Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 115

Goedkeuring van de op 27 juni 2014 te Brussel
tot stand gekomen Associatieovereenkomst
tussen de Europese Unie en de Europese
Gemeenschap voor Atoomenergie en haar
lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds
(Trb. 2014, 210)

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d 10 december 2014 en het nader rapport d.d.
12 december 2014, aangeboden aan de Koning door de Minister van
Buitenlandse Zaken, mede namens de Minister voor Buitenlandse Handel
en Ontwikkelingssamenwerking. Het advies van de Afdeling advisering
van de Raad van State is cursief afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 25 november 2014, no. 2014002268, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister van Buitenlandse Zaken, mede
namens de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging
aanhangig gemaakt het voorstel van wet houdende goedkeuring van de
op 27 juni 2014 te Brussel tot stand gekomen Associatieovereenkomst
tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en haar lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds (Trb. 2014, ...),
met memorie van toelichting.
De Associatieovereenkomst strekt ertoe de betrekkingen van de Europese
Unie met Georgië te versterken en op de lange termijn te consolideren.
Tevens beoogt het naast een verdieping van de politieke samenwerking
een stapsgewijze integratie van de Georgische economie met de Europese
markt te bewerkstellingen.
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een opmerking over
de motivering van het voorstel. In de toelichting wordt niet of nauwelijks
aandacht besteed aan de actuele situatie in Georgië. In het licht van de
doelstelling van de Associatieovereenkomst is dit wel van belang. Daarom
adviseert de Afdeling hierop in de toelichting alsnog in te gaan.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 25 november
2014, no. 2014002268, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering
van de Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van
wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd
10 december 2014, nr. W02.14.0442/II, bied ik U hierbij aan.

kst-34115-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 115, nr. 4

1

Naar aanleiding van het advies van de Afdeling advisering van de Raad
van State het volgende. Juist omdat de politieke situatie zo aan ontwikkelingen onderhevig is, is ervoor gekozen de actuele situatie in Georgië niet
in de memorie van toelichting op te nemen (dit is immers een tijdloos en
statisch document). Er is daarentegen voor gekozen de actuele situatie in
Georgië in dit nader rapport te voegen, onder vermelding van het feit dat
het parlement op de gebruikelijke wijze nader zal worden geïnformeerd
over toekomstige ontwikkelingen.
Binnenlandse politiek
Georgië heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een democratisch
stabiel land met forse economische groei. Tussen 2012 tot 2014 hebben er
vrije en eerlijke verkiezingen plaatsgevonden op presidentieel, parlementair en regionaal niveau. De politieke macht is verschoven van
president richting premier. Het parlement met vrij grote oppositie
functioneert redelijk. Er is een zeer actief maatschappelijk middenveld dat
vrijelijk kan opereren, wat uitzonderlijk is in de regio.
Op deelgebieden blijven zorgen bestaan over de rechtsstaat. Na de
machtswisseling als gevolg van parlementsverkiezingen in 2012 zijn
rechtszaken gestart tegen een aantal ex-bewindslieden wegens machtsmisbruik. Ngo’s en westerse donoren maken zich zorgen dat deze
rechtszaken politiek gemotiveerd zouden kunnen zijn. Nederland
benadrukt in haar contacten met Georgië dat de rechtszaken eerlijk en
transparant dienen te verlopen.
Begin november 2014 ontsloeg Premier Garibashvili de Minister van
defensie na een uit de hand gelopen conflict over de arrestatie van
defensie-ambtenaren in twee strafzaken. De Minister van Buitenlandse
Zaken en de Staatsminister voor Euro-Atlantische Integratie vetrokken
vervolgens uit protest (partijgenoten van de Minister van Defensie in de
Free Democrats partij). De regeringscoalitie Georgian Dream behield
echter een meerderheid en blijft inzetten op een prowesterse koers (wat
breed gedragen wordt door bevolking en de politieke oppositie).
Relatie met Rusland
Na de oorlog in 2008 hebben Rusland en Georgië de diplomatieke
betrekkingen verbroken. De huidige Georgische regering spant zich sinds
aantreden in oktober 2012 in om de relatie met Rusland te normaliseren,
met bescheiden resultaten op minder gevoelige dossiers (handel,
vervoer). Op 24 november jl. werd echter een akkoord tussen Rusland en
de de-facto afgescheiden Georgische regio Abchazië door President
Poetin en de-facto president Khajimba overeengekomen in Sochi. In dat
akkoord worden afspraken gemaakt over brede samenwerking inclusief
een gezamenlijke defensie- en veiligheidszone. Tijdens de ondertekening
kondigde Poetin aan dat Russische steun aan Abchazië volgend jaar zal
verdubbelen naar USD 200 miljoen. In het akkoord committeert Rusland
zich aan verhoogde steun voor o.a. pensioenen, gezondheidszorg en
salarissen in de publieke sector in Abchazië.
De Georgische overheid ziet het akkoord als een stap op weg naar de
annexatie van Abchazië. Zurab Abashidze, speciaal gezant van de
Georgische premier voor relaties met Rusland, zei desondanks van plan te
zijn om de informele dialoog met de Russische onderminister van
Buitenlandse Zaken Karasin te willen voortzetten. Georgië heeft de
internationale gemeenschap opgeroepen druk uit te blijven oefenen op
Rusland. De internationale gemeenschap (EU, VS en SG NAVO) heeft naar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 115, nr. 4

2

aanleiding van dit akkoord verklaringen uitgebracht. Ook Zuid-Ossetië en
Rusland zouden aan een vergelijkbaar? akkoord werken.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging het
voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
nadat aan het vorenstaande aandacht zal zijn geschonken.
De vicepresident van de Raad van State,
J.P.H. Donner
Ik moge U, mede namens de Minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking, verzoeken het hierbij gevoegde voorstel van
wet en de memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der StatenGeneraal te zenden.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 115, nr. 4

3