Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2010Z14889
Vragen van het lid Bashir (SP) aan de minister van Infrastructuur en Milieu
over het ontbreken van toiletten in de nieuwe stoptreinen (ingezonden
15 oktober 2010).
Vraag 1
Bent u bekend met de breed gedragen protesten van zowel passagiers als
NS-personeel over het ontbreken van toiletten in de nieuwe stoptreinen, de
zogenaamde Sprinter Lighttrains (SLT’s)?1
Vraag 2
Hebt u inzicht in het aantal passagiers dat in de toekomst de trein zal
(moeten) gaan mijden omdat zij op (een gedeelte van) hun traject geen
beschikking hebben over een toilet? Zo ja, bent u bereid om deze cijfers
onderbouwd aan de Kamer toe te sturen? Zo nee, bent u bereid om samen
met de diverse reizigersorganisaties en belangenorganisaties zoals de
Chronisch zieken en Gehandicapten Raad Nederland (CG-Raad) onderzoek te
doen naar de gevolgen van het ontbreken van toiletten in treinen op het
aantal reizigers? Kunt u bij een dergelijk onderzoek ook meteen berekenen
welke kosten het met zich mee zal brengen als deze mensen niet langer
gebruik kunnen maken van de trein, maar aanspraak moeten maken op
andere vormen van vervoer zoals Valys of vormen van eigen vervoer?
Vraag 3
Is een eventuele extra terugval van het aantal reizigers door het ontbreken
van toiletten in treinen reden geweest voor het nieuwe kabinet om in het
regeerakkoord geen enkele doelstelling of ambitie uit te spreken op het
gebied van reizigersgroei? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 4
Wat is uw reactie op het feit dat conducteurs en machinisten tot wel vijf en
een half uur geen beschikking hebben over een toilet tijdens hun werk? Hoe
valt deze werksituatie te verenigen met de verklaring omtrent de zorgplicht
van werkgevers zoals vastgesteld in het Burgerlijk Wetboek? Kunt u uw
antwoord toelichten?

1

kv-tk-2010Z14889
’s-Gravenhage 2010

De Telegraaf, «FNV eist wc’s terug in treinen», 12 oktober 2010/Website van de CG-Raad
12 oktober 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Vragen

1

Vraag 5
Deelt u de mening dat een conducteur tijdens een stop op een station
belangrijke taken heeft in het garanderen van de veiligheid en een in de
dienstverlening naar de passagiers toe? Zo ja, deelt u ook de mening dat het
volstrekt onwenselijk is als een dienstdoende conducteur tijdens een
dergelijke stop op een station een toilet moet zoeken, omdat dat in de trein
niet meer aanwezig is? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 6
Acht u het wenselijk dat rijdend personeel op de stoptreinen lange tijd zijn
behoefte moet ophouden en zelfs minder gaat eten en drinken om te trachten
te voorkomen dat een toiletbezoek noodzakelijk is gedurende de dienst? Wat
is uw reactie op het feit dat personeel op de trein heeft laten weten dat de
pauzetijden tussen diensten al zo beperkt is, dat er vaak nauwelijks genoeg
tijd is om te eten en eventueel het toilet te bezoeken? Acht u het wenselijk
dat tijd door het ontbreken van toiletten in de trein nog verder onder druk
komt te staan?
Vraag 7
Wat is uw reactie op de signalen over de hoge nood onder personeel die leidt
tot oplossingen waarbij op zijn minst vraagtekens moeten worden gezet bij
de hygiëne ervan? Acht u het acceptabel als het personeel op een trein tot dit
soort onhygiënische noodoplossingen wordt gedwongen? Tot welke risico’s
voor de gezondheid van zowel personeel als passagiers leidt dit soort
toestanden, helemaal als er ook geen mogelijkheid is om de handen te
wassen aan boord van de trein? Hoe gaat u dit oplossen en op welke termijn?
Vraag 8
Wat is uw reactie op de signalen die bij Federatie Nederlandse Vakbeweging
(FNV) spoor binnenkomen over machinisten die hun trein stilzetten op een
vrij baanvak om even snel vanuit de cabinedeur hun behoefte te doen?2 Wat
zijn de gevolgen voor de veiligheid van het treinverkeer als dit soort zaken
zich daadwerkelijk voordoet? Maar ook in de bredere zin; wat is volgens u de
invloed van deze problematiek (dus voorgaand voorbeeld, maar ook treinen
die moeten wachten op stations vanwege een medewerker met hoge nood)
op de punctualiteit van het treinverkeer? Kunt u uw antwoord heel duidelijk
toelichten?
Vraag 9
Kunt u zich voorstellen hoe het is? Zou u zelf om langere tijd (tot wel vijf en
een half uur) uw behoefte te moeten ophouden? Kunt u zich daarnaast
voorstellen wat het van een mens vraagt om, tijdens het uitoefenen van zijn
of haar beroep, minder te moeten eten en drinken om te trachten te
voorkomen dat een toiletbezoek noodzakelijk is?
Vraag 10
Kunt u zich herinneren dat de motie van het lid Roemer over toiletten in de
treinen is aangenomen door een zeer grote meerderheid van de Tweede
Kamer?3 Hoe kunt u garanderen dat in 2030 alle treinen uitgerust zijn met een
toilet, terwijl NS nu veel nieuwe treinen inzet zonder toilet? Klopt het dat al
deze treinen een afschrijvingstijd hebben die in ieder geval in 2030 nog niet
verschreden is? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 11
Hoe zult u in navolging van de heldere uitspraak van de Kamer, er voor
zorgen dat er 2030 geen enkele trein in Nederland rijdt die niet beschikt over
een toilet? Kunt u duidelijk aangeven welke middelen u hiervoor heeft en hoe
u de spoorvervoersbedrijven kunt dwingen om aan deze heldere eis te
voldoen?

2
3

Column van de heer Berghuis in de FNV-Spoor.
Kamerstuk 25 847, nr. 65.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Vragen

2

Vraag 12
Bent u bereid om, naast het handhaven van de heldere einddatum van
1 januari 2030, ook bij de spoorvervoersbedrijven aan te dringen op het
eerder plaatsen van toiletten in alle treinen, zodat veel reizigers ook de
komende twintig jaar al gewoon gebruik kunnen maken van een fatsoenlijk
toilet in de trein?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Vragen

3