Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 514

Wijziging van de Participatiewet, de Wet
tegemoetkomingen loondomein, de Wet
financiering sociale verzekeringen en de Wet
arbeidsongeschiktheidsvoorziening
jonggehandicapten in verband met stroomlijning
van de loonkostensubsidie op grond van de
Participatiewet en enkele andere wijzigingen

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING
ALGEMEEN
Hoofdstuk 1. Doel en aanleiding van het wetsvoorstel
Op 25 november 2015 heeft de Staatssecretaris van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid bestuurlijke afspraken gemaakt met sociale partners,
gemeenten, de Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG) en het
Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV) om de Participatiewet en de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten (Wet
banenafspraak) te vereenvoudigen. Hierover heeft de Staatssecretaris van
SZW de Tweede Kamer op 27 november 2015 geïnformeerd1. Voor deze
aanpassingen is een wetswijziging nodig. De wijzigingen zijn in nauwe
samenspraak met betrokken partners uitgewerkt en in dit wetsvoorstel
verwerkt. De beoogde datum van invoering van het wetsvoorstel is
1 januari 2017.
Het doel van dit wetsvoorstel is de praktische uitvoering van de Participatiewet en de Wet banenafspraak verder te verbeteren. Voor alle partijen
staat voorop om de afgesproken banen voor mensen met een arbeidsbeperking te realiseren. Het is belangrijk een zo eenvoudig en eenduidig
mogelijk pakket van instrumenten beschikbaar komt voor werkgevers die
banen beschikbaar stellen voor mensen met een arbeidsbeperking.
Aanleiding voor de wijzigingen zijn signalen van verschillende organisaties uit de praktijk en vanuit de Tweede Kamer, waaruit naar voren
kwam dat onderdelen van de Participatiewet en de Wet banenafspraak
verbeterd kunnen worden voor een goede uitvoering van de banenafspraak. Zo werkt bureaucratie belemmerend voor de uitvoering. En vormt
bureaucratie voor werkgevers een drempel voor het realiseren van banen
voor mensen met een arbeidsbeperking.
De signalen over bureaucratie hebben geleid tot twee aanpassingen. Een
vaste loonkostensubsidie van 50 procent van het wettelijk minimumloon
in het eerste halfjaar van een dienstbetrekking voorafgaand aan de
loonwaardemeting en een flexibele termijn voor het herbeoordelen van
de loonwaarde op de werkplek. Het doel van deze maatregelen is om het
1

kst-34514-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Kamerstukken II, 2015/16, 29 544, nr. 675.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

1

voor werkgevers en gemeenten in de praktijk eenvoudiger te maken
iemand met een beperking in een dienstbetrekking te plaatsen. Een
forfaitaire loonkostensubsidie maakt de start van een dienstverband met
iemand uit de doelgroep banenafspraak gemakkelijker voor een
werkgever. Bovendien kan in het eerste half jaar een goed beeld worden
verkregen van de capaciteiten van de werknemer. Door het meewegen
van het ontwikkelperspectief bij het bepalen van de termijn waarop de
loonwaarde opnieuw wordt vastgesteld, wordt de loonwaardemeting
meer flexibel en persoonsgericht. Hierdoor wordt onnodige bureaucratie
vermeden.
Het wetsvoorstel maakt daarnaast loonkostensubsidie mogelijk voor
jongeren die al werken. Ten behoeve van de eenduidigheid stelt de
regering voor om de mobiliteitsbonus voor mensen met scholingsbelemmeringen te harmoniseren. Tevens wordt een wijziging van de voortgezette werkregeling in de Wajong2010 voorgesteld, waarmee het inkomen
van de werkende Wajonger meer in lijn is met het loon van iemand die
met een loonkostensubsidie op basis van de Participatiewet aan de slag
is.
In hoofdstuk 2 van deze memorie van toelichting zijn bovengenoemde
maatregelen nader toegelicht. Hierbij wordt ook ingegaan op de
mogelijkheid voor forfaitaire loonwaarde bij loondispensatie. Hoofdstuk 3
gaat in op de financiële effecten en de regeldruk. Hoofdstuk 4 is gewijd
aan de ontvangen commentaren en adviezen.
Hoofdstuk 2. Maatregelen
2.1 Forfaitaire loonkostensubsidie
Dit wetsvoorstel maakt het mogelijk dat gemeenten tijdens de eerste zes
maanden van een dienstbetrekking een forfaitaire loonkostensubsidie van
50 procent van het wettelijk minimumloon (WML) kunnen inzetten. Deze
wijziging is aangekondigd in de brief aan de Tweede Kamer van
27 november 20152.In deze brief staan maatregelen tot vereenvoudiging
van de Participatiewet en de Wet banenafspraak die voortvloeien uit
bestuurlijke afspraken met partijen uit de Werkkamer.
De forfaitaire loonkostensubsidie vereenvoudigt en bespoedigt de
plaatsing van een kandidaat met een arbeidsbeperking in een dienstbetrekking bij een werkgever. Door deze maatregel hoeft niet langer in alle
gevallen bij het begin van de plaatsing een loonwaarde op de werkplek te
worden vastgesteld. Werkgevers hebben hierdoor eerder een beeld van
de financiële gevolgen van het aannemen van de kandidaat. Dit speelt een
belangrijke rol bij de totstandkoming van dienstbetrekkingen.
De forfaitaire loonkostensubsidie kan worden ingezet in de plaats van een
loonkostensubsidie die gebaseerd is op de objectief op de werkplek
vastgestelde loonwaarde van een werknemer. De gemeente zet deze
forfaitaire loonkostensubsidie in de plaats van een loonkostensubsidie
gebaseerd op een vastgestelde loonwaarde in overleg met de werkgever
in. Een forfaitaire loonkostensubsidie van 50 procent van het wettelijk
minimumloon vereenvoudigt zoals gezegd het in dienst nemen van
arbeidsbeperkten en geeft een werkgever snel duidelijkheid.
De hoogte van de loonkostensubsidie kan verschillen van een loonkostensubsidie die gebaseerd zou zijn op een vastgestelde loonwaarde van een
werknemer. Het is daarom gewenst dat het instrument in overleg tussen
gemeente en werkgever wordt ingezet. Zo is de forfaitaire loonkostensubsidie voordeliger voor de gemeente als de vastgestelde loonwaarde van
2

Kamerstukken II, 2015/16, 29 544, nr. 675.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

2

een werknemer lager zou zijn dan 50 procent van het wettelijk
minimumloon en nadeliger als de vastgestelde loonwaarde hoger zou zijn
dan 50 procent van het wettelijk minimumloon. Daarentegen is de
forfaitaire loonkostensubsidie voor de werkgever voordeliger als de
vastgestelde loonwaarde van een werknemer hoger zou zijn dan
50 procent van het wettelijk minimumloon en nadeliger als de vastgestelde loonwaarde lager zou zijn. Het is dus goed dat gemeenten en
werkgevers vooraf overleggen zodat de werking van dit instrument op
voorhand helder is en wordt aanvaard. De werknemer ondervindt geen
financieel voor- of nadeel van de forfaitaire loonkostensubsidie. Bij
loonkostensubsidie in de Participatiewet ontvangt de werknemer cao-loon
of tenminste het WML van de werkgever.
De forfaitaire loonkostensubsidie kan gedurende maximaal zes maanden
na aanvang van een dienstbetrekking worden ingezet. Na die periode
wordt de loonkostensubsidie voortgezet, maar berekend op basis van een
op de werkplek vastgestelde loonwaarde. Tijdens de periode waarin met
een forfaitaire loonkostensubsidie is gewerkt zal een goed beeld zijn
ontstaan van de mogelijkheden en de productiviteit van de werknemer in
zijn functie.
Gemeenten houden de mogelijkheid om direct vanaf het begin van de
plaatsing van een kandidaat bij een werkgever een loonwaarde op de
werkplek vast te stellen en een daarop gebaseerde loonkostensubsidie toe
te kennen. Dit is bijvoorbeeld mogelijk als voorafgaand aan de dienstbetrekking voldoende duidelijkheid bestaat over de productiviteit van
betrokkene. Die duidelijkheid kan bijvoorbeeld zijn verkregen tijdens een
periode waarin een kandidaat – eventueel met behoud van uitkering – bij
de werkgever werkzaamheden heeft verricht.
De mogelijkheid voor gemeenten om mensen een proefplaatsing aan te
bieden blijft onveranderd bestaan. Deze mogelijkheid is bij uitstek
geschikt om aan elkaar te wennen, werkervaring op te doen, maar ook om
via jobcarving na te gaan wat het beste bij betrokkene past.
Omdat het in overleg met betrokkenen inzetten van forfaitaire loonkostensubsidie leidt tot een snellere plaatsing van een kandidaat in een
dienstbetrekking bij een werkgever en dit dus een begunstigend effect
heeft voor belanghebbenden, worden gemeenten in de gelegenheid
gesteld te anticiperen op deze wetswijziging. Vanaf het moment van
indiening van onderhavig wetsvoorstel bij uw Kamer kan forfaitaire
loonkostensubsidie worden ingezet. De maatregel zal met terugwerkende
kracht tot dit moment in werking treden.
In de brief van 27 november 2015 is aangegeven dat verkend wordt of bij
inzet van het instrument loondispensatie voor personen met een
arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajongers) een
vergelijkbare werkwijze mogelijk is als bij de voorgestelde forfaitaire
loonkostensubsidie. De uitkomst van de verkenning is dat dit inderdaad
mogelijk is, maar dat de beoogde harmonisatie vanwege het verschil in
systematiek tussen loonkostensubsidie en loondispensatie niet kan
worden gerealiseerd en de introductie van een forfaitaire loondispensatie
nadelige inkomenseffecten voor Wajongers met zich kan brengen. Om
deze redenen maakt de introductie van een forfaitaire loondispensatie
geen onderdeel uit van de voorstellen.
2.2 Flexibele termijnen voor loonwaardebepaling
Een andere maatregel die aangekondigd is in de brief van 27 november
2015 is de flexibilisering van de frequentie van loonwaardemeting. In dit
wetsvoorstel wordt geregeld dat de loonwaardemeting niet langer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

3

jaarlijks (bij regulier werk) of driejaarlijks (bij beschut werk) moet worden
verricht, maar wordt de frequentie afgestemd op de individuele omstandigheden van de werknemer en het perspectief op eventuele ontwikkelmogelijkheden. Hiermee wordt bereikt dat de loonwaardemeting meer op
de persoon en zijn individuele situatie wordt gericht. In die gevallen
waarin geen negatieve of positieve ontwikkeling van productiviteit wordt
verwacht, hoeft dan niet per definitie en onnodig de loonwaarde te
worden herbepaald.
De gemeente stelt de loonwaarde vast en maakt hierbij gebruik van
beschreven loonwaardemethodes. De gemeente legt in een gemeentelijke
verordening vast welke methode zij hanteert. In het besluit loonkostensubsidie Participatiewet is geregeld dat de loonwaarde wordt vastgesteld
door of onder verantwoordelijkheid van een deskundige. Hierbij kan
bijvoorbeeld gedacht worden aan een gecertificeerde arbeidsdeskundige.
Degene die de loonwaarde vaststelt vraagt daarbij aan werkgever en
werknemer welke verwachtingen zij hebben op het gebied van ontwikkeling van de werknemer. Degene die de loonwaarde vaststelt geeft op
basis hiervan en op basis van zijn eigen inzichten in zijn verslag over de
loonwaardemeting aan wat het ontwikkelingsperspectief van de
werknemer is en wanneer de loonwaarde van de werknemer opnieuw
moet worden gemeten. De gemeente bepaalt ambtshalve regelmatig de
loonwaarde. Het blijft, zoals dat nu ook het geval is voor betrokkenen,
zowel voor de werkgever als de werknemer, op grond van de Algemene
wet bestuursrecht mogelijk om indien daar aanleiding voor is te vragen
om een tussentijdse vaststelling van de loonwaarde. Die aanleiding kan
een positieve of negatieve ontwikkeling van de productiviteit van de
betrokken werknemer zijn.
De regering wil gemeenten vragen om te bevorderen om bij de eerstvolgende loonwaardemeting zo mogelijk al een uitspraak te doen over het
ontwikkelingsperspectief van de werknemer en wanneer de loonwaarde
van de werknemer opnieuw moet worden gemeten. Zodoende wordt een
soepele overgang gecreëerd van de huidige wetgeving naar de voorliggende wetgeving.
De hoogte van loonkostensubsidie is, in ieder geval na de eerste zes
maanden van een dienstbetrekking, afhankelijk van de op de werkplek
vastgestelde loonwaarde van de werknemer. Daarnaast is de hoogte van
loonkostensubsidie afhankelijk van het wettelijk minimumloon.
Gemeenten zullen de loonkostensubsidie bij wijziging van de loonwaarde
moeten aanpassen. Daarnaast zullen de gemeenten uiteraard zoals
gebruikelijk de loonkostensubsidie moeten aanpassen aan de hand van de
indexering van het wettelijk minimumloon. Het wettelijk minimumloon
wordt in de regel tweemaal per jaar geïndexeerd. Om gemeenten niet
teveel te belasten, hoeft de aanpassing van de loonkostensubsidie aan de
hand van de indexering van het wettelijk minimumloon maar eenmaal per
jaar plaats te vinden. De vergoeding voor werkgeverslasten die ook deel
uitmaakt van de loonkostensubsidie wijzigt eveneens in de regel jaarlijks.
2.3 Loonkostensubsidie voor jongeren met beperkingen die al
werken
Dit wetsvoorstel maakt het verder mogelijk dat gemeenten loonkostensubsidie kunnen inzetten voor schoolverlaters afkomstig uit het voortgezet
speciaal onderwijs, het praktijkonderwijs of de entreeopleiding MBO die al
zijn gaan werken bij een werkgever. Het gaat om kwetsbare jongeren die
recent (binnen een periode van zes maanden na het verlaten van het
genoemde onderwijs) de overgang van school naar werk hebben
gemaakt, dus wel mogelijkheden tot arbeidsparticipatie hebben maar die
niet in staat blijken om met voltijdse arbeid het wettelijk minimumloon te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

4

verdienen. Het kan hierbij ook gaan om jongeren die beschut werk in de
zin van de Participatiewet zijn gaan verrichten. Deze wijziging is
opgenomen in de brief aan de Tweede Kamer van 27 november 2015
inzake maatregelen tot vereenvoudiging van de Participatiewet en de Wet
banenafspraak. Deze maatregel vloeit voort uit bestuurlijke afspraken met
partijen uit de Werkkamer.
Vanuit de praktijk (scholen, professionals, cliënten) zijn er signalen dat
schoolverlaters uit het voortgezet speciaal onderwijs, het praktijkonderwijs of de entreeopleiding MBO al bij werkgevers aan de slag zijn, en
dat wanneer iemand al enige tijd aan het werk is, kan blijken dat diegene
verminderd productief is. Verlenging of voortzetting van het contract is
dan alleen mogelijk is als er een loonkostensubsidie wordt verstrekt. In de
huidige Participatiewet is voor de inzet van loonkostensubsidie nog
wettelijk vereist dat de werkgever voornemens moet zijn iemand in dienst
te nemen (artikel 10d, eerste lid, van de Participatiewet). Het is niet
mogelijk om loonkostensubsidie in te zetten voor iemand die al aan het
werk is. Via deze wettelijke aanpassing mogen gemeenten ook loonkostensubsidie inzetten voor specifieke groepen schoolverlaters die al aan het
werk zijn. Hierdoor worden bestaande drempels geslecht om mensen
passende ondersteuning te bieden.
Van belang is dat de groep voor wie deze verruiming bedoeld is goed
wordt afgebakend. Deze aanpassing maakt een uitzondering op het
generieke uitgangspunt dat de Participatiewet in beginsel alleen geldt
voor mensen met recht op een uitkering en niet-uitkeringsgerechtigden op
grond van de Participatiewet. Een adequate afbakening van deze groep is
daarom nodig. In de brief van 27 november 2015 is aangegeven dat het
moet gaan om schoolverlaters uit het voortgezet speciaal onderwijs of het
praktijkonderwijs die al zijn gaan werken bij een werkgever. Het betreft
mensen die met voltijdse arbeid niet het wettelijk minimumloon blijken te
kunnen verdienen. Voor hen wordt ondersteuning via loonkostensubsidie
op grond van dit wetsvoorstel mogelijk. Het kan daarbij ook gaan om
mensen die werken in beschut werk in de zin van de Participatiewet. Bij de
uitwerking is vastgesteld dat het in de rede ligt om mensen uit de
entreeopleiding MBO hieraan toe te voegen: zij kunnen evenzeer in een
vergelijkbare kwetsbare positie verkeren. Omdat deze maatregel een
begunstigend effect heeft voor belanghebbenden worden gemeenten
vanaf de datum van indiening van het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer
in de gelegenheid gesteld te anticiperen op deze wijziging. De maatregel
zal met terugwerkende kracht tot dit moment in werking treden.
2.4 Harmonisering premiekorting (mobiliteitsbonus) voor mensen
met scholingsbelemmeringen
Dit wetsvoorstel maakt het mogelijk loonkostensubsidie in te zetten voor
schoolverlaters met arbeidsbeperkingen die al werken. In nauwe
samenhang daarmee en ten behoeve van verdere vereenvoudiging en
harmonisering van het instrumentarium wordt ook geregeld om de
premiekorting (mobiliteitsbonus) voor alle mensen met scholingsbelemmeringen3 te harmoniseren op 2.000 euro per jaar, voor maximaal drie
jaar.

3

Het gaat daarbij om de groep, genoemd in artikel 49, eerste lid, onderdelen d en e, van de Wet
financiering sociale verzekeringen, die in verband met ziekte of gebrek een belemmering
ondervindt of heeft ondervonden bij het volgen van onderwijs en binnen vijf jaar na afronding
van dat onderwijs arbeid in dienstbetrekking gaat verrichten. Werkgevers kunnen voor hen
o.g.v. art. 29b ZW en art. 49 Wfsv in aanmerking komen voor een no-riskpolis en premiekorting
op basis van een verklaring van UWV.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

5

De premiekorting ten behoeve van het in dienst nemen van scholingsbelemmerden is een al lang bestaande regeling die vooral van betekenis is
voor schoolverlaters uit het voortgezet speciaal onderwijs en het
praktijkonderwijs. Schoolverlaters kunnen daartoe een verklaring
(indicatie) bij UWV aanvragen. Een werkgever die hen in dienst neemt kan
nu een no-riskpolis op grond van de Ziektewet en maximaal drie jaar lang
een premiekorting krijgen.
Als gevolg van de Wet harmonisatie instrumenten arbeidsbeperkten4
komen werkgevers die iemand in dienst nemen met scholingsbelemmeringen met ingang van 1 januari 2016 in aanmerking voor een premiekorting van 2.000 euro per jaar (maximaal drie jaar) als iemand tevens tot
de doelgroep banenafspraak behoort. Het bedrag aan premiekorting
bedraagt 7.000 euro per jaar als iemand niet tot de doelgroep banenafspraak behoort. Vanuit de uitvoering, met name door UWV, is erop
gewezen dat dit onderscheid tot ongewenst calculerend gedrag kan leiden
en tot vragen aan de uitvoering. Werkgevers en schoolverlaters zouden
immers kunnen kiezen voor de hoge premiekorting om het financieel
voordeel voor werkgevers te maximaliseren. Onder de huidige wetgeving
kunnen zij daarbij aanvoeren dat geen loonkostensubsidie mogelijk is
wanneer iemand al aan het werk is. Met dit wetsvoorstel wordt deze
belemmering weggenomen. Uit oogpunt van rechtvaardigheid, uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid wordt daarom voorgesteld om de
premiekorting in alle gevallen dat een verklaring scholingsbelemmeringen
wordt afgegeven te bepalen op 2.000 euro per jaar (maximaal drie jaar).
Deze maatregel heeft, net als de Wet harmonisatie instrumenten arbeidsbeperkten, onmiddellijke werking; er is dus niet voorzien in overgangsrecht5.
2.5 Wijziging voortgezette werkregeling
Vanaf 2017 moet UWV iedere Wajonger die 27 jaar is en die zeven jaar
recht heeft gehad op arbeidsondersteuning en niet volledig en duurzaam
arbeidsongeschikt is, oproepen voor een beoordeling van de resterende
verdiencapaciteit (artikel 2:37 van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten). Bij de vaststelling van de resterende
verdiencapaciteit moet rekening worden gehouden met wat iemand kan
verdienen in werk dat al dan niet met een voorziening kan worden
uitgeoefend. Het is echter niet mogelijk voor UWV om op theoretische
basis aan iemand een loonwaarde of verdiencapaciteit toe te kennen
onder het wettelijk minimumloon. Dit komt omdat het CBBS – het
beoordelingssysteem van UWV voor het schatten van wat betrokkene met
zijn beperkingen nog kan verdienen in algemeen geaccepteerd werk –
geen functies kent onder het wettelijk minimumloon, zodat er dus ook
geen functies kunnen worden geduid voor een Wajonger. Bij de invoering
van de Wajong2010 werd gedacht dat dit opgelost kon worden, maar dat
blijkt niet het geval. Dit betekent dat de beoordeling voor de voortgezette
werkregeling voor deze groep in de Wajong2010 niet kan plaats vinden.
4

Wet van 23 december 2015 tot wijziging van de Participatiewet, de Ziektewet, de Wet werk en
inkomen naar arbeidsvermogen en de Wet financiering sociale verzekeringen in verband met
harmonisatie van instrumenten ter bevordering van arbeidsdeelname van arbeidsbeperkten
(Stb. 547).
5
In het wetsvoorstel harmonisering instrumenten Participatiewet (Kamerstukken II, 34 194, nr. 3)
is het afzien van overgangsrecht onderbouwd. De toen gehanteerde overwegingen (de
wenselijkheid van een gelijk speelveld dat eenduidig is voor werkgevers, het fiscale karakter
van het instrument, het feit dat ook bij eerdere wijzigingen in premiekortingen is afgezien van
overgangsrecht) gelden ook voor dit wetsvoorstel. Verder is van belang dat werkgevers via de
gemeente als gevolg van dit wetsvoorstel in aamerking kunnen komen voor loonkostensubsidie als jongeren uit het voortgezet speciaal onderwijs, praktijkonderwijs of entreeopleiding
mbo al werken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

6

De voortgezette werkregeling vult, op het moment dat een jonggehandicapte zijn resterende verdiencapaciteit volledig benut, het inkomen aan tot
100 procent van het wettelijk minimumloon. In dit wetsvoorstel wordt
geregeld dat iedere werkende jonggehandicapte die ten minste 27 jaar is,
zeven jaar recht op arbeidsondersteuning heeft gehad en een inkomen
van 20 procent of meer van het wettelijk minimumloon verwerft, zonder
vaststelling van de resterende verdiencapaciteit een loonaanvulling
ontvangt tot 100 procent van het wettelijk minimumloon. Daarmee wordt
tevens het inkomen van de werkende Wajonger meer in lijn gebracht met
het loon van iemand die met een loonkostensubsidie op basis van de
Participatiewet aan de slag is. De inkomensondersteuning in de voortgezette werkregeling zal ook direct van toepassing zijn op oWajongers van
ten minste 27 jaar die een overstap maken naar de Wajong2010. Zij
hoeven niet eerst zeven jaar recht op arbeidsondersteuning in de
Wajong2010 gehad te hebben, omdat zij al voor 2010 in de oWajong zijn
ingestroomd. De leeftijdsgrens van 27 jaar blijft gehandhaafd. Tot dat
moment heeft de jonggehandicapte veelal nog ontwikkelingsmogelijkheden. Verondersteld mag worden dat iemand die ten minste 27 jaar is en
zeven jaar arbeidsondersteuning heeft gekregen weinig nieuwe ontwikkelmogelijkheden zal hebben. Indien deze persoon gaat werken wordt
verondersteld dat deze zijn maximale verdiencapaciteit te gelde maakt en
waarbij te rechtvaardigen is dat vanaf dat moment een loonaanvulling tot
100 procent WML geldt. Wel is er net als bij de werkregeling een
inkomensgrens van 20 procent of meer van het WML als extra
voorwaarde voor de maximale aanvulling.
De voortgezette werkregeling is op dit moment al van toepassing op
aanvraag van jonggehandicapten die gedurende een periode van ten
minste vijf jaar recht op arbeidsondersteuning hebben gehad en
inkomsten uit arbeid hebben genoten. Zoals beschreven kan UWV dit niet
uitvoeren, maar er is voor een pragmatische oplossing in de uitvoeringspraktijk gekozen. UWV baseert de beoordeling van de resterende
verdiencapaciteit op de huidige verdiensten. Hierdoor vult de inkomensondersteuning voor de jonggehandicapte die vijf jaar aaneengesloten
gewerkt heeft al in de huidige praktijk het inkomen per dag aan tot
100 procent van het wettelijk minimumloon. In de nieuwe regeling geldt
hierbij een extra voorwaarde van een inkomensgrens van 20 procent of
meer van het wettelijk minimumloon.
Hoofdstuk 3. Financiële effecten en regeldruk
3.1 Financiële effecten
Met de afspraken in de Werkkamer van 25 november 2015 wordt beoogd
belemmeringen voor het realiseren van de extra arbeidsplaatsen uit de
banenafspraak weg te nemen. Hierdoor is het voor werkgevers gemakkelijker om de afgesproken aantallen te realiseren. Het aantal banen uit de
banenafspraak verandert niet en er worden daarom bij dit wetsvoorstel
ook geen extra besparingen op uitkeringen ingeboekt ten opzichte van de
banenafspraak. Het macrobudget dat voor Participatiewet-uitkeringen en
loonkostensubsidies op grond van artikel 10d van de Participatiewet aan
gemeenten beschikbaar wordt gesteld verandert hierdoor dus niet.
Hieronder zal van de wijzigingen in dit wetsvoorstel per onderdeel op
overige budgettaire effecten worden ingegaan.
Forfaitaire loonkostensubsidie
Het doel van de voorgestelde forfaitaire loonkostensubsidie is het in
dienst nemen van arbeidsbeperkten te vereenvoudigen en een werkgever
snel duidelijkheid te geven zodat mensen ook sneller kunnen worden
geplaatst. Het is de verwachting dat de forfaitaire loonkostensubsidie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

7

vooral zal worden ingezet in situaties waarin de loonwaarde vooraf lastig
is in te schatten. Voor andere situaties waarin zowel gemeente als
werkgever allebei verwachten dat de werknemer een aanzienlijk hogere of
aanzienlijk lagere loonwaarde heeft dan 50 procent van het WML, zullen
zij de voorkeur geven aan het zo snel mogelijk vaststellen van de
daadwerkelijke loonwaarde. Om deze reden en omdat het aantal banen uit
de banenafspraak niet verandert is de verwachting dat de invoering van
de forfaitaire loonkostensubsidie geen budgettaire consequenties heeft.
Flexibele termijnen voor loonwaardebepaling
Het doel van het stellen van flexibele termijnen voor de loonwaardebepaling is dat onnodige loonwaardemetingen worden vermeden. Door de
frequentie van de loonwaardemeting te laten afhangen van het ontwikkelingsperspectief van de werknemer kan de loonkostensubsidie worden
gebaseerd op de actuele loonwaarde zonder dat een jaarlijkse of
driejaarlijkse meting noodzakelijk is. De mogelijkheid voor de werknemer
en werkgever om een nieuwe loonwaardemeting aan te vragen als de
omstandigheden daarvoor aanleiding geven, biedt een extra borging dat
de loonkostensubsidie is gebaseerd op de actuele loonwaarde van de
werknemer. De verwachting is dan ook dat gemiddeld genomen de
loonkostensubsidie als gevolg van deze aanpassing niet significant zal
afwijken van de loonkostensubsidie in de huidige situatie. Verder
verandert het aantal banen uit de banenafspraak niet. Deze wijziging heeft
daarom geen budgettaire consequenties.
Loonkostensubsidie voor jongeren met beperkingen die al werken
Deze wijziging voorkomt dat jongeren die al aan het werk zijn en waarvan
de loonwaarde tijdens de werkzame periode is afgenomen tot onder het
WML, eerst moeten worden ontslagen voordat zij gebruik kunnen maken
van loonkostensubsidie. De wijziging zal naar verwachting geen gevolgen
hebben voor het totaal aantal werknemers met loonkostensubsidie en zal
daardoor ook geen budgettaire consequenties hebben. De raming van het
aantal banen met loonkostensubsidie is op landelijk niveau bepaald door
de aantallen uit de banenafspraak en deze veranderen niet.
Harmonisering premiekorting (mobiliteitsbonus) voor mensen met
scholingsbelemmeringen
Onderstaande tabel geeft de verwachte toename van de premieinkomsten weer als gevolg van het harmoniseren van de premiekorting
(mobiliteitsbonus) voor mensen met scholingsbelemmeringen op 2.000
euro per jaar, voor maximaal drie jaar. Het aantal werkenden met een
verklaring scholingsbelemmering dat niet tot de doelgroep banenafspraak
behoort wordt geschat op ongeveer 650 arbeidsjaren. De geraamde
opbrengsten bedragen ongeveer 3 miljoen euro per jaar.
Tabel: besparing harmonisatie premiekorting

Verwachte opbrengsten (in miljoenen euro):

2017

2018

2019

2020

3

3

3

3

Voortgezette werkregeling
Met deze wijziging wordt de regeling zo aangepast dat deze uitvoerbaar
wordt door UWV. In de huidige vormgeving moet de resterende
verdiencapaciteit worden vastgesteld, maar het is voor UWV niet mogelijk
om op theoretische basis aan iemand een loonwaarde of verdiencapaciteit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

8

toe te kennen onder het wettelijk minimumloon. De vaststelling van
resterende verdiencapaciteit en de daarmee samenhangende uitkeringskorting indien iemand niet zijn volledige resterende verdiencapaciteit
waarmaakt komt te vervallen. Wel wordt als extra voorwaarde voor de
hogere inkomensaanvulling een inkomensgrens van 20 procent WML of
meer opgenomen. De financiële effecten van het weglaten van de
resterende verdiencapaciteit en het opnemen van de extra voorwaarde
vallen per saldo tegen elkaar weg. Vanaf 2017 kunnen personen in de
oWajong die ouder zijn dan 27 jaar direct overstappen naar de voortgezette werkregeling. De voorwaarde van zeven jaar arbeidsondersteuning
komt voor deze groep te vervallen. Hierdoor stijgen de uitkeringslasten
met circa 1 miljoen euro in 2017 en circa 3 miljoen euro in 2018 en 2019.
De hogere uitkeringslasten in 2017–2019 worden binnen de SZW
begroting opgelost. Voor latere jaren zaten de volledige meerkosten al in
de raming. In overleg met UWV worden de uitvoeringskosten nog bezien.
3.2 Regeldruk
Deze paragraaf brengt de effecten ten aanzien van regeldruk van het
wetsvoorstel in kaart. Onder regeldruk wordt hier verstaan: administratieve lasten en inhoudelijke nalevingkosten voor burgers en bedrijven.
Administratieve lasten en inhoudelijke nalevingskosten voor burgers en
bedrijven
De gevolgen voor de regeldruk en de administratieve lasten van
werkgevers zijn per saldo positief te noemen. De Wet vereenvoudiging en
stroomlijning Participatiewet en Wet banenafspraak brengt enkele
verbeteringen in administratieve lasten en inhoudelijke nalevingskosten
met zich mee ten opzichte van de Participatiewet. Zo wordt voor de
toepassing van de loonkostensubsidie een flexibele termijn voor het
herbeoordelen van de loonwaarde op de werkplek mogelijk gemaakt. Het
doel van het stellen van flexibele termijnen voor de loonwaardebepaling
is dat onnodige loonwaardemetingen worden vermeden. De administratieve lasten voor bedrijven nemen af, als de herbeoordeling van de
loonwaarde naar verwachting minder frequent plaatsvindt. Naar
verwachting worden er structureel 25.000 minder herbeoordelingen van
de loonwaarde uitgevoerd. Ook is dit minder belastend voor de groep
mensen die werkt met loonkostensubsidie. De afname van de administratieve lasten voor bedrijven wordt geschat op ongeveer honderdduizend
euro per jaar in 2018, toenemend naar structureel vierhonderdduizend
euro per jaar.
Het mogelijk maken van vaste loonkostensubsidie van 50 procent in het
eerste halfjaar van een dienstbetrekking voorafgaand aan de loonwaardemeting maakt de start van een dienstverband met iemand uit de
doelgroep van de banenafspraak eenvoudiger. De administratieve lasten
en inhoudelijke nalevingskosten zijn onveranderd ten opzichte van de
Participatiewet omdat in een later stadium alsnog de loonwaarde wordt
bepaald.
Het mogelijk maken van loonkostensubsidie voor schoolverlaters die al
werken neemt een wettelijke belemmering weg om mensen met
verminderde productiviteit in dienst te houden. Hierdoor veranderen de
administratieve handelingen niet. Deze wijziging zal naar verwachting
geen gevolgen hebben voor het totaal aantal werknemers met loonkostensubsidie en zal daardoor ook geen aanvullende administratieve lasten
en inhoudelijke nalevingskosten voor burgers en bedrijven tot gevolg
hebben.
Het harmoniseren van de premiekorting (mobiliteitsbonus) voor
scholingsbelemmerden verandert de administratieve lasten voor de
werkgever niet. De handelingen die de werkgever moet verrichten om de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

9

mobiliteitsbonus aan te vragen veranderen niet. De burger heeft ook niet
te maken met een verandering van de administratieve lasten. De
handelingen in verband met het in aanmerking komen van de mobiliteitsbonus hebben slechts betrekking op de werkgever.
Er is geen aanleiding om te verwachten dat de administratieve lasten voor
het midden- en kleinbedrijf afwijken van de landelijke lasten van alle
bedrijven tezamen. Voorts geldt dat het wetsvoorstel geen inhoudelijke
nalevingskosten met zich mee brengt.
Voor werkgevers is er sprake van eenmalige regeldrukkosten van circa
250 duizend euro in 2017. Dit zijn de kosten die gemoeid zijn met het
kennisnemen van de nieuwe regelgeving en het aanpassen van de
administratie.
Hoofdstuk 4. Ontvangen commentaren en adviezen
Het wetsvoorstel is voorgelegd aan het Uitvoeringspanel gemeenten,
UWV, de Belastingdienst, de VNG, de Inspectie Sociale Zaken en
Werkgelegenheid (Inspectie SZW) en het adviescollege toetsing administratieve lasten (Actal). Daarnaast heeft het wetsvoorstel opengestaan voor
internetconsultatie. De regering gaat hieronder in op de uitgebrachte
commentaren.
4.1 Uitvoeringspanel gemeenten
Het Uitvoeringspanel heeft in zijn advies aangegeven het wetsvoorstel
uitvoerbaar te vinden. Het Uitvoeringspanel is positief over de doelstelling
van het wetsvoorstel om werkprocessen te vereenvoudigen en te
stroomlijnen. Het Uitvoeringspanel adviseert de maatregel forfaitaire
loonkostensubsidie te monitoren. De regering wil graag bezien op welke
wijze hieraan het beste gevolg kan worden gegeven. Verder heeft het
Uitvoeringspanel gepleit voor zo min mogelijk belasting als gevolg van de
bepaling dat gemeenten de loonkostensubsidie eenmaal dienen aan te
passen aan de ontwikkeling van het minimumloon. De regering begrijpt
dit punt goed. De regering vindt het van belang dat een aanpassing van
het bedrag aan loonkostensubsidie door indexering van het van
toepassing zijnde wettelijk minimumloon -alsmede door de jaarlijkse
aanpassing van de vergoeding voor werkgeverslasten- aan de werkgever
wordt gecommuniceerd. De wettelijke bepaling voorziet hierin en geeft
aan dat dit eenmaal per jaar moet gebeuren, terwijl het minimumloon in
de regel twee maal per jaar wordt geïndexeerd. De gemeente kan zelf
bepalen op welke wijze de communicatie aan de werkgever het beste en
het minst belastend kan worden vormgegeven, via een kennisgevingbrief
die aansluit bij het primaire besluit inzake loonkostensubsidie of een
nieuw besluit. Als de gemeente geen nieuw besluit verstrekt, maar een
werkgever verzoekt binnen redelijke termijn om een officieel besluit, dan
moet de gemeente die op grond van de Algemene Wet Bestuursrecht zo
spoedig mogelijk alsnog verstrekken. Bedoeling hiervan is dat zo nodig
bezwaar kan worden gemaakt.
4.2 UWV
UWV heeft het wetsvoorstel vereenvoudiging en stroomlijning Participatiewet beoordeeld op uitvoerbaarheid6. Het wetsvoorstel vereenvoudiging
en stroomlijning Participatiewet is voor UWV uitvoerbaar.
Het wetsvoorstel leidt vooral tot aanpassingen in de communicatie en
advisering van UWV aan werkgevers, burgers, gemeenten en scholen. De
regering is erkentelijk dat UWV voor de inwerkingtreding van het
wetsvoorstel zal starten met de communicatieactiviteiten om werkgevers,
6

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

10

burgers en gemeenten tijdig te informeren over de aankomende wijzigingen.
UWV heeft bij de introductie van de forfaitaire loonkostensubsidie een
opmerking gemaakt omdat tot op heden uit contacten met het Inlichtingenbureau blijkt dat de registratie van de loonkostensubsidie door
gemeenten onvolledig is. UWV benadrukt het belang van een goede
registratie en verzoekt het Ministerie van SZW met de VNG en gemeenten
in gesprek te gaan om te komen tot een goede en volledige registratie. De
regering merkt op dat dit punt in feite betrekking heeft op de implementatie van de ministeriële regeling procesgang vangnetters gemeentelijke
doelgroep Participatiewet7. De regering zal het Inlichtingenbureau
opdracht geven om de implementatie hiervan te ondersteunen.
Voor de uitvoering bij UWV vereist de verlaging van de premiekorting
voor personen met een scholingsbelemmering een aanpassing door
middel van een extra categorie in de doorgifte van de loonaangifte door
de Belastingdienst,. In de loonaangifte is volgens UWV een extra rubriek
nodig om de voor scholingsbelemmeringen. De Belastingdienst heeft in
zijn uitvoeringstoets aangegeven nog met UWV in overleg te zijn over een
extra rubriek in de loonaangifte. De regering vertrouwt erop dat dit
overleg leidt tot een bevredigende oplossing.
UWV heeft aangegeven dat de wetswijziging van de voortgezette
werkregeling uitvoerbaar is per 1 januari 2017. UWV sprak zijn voorkeur in
de uitvoeringstoets uit voor de huidige prikkel om te werken binnen de
werkregeling boven de nieuwe prikkel die wordt geïntroduceerd met de
voorgestelde inkomensondersteuning van de voortgezette werkregeling.
De Wajonger die meer verdient dan 20 procent WML heeft geen prikkel
om meer arbeidsinkomsten te genereren aangezien de uitkering van de
voortgezette werkregeling het inkomen aanvult tot 100 procent WML,
meldde het UWV. Het klopt dat de inkomensondersteuning in de
werkregeling van de Wajong2010 het meer werken meer lonend maakt.
De voortgezette werkregeling is juist bedoeld om de inkomensondersteuning te regelen voor Wajongers die reeds zeven jaar arbeidsondersteuning van UWV hebben gehad en ten minste 27 jaar zijn. Dit werd bij
de toelichting op de Wajong2010 dan ook een «definitieve» beoordeling
genoemd.8 Verondersteld mag worden dat iemand die zeven jaar
arbeidsondersteuning heeft gekregen weinig nieuwe ontwikkelmogelijkheden zal hebben. Indien deze persoon gaat werken wordt verondersteld
dat deze zijn maximale verdiencapaciteit te gelde maakt en daarmee in
aanmerking komt voor de loonaanvulling tot 100 procent WML. Er is net
als bij de werkregeling wel een inkomensgrens van 20 procent of meer
van het WML als extra voorwaarde voor de maximale aanvulling.
4.3 Belastingdienst
De Belastingdienst heeft een uitvoeringsadvies uitgebracht op het
onderdeel harmonisering premiekorting (mobiliteitsbonus) voor mensen
met scholingsbelemmeringen9. De Belastingdienst geeft aan dat de
harmonisering een vereenvoudiging is voor de uitvoeringspraktijk van de
Belastingdienst en voor de communicatie richting werkgevers. De
regering is erkentelijk dat de Belastingdienst de reguliere communicatie
zal aanpassen.
De Belastingdienst geeft aan dat het de vraag is of werkgevers in 2017
conform de regels zullen handelen omdat zij zelf actie moeten ondernemen om van de hoge premiekorting naar de lage premiekorting te
gaan. De Belastingdienst kan hier niet of nauwelijks op toezien. De
regering wil benadrukken dat, zoals de Belastingdienst ook aangeeft, de
7

Staatscourant 2015, nr. 27502.
Kamerstukken II, 2008/09, 31 780, nr. 3, pagina 17.
9
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
8

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

11

risico’s op onjuist gebruik verminderen met de omzetting, in 2018, van de
premiekorting in een loonkostenvoordeel als gevolg van de Wet
tegemoetkoming loondomein.
Voor de uitvoeringspraktijk van de Belastingdienst en UWV is het een
voorwaarde dat de voorziene wijziging ook daadwerkelijk op 1 januari
2017 in werking treedt. De regering heeft hier begrip voor en maakt voor
artikel III van het wetsvoorstel gebruik van de uitzonderingsgrond in de
Wet Raadgevend Referendum. Dit om ervoor te zorgen dat het onderdeel
van het wetsvoorstel dat de premiekorting scholingsbelemmerden
harmoniseert, op 1 januari 2017 in werking kan treden.
De Belastingdienst heeft verder enkele technische opmerkingen bij het
wetsvoorstel en de bijbehorende memorie van toelichting gemaakt. Deze
zijn in het wetsvoorstel verwerkt.
4.4 VNG
De VNG heeft een bestuurlijke reactie gegeven op het wetsvoorstel10. De
VNG heeft de voorgestelde wijzigingen getoetst aan de afspraken in het
bestuurlijk overleg tussen sociale partners, de VNG, UWV en SZW van
25 november 2015. De VNG heeft geconstateerd dat de afspraken correct
zijn uitgewerkt in wetgeving.
De VNG heeft geen opmerkingen bij de voorgestelde maatregelen voor de
forfaitaire loonkostensubsidie, de loonkostensubsidie voor jongeren die al
werken en de harmonisering van de premiekorting voor scholingsbelemmerden. Wat betreft de frequentie van de loonwaardemeting gaat de VNG
in op de passage in de memorie van toelichting waarin is opgenomen dat
individuele gemeenten bevorderen dat aanbieders van de loonwaardemetingen het ontwikkelperspectief van de werknemer meenemen in de
loonwaardemeting. De VNG geeft aan dat dit niet mogelijk is. Gemeenten
hebben volgens de VNG de taak een loonwaardemeting te doen, maar zijn
verplicht om deze in te kopen bij gecertificeerde aanbieders. De VNG
adviseert de wetgever om aanbieders van loonwaardemetingen te wijzen
op de doorwerking van dit wetsvoorstel. De regering merkt wat dit betreft
op dat de regering gemeenten geenszins verplicht om loonwaardebepaling in te kopen bij gecertificeerde aanbieders. De wettelijke kaders
geven aan dat gemeenten de loonwaardebepaling uitvoeren.
In het Besluit loonkostensubsidie Participatiewet staat dat dit dient te
gebeuren door of onder verantwoordelijkheid van een deskundige, op
basis van de feitelijke werkzaamheden op de werkplek met inbreng van de
werkgever aan de hand van een beschreven objectieve methode. Op
welke wijze gemeenten dit invullen is aan hen. In het Besluit is verder
aangegeven dat als gemeenten in een samenwerkingsverband (regionaal
werkbedrijf) besluiten een methode toe te passen, het bestuur van dit
samenwerkingsverband aan de Minister van SZW meldt welke methode
dit is. De verantwoordelijkheid voor de loonwaardebepaling ligt hoe dan
ook altijd bij de gemeente. In het licht hiervan herhaalt de regering de
vraag aan gemeenten om te bevorderen om bij de eerstvolgende
loonwaardemeting zo mogelijk al een uitspraak te doen over het ontwikkelingsperspectief van de werknemer, en wanneer de loonwaarde van de
werknemer opnieuw moet worden gemeten. Ook in de Verzamelbrief aan
gemeenten roept de Staatssecretaris van SZW namens de regering de
gemeenten hiertoe op. Door bij de eerstvolgende loonwaardemeting zo
mogelijk al aan te geven wanneer de daaropvolgende loonwaardemeting
zou moeten plaatsvinden wordt een soepele overgang gecreëerd van de
huidige wetgeving naar de voorliggende wetgeving.
De VNG heeft daarnaast een aantal algemene opmerkingen gemaakt. De
VNG wijst op de complexiteit van wet- en regelgeving en spreekt de zorg
10

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

12

uit over de beschikbaarheid van kandidaten. In reactie hierop wil de
regering aangeven dat de uitvoering van de Participatiewet en de Wet
banenafspraak een continu proces is dat om voortdurende inzet vraagt
van alle betrokken partijen. Signalen uit de praktijk over mogelijke
knelpunten worden zeer serieus genomen. Waar nodig wordt met alle
betrokken partijen naar goede oplossingen gezocht.
4.5 Inspectie SZW
Het wetsvoorstel heeft de Inspectie SZW aanleiding gegeven tot het
maken van enkele opmerkingen over toezicht. De Inspectie SZW heeft
aangegeven in haar toezicht rekening te houden met het feit dat
gemeenten vanaf het moment van indiening van het wetsvoorstel bij de
Tweede Kamer kunnen anticiperen op de forfaitaire loonkostensubsidie in
de eerste 6 maanden van het dienstverband en het mogelijk maken van
loonkostensubsidie voor jongeren die al werken.
De Inspectie wijst er op dat op basis van de toelichting in gevallen waarin
geen negatieve of positieve ontwikkeling van productiviteit wordt
verwacht, niet per definitie de loonwaarde hoeft te worden herbepaald. En
dat in deze gevallen ook kan worden afgezien van herbepaling van
loonwaarde. De Inspectie geeft aan dat dit niet in overeenstemming lijkt te
zijn met de tekst die uitgaat van regelmatige vaststelling. Gelet hierop
heeft de Inspectie in overweging gegeven de tekst aan te passen zodat
daaruit blijkt dat het college bepaalt wanneer de hoogte van de
loonwaarde ambtshalve opnieuw wordt vastgesteld. De Inspectie geeft
hierbij aan dat het voor betrokkenen ook mogelijk blijft om, indien daar
aanleiding voor is, te vragen om een tussentijdse vaststelling van de
loonwaarde. De opmerkingen van de Inspectie hebben de regering
aanleiding gegeven het voorgestelde zesde lid van artikel 10d van de
Participatiewet overeenkomstig het advies van de inspectie te herformuleren.
De Inspectie SZW heeft verder enkele technische opmerkingen bij het
wetsvoorstel en de bijbehorende memorie van toelichting gemaakt. Deze
zijn in het wetsvoorstel verwerkt.
4.6 Actal
Het Adviescollege toetsing administratieve lasten (Actal) heeft een advies
uitgebracht ten aanzien van de administratieve lasten / regeldruk11. Actal
heeft waardering uitgesproken voor het voornemen om belemmeringen
en bureaucratie bij bestaande instrumenten weg te nemen. Actal heeft bij
de beoordeling van het wetsvoorstel ook gekeken naar aanvullende en
alternatieve mogelijkheden om de regeldruk (verder) te reduceren.
Actal geeft aan dat in de toelichting niet expliciet wordt ingegaan op de
reden voor het maximeren van de termijn van de forfaitaire loonkostensubsidie op zes maanden. Gezien het belang om nu definitief alle
belemmeringen weg te nemen adviseert Actal om de toepassing van de
forfaitaire loonkostensubsidie voor een langere duur dan maximaal zes
maanden mogelijk te maken. In reactie op dit advies wil de regering
aangeven dat het voorstel voor een forfaitaire loonkostensubsidie van
maximaal zes maanden gebaseerd is op bestuurlijke afspraken met de
Stichting van de Arbeid, de VNG en UWV.
Betrokken partijen zijn het erover eens dat het uit oogpunt van een snelle
en soepele plaatsing van een werknemer bij een werkgever wenselijk is
om een forfaitaire loonkostensubsidie van maximaal zes maanden
mogelijk te maken. In deze fase kan de vaststelling van de loonwaarde
achterwege blijven, hetgeen werkgevers over de streep kan trekken
iemand aan te nemen. Betrokken partijen zijn het er ook over eens dat het
11

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

13

in die zes maanden mogelijk moet zijn om een beeld te krijgen van de
capaciteiten van een werknemer opdat de loonwaarde kan worden
bepaald. Bovendien is het ook nog mogelijk om betrokkene voorafgaand
aan de forfaitaire loonkostensubsidie op een proefplaatsing met behoud
van uitkering te laten werken. Een forfaitaire loonkostensubsidie van
maximaal zes maanden en een eventuele proefplaatsing biedt daarmee
voldoende tijd om de waarde van de werknemer te kunnen bepalen. De
regering acht het onwenselijk om de afspraken die tot stand zijn gekomen
in overleg met betrokken partijen open te breken.
Wat betreft de regeldruk adviseert Actal om in de toelichting de effecten
voor de regeldruk op handelingsniveau te specificeren en de eenmalige
gevolgen voor de regeldruk inzichtelijk te maken. De regeldruk paragraaf
is naar aanleiding hiervan aangepast.
4.7 Internetconsultatie
Het wetsvoorstel heeft gedurende vier weken opengestaan voor internetconsultatie. De consultatie heeft 34 reacties opgeleverd, waarvan 22
openbaar. Over het algemeen zijn de reacties op het wetsvoorstel positief.
Deze reacties hebben behoudens het op elkaar afstemmen van tekst en
toelichting van het onderdeel loonkostensubsidie voor jongeren die al
werken niet geleid tot aanpassing van het wetsvoorstel of de memorie
van toelichting.
Een groot aantal respondenten heeft opmerkingen gemaakt over het
verschil in instrumentarium voor mensen in de Wajong en mensen in de
Participatiewet. Over het algemeen werd daarbij gepleit voor het inzetten
van loonkostensubsidie voor Wajongers. Bij de discussie over de
Participatiewet is breed zorg geuit, in de Tweede Kamer en in de samenleving, over de overgang van bestaande Wajongers naar de bijstand. Met
het oog daarop heeft de Staatssecretaris van Sociale Zaken Werkgelegenheid in februari 2014 afspraken gemaakt met de fracties van D66,
Christen Unie en SGP en de coalitiefracties over de Participatiewet. Met
als resultaat dat Wajongers met arbeidsvermogen niet zijn overgedragen
naar gemeenten. Hiermee is ook het instrument loondispensatie voor
deze groep beschikbaar gebleven.
Meerdere respondenten hebben gepleit voor een uniform landelijk
instrumentarium. Hierbij is ook gepleit voor het harmoniseren van de
jobcoach. De regering wil er op wijzen dat de Wet harmonisatie instrumenten Participatiewet vanaf 1 januari 2016 voorziet in een uniforme
no-riskpolis voor de doelgroep van de banenafspraak via UWV en een
gelijke mobiliteitsbonus (premiekorting) voor de doelgroep banenafspraak. Harmonisatie van de jobcoach is mogelijk wanneer gemeenten
aansluiten bij het uitvoeringsbeleid van UWV, zoals neergelegd in het
protocol jobcoach en protocol interne jobcoach van UWV. Gemeenten
hebben beleidsvrijheid bij het uitwerken van de gemeentelijk regels met
betrekking tot de inzet van persoonlijke ondersteuning. De algemene
maatregel van bestuur Regionale Werkbedrijven12 voorziet er verder in
dat partijen in de regio afspraken maken over de wijze waarop de
werkgeversdienstverlening wordt ingericht. Afspraken over de inzet van
een jobcoach kunnen hier onderdeel van uitmaken.
Zoals de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft
aangeven in de memorie van antwoord bij het wetsvoorstel harmonisatie
instrumenten Participatiewet13 hebben de VNG en UWV overleg gevoerd
over het harmoniseren van de jobcoach. Op 24 maart 2015 heeft de VNG
de resultaten van het overleg tussen de gemeenten en UWV gepresenteerd. VNG heeft geen landelijke afspraak gemaakt over de inzet van
12
13

Staatsblad 2014, nr. 366.
Eerste Kamer, vergaderjaar 2015/16, 34 194, C 18.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

14

jobcoaching omdat het instrument jobcoaching sterk verbonden is met de
gemeentelijke (en regionale) processen. De G4 heeft wel met UWV
afspraken gemaakt over harmonisatie van de jobcoach bij de uitvoering
van de banenafspraak en de Participatiewet. De afspraken van G4 en UWV
houden een vrijwel volledige harmonisering in van het instrument
jobcoaching waarbij aansluiting is gevonden bij het protocol jobcoaching
van UWV. Er blijft wel een verschil in soort en intensiteit van inzet van
jobcoaching bestaan. De afspraken tussen de G4 en UWV zijn onder de
aandacht van de gemeenten gebracht via de website van de VNG en de
website van de Programmaraad. Gemeenten kunnen daarop zelf beslissen
of een vergelijkbare afspraak binnen de arbeidsmarktregio mogelijk is.
ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
Artikel I Wijziging van de Participatiewet
Onderdeel A
In artikel 6, eerste lid, van de Participatiewet is in onderdeel e de
omschrijving van de doelgroep loonkostensubsidie aangevuld met
personen ten behoeve van wie op grond van het nieuwe artikel 10d,
tweede lid, van de Participatiewet loonkostensubsidie verstrekt kan
worden. Voor een uitgebreidere toelichting wordt verwezen naar de
toelichting bij artikel 10d, tweede lid, hieronder.
Onderdeel B (herformulering van artikel 10d inzake loonkostensubsidie)
In het algemeen deel van de toelichting is een aantal wijzigingen bij de
vormgeving van het instrument loonkostensubsidie al toegelicht.
Artikel 10d van de Participatiewet wordt voor de leesbaarheid geheel
opgenomen in dit wetsvoorstel. In aanvulling op het algemeen deel
worden hierna de betreffende leden toegelicht.
Eerste lid
In het eerste lid is geregeld dat als een werkgever voornemens is een
dienstbetrekking aan te gaan met een inwoner van een gemeente die tot
de doelgroep loonkostensubsidie behoort, het college loonkostensubsidie
verleent. In de huidige situatie kan het college loonkostensubsidie
verlenen als de loonwaarde van betrokkene is vastgesteld. Nieuw ten
opzichte van de huidige situatie is, dat het college de keuze krijgt om bij
het verlenen van die loonkostensubsidie hetzij eerst de loonwaarde van
die persoon vast te stellen voordat loonkostensubsidie wordt toegekend,
hetzij direct loonkostensubsidie te verlenen met inachtneming van het
vijfde lid, te weten 50 procent van het WML, voor een periode van
maximaal zes maanden. Het college overlegt voor die keuze met de
beoogde werkgever om vast te stellen of de loonwaardebepaling direct
voorafgaand aan de dienstbetrekking plaatsvindt dan wel op een later
tijdstip. De bedoeling van deze maatregel is om mensen eenvoudiger en
vlotter in een dienstbetrekking te kunnen plaatsen. Kiest het college er
voor om eerst de loonwaarde vast te stellen, dan wordt de hoogte van de
loonkostensubsidie overeenkomstig het vierde lid vastgesteld. Kiest het
college er voor om de loonwaardebepaling van betrokkene op een later
tijdstip te verrichten dan kan bij aanvang van de dienstbetrekking direct
loonkostensubsidie toegekend worden met inachtneming van het vijfde
lid, te weten 50 procent van het WML, voor een periode van maximaal zes
maanden.
Het college krijgt dus de mogelijkheid om voor een bepaalde periode
loonkostensubsidie vast te stellen met inachtneming van het vijfde lid.
Voor de goede orde wordt opgemerkt dat het college voorafgaande aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

15

de loonkostensubsidie mensen onbeloonde werkzaamheden kan laten
verrichten om werkervaring op te doen (proefplaatsing). De gemeente
heeft en houdt de beleidsvrijheid om dit instrument gericht in te zetten om
de arbeidsinschakeling te bevorderen. De proefplaatsing heeft door de
nieuwe mogelijkheid om loonkostensubsidie voor een bepaalde tijd
forfaitair vast te stellen geen functie meer om de reële loonwaarde vast te
stellen. Daarom kan het oude tweede lid, onderdeel b vervallen.
Tweede lid
Dit artikellid is nieuw ingevoegd in artikel 10d. Het college komt in
aanvulling op de taak genoemd in artikel 7 van de Participatiewet om
mensen uit de doelgroep Participatiewet te ondersteunen bij arbeidsinschakeling hier ook een taak toe om loonkostensubsidie toe te kennen bij
reeds bestaande dienstbetrekkingen (zie overeenkomstige formulering in
artikel 10f). Het gaat hier om jongeren die bij voltijdse arbeid niet in staat
blijken het wettelijk minimumloon te verdienen en die nadat ze binnen
een periode van zes maanden het in het tweede lid omschreven onderwijs
hebben verlaten al een baan hadden gevonden, maar waarvan de verdere
voortzetting van die dienstbetrekking afhankelijk is van de vraag of de
werkgever loonkostensubsidie kan ontvangen. De wijziging maakt het,
anders dan nu, mogelijk dat werkgevers ook loonkostensubsidie kunnen
ontvangen als deze jongeren met een kwetsbare arbeidsmarktpositie al
werken en stimuleert zo duurzame arbeidsinschakeling. Loonkostensubsidie kan in deze situaties worden verleend nadat eerst op hun aanvraag
de loonwaarde van deze jongeren is vastgesteld door het college. De
hoogte van de loonkostensubsidie wordt dan conform het vierde lid
toegekend (maximaal 70 procent van het WML).
Derde lid
Het derde lid is alleen redactioneel aangepast. Er wordt geen loonkostensubsidie verleend indien het een dienstbetrekking in de zin van de Wsw
betreft. Ondanks dat de instroom in de Wsw met ingang van 1 januari
2015 is afgesloten, blijft het van belang om dit te regelen. Het kan immers
zo zijn dat een persoon uit het zittend bestand Wsw in een andere
Wsw-dienstbetrekking gaat werken. In dat geval is het niet de bedoeling
dat daarvoor het instrument loonkostensubsidie wordt ingezet. Dit derde
lid komt overeen met het huidige artikel 10d, tweede lid, onderdeel a.
Vierde lid
Dit artikel is niet aangepast. In het vierde lid is bepaald dat de hoogte van
de loonkostensubsidie het verschil is tussen het WML en de loonwaarde
van de betreffende werknemer. Deze hoogte is maximaal 70 procent van
het WML en aan de orde wanneer het college in overleg met de
werkgever besluit om direct voorafgaand aan de dienstbetrekking de
loonwaarde van betrokkene vast te stellen. Is de dienstbetrekking eenmaal
tot stand gekomen en is het tweede lid van toepassing (jongeren die
vanuit het onderwijs direct aan een baan zijn gekomen) dan volgt hieruit
ook dat de hoogte van loonkostensubsidie maximaal 70 procent van het
WML is, nadat daartoe eerst een loonwaardemeting van betrokkene heeft
plaats gevonden. Indien iemand in deeltijd werkt, wordt de hoogte van de
loonkostensubsidie naar rato verminderd. De loonkostensubsidie wordt
daarnaast vermeerderd met een bedrag voor vergoeding van werkgeverslasten. Dit bedrag als percentage van de loonkosten wordt bij ministeriële
regeling vastgesteld, omdat dit bedrag door jaarlijkse aanpassingen in
deze premies en bijdragen kan fluctueren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

16

Vijfde lid
Met het opnieuw vastgestelde artikel 10d wordt ook een nieuwe
mogelijkheid voor de hoogte van de loonkostensubsidie geïntroduceerd.
Dit is geregeld in dit vijfde lid en bedraagt voor maximaal zes maanden
50 procent van het WML. Evenals bij toepassing van het vierde lid wordt
de loonkostensubsidie vermeerderd met een bedrag voor vergoeding van
werkgeverslasten.
Zesde lid
In het voorgestelde zesde lid staat niet meer dat jaarlijks of driejaarlijks
(zie oud artikel 10d, vijfde lid) moet worden vastgesteld of een persoon
die aan het werk is in een dienstbetrekking met loonkostensubsidie nog
tot de doelgroep loonkostensubsidie behoort en dat jaarlijks of driejaarlijks de hoogte van de loonwaarde opnieuw ambtshalve wordt vastgesteld. In dit zesde lid wordt nu geregeld dat het college – indien de hoogte
van de loonkostensubsidie wordt vastgesteld op basis van de loonwaarde
(dus niet forfaitair) – bepaalt wanneer ambtshalve de hoogte van de
loonwaarde opnieuw wordt vastgesteld na aanvang van de dienstbetrekking. De vaststelling van de loonwaarde vindt in overleg met
betrokkene en met de werkgever plaats. Bij de vaststelling van de
loonwaarde tekent het college aan wat zijn verwachtingen zijn met
betrekking tot het ontwikkelperspectief van de werknemer. Indien de
loonwaarde na hernieuwde vaststelling is gewijzigd wordt ook de
loonkostensubsidie met inachtneming van het vierde lid (maximaal
70 procent WML) aangepast. Indien daar aanleiding voor is, kan uiteraard
ook tussentijds een nieuwe loonwaardemeting worden aangevraagd door
de werkgever of werknemer.
Zevende lid
In dit artikel wordt de jaarlijkse indexering van de loonkostensubsidie met
ingang van 1 januari geregeld, in overeenstemming met de ontwikkeling
van het WML van het voorgaande kalenderjaar. Van alle inwoners in de
gemeente die loonkostensubsidie ontvangen wordt dit dus jaarlijks
opnieuw berekend. Hoewel het WML veelal halfjaarlijks wordt
geïndexeerd, vindt de aanpassing van de hoogte van de loonkostensubsidie dus jaarlijks plaats. Daarbij wordt de loonkostensubsidie tevens
aangepast aan de ontwikkeling van de vergoeding voor werkgeverslasten,
bedoeld in het vierde lid.
Achtste lid
Het achtste tot en met twaalfde lid zijn ongewijzigd ten opzichte van het
bestaande artikel, en komen overeen met het oude zesde tot en met
tiende lid, waarbij in het achtste lid de verwijzingen naar de voorgaande
leden zijn aangepast.
Het achtste lid bepaalt dat het eerste tot en met zevende lid van artikel 10d
niet langer van toepassing zijn vanaf het moment dat is vastgesteld dat
een persoon niet tot de doelgroep loonkostensubsidie behoort. Indien dat
wordt vastgesteld wordt de beschikking loonkostensubsidie ingetrokken.
Negende lid
Het negende lid regelt dat bij dezelfde dienstbetrekking niet zowel
loonkostensubsidie op grond van artikel 10d als een andere vorm van
loonkostensubsidie kan worden ingezet. Bij deze andere vorm van
loonkostensubsidie kan worden gedacht aan de mogelijkheden die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

17

gemeenten hebben om in het kader van voorzieningen gericht op
arbeidsinschakeling subsidie in de loonkosten te verlenen.
Tiende lid
In het tiende lid is geregeld wat er gebeurt in het geval de werknemer die
met loonkostensubsidie werkt verhuist. In dat geval blijft het college van
de gemeente die oorspronkelijk de loonkostensubsidie verleende, de
loonkostensubsidie verlenen. Ook blijft dat college de ambtshalve
vaststellingen, bedoeld in het zesde en zevende lid, doen.
Elfde lid
In het kader van de Participatiewet en banenafspraak is met sociale
partners afgesproken dat sociale partners er in drie jaar tijd voor zullen
zorgen dat in de cao’s laagste loonschalen (100–120 procent van het
Wettelijk minimumloon) beschikbaar komen voor werknemers met
verminderde productiviteit. Het elfde lid bevat een bepaling (die nog niet
in werking is getreden) als blijkt dat op grond van cao’s banen in de lage
loonschalen voor deze personen feitelijk onvoldoende beschikbaar
komen. Als dat wordt vastgesteld wordt de bepaling van kracht, dat de
werknemer die tot de doelgroep loonkostensubsidie behoort bij aanvang
van de dienstbetrekking recht heeft op een loon van 100 procent van het
WML, en dat de werkgever hierbij wordt toegestaan dit loon te betalen.
Het elfde lid komt overeen met het oude negende lid en zal derhalve
alleen in werking treden indien dit wordt vastgesteld.
Twaalfde lid en artikel VI
In het twaalfde lid van artikel 10d wordt overeenkomstig het oude tiende
lid geregeld dat geen loonkostensubsidie wordt verstrekt gedurende
perioden waarin recht bestaat op ziekengeld op grond van de no-riskpolis
in artikel 29b van de Ziektewet. Hiermee wordt voorkomen dat de
werkgever loonkostensubsidie ontvangt in ziekteperioden waarin tevens
recht bestaat op de no-riskpolis op grond van artikel 29b van de Ziektewet.
In artikel II van de Wet van 23 december 2015 tot wijziging van de
Participatiewet, de Ziektewet, de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen en de Wet financiering sociale verzekeringen in verband met
harmonisatie van instrumenten ter bevordering van arbeidsdeelname van
arbeidsbeperkten wordt een verwijzing naar het oude tiende lid vervangen
door een verwijzing naar het twaalfde lid.
Artikel II, Wijziging van de Wet tegemoetkomingen loondomein, onderdelen A tot en met G, en artikel III Wijziging van de Wet financiering
sociale verzekeringen
In de Wtl worden loonkostenvoordelen geregeld ten behoeve van
werkgevers als zij werknemers in dienst nemen die aan enkele specifieke
voorwaarden voldoen. Scholingsbelemmerden vallen nu deels onder het
loonkostenvoordeel arbeidsgehandicapte werknemer, als zij niet tot de
doelgroep banenafspraak behoren. Voor zover scholingsbelemmerden
wel behoren tot de doelgroep banenafspraak vallen zij echter onder het
loonkostenvoordeel doelgroep banenafspraak. Deze wijziging bewerkstelligt dat alle scholingsbelemmerden uit oogpunt van vereenvoudiging
en harmonisering onder hetzelfde loonkostenvoordeel komen te vallen,
zodat werkgevers voor werknemers uit deze groep in aanmerking kunnen
komen voor hetzelfde bedrag. Het loonkostenvoordeel doelgroep
banenafspraak wordt daartoe uitgebreid met de groep scholingsbelemmerden die voorheen onder het loonkostenvoordeel arbeidsgehandicapte

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

18

werknemer vielen. Daardoor bedraagt het loonkostenvoordeel voor alle
scholingsbelemmerden ten hoogste 2.000 euro per kalenderjaar.
Omdat de loonkostenvoordelen uit de Wtl pas ingaan per 1 januari 2018
en tot die datum de premiekorting arbeidsgehandicapte werknemer geldt,
wordt in artikel 50 van de Wet financiering sociale verzekeringen (Wfsv)
een overeenkomstige wijziging doorgevoerd, die de hoogte van de
premiekorting arbeidsgehandicapte werknemer regelt. Deze wijziging is
alleen relevant indien deze in werking kan treden per 1 januari 2017. Bij
een latere inwerkingtredingsdatum zal de wijziging van artikel 50 van de
Wfsv niet in werking treden, omdat de premiekortingen per 1 januari 2018
worden vervangen door de loonkostenvoordelen uit de Wtl.
Artikel IV. Wijziging van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening
jonggehandicapten en artikel V. Wijziging van de Invoeringswet Participatiewet
Onderdeel C
In artikel 2:37 is geregeld dat UWV de resterende verdiencapaciteit van de
jonggehandicapte vaststelt, nadat de jonggehandicapte zeven jaar recht
op arbeidsondersteuning heeft gehad en ten minste 27 jaar oud is, of als
de jonggehandicapte vijf jaar aaneengesloten inkomen heeft genoten
overeenkomend met de resterende verdiencapaciteit en er geen
perspectief of verdere ontwikkeling bestaat. Omdat het voor UWV niet
mogelijk is om de resterende verdiencapaciteit vast te stellen, vervalt dit
artikel.
Onderdeel D
De jonggehandicapte komt in aanmerking voor de voortgezette inkomensondersteuning nadat hij is beoordeeld op grond van artikel 2:37. Omdat
de beoordeling op grond van artikel 2:37 niet uitvoerbaar is, kan niet
vastgesteld worden of aan deze voorwaarde voor de voortgezette
inkomensondersteuning is voldaan. Ook kan de hoogte van de inkomensondersteuning niet berekend worden, omdat daarvoor bepaald moet
worden of iemand meer of minder verdient dan de resterende verdiencapaciteit. Artikel 2:41 wordt daarom aangepast.
In de eerste plaats worden de voorwaarden om in aanmerking te komen
voor de voortgezette inkomensondersteuning in dit artikel opgenomen.
Daarbij is aangesloten bij de voorwaarden waaraan voldaan moest
worden om in aanmerking te komen voor een beoordeling op grond van
artikel 2:37, eerste lid.
De jonggehandicapte die zeven jaar recht op arbeidsondersteuning heeft
gehad en de leeftijd van 27 jaar heeft bereikt, voldoet aan de voorwaarden
voor de voortgezette inkomensondersteuning. De mogelijkheid om op
aanvraag van de jonggehandicapte na vijf jaar aaneengesloten gewerkt te
hebben in te stromen in de voortgezette inkomensondersteuning vervalt.
De beoordeling of de resterende verdiencapaciteit overeenkwam met de
inkomsten uit arbeid en of er perspectief op verbetering van de verdiencapaciteit was, was niet mogelijk en binnen afzienbare tijd voldoet elke
jonggehandicapte aan de voorwaarden van zeven jaar arbeidsondersteuning en de leeftijd van 27 jaar. Op grond van artikel 8:10 kunnen
jonggehandicapten die recht hebben op een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van hoofdstuk 3 overstappen naar hoofdstuk 2. Indien
op die grond recht op arbeidsondersteuning ontstaat, geldt voor deze
groep momenteel dat ze pas na zeven jaar in aanmerking komen voor de
voortgezette inkomensondersteuning. Deze voorwaarde vervalt, omdat dit
jonggehandicapten betreft die meer dan zeven jaar een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van hoofdstuk 3 hebben gehad.
Instroom in dat hoofdstuk was immers tot 2010 mogelijk. Hierdoor wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

19

de inkomenspositie van oWajongers en Wajongers2010 die ten minste
27 jaar zijn en zeven jaar een uitkering hebben gehad en meer dan
20 procent WML aan inkomsten hebben met elkaar in overeenstemming
gebracht. Daarom is geregeld dat de jonggehandicapte wiens recht op
arbeidsondersteuning op grond van artikel 8:10 is ontstaan ook in
aanmerking komt voor de voortgezette inkomensondersteuning als deze
de leeftijd van 27 jaar heeft bereikt.
Onderdelen E en F, onder 1 en 2
Uit het huidige artikel 2:41 vloeit voort dat als het inkomen ten minste
gelijk is aan de resterende verdiencapaciteit, de jonggehandicapte een
inkomensondersteuning ontvangt die het inkomen aanvult tot het
minimumloon. Omdat niet vastgesteld kan worden of aan de voorwaarde
dat het inkomen ten minste gelijk is aan de resterende verdiencapaciteit is
voldaan, vervalt deze voorwaarde. In plaats daarvan wordt als
voorwaarde gesteld dat het inkomen per dag van de jonggehandicapte
ten minste 20 procent van het minimumloon bedraagt. Als dat het geval
is, dan wordt het inkomen van de jonggehandicapte aangevuld tot het
minimumloon. Deze voorwaarde, waarbij vanaf deze grens werken lonend
wordt, is ook in artikel 2:40, tweede lid, opgenomen voor de jonggehandicapte die nog niet in de voortgezette werkregeling zit. Is er geen inkomen
of is het inkomen per dag lager dan 20 procent van het minimumloon, dan
wordt het eventuele inkomen aangevuld tot 75 procent van het
minimumloon. Indien het inkomen uit arbeid wijzigt, verandert de hoogte
van de inkomensondersteuning in de voortgezette werkregeling.
Het beoogde tijdstip van inwerkingtreding is 1 januari 2017. Vanaf dat
tijdstip kunnen de eerste jonggehandicapten die ten minste 27 jaar zijn in
aanmerking komen voor de voortgezette inkomensondersteuning, omdat
ze zeven jaar recht op arbeidsondersteuning hebben gehad.
Omdat deze nieuwe voorwaarde nadelig kan zijn voor jonggehandicapten
die een in theorie hele lage resterende verdiencapaciteit hebben, en
derhalve dus al bij een zeer laag inkomen in aanmerking zouden komen
voor de aanvulling tot het minimumloon, is de voorwaarde dat het
inkomen ten minste 20 procent van het minimumloon moet bedragen in
onderdeel F opgenomen. Onderdeel E bevat alleen de voorwaarde dat
inkomen verworven moet worden, niet hoe hoog dat inkomen ten minste
moet zijn. Dit komt overeen met de pragmatische invulling die momenteel
al aan de voortgezette werkregeling wordt gegeven. Indien het beoogde
tijdstip van inwerkingtreding, 1 januari 2017, niet gehaald wordt, dan
zullen de onderdelen D en E met terugwerkende kracht tot 1 januari 2017
in werking treden, zodat de pragmatische invulling vanaf dat moment een
wettelijke basis heeft. Vanaf dat moment zal dan gelden dat als de
jonggehandicapte inkomen verwerft, en aan de overige voorwaarden uit
artikel 2:41 voldoet, het inkomen wordt aangevuld tot het minimumloon.
Onderdeel F zal in dat geval zo spoedig mogelijk na 1 januari 2017 in
werking treden, maar geen terugwerkende kracht krijgen. De voorwaarde
dat het inkomen ten minste 20 procent van het minimumloon moet
bedragen, geldt derhalve vanaf het moment dat onderdeel F in werking
kan treden. Op deze wijze wordt voorkomen dat een voorwaarde die voor
een beperkt aantal jonggehandicapten nadelige effecten kan hebben met
terugwerkende kracht in werking treedt. Om te voorkomen dat jonggehandicapten met een inkomen van minder dan 20 procent van het WML direct
op het tijdstip van inwerkingtreden van onderdeel F een lagere inkomensondersteuning ontvangen, is in artikel 8:10d overgangsrecht opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

20

Onderdeel F, onder 3, en artikel V
In artikel III, onderdeel K, van de Invoeringswet Participatiewet is geregeld
dat de inkomensondersteuning in onder meer artikel 2:41 wordt verlaagd.
Deze wijziging treedt in werking met ingang van 1 januari 2018. Omdat de
hoogte van de inkomensondersteuning niet meer in artikel 2:41, maar in
artikel 2:41a geregeld is, als gevolg van het onderhavige wetsvoorstel,
wordt de verlaging nu voor het nieuwe artikel 2:41a geregeld. Deze
wijziging zal eveneens met ingang van 1 januari 2018 in werking treden.
Als gevolg van de voorgestelde wijziging van artikel 2:42 hoeft dat
artikel niet meer aangepast te worden in verband met de verlaging. De
wijziging van de artikelen 2:41 en 2:42 die in verband hiermee in de
Invoeringswet Participatiewet is opgenomen vervalt.
Onderdeel G
Ook bij de berekening van de hoogte van de inkomensondersteuning op
grond van artikel 2:42 speelt de resterende verdiencapaciteit een rol. Het
betreft de zogenoemde Breman-regeling, op grond waarvan het inkomen
van de jonggehandicapten onder bepaalde voorwaarden aangevuld wordt
tot het voor hem geldende functieloon, met een maximum van
120 procent van het minimumloon.
Ook in dit artikel komt de voorwaarde dat de jonggehandicapte op grond
van artikel 2:37 beoordeeld moet zijn te vervallen. In plaats daarvan
gelden dezelfde voorwaarden als de voorwaarden die gelden om in
aanmerking te komen voor de voortgezette inkomensondersteuning op
grond van artikel 2:41. In artikel 2:42 wordt daarom verwezen naar de
jonggehandicapte die voldoet aan de voorwaarden uit artikel 2:41. Het
betreft dus de jonggehandicapte die ofwel zeven jaar recht op arbeidsondersteuning heeft gehad en ten minste 27 jaar oud is, ofwel eerder recht
had op een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van hoofdstuk 3.
Als de jonggehandicapte aan deze voorwaarden voldoet, en tevens
voldoet aan de, reeds bestaande, aanvullende voorwaarden, namelijk, kort
gezegd, werken met loondispensatie en een jobcoach, wordt het inkomen,
aangevuld tot ten hoogste 120 procent van het minimumloon, als de
jonggehandicapte een inkomen per dag heeft van ten minste 20 procent
van het minimumloon. De rekenregel, M – I, die daarvoor gehanteerd
wordt, is reeds opgenomen in het huidige artikel 2:42, eerste lid,
onderdeel b, onder 2.
Onderdeel H
Artikel 2:37 komt te vervallen. Op grond van het tweede lid van dat artikel
kunnen reeds jonggehandicapten zijn ingestroomd in de voortgezette
werkregeling voor 1 mei 2017, omdat ze vijf jaar aaneengesloten gewerkt
hebben. Ze zouden op grond van het nieuwe artikel 2:41 niet meer in
aanmerking komen voor de voortgezette werkregeling als ze nog niet
zeven jaar recht op arbeidsondersteuning hebben gehad, of jonger dan
27 jaar zijn. In het voorgestelde artikel 8:10d wordt geregeld dat het
gewijzigde artikel 2:41 van overeenkomstige toepassing op hen is.
Jonggehandicapten die al in de voortgezette werkregeling zaten blijven
daardoor in de voortgezette werkregeling. Omdat in de huidige voortgezette werkregeling het inkomen ook tot WML wordt aangevuld als het
inkomen lager is dan 20 procent van het WML, heeft de gewijzigde
voortgezette werkregeling voor jonggehandicapten die op grond van het
tweede lid van artikel 2:37 reeds gebruik maken van de voortgezette
werkregeling en minder dan 20 procent van het WML verdienen een
nadelig effect. Hun inkomen wordt dan immers niet meer tot 100 procent
van het WML aangevuld. Om deze reden is een overgangstermijn
opgenomen. Deze jonggehandicapten houden nog gedurende een half

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

21

jaar de hogere inkomensondersteuning. Dat betekent dat het inkomen ten
minste aangevuld wordt tot WML. Op grond van artikel 2:42 kan recht
bestaan op een hogere aanvulling.
Na vier jaar heeft dit artikel geen betekenis meer, omdat de jonggehandicapten die het betreft dan ten minste zeven jaar recht op arbeidsondersteuning hebben gehad, en de leeftijd van 27 jaar hebben bereikt.
Mogelijk kan de voorgestelde wetswijziging niet met ingang van 1 januari
2017 in werking treden. In dat geval zal onderdeel E met terugwerkende
kracht tot 1 januari 2017 in werking treden, zodat de inkomensgrens van
20 procent WML tijdelijk niet geldt. De in onderdeel F opgenomen
voorwaarde dat het inkomen ten minste 20 procent WML moet zijn om in
aanmerking te komen voor de aanvulling tot WML zal zo spoedig mogelijk
daarna in werking treden. Vanaf het moment waarop de inkomensgrens
van 20 procent WML gaat gelden, gaat de inkomensondersteuning van
jonggehandicapten met een inkomen van minder dan 20 procent WML
omlaag. In het tweede lid is voor deze situatie een overgangstermijn
opgenomen, waardoor de jonggehandicapte die voor inwerkingtreding
van onderdeel F reeds in de voortgezette werkregeling zat en op dat
tijdstip inkomen had gedurende zes maanden een aanvulling tot WML
ontvangt, ongeacht de hoogte van zijn inkomen.
Artikel VII, Inwerkingtreding
De beoogde datum van invoering van het wetsvoorstel is 1 januari 2017.
Dit is mogelijk bij voldoende voortgang. Indien het wetsvoorstel
voldoende voortgang heeft, is het voornemen dat de artikelen I, III, IV, V
en VI in werking treden met ingang van 1 januari 2017. Daarbij zal aan het
nieuwe artikel 10d van de Participatiewet in artikel I van het wetsvoorstel
terugwerkende kracht worden verleend tot en met het moment van
indiening van het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer14. Aan de wijzigingen
die uit dat artikel voortvloeien zijn geen nadelige effecten verbonden
aangezien het hier een verruiming betreft in de mogelijkheid om
loonkostensubsidie te verstrekken. De wijzigingen van de Wet financiering
sociale zekerheid en de Wet tegemoetkomingen loondomein kunnen
alleen in werking treden met ingang van 1 januari van een kalenderjaar.
Indien publicatie van het wetsvoorstel voor 1 januari 2017 niet haalbaar
blijkt, zullen de wijzigingen van de Wet financiering sociale zekerheid niet
meer in werking treden, omdat bepalingen over premiekortingen vanaf
1 januari 2018 vervallen in de Wfsv en de loonkostenvoordelen op grond
van de Wet tegemoetkomingen loondomein met ingang van die datum
daarvoor in de plaats komen. In dat geval zullen de wijzingen van de Wet
tegemoetkomingen loondomein in artikel II met ingang van 1 januari 2018
in werking treden.
In het geval dat het wetsvoorstel pas na 1 november 2016, maar voor
1 januari 2017 in het Staatsblad kan worden gepubliceerd, wordt
voorgesteld om de inwerkingtreding van artikel III van voorliggend
wetsvoorstel onder toepassing van artikel 12 van de Wet raadgevend
referendum te regelen. Dat biedt de mogelijkheid om artikel III, in
afwijking van de Wet raadgevend referendum in werking te laten treden
zonder inachtneming van de termijn van 8 weken na de mededeling
omtrent het besluit of over de wet een referendum kan worden gehouden
met een beroep op de uitzonderingsgrond dat toepassing van de
artikel 12-procedure, gelet op de doelgroep of jaarindeling, aanmerkelijke
ongewenste publieke of private nadelen voorkomt.
Wijzigingen in de premiekortingen in de Wet financiering sociale
verzekeringen (Wfsv) kunnen alleen op 1 januari van een jaar ingaan.
Indien de beoogde datum van inwerkingtreding van 1 januari 2017 niet
gehaald wordt, heeft dit tot gevolg dat de premiekorting voor scholings14

Kamerstukken II, 2015/16, 29 544, nr. 700.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

22

belemmerden pas een jaar later kan worden geharmoniseerd. Voor de
Belastingdienst en UWV als uitvoeringsorganisaties, is bovendien een
voorwaarde dat de voorziene wijziging daadwerkelijk op 1 januari 2017 in
werking treedt. Dit met het oog op een juiste en robuuste invoering van
de loonkostenvoordelen in de Wet tegemoetkoming loondomein (Wtl) per
1 januari 2018. Daarnaast is het harmoniseren van de premiekorting voor
scholingsbelemmerden van belang om ongewenst calculerend gedrag
van werkgevers te voorkomen en onduidelijkheden bij werkgevers over de
vraag op welke premiekorting zij recht hebben weg te nemen. Uit
praktijksignalen, onder meer van UWV, is naar voren gekomen dat een
verschil in premiekorting voor mensen met een scholingsbelemmering
(2.000 euro per jaar als men tot de doelgroep banenafspraak behoort en
7.000 euro per jaar als men daartoe niet behoort) niet eenduidig is en tot
ongewenst calculerend gedrag leidt. Met het oog op deze overwegingen
is het van belang dat artikel III van het wetsvoorstel op 1 januari 2017 in
werking treedt.
Ten slotte zij nog vermeld dat het in artikel I genoemde artikel 10d, elfde
lid, van de Participatiewet, evenals het oude negende lid, vooralsnog niet
zal in werking treden. Dit wordt verder toegelicht in de artikelsgewijze
toelichting op artikel I (artikel 10d, elfde lid).
Voor een toelichting op het tijdstip van inwerkingtreding van de
artikelen IV en V wordt verwezen naar de artikelsgewijze toelichting op die
artikelen. Artikel IV zal, indien nodig, onder toepassing van artikel 12 van
de Wet raadgevend referendum in werking treden, als dat nodig is om te
voorkomen dat de in dat artikel opgenomen reparatie van de Wajong
anders niet tijdig in werking kan treden.
De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. Klijnsma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 514, nr. 3

23