TER ONDERTEKENING
Nota actief openbaar
Ja

Aan
Van

Minister van BZK
Directie WB/WN

Onze referentie
2024-0000040547
Datum
8 februari 2024
Opgesteld door

Kamerbrief rapport Capital Value doorbouwfaciliteit
Samengewerkt met
Ministerie van Financiën
Bijlage(n)
2

Aanleiding
Capital Value heeft een onderzoek uitgevoerd naar de verschillende beleidsopties
om in veranderende economische omstandigheden de woningbouwproductie te
ondersteunen. Dit onderzoek heeft u onder andere tijdens het debat op 5 juli
2023 aan de Tweede Kamer toegezegd.
Geadviseerd besluit
Akkoord te gaan met de Kamerbrief, deze te ondertekenen en samen met het
rapport van Capital Value aan de Tweede Kamer te verzenden.
Kern

In het debat van 5 juli 2023 heeft u de Tweede Kamer een onderzoek naar
een doorbouwgarantie en eventuele alternatieven toegezegd.

Naar aanleiding hiervan heeft u Capital Value opdracht gegeven te een
doorbouwgarantie te onderzoeken en het eerdere onderzoek hiernaar van
Brink uit 2020 te actualiseren.

In oktober heeft de Tweede Kamer een amendement van de leden Grinwis en
Nijboer aangenomen, waarmee € 175 mln is gereserveerd voor het oprichten
van een doorbouwgarantie (een opkoopfonds).

Op basis van het onderzoek van Capital Value concludeert u dat het
onverstandig is om de € 175 miljoen in te zetten voor een opkoopfonds. Het
instrument is risicovol. Bovendien is de gereserveerde € 175 mln.
onvoldoende om met een doorbouwgarantie de woningbouwproductie effectief
te steunen. De Kamerbrief bevat een opsomming van de verschillende
nadelen van een opkoopfonds.

Met de Kamerbrief kondigt u aan een alternatief, de doorbouwfaciliteit, te
willen gaan verkennen. Een doorbouwfaciliteit is een entiteit, gesteund /
opgericht door het Rijk, die leningen verstrekt aan ontwikkelaars voor de
bouwfase van de onverkochte woningen van projecten waarbij de
voorverkoop achterblijft. Deze faciliteit is in potentie minder risicovol en
effectiever dan een opkoopfonds.

Voor de uitwerking van de doorbouwfaciliteit zullen gesprekken met
afbouwverzekeraars, kredietverstrekkers en ontwikkelaars worden gevoerd.
Daarnaast zijn er aspecten zoals staatssteun en aanbesteding die nader
moeten worden uitgezocht.

Uitwerking gaat over onder andere de behoefte gezien de kapitaalkracht, het
type projecten en woningen en de vormgeving van de voorwaarden van de
Pagina 1 van 3



doorbouwfaciliteit, welk deel van bouwkosten van de woningen of het project
maximaal wordt gefinancierd, hoe de zekerheidsstelling wordt vormgegeven.
Ook moet het protocol bij niet nakomen van betalingsverplichtingen worden
vormgegeven en worden bepaald wat er gebeurt met woningen die in of na de
bouwfase nog niet zijn verkocht. Daarnaast moet de governance van de
entiteit worden bepaald.
U zegt de Kamer toe hen voor het zomerreces te informeren over de
uitwerking van de doorbouwfaciliteit.

Onze referentie
2024-0000040547
Datum
8 februari 2024

Toelichting
Een doorbouwfaciliteit financiert de bouwfase van onverkochte woningen in een
project. Er wordt financiering verschaft aan ontwikkelaars voor projecten waarbij
het voorverkooppercentage nog lager ligt dan de 70% die door
kredietverstrekkers en afbouwverzekeraars wordt gevraagd. Het cijfermatige
voorbeeld hieronder laat zien hoe een doorbouwfaciliteit een project ondersteunt.
Stel dat een project van 300 koopwoningen met een totale bouwsom van 100
miljoen euro pas voor 50% is voorverkocht (50 miljoen euro is voorgefinancierd),
dan verstrekt de doorbouwfaciliteit financiering voor de overige 20% (20 miljoen
euro) die nodig is om de voorverkoop tot 70% te brengen. De overige 30% (30
miljoen euro) zal de ontwikkelaar zelf moeten voorfinancieren via eigen middelen
of aanvullend vreemd vermogen. De verstrekte financiering van de
doorbouwfaciliteit wordt terugbetaald naarmate de woningen gedurende de
bouwfase worden verkocht. De faciliteit heeft hierdoor een revolverend karakter.
Financiële/juridische overwegingen
Met Amendement van de leden Nijboer en Grinwis 1 is € 175 miljoen beschikbaar
in het begrotingsjaar 2025 voor een doorbouwgarantie.
Indien na onze vervolganalyse wordt gekozen voor oprichting van een
doorbouwfaciliteit, krijgen we te maken met het juridische vragen rondom
staatssteun en het aanbestedingsrecht.
Politieke context
Een doorbouwfaciliteit richt zich op hetzelfde knelpunt als het opkoopfonds en
sluit aan op de intentie achter het amendement. Om invulling te geven aan het
amendement van de leden Nijboer en Grinwis, werkt u de doorbouwfaciliteit nader
uit.
Krachtenveld
De signalen uit de markt over het inzetten van € 175 miljoen van het
amendement voor een doorbouwfaciliteit zijn positief danwel afwachtend. Met
name omdat het afhankelijk is van de voorwaarden, die nu nog onbekend zijn, of
een doorbouwfaciliteit het juiste antwoord is voor het door marktpartijen ervaren
knelpunt.
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Motivering

1

Kamerstukken II, vergaderjaar 2023 - 2024, 36 410 VII, nr. 14
Pagina 2 van 3

In de openbaar gemaakte versie van deze nota zijn alle persoonsgegevens van
ambtenaren geanonimiseerd.

Onze referentie
2024-0000040547
Datum
8 februari 2024

Bijlagen
Volgnummer

Naam

1

Kamerbrief Rapport Capital
Value Doorbouwen in
veranderende
marktomstandigheden

Informatie

Pagina 3 van 3