FACTSHEET GEBRUIK @migoboras
Met dit factsheet wordt u geïnformeerd over het doel en de werkwijze van het camerasysteem dat
de Koninklijke Marechaussee (KMar) heeft ontwikkeld ten behoeve van de ondersteuning van het
zogenaamde Mobiel Toezicht Veiligheid (MTV). Dit systeem wordt @MIGO-BORAS genoemd wat
staat voor: mobiel informatie gestuurd optreden – better operational result and advance security.
Doel
Het systeem @migoboras wordt ingezet als technische ondersteuning van het mobiel toezicht
veiligheid (MTV) van de Koninklijke Marechaussee. Het MTV wordt hierdoor meer
informatiegestuurd en daarmee efficiënter en effectiever uitgevoerd.
Juridisch kader
Bij het overschrijden van de binnengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie is de
Schengengrenscode1 van toepassing. In artikel 20 is vastgelegd dat de binnengrenzen op iedere
plaats kunnen worden overschreden zonder dat personen, ongeacht hun nationaliteit, worden
gecontroleerd. In artikel 21 van de Schengengrenscode is bepaald dat de afschaffing van het
grenstoezicht aan de binnengrenzen geen afbreuk doet aan de uitoefening van de
politiebevoegdheid door de bevoegde instanties van de lidstaten overeenkomstig de nationale
wetgeving, voor zover de uitoefening van die bevoegdheid niet hetzelfde effect heeft als
grenscontroles. Dit geldt uitdrukkelijk ook in de grensgebieden.
In Nederland worden deze politiecontroles in het grensgebied uitgevoerd door de KMar. De KMar is
een politieorganisatie met militaire status, beheerd door de minister van Defensie, maar met
overwegend civiele politietaken onder civiel gezag. Op grond van artikel 6 van de Politiewet 1993
en artikel 47 van de Vreemdelingenwet 2000 is de KMar belast met het toezicht op de naleving van
de wettelijke voorschriften met betrekking tot vreemdelingen. Voor deze taak berust het gezag
over de KMar bij de minister voor Immigratie, Integratie en Asiel. In dat kader voert de KMar in de
binnengrenszone met België en Duitsland in het grensgebied, dat strekt tot twintig kilometer vanaf
de grens met de buurlanden, operationeel vreemdelingentoezicht uit, het zogenaamde MTV.2
Het MTV betreft politiecontroles door de KMar die als doel hebben:
(1) illegaal verblijf - al dan niet in georganiseerd verband (mensensmokkel/mensenhandel) in een
zo vroeg mogelijk stadium tegen te gaan en de preventie en ontmoediging van toekomstig illegaal
verblijf.
(2) bij te dragen aan de bestrijding van grensoverschrijdende (migratie-)criminaliteit.
Deze controles zijn, conform de Schengengrenscode en de jurisprudentie van het EU-Hof op dit
punt3, wettelijk ingekaderd met betrekking tot de duur, tijdstip en frequentie.4
In de Schengengrenscode staan geen specifieke regels over cameratoezicht in het grensgebied. De
Europese Commissie heeft onlangs in conceptrichtsnoeren over het functioneren van de
Schengenzone aandacht besteed aan het gebruik van cameratoezicht, meer specifiek Automatic
Number Plate Recognition (ANPR), aan de binnengrenzen. De Europese Commissie heeft in deze
richtsnoeren aangegeven dat het cameratoezicht in de binnengrenszone op zichzelf is toegestaan,
mits dit past binnen de kaders van de Schengengrenscode en dit niet het effect oplevert van
grenscontroles.
Het nationaal juridisch kader met betrekking tot MTV is volledig van toepassing op de
ondersteuning die @migoboras aan het toezicht biedt. In de vreemdelingenregelgeving zijn de
controles qua intensiteit en frequentie ingekaderd. MTV kan worden uitgevoerd op Nederlands
grondgebied, in de twintigkilometerzone op eenzelfde weg, ten hoogste negentig uur per maand en
zes uur per dag.

Verordening EG nr. 562/2006 van het Europees parlement en de Raad d.d. 15 maart 2006 tot vaststelling van
een communautaire code betreffende de overschrijding van grenzen door personen, Pb EU 2006, L 105/1).
2
Art 50 Vreemdelingenwet 2000 juncto art 4.17a Vreemdelingenbesluit
3
Arrest Melki en Abdeli, C-188/10, C-189/10
4
Art 50 Vreemdelingenwet 2000 juncto art 4.17a Vreemdelingenbesluit
1

Het MTV wordt uitgevoerd op grond van artikel 50 van de Vw2000 en artikel 4.17a van het
Vreemdelingenbesluit 2000. De bevoegdheden uit de vreemdelingenwet- en regelgeving geven
geen specifieke basis voor de inzet van camera’s of kentekenherkenning.
Het systeem @MIGO BORAS kent drie toepassingen, voor:
1. het inwinnen van geanonimiseerde gegevens ten behoeve van analyse en het samenstellen
van verkeersbeelden;
2. het observeren en selecteren van voertuigen voor mogelijke controle op basis van de
analyse;
3. de Quick Alert in situaties waarbij sprake is van een bijzonder ernstige of omvangrijke
inbreuk op de rechtsorde of de openbare orde of indien er sprake is van vitale
hulpverleningsbelangen.
Voor de vreemdelingrechtelijke toepassing worden enkel geanonimiseerde gegevens verwerkt in
functie 1) het inwinnen van geanonimiseerde gegevens en in functie 2) het observeren en
selecteren van voertuigen voor mogelijke controle op basis van de analyse. Hierin is geen sprake
van opslag van tot een persoon herleidbare gegevens omdat de lijst van kenmerken op basis
waarvan wordt ingewonnen, geobserveerd en geselecteerd wordt limitatief is. Tot personen
herleidbare gegevens zoals het kenteken worden voorafgaand aan de bewerking versleuteld. In het
geval van functie 3), de quick alerts, is wel sprake van tot personen herleidbare gegevens. Omdat
gericht wordt gezocht naar een of meerdere kentekens. Deze functie maakt om die reden een weliswaar beperkte -inbreuk op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer zoals neergelegd
in art. 10 Grondwet, art, 8 EVRM en art. 8 EU-Handvest van de grondrechten. De wettelijke
grondslag voor het verwerken van persoonsgegevens in het kader van de quick alerts is te vinden
in art. 2 Politiewet. Het College bescherming persoonsgegevens (Cbp) erkent deze toepassing in
zijn Richtsnoeren ANPR. De inbreuk is, in relatie tot het te dienen doel in de derde functie,
eveneens proportioneel. Met de quick alerts wordt een gerechtvaardigd doel nagestreefd, namelijk
het opsporen en voorkomen van ernstige misdrijven (inzet vindt plaats bij bijzonder ernstige of
omvangrijke inbreuk op de rechtsorde of de openbare orde of indien er sprake is van vitale
hulpverleningsbelangen). De kentekengegevens ten behoeve van de quick alerts wordt door een
zeer beperkt aantal medewerkers van de KMar verwerkt waardoor de inbreuk beperkt blijft. Strikt
is vastgelegd wie onder welke voorwaarden van de gegevens kennis mag nemen. De gegevens
kunnen worden verwerkt zo lang als dit noodzakelijk is voor het (opsporings)onderzoek of de
hulpverlening.
Inrichting en ontwerp
De technische inrichting van het systeem kan modulair worden ingesteld voor de verschillende
toepassingen (gebruikersopties of functies)5
Het systeem @migoboras bestaat enerzijds uit vaste cameraopstellingen (ook wel
sensoropstellingen genoemd) op vijftien locaties en zes, in voertuigen ingebouwde, mobiele
sensoren en anderzijds uit een centrale applicatie waar alle data binnenkomen en worden verwerkt.
De vaste sensoren zijn geplaatst aan de doorgaande hoofdwegen in het grensgebied met België en
Duitsland en zijn uitsluitend gericht op het Nederlandse grondgebied.
Het systeem kan enerzijds worden ingezet om informatie in te winnen en anderzijds om gericht te
observeren (de specifieke functies hierbij zijn hierna beschreven onder ‘Inzet’).
Tijdens functie 1, het inwinnen wordt aan de hand van een inzetplan de verkeersstroom
waargenomen. Alle passerende voertuigen worden dan door slimme sensoren geclassificeerd op
voertuigcategorie (vrachtwagen, personenauto, SUV, etc.), kleur, land/regio van herkomst en tijd
en locatie van passage. Deze gegevens worden verwerkt in risicoprofielen van voertuigen en
voertuigstromen. Er worden geen kentekengegevens of andere tot de persoon herleidbare
gegevens verwerkt. .
Bij functie 2, het observeren neemt het systeem gedurende de (beperkte) periodes dat het wordt
ingezet tijdens het steekproefsgewijze MTV, de kenmerken van een passerend voertuig waar en
5

De richtsnoeren ANPR van het CBP en de aanbevelingen van de Commissie Brouwer–Korf zijn hierbij nadrukkelijk in acht
genomen.

meldt op basis van een vooraf vastgesteld risicoprofiel of het passerende voertuig voor controle
interessant is. Daarmee ondersteunt het systeem de selectie ten behoeve van MTV-controles en
versnelt en objectiveert deze. @migoboras is daarmee een effectieve aanvulling op wat nu op basis
van professionele ervaring van KMar-personeel plaatsvindt. Daardoor wordt de taakuitvoering
geoptimaliseerd en de inzet van het KMar-personeel efficiënter. De trefkans wordt groter. Dit zal
leiden tot een afname van de controles van passanten die te goeder trouw zijn. Ondersteund door
@migoboras voert de KMar zoveel mogelijk op de juiste tijd en plaats en op het juiste voertuig
controles uit.
In functie 3, bij de Quick Alert, in uitzonderlijke situaties, wordt gericht naar een (of meer)
kentekens in het systeem gezocht.
Inzet
Het MTV wordt conform de onlangs aangepaste nationale regelgeving zoveel mogelijk uitgevoerd
op basis van informatie en/of ervaringsgegevens over illegaal verblijf. In beperkte mate wordt het
toezicht uitgevoerd met het oog op het verkrijgen van informatie over illegaal verblijf.6 Het
systeem zal tijdens het beperkte aantal uren waarbinnen een MTV-controle mag worden uitgevoerd
direct ondersteuning bieden door kenmerken van passerende voertuigen te leggen naast vooraf
opgestelde risicoprofielen. Daarnaast wordt het systeem op basis van een inwinplan gebruikt voor
het, eveneens geanonimiseerd, inwinnen van informatie over verkeerspatronen ten behoeve van de
analyse voor het opstellen en het verder aanscherpen van deze profielen.
Schematisch is dit weergegeven in afbeelding 1.

Afbeelding 1.

6

Art 4.17a Vreemdelingenbesluit 2000.

Het gaat daarbij om de volgende functies:
1. Inwinnen (geanonimiseerd) en analyseren.
De gegevens betreffende een passage die worden ingewonnen worden geanonimiseerd, dat wil
zeggen dat het voertuig en daarmee de passage niet meer herleidbaar is naar een persoon. De
ingewonnen passagegegevens worden geanonimiseerd en gebruikt om door analyse risicoprofielen
op te stellen en tevens trends en ontwikkelingen in de vervoersbewegingen te onderkennen. Dit
laatste helpt de KMar in de planning en aansturing van later te houden MTV-controles. De
risicoprofielen worden ingezet ter ondersteuning van het vreemdelingentoezicht. De grondslag voor
deze toepassing wordt gevonden in de algemene bevoegdheid tot het uitoefenen van het
vreemdelingentoezicht. De uiteindelijke samenstelling van de uit de anonieme inwinning en analyse
resulterende risicoprofielen is in lijn met geldende wetgeving op het gebied van non-discriminatie.
Doel van het inwinnen is het verzamelen van de informatie ten behoeve van gegevensanalyse. Er
wordt met behulp van deze toepassing niet overgegaan tot directe opvolging en er wordt dus geen
controle uitgevoerd op het individuele voertuig.
2. Observeren en selecteren voor het stilhouden van voertuigen.
Het observeren en selecteren van voertuigen voor het uitvoeren van een MTV-controle gebeurt met
behulp van risicoprofielen die op basis van de analyse van ingewonnen data zijn opgesteld
(gegevens ingewonnen door @migoboras zoals bij functie 1 en eventuele aanvullende gegevens
waarover de KMar beschikt). De inzet van @miogboras is gebaseerd op een observatieplan waarin
is gespecificeerd welke sensoren gedurende welke tijd geactiveerd worden. Hiermee past de inzet
van @migoboras binnen de kaders van artikel 4.17a Vb 2000. Wanneer een voertuig overeenkomt
met een ingevoerd risicoprofiel, zal een signaal bij de regisseur afgaan, een zogenaamde hit. De
regisseur kan dan aan de KMar-medewerker langs de weg aangeven welk voertuig aan een
controle kan worden onderworpen. De medewerker gaat over tot controle, of wijst deze af na
visueel contact met het voertuig.
Het is technisch mogelijk om @migoboras in te zetten voor strafrechtelijke opsporing en
tenuitvoerleggingstaken op basis van politiegegevens. Hiervan wordt vooralsnog afgezien in
afwachting van verdere kaderstelling op de wettelijke basis voor het gebruik daarvan. In
uitzonderlijke en spoedeisende situaties kan op grond van de algemene politietaak7 het systeem
worden ingezet voor Quick Alerts.
3. Assistentie bij een ingesteld Quick Alert.
In situaties waarbij sprake is van een bijzonder ernstige of omvangrijke inbreuk op de rechtsorde
of de openbare orde of indien er sprake is van vitale hulpverleningsbelangen kan op grond van
artikel 2 van de Politiewet 1993 een Quick Alert (zoals een Amber Alert of terreurdreiging) worden
ingesteld. In dergelijke gevallen kan @migoboras worden ingezet voor het opvolgen van de
melding.
Aan de basis van het ontwerp van het systeem @migoboras ligt een aantal keuzes die invulling
geven aan het beginsel “privacy by design”. Daarnaast zijn keuzes gemaakt die een optimale inzet
van systeem mogelijk maken voor de (operationele) processen binnen de KMar, rekening houdend
met wet- en regelgeving en de verwachte ontwikkelingen daarin. De keuzes die ten grondslag
liggen aan het ontwerp zijn de volgende:
•
Het onderscheid tussen inwinnen en observeren.
o Het inwinnen houdt in dat elke passage die door een van de sensoren wordt
waargenomen, wordt geregistreerd. De ingewonnen gegevens zijn geanonimiseerd
wanneer deze worden opgeslagen. Anonimiseren wil zeggen dat het kenteken wordt
omgezet in een niet tot een persoon herleidbare code.
o Het observeren houdt in dat de kenmerken van een door één van de sensoren
waargenomen passages worden vergeleken met de vooraf vastgestelde kenmerken zoals
opgenomen in een risicoprofiel. Passages kunnen worden geobserveerd en worden
vergeleken met een set aan voertuigkenmerken zonder dat het kenteken bekend is
(gebruik van profiel).
7

Artikel 2 en 6 van de Politiewet 1993

•

•

Het inwinnen en observeren gebeurt altijd op basis van respectievelijk een inwinplan en een
observatieplan. Indien er geen plan actief is ontvangt de centrale applicatie geen
passagegegevens.
o Het inwinplan bevat de specificatie van de sensoren die worden ingezet (locaties) voor
het inwinnen en het moment en de periode van deze inzet. Tevens is dan een afleveradres
in het plan opgenomen waar de ingewonnen passagegegevens moeten worden afgeleverd.
o Het observatieplan bevat net als het inwinplan de specificatie van de sensoren die
worden ingezet (locaties) voor het observeren en het moment en de periode van deze
inzet. In het observatieplan zijn de risicoprofielen gespecificeerd die worden gebruikt bij
het vergelijken met de kenmerken van de passage. Tevens is een afleveradres in het plan
opgenomen waar de gegevens van de passage die voldoen aan het risicoprofiel moeten
worden afgeleverd.
Het systeem onderscheidt een aantal typen doelgroepdefinities om de passages die van
belang zijn zo specifiek mogelijk te kunnen benoemen. Enerzijds bestaat de mogelijkheid om
de bekende kentekens te specificeren en anderzijds om risicoprofielen te specificeren met de
kenmerken van de voertuigen die horen tot een bepaalde doelgroep.

Voorbeeldcasus (fictief)
Uit ervaringsgegevens en op basis van informatie die de KMar heeft in haar informatiesystemen, en
na analyse van algemene gegevens van de politie blijkt dat illegalen worden vervoerd om te
werken in de kassen van het Westland. Uit informatie blijkt dat dit gebeurt in witte personenbusjes
uit land X, veelal uit regio Y. De illegale vreemdelingen blijken vaak in het begin van de nacht naar
Nederland te worden gereden. Vervolgens blijkt uit het inwinnen door @migoboras dat er opvallend
veel witte personenbusjes uit het land X en uit regio Y worden waargenomen die haast in colonne
lijken te rijden op één traject tussen 01.00 en 02.00 ’s nachts op dinsdag, vaak een rustige tijd.
Deze beweging herhaalt zich wekelijks op dezelfde locatie, op dezelfde tijd en dit wijkt af van de
gebruikelijke verkeerssamenstelling op andere dagen.
De KMar besluit hierop een MTV-actie te plannen op die dag en op die tijd en verwerkt de
kenmerken van dergelijke voertuigen tot een risicoprofiel. Bij passage geneert het systeem een hit
op basis van het voertuig. Een gemotoriseerde ambtenaar wordt door de regisseur op de hit
gewezen. De gemotoriseerde ambtenaar rijdt achter het voertuig aan en bevestigt met visuele
waarneming de samenstelling van het gezelschap. Het voertuig wordt aan een controle
onderworpen.
Privacy bescherming
Wanneer geobserveerd wordt met risicoprofielen, kan na een hit overgegaan worden tot controle.
Indien dit leidt tot wettelijke vervolgmaatregelen, dan worden de beeldopname van het voertuig en
de datum, tijd en locatie door het systeem opgeleverd. De gehele set gegevens, inclusief referte
aan de aard van het risicoprofiel wordt opgeslagen als onderdeel van het proces verbaal dat
voortkomt uit de controle. Deze tot de persoon herleidbare gegevens worden in dat geval in het
bedrijfsprocessensysteem van de Koninklijke Marechaussee opgeslagen, niet in het systeem van
@migoboras. Hiervoor geldt op basis van artikel 8 de Wet politiegegevens (Wpg) een
bewaartermijn van maximaal vijf jaar. No-hits worden niet opgeslagen.
Wanneer naar aanleiding van een Quick Alert een bepaald kenteken wordt gezocht, is de
verwerking van tot de persoon herleidbare gegevens onderdeel van samenwerking en bijstand in
het kader van de nationale openbare orde en veiligheid. Wanneer er een hit plaatsvindt op basis
van een Quick Alert worden de beeldopname van het voertuig en de datum, tijd en locatie door het
systeem opgeleverd en wordt de gehele set gegevens betreffende de hit overgeheveld aan de
verzoekende partij (openbaar ministerie of politie) en onder verantwoordelijkheid van die partij,
conform de nationale wetgeving, opgeslagen. De KMar slaat deze gegevens zelf niet op.
Aangezien er sprake is van cameratoezicht waarbij gebruik wordt gemaakt van digitale techniek is
dit ten tijde van de ontwikkeling van het systeem in 2005 bij het College Bescherming
Persoonsgegevens (CBP) gemeld. Bij het ontwerp van het systeem zijn voorts de richtsnoeren van
het CBP inzake Automatic Number Plate Recognition (ANPR) systemen in acht genomen. Het CBP
heeft, conform de door zijn gehanteerde werkwijze, aangegeven achteraf te toetsen of systemen
aan de gestelde wettelijke vereisten voldoen.

Iedereen heeft het wettelijke recht kennis te nemen of. en zo ja, welke persoonsgegevens door de
KMar worden verwerkt.8 De KMar zal de aanwezigheid van de permanente camera’s kenbaar
maken door middel van het plaatsen van borden bij de cameraportalen. Daarnaast is voor iedereen
(digitaal) informatie over het systeem in relatie tot privacy beschikbaar.
Samenwerking met de buurlanden
De buurlanden worden over de implementatie van het systeem op de hoogte gehouden. Met België
en Duitsland is op bestuurlijk en operationeel niveau contact over de toekomstige inwerkingstelling
van @MIGO-BORAS. Voorafgaand aan de inwerkingstelling zullen de Europese Commissie en de
beide buurlanden aanvullend worden geïnformeerd. Verder zal informatie over @migoboras via het
daartoe geëigende Europese systeem, te weten het Wederzijds Informatie Mechanisme (WIM), met
alle lidstaten worden gedeeld.
Testfase en implementatie
De technische ontwikkeling van het systeem nadert de voltooiing. Op 1 januari 2012 is een
verlengde testfase gestart die naar verwachting voor de zomer 2012 wordt afgerond. Deze
verlengde testfase richt zich op het inwinnen en observeren met behulp van @migoboras . Er wordt
in de testfase niet overgegaan tot controle naar aanleiding van hits. Dit om de gevolgen van het
systeem verder uit te kunnen werken in operationele consequenties. Het systeem zal daarna
binnen het hierboven beschreven kader worden geoperationaliseerd.
Tijdens het laatste overleg is afgesproken dat de Europese Commissie wordt geïnformeerd over de
startdatum van de uiteindelijke gebruiksaanvang.

8

Art 25 en 28 Wet persoonsgegevens (Wpg)