Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

851
Vragen van het lid Thieme (PvdD)
aan de ministers van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit en van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
over boetes aan pluimveehouders.
(Ingezonden 5 november 2009)
1
Kent u het bericht «Tuchtgerecht
Productschappen Vee, Vlees en
Eieren (PVE) beboet dertien pluimvee
pluimveehouders»?1
2
Is het waar dat vijf pluimveehouders
schuldig bevonden zijn aan het niet
uitvoeren van verplicht onderzoek
naar campylobacter of salmonella?
3
Is het waar dat vier pluimveehouders
na een positieve uitslag of
geconstateerde overtreding de
nodige vervolgstappen hebben
verzuimd?
4
Is het waar dat drie pluimveehouders
hebben verzuimd onderzoek naar
New Castle Disease (NCD) te laten
uitvoeren?
5
Kunt u toelichten welke overtreding
bij de 13e pluimveehouder uit het
bericht is geconstateerd en welke

KVR38553
2009Z20626
0910tkkvr851
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

sanctie heeft plaatsgevonden in dat
geval?

van «de slager die zijn eigen vlees
keurt»?

6
Kunt u uiteenzetten welk deel van de
opgelegde boetes voorwaardelijk
was?

11
Deelt u de mening dat opsporing en
handhaving van overtredingen in de
voedingssector in principe
overheidstaken zouden behoren te
zijn? Zo ja, op welke wijze wilt u
hieraan invulling geven? Zo nee,
waarom niet?

7
Deelt u de mening dat deels
voorwaardelijke boetes tussen de 300
en 1125 euro wel erg laag zijn voor
overtredingen die de
volksgezondheid in gevaar brengen
en zelfs tot dodelijke slachtoffers
onder mensen kunnen leiden? Zo ja,
op welke termijn en wijze wilt u
strengere sancties mogelijk maken?
Zo nee, waarom niet?
8
Kunt u toelichten hoe de verhouding
is tussen het tuchtgerecht van de PVE
en de Algemene Inspectiedienst
(AID)?
9
In hoeverre hangt het toekennen van
tuchtrecht aan de sector samen met
het handhavingtekort bij het
economisch strafrecht? In hoeverre
komen de sancties overeen?
10
Hoe beoordeelt u het dat zware
overtredingen die
volksgezondheidsbelangen raken
door de sector zelf worden
gesanctioneerd? In hoeverre is sprake

1

AGD.nl, 3 november 2009
http://www.agd.nl/1087968/Nieuws/Artikel/
Tuchtgerecht-PVE-beboet-dertienpluimveehouders.htm

Antwoord
Antwoord van minister Verburg
(Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit) (ontvangen
2 december 2009)
1
Ja.
2
De in het krantenartikel aangehaalde
uitspraken hierover, zijn de op
6 oktober 2009 gedane uitspraken en
het betreft de volgende
overtredingen:
– Het niet tijdig verrichten van een
algemeen hygiëneonderzoek van de
stal (2 gevallen).
– Het nalaten van een halfjaarlijks
onderzoek naar de aanwezigheid van
Campylobacter.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1807

– Overtreding van enkele
voorschriften inzake Salmonella of
Campylobacter (2 gevallen). Het
betreft hier met name het nalaten van
verplicht vervolgonderzoek nadat de
stal na geconstateerde besmetting is
gereinigd en gedesinfecteerd.
3
Zie antwoord bij vraag 2, laatste
bolletje. Het gaat om twee gevallen
waarbij overigens wel werd gereinigd
en gedesinfecteerd.
4
Drie pluimveehouders hebben
nagelaten, om na het vaccineren
tegen Newcastle Disease, een voor de
volksgezondheid ongevaarlijke
pluimveeziekte, het effect van deze
vaccinatie door middel van
bloedonderzoek te (laten) verifiëren.
De hoogte van de opgelegde boete is
gerelateerd aan de bespaarde kosten
van onderzoek, de grootte van het
bedrijf en de houding van de
ondernemer.
5
Er is sprake van acht verschillende
pluimveehouders, met in totaal
negen opgelegde tuchtmaatregelen
inzake de bestrijding van Salmonella
of Campylobacter en drie
tuchtmaatregelen inzake de
bestrijding van Newcastle Disease, in
totaal twaalf overtredingen. Het lijkt
erop dat het krantenbericht het aantal
beboete pluimveehouders niet juist
weergeeft.
6
In de zes zaken waarin een
voorwaardelijke boete is gegeven, is
behoudens één geval sprake van de
helft als voorwaardelijk deel. Slechts
bij één overtreding is er een groter
deel voorwaardelijk opgelegd.
7
Onderhavige regelgeving inzake de
bestrijding van Salmonella en
Campylobacter bij pluimvee is op
grond van de Gezondheids- en
welzijnswet voor dieren in
medebewind vastgesteld. In de
medebewindsopdracht is de
afweging gemaakt welke
voorschriften strafrechtelijk en welke
voorschriften tuchtrechtelijk worden
gehandhaafd. Voorschriften waarbij
de volksgezondheid direct in het
geding is worden altijd strafrechtelijk
gehandhaafd. Slechts administratieve
en preventieve voorschriften waarbij
de volksgezondheid niet direct in het
geding is, worden tuchtrechtelijk
gehandhaafd.

Bij het opleggen van boetes wordt
bovendien rekening gehouden met
de specifieke situatie (bijvoorbeeld de
bedrijfsgrootte en de houding van de
ondernemer). Ik zie geen reden om de
adequaatheid van de door
professionele rechters opgelegde
tuchtrechtelijke boetes in twijfel te
trekken.
8
Zowel het Tuchtgerecht Productschap
Pluimvee en Eieren als het
Tuchtgerecht Productschap Vee en
Vlees hebben geen directe contacten
met de AID en functioneren
onafhankelijk. De tuchtrechtspraak,
gebaseerd op de Wet
tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie
2004, is bij genoemde tuchtgerechten
in handen van professionele rechters,
bijgestaan door deskundige leden.
Tegen uitspraken van deze
tuchtgerechten staat hoger beroep
open bij het College van Beroep voor
het bedrijfsleven. Wel zijn er
contacten tussen het productschap
zelf en de AID. Door de AID
geconstateerde feiten kunnen door de
voorzitter van het productschap aan
het tuchtgerecht ter beoordeling
worden voorgelegd mits op het
overtreden voorschrift
tuchtrechtelijke maatregelen zijn
gesteld. De voorzitter van het
productschap kan bij vermoedens
van overtredingen van strafrechtelijk
te handhaven bepalingen hiervan
melding doen aan de AID. De AID kan
dan een onderzoek instellen.
Strafrechtelijke afhandeling sluit
afhandeling in de tuchtrechtelijke lijn
niet uit.

Overigens worden overtredingen niet
door de sector zelf gesanctioneerd,
maar door het Tuchtgerecht dat is
ingesteld op grond van de Wet
Tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie
2004, waarin onafhankelijke rechters
zitting hebben.
11
Opsporing en handhaving zijn
overheidstaken. Voor opsporing en
strafrechtelijke handhaving van de
pluimveeregelgeving op grond van
de GWWD zijn de AID en het OM
bevoegd. De tuchtrechtelijke
handhaving op grond van
productschapsverordeningen is in
handen van de productschappen en
hun tuchtgerechten, die ook een
publiekrechtelijke status hebben.
Dat laat onverlet dat de Europese
wetgeving voor levensmiddelen
duidelijk de primaire
verantwoordelijkheid voor de
veiligheid van levensmiddelen bij de
producent legt.
In het verlengde hiervan kan een
sector besluiten tot collectieve
invulling van deze
verantwoordelijkheid. De sector kan
een vrijwillig kwaliteitssysteem
instellen, met private
controle-instanties die op de naleving
van wettelijke en bovenwettelijke
normen controleren. Deze private
controles komen overigens niet in de
plaats van overheidstoezicht en
handhaving door de overheid; de
overheid kan onder voorwaarden wel
bij de invulling van het toezicht
rekening houden met die controles
(toezicht op controle).

9
Zie mijn antwoord op vraag 7 en 8.
Strafrechtelijke en tuchtrechtelijke
afhandeling functioneren
onafhankelijk van elkaar en sluiten
elkaar niet uit. Het tuchtgerecht
beschikt naast het opleggen van
geldboetes en het geven van een
berisping ook over andere mogelijke
maatregelen zoals verscherpte
ondertoezichtstelling en publicatie
van de uitspraak (met naam en
toenaam) op kosten van betrokkene.
10
Zoals uiteengezet bij vraag 7 is in de
voorliggende uitspraken de
volksgezondheid niet direct in het
geding. Zware overtredingen, waarbij
de volksgezondheid direct in het
geding is, worden altijd strafrechtelijk
gehandhaafd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1808