Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

25 268

Zelfstandige bestuursorganen

Nr. 214

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR KLIMAAT EN ENERGIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 april 2023
Met deze brief bied ik u het eindrapport aan van de doorlichting en
evaluatie van de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa).
Volgens de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen (zbo’s) en de Regeling
agentschappen ontvangt uw Kamer vijfjaarlijks een verslag ten behoeve
van de beoordeling van agentschappen en zbo’s. De NEa is een agentschap dat valt onder de eindverantwoordelijkheid van haar bestuur, dat
een zbo is. Het eindrapport van dit onderzoek is het resultaat van een pilot
van het Ministerie van Financiën dat als doel heeft doorlichtingen en
evaluaties praktischer en bruikbaarder te maken. Het rapport omvat naast
een terugblik op de afgelopen jaren, ook een doorkijk naar de komende
jaren. Het onderzoek is uitgevoerd door onderzoeksbureau KWINK groep.
Het eindrapport en de reactie van het bestuur van de NEa treft u als
bijlagen bij deze brief aan. Ik onderschrijf de reactie van het bestuur en
reageer met deze brief op een aantal uitkomsten en aanbevelingen uit het
eindrapport.
De NEa
Klimaatverandering heeft grote gevolgen voor mens, natuur en milieu.
Een van de belangrijkste oorzaken is de toegenomen uitstoot van
broeikasgassen. In het totaalpakket van maatregelen om de uitstoot terug
te brengen tot netto nul in 2050, vervult de NEa een sleutelrol. De NEa is
een toezichthouder en uitvoeringsorganisatie die bijdraagt aan het
tegengaan van klimaatverandering door middel van advies, informatie en
toezicht op bedrijven die deelnemen aan het Europese Emissiehandelssysteem (EU ETS) en subject zijn van wet- en regelgeving voor
hernieuwbare energie en vervoer (EV). De NEa krijgt opdrachten vanuit
het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK), het Ministerie
van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en het Ministerie van Financiën
(FIN). Het belang en de omvang van de klimaatopgave in de komende
jaren zien we vertaald in een groei voor de NEa, zowel in opdrachten als

kst-25268-214
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 25 268, nr. 214

1

in de omvang van de organisatie. Deze groeit naar verwachting in 2023
van de huidige 90 fte naar 120 fte. Een belangrijke aanleiding hiervoor zijn
de opdrachten die voortvloeien uit de Europese Fit for 55-doelstellingen.
Dit vraagt om het stellen van juiste prioriteiten en aandacht voor
mogelijkheden en grenzen van uitvoerbaarheid. In dat licht acht ik de blik
naar de toekomst in dit eindrapport dan ook zeer nuttig.
Onderzoeksvraag
Het onderzoek kent de centrale onderzoeksvraag: «In welke mate
functioneert de NEa doeltreffend, doelmatig en rechtmatig en wat is er
nodig om de komende vijf jaar beheerst te groeien en tegelijkertijd verder
te professionaliseren?» Op basis van deze centrale vraag zijn er verschillende deelvragen geformuleerd.1
Uitkomsten en aanbevelingen
Ik herken het positieve beeld over het functioneren van de NEa dat in het
eindrapport naar voren komt. Door verscheidene samenwerkingspartners
wordt de NEa gezien als professionele organisatie met medewerkers die
kennis van zaken hebben. Het is belangrijk om dit goed te blijven borgen.
Het is goed om te zien dat de NEa met gedrevenheid en motivatie deze
groei doormaakt. Dat de maatschappelijke impact van het werk van de
NEa meer zichtbaarheid verdient, onderschrijf ik. Tegelijkertijd wordt er
veel van de NEa gevraagd en kent groei ook grenzen. Vanuit mijn rol van
eigenaar van de NEa ben ik ook verantwoordelijk voor de stabiliteit,
continuïteit en toekomstbestendigheid van de NEa en zie ik er op toe dat
het opdrachtenpakket uitvoerbaar voor de organisatie blijft. Dit vraagt om
tijdige en goede afstemming in de driehoek NEa, eigenaar (EZK) en
opdrachtgevers over organisatieontwikkeling, kennisborging, samenwerking en prioritering in de taken van de NEa.
De onderzoekers concluderen dat tevredenheid bestaat over de onderlinge relaties in de driehoek, maar bevelen wel aan om de interactie nog
te versterken door de lijn tussen eigenaar en opdrachtgevers, en tussen
opdrachtgevers onderling meer te verbinden. In lijn met de reactie van de
NEa neem ik deze aanbeveling over. De afgelopen jaren is hierin
gezamenlijk geïnvesteerd en dit blijven wij doen. Hiernaast vind ik het
belangrijk dat we blijven onderzoeken wat de toenemende complexiteit in
wet- en regelgeving betekent voor het opdrachtgeverschap en voor de
taken van de NEa.
KWINK doet de aanbeveling om nu al na te denken over hoe de
bestuursvorm en organisatiestructuur er in de toekomst uit moet zien en
dat het instellen van een bezwaaradviescommissie overweging verdient.
Het wordt door KWINK niet als noodzakelijk gezien dit op korte termijn te
veranderen, omdat op dit moment de huidige vorm goed werkt. Dit
onderschrijf ik. Wel zie ik in lijn met deze aanbevelingen de relevantie
goed te blijven kijken naar de toekomstbestendigheid in het licht van de
verwachte groei en ontwikkelopgave van de NEa als organisatie.
Vervolg
Het rapport van KWINK bevat conclusies en aanbevelingen waar NEa, EZK
en andere opdrachtgevers mee aan de slag kunnen. Het geeft het

1

KWINK groep. Evaluatie Nederlandse Emissieautoriteit 2023, p.5–6.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 25 268, nr. 214

2

vertrouwen dat we de huidige positieve samenwerking kunnen voortzetten en gezamenlijk toekomstbestendig kunnen werken aan de
klimaatopgave.
De Minister voor Klimaat en Energie,
R.A.A. Jetten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 25 268, nr. 214

3