UWV Jaarplan 2022

Inhoudsopgave

Voorwoord

2

Deel I Verbeteren kwaliteit dienstverlening

3

Infographic

4

1.

5

Strategische koers UWV

2. Werken aan de dienstverlening van UWV
2.1. Ontwikkeling UWV Dienstverleningsconcept
2.2. Verrekenen van inkomsten met uitkering Wajong, WIA en WAO
2.3. Sociaal-medische beoordelingen
2.4. (Preventieve) werkzoekendendienstverlening binnen arbeidsmarktregio’s

6
6
7
7
8

3. Werken aan het fundament van UWV
3.1. Versterken ambtelijk vakmanschap
3.2. Intern besturingsmodel
3.3. Risicomanagement
3.4. ICT

9
9
9
10
10

4.

Werken aan de externe samenwerking

12

5. Werken aan de zichtbaarheid van UWV
5.1. Transparantie
5.2. Zelfbewustheid

13
13
14

Deel II Begroting

15

Verantwoording in 2022

19

Prestatie-indicatoren 2022

20

Handhaving: acties in 2022

22

Bestuurlijke risico’s

25

Colofon

UWV Jaarplan 2022

27

1

Voorwoord
Samen werken we aan een samenleving waarin iedereen kan meedoen. Want ieder mens wil meedoen en iets
betekenen, iets bijdragen. Werk is een manier om bij te dragen. Maar ook mensen die niet (kunnen) werken, horen
erbij. Dat is waar samenleven over gaat. Meedoen in de samenleving betekent in veel gevallen deelnemen aan de
arbeidsmarkt. We helpen mensen die tijdelijk zonder werk zitten, mensen die kampen met ziekte of gedeeltelijke
arbeidsgeschiktheid zijn, mensen die nu nog werken of die binnenkort de arbeidsmarkt betreden. Ook helpen we
werkenden die van baan willen of moeten wisselen, zodat werkloosheid of uitval van werk, ook om
gezondheidsredenen, kan worden voorkomen. En we zijn er voor werkgevers bij het ondersteunen van hun wettelijke
taken binnen de sociale zekerheid en in hun zoektocht naar het vinden van geschikt personeel.
Om de behoeften en wensen uit de samenleving beter te kunnen bedienen, gaan we de komende periode onze
dienstverlening verbeteren en verbreden. De verbetering van onze dienstverlening krijgt vorm door meer aandacht te
laten uitgaan naar de menselijke maat. De mens en zijn of haar situatie staan centraal en vormen het uitgangspunt van
waaruit we onze verbeterde dienstverlening aanbieden. Met een verbreding van onze dienstverlening willen we meer
aandacht geven aan preventie. In samenwerking met diverse partners richten we ons op het zoveel mogelijk
voorkomen van werkloosheid (met inzet van dienstverlening) en arbeidsongeschiktheid (met inzet van kennis over
arbeid en gezondheid).
Bij het verder uitwerken van onze nieuwe dienstverlening geldt als vertrekpunt de strategie UWV 2021-2025,
vastgesteld in juni 2021. Met deze nieuwe strategie hebben we onze doelen voor de nabije toekomst vastgelegd: waar
willen we naartoe, welke ambities hebben we en wat is de koers van UWV op weg naar 2025. De uitwerking van onze
nieuwe maatwerkaanpak en onze bijdrage aan de dienstverlening rond scholing en van werk naar werkbegeleiding zijn
daar een voorbeeld van. Ook de procesinnovatie in beoordeling van arbeids(on)geschiktheid in het kader van de
‘Agenda van de toekomst’ past daarbij.
Met de nieuwe strategie sluit UWV aan bij de analyse en oplossingsrichtingen die staan beschreven in verschillende
recente parlementaire onderzoeksrapporten. En bij het traject ‘Werk aan Uitvoering’, over de uitvoering van publieke
dienstverlening en de ervaren noodzaak om meer oog te hebben voor de menselijke maat.
De gewenste verbeterslagen op de nieuwe dienstverlening vereisen veel tijd en verandercapaciteit, waaronder
verandercapaciteit op de ICT. Niet alle veranderingen kunnen tegelijkertijd worden doorgevoerd: de beschikbaarheid
van (ICT-)personeel is in omvang begrensd en de verschillende disciplines zijn niet onderling uitwisselbaar; we zijn
genoodzaakt om nieuwe systemen te ontwikkelen en tegelijkertijd bestaande systemen die op termijn worden
vervangen, te onderhouden. Een aanzienlijk deel van deze verandercapaciteit zetten we in op enkele grote projecten die
noodzakelijk zijn voor continuïteit van onze dienstverlening. Dergelijke projecten hebben vanzelfsprekend voorrang op
alle andere projecten; mensen moeten bijvoorbeeld te allen tijde zekerheid hebben dat hun uitkering tijdig wordt
uitbetaald.
UWV wil komende jaren prioriteit geven aan het verbeteren van onze dienstverlening, overeenkomstig onze strategie,
en het vernieuwen van onze ICT-infrastructuur, waardoor de continuïteit beter wordt geborgd en de wendbaarheid
wordt vergroot. Dat is een belangrijk antwoord op de vraag vanuit de samenleving, die onder andere opkomt uit de
recente parlementaire onderzoeken. Dat betekent als vanzelf dat de ruimte voor het doorvoeren van nieuwe wet- en
regelgeving beperkt is. Omvangrijke nieuwe wet- en regelgeving, bijvoorbeeld uit hoofde van een nieuw regeerakkoord,
zou de komende jaren een additionele druk leggen op ons ICT-verandervermogen.
Voorliggend jaarplan, inclusief begroting, is opgesteld in de periode waarin de kabinetsformatie nog in volle gang is. We
hopen dat in het nieuwe Regeerakkoord veel aandacht uitgaat naar de versterking van de dienstverlening en
toekomstbestendigheid van de uitvoering. De maatschappelijke opgave voor 2022 en volgende jaren is groot. We hopen
dat de beoogde nieuwe dynamiek in de driehoek politiek, beleid en uitvoering meer dan voorheen gezamenlijk richting
zal geven aan de te maken keuzes.
Raad van Bestuur, september 2021

UWV Jaarplan 2022

2

Deel I Verbeteren kwaliteit dienstverlening

UWV Jaarplan 2022

3

Infographic

UWV Jaarplan 2022

4

1. Strategische koers UWV
UWV zorgt voor landelijke uitvoering van de werknemersverzekeringen en voor arbeidsmarkt- en
gegevensdienstverlening. We zijn een dienstverlenende organisatie van mensen voor mensen. Samen werken we aan
een samenleving waarin iedereen kan meedoen. Samen binnen UWV en samen met de burgers, werkgevers en
ketenpartners op het terrein van werk en inkomen.
Ieder mens wil meedoen en iets bijdragen aan de maatschappij. Werk is een manier om bij te dragen. Maar ook
mensen die niet (kunnen) werken, horen erbij. Dat is waar samenleven over gaat. Deelnemen aan de maatschappij – in
welke vorm dan ook - is het hogere doel en is van toepassing op iedereen: mensen die tijdelijk zonder werk zitten,
mensen die kampen met ziekte of arbeidsongeschiktheid, mensen die nu nog werken, mensen die binnenkort de
arbeidsmarkt betreden en de werkgevers in markt- en (semi-)publieke sectoren. Met onze kennis van en contacten in
de arbeidsmarkt, ruime ervaring op het terrein van werk en inkomen en onze landelijke spreiding speelt UWV een rol
voor al deze mensen. Als werken niet mogelijk is, zorgt UWV snel voor inkomen. Door een deskundige en efficiënte
uitvoering van en handhaving op onze materiewetten. Het hebben van inkomenszekerheid biedt bestaanszekerheid en
dit draagt op haar beurt bij aan het hebben van een goede basis van waaruit de werkzoekende zich kan richten op het
vinden van nieuw werk. Zo bouwt UWV iedere dag verder aan een maatschappij waarin iedereen mee kan doen.
In de zomer van 2021 heeft de Raad van Bestuur het document ‘Ruimte voor menselijke maat in dienstverlening. UWV
strategie 2021-2025’ vastgesteld. Onze strategie kent twee speerpunten: meer aandacht voor de menselijke maat en
meer focus op preventie. Met de nieuwe strategie legt UWV zijn doelen voor de nabije toekomst vast: wat voor
organisatie willen we zijn, waar willen we naartoe, welke ambities hebben we en wat is de koers van UWV. Een strategie
die richting geeft aan ons handelen, helpt onze identiteit te borgen en een raamwerk biedt voor de verdere ontwikkeling
van onze organisatie.
Dit draagt eraan bij dat we – Raad van Bestuur, divisies, directies, management en medewerkers – de juiste afwegingen
kunnen maken bij beslissingen die op ons pad komen. Variërend van besluiten of we een nieuwe regeling op verzoek
van SZW willen en/of kunnen uitvoeren, zelf een regeling bepleiten, welke keuzes we maken in de ICT tot het bepalen
van de wijze waarop we mensen helpen die een beroep ons doen. De strategie zorgt ervoor dat wij voor de mensen die
bij ons aankloppen voor dienstverlening, en voor onze partners meer voorspelbaar zijn in ons handelen.
Daarnaast neemt UWV als één van de grote publieke dienstverleners positie in op actuele maatschappelijke thema’s op
het terrein van werk en inkomen. Ook hier vormt de strategie het vertrekpunt van waaruit we reageren: inhoudelijk,
procesmatig en institutioneel. En omgekeerd is de strategie mede vormgegeven als reactie op maatschappelijke trends
en ontwikkelingen. We denken hier aan de bekende rapporten over zowel de toekomst van de sociale zekerheid en de
arbeidsmarkt als de wijze waarop de overheid dienstverlening aanbiedt c.q. zou moeten aanbieden aan burgers. In de
strategie van UWV gaat veel aandacht uit naar de hogere eisen die worden gesteld aan de overheid, de roep om meer
maatwerk, toenemende mondigheid van burgers en bedrijven, verdergaande digitalisering van de overheid en de
samenleving en op de arbeidsmarkt, en een groeiend besef dat niet alle mensen zelfredzaam zijn. De hogere eisen die
worden gesteld, raken onze maatschappelijke dienstverlening in de kern.
In aanvulling op de strategie 2021-2025 heeft de Raad van Bestuur een strategische koers uitgezet aan de hand
waarvan we de komende jaren het door ons beoogde eindbeeld gaan realiseren. De strategische koers is uitgezet aan
de hand van vier sporen:
 Werken aan de dienstverlening van UWV
 Werken aan het fundament van UWV
 Werken aan de externe samenwerking
 Werken aan de zichtbaarheid van UWV.
De uitwerking hiervan vindt plaats door elk jaar enkele thema’s te benoemen waar we in dat jaar duidelijke stappen op
gaan zetten. Voorliggend jaarplan 2022 schetst de thema’s voor het komend jaar. Daarbij zal het beeld van “1-UWV” in
de verdere uitwerking voortdurend het leidende principe zijn.
Herstel van vertrouwen in de overheid is een actueel maatschappelijk vraagstuk. Dit herstel loopt via het contact aan de
balie, tussen burgers en publieke dienstverleners. Met de nieuwe strategie en de ontwikkeling van een
dienstverleningsconcept voor UWV geven we hier inhoud aan. Maar we zijn ook afhankelijk van politieke besluiten. De
politiek kan bijdragen aan het herstel van het vertrouwen in de overheid door de publieke dienstverleners op enkele
punten tegemoet te komen: (1) uitvoeringsorganisaties moeten vaker aan tafel met de politiek, (2) er moet voldoende
tijd en geld zijn om ons werk te doen en (3) de wet- en regelgeving moet eenvoudiger, met meer ruimte voor
toepassing van maatwerk door onze professionals. Hier hoort bij een voortdurende trialoog tussen beleid, politiek en
uitvoering zodat de Tweede Kamer meer kennis van en begrip voor ons werk krijgt. UWV wil altijd betrokken worden bij
het wetgevingsproces – inclusief amendementen en moties – zodat zeker is dat wat politiek gewenst is, ook mogelijk is
in de praktijk.

UWV Jaarplan 2022

5

2. Werken aan de dienstverlening van UWV
2.1. Ontwikkeling UWV Dienstverleningsconcept
De veranderende maatschappij en de toegenomen aandacht voor werken vanuit de bedoeling en de menselijke maat
zijn aanleiding geweest om te komen tot een nieuw UWV-Dienstverleningsconcept. Het vormt een basis voor de nieuwe
stap in de ontwikkeling van onze dienstverlening, waarbij we aansluiting zoeken bij onder meer het traject ‘Werk aan
Uitvoering’ van het demissionaire kabinet.
Een visie op dienstverlening waar brede toegankelijkheid en maatwerk sleutelbegrippen zijn, zoals ook tot uitdrukking
komt in de maatwerkplaatsen. Deze visie is de basis waarop UWV zijn processen, procedures, systemen, de organisatie
en de aansturing daarvan inricht. We willen dat de mensen die zich tot ons wenden, één UWV ervaren en dat steeds
dezelfde waarden centraal staan in ons dagelijkse contact met mensen.
Voor mensen en instellingen die gebruik maken van onze dienstverlening, zijn we één UWV en we willen langs deze weg
concreet uitwerking geven aan ‘de menselijke maat’. Dat betekent dat het duidelijk is hoe zij in contact kunnen komen
met UWV en voor welke soorten dienstverlening ze bij ons terecht kunnen. Eén UWV betekent ook dat we één loket
bieden waarachter de dienstverlening in samenhang wordt aangeboden en consistent is; dat loket kan zowel digitaal,
telefonisch als fysiek zijn. Mensen die gebruik maken van onze dienstverlening ervaren een drempelloze reis door UWV
heen. Ook zetten we ons in om mensen verder te helpen als dienstverlening van meerdere overheidsorganisaties nodig
is, zodat de overheidsdienstverlening zoveel mogelijk als eenduidig wordt ervaren.
In het najaar van 2021 wordt het UWV-Dienstverleningsconcept vastgesteld dat de basis gaat vormen voor het inrichten
van de dienstverlening van “1-UWV”. Langs deze weg gaan we de herkenbaarheid en eenduidigheid van UWV bij
burgers, bedrijven en ketenpartners vergroten. Een eenduidig Dienstverleningsconcept heeft de volgende
doelstellingen:
 Kwalitatief hoogwaardig en efficiënt uitvoeren van onze dienstverlening;
 Harmonisering van onze dienstverlening met een goede balans tussen persoonlijke en digitale dienstverlening;
 UWV verleent dienstverlening vanuit de bedoeling van de wet, met oog voor de menselijke maat en de goede balans
tussen controle en efficiency;
 Draagt bij aan het beperken van de administratieve lasten en daarmee aan het draagvlak voor het stelsel van
sociale zekerheid.
Na de vaststelling van het UWV-Dienstverleningsconcept is in 2021 de impact hiervan voor de verschillende
bedrijfsonderdelen in kaart gebracht. In 2022 beginnen we met het UWV-breed toepassen en implementeren.

Innovatieprogramma
Op 1 september zijn we gestart met het Innovatieprogramma waar we UWV-breed vernieuwingen gaan stimuleren en
faciliteren, gericht op het verbeteren van onze dienstverlening.

Ervaringsdeskundigheid
UWV wil in 2022 meer gebruik maken van de ervaringsdeskundigheid van onze cliënten. Cliënten zijn de meest directe
ervaringsbron van waaruit we relevante kennis kunnen vergaren over de positieve en minder positieve aspecten van
bestaand uitvoeringsbeleid. Deze ervaringskennis gaan we vervolgens gebruiken voor het verbeteren van bestaand en
het ontwikkelen van nieuw uitvoeringsbeleid.

Aansluiting bij het Bestedingsplan POK
De ontwikkeling van het UWV-Dienstverleningsconcept sluit aan bij de conclusies van het rapport ‘Ongekend onrecht’
van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK). Dit rapport laat zien dat er fundamentele
veranderingen nodig zijn in de dienstverlening aan burgers. Het rapport laat ook zien dat de informatiehuishouding en
ICT gebrekkig waren en dat signalen niet op de goede plaats terecht kwamen. Op verzoek van SZW heeft UWV een
Bestedingsplan POK opgesteld. UWV ontvangt financiële middelen voor het uitvoeren van acties binnen dit
Bestedingsplan POK. UWV onderscheidt zes actielijnen die allemaal terugkomen in voorliggend jaarplan (tussen haakjes
de vindplaats):
 Dienstverlening: contact met UWV, een bereikbare en aanwezige overheid (H.2)
 Dienstverlening: tijd en aandacht voor burgers (H.2)
 Dienstverlening: alert zijn op complexe situaties en signalen en passend hulp bieden (H.2)
 Informatiehuishouding (H.5)
 Samenwerking tussen politiek, beleid en uitvoering (H.4, H.5)
 Versterken ambtelijk vakmanschap (H.3)

UWV Jaarplan 2022

6

2.2. Verrekenen van inkomsten met uitkering Wajong, WIA en WAO
Wie door een arbeidsbeperking niet in staat is om zelf genoeg geld te verdienen, kan een beroep doen op een uitkering.
De regels en criteria voor deze uitkeringen verschillen, maar één ding is in alle regelingen hetzelfde: wie kan werken,
moet dit ook zoveel mogelijk doen. Als het inkomen daarbij te laag is om van te kunnen leven, wordt door UWV en/of
de gemeente een aanvullende uitkering verstrekt. De ontvangen inkomsten worden verrekend. Het in februari 2021
gepresenteerde rapport ‘Als verrekenen een beperking is’ schetst de problemen met inkomstenverrekening die mensen
met een arbeidsbeperking in de Wajong, WIA, WAO, of bijstand kunnen ervaren. Uit het onderzoek blijkt, dat vooral bij
wisselende inkomsten de inkomstenverrekening als ingewikkeld wordt ervaren en een goede uitleg ontbreekt. De
onzekerheid over de hoogte van het besteedbaar inkomen (uit werk, uitkering en toeslagen) leidt bij een deel van de
uitkeringsgerechtigden tot dusdanige stress dat zij aangeven niet bereid te zijn (meer uren) te gaan werken of zelfs te
(willen) stoppen met hun werk. UWV ziet in het rapport belangrijke aanknopingspunten om tot verbetering van de
dienstverlening te komen en nog meer persoonlijke ondersteuning te bieden. UWV start een organisatie-breed traject
om de in het rapport genoemde praktische toepasbare aanbevelingen verder uit te werken. Naar verwachting kunnen
de eerste verbeteringen in 2022 worden gerealiseerd. UWV participeert in de doorlichting van de onderliggende
verrekenregels voor de WAO en WIA en het traject Simpel Switchen van de Participatieketen, die plaatsvinden onder
regie van SZW.

2.3. Sociaal-medische beoordelingen
Agenda van de Toekomst
In de Kamerbrief van 9 april 2021 (Kamerstukken II 2020/2021, 26448, nr. 645) geeft de minister aan dat de mismatch
tussen vraag en aanbod van sociaal-medische beoordelingen steeds groter wordt. Dit heeft onder meer te maken met
het feit dat het aantal WIA-gerechtigden de komende jaren steeds verder toeneemt. In overleg met UWV en NVVG
heeft de minister besloten dat UWV kan aanvangen met de implementatie van de volgende twee maatregelen:
 Omslag naar een regiemodel voor sociaal-medische dienstverlening;
 Effectievere inzet van de verzekeringsarts in de Ziektewet.
Beide maatregelen zijn verbeteringen voor zowel uitkeringsgerechtigden als werkgevers. Hiermee wordt de oplopende
werkdruk bij UWV verlicht, het werkplezier van de professional vergroot en naar verwachting de functie
‘verzekeringsarts’ aantrekkelijker. Maar in de Kamerbrief stelt de minister tegelijk dat deze maatregelen niet voldoende
zullen zijn om de groeiende vraag naar sociaal-medisch beoordelingen op te vangen. Er is méér nodig. Vandaar dat in
deze Kamerbrief wordt aangegeven dat in aanvulling op deze twee maatregelen, ook wijzigingen in wet- en regelgeving
rond de WIA en de ZW verder verkend moeten worden. Als mogelijke oplossingsrichting wijst UWV onder meer op het
afschaffen van het duurzaamheidscriterium binnen de WIA. Dit onderstreept het belang om met de oplossingen uit
bovenaangehaalde Kamerbrief aan de slag te gaan en gezamenlijk te werken aan verdergaande oplossingen.

Regiemodel
In 2022 gaan we verder met het in 2021 gestarte traject om een andere manier van werken door te voeren op het
terrein van ziekte en arbeidsongeschiktheid: het werken in sociaal-medische centra. Waar voor verzekeringsartsen op
dit moment de focus ligt op het uitvoeren van sociaal-medische beoordelingen worden zij met deze omslag de regisseur
van het gehele proces dat een uitkeringsgerechtigde in de Ziektewet of de WIA bij UWV doorloopt. Door deze omslag
kan UWV meer mensen beter beoordelen en begeleiden. De verzekeringsartsen krijgen daarbij ondersteuning van een
multidisciplinair team van professionals, met onder andere arbeidsdeskundigen, sociaal-medisch verpleegkundigen,
procesbegeleiders en medisch secretaresses. Deze omslag betekent dat verzekeringsartsen, samen met hun team, in
een sociaal-medisch centrum de verantwoordelijkheid krijgen voor een regionaal afgebakende groep
uitkeringsgerechtigden. In overleg met het team bepaalt de verzekeringsarts op basis van maatwerk op welke
momenten deze mensen beoordeeld worden, door wie en op welke manier die beoordeling verricht wordt, en welke
aanvullende begeleiding ze krijgen. Voor specifieke onderdelen van de sociaal-medische beoordeling en -begeleiding
kan de verzekeringsarts in het sociaal-medische centrum ook gebruik maken van andere professionals, zoals
bijvoorbeeld psychologen en fysiotherapeuten. De verzekeringsarts is daarnaast met zijn team verantwoordelijk voor
een goede verbinding met bijvoorbeeld huisartsen, bedrijfsartsen en medisch specialisten. Tegelijkertijd gaat UWV
binnen dit traject investeren in het verbeteren van de afstemming (horizontale samenwerking) tussen de divisies
Sociaal-Medische Zaken, Werkbedrijf en Uitkeren.
In 2021 zijn in twee districten de eerste ervaringen opgedaan met het werken in de sociaal-medische centra. UWV zal
de resultaten met name gedurende de eerste twee jaar (2021 en 2022) monitoren en evalueren, om het regiemodel op
die basis te kunnen aanpassen en optimaliseren, met als uiteindelijk resultaat een betere dienstverlening voor de
uitkeringsgerechtigde. In het vierde kwartaal van 2021 zal een eerste tussenevaluatie plaatsgevinden. Op basis van de
evaluatie en de succesfactoren wordt het werken in de sociaal-medische centra vanaf het eerste kwartaal 2022
gefaseerd opgeschaald in de andere districten. De volledige opschaling zal naar verwachting gereed zijn eind 2024.
Het in de zomer van 2021 vastgestelde beleid ten aanzien van het niet terugvorderen van verstrekte WIA-voorschotten
aan cliënten die te lang op een WIA-beoordeling hebben moeten wachten, is een illustratie van het probleem waar de
Agenda van de toekomst een antwoord op geeft. Dit nieuwe terugvorderingsbeleid kent vooralsnog een looptijd tot eind
2022 en wordt in de zomer van 2022 geëvalueerd.

UWV Jaarplan 2022

7

De proeftuinen sociaal-medische centra hebben een looptijd van twee jaar. Volgens planning vindt eind 2022 de
eindevaluatie plaats.

Effectievere inzet verzekeringsarts in de Ziektewet
Eerstejaars Ziektewet Beoordelingen (EZWB) zijn complexe en omvangrijke beoordelingen, die veel
verzekeringsartsencapaciteit vragen. Onderzoek en de uitvoeringspraktijk laten zien dat de inzet van de
verzekeringsarts de meeste meerwaarde heeft in het eerste jaar van de Ziektewet. Dat is de periode waarin de
verzekeringsarts het meeste kan bijdragen aan de terugkeer van mensen op de arbeidsmarkt. UWV is in 2021 gestart
met drie verschillende uitvoeringsvarianten om mensen met name in het eerste jaar gerichter en intensiever naar werk
te begeleiden:
 Het gericht inzetten van de EZWB. UWV voert alleen een EZWB uit als de verzekeringsarts verwacht dat deze leidt
tot uitstroom uit de Ziektewet. Hierdoor hoeven verzekeringsartsen minder beoordelingen te doen. UWV zet deze
vrijgekomen verzekeringsartsencapaciteit in voor sociaal-medische dienstverlening in het eerste Ziektewetjaar. Op
deze manier kan UWV mensen eerder en beter begeleiden richting werk en kan UWV beter inschatten of het
verrichten van een EZWB na één jaar meerwaarde heeft.
 Het niet standaard uitvoeren van de EZWB, gecombineerd met de inzet van de vrijgekomen capaciteit in de sociaalmedische dienstverlening in de gehele Ziektewetperiode. Uitkeringsgerechtigden worden bij deze werkwijze niet
standaard na één jaar beoordeeld, maar alleen op het moment dat uitstroom uit de Ziektewet waarschijnlijk is. Door
gerichter en intensiever contact met mensen gedurende de Ziektewetperiode zijn verzekeringsartsen en andere
professionals beter in staat die inschatting te maken én om mensen te ondersteunen bij het hervatten van werk.
 Uitvoering van de Ziektewet-dienstverlening en de EZWB binnen sociaal-medische centra. Verzekeringsartsen
krijgen met hun team de vrijheid de sociaal-medische beoordeling en –begeleiding binnen en buiten de Ziektewet
effectief vorm te geven. Dat betekent dat zij op basis van maatwerk keuzes maken of en zo ja, op welke momenten
en op welke manier mensen beoordeeld en begeleid worden. Voor de cliënt betekent dit dienstverlening op maat,
met een aantal vaste UWV-medewerkers als aanspreekpunt.
UWV zal deze werkwijzen in de Ziektewet het hele jaar 2022 blijven uitvoeren. Gedurende deze periode volgen we
samen met SZW en de NVVG wat de effecten van de verschillende Ziektewetwerkwijzen zijn op de gemiddelde
ziektewetduur en de instroom in de WIA, waar tussentijdse bijsturing nodig is en wat dit betekent voor de toekomst van
de EZWB. Ook zal er onderzoek worden gedaan naar het effect van de nieuwe werkwijzen op uitstroom naar werk.

2.4. (Preventieve) werkzoekendendienstverlening binnen
arbeidsmarktregio’s
In 2022 zet UWV zijn dienstverlening voort voor werkzoekenden binnen de samenwerking in regionale mobiliteitsteams.
Deze regionale mobiliteitsteams zijn in 2021 gestart om mensen te ondersteunen die door de coronacrisis geen werk
hebben of verwachten werkloos te worden. Inmiddels is deze dienstverlening breder, namelijk voor iedereen die sinds
de start van de coronacrisis geen werk (meer) heeft en aanvullende ondersteuning nodig heeft. In de regionale
mobiliteitsteams bieden UWV, gemeenten en sociale partners gezamenlijk dienstverlening aan, aan mensen die met
werkloosheid worden bedreigd of die risico lopen op langdurige werkloosheid. Hierbinnen heeft iedere partij haar eigen
verantwoordelijkheid voor de verschillende doelgroepen en draagt zorg voor het ter beschikking stellen van haar
dienstverleningspakket. Zo biedt UWV dienstverlening aan die gericht is op het versterken van de arbeidsmarktpositie
van mensen en het vinden van werk. Ook (beroeps)onderwijs en private partijen worden betrokken. In deze regionale
teams werken publieke en private organisaties samen en dragen hierbinnen zorg voor de arbeidsbemiddeling in de 35
arbeidsmarktregio’s. Ook de regionale Werkgeversservicepunten van UWV en gemeenten en de bestaande
Leerwerkloketten van beroepsonderwijs voor werkgevers en werkzoekenden maken deel uit van dit
samenwerkingsverband.
Binnen een regionaal mobiliteitsteam kunnen mensen die hulp nodig hebben bij het zoeken en behouden van werk,
gemakkelijker hun weg vinden bij de verschillende instanties en loketten. UWV, gemeenten en sociale partners kunnen
binnen dit samenwerkverband elkaars instrumenten inzetten in situaties waarin de eigen dienstverlening niet toereikend
is. Met deze aanpak, geborgd in de Tijdelijke regeling aanvullende crisisdienstverlening COVID-19, zijn er meer
mogelijkheden gekomen om werkzoekenden inzetbaar te houden en te voorkomen dat ze werkloos worden.
De bovengeschetste werkwijze sluit aan op de strategie van UWV, waar het gaat om het voorkomen van werkloosheid.
De genoemde regionale teams kunnen fungeren als voorloper van een structurele werkwijze in de arbeidsmarktregio’s,
met werkcentra voor alle werkzoekenden en ontschotte budgetten.
Er is sprake van krapte op de arbeidsmarkt en de verwachting is dat dit ook de situatie zal zijn in 2022. De regionale
mobiliteitsteams kunnen ook in die conjunctuerele situatie een rol spelen door mensen (waaronder mensen met een
afstand tot de arbeidsmarkt) te begeleiden naar krapte-sectoren. Beoogd is dat deze regionale arbeidsmarktteams een
permanente oplossing moeten bieden voor het matchen van vraag en aanbod op de regionale arbeidsmarkt.
In 2022 gaat UWV uitvoering geven aan de regeling STAP (Stimulering ArbeidsmarktPositie). Het doel van deze regeling
is dat burgers zich verder kunnen ontwikkelen; STAP biedt een financiële tegemoetkoming van € 1.000 voor het volgen
van een erkende opleiding. Bij het aanvragen van de subsidie kan de burger ook een (digitaal) arbeidsmarktadvies van
UWV ontvangen, waarmee de burger wordt geholpen bij het vinden van een geschikte opleiding om aansluiting op de
arbeidsmarkt te behouden of te krijgen.

UWV Jaarplan 2022

8

3. Werken aan het fundament van UWV
3.1. Versterken ambtelijk vakmanschap
De samenleving stelt steeds hogere eisen aan de kwaliteit en snelheid van ons werk. De maatschappelijke druk op UWV
om resultaten te behalen, wordt groter. Ook worden de wetten die UWV uitvoert, steeds complexer. De uitdaging is om
nieuw beleid binnen redelijke termijnen te implementeren en tegelijkertijd zorg te dragen voor de continuïteit en
toekomstbestendigheid van onze dienstverlening. We hebben steeds meer kennis en vaardigheden nodig om onze
taken goed te kunnen uitvoeren. We zijn daarom in 2018 begonnen met het traject Vertrouwen in Vakmanschap. Kern
van dit traject is dat al onze medewerkers werken op basis van kennis en kunde.
In 2022 gaan we verder met investeren in vakmanschap. Om dit te bereiken, werken we aan ontwikkeling van onze
werkprocessen en dienstverlening, en zetten academies op voor de uitvoering.
We bouwen in 2022 aan een nieuwe opleidingsinfrastructuur, met een UWV-brede basis voor algemene vaardigheden
en realiseren voor verschillende bedrijfsonderdelen een academie met een vakspecifiek curriculum. De academies
zorgen voor het aanbod van vakmanschapsontwikkeling. Onze medewerkers krijgen leertijd om te werken aan hun
vakmanschap. Tevens krijgen onze medewerkers in de uitvoering meer tijd om te investeren in de meer ingewikkelde
cases. Tot slot gaan we verder met de uitwerking van de maatwerkplaatsen waar we in 2021 mee zijn gestart. Ook het
leveren van maatwerk gaat gepaard met extra leertijd in de uitvoering.

3.2. Intern besturingsmodel
UWV is als organisatie functioneel ingericht met een sterke divisiestructuur. Een groot voordeel van de divisiestructuur is
de sterke gerichtheid op de uitvoering van de primaire bedrijfsprocessen zoals het betalen van uitkeringen en het
verrichten van de sociaal-medische beoordelingen. Deze verticale indeling maakt de UWV-dienstverlening echter
kwetsbaar op de horizontale lijn, op de integraliteit van de processen. We zetten in 2022 stappen om onszelf op de
horizontale lijn te versterken.
Dit doen we onder andere door onze besturingsvisie te herijken, te zorgen dat lijn en staf elkaar beter aanvullen en door
de KPI-sturing aan te passen. Nog belangrijker dan het voorgaande is dat we zoeken naar manieren om de
samenwerking en verbinding tussen divisies en medewerkers in het dagelijks werk te verbeteren. Dit alles moet ook
leiden tot meer kwaliteit. We sluiten hierbij aan op lopende trajecten: de ontwikkeling van het UWVDienstverleningsconcept, het handelen binnen de context van de nieuwe uitwerking van ons risicomanagement en het
verder aan de slag gaan met kwaliteitsverbetering in lijn met de kwaliteitsvisie van UWV tot 2025.
Hierbij zijn sturing op klantreizen, multidiciplinair samenwerken en samenwerking binnen de bredere keten van Werk &
Inkomen cruciaal:
 Sturen op klantreizen: Sturing is gewenst op een drempelloze, integrale klantreis. Knelpunten moeten worden
opgelost, verbeteringen doorgevoerd. Dit betreft een samenwerkingsconstruct: een directeur krijgt als rol een
coördinerende verantwoordelijkheid om te sturen op een drempelloze klantreis en tevens de positie om een
beslissing te nemen. Door te sturen op klantreizen wordt de samenhang in de dienstverlening geborgd en continue
verbeterd.
 Sturen op multidisciplinaire samenwerking: Binnen UWV zijn er vele vormen van samenwerking op het niveau van
de uitvoering, tussen directies en binnen districten. In 2021 wordt een vooronderzoek gedaan naar de vele vormen
van samenwerking op operationeel niveau in de huidige praktijk. Dit, met als doel het verkrijgen van meer inzicht in
de geslaagde initiatieven van samenwerking in de uitvoering, het geleerde opschalen naar landelijk niveau om dit
goed te verankeren en het verkrijgen van inzicht in de witte vlekken als het gaat om de operationele samenwerking;
waar is nog versterking nodig in de samenwerking. Dit moet bijdragen aan onder meer stroomlijning van processen
door middel van klantreizen waardoor het effect op de dienstverlening zichtbaar wordt voor cliënten en
medewerkers.
 Sturen op samenwerking in de bredere keten van Werk & Inkomen: UWV bevindt zich niet op een eiland. Onze
dienstverlening krijgt nader vorm in interactie met de dienstverlening van diverse samenwerkingspartners. Op hun
beurt wordt de dienstverlening van onze samenwerkingspartners positief beïnvloed door de ontwikkeling van de
dienstverlening van UWV.

Kernprestatieindicatoren
Het opstellen van stuur- en verantwoordingsinformatie over onderdelen of aspecten van onze dienstverlening die goed
meetbaar zijn, kan blijven plaatsvinden aan de hand van kernprestatieindicatoren (kpi’s). Dit is minder goed het geval
bij onderdelen of aspecten van onze dienstverlening die niet of minder goed meetbaar zijn. Het is bijvoorbeeld moeilijk
om aan de hand van een kpi een goed beeld te geven van het effect van geleverde bemiddelingsdienstverlening op het
verhogen van de kans op het vinden van betaald werk. In 2022 gaan we samen met SZW nieuwe vormen van
verantwoorden ontwikkelen over niet of minder goed meetbare onderdelen of aspecten van onze dienstverlening. Een
denkbare mogelijkheid is het ophalen van verhalen van cliënten over hun waardering van de door ons geleverde
dienstverlening. Dergelijke verhalen geven een beeld van de mate waarin UWV publieke waarde creëert.

UWV Jaarplan 2022

9

Medezeggenschapsorganen
In 2022 gaan we verder met het vroegtijdig betrekken van de medezeggenschapsorganen bij organisatieveranderingen
en bij specifieke beleidsvoorstellen. Het in een vroegtijdig stadium betrekken van de medezeggenschapsorganen
(centrale ondernemingsraad en onderdeelcommissies) bevordert de bijdrage van de medezeggenschap aan de
ontwikkeling van onze organisatie en het proces van afhandeling van formele advies- en instemmingstrajecten.

3.3. Risicomanagement
In november 2019 is gestart met versterking van risicomanagement binnen UWV door het identificeren van knelpunten
en daarop verbeteractiviteiten te formuleren en uit te voeren. Dit is van belang omdat het de organisatie helpt om
knelpunten te voorkomen, door risico’s tijdig te identificeren en aan te pakken. Het draagt bij aan de kwaliteit van onze
organisatie en ons handelen, aan minder incidenten en meer rust, en daardoor aan het vertrouwen in UWV en de
overheid. Hierbij is van belang dat versterking van risicomanagement een continue ontwikkeling is en dat er steeds
alertheid nodig is om te anticiperen op nieuwe risico’s die zich voordoen.
We onderscheiden vier domeinen waar risico’s zich voordoen:
 Fouten in bedrijfsprocessen, ketenprocessen en dienstverlening.
 Fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik van uitkeringen.
 Ontevredenheid bij burgers, opdrachtgevers, medewerkers of politiek.
 Negatieve publiciteit, reputatie en opinie.
De verbeteractiviteiten van UWV liggen op de volgende terreinen:
 Investeren in sturing, kennis van inhoud en organisatiesensitiviteit binnen alle lagen van UWV.
 Versterken three lines of defense systeem op monitoring en evaluatie van beheersmaatregelen.
 Versterken horizontale verbinding tussen processen en organisatieonderdelen.
 Kritische houding op uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en risico’s bij nieuwe wet- en regelgeving.
Bovengenoemde verbeteractiviteiten zijn in 2021 allemaal gerealiseerd, respectievelijk besluitvorming over door te
voeren wijzigingen heeft plaatsgevonden. Het komt nu aan op borgen en vasthouden aan de ingezette lijn.
Voor het jaar 2022 ligt de nadruk op het versterken van risicoleiderschap binnen geheel UWV: worden risico’s
onderkend en worden deze op het juiste niveau van acties voorzien? We gaan tweemaal per jaar risico’s ophalen. Dit zal
plaatsvinden door tweemaal per jaar op divisieniveau gesprekken te voeren met medewerkers over de door hen
gesignaleerde risico’s. Aansluitend vindt met dezelfde frequentie beschouwing van de opgehaalde risico’s plaats door de
hoofden van de afdelingen Business Control en Kwaliteit van alle bedrijfsonderdelen (lijndivisies en stafdirecties). In
2022 staan het proces van ophalen van risico’s en het onderkennen van de rode draden in de gesignaleerde risico’s
centraal. Tot slot blijven we periodiek risicosessies houden met SZW.
Bijlage IV bevat een beschrijving van de bestuurlijke risico’s horende bij de opgave voor UWV in 2022.

3.4. ICT
De ICT wordt in dit jaarplan opgevoerd als thema binnen het spoor ‘werken aan het fundament van UWV’. Tegelijkertijd
vormt de ICT een belangrijke randvoorwaarde bij de uitvoering van meerdere thema’s uit het jaarplan, met name bij
het spoor ‘verbetering van de dienstverlening’.
Goed werkende, betrouwbare en beschikbare ICT is een essentiële randvoorwaarde voor de dienstverlening aan
burgers, bedrijven en partners en voor de ondersteuning van onze medewerkers om deze dienstverlening te kunnen
verrichten. De continuïteit, stabiliteit en veiligheid van de ICT zijn altijd van groot belang. UWV blijft daarom werken aan
trajecten die de continuïteit en de stabiliteit van het ICT-landschap borgen, gericht op een 2-jarige termijn, waarbinnen
UWV continuïteitsproblemen op applicaties verwacht.
We onderscheiden de volgende domeinen in het UWV informatieplan (UIP) 2022-2026:
1. E-dienstverlening: Werken aan het verbeteren van de digitale (ondersteunde) dienstverlening t.b.v. burgers,
werkgevers en partners
2. E-werken: Werken aan herontwerpen en vernieuwen van onze (cliënt en medewerker) processen en de vernieuwing
en vereenvoudiging van het ICT-landschap
3. Gegevenshuishouding: werken aan het versterken van de gegevenshuishouding, onder meer gericht op het
verbeteren van datagedreven werken
4. Informatiebeveiliging en privacy (IB&P): risicogestuurd werken aan de versterkingvan onze informatiebeveiliging en
privacy aspecten
5. Infrastructuur: werken aan het moderniseren van de ICT-infrastructuur
6. Bedrijfsvoering: werken aan het verbeteren van de ICT-ondersteuning van de interne bedrijfsvoering en secundaire
processen
7. Wet- en regelgeving: tijdig implementeren van aangepaste en nieuwe wet- en regelgeving.

UWV Jaarplan 2022

10

De doelstellingen op deze domeinen zijn in lijn met de UWV-strategie. Voor nadere informatie verwijzen we hier naar
het UIP 2022-2026 dat als bijlage is meegestuurd met het jaarplan 2022. In het UIP staan ook de mijlpalen voor het
jaar 2022 vermeld. Voorbeelden:
 In 2022 worden de SONAR IB&P-maatregelen voor de middellange termijn afgerond. Deze maatregelen zijn nodig
om de veiligheid en privacy van klantgegevens te garanderen.
 In 2022 wordt de pilot UWV-aansluiting op de VUM-uitwisselingsvoorziening (VUM: Verbeteren Uitwisseling
Matchinggegevens) voor de samenwerking binnen de arbeidsmarktregio’s afgerond. Binnen VUM wordt in
samenwerking met SZW, VNG en UWV gewerkt aan een standaard gegevensset en uitwisselingsvoorziening voor
werkzoekendenprofielen.
Zoals hiervoor al is aangegeven, gaat UWV in 2022 uitwerking geven aan het vernieuwen van onze dienstverlening. In
lijn met de strategie en mede gebruik makend van de POK-middelen. Aan de opgave om de dienstverlening te
vernieuwen, kleven diverse ICT-aspecten. Het doorvoeren van vernieuwingen binnen onze dienstverlening is met name
terug te vinden in de eerste drie genoemde UIP-domeinen: E-dienstverlening, E-werken en Gegevenshuishouding.
Het vernieuwen van de dienstverlening duurt langer dan één jaar. Ook zijn de maakbaarheid van de portfolio en de te
maken keuzes binnen het portfolio medebepalend voor het tempo waarin we de vernieuwingen kunnen realiseren.
UWV staat voor een grote veranderopgave.
De gewenste verbeterslagen op de nieuwe dienstverlening vereisen veel tijd en verandercapaciteit, waar onder
verandercapaciteit op de ICT. Tegelijkertijd zetten we een aanzienlijk deel van deze verandercapaciteit in op enkele
grote projecten die noodzakelijk zijn voor continuïteit van onze dienstverlening, bijvoorbeeld om te kunnen garanderen
dat mensen te allen tijde zekerheid houden over hun uitkering.
UWV wil komende jaren prioriteit geven aan het verbeteren van onze dienstverlening, overeenkomstig onze strategie,
en het vernieuwen van onze ICT-infrastructuur, waardoor de continuïteit beter wordt geborgd en de wendbaarheid
wordt vergroot. Dat is een belangrijk antwoord op de vraag vanuit de samenleving, die onder andere opkomt uit de
recente parlementaire onderzoeken. Dat betekent als vanzelf dat de ruimte voor het doorvoeren van nieuwe wet- en
regelgeving beperkt is. Omvangrijke nieuwe wet- en regelgeving, bijvoorbeeld uit hoofde van een nieuw regeerakkoord,
zou de komende jaren een additionele druk leggen op ons ICT-verandervermogen. Dit vraagstuk zal een belangrijk
onderwerp van gesprek zijn met de politiek en met SZW.

UWV Jaarplan 2022

11

4. Werken aan de externe samenwerking
Uitvoerbaar beleid komt alleen tot stand in een open trialoog in de driehoek Tweede Kamer, departementen en
uitvoeringsorganisaties. Uit de rapporten POK, TCU en WaU blijkt in de driehoek politiek, beleid en uitvoering een
gebrek aan samenwerking met elkaar en interesse voor elkaar. Ruimte voor verbetering bestaat over de gehele
breedte: kennis- en informatie-uitwisseling, oppikken van signalen, gezamenlijk optrekken in beleidsvorming.
Dit vraagt van alle betrokken partijen te onderzoeken wat er nodig is om de samenwerking te verbeteren met
daarbinnen specifieke aandacht voor de eigen rol om elkaar beter te bedienen. Onder meer binnen het programmaplan
WaU en acties die voortkomen uit de POK wordt hier in het komende en aansluitende jaar aan gewerkt.
In het rapport Werken aan Uitvoering (WaU) zijn zes handelingsperspectieven opgenomen:
 Toekomstbestendige dienstverlening
 Versnelling digitale agenda
 Wendbaar en toekomstbestendig beleid, wet- en regelgeving
 Intensivering van samenwerking en verbeteren ambtelijke sturing(sdriehoek)
 Vergroten statuur en aantrekkelijkheid van de uitvoering
 Rol politiek.
Hierboven is al kort ingegaan op de actielijnen uit het Bestedingsplan POK die onder meer raken aan de dienstverlening.
Bij het verbeteren van de samenwerking in de driehoek uitvoering-beleid-politiek bouwen we voort op wat reeds is
ingezet. In het kader van investeren in relaties en leervermogen is onder meer de Trialoog tot stand gekomen: het
gesprek over uitvoering, beleid en politiek met vertegenwoordigers uit de driehoek en met andere partijen zoals de
wetenschap en de WRR. Binnen deze gesprekken worden voorbeelden en instrumenten uitgewisseld die de relatie
binnen de driehoek ondersteunen en waarbinnen we van elkaar kunnen leren.
De ontwikkeling van een invoeringstoets kan als voorbeeld dienen: het ná invoering van nieuwe wet- en regelgeving
toetsen of de werking in de praktijk overeenkomt met de oorspronkelijke bedoeling. Kloppen de aannames uit de
uitvoeringstoets en zijn er onvoorziene neveneffecten? De invoeringstoets wordt in gezamenlijkheid binnen de driehoek
nader uitgewerkt en biedt bij uitstek ruimte voor het betrekken van belangenorganisaties, cliëntenraden, burgers en
professionals op de werkvloer.

Relatie met samenwerkingspartners
UWV heeft verschillende samenwerkingspartners, waaronder:
Sociale partners
De versterking van de samenwerking met sociale partners vormt een wezenlijk onderdeel van verbetering van de
dienstverlening op het terrein van preventie, re-integratie en bemiddeling binnen de arbeidsmarktregio’s. Daarnaast is
er intensief contact over de uitvoering van bestaand beleid en het adviseren over voorgenomen nieuw beleid,
bijvoorbeeld via de Stichting van de Arbeid.
Belastingdienst
UWV heeft op vele terreinen een intensieve samenwerking met de Belastingdienst: Loonaangifteketen/
polisadministratie, Wet tegemoetkomingen loondomein (WTL), premiedifferentiatie WGA, premiedifferentiatie WW. In
2022 gaan we verder met het afgeven van gezamenlijke reacties op voorgenomen nieuwe beleidsmaatregelen met
impact op onze organisaties, waarbij onder meer aandacht uitgaat naar het effect van de voorgestelde maatregelen op
de dienstverlening aan burgers.
Gemeenten en Regionale opleidingscentra (ROC’s)
Binnen de context van onze visie op onze rol op de arbeidsmarkt, de tekorten op de arbeidsmarkt en de uitvoering van
de regeling STAP, wil UWV de samenwerking met gemeenten binnen de arbeidsmarktregio’s en regionale
Werkgeversservicepunten intensiveren. Met aandacht voor de behoeften van burgers en werkgevers aan ondersteuning.
Gemeenten, andere publieke partijen, private partijen en UWV kunnnen op het terrein van bemiddelen synergie
realiseren met positieve effecten voor onze dienstverlening aan burgers en werkgevers.
Leerwerkloketten helpen en adviseren werknemers, werkzoekenden, scholieren en werkgevers op het gebied van leren
en werken vanuit de visie Leven Lang Ontwikkelen. Elk Leerwerkloket is een onafhankelijk samenwerkingsverband
tussen gemeenten, roc’s en UWV, zodat naast gemeenten ook ROC’s een belangrijke samenwerkingspartner zijn.
Omscholing, bijscholing en leerwerktrajecten zijn in onze ogen effectief bij het vinden van geschikt werk voor veel
mensen. Dit alles zal in samenspraak met de mensen zelf tot stand moeten komen.
Toezicht
UWV blijft ook in 2022 nauw betrokken bij de voorbereiding van onderzoeken van de Inspectie SZW
(doeltreffendheidstoezicht) en Toezicht SZW (systeemtoezicht), met onder meer aandacht voor de door hen
gehanteerde onderzoeksmethoden.

UWV Jaarplan 2022

12

5. Werken aan de zichtbaarheid van UWV
5.1. Transparantie
Actieplan verbeteren Informatiehuishouding UWV
Het begrip ‘informatiehuishouding’ heeft een brede betekenis. Het is het totaal aan regels, voorzieningen, activiteiten en
processen gericht op de informatiestromen en op het beheer van informatie. De informatiehuishouding moet op orde
zijn, als noodzakelijke randvoorwaarde voor transparantie, openheid en het duurzaam toegankelijk maken van
(bestuurlijke) informatie. Goede informatiehuishouding draagt bovendien bij aan het verbeteren van onze
dienstverlening.
Naar aanleiding van de Kinderopvangtoeslagenaffaire heeft het Kabinet besloten om een verbeteroperatie in gang te
zetten voor de informatiehuishouding van het Rijk. Voor dat doel heeft CIO Rijk een generiek actieplan ‘Open op
orde’ (hierna: generieke actieplan) gepubliceerd. Met het generieke actieplan wordt beoogd om binnen twee jaar de
meest urgente knelpunten op het gebied van informatiehuishouding binnen het Rijk aan te pakken.
Begin 2022 heeft UWV een actieplan Informatiehuishouding gereed. Dit actieplan geeft inzicht in trajecten om de
informatiehuishouding binnen UWV te verbeteren en waar mogelijk versneld op te pakken in de komende vijf jaar. Deze
(meerjaren)trajecten die in kaart worden gebracht corresponderen met de vier Rijksbrede doelen uit het generieke
actieplan ‘Open op Orde’: aandacht voor kwaliteit professionals informatiebeheer, volume en aard van de informatie,
informatiesystemen, sturing en naleving.
Eind 2021 beschikt UWV over een nulmeting waarmee de stand van de informatiehuishouding binnen UWV in kaart is
gebracht.
Het actieplan en de nulmeting schetsen waar UWV staat op het gebied van de informatiehuishouding en geven aan
waar we in 2022 en volgende jaren prioriteit aan gaan geven.
Een deel van de trajecten die in kaart zijn gebracht, hebben een ICT-component. Zo zitten in de meerjarenplanning van
het UWV Informatieplan (UIP) al diverse projecten gericht op de informatiehuishouding, zoals het project Informatie op
Orde (IoO) en het project Digitale Archivering Bestuurlijke en Ondersteunende Processen (DABOP). Via deze projecten
zorgt UWV voor meer openbaarheid van bestuurlijke documenten en de implementatie van het wetsvoorstel Wet open
overheid (Woo), dat op haar beurt een onderdeel vormt van het actieplan Informatiehuishouding UWV.

Wetsvoorstel Wet open overheid
Het wetsvoorstel Wet open overheid (Woo) ligt ter besluitvorming voor in de Eerste Kamer; naar verwachting volgt de
plenaire behandeling na het zomerreces. Als de wet wordt aangenomen, zal de Woo de huidige Wet openbaarheid van
bestuur (Wob) vervangen. De verplichtingen uit de Woo treden vervolgens gefaseerd in werking aan de hand van een
nog vast te stellen ministeriële regeling. De verwachting is dat het wetsvoorstel zal worden aangenomen en van kracht
zal zijn in 2023.
UWV vindt transparantie heel belangrijk. Mede in het licht van de politiek-bestuurlijke nasleep van de toeslagenaffaire
en de daaruit naar voren komende wens om burgers sneller adequaat te informeren, is UWV in 2021 begonnen met het
actief openbaar maken van informatie. Dat doen we via het traject van de implementatie Woo, dat tevens is
ondergebracht in het actieplan Informatiehuishouding UWV.
Het traject implementatie Woo bestaat op hoofdlijnen uit de volgende onderdelen:
 UWV zal op grond van de Woo de openbaar gemaakte documenten ook via PLOOI (Platform Open
Overheidsinformatie) vindbaar maken. PLOOI, ontwikkeld door het ministerie van BZK, wordt het landelijk online
platform waar alle overheidsdocumenten goed vindbaar worden voor breed publiek.
 Het is van belang om documenten met bestuurlijke informatie vindbaar en overzichtelijk toegankelijk te maken voor
onze cliënten en publiek. Documenten met bestuurlijke informatie worden op dit moment niet op één centrale plek
op de website overzichtelijk volgens vaste standaarden beschikbaar gesteld. We gaan onderzoeken welke
mogelijkheden er op korte termijn zijn om documenten meer overzichtelijk te publiceren op de website. Voor de
lange termijn wordt bezien of de systemen en werkprocessen waarin documenten met bestuurlijke informatie
worden opgesteld, aangepast moeten worden aan deze nieuwe situatie. De planning hiervoor is gefaseerd tot 2023.
 De Woo bevat 11 categorieën van bestuurlijke documenten die UWV vanaf 2023 verplicht actief openbaar moet
maken. In 2021 is aangevangen met het onderzoeken welke bestuurlijke documenten additioneel en/of al eerder
actief openbaar en toegankelijk gemaakt kunnen worden en onder welke randvoorwaarden.
 Investeren in de professionaliteit van medewerkers op informatiehuishouding. Hier gaat het om een
gedragsverandering: het creëren van bewustwording bij bestuurders en medewerkers over de openbaarheid van
bestuurlijke documenten. De planning op dit traject loopt door tot 2024.

UWV Jaarplan 2022

13

5.2. Zelfbewustheid
UWV wil in 2022 bijdragen aan de vormgeving van een andere dynamiek tussen politiek, beleid en uitvoering. Binnen
de strategie UWV 2021-2025 staat het verbeteren van de kwaliteit van onze dienstverlening aan burgers, werkgevers
en overheidsinstellingen op het brede terrein van werk en inkomen centraal. We willen meer ruimte voor de
noodzakelijke verbetering van onze digitale en persoonlijke dienstverlening, mede via de inzet van meer capaciteit. We
willen komen tot eenvoudiger en begrijpelijker wet- en regelgeving, zodat de dienstverlening aan burgers en bedrijven
meer effectief kan zijn. Waarbij bovendien geldt dat deze regelingen voor medewerkers goed uitvoerbaar en uitlegbaar
moet zijn. Ook ruimte voor het kunnen leveren van maatwerk kan bijdragen aan het oplossen van problemen van
burgers vanwege ingewikkelde wet- en regelgeving. Het uitgangspunt moet zijn dat in regelingen minder in detail wordt
uitgewerkt hoe de uitvoering wordt vormgegeven. De combinatie van vereenvoudiging van de regels met eenvoudig
overgangsrecht draagt maximaal bij aan begrijpelijkheid en doenvermogen van burgers, het vergroten van de
doelmatigheid en het sneller komen tot modernisering van het (ICT-) systeemlandschap.
In 2022 willen we nog meer dan voorheen proactief handelen. Zo gaan we het bestaande beleidsvoorbereidend overleg
met SZW intensiveren. We gaan tevens de uitvoeringstoets uitbreiden door expliciet aandacht te laten uitgaan naar
meerdere aspecten van het begrip ‘uitvoerbaarheid’: naast het technische aspect wordt straks bij het beoordelen van
‘uitvoerbaarheid’ ook gekeken naar de begrijpelijkheid/uitlegbaarheid, waardering dienstverlening en
effectiviteit/efficiëntie.
Vanuit het reactieve perspectief gaan we in samenspraak met SZW de invoeringstoets ontwikkelen. Aan de hand van
een dergelijke toets kan na verloop van een jaar na de implementatiedatum getoetst worden of en zo ja in welke mate
de nieuwe wet- en regelgeving in de praktijk overeenkomt met de beoogde werking en bedoeling.
Evenals in 2021 zullen we een Knelpuntenbrief wet- en regelgeving aanbieden aan de Kamer om langs deze weg te
wijzen op knelpunten en tegelijk voorstellen te doen om de wet- en regelgeving beter te laten aansluiten op de
behoeften van de burger (onder meer via het doorvoeren van vereenvoudiging).
Daarnaast wil UWV graag technische briefings geven aan de Tweede Kamer om praktijkervaringen over de uitvoering
van technische ingewikkelde wet- en regelgeving te delen en met hen het gesprek aan te gaan over voorgenomen
beleidswijzigingen, lopende wetstrajecten en mogelijke alternatieve oplossingsrichtingen.
Cliëntenraad UWV
De Cliëntenraad UWV is een belangrijke gesprekspartner van UWV. We werken gezamenlijk aan het verbeteren van het
uitvoeringsbeleid en klantgerichte dienstverlening. De Cliëntenraad UWV is een belangrijke leverancier van signalen over
wat er goed en minder goed gaat in onze uitvoeringspraktijk. Ze houdt ons een spiegel voor en dat vinden we
waardevol. Het biedt ons immers telkens weer kansen om de kwaliteit van onze dienstverlening te verbeteren. Veel
punten uit adviezen van de Cliëntenraad komen terug in plannen en activiteiten van de divisies.

UWV Jaarplan 2022

14

Deel II Begroting

UWV wordt gefinancierd uit publieke middelen. Die middelen besteden we uiteraard zorgvuldig en rechtmatig. Wij letten
erop dat al onze inspanningen en uitgaven daadwerkelijk bijdragen aan de realisatie van onze doelen en dat de kosten
in verhouding staan tot de prestaties. Jaarlijks verantwoorden wij ons over de uitgaven die wij hebben gedaan, in onze
tertaal- en jaarverslagen en via terugkerende gesprekken met het ministerie van SZW.

Begrotingssystematiek UWV
De uitvoeringskosten fluctueren gedurende de jaren als gevolg van beleidswijzigingen en als gevolg van
volumeontwikkelingen. De omvang van het budget voor de uitvoeringskosten komt tot stand op basis van een
gezamenlijk rekenmodel waarin de verwachte volumeontwikkelingen per wet worden vertaald naar een financieel kader
voor de uitvoeringskosten. Dit rekenmodel wordt het Light Model genoemd. Het Light Model bevat per wet een tweetal
producten: aanvragen en continueringen. De vermenigvuldiging van het volume per product met een prijs geeft, samen
met een vaste kostencomponent, het financiële kader van UWV. Binnen UWV wordt voor de onderbouwing van de
divisiebegrotingen gebruik gemaakt van een systematiek van cost accounting. Met deze systematiek worden via het
verwachte volume, de verwachte tijdsbesteding (normtijd) en het (personeels)tarief per product de verwachte
capaciteitsinzet en kosten bepaald. Gedurende de uitvoering van het begrotingsjaar wordt per divisie bekeken of de
werkelijke capaciteitsinzet in lijn ligt met de verwachte capaciteitsinzet. Daarnaast worden de gerealiseerde
uitvoeringskosten op basis van de normtijden toegerekend aan de producten.

Budgettair beeld 2022
In de periode 2019-2021 kende UWV een begrotingstekort, dat incidenteel gedekt mocht worden door onttrekking uit
de reserves. De afspraak was dat het structureel evenwicht tussen uitgaven en financiering vanaf 2022 hersteld zou
worden. In de begroting 2021 hebben we de verwachting uitgesproken dat dit - deels door interne ombuiging, deels
door extra middelen van SZW – gerealiseerd wordt in 2022. Voor de begroting 2022 gaan we – op grond van de huidige
inzichten- uit van een structureel sluitend begrotingssaldo. Daarbij blijft de jaarlijks opwaartse druk op de ICT-kosten,
die in het Light Model als vaste kosten zijn opgenomen, een punt van aandacht.
Incidenteel is in 2022 sprake van een financieel risico, dat samenhangt met de grote verandering van onze
capaciteitsbehoefte in 2022. In ieder overgangsjaar, bij een aantrekkende of afzwakkende economie, is er een situatie
waarbij een tijdelijke disbalans ontstaat tussen de aanwezige capaciteit en de capaciteit die nodig is voor het (begrote)
klantvolume. Dit komt doordat we het aantal werknemers slechts geleidelijk kunnen op- of afschalen. Hierdoor kan –
zoals in 2020 en 2021 het geval is – een opschalingsvoordeel ontstaan, omdat de werkelijke opschalingskosten
achterblijven bij de toename van het volumebudget in het Lightmodel. Bij afnemende klantenaantallen, zoals het geval
is in 2022, kan sprake zijn van het tegenovergestelde. Er ontstaat een afschalingsnadeel als we onze capaciteit niet op
tijd kunnen afschalen. UWV heeft op dit risico geanticipeerd door minder op te schalen dan op grond van de begrote
volumes nodig zou zijn geweest. Bovendien is een omvangrijke flexibele schaal aangehouden. Daarnaast wordt de
noodzakelijke afschaling gemitigeerd door extra capaciteitsbehoefte om de ambities die samenhangen met de POKmiddelen te realiseren. We sturen daarnaast strak om tijdige aanpassing van de capaciteitsbehoefte te realiseren.
Ondanks deze maatregelen is dit financiele risico niet uit sluiten en moeten we zelfs rekening houden met de
mogelijkheid dat de economie zich minder snel dan nu wordt verondersteld, herstelt. UWV zal op een dergelijk scenario
uiteraard reageren door medewerkers te werven dan wel minder af te schalen. Overigens is onze verwachting dat
mocht er sprake zijn van frictie, de omvang van de reserves voldoende is om dit op te vangen.
In onderstaande tabel is het totale externe financieel kader opgenomen zoals dat door SZW (en OC&W en VWS) is
gecommuniceerd via de reactie op het conceptjaarplan 2022 (“augustusbrief”). In het budgettair kader zijn nog niet alle
in 2022 te verwachten kosten opgenomen. Zo zijn de kosten voor de NOW in 2022, de kosten voor GDI (Logius), STAP
en overige nog lopende beleidswijzigingen nog niet in het budget opgenomen. Over de loon- en prijsontwikkeling 2022
wordt pas in het voorjaar 2022 door het kabinet besloten. Tot slot gaan we in deze ontwerpbegroting uit van toekenning
van middelen voor Onderwijsvoorzieningen van het Ministerie van OC&W en voor Tolkvoorziening van het Ministerie van
VWS, de budgetbrief hebben we nog niet ontvangen. Het gegeven dat UWV een intern begrotingsproces voert op basis
van een financieel kader waarin veel posten nog niet zijn verwerkt, is een jaarlijks terugkerende complexiteit. Wij blijven
aandacht vragen bij SZW om dit zoveel mogelijk te voorkomen.

UWV Jaarplan 2022

15

Tabel Begroting UWV
Bedragen x € 1 miljoen

Begroting
2021

Begroting
2022

Verschil

%

598,3

558,4

-39,8

409,1

419,8

10,7

71,2

74,2

1.078,6

1.052,4

3,0
26,2

400,0

314,0

-86,0

195,8

245,8

50,0

39,3

44,8

635,1

604,6

5,5
30,5

52,8

54,7

1,9

89,1

92,5

3,3

142,0

147,2

5,2

93,6

96,6

3,0

93,6

96,6

3,0

126,6

120,5

126,6

120,5

-6,1
6,1

2.075,8

2.021,3

54,5

-3%

116,1

115,2

0,9

-1%

5,1

5,1

2.197,0

2.141,6

55,4

-26,5

-

26,5

-

-

-

2.170,5

2.141,6

28,9

2,0

2,0

-

1,0

1,0

-

3,0

3,0

2.173,5

2.144,6

1. Claimbeoordeling
1.1 Toekennen-afwijzen claim
1.2 Continueren
1.3 Handhaving

-7%
3%
4%
-2%

2. Dienstverlening Werkzoekenden
2.1 WW dienstverlening
2.2 AG dienstverlening
2.3 Inkoop re-integratie en Voorzieningen

-21%
26%
14%
-5%

3. Gegevensbeheer en Werkgeversdienstverlening
3.1 Gegevensbeheer
3.2 Werkgeversdienstverlening

4%
4%
4%

4. Uitkeringsverstrekking
4.1 Uitkeringsverstrekking

3%
3%

5. Klantcontact
5.1 Klantcontact

Structurele uitvoeringskosten wettelijke
dienstverlening
Totaal projectkosten

Totaal frictiekosten

Totaal (voor mutaties fondsen en reserveringen)

Onttrekking aan bestemmingsfonds frictiekosten
Onttrekking aan egalisatiereserve

Totaal (na mutaties fondsen en reserveringen)

Onderwijsvoorzieningen via OC&W
Tolkvoorziening via VWS
Totaal specifieke financiering

Totaal extern financieel kader UWV

UWV Jaarplan 2022

-5%
-5%

-

-3%

-100%

-1%

0%
0%

-

0%

28,9

-1%

16

Structurele uitvoeringskosten wettelijke dienstverlening
De structurele uitvoeringskosten wettelijke dienstverlening bestaan uit de kosten van de vijf strategische producten van
UWV. Voor de uitvoering hiervan ontvangt UWV in 2022 een bedrag van € 2.026 miljoen. Het totale reguliere
uitvoeringsbudget is daarmee in 2022 ca. € 54 miljoen lager dan in 2021. Deze afname is o.a. de resultante van de
bovengenoemde volume mutaties (- € 173 miljoen), toevoeging van de POK-middelen (+ € 78 miljoen, exclusief het
deel voor de portfolio) en een kostenstijging door Loon- en prijscompensatie (+ € 41 miljoen). Daarnaast nemen de
kosten toe als gevolg van de -in de voorjaarsbesluitvorming van 2020- toegekende intensiveringsmiddelen m.b.t. o.a.
verzekeringsartsen, WGA-dienstverlening en vakmanschap en overige beleidsmutaties. De kosten dalen doordat de
uitvoeringskosten nog exclusief de kosten voor de NOW zijn (die nog in het budget 2022 opgenomen moeten worden).
In onderstaande tabel worden de belangrijkste mutaties ten opzichte van 2021 weergegeven:
Tabel mutaties begroting 2021 - 2022
Bedragen x € 1 miljoen

Mutatie

Volumes

-173

POK

78

Loon- prijsontwikkeling

41

Intensiveringsmiddelen

66

wegvallen interne dekking reserves WGA dienstverlening

-27

NOW

-51

Overige beleidsmutaties

11

Totaal

-54

Projectenbudget
UWV besteedt jaarlijks ruim € 100 miljoen aan het toekomstbestendig en wendbaar maken en houden van zijn ICTlandschap. De trajecten die hieraan een bijdrage leveren, nemen we op in het UWV Informatieplan, onze meerjaren
ICT-planning. Dit informatieplan wordt jaarlijks herijkt op basis van de meest actuele inzichten en ontwikkelingen. Het
UWV Informatieplan 2022 – 2026 wordt samen met het UWV Jaarplan 2022 aangeboden aan de minister van SZW.
Voor de activiteiten in het UWV Informatieplan is een eerste inschatting gemaakt van de financiële haalbaarheid. De
bedragen in onderstaande tabel zijn gebaseerd op het UIP 2022-2026. Projecten uit de UWV-projectportfolio zijn
gerelateerd aan een UIP-prioriteit en worden gefinancierd uit het door SZW ter beschikking gestelde investeringsbudget
van € 102 miljoen. Dit is inclusief € 2 miljoen indexatie voor loon en prijspeil, conform de afspraak met SZW. Een
bedrag van € 5 miljoen is specifiek bestemd voor innovatie, waarmee we kleine beproevingen doen, nieuwe
technologieën beproeven en toepassen in de modernisering van ons landschap en waarbij we verbeteringen doorvoeren
in onze dienstverlening, zoals bijvoorbeeld de doorontwikkeling van de UWV-app.
SZW en UWV maken daarnaast afspraken over de financiering van specifieke wet- en regelgevingsprojecten op basis
van uitvoeringstoetsen. UWV ontvangt hiervoor separaat financiering van SZW. Met een uitvoeringstoets brengt UWV de
gevolgen van nieuwe wet- en regelgeving in kaart. UWV wordt hiermee in staat gesteld om op een gestructureerde
wijze aan te geven of het voorstel uitvoerbaar is en wat de kosten zijn.
Naar aanleiding van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) komt er extra geld
beschikbaar voor het verbeteren van onze dienstverlening. In het bestedingsplan dat wij opgesteld hebben, houden we
rekening met een structurele verhoging van ons portfoliobudget met € 12 miljoen. Omdat we fors moeten opschalen in
capaciteit gaan we in 2022 uit van een verhoging van € 6,5 miljoen.
Tabel portfoliobudget
Bedragen x € 1 miljoen 1

Begroting 2022

Reguliere Projectportfolio

100,0

Indexering LPO (nog toe te kennen door SZW)

2,0

Wet- en Regelgeving

34,0

POK middelen

6,5

Totaal

1

142,5

Het overzicht is inclusief middelen voor verwachte wet en regelgeving, die nog niet zijn opgenomen in de augustusbrief. De bedragen wijken daardoor af van de tabel:
Begroting UWV

UWV Jaarplan 2022

17

Aanvullende financiering
Onderwijsvoorzieningen Wajong
UWV ontvangt financiering van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) voor de
onderwijsvoorzieningen Wajongers. Dit bedrag wordt besteed aan intermediaire voorzieningen (zoals een schrijf- en
gebarentolk bij het volgen van onderwijs), meeneembare voorzieningen (zoals een brailleleesregel) en
vervoersvoorzieningen (zoals de aanpassing van een auto). UWV ontvangt middelen voor de uitvoering van de Regeling
onderwijsvoorziening jonggehandicapten via een bijdrage aan het Arbeidsongeschiktheidsfonds jonggehandicapten.
Voor deze niet gebudgetteerde regeling verwacht UWV in 2022 een budget € 2 miljoen.
Tolkvoorziening leefdomein
Met inwerkingtreding van de Wet Centraliseren Tolkvoorziening sinds 1 juli 2019 is UWV naast uitvoerder voor de
tolkvoorziening in het werkdomein en het onderwijsdomein ook uitvoerder voor de tolkvoorzieningen in het leefdomein.
UWV ontvangt van het ministerie van VWS een bijdrage voor de tolkvoorziening voor mensen met een auditieve
beperking. In 2022 verwacht UWV voor de doventolkvoorziening in het leefdomein een budget van € 1 miljoen.

Bestemmingsfondsen en egalisatiereserve
UWV heeft de beschikking over verschillende reserves. Het betreft voor de uitvoeringskosten het bestemmingsfonds
voor frictie- en investeringskosten en een egalisatiereserve. UWV kan met toestemming van de minister van SZW de
bestemmingsfondsen aanspreken. Mogelijk worden de reserves in 2022 aangesproken voor:
 Aanvulling portfoliobudget en transitietrajecten
 Sociaal Plan
 Overlopende verplichtingen
 Eventuele (tijdelijke) begrotingstekorten.
De daadwerkelijke onttrekking wordt bepaald bij het opstellen van de jaarrekening 2022 en is afhankelijk van het
eventueel ontstaan van frictiekosten en onvoorziene uitgaven, die niet binnen het budgettair kader kunnen worden
opgevangen.

Re-integratiebudget
UWV ontvangt jaarlijks een taakstellend re-integratiebudget van het ministerie van SZW voor het inkopen van reintegratiedienstverlening en werkvoorzieningen voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten (inclusief Wajongers).
UWV ontvangt in 2022 een re-integratiebudget van € 192 miljoen.
Tabel Re-integratiebudget (bedragen x € 1 miljoen)
Bedragen x € 1 miljoen

Re-integratiebudget

UWV Jaarplan 2022

Begroting
2021

Begroting
2022

Verschil

%

190,6

192,4

1,8

1%

18

Verantwoording in 2022

In 2021 is UWV gestart met het doorvoeren van een wijziging in de opzet van onze verantwoordingsdocumenten
(tertaal- en jaarverslag). Naast het verslag en de niet-publieke bijlage publiceert UWV ook een publieke bijlage. Beoogd
is om in het verslag de focus te leggen op de wijzigingen in onze dienstverlening. Daarnaast is het verslag qua omvang
ingekort.
De nieuwe opzet van het jaarplan brengt een verdere wijziging in de opbouw van de verantwoordingsdocumenten met
zich mee. We continueren het ingeslagen pad van 2021. In het verslag zal de focus gericht zijn op de thema’s zoals
beschreven in het jaarplan.

UWV Jaarplan 2022

19

Prestatie-indicatoren 2022

De prestatie-indicatoren van UWV hebben een functie als (extern) verantwoordingsinstrument en als (intern)
sturingshulpmiddel. Alle indicatoren samen geven een globaal beeld van de prestaties van UWV, zowel op het gebied
van de kerntaken als van de bedrijfsvoering. Dit betekent dat tijdelijke activiteiten geen onderdeel uitmaken van de
prestatie-indicatoren. In onderstaande set met prestatie-indicatoren komen de met het ministerie van SZW afgesproken
prestaties van UWV in 2022 tot uitdrukking. Over de gerealiseerde prestaties rapporteren we in onze tertaalverslagen
en ons jaarverslag en via reguliere gesprekken met het ministerie. UWV biedt in deze gesprekken inzicht in de wijze
waarop de continuïteit van de dienstverlening is geborgd, hoe de gestelde doelen worden bereikt en op welke wijze we
in control zijn.
De normen voor 2022 blijven ongewijzigd ten opzichte van de normen voor 2021.
Tabel Prestatie-indicatoren
Resultaatgebied

Prestatie-indicatoren

Uitkeren

Tijdigheid (eerste) betaling voor:

(Her)beoordelen

Bemiddeling en bevorderen reintegratie/uitstroom

betalingen Wwz (eerste en continuering) binnen 10 kalenderdagen na
ontvangst inkomstenformulier

≥90%

eerste betaling Ziektewet binnen 4 weken na ingang recht

≥85%

eerste betaling WIA binnen 4 weken na ingang recht

≥85%

eerste betaling Wajong binnen 4 weken na einde beslistermijn

≥85%

WIA: PM

PM

Ziektewet: PM

PM

Wajong: omvang voorraad uit te voeren vraaggestuurde en
professionele herbeoordelingen

≤1.000

Participatiewet: tijdigheid Beoordeling arbeidsvermogen

≥80%

Participatiewet: tijdigheid beoordeling Beschut werk

≥80%

WIA/WGA:
 percentage klanten waarmee UWV minimaal 1 contact per jaar
heeft
≥90%
 gemiddeld aantal gesprekken / contacten met WGA-klanten per jaar ≥1,8
Ziektewet: PM
Wajong:
 aantal geplaatste Wajongers
WW:
 Percentage tijdigheid werkoriëntatiegesprekken met
klantgroep WW’ers 0-50% binnen 4 weken

Klantgerichtheid

Efficiency en doelmatigheid uitvoering

Norm
2022

PM
≥8.000
80%

Klanttevredenheid uitkeringsgerechtigden

≥7,0

Klanttevredenheid werkgevers

≥6,3

Realisatie uitvoeringskosten binnen budget

≤100%

Realisatie re-integratiekosten binnen budget

≤100%

Efficiency gegevensverwerking

Percentage gegevensleveringen uit polisadministratie conform
overeenkomst

≥95%

Financiële rechtmatigheid

Percentage financiële rechtmatigheid

99%

Toelichting bij de opgenomen PM’s
We hebben ons pas recent gerealiseerd dat de met SZW afgestemde set kernprestatie-indicatoren enkele afspraken
over WIA en ZW (omschrijvingen en normen) bevat die zich moeizaam verhouden tot gemaakte afspraken in het kader
van de Agenda van de Toekomst. Deze zijn hier nu op PM gezet. (Zo ook enkele cijfers in de infographic die is
opgenomen aan het begin van voorliggend jaarplan.) We zijn op dit moment in overleg met het ministerie van SZW om
te komen tot nieuwe kernprestatie-indicatoren die meer in lijn liggen met de Agenda van de Toekomst. Na vaststelling
wordt een addendum op het jaarplan opgesteld.

UWV Jaarplan 2022

20

Toelichting op prestatie-indicatoren per resultaatgebied
Uitkeren: Van UWV mag worden verwacht dat het elke aanvraag voor een uitkering voortvarend oppakt en afhandelt.
Het gaat om mensen die, bijvoorbeeld door ontslag of ziekte, (tijdelijk) minder of geen inkomen hebben en dus
afhankelijk zijn van een uitkering. Om te voorkomen dat ze in financiële problemen komen, zetten we ons ervoor in om
de eerste betaling zo snel mogelijk te verrichten.
(Her)beoordelen: Sociaal-medische beoordelingen vormen een essentieel onderdeel van de uitvoering van
arbeidsongeschiktheidsregelingen. Vanwege de beperkte direct inzetbare capaciteit aan verzekeringsartsen is het van
belang dat we goed monitoren of we het aanbod van (her)beoordelingen aankunnen. Wanneer de beschikbare
capaciteit onvoldoende is, lopen de werkvoorraden op. Werkgevers, werknemers en andere belanghebbenden wachten
dan langer dan gewenst op een (her)beoordeling.
Bemiddeling en bevorderen re-integratie/uitstroom: UWV zet zich in om mensen aan het werk te helpen, ook als er in
een bepaalde mate sprake is van een psychische of fysieke belemmering. De prestatie-indicatoren zijn gericht op
essentiële onderdelen van onze re-integratiedienstverlening. Als we daar goed op scoren, zegt dat iets over de mate
waarin UWV in staat is om de verschillende groepen werkzoekenden te ondersteunen bij het vinden van werk.
Klantgerichtheid: UWV is een organisatie met toegevoegde waarde voor de maatschappij. Dat hangt samen met zowel
de activiteiten die we uitvoeren als met hoe we dat doen. Voor dat laatste is onder andere de tevredenheid van
uitkeringsgerechtigden en werkgevers over onze dienstverlening een belangrijke indicator.
Efficiency en doelmatigheid uitvoering: We letten er scherp op dat al onze inspanningen en uitgaven daadwerkelijk
bijdragen aan de realisatie van onze doelen en dat de kosten in verhouding staan tot de opbrengsten. Indien de
werkloosheid zich in 2021 sterker ontwikkelt dan nu wordt ingeschat, wordt het voor UWV een uitdaging om de
uitgaven binnen budget te houden.
Efficiency gegevensverwerking: Veel partijen zijn voor de uitvoering van hun taken afhankelijk van betrouwbare
gegevensleveringen van UWV. We zorgen ervoor dat die partijen deze gegevens tijdig en correct ontvangen.
Rechtmatigheid: We willen zorgvuldig omgaan met onze middelen. De uitgaven aan uitkeringen, de inhuur van
personeel en de inkoop van diensten of producten doen we zoveel mogelijk conform geldende wet- en regelgeving. De
financiële rechtmatigheid heeft betrekking op de rechtmatigheid van zowel de uitkeringsverstrekking als de
uitvoeringskosten. Bij de uitkeringsverstrekking toetsen we of een besluit dat gevolgen heeft voor een uitkering correct
is genomen op basis van de beschikbare informatie en op de juiste wijze is uitgevoerd. De rechtmatigheid zegt niet iets
over de correctheid van de beschikbare informatie of de mate waarin er fraude is gepleegd. Informatie over de mate
waarin fraude is geconstateerd, delen wij met het ministerie onder andere via de Kwantitatieve informatie, een bijlage
bij de tertaalverslagen- en het jaarverslag.

UWV Jaarplan 2022

21

Handhaving: acties in 2022

De uitkeringen, subsidies en voorzieningen die UWV verstrekt zijn onderdeel van het socialezekerheidsstelsel, waarvan
solidariteit een belangrijke basis vormt. Vanuit deze solidariteit moet de samenleving erop kunnen vertrouwen dat UWV
dienstverlening biedt aan mensen die daar recht op hebben. Zo ondermijnt onterecht gebruik van uitkeringsgelden het
draagvlak van het socialezekerheidsstelsel. Het uitgangspunt is dat het overgrote deel van de mensen zich aan de
regels wil houden en houdt. Het moet daarom makkelijk zijn om het goede te doen en moeilijk om het verkeerde te
doen.
Handhaven is een UWV-brede opgave en een integraal onderdeel van de kerntaken van UWV. Het is onze ambitie om
steeds meer risicogericht te werken. Hiervoor leveren we in 2022 een meerjarenplan Handhaving op waarin we dit
nader uitwerken. Met oog hierop wordt nu gekozen voor een summiere weergave van accenten in de handhavingsinzet
in 2022.

Werken aan dienstverlening
Zorgvuldig toezicht vergt een integrale benadering waarin zowel politiek, wetgever als uitvoerder een rol hebben. Met
een risicogerichte handhavingsstrategie richt UWV zich op risico’s met de grootste maatschappelijke impact, die het
vertrouwen van burgers in de overheid aantasten en het draagvlak van het socialezekerheidsstelsel in gevaar brengen.
We lichten hiervoor wetten door op misbruikrisico’s die leiden tot rapporten waarin bruto risico’s, de
beheersmaatregelen en netto risico’s zijn uitgewerkt. Op basis van deze rapporten stellen we beheersplannen op waarin
maatregelenpakketten zijn uitgewerkt om de netto risico’s op te pakken. In deze plannen komen preventieve
maatregelen terug zoals specifieke informatiebijeenkomsten en nalevingscommunicatie, maar ook repressieve
maatregelen. Door middel van een risicogerichte handhavingsstrategie zetten we vervolgens de capaciteit effectief en
vroegtijdig in. Voorbeelden zijn risicoscans en het uitvoeren van gericht onderzoek op burgers en bedrijven die misbruik
maken.
Preventieve
maatregelen
1.
2.
3.

Risicogericht
handhaven

Beheersplannen
Preventieve voorlichting
burgers WW
Nalevingscommunicatie

4.
5.
6.
7.
8.
9.

Onderzoekskalender 2022
Beheersplannen
Risicoscan sollicitaties
Risicoscan verwijtbare werkloosheid
Risicoscan verblijf buitenland
Verkenning risicoscan gezondheidsfraude

Werken aan ons fundament
Ons fundament start met heldere wetgeving die uitvoerbaar en handhaafbaar is. Wanneer dit niet het geval is of blijkt
te zijn, onderzoeken we mogelijkheden om dit te verbeteren. Zo onderzoeken we bijvoorbeeld samen met SZW de
mogelijkheden om de Toeslagenwet te vereenvoudigen. Daarnaast creëren we zicht op misbruikrisico’s in de
verschillende wetten en hanteren beheersplannen om deze te beheersen. Het fundament is in hoge mate afhankelijk
van de kennis en kunde van de medewerkers. Onze professionals hebben contact met de mensen die gebruik maken
van de dienstverlening en maken gerichte keuzes tot in te zetten dienstverlening of vervolgstappen. Daarom investeren
we in gerichte campagnes en voorlichting op misbruikrisico’s zoals gezondheidsfraude.

Heldere
wetgeving
10. Vereenvoudiging
toeslagenwet

UWV Jaarplan 2022

Zicht en
beheersing van
risico’s
11. Rapport misbruikrisico’s WAO
12. Rapport misbruikrisico’s TW
13. Beheersplannen

Vakkundig en
betrokken personeel
14. Campagne en voorlichting
Gezondheidsfraude

22

Werken aan externe samenwerking
De wijzen waarop regels worden overtreden wordt steeds geavanceerder en complexer, vaak met betrokkenheid van
meerdere partijen. UWV wil binnen de bevoegdheden passend reageren op overtredingen. Dat betekent ook dat UWV
de veroorzaker of faciliteerder van overtredingen wil aanpakken, ook wanneer daar geen uitkeringsrelatie mee is. Om
dit type misbruik en/of ondermijning effectief aan te pakken is nauwe samenwerking met onze ketenpartners zoals de
Belastingdienst, SVB, Politie, OM en Gemeentes essentieel. Hiervoor werken we samen onder een convenant in de
Landelijke Stuurgroep Interventieteams (LSI) om vervolgens, vanuit het LSI convenant, op lokaal niveau in de RIEC’s
criminele ondermijning van de samenleving te stoppen. Een belangrijke randvoorwaarde binnen effectieve
samenwerking met ketenpartners is de gegevensuitwisseling waarbij de Polisadministratie een belangrijke bron is.
Daarom voeren we een risico assessment uit op de Polisadministratie.
Samenwerking met
ketenpartners

Gegevensuitwisseling

17. Risico assessment
Polisadministratie

15. LSI
16. RIEC's en het LIEC


Werken aan zichtbaarheid
Als publieke dienstverlener bepalen wij mede het vertrouwen dat burgers in de overheid hebben. Vandaar dat het
belangrijk is dat wij open en transparant zijn over wat wij goed doen, maar ook over zaken die niet goed gaan. Een
voorbeeld van zake die niet goed gaan, zijn knelpunten waar we tegenaan lopen. Deze communiceerden we in de
verschillende signaleringsbrieven en komen samen met SZW ook tot een aanpak van deze knelpunten. Ook stellen we
in 2022 een eerste meerjarenplan handhaven op, waarin wordt voortgeborduurd op de handhavingskoers die het
Ministerie van SZW opstelt. Hiermee zijn we transparant over de wijze waarop we handhaven. Naast transparant in wat
we doen, werken we ook aan de fysieke zichtbaarheid als toezichthouder. Een voorbeeld hiervan zijn onze internationale
controles waarbij we fysiek op locatie zijn in nabijheid van de burger.

Transparant in
handhaven
18. Aanpak knelpunten
19. Meerjarenplan Handhaving UWV

UWV Jaarplan 2022

Representatief
handhaven
20. Internationale controles

23

In onderstaande tabel is een opsomming en nadere concretisering gegeven van de verschillende onderwerpen.

Werkagenda

Werken aan
dienstverlening

Nummer

Onderwerp

1, 5 en 13

Het opstellen van beheersplannen per wet. Hierin worden mitigerende maatregelen
uitgewerkt, aanvullend op de al bestaande maatregelen. Na vaststelling van een
beheersplan wordt overgegaan op de implementatie van de verschillende
maatregelenpakketten.

2

Preventieve voorlichting over rechten en plichten van de WW voor burgers.

3

Aandacht voor nalevingscommunicatie waardoor wordt geborgd dat de communicatie via
digitale en schriftelijke kanalen past binnen de vastgestelde richtlijnen. Dit om
onduidelijkheid te voorkomen, maar ook om gewenst gedrag te stimuleren.

4

Onderzoekskalender 2022 waarin 18 grote risico’s worden onderzocht, verdeeld over de
verschillende wetsdomeinen. Door deze risico’s te onderzoeken wordt een gedegen inzicht
verkregen in aard en omvang van de risico’s en kunnen op basis daarvan één of meerdere
beheersmaatregelen worden voorgesteld of bijgesteld.

6

Het ontwikkelen van een risicoscan sollicitaties, die een deel van de WW-populatie
kwalitatief onderzoekt op ineffectief solliciteren.

7

Doorontwikkeling van een risicoscan verwijtbare werkloosheid om gericht te controleren op
het vermoeden van verwijtbare werkloosheid bij de aanvraag van een WW-uitkering.

8

Doorontwikkeling van een risicoscan verblijf buitenland om gericht te controleren op
ongeoorloofd verblijf buiten Nederland.

9
10

Werken aan fundament

11 en 12

14

15

Werken aan externe
samenwerking

Werken aan
zichtbaarheid

16

Net als voorgaande jaren hechten we veel waarde aan de samenwerking via de RIEC's en
het LIEC (Landelijk Informatie- en Expertise Centrum). Deze samenwerkingsverbanden
hebben als doel ondersteuning te bieden aan de aangesloten overheidsinstanties bij de
aanpak van georganiseerde criminaliteit.

17

Risico-assessment Polisadministratie om nieuwe risico’s m.b.t. het gebruik van gegevens
uit de Polisadministratie in kaart te krijgen om deze vervolgens aan te pakken.

18

Aanpak knelpunten uit signaleringsbrieven waar SZW en UWV gezamenlijk komen tot
oplossingen voor knelpunten zoals ervaren binnen het domein handhaving van UWV.

19

20

UWV Jaarplan 2022

Het verkennen van de mogelijkheden tot ontwikkeling van een risicoscan
Gezondheidsfraude.
Vereenvoudiging Toeslagenwet. SZW en UWV werken aan verschillende voorstellen voor
aanpassing van de wet en van lagere regelgeving om de uitvoering van de Toeslagenwet te
vereenvoudigen.
Rapporten misbruikrisico’s WAO en TW geven het resultaat van een doorlichting van de
beide wetten waarin de bruto risico’s, de beheersmaatregelen en netto risico’s staan
weergegeven. De netto risico’s worden met behulp van een afwegingskader geprioriteerd.
In 2022 volgen doorlichtingen op de Wajong en de WAZO.
Campagne en voorlichting Gezondheidsfraude bestaande uit een symposium over het
onderwerp en een voorlichtingscampagne voor de medewerkers om de bewustwording te
vergroten.
We blijven inzetten op samenwerking. Zoals deelname aan de Landelijke Stuurgroep
Interventieteams (LSI) waarin convenantpartners op projectmatige basis samenwerken in
interventieteams ter voorkoming en terugdringing van belasting- en premiefraude,
toeslagenfraude, uitkeringsfraude, overtredingen van arbeidswetgeving en daarmee
samenhangende misstanden.

Meerjarenplan Handhaving UWV geeft zicht op de handhavingsinzet van UWV over een
periode van 4 jaar, waarin wordt voortgeborduurd op de handhavingskoers van het
Ministerie van SZW opstelt.
Door de coronacrises waren de mogelijkheden tot controles in het buitenland beperkter.
We pakken deze internationale controles van geëxporteerde uitkeringen weer op waarbij
UWV zichtbaar is in het buitenland.

24

Bestuurlijke risico’s

De omvangrijke veranderagenda van UWV bovenop een complexe bestaande dienstverlening en bedrijfsvoering, vraagt
om een intensieve beheersing van risico’s in alle lagen van onze organisatie. In paragraaf 3.3 is beschreven welke
vervolg activiteiten UWV oppakt in 2022 gericht op het verder versterken van ons risicomanagement. In deze bijlage
beschrijven we de bestuurlijke risico’s horende bij de opgave voor UWV in 2022. Deze risico’s kunnen een zeker
restrisico opleveren dat het ministerie van SZW en UWV samen zullen moeten accepteren.
Het betreft de onderstaande risico’s:
1. Het risico dat de implementatie van de veranderagenda vertraagt, wordt groter door een opeenstapeling van
veranderingen, zoals het vervangen van verouderde ICT-systemen, het uitvoeren van ICT projecten om de
dienstverlening te verbeteren en de implementatie van nieuwe Wet en Regelgeving
2. Het risico op IB&P-incidenten is een serieus restrisico omdat wij zeker tot het einde van 2022 nodig hebben om alle
benodigde maatregelen te implementeren
3. Het risico op reputatieschade door een in de publieke opinie te strikte koers op het tegengaan van fraude, misbruik
en oneigenlijk gebruik van uitkeringen
4. Het risico op financiële en reputatieschade door onvoldoende zicht op de risico’s voortkomend uit compliance
5. Het risico op discontinuïteit in de dienstverlening door cyberaanvallen
6. Het risico op vertraging of terugval in de kwaliteitsontwikkeling die UWV moet doormaken (H.2)
7. Het risico op het niet waarmaken van de maatschappelijke verwachtingen (H.3.1)
Hieronder staan we stil bij de hierboven genoemde eerste drie risico’s die we expliciet onder de aandacht willen
brengen. Voor de verdere uitleg van de overige genoemde risico’s verwijzen wij naar het UWV viermaandenverslag
waarin deze risico’s staan beschreven.
Het risico dat de implementatie van de veranderagenda vertraagt, wordt groter door een opeenstapeling van
veranderingen, zoals het vervangen van verouderde ICT-systemen, het uitvoeren van ICT projecten om de
dienstverlening te verbeteren en de implementatie van nieuwe Wet en Regelgeving
De veranderopgave drukt nog meer op de organisatie dan we in de eerste vier maanden hebben ervaren. We hebben te
maken met een verouderd ICT- landschap. De komende jaren zetten we in op grootschalige vernieuwing bij
Werkbedrijf, Uitkeren, SMZ (H.2.3) en het Datawarehouse (H.3.4). Daarnaast zitten we midden in een grote transitie
van datacenterleverancier. Naast deze aanpassingen hebben we ook een opgave in het op orde brengen van de
informatiehuishouding (H.5), waar naast de nodige ICT veranderingen (H.3.4) ook organisatorische veranderingen uit
voortkomen. We hebben daarnaast de ambitie om onze dienstverlening te verbeteren vanuit de extra middelen die het
kabinet heeft gereserveerd in het kader van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (H.2.1).
Bij de divisie Sociaal Medische Zaken staat een grote verandering in werken op het programma (agenda van de
toekomst) die meer evenwicht moet brengen tussen beschikbare en benodigde beoordelingscapaciteit (H.2.3). Ook
staan er nog een aantal aanpassingen in wet- en regelgeving op het programma, denk aan de uitvoering van de STAPregeling (H.2.4). De verwachting is dat een nieuw kabinet aanpassingen in nieuwe wet- en regelgeving op ons werkveld
wil doorvoeren die een verdere wissel kunnen trekken op onze verandercapaciteit. Deze verandercapaciteit staat al
onder druk door een bestaande onderbezetting op cruciale kennisfuncties. We moeten duidelijke prioriteiten gaan
stellen om te voorkomen dat de belangrijkste veranderingen vertraging oplopen of dat we beloftes en verwachtingen
niet kunnen waarmaken.
Het risico op Informatiebeveiliging & Privacy-incidenten (IB&P, H 3.4) is een serieus restrisico omdat wij zeker
tot het einde van 2022 nodig hebben om alle benodigde maatregelen te implementeren
Op het moment van uitbrengen van dit Jaarplan wordt binnen UWV een GAP-analyse uitgevoerd op de Baseline
Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Na uitvoering van deze GAP-analyse ontstaat een breed overzicht waar UWV wel
en niet voldoet aan de BIO, de voorgenomen maatregelen om de knelpunten op te lossen en de belangrijkste IB&P
restrisico’s. Uitgangspunt van de implementatie BIO is dat er cyclisch en methodisch vanuit een PDCA-cyclus wordt
omgegaan met informatiebeveiliging. Een andere activiteit is het inrichten van een bedrijfsbrede implementatie van een
Information Management Security Management System (ISMS). Hierin kan IB&P informatie met betrekking tot risico,
beveiliging en privacybescherming worden vastgelegd waardoor een betere basis ontstaat voor rapportage en sturing.
Daarnaast werken we aan de informatiebeveiliging van het systeem Sonar, waarmee we naar schatting tot ver in 2022
bezig zijn.
Voor de volledige strategische IB&P-veranderagenda en de geplande tijdslijnen verwijzen we naar het UWV Informatieplan
2022-2026. Het gegeven dat de implementatie van al deze beoogde maatregelen nog een aantal jaar in beslag zullen
nemen, impliceert dat er een restrisico zal blijven op IB&P incidenten.

UWV Jaarplan 2022

25

Het risico op reputatieschade door een in de publieke opinie te strikte koers op het tegengaan van fraude,
misbruik en oneigenlijk gebruik van uitkeringen.
De publieke opinie over burgers die in de knel komen door een falende overheid is veranderd. De
kinderopvangtoeslagaffaire heeft hierin als een katalysator gewerkt. Als publieke dienstverlener balanceren we continu
in een driehoek tussen dienstverlening, efficiency en handhaven. We bieden een goede dienstverlening aan de burgers
en werkgevers waarbij voldoende aandacht is voor de menselijke maat naast een zo efficiënt mogelijke inrichting van
ons werk (H.1). We baseren onze dienstverlening op vertrouwen in onze cliënten. Als mensen door ons handelen in de
knel komen, proberen we een zo goed mogelijke oplossing te bieden. Zoals we dat trachten te doen voor cliënten in
samenloopsituaties WW/ZW en bij de cliënten met ten onrechte verstrekte WIA voorschotten (H.2.3). Dat betekent niet
dat we in alle situaties teveel betaalde uitkeringen niet meer terugvorderen. We dienen namelijk zeer zorgvuldig om te
gaan met deze publieke middelen. Om het vertrouwen in ons sociale stelsel te blijven borgen, hebben we ook een
handhavingsrol. Het echte misbruik en oneigenlijk gebruik van uitkeringen blijven we bestrijden (bijlage III). De
veranderde publieke opinie als gevolg van onder meer de kinderopvangtoeslagaffaire, maakt dat de maatschappelijke
acceptatie van onze handhavingsactiviteiten kleiner is geworden. Dit vraagt allereerst om meer aandacht voor en uitleg
aan onze cliënten bij activiteiten gericht op handhaving en daarnaast om een nog selectievere handhavingsaanpak
waarbij we trachten om cliënten te goedertrouw zo min mogelijk te belasten. Hiertoe maken we gebruik van nieuwe
technologieën, waarvan de implementatie nog tijd vraagt. Het risico bestaat dat dit vanuit maatschappelijk oogpunt
onvoldoende snel gaat of tot onvoldoende selectie leidt.

UWV Jaarplan 2022

26

Colofon
Uitgave
UWV
Strategie Beleid Kenniscentrum
Postadres
UWV hoofdkantoor
Postbus 58285
1040 HG Amsterdam
Inlichtingen
06 1501 7823

Volg ons

Disclaimer
Alles uit deze uitgave mag worden overgenomen, echter uitsluitend met bronvermelding.
UWV © 2021

UWV Jaarplan 2022

27

UWV Jaarplan 2022

28