Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

23 432

De situatie in het Midden-Oosten

Nr. 319

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 mei 2010
Graag bied ik u hierbij de reactie aan op het verzoek van de vaste
commissie voor Buitenlandse Zaken van 19 april 2010 met kenmerk
2010Z06815/2010D19001 inzake de gevolgen van de nieuwe Israëlische
militaire verordening voor Palestijnen op Westelijke Jordaanoever. Deze
brief dient tevens ter beantwoording van de vragen van het lid Nicolai
(VVD), ingezonden op 19 april 2010 met kenmerk 2010Z06952 en de
vragen van het lid Peters (GroenLinks), ingezonden op 22 april 2010 met
kenmerk 2010Z07283.
De militaire verordeningen (Military Orders 1649 en 1650) waar in uw
verzoek aan wordt gerefereerd, zijn op 13 oktober 2009 vastgesteld en
gepubliceerd. In de verordeningen is opgenomen dat ze na zes maanden
in werking zouden treden, dus op 13 april jl. De verordeningen bevatten
amendementen op een verordening uit 1969, waarin is beschreven wat
Israël verstaat onder illegaal verblijf op de Westelijke Jordaanoever
(«infiltratie» in de terminologie van de verordeningen) en welke sancties
daarvoor opgelegd kunnen worden.
Het begrip infiltrant wordt in de nieuwe verordeningen breder geïnterpreteerd dan in de verordening van 1969. In de oorspronkelijke verordening
werd het begrip «infiltrant» gedefinieerd als: «a person who entered the
Area1 knowingly and unlawfully after having been present in the east
bank of the Jordan, Syria, Egypt or Lebanon following the effective date».
In de nieuwe verordening is de definitie: «a person who entered the Area
unlawfully following the effective date, or a person who is present in the
Area and does not lawfully hold a permit».

1
Onder «Area» dient de Westelijke Jordaanoever verstaan te worden.

De verordening van 1969 had dus alleen betrekking op personen die in
genoemde landen waren geweest én niet over een geldige verblijfstitel
voor de Westelijke Jordaanoever beschikten. De nieuwe verordening heeft
betrekking op iedereen die niet over een geldige verblijfstitel beschikt.
Waar die verblijfstitel onder de oude verordening allerlei vorm kon
aannemen, met name een bewijs dat men metterwoon gevestigd was op

kst-23432-319
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 23 432, nr. 319

1

de Westelijke Jordaanoever, kan men onder de nieuwe verordening het
recht op verblijf nog slechts aantonen met een door de Israëlische
autoriteiten uitgegeven document.
De nieuwe verordeningen zijn reden tot zorg aangezien ze een verruiming
betekenen van de juridische gronden voor uitzetting van Palestijnen op de
Westelijke Jordaanoever. In de reacties van de Palestijnse Autoriteit (PA)
en van een aantal mensenrechtenorganisaties is deze zorg reeds kenbaar
gemaakt.
Op 15 april heeft het Spaanse EU-Voorzitterschap, in afstemming met
Hoge Vertegenwoordiger Ashton, om opheldering gevraagd over de
verordening bij het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarbij
is specifiek gevraagd naar de motivatie voor de nieuwe verordeningen en
naar de mogelijke implicaties voor de Palestijnse bevolking.
Israël heeft verklaard dat de nieuwe verordeningen noodzakelijk waren
vanwege veranderde omstandigheden, zoals het feit dat Israël vredesverdragen heeft gesloten met Egypte en Jordanië, de terugtrekking van het
Israëlische leger uit Gaza en het feit dat de straffen voor illegaal verblijf op
de Westelijke Jordaanoever zijn aangepast. Daarnaast zou met de
verordeningen worden beoogd de aanbeveling van het Israëlische
Hooggerechtshof ten aanzien van een juridisch comité van toezicht, als
onderdeel van de uitzettingsprocedure, over te nemen. Volgens de
Israëlische autoriteiten is hierdoor de rechtsbescherming verbeterd. In het
gesprek met het lokale EU-Voorzitterschap heeft het Israëlische ministerie
van Buitenlandse Zaken verklaard dat de nieuwe verordeningen niet
gericht zijn op vergroting van het aantal uitzettingen van Palestijnen.
Israël heeft toegezegd een document op te stellen waarin de bedoelingen
van de nieuwe verordeningen zullen worden toegelicht.
Ook Nederland keurt de uitzetting van Palestijnen uit de Westelijke
Jordaanoever af waar dit in strijd is met het internationaal recht. Op basis
van het Vierde Verdrag van Genève uit 1949, inzake de bescherming van
burgers in oorlogstijd, mogen de door dit Verdrag beschermde personen
niet worden gedeporteerd uit bezet gebied.
In november van het vorige jaar heb ik nog mijn ongenoegen uitgesproken over de uitzetting van de Palestijnse studente Berlanty Azzam van
de Westelijke Jordaanoever naar Gaza, ook bij de Israëlische ambassadeur
in Nederland. Met de bovengenoemde demarche die het EU-Voorzitterschap, in afstemming met Hoge Vertegenwoordiger Ashton, heeft
uitgevoerd bij het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de
EU in niet mis te verstane bewoordingen kenbaar gemaakt wat haar
zorgen zijn en dat zij de uitvoering van deze verordeningen nauwgezet zal
volgen. Deze boodschap wordt ook overgebracht in bilaterale contacten
van EU-lidstaten met Israël.
Ook het moment waarop deze verordeningen in werking treden is reden
voor zorg. Nu de Amerikaanse regering, gesteund door de EU en het
Kwartet, probeert een herstart van vredesbesprekingen te bewerkstelligen, is het juist van belang dat beide partijen vertrouwenwekkende
maatregelen nemen.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 23 432, nr. 319

2