Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2166

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 juli 2016
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij vier fiches, die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche 1: Mededeling stimuleren grensoverschrijdende elektronische
handel
Fiche 2: Verordening geoblocking (Kamerstuk 22 112, nr. 2167)
Fiche 3: Verordening betreffende samenwerking Europese nationale
instanties die verantwoordelijk zijn voor consumentenbescherming
(Kamerstuk 22 112, nr. 2168)
Fiche 4: Mededeling online platforms (Kamerstuk 22 112, nr. 2169)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

kst-22112-2166
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2166

1

Fiche: Mededeling stimuleren grensoverschrijdende elektronische
handel
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
Mededeling van de Europese Commissie aan het Europees Parlement,
de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité
van de regio’s inzake een brede aanpak voor het stimuleren van de
grensoverschrijdende elektronische handel voor Europese burgers en
bedrijven
b) Datum ontvangst Commissiedocument
25 mei 2016
c) Nr. Commissiedocument
COM 2016, 320
d) EUR-Lex
http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/
?qid=1464965079870&uri=CELEX:52016DC0320
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board
Niet van toepassing
f) Behandelingstraject Raad
Raad van Concurrentievermogen (RvC)
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Economische Zaken
2. Essentie voorstel
Met de mededeling over het stimuleren van de grensoverschrijdende
elektronische handel voor Europese burgers en bedrijven (hierna: de
mededeling) geeft de Europese Commissie een Europees beleidskader
voor grensoverschrijdende elektronische handel.
De Europese Commissie beschouwt grensoverschrijdende elektronische
handel, ofwel e-commerce, als een onontbeerlijk onderdeel van een
geïntegreerde digitale interne markt.
Tussen 2000 en 2014 bedroeg het jaarlijks groeipercentage van de
economische waarde van e-commerce gemiddeld 22% en het plafond is
nog niet bereikt. In 2015 heeft slechts 16% van de consumenten in
Europese een online grensoverschrijdende aankoop gedaan. Er is dus nog
veel ruimte voor groei. Het volledig potentieel van de grensoverschrijdende e-commerce kan in aanzienlijke mate bijdragen aan economische
groei en werkgelegenheid in Europa en dient dan ook zo snel mogelijk
ontsloten te worden. Immers het aanbod aan producten en diensten ten
behoeve van de consumenten wordt aanzienlijk vergroot. Daarbij kan het
bedrijfsleven eenvoudiger een markt van grofweg 500 miljoen Europese
consumenten bedienen.
Om belemmeringen en gefragmenteerde regelgeving op het gebied van
e-commerce aan te pakken stelt de Commissie in de mededeling de
volgende drie randvoorwaarden centraal:
• betere online toegang tot goederen en diensten voor consumenten;
• vertrouwen consumenten en rechtszekerheid voor bedrijven vergroten;
• verminderen regeldruk en transactiekosten voor bedrijven en
consumenten.
Om deze randvoorwaarden te realiseren stelt de Commissie een viertal
maatregelen voor, die gelijktijdig met de mededeling gepresenteerd zijn:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2166

2

1. een voorstel voor een verordening betreffende de aanpak van
geo-blocking en andere vormen van discriminatie van klanten op basis
van nationaliteit, verblijfplaats of plaats van vestiging (COM 2016, 289):
Het voorstel vergroot de transparantie over het marktaanbod voor klanten
en verbiedt in een aantal nauw gespecificeerde situaties de ongerechtvaardigde ongelijke behandeling van klanten op grond van nationaliteit,
locatie of verblijfplaats. De verordening behelst zowel online als offline
aankopen.
2. een wetgevend voorstel voor een verordening betreffende grensoverschrijdende pakketdiensten (COM 2016, 285):
Het voorstel legt een informatieverstrekkingsplicht op aan alle aanbieders
van pakketbezorgdiensten ten behoeve van effectiever toezicht. In het
kader van het vergroten van prijstransparantie geldt voor aanbieders van
de universele postdienst als aanvullende verplichting dat zij jaarlijks de
openbare tarievenlijst en de eindvergoedingen bij de nationale toezichthouder moeten indienen. De openbare tarieven worden samen met een
beoordeling van de betaalbaarheid van de tarieven door de nationale
toezichthouder naar de Commissie gestuurd voor publicatie op een
speciale website. Het voorstel beoogt verder de concurrentie te bevorderen door toegang voor derden tot de (1) grensoverschrijdende
netwerken en (2) multilaterale overeenkomsten over eindvergoedingen
van de aanbieders van de universele postdienst verplicht mogelijk te
maken.
3. een wetgevend voorstel voor een aanpassing van verordening
betreffende samenwerking de nationale instanties die verantwoordelijk
zijn voor handhaving van de wetgeving inzake consumentenbescherming
(COM 2016, 283):
Het voorstel beoogt een betere samenwerking tussen de nationale
instanties inzake de handhaving van consumentenbescherming. Hiertoe
wordt onder meer ingezet op het harmoniseren van minimumbevoegdheden voor nationale autoriteiten en het oprichten van een mechanisme
voor gecoördineerde acties bij wijdverspreide inbreuken. Ook krijgt de
Europese Commissie de mogelijkheid om bij wijdverspreide inbreuken
met een Unie-dimensie (waarbij drie kwart van de lidstaten en drie kwart
van de Europese bevolking wordt geraakt) handhavingsverzoeken in te
dienen.
Gezien de wetgevende aard van de bovenstaande voorstellen zijn
afzonderlijke BNC-fiches opgesteld.
4. Richtsnoeren voor inzake interpretatie en de toepassing van de richtlijn
oneerlijke handelspraktijken in het digitale tijdperk (SWD 2016, 163):
De richtsnoeren trachten de bepalingen van de bestaande richtlijn
oneerlijke handelspraktijken in de context van de digitale handel te
plaatsen. De richtlijn oneerlijke handelspraktijken heeft het doel om ervoor
te zorgen dat consumenten niet worden misleid of blootgesteld aan
agressieve marketingacties. De richtsnoeren gaan onder meer in op de
wisselwerking tussen de richtlijn oneerlijke handelspraktijken en richtlijn
elektronische handel, betreffen geen aanpassingen van de bestaande
richtlijnen. Gezien de aard van deze maatregel is hiervoor geen apart fiche
opgesteld.
De vier maatregelen hebben het oogmerk om bij te dragen aan de
genoemde randvoorwaarden en zijn reeds aangekondigd in de Digitale
Intern Markt Strategie (COM 2015, 192).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2166

3

De Europese Commissie geeft aan dat de genoemde maatregelen een
onderdeel vormen van het bredere e-commerce kader. Andere acties uit
de Digitale Interne Markt Strategie om grensoverschrijdende e-commerce
te stimuleren betreffen (i) de eerder gepubliceerde richtlijnen inzake
overeenkomsten voor de levering van digitale inhoud en overeenkomsten
voor de online-verkoop en andere verkoop op afstand van goederen en (ii)
de aangekondigde acties om het btw-regime te vereenvoudigen, in het
bijzonder op het gebied van digitale handel. Over de inzet van het kabinet
met betrekking tot deze voorstellen bent u reeds geïnformeerd door
middel van BNC-fiches (zie Kamerstuk 22 112, nr. 2058 en Kamerstuk
22 112, nr. 2119).
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Het Nederlands beleid is gericht op het stimuleren van e-commerce.
Daarbij zet het kabinet tevens in op het versterken van grensoverschrijdende e-commerce, aangezien Nederlandse e-retailers hiermee op een
meer eenvoudige wijze een grotere afzetmarkt kunnen bereiken en
bedienen. Daarnaast biedt dit voor de Nederlandse consument de
mogelijkheid om uit een breder palet van diensten en producten te kiezen.
In het nationaal beleid is e-commerce ingebed in de Retailagenda.1 Deze
agenda is gericht op het stimuleren van detailhandel, e-commerce is één
van specifieke thema’s van de agenda. Hierbij wordt vooral ingezet op het
ontwikkelen van e-commerce vaardigheden onder retailers.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Nederland verwelkomt deze mededeling. Een open economie, zoals de
Nederlandse, is gebaat bij verdere versterking van de interne markt.
Daarbij beschouwt Nederland het realiseren van een meer geïntegreerde
digitale interne markt als een prioriteit, waar ook onder het Nederlands
EU-voorzitterschap ruimschoots aandacht aan is gegeven.
Het wegnemen van barrières met betrekking tot grensoverschrijdende
e-commerce betreft een belangrijk aspect van de digitale interne markt.
Nederland verwelkomt dan ook maatregelen op Europees niveau die
grensoverschrijdende e-commerce versterken, en zowel de positie van het
bedrijfsleven als de consumenten bevorderen.
Uitgangspunt van de Nederlandse inzet is dat de maatregelen op het
gebied van e-commerce leiden tot een vermindering van onnodige
regeldruk, aanpak van belemmeringen (waaronder gefragmenteerde
regelgeving) en administratieve lasten. Daarbij dienen de maatregelen
ook goed uitvoerbaar te zijn en een positieve impact te hebben op het
mkb.
Tegelijkertijd streeft Nederland een hoog niveau van bescherming
(waaronder gelijke behandeling), transparantie en rechtszekerheid na ten
behoeve van ondernemers en, in het bijzonder, de consument.
Vertrouwen is immers essentieel bij grensoverschrijdende online
transacties.
Nederland stelt dat vaart gemaakt moet worden met het wegnemen van
barrières voor handelaren om de Europese e-commerce markt te
bedienen. In dat kader is het kabinet verheugd met de keuze van de
Commissie om de drie maatregelen parallel te publiceren. Voor de
1

Kamerstuk 27 838, nr. 13.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2166

4

beoordeling en inzet op alle genoemde maatregelen wordt verwezen naar
de afzonderlijke BNC-fiches.
Het kabinet verwelkomt aanpassingen van Europese regelgeving, zodat
deze toekomstbestendig is. In dit kader verwelkomt het kabinet dan ook
de richtsnoeren betreffende de toepassing van de richtlijn oneerlijke
handelspraktijken, aangezien deze zich toespitsen op het digitale tijdperk.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
De lidstaten verwelkomen het doel van de Europese Commissie om de
grensoverschrijdende e-commerce te versterken. Het merendeel van de
lidstaten beschouwt grensoverschrijdende e-commerce als exemplarisch
voor de digitale interne markt. Enkele lidstaten plaatsen nog wel vraagtekens bij de uitwerking en reikwijdte van de maatregelen.
Ook het Europees Parlement is in grote mate positief over de ambitie om
stappen te zetten richting het stimuleren van e-commerce.
Vanuit het bedrijfsleven en consumentenorganisaties wordt het stimuleren van grensoverschrijdende e-commerce verwelkomd. Daarbij
hechten beide partijen belang aan een helder kader dat de rechtszekerheid
vergroot. Het bedrijfsleven geeft daarbij aan dat nieuwe maatregelen niet
tot disproportionele lasten dienen te leiden.
Voor een inschatting van het krachtenveld per genoemde maatregel wordt
verwezen naar de afzonderlijke BNC-fiches.
4. Grondhouding ten aanzien van bevoegdheid, subsidiariteit,
proportionaliteit, financiële gevolgen en gevolgen op het gebied
van regeldruk en administratieve lasten
a) Bevoegdheid
De interne markt is een gedeelde bevoegdheid van de Unie en de lidstaten
(art. 4, lid 2, sub a VWEU). De Unie is bevoegd om maatregelen vast te
stellen op het gebied van de interne markt en de werking ervan te
verzekeren (artikel 26 VWEU).
De bevoegdheidsgrondslag voor eventuele regelgeving op het gebied van
de interne markt betreft artikel 114 VWEU. Artikel 114 VWEU ziet op de
harmonisatie van nationale wetgeving die de instelling en de goede
werking van de interne markt betreffen.
b) Subsidiariteit
De grondhouding van het kabinet ten aanzien van de subsidiariteit is
positief. De interne markt vormt de kern van de Europese integratie.
Grensoverschrijdende belemmeringen die zich met betrekking tot
e-commerce voordoen zijn meestal het gevolg van verschillen in nationale
regulering door de lidstaten. Maatregelen om deze belemmeringen aan te
pakken ten behoeve van het stimuleren van grensoverschrijdende
e-commerce kunnen in de meeste gevallen dan ook beter op Europees
dan op nationaal niveau genomen worden. Door op Europees niveau
optimale randvoorwaarden te creëren kan het volledig potentieel van de
Europese e-commerce verder ontsloten worden. Met betrekking tot de
subsidiariteit van de afzonderlijke voorstellen, wordt verwezen naar de
bijbehorende BNC-fiches.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2166

5

c) Proportionaliteit
De grondhouding van het kabinet ten aanzien van de proportionaliteit is
positief. Voor het geven van een beleidskader ten aanzien van
e-commerce is een mededeling het juiste middel. De mededeling zelf
bevat geen directe juridische consequenties.
Met betrekking tot de proportionaliteit van de afzonderlijke voorstellen,
wordt verwezen naar de bijbehorende BNC-fiches.
d) Financiële gevolgen
Gezien de aard van de mededeling heeft deze geen directe financiële of
administratieve consequenties. Voor eventuele financiële gevolgen per
voorstel, wordt verwezen naar de afzonderlijke BNC-fiches.
Eventuele andere voorstellen die zullen voortvloeien uit deze mededeling
zullen door Nederland worden beoordeeld op financiële implicaties voor
de EU-begroting, de rijksoverheid en medeoverheden, alsmede administratieve en financiële gevolgen voor bedrijfsleven en burger. Indien er
sprake is van kosten voor Nederland, dan zullen budgettaire gevolgen
worden ingepast op de begroting van het/de beleidsverantwoordelijk(e)
departement(en), conform de regels van de budgetdiscipline. Ingeval van
budgettaire gevolgen voor de EU-begroting is Nederland van mening dat
de middelen gevonden dienen te worden binnen de in de Raad
afgesproken financiële kaders van de EU-begroting en dat deze moeten
passen bij een prudente ontwikkeling van de jaarbegroting.
e) Gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
Invalshoek van de mededeling is om de administratieve lasten en
regeldruk voor bedrijfsleven, in het bijzonder mkb, te verminderen.
Indien onverhoopt toch onvoorziene stijgingen van de administratieve
lasten plaatsvindt, dient deze te worden gecompenseerd door het
beleidsverantwoordelijke departement, waarbij compensaties zoveel
mogelijk dienen te geschieden binnen het domein waarin de tegenvaller
plaatsvindt. Met betrekking tot de regeldruk en administratieve lasten van
de afzonderlijke voorstellen waar deze mededeling naar verwijst, wordt
gerefereerd naar de separate BNC-fiches.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2166

6