Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 793

Preventief gezondheidsbeleid

Nr. 1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 mei 2011
Met deze brief bied ik u namens het kabinet de landelijke nota gezondheidsbeleid «Gezondheid dichtbij» aan (bijlage)(zie 32 793, nr. 2). Ik licht
allereerst de aanleiding voor deze nota toe. Vervolgens noem ik de
prioriteiten van het gezondheidsbeleid en een aantal kernpunten van de
nota.
Aanleiding en kader
Iedere vier jaar brengt de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
(VWS) de landelijke nota gezondheidsbeleid uit. Dit is vastgelegd in de
Wet publieke gezondheid (Wpg). In de nota benoemt de minister de
landelijke prioriteiten die aanknopingspunten bieden voor het gemeentelijk gezondheidsbeleid. In de bijlage staat een overzicht van de in de
nota afgedane moties en toezeggingen.
De landelijke nota is ook een nadere reactie op de Volksgezondheid
Toekomst Verkenning 2010 (VTV) van het RIVM1 en op de rapportage Staat
van de Gezondheidszorg 2010 (SGZ) van de IGZ2. Een eerste reactie heeft
u voorjaar 2010 van mijn voorganger ontvangen3. In de aanbiedingsbrief
bij de SGZ is ook een reactie op deel 2 van de SGZ toegezegd op het
terrein van justitie en jeugd. Deze zal binnenkort aan uw Kamer worden
toegestuurd.
De landelijke nota gezondheidsbeleid dient als inspiratiebron om samen,
vanuit ieders eigen verantwoordelijkheid, te blijven investeren in het
behouden en verbeteren van de volksgezondheid.
Landelijke prioriteiten gezondheidsbeleid

TK 2009–2010, 22 894, nr. 264.
TK 2009–2010, 32 123 XVI, nr. 125.
3
TK 2009–2010, 22 894, nr. 271.

De VTV laat zien dat de vijf speerpunten uit de preventienota 2006, de
vorige versie van de landelijke nota gezondheidsbeleid, belangrijk blijven
om de volksgezondheid te verbeteren. Dit zijn overgewicht, diabetes,
depressie, roken en schadelijk alcoholgebruik. We leggen daarbij het
accent op bewegen. Bewegen is goed voor lichamelijke en geestelijke

kst-32793-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 793, nr. 1

1
2

1

gezondheid en is verbonden met de andere speerpunten. Hierdoor leggen
we ook de verbinding tussen het gezondheidsbeleid en de ambitie Vitaal
Nederland als onderdeel van het Olympisch Plan 2028.
Kernpunten landelijke nota gezondheidsbeleid
Het kabinet staat voor eigen verantwoordelijkheid en eigen kracht van
mensen. Dat geldt ook voor gezondheid. Dit betekent dat niet de overheid
maar de mensen zelf aan zet zijn. Betrokkenheid van het bedrijfsleven,
maatschappelijke organisaties, het onderwijs en zorgverleners bij het
stimuleren van gezond gedrag wordt vergroot.
Indien een bijdrage van de overheid noodzakelijk is, zijn de gemeenten in
veel gevallen als eerste aan zet. In bijgevoegde landelijke nota gezondheidsbeleid staat de kabinetsvisie uitgewerkt in drie thema’s:
1. Vertrouwen in gezondheidsbescherming
Mensen kunnen sommige risicofactoren voor de gezondheid niet of
moeilijk beïnvloeden. Op dit terrein kan de Nederlander op de
overheid rekenen. Heldere wet- en regelgeving en toezicht op de
naleving hiervan blijven noodzakelijk.
2. Zorg en sport dichtbij in de buurt
De gezondheidszorg kan zich nog meer richten op het bevorderen
van gezondheid, naast het bestrijden van ongezondheid. Het kabinet
zet in op herkenbare en toegankelijke zorgvoorzieningen in de buurt
en betere digitale bereikbaarheid (eHealth). Tijdige signalering van
gezondheidsrisico’s en toepassing van effectieve interventies en
innovatieve behandelwijzen zijn belangrijke verantwoordelijkheden
van de zorgverlener.
Naast de bestaande bevolkingsonderzoeken naar borst- en baarmoederhalskanker zal vanaf 2013 een bevolkingsonderzoek naar
darmkanker worden ingevoerd.
Zorg en preventie moeten meer worden afgestemd. Uitgangspunt
zijn behoeften en wensen van de mensen en niet de stelsels of
sectoren die zorg leveren. Betrokken partijen moeten dan ook werken
aan een sterkere fysieke, organisatorische en inhoudelijk verbinding
tussen de publieke gezondheid en basiszorg vanuit Zvw, AWBZ en
Wmo.
Het kabinet wil dat iedereen veilig kan sporten, bewegen en spelen in
de buurt. Hiervoor zijn voldoende en laagdrempelige voorzieningen
nodig. Het kabinet geeft hieraan samen met gemeenten, de sportsector en private partijen een positieve impuls. In de beleidsbrief sport
kom ik hier op terug.
3. Zelf beslissen over leefstijl
Als het om leefstijl gaat maken mensen zelf keuzes. Die keuzes
worden gemaakt in een omgeving waarin de gezonde keuze makkelijk
moet zijn. Aan die omgeving dragen diverse maatschappelijke
sectoren bij. Vanwege de betrokkenheid van diverse sectoren ziet u in
de nota ook nadrukkelijk de verbinding van de ministeries van BZK,
EL&I, I&M, OCW en SZW met het gezondheidsbeleid terug.
Publiek private samenwerking (PPS) zien wij als een kansrijke
methode om de gezonde keuzes aantrekkelijk en toegankelijk te
maken, bijvoorbeeld op het terrein van voeding en bewegen.
Daarnaast is beschikbaarheid van betrouwbare, toegankelijke en
doelgerichte informatie essentieel. Generieke massamediale
campagnes passen hier niet in.
De jeugd heeft de toekomst. Hieraan besteden we extra aandacht.
Naast bevordering van een gezonde leefstijl, vroege signalering van
risico’s en inzet op weerbaarheid om dagelijkse verleidingen te
weerstaan, vindt het kabinet dat het stellen van grenzen en het
stimuleren van een gezonde basis bij de jeugd gerechtvaardigd is.
Ouders hebben hierin een belangrijke rol. Ook de school als

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 793, nr. 1

2

natuurlijke omgeving van de jeugd en (sociale) media zijn belangrijk
om deze doelgroep te bereiken.
Vanuit de bovenstaande aanpak hebben we de in het regeerakkoord
aangekondigde bezuinigingen op dit gebied ingevuld en uitgewerkt in
de nota. Over de invulling van de gehele subsidietaakstelling uit het
regeerakkoord op het terrein van VWS ontvangt u een aparte brief.
Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E. I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 793, nr. 1

3