Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

29 628

Politie

Nr. 157

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN JUSTITIE EN VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 oktober 2009
Hierbij bieden wij uw Kamer de rapportage aan van het onderzoek naar de
kwaliteit van de sturing op het opsporingsproces binnen de Nederlandse
politie.1 Dit onderzoek is gedaan door de Inspectie Openbare Orde en
Veiligheid (hierna: de Inspectie). Tegelijkertijd stellen wij uw Kamer in
kennis van de gezamenlijke beleidsreactie op dit rapport.
De Nederlandse politie en het Openbaar Ministerie (OM) werken samen
aan de ontwikkeling van informatiegestuurd werken. Daarvoor hebben
beide organisaties gezamenlijk het Programma Intelligence opgezet. Het
doel is dat alle korpsen uiterlijk eind 2012 informatiegestuurd werken aan
de hand van het National Intelligence model (NIM). Om informatiegestuurd te kunnen werken is de kwaliteit van de aansturing van de
politie- en OM processen cruciaal. De kwaliteit van de sturing is sterk
afhankelijk van het maken van geïnformeerde keuzes op de juiste
momenten in het proces. In de rapportage Evenwichtige Opsporing is
ingegaan op de keuze- en stuurmomenten in het opsporingsproces. In de
eerdere rapportage van de Inspectie over Informatie Gestuurde politie
(IGP)2 is geconcludeerd dat er gewerkt moet worden aan het informatiebewustzijn van medewerkers en dat de verschillende IGP-instumenten op
elkaar afgestemd en geborgd dienen te worden. In aansluiting bij deze
conclusies stelt de Inspectie dat ook waar het de keuze- en stuurmomenten in het opsporingsproces betreft, er nog het nodige kan worden verbeterd binnen en tussen de politie en het OM.
Het onderzoek Evenwichtige Opsporing

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
Bij brief d.d. 29 april (kamerstuk 29 628,
nr. 125) is uw Kamer geïnformeerd over de
Inspectie OOV rapportage van het onderzoek
naar de mate waarin door de Nederlandse
politie gebruik maakt van het concept
Informatiegestuurde politie.

Op verzoek van het College van procureurs-generaal heeft de Inspectie
een onderzoek ingesteld naar de invulling en werking van de sturing op
het opsporingsproces in de praktijk, als onderdeel van het informatiegerichte sturen op de opsporing. Doel van het onderzoek is inzicht te
verkrijgen in de knelpunten in de sturing op, en de inrichting van de
keuzemomenten in het proces van de verwerking van opsporingszaken en

KST135803
0910tkkst29628-157
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 628, nr. 157

2

1

de registratie daarvan, binnen de korpsen en in de afstemming tussen het
korps en het parket.
De Inspectie heeft zich in dit onderzoek gericht op de keuzeprocessen in
de korpsen. Het betreft de keuzeprocessen vanaf het moment van
opnemen van een aangifte of registreren van eigen waarnemingen,
meldingen of intelligence-informatie, tot en met de vervolgingsbeslissing
van het OM. Het opsporingsproces van politie en OM beschouwt de
Inspectie als onderdeel van de bredere strafrechtsketen. Binnen dit ketenproces worden op verschillende momenten door verschillende functionarissen keuzes gemaakt. De politie en het OM vormen daarmee, daar waar
het gaat om de opsporingstaak, twee schakels in een keten. De kwaliteit
en effectiviteit van de opsporing en vervolging worden in hoge mate
bepaald door de wijze waarop deze schakels hun organisatie hebben
ingericht en op elkaar laten aansluiten.
Conclusies en aanbevelingen
De Inspectie geeft aan dat niet alle randvoorwaarden voor de inrichting en
sturing van het ketenproces in de opsporing aanwezig zijn. Dit gaat ten
koste van een goede sturing. Om de ketensamenwerking te optimaliseren
is volgens de Inspectie ten eerste meer aandacht nodig voor gedeelde
probleemanalyse van het ketenproces waaróp het OM en de politie
precies willen sturen, en welke stuurinformatie daarvoor nodig is bij
politie en OM. Ten tweede is er meer aandacht nodig voor informatiecoördinatie: de vastlegging, afstemming en overdracht tussen ketenpartners van gegevens die nodig zijn om de keten naar behoren te laten
functioneren. De knelpunten in de inrichting en registratie betreffen vooral
de beperkte rol van het OM aan de voorkant van het keuzeproces, de
onduidelijkheid over kwaliteitseisen en opleiding voor betrokken politiefunctionarissen, de registratie in het algemeen en die van plankzaken in
het bijzonder. Al met al is het volgens de Inspectie voor betrokkenen niet
duidelijk aan welke (minimale) kwaliteitseisen de sturing, inrichting en
uitvoering van het opsporingsproces moeten voldoen.
De Inspectie doet aanbevelingen om te komen tot een gedeelde
probleemanalyse en betere informatiecoördinatie. De Inspectie beveelt de
Raad van Hoofdcommissarissen en het College van procureurs-generaal
aan om, in overleg met het Korpsbeheerdersberaad, de (minimale)
kwaliteitseisen vast te stellen, en vervolgens in de korpsen in te voeren,
voor de gezamenlijke sturing op het opsporingsproces. Daaraan dienen
ook te worden gekoppeld de (minimale) kwaliteitseisen voor de inrichting
en uitvoering van het proces.
Vervolg
In een eerste reactie hebben zowel het College van procureurs-generaal
als de politie aangegeven zich te herkennen in het door de Inspectie
geschetste beeld. Zoals ook bij IGP het geval is, is er al veel geïnvesteerd
in instrumenten door de politieregio’s. Het strategische en tactische
sturingsproces op de opsporing en in het bijzonder de inrichting van het
keuzeproces aan de voorkant zijn onderwerpen die onderdeel zijn van het
lopende Programma Intelligence. Het zicht op zaken kan sterk verbeterd
worden door het gezamenlijk (OM-Politie) benoemen van gangbare
sturingsmomenten en deze uniform vast te leggen in een door alle
korpsen en parketten gebruikte registratie met behulp van een standaardsysteem. De politie stelt voor om de aanbevelingen uit deze rapportage
mee te nemen bij de uitwerkingen van de aanbevelingen gedaan in de
rapportage IGP. Het OM en politie trekken gezamenlijk op binnen het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 628, nr. 157

2

Programma Intelligence waarbij het streven is om op het terrein van de
opsporing eind 2012 informatiegestuurd te werken.
Met de Inspectie zijn wij positief over de investeringen die gedaan zijn
binnen de politieregio’s afzonderlijk. De conclusies onderstrepen onze
wens om het gemeenschappelijk functioneren van de politiekorpsen
onderling en van de politie en het OM gezamenlijk te versterken zoals
ondermeer is beschreven in onze brief aan uw Kamer van 19 december
2008 (TK2008–2009-29682). De uitwerking van de aanbevelingen dient aan
te sluiten bij de afspraken die worden gemaakt over de (minimale)
kwaliteitseisen van de politie voor de strafrechtelijke handhaving van de
rechtsorde ten dienste van de justitie zoals vastgelegd zal worden in regelgeving zoals bedoeld in onze brief aan uw Kamer van 19 december 2008.
Deze uitwerking dient aan te sluiten bij de overige verbeteracties en
programma’s op het terrein van de opsporing. Wij zullen het Korpsbeheerdersberaad vragen om in overleg met het College van procureursgeneraal en de Raad van Korpschefs een voorstel te doen voor deze (minimale) kwaliteitseisen.
Wij achten het van groot belang gebruik te maken van de reeds opgedane
ervaringen in het veld, zeker waar het een gezamenlijke registratie van
politie en OM betreft en een gezamenlijk intakeproces. Wij zullen samen
met het College van procureurs-generaal en het Korpsbeheerdersberaad
in overleg treden om de aanbevelingen van de Inspectie uit te voeren
binnen het lopende Programma Intelligence. Daarbij zullen wij afspraken
maken over het behalen van tussentijdse resultaten en de verantwoording
daarover in 2010 en 2011. Hierbij zal worden aangesloten bij de afspraken
naar aanleiding van de rapportage informatiegestuurde politie.
De minister van Justitie,
E. M. H. Hirsch Ballin
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
G. ter Horst

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 628, nr. 157

3