Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3029
Vragen van het lid Voortman (GroenLinks) aan de minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over doorverwijzing bij darmkanker en
darmkankerscreening (ingezonden 8 april 2011)
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 1 juli 2011). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2010–2011, nr. 2383.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK), dat mensen met dikkedarmkanker met uitzaaiingen in de lever onvoldoende profiteren van de toegenomen kwaliteit van
leveroperaties?1
Antwoord 1
Ik heb kennisgenomen van dit persbericht van de NFK.
Vraag 2 en 3
Wat is uw reactie op de stelling van de NFK dat ondanks het steeds succesvoller worden van operaties voor het verwijderen van uitzaaiingen in de lever
bij dikke darmkanker, patiënten hier onvoldoende van lijken te profiteren
doordat zij geen doorverwijzing krijgen?
Wat is uw reactie op het vermoeden dat in het bericht naar voren komt dat
700 tot 900 mensen geen doorverwijzing krijgen om uitzaaiingen operatief te
laten verwijderen, terwijl zij daar wel voor in aanmerking zouden moeten
komen en dit mogelijk komt doordat artsen onvoldoende op de hoogte zijn
van de laatste technieken?
Antwoord 2 en 3
De NFK heeft hiermee een duidelijk signaal willen afgeven aan de behandelaars. Zie ook mijn antwoord op de vragen 4 en 5.
Vraag 4
Bent u met de NFK van mening dat artsen patiënten met dikke darmkanker bij
wie leverchirurgie relevant is, door moeten sturen en dat zij hun patiënten
altijd moeten informeren over alle relevante behandelmogelijkheden (ook in
andere ziekenhuizen)?
1

ah-tk-20102011-3029
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

http://www.nfk.nl/nieuws/recent_nieuws/_pid/content1/_rp_content1_elementId/1_343270

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Antwoord 4
Ik deel die mening zonder daarbij enig voorbehoud te maken.
Vraag 5
Wat is uw reactie op de aanbeveling van de NFK om meer onderzoek te doen
naar het lage aantal doorverwijzingen? Bent u bereid hier onderzoek naar te
laten doen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
De NFK heeft mij bericht dat er reeds aanvullend wetenschappelijk onderzoek
wordt verricht en dat zij verwacht eind van het jaar over meer gegevens te
kunnen beschikken. Er zijn nog verschillende vragen te beantwoorden. Zo zijn
er verschillende aannames gemaakt waarvan het beter zou zijn ze op
gegevens te baseren. De analyses zijn niet op landelijke gegevens gebaseerd
en dat is wel wenselijk. Ook zijn de analyses gebaseerd op gegevens uit 2008
en is het van belang de ontwikkelingen in de latere jaren te volgen. Dit klemt
des te meer aangezien de technische ontwikkelingen voortschrijden en er
naast chirurgie van levermetastasen inmiddels ook radiofrequente ablatie
wordt toegepast. Voor alle toegepaste technieken is het cruciaal te weten in
welke mate zij de kwaliteit van leven of de overleving kunnen beïnvloeden.
Tot slot wil ik ook graag stilstaan bij de rolverdeling. Een deel van het zoëven
genoemde onderzoek is mogelijk gemaakt door de middelen die door VWS
aan ZONMW ter beschikking worden gesteld. De rol die KWF Kankerbestrijding in het kankeronderzoek speelt, wil ik hier niet onbenoemd laten. Op het
moment dat door onderzoek duidelijk is geworden welke behandelingen de
uitkomsten gunstig beïnvloeden, is het aan de beroepsgroep om dit handelen
normerend op te nemen in de richtlijnen. Vanaf dat moment zijn behandelaars aan te spreken op hun informatieverstrekking en hun verwijsgedrag. Het
lijkt mij op termijn goed denkbaar dat de beroepsgroep het aantal doorverwijzingen in een indicator opneemt waarmee de navolging van richtlijnen
transparant gemaakt kan worden.
Vraag 6
Wat is op dit moment de stand van zaken inzake de Uitvoeringstoets voor
screening op darmkanker? Wat zijn de precieze richtvragen voor de Uitvoeringstoets, wordt er ook gekeken naar de financiële aspecten van een
eventuele invoering? Wanneer verwacht u de uitkomsten van deze Uitvoeringstoets? Bent u bereid om de Kamer een tussentijdse rapportage te
verstrekken of hier in de aangekondigde preventienotitie op terug te komen?
Antwoord 6
Zoals ik zojuist aan de Kamer heb meegedeeld in de Nota gezondheidsbeleid,
wil ik een bevolkingsonderzoek naar darmkanker invoeren. Ik heb de
uitvoeringstoets op 7 april ontvangen en deze zojuist ter informatie aan de
Kamer gestuurd. Hierin heeft het RIVM knelpunten en randvoorwaarden voor
een mogelijke invoering van een bevolkingsonderzoek in kaart gebracht. Tot
de onderwerpen die zijn onderzocht, behoren ook de capaciteit in de zorg en
de verwachte kosten van een grootschalige screening op darmkanker.
Vraag 7
Deelt u de mening dat screening veel leed en zorgkosten kan voorkomen?
Deelt u voorts de mening dat bij een positieve uitvoeringstoets de screening
zo spoedig mogelijk moet worden ingevoerd? Zo ja, op welke termijn
verwacht u de screening in te kunnen voeren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Ik deel de mening dat screening op darmkanker veel leed kan voorkomen.
Daarom heb ik mij ingespannen om ondanks deze moeilijke tijden geld vrij te
maken voor de invoering. De voorbereiding van het bevolkingsonderzoek zal
overigens nog zo’n twee jaar in beslag nemen, maar ik verwacht dat de
eerste groep in 2013 gescreend kan worden.
Vraag 8
Bent u ervan op de hoogte dat de belangrijkste spelers die betrokken zijn in
de discussie rond invoering van het bevolkingsonderzoek naar dikkedarmkanker onder aanvoering van KWF Kankerbestrijding onlangs hebben aangege-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

ven dat de bestaande bezwaren tegen invoering weggenomen kunnen
worden? Hoe beoordeelt u hun stellingname en acht u dat relevant voor uw
besluitvorming? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Ja. Ik heb een brief ontvangen van KWF Kankerbestrijding die is ondertekend
door zeventien organisaties/personen. De signalen uit het veld zijn uiteraard
relevant voor mijn besluitvorming. Het Centrum voor Bevolkingsonderzoek
(CvB) bij het RIVM heeft op mijn verzoek het draagvlak voor een bevolkingsonderzoek onderzocht en heeft voor de uitvoeringstoets met zo’n dertig
partijen gesproken. Het signaal uit het veld dat de belangrijkste bezwaren
weggenomen kunnen worden, is voor mij erg belangrijk, omdat deze partijen
aan de lat staan als het gaat om maatregelen die een kwalitatief goed vervolg
op de screening moeten garanderen.
Vraag 9
Deelt u de mening dat invoering van het bevolkingsonderzoek naar dikkedarmkanker uiteindelijk zal resulteren in een verlichting van de druk op de
reguliere zorg? Deelt u de mening dat daardoor meer capaciteit in de
reguliere zorg vrijgespeeld kan worden voor (spoedeisende) zorg voor
kankerpatiënten? Zo nee, waarom niet? Zo ja, bent u bereid dit argument mee
te laten wegen in uw besluitvorming dit voorjaar rond invoering van het
bevolkingsonderzoek naar dikkedarmkanker?
Antwoord 9
Elke invoering van een bevolkingsonderzoek zal in eerste instantie juist
resulteren in een grotere druk op de reguliere zorg. Dit probleem moet
ondervangen worden voordat een bevolkingsonderzoek kan worden
ingevoerd. Uiteindelijk zullen door de opsporing van darmkanker in vroegere
stadia minder zware behandelingen nodig zijn. In hoeverre hiermee capaciteit
wordt vrijgespeeld is door de lange termijn, vergrijzing en steeds betere en
duurdere behandelingen niet precies te zeggen. Ik verwacht wel dat de
zorgkosten voor darmkanker steeds verder zullen stijgen als er geen
bevolkingsonderzoek wordt ingevoerd en heb dit gegeven mee laten wegen.
Vraag 10
Bent u bekend met de onlangs gepresenteerde voorrangskaart voor darmpatiënten voor publieke toiletten? Wat is uw reactie op dit initiatief? Bent u
bereid om de voorrangssticker te promoten in gebouwen van de Rijksgebouwendienst?
Antwoord 10
Ja. Vooralsnog laat ik deze actie en andere bewustwordingscampagnes over
aan de patiëntenverenigingen, maar ik vind het een sympathieke actie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3