het budgetverdeelsysteem plaats.
De resultaten zullen in de
Junicirculaire van 2010 aan de
regionale politiekorpsen worden
gepresenteerd. Hiermee wordt
beoogd de verdeling van het budget
per 2011 nog beter te laten aansluiten
bij de huidige werklast.
5 en 6
Zoals ik u in mijn brief aan de Tweede
Kamer op 4 november (met kenmerk:
2008–0000536941) reeds heb laten
weten mag van de politie
voortdurend worden verwacht dat zij
zich zodanig organiseert dat met het
beschikbare budget maximale
effectiviteit en doelmatigheid wordt
gerealiseerd. In het Coalitieakkoord is
daarom ook vastgelegd dat het
kabinet de samenwerking tussen de
politiekorpsen verbeterd wil zien.
Verbeteringen zijn zowel op het
terrein van ICT, specialisatie tussen
korpsen als op het terrein van

gemeenschappelijk beleid voor
materiaal en personeel, en beheer
mogelijk en gewenst. Tegenover een
intensivering van € 189 miljoen heeft
er daarom ook een korting (een
gelijkmatig oplopende reeks in 2008
beginnend met € 25 miljoen en
eindigend in 2011 met het structurele
bedrag van € 100 miljoen) op het
budget voor de Nederlandse politie
plaatsgevonden.
Dit heeft geresulteerd in een netto
investering van € 89 miljoen.
In de afspraken die ik aan het begin
van de kabinetsperiode met het
korpsbeheerdersberaad heb gemaakt
is opgenomen dat de invulling van de
taakstelling niet ten koste zal gaan
van de operationele kracht van de
politie. Afgesproken is dat de
besparingen ten eerste gevonden
zullen worden in de samenwerking
op het gebied van inkoop en in
besparingen bij de bovenregionale
voorzieningen en de Voorziening tot
samenwerking Politie Nederland
(VtsPN). Daarnaast zullen de korpsen
besparingen zoeken in de materiële
kant en de overhead.
De primaire verantwoordelijkheid
voor het financiële beheer van en de
inzet van middelen door een
politiekorps ligt bij het regionaal
college en de korpsbeheerder.
Ik ga ervan uit dat besparingen ten
behoeve van het realiseren van
sluitende begrotingen zo veel
mogelijk op dezelfde wijze worden
gerealiseerd als de besparingen ten
behoeve van invulling van de
taakstelling. Zoals ik in mijn brief aan
de Tweede Kamer van 2 februari 2009
(met kenmerk 2009–0000007009)
reeds heb aangegeven, is naar mijn
mening de samenwerking in de
bedrijfsvoering nog onvoldoende
ingezet als middel om de taakstelling
op de gewenste en afgesproken wijze
in te vullen.
Ik zal hierover in overleg treden met
het korpsbeheerdersberaad.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

3946