Betreft
Herijkte voortgangsrapportage Werkagenda trekkingsrecht PGB 2017

Ketenbureau PGB
Postbus 20350
2500 EJ Den Haag
Datum
30 november 2017
Bijlage(n)
-

Aan de leden van het Bestuurlijk Overleg Trekkingsrecht,
In september heb ik u door middel van een brief geïnformeerd over de behaalde
voortgang op de Werkagenda trekkingsrecht PGB 2017. In deze brief heb ik de stand van
zaken herijkt. Daarnaast sta ik stil bij de stand van zaken van de betalingen door de SVB in
het derde kwartaal van 2017.
Omdat de aandacht en de werkzaamheden van de ketenpartijen, naast de uitvoering van
de werkagenda, meer en meer liggen op de bouw en realisatie van het nieuwe ‘PGB2.0systeem’, informeer ik u ook over de stand van zaken van het programma ‘Bouw en
invoering PGB2.0-systeem’.
a) Voortgang Werkagenda trekkingsrecht PGB 2017
Een solide trekkingsrecht pgb
Aanpassing bestaande model zorgovereenkomsten
De gezamenlijke Werkagenda van de ketenpartijen is gericht op het zoveel mogelijk
standaardiseren van de processen. Het uiteindelijke doel van standaardiseren is om het
voor de budgethouder makkelijker te maken om op correcte wijze gegevens aan te
leveren. Standaardiseren zal ook een positief effect hebben op de rechtmatigheid,
aangezien de kans op fouten significant verkleind wordt. De SVB is op 1 april jl. gestart
met de handhaving van de verplichtstelling van de standaardmodellen van de SVB voor
zorgovereenkomsten en wijzigingen op zorgovereenkomsten. Conform afspraak wordt op
dit moment gewerkt aan een verdere doorontwikkeling van deze modellen. Hierbij zullen
wetswijzigingen zoals de Wet op het minimumloon die ook de uitvoering van het pgb
raken en daarmee doorwerken op de modelovereenkomsten, eveneens worden
meegenomen. De SVB heeft de aangepaste modellen eind november 2017 gepubliceerd.
Gebruik standaardmodellen voor declaraties
Het Overleg Ketenregie heeft een besluit genomen over het verplichtstellen van het
standaard urenbriefje van de SVB. Uit een recente steekproef bij de SVB blijkt dat 95%
Voor een solide, gebruiksvriendelijk en rechtmatig trekkingsrecht PGB
Pagina 1 van 7

van de budgethouders die gebruik maken van een urendeclaratie, reeds het model
urenbriefje van de SVB gebruikt. De SVB zal naast het model urenbriefje eveneens een
model factuur ontwikkelen met name bedoeld voor de groep kleine zorgverleners/
ZZP’ers. Hiermee wordt een belangrijke basis gelegd voor het geautomatiseerd kunnen
scannen en herkennen van papieren declaraties en facturen in het PGB2.0-systeem.
Digitaliseren van het berichtenverkeer tussen verstrekkers en SVB
De berichtspecificaties voor de 501/502(Toekenningsbericht) en de 507/508 (Budget
Afsluit Bericht) zijn in de keten voor zowel Wlz, Wmo 2015 als de Jeugdwet met
ketenpartijen afgestemd en door het ZorgInstituutNL gepubliceerd. Met het publiceren
van de berichtspecificaties door ZorgInstituutNL zijn de softwareleveranciers in staat
gesteld de software af te stemmen op aansluiting op het PGB2.0-systeem. De nieuwe
berichten zijn geschikt voor het gebruik van het PGB2.0-systeem.
Het gebruik van het GGk voor gemeenten is afgelopen jaar gestegen. Sinds juli worden
alle budgetafsluitberichten (BAB) via het GGk maandelijks vanuit de SVB verstrekt aan
gemeenten. Daarnaast heeft ruim 40% van de gemeenten het GGk gebruikt voor het
versturen van de TKB’s naar de SVB. Dit aantal stijgt en zal naar verwachting bij de in
gebruikname van het PGB2.0-systeem sterk toenemen.

Een gebruiksvriendelijk trekkingsrecht pgb
Beoordeling zorgovereenkomsten door verstrekkers
Ik heb u eerder geïnformeerd over de procesvernieuwing waarbij de budgethouder
zorgovereenkomsten en wijzigingen daarop, consequent indient bij de verstrekker.
Daarnaast is gekeken naar de mogelijkheden om, naast de verantwoordelijkheid voor de
zorginhoudelijke beoordeling, tevens de arbeidsrechtelijke beoordeling op de
zorgovereenkomst over te hevelen naar de verstrekkers. Dit met als doel om de
beoordeling van de zorgovereenkomst op één plek te beleggen.
Door ketenpartijen is geconstateerd dat het PGB2.0-systeem een aanzienlijk deel van de
arbeidsrechtelijke controles geautomatiseerd kan uitvoeren en dat hiermee de impact
van het overhevelen van de arbeidsrechtelijke toets naar verstrekkers naar verwachting
aanzienlijk kleiner wordt. De exacte impact voor verstrekkers wordt op dit moment in
overleg met DSW bepaald.
Zorgkantoren hebben aangegeven deze taak, ongeacht de omvang van eventuele
handmatige controles, te willen uitvoeren. Gemeenten hebben de wens geuit deze taak
voor nu bij de SVB te behouden en (afhankelijk van de geschatte impact) de taak op
termijn te willen overhevelen naar gemeenten. Ketenpartijen hebben besloten om de
implementatie van de procesvernieuwing in lijn te brengen met de ingebruikname van
het PGB2.0-systeem.

Overige vereenvoudigingen
Eén budget per wet
Budgethouders hebben de wens tot één budget per wet geuit omdat zij op deze wijze
budgetten makkelijker in kunnen zetten en de administratieve lasten worden
Voor een solide, gebruiksvriendelijk en rechtmatig trekkingsrecht PGB
Pagina 2 van 7

verminderd. Gemeenten hebben daarnaast aangegeven dat zij - in het kader van
rechtmatigheid van het toegekende budget - op het niveau van zorgfuncties inzicht willen
in wat er is gedeclareerd en is uitbetaald. Wanneer de feitelijke besteding afwijkt van de
indicatie, willen de gemeenten een signaal ontvangen. Op basis van dit signaal kan de
gemeente eerder in gesprek gaan met de budgethouder. Met dit voorstel komen bij
invoering van het PGB2.0-systeem de schotten tussen zorgfuncties binnen één budget te
vervallen.
Bijkomende zorgkosten 2018
De Wlz kent de verplichting om limitatief een vergoedingenlijst op te stellen. De Wmo
2015 en de Jeugdwet kennen dit niet en laten de beoordeling ervan over aan het vrije
beleid van de gemeente. Op dit moment is het niet mogelijk de afzonderlijke
proceskeuzen van gemeenten te faciliteren in de uitvoering; het PGB2.0-systeem zal dit
deels wel mogelijk maken. Er wordt daarom een voorstel voorbereid om de huidige workaround voor bijkomende kosten te blijven gebruiken tot ingebruikname van het PGB2.0systeem is gerealiseerd.
Bijzondere werkgeverstaken (transitievergoeding)
Bij bepaalde omstandigheden kan sinds juli 2015 sprake zijn van een transitievergoeding
op grond van de Wet werk en zekerheid. Budgethouders waarvan de zorgovereenkomst
een arbeidsovereenkomst is die twee jaar of langer duurt, zijn in principe een
transitievergoeding verschuldigd aan de zorgverlener wanneer op initiatief van de
budgethouder deze overeenkomst wordt beëindigd. Door ketenpartijen is een tijdelijke
praktische werkafspraak gemaakt om de transitievergoedingen die zich voordoen de
komende twee jaar bij elk zorgdomein collectief te financieren en niet uit het individuele
pgb van een budgethouder. De SVB is gevraagd, gezien haar ondersteuning bij de
werkgeverstaken en betaalfunctie, het proces van uitvoering en monitoring van de
tijdelijke werkafspraak uit te voeren.
Een rechtmatig trekkingsrecht pgb
Dankzij de afschaffing van het coulancebeleid, de sterke aandacht voor de kwaliteit in de
uitvoering bij de SVB, de verdere intensivering van de interne controle en de invoering
van standaard modelovereenkomsten, zullen de rechtmatigheidspercentages over 2017
verbeteren t.o.v. die in 2016. Door het accepteren van onrechtmatige
zorgovereenkomsten en declaraties in de periode van coulance, waren de
rechtmatigheidspercentages over 2015 85%1 voor de Wmo, 61% voor de Jeugdwet en
46% voor de Wlz en over 2016 66% voor de Wmo en de Jeugdwet en 57% voor de Wlz.
Steekproeven tot en met september 2017 wijzen op een verbetering van de
rechtmatigheid ten opzichte van 2016 met circa 17% bij de Wmo en circa 20% bij de
Jeugdwet en Wlz. Met het uitvoeren van een aantal (integrale) herstelacties is de
verwachting dat de definitieve rechtmatigheidspercentages nog verder zullen verbeteren
over 2017.

1

In 2015 gold voor de Wmo een overgangsrecht, waardoor minder streng werd gecontroleerd.
Dat verklaart het relatief hoge rechtmatigheidspercentage Wmo in 2015.
Voor een solide, gebruiksvriendelijk en rechtmatig trekkingsrecht PGB
Pagina 3 van 7

De controleprotocollen 2017 van de SVB zijn akkoord bevonden door de Werkgroep
controleprotocollen (COPRO) van de Nederlandse Beroepsorganisatie voor Accountants
(NBA). De protocollen liggen op dit moment voor definitief akkoord voor bij de VNG en
(VWS namens) ZN. Om tot een ‘sluitende keten’ te komen wordt daarnaast gewerkt aan
een handleiding voor verstrekkers met wat een verstrekker aanvullend moet/kan doen op
welke onderdelen (waaronder prestatielevering) en een notitie voor
gemeenteaccountants vanuit de Werkgroep Decentrale Overheden (WGDO).
De verstrekkers en de SVB werken momenteel aan het wegwerken van de laatste
ambtshalve zorgovereenkomsten. Ultimo 2016 ging het om bijna 4.000
zorgovereenkomsten. Daarvan is inmiddels ruim 90% weggewerkt.
Begroting SVB 2017 en 2018
In de Bestuurlijke Overleggen VWS-VNG op 28 augustus jl. en PGB TR op 25 september jl.
zijn afspraken gemaakt over de financiering in 2017 van bijstellingen van de SVBbegroting en over de SVB-begroting 2018.
De bijstellingen 2017 worden gefinancierd conform de afgesproken verdeelsleutel in de
begroting 2017 (op basis van de verdeling van het aantal zorgovereenkomsten over de
verschillende wetten). De begroting voor de uitvoeringskosten van de SVB voor 2018 is
vastgesteld op € 63,6 miljoen. Gegeven is dat de SVB door de keten is gevraagd in de
begroting 2018 uit te gaan van continuering van de huidige uitvoeringspraktijk met het
huidige ICT-landschap. De uitvoeringskosten ten opzicht van de begroting 2017 zijn licht
gedaald, maar om een echt forse daling te realiseren, is een nieuw werkend ICT systeem
nodig. Ook geldt dat de uitvoeringskosten per zorgovereenkomst weliswaar zijn gedaald,
maar dat het aantal zorgovereenkomsten per budgethouder is gestegen. Als meer
bekend is over de invoering van het PGB2.0-systeem, dan zal de SVB worden gevraagd de
effecten daarvan op de begroting 2018 in kaart te brengen.
Bouw en invoering PGB2.0-systeem
Het doel van het PGB2.0-systeem is om te voorzien in een verbeterde ondersteuning van
de budgethouder door het implementeren van een nieuw ICT-systeem waarin een nieuw
portaal wordt gerealiseerd en gestreefd wordt naar vergaande standaardisatie en
digitalisering, borging van de verantwoordelijkheden van verstrekkers2 in het systeem en
een structurele reductie van de uitvoeringskosten.
Het PGB2.0-systeem bestaat uit een zorgdomein en een financieel domein. Het
zorgdomein omvat naast het budgethoudersportaal, ook functionaliteiten voor het
uitvoeren van het primaire proces van trekkingsrecht door de SVB en functionaliteiten
voor zorgverleners en verstrekkers en koppelingen met de systemen van de SVB. Het
financiële domein behelst het vernieuwen van het financiële en administratieve systeem
bij en door de SVB.
Invoeringsstrategie - zorgvuldigheid gaat boven snelheid
In het vastgestelde programma- en invoeringsplan is een aantal scenario’s voor de
invoering van het PGB2.0-systeem beschreven. Een gecontroleerde en verantwoorde
invoering is van groot belang, want uitval van dienstverlening aan de budgethouder moet
2

TK, 2015-2016, 25657, nr. 249
Voor een solide, gebruiksvriendelijk en rechtmatig trekkingsrecht PGB
Pagina 4 van 7

te allen tijde voorkomen worden. Ketenpartijen hebben reeds gezamenlijk besloten dat
een zogenaamd ‘big bang’-invoeringsscenario onwenselijk is en dat een gefaseerde en
gecontroleerde invoering de voorkeur heeft. Dit zou vooralsnog betekenen dat
budgethouders en verstrekkers in tranches gebruik gaan maken van het PGB2.0-systeem.
Naast een geleidelijke in gebruik name door de budgethouders en verstrekkers, zal met
het oog op een beheerste wijze van realisatie en invoering, een fasering worden
aangebracht in het ‘live’ gaan van verschillende versies van het PGB2.0-systeem; door
middel van een Versie 0 en Versie 1.
Op dit moment wordt gewerkt aan een Versie 0. Met een Versie 0 wordt beoogd begin
2018 een eerste versie in gebruik te nemen om ervaring op te doen met een beperkte
groep budgethouders van een zorgkantoor en een gemeente. De omvang van de groep
budgethouders wordt nader bepaald. Ook voor de implementatie van Versie 0 geldt dat
zorgvuldigheid boven snelheid gaat. Zo zal, zoals gebruikelijk, de SVB nog een (lichte)
uitvoeringstoets uitvoeren op de ingebruikname van Versie 0. Na implementatie wordt
verder gebouwd aan Versie 1.
In september heb ik geconstateerd dat in de huidige scope van het zorgdomein van het
PGB2.0-systeem een aanzienlijk deel, maar nog niet alle noodzakelijke functionele eisen
van verstrekkers en de SVB zijn opgenomen. In de afgelopen periode is door
ketenpartijen gewerkt aan een analyse van functionele eisen en wensen van Per Saldo,
gemeenten, zorgkantoren en de SVB, op basis waarvan de scope van de bouw van het
zorg- en het financiële domein uitgebreid kan worden. Noodzakelijke functionaliteiten die
nog niet zijn gerealiseerd worden waar mogelijk ondervangen door workarounds Op dit
moment wordt in kaart gebracht wat dit betekent voor de mogelijke invoeringsdatum.
Om een succesvolle implementatie te realiseren, werken ketenpartijen (SVB, VNG en ZN)
aan invoeringsplannen voor de eigen organisatie/achterban. Daarnaast is een Master
Invoeringsplan vastgesteld waarin de gezamenlijke monitoring en het opleveren van
ketenbrede producten ter ondersteuning van de invoering is vastgelegd.
Communicatie
Voor een succesvolle invoering is het van belang dat de gebruikers tijdig en volledig
geïnformeerd zijn over de veranderingen. Op dit moment ligt de focus voor de
communicatie op de invoering van Versie 0. De laatste hand wordt gelegd aan korte
instructiefilmpjes voor de budgethouder en een handeling voor het goed kunnen
gebruiken van het portaal. Dit instructiemateriaal maakt ook onderdeel uit van een
gezamenlijke toolbox voor communicatie over Versie 1. Voor invoering van Versie 1
wordt in 2018 een start gemaakt met het formuleren van een gezamenlijke
kernboodschap voor de verschillende gebruikers en een communicatiekalender.
Testen
Het PGB2.0-systeem kan alleen ingevoerd worden als het Zorgdomein, het Financieel
domein, de koppelingen tussen de domeinen én de aansluitingen op overige
koppelvlakken goed werken. Hiervoor zijn verschillende testen voor koppelvlakken en het
berichtenverkeer (incl. end-to-end ketentest) voorzien die zijn opgenomen in een
vastgesteld Mastertestplan. Dit plan is in samenwerking met de VNG, ZN, de SVB en DSW
opgesteld om de samenhang van de diverse testtrajecten te borgen. Ook Per Saldo, BVKZ
en de toekomstige beheerpartij zullen in het traject betrokken worden. Ondanks dat de
Voor een solide, gebruiksvriendelijk en rechtmatig trekkingsrecht PGB
Pagina 5 van 7

realisatie en het testen van de koppelvlakken niet geheel op schema liggen, vinden op dit
moment de eerste testen plaats. Daarnaast testen de budgethouders en DSW de
ontwikkelde functionaliteit voor het zorgdomein van het PGB2.0-systeem.
Samenwerking
De mix van publieke en private rollen en de centrale en decentrale taken/bevoegdheden
binnen de primaire procesketens, maakt de uitvoering van het trekkingsrecht en het
programma uniek en vraagt om een goede samenwerking. Een goede samenwerking bij
het bouwen van het PGB2.0-systeem is niet altijd eenvoudig en moet zich - daar waar een
nieuwe, private partij in de keten toetreedt voor realisatie van het Zorgdomein - altijd
opnieuw zetten. Vanuit de verschillende ketenpartijen is aandacht voor de soms stroeve,
moeizame samenwerking, wat overigens geen afbreuk doet aan het feit dat partijen
elkaar blijvend vinden op de doelstelling van het programma voor de bouw en invoering
van het PGB2.0-systeem. In de praktijk worden inhoudelijke verschillen dan ook stap voor
stap overbrugd.

b) Stand van de betalingen
De betalingen over het derde kwartaal van 2017 vertonen een grote stabiliteit.






De betalingen zijn stabiel. In juli, augustus en september zijn respectievelijk
97,7%, 97,8% en 98,2% van de correct aangeleverde declaraties binnen 10
werkdagen betaald3;
De voorraad declaraties was in juli, augustus en september niet groter dan in 10
dagen verwerkt kan worden;
In het derde kwartaal zijn geen spoedbetalingen verricht door het Rapid Respons
Team (RRT);
De bereikbaarheid is op orde. De wachttijd aan de telefoon bedroeg in juli,
augustus en september gemiddeld 35 seconden. Met ingang van april 2017 is de
telefoonroutering aangepast, zodat budgethouders met vaste(re)
aanspreekpunten te maken krijgen binnen de SVB. De gemiddelde wachttijd
vanaf het inbellen totdat het aanspreekpunt wordt bereikt, is tussen april en
augustus met 14 seconden teruggelopen. De wachttijd tussen doorschakeling
naar het regioteam en opnemen door het aanspreekpunt blijft onveranderd laag
op 9 seconden.

Omdat mijn opdracht op 1-1-2018 eindigt en de taken van het Ketenbureau PGB
ondergebracht worden bij verstrekkers en het ministerie van VWS, is dit de laatste
voortgangsrapportage van ketenregie.

3

Het ministerie van VWS en de SVB zijn op 3 maart 2015 overeengekomen dat de doorlooptijd van
betalingen van declaraties gemeten wordt aan de hand van een steekproef. Dit was een
(nood)maatregel. Omdat deze informatie ook beschikbaar komt via de reguliere maandelijkse
(externe) verantwoordingsinformatie, het uitvoeren van de steekproef maandelijks extra
capaciteit vraagt en de methodiek van het meten van doorlooptijden van de steekproef en de
maandelijkse (externe) verantwoordingsinformatie niet of nauwelijks afwijkt, wordt er niet
gerapporteerd op basis van de steekproef, maar op basis van de maandelijkse (externe)
verantwoordingsinformatie.
Voor een solide, gebruiksvriendelijk en rechtmatig trekkingsrecht PGB
Pagina 6 van 7

Ik zeg u toe in december een eindrapportage op stellen over de tot op heden behaalde
voortgang in de keten en de uitdagingen voor de nabije toekomst.
Hoogachtend,

Korrie Louwes
Ketenregisseur trekkingsrecht pgb a.i.

Voor een solide, gebruiksvriendelijk en rechtmatig trekkingsrecht PGB
Pagina 7 van 7