TER ONDERTEKENING

Onderzoek en

Aan: MOCW

Wetenschapsbeleid
Van
Persoonsgegeven

Datum
17 januari 2024
Referentie
43698644
Bijlagen

Reactie schriftelijk overleg inzake voorgenomen
oprichting Nationaal Expertisecentrum Wetenschap en
Samenleving

1. Aanbiedingsbrief reactie op
schriftelijk overleg voorgenomen
oprichting stichting NEWS
2. Beantwoording schriftelijk
overleg inzake voorgenomen
oprichting stichting NEWS

Aanleiding
De vaste Kamercommissie OCW heeft op 16 januari een schriftelijk overleg
gehouden over uw brief van 24 november inzake het voornemen tot oprichting
van de stichting Nationaal Expertisecentrum Wetenschap en Samenleving (hierna:
NEWS).

Geadviseerd besluit
Indien u akkoord bent met de beantwoording en de aanbiedingsbrief wordt u
geadviseerd deze te ondertekenen. De stukken worden vervolgens aan de Kamer
verzonden.

Kernpunten
De Kamer heeft over een aantal onderwerpen vragen gesteld in dit schriftelijk
overleg, te weten:
·

De rol van NEWS in het verbinden van wetenschap en samenleving en hoe
NEWS daarin zicht houdt op wat er leeft in de samenleving;

·

De toegevoegde, complementaire waarde die NEWS heeft in het veld ten
opzichte van bestaande wetenschappelijke instellingen;

·

Welke rol NEWS kan spelen om maatschappelijke opgaven te
ondersteunen;

·

De ministeriele bevoegdheden die zijn vastgelegd in relatie tot de op te
richten stichting;

·

De evaluatie en de (toekomstige) financiering van NEWS;

·

De onafhankelijkheid van NEWS en de borging daarvan;

·

Het oprichten van de stichting in een demissionaire status.

Toelichting
Inhoudelijke reactie op de vragen vanuit de fracties

·

Inbreng vanuit de commissie is gekomen vanuit de GroenLinks-PvdA, D66
en BBB-fracties. Voor de beantwoording is gekozen de vragen te clusteren
op thema.

·

Zowel de GroenLinks-PvdA-fractie als de D66-fractie onderschrijven het
belang van wetenschapscommunicatie en het belang van een
onafhankelijk centrum.

Pagina 1 van 2

·

De BBB-fractie uit twijfels over het nut en noodzaak van NEWS en vraagt
om te overwegen dit besluit over te laten aan het nieuwe kabinet. In de
beantwoording is toegelicht dat de aankondiging en de besluitvorming
rondom de komst van een nationaal expertisecentrum genomen is door
het missionaire kabinet. De voorgenomen oprichting van de stichting die
aan de Staten-Generaal is voorgehangen betreft daarmee de uitvoering
van staand beleid.

·

In de beantwoording is nadere duiding gegeven over het nut en de
noodzaak van NEWS. Daarbij is ook verwezen naar eerdere
besluitvorming en communicatie richting de Kamer (Beleidsbrief Hoger
Onderwijs en Wetenschap en de Kamerbrief behorende bij het plan van
aanpak over NEWS).

·

De toegevoegde waarde die NEWS heeft als onafhankelijke,
complementaire en verbindende partij in het veld is nader toegelicht.
Daarbij is ook beschreven hoe NEWS het perspectief van de burger en de
samenleving waarborgt en agendeert.

·

De GroenLinks-PvdA-fractie heeft nadere duiding gevraagd van de
bevoegdheden die de minister heeft in relatie tot NEWS. Voor de
beantwoording is verwezen naar de statuten waarin hierover bepalingen
zijn opgenomen. Een ruime ministeriële verantwoordelijkheid en
de daarbij horende ministeriële bevoegdheden passen niet bij een private
rechtsvorm met een zelfstandig bestuur zoals de stichting.

·

Daarbij is aangegeven dat er natuurlijk wel gestuurd wordt op doelmatige
inzet van de middelen middels de subsidierelatie. Daarin wordt met het
bestuur van NEWS een gesprekscyclus afgesproken waarin gesproken
wordt over de voortgang, de bereikte doelen en de uitgevoerde
activiteiten.

·

Naar aanleiding van vragen vanuit de D66-fractie met betrekking tot de
onafhankelijkheid en de borging daarvan is toegelicht waarom
onafhankelijkheid een succesfactor is en dat middels de stuurgroep en de
samenstelling van het bestuur checks and balances zijn ingericht om deze
onafhankelijkheid te blijven borgen.

·

Daarnaast is toelichting gegeven op de momenten van evaluatie van
NEWS die zijn voorzien en de opdracht die NEWS heeft om in borging van
de toekomst te voorzien.

Toelichting op het proces
·

De comptabiliteitswet schrijft voor dat ‘indien binnen de termijn van 30
dagen ten minste een vijfde van het grondwettelijk aantal leden van een
van de Kamers der Staten-Generaal nadere inlichtingen vraagt, de
privaatrechtelijke rechtshandeling niet eerder wordt verricht dan 14
dagen nadat de inlichtingen zijn verstrekt.

·

Bovenstaande is van toepassing, aangezien de drie fracties die vragen
hebben ingediend gezamenlijk meer dan een vijfde deel van de Tweede
Kamer vertegenwoordigen. Dit betekent dat na verzending aan de Kamer
de stichting na 14 dagen kan worden opgericht.

Pagina 2 van 2