Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

31 934

Douane

29 628

Politie

Nr. 56

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 8 februari 2022
De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister voor Rechtsbescherming over de brief van
9 november 2021 inzake de Ontwerpregeling aanwijzing functies VOG
politiegegevens (Kamerstuk 31 934, nr. 51).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 7 februari 2022.
Vragen en antwoorden, voorzien van een inleiding, zijn hierna afgedrukt.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Van Meenen
Adjunct-griffier van de commissie,
Burger

kst-31934-56
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 934, nr. 56

1

Inleiding
Bij brief van 9 november 2021 heb ik uw Kamer het ontwerp van de
Regeling aanwijzing functies VOG politiegegevens aangeboden.1 Naar
aanleiding van deze brief heeft de vaste commissie voor Justitie en
Veiligheid mij een aantal vragen voorgelegd. Hierbij treft u de beantwoording aan.
Mede naar aanleiding van uw vragen heb ik enkele wijzigingen aangebracht in de ontwerpregeling aanwijzing functies VOG politiegegevens.
Deze wijzigingen zijn ten eerste redactioneel van aard, zien ten tweede op
de functies die worden aangewezen bij ministeriële regeling en hebben
ten derde betrekking op de wettelijke criteria op grond waarvan een
functie in aanmerking komt voor screening door middel van de VOG
politiegegevens. In bijlage 12 vindt u een overzicht van de inhoudelijke
wijzigingen. Hierbij zend ik u daarnaast een gewijzigde versie van de
ontwerpregeling aanwijzing functies VOG politiegegevens3.
Tot slot maak ik van deze gelegenheid gebruik om uw Kamer te informeren over de wijze waarop ik uitvoering geef aan de motie van het lid
Van den Berge waarin de regering wordt verzocht de onafhankelijke
adviescommissie onder andere toe te laten zien op het voorkomen dat
etnisch profileren onbedoeld een rol speelt bij de beoordeling van een
VOG-aanvraag.4 Momenteel werk ik aan het Benoemingsbesluit Adviescommissie VOG-Politiegegevens. Met dit besluit benoem ik de leden van
de Adviescommissie VOG-Politiegegevens. Het besluit bevat bepalingen
inzake andere aangelegenheden die samenhangen met hun benoeming,
zoals de werkwijze van de commissie en de bevoegdheden en verplichtingen van de leden van de commissie.
De commissie zal in haar werkzaamheden en het jaarlijkse verslag
aandacht besteden aan signalen van discriminatie die bij beoordeling van
een aanvraag voor een verklaring omtrent het gedrag5 mogelijk een rol
hebben gespeeld.
Vragen en antwoorden
Vraag 1
Hoe vaak had in het verleden screening van personen op basis van
politiegegevens kunnen voorkomen dat zich bij het Openbaar Ministerie
(OM), buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s), de Douane, de Dienst
Justitiële Inrichtingen (DJI), de Regionale Informatie- en Expertise Centra
(RIEC’s) en het Landelijk Informatie- en Expertise Centrum (LIEC)
integriteitsincidenten voordeden?
Antwoord op vraag 1
Op dit moment worden politiegegevens alleen in aanvulling op justitiële
gegevens bij de beoordeling van een aanvraag voor een reguliere
verklaring omtrent het gedrag (VOG) betrokken. Politiegegevens kunnen
zelfstandig geen aanleiding zijn een VOG te weigeren. Justis vraagt dus
ook niet standaard politiegegevens op – daarvoor is geen juridische
grondslag. Dit gebeurt alleen indien justitiële gegevens hiertoe aanleiding
geven. Daar komt bij dat voor de reguliere VOG een ander toetsingscriterium geldt dan voor de VOG politiegegevens waardoor beschikbare
1

Kamerstuk 31 934, nr. 51.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
4
Kamerstuk 35 355, nr. 10.
5
Ex artikel 35a, eerste lid, Wjsg (nog niet in werking getreden). Stb. 2021, nr. 559.
2
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 934, nr. 56

2

politiegegevens die worden verstrekt in het kader van een aanvraag voor
een VOG politiegegevens anders kunnen worden beoordeeld dan
politiegegevens die worden verstrekt in het kader van een aanvraag voor
een reguliere VOG. Het is dan ook niet te achterhalen in hoeveel gevallen
er (nog) geen justitiële informatie aanwezig was, terwijl ten tijde van het
beoordelen van de VOG-aanvraag wel relevante politiegegevens
voorhanden waren op grond waarvan Justis een reguliere VOG zou
hebben afgegeven terwijl een VOG politiegegevens zou zijn geweigerd. Ik
verwijs u graag naar eerdere stukken waarin ik voorbeelden heb geschetst
waaruit de meerwaarde van het screeningsinstrument VOG politiegegevens kan blijken voor de praktijk.6
Vraag 2
Waarom is de rechterlijke macht niet opgenomen?
Antwoord op vraag 2
Een deel van de functies bij de rechterlijke macht is in de ontwerpregeling
opgenomen, namelijk bepaalde functies bij het Openbaar Ministerie
(hierna: OM). Mogelijk draagt het OM nog meer functies voor; in dat kader
verwijs ik u graag naar mijn antwoord op vraag vijf. Waar het de
rechtspraak betreft, ben ik reeds in gesprek met de Raad voor de
rechtspraak om te bezien of functies binnen de rechtspraak in aanmerking
komen voor een VOG politiegegevens. De uitkomst hiervan kan op een
later verandermoment worden meegenomen.
Vraag 3
Waarom zijn bepaalde functies bij gemeenten en de ministeries van
Justitie & Veiligheid en Binnenlandse Zaken waarbij gewerkt wordt met
informatie van bijvoorbeeld het OM of het RIEC niet opgenomen?
Antwoord op vraag 3
Ik hecht aan een zorgvuldige invoering van het instrument VOG politiegegevens. Vanwege de te verwachten werklast voor Justis en de politie zal
het aantal functies waarvoor vanaf inwerkingtreding van de wet een VOG
politiegegevens kan worden aangevraagd, beperkt zijn. Daarom is
geprioriteerd met het oog op maatschappelijk belang (risico’s) in relatie
tot een beheersbare uitvoering bij de politie en Justis.7
Voor aanwijzing bij ministeriele regeling komen slechts functies in
aanmerking die een hoge mate van integriteit vereisen en waarin sprake is
van een bevoegdheid geweld te gebruiken, toegang tot gevoelige
informatie bij de uitvoering van wettelijke taken op het terrein van
openbare orde en veiligheid of handhaving van de rechtsorde of
integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur.
Ik voer momenteel gesprekken met de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten en het Bureau Regioburgemeesters over het aanwijzen van
functies van gemeenteambtenaren. Het voordragen van een afgebakende
lijst van functies is een complexe opgave aangezien de gemeenten in
Nederland niet allen dezelfde functiebenamingen en functiebeschrijvingen
hanteren. Ook verschillen per gemeente de functies waarin personen
daadwerkelijk toegang hebben tot gevoelige informatie bij de uitvoering
van wettelijke taken op het terrein van openbare orde en veiligheid of
handhaving van de rechtsorde of werken aan integriteitsbeoordelingen
door het openbaar bestuur. Voor het opstellen van een officiële voordracht
is daarom meer tijd nodig.

6
7

Kamerstuk 35 355, nr. 6, p. 3 en 4 en Kamerstuk 35 355, item C, p. 5.
Kamerstuk 35 355, nr. 6, p. 10.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 934, nr. 56

3

Met betrekking tot functies waarin de functionarissen werken met
gevoelige informatie van het RIEC zijn op dit moment functionarissen van
het LIEC opgenomen in de ontwerpregeling; zij zijn werkzaam voor het
Ministerie van Justitie en Veiligheid. Ik sluit niet uit dat in de toekomst
(meer) voordrachten zullen volgen voor functies binnen het Ministerie van
Justitie en Veiligheid en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties. Het is evenwel de vraag of die functies – mocht ik
daartoe een voordracht ontvangen – voor aanwijzing in aanmerking
komen. Het enkele feit dat die functionarissen informatie van het OM of
informatie op fenomeenniveau van de RIEC’s verwerken is niet voldoende.
De functies moeten namelijk ook aan de wettelijke criteria en de overige
randvoorwaarden voldoen voordat ik tot opname van functies in de
regeling overga.
Vraag 4
Overweegt u op dit moment nog andere beroepsgroepen op een later
moment onder het besluit te laten vallen?
Antwoord op vraag 4
Zoals ik hiervoor aangaf, hecht ik aan een zorgvuldige invoering van het
instrument VOG politiegegevens. Daarom zal het aantal functies waarvoor
een VOG politiegegevens kan worden aangevraagd vanaf de inwerkingtreding van de wet beperkt zijn. Ik voer momenteel gesprekken met de
Vereniging Nederlandse Gemeenten en het Bureau Regioburgemeesters
over het gebruik van de VOG politiegegevens voor functies van gemeenteambtenaren. Ook volgt mogelijk een aanvullende voordracht voor
functies bij het OM en van boa’s. In dit kader verwijs ik graag naar mijn
antwoord op de vragen vijf en achttien. Voorop staat dat screening de
verantwoordelijkheid is van de werkgever of de sector. Dat geldt ook voor
de overweging om al dan niet functies voor te dragen voor de VOG
politiegegevens. Het is vervolgens aan mij om te beoordelen, gelet op
mijn verantwoordelijkheid voor deze wet en Justis als uitvoeringsorganisatie, of de functie in aanmerking komt voor screening middels de VOG
politiegegevens. Is dat het geval, dan neem ik de functie op in Regeling
aanwijzing functies VOG politiegegevens. De regeling, ook wijzigingen
daarvan, wordt niet eerder vastgesteld dan vier weken nadat het ontwerp
aan beide kamers der Staten-Generaal is overgelegd.
Vraag 5
Welke functies bij de DJI, de RIEC’s, het LIEC, het OM en de Douane gaan
niet onder deze regeling vallen of is gepoogd alle functies bij die
organisaties onder dit besluit te laten vallen?
Antwoord op vraag 5
Bij de beoordeling van de voorgedragen functies heb ik gelet op de
onderbouwing van nut en noodzaak van screening door middel van de
VOG politiegegevens. Screening door middel van VOG politiegegevens
moet het sluitstuk zijn van een breder integriteitsbeleid en zal alleen
vereist kunnen zijn voor functies waarvoor de huidige screeningsmogelijkheden niet voldoende zijn vanwege de specifieke risico’s die bij deze
functies komen kijken. Ook moet de verwachting zijn dat uit politiegegevens daadwerkelijk relevante informatie voor de screening voor de
desbetreffende functie kan worden afgeleid. Alleen dan acht ik de
toepassing van het instrument VOG politiegegevens gerechtvaardigd.
Daarom komen niet zonder meer alle functies bij DJI, het OM, Douane en
het LIEC in aanmerking voor screening middels de VOG politiegegevens.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 934, nr. 56

4

RIEC
Het RIEC vormt vooralsnog een uitzondering, omdat alle medewerkers
van het RIEC uit hoofde van hun functie toegang hebben tot gevoelige
informatie. Zo hebben RIEC-medewerkers toegang tot gevoelige informatie over fenomenen, (de voortgang op) cases, subjecten (persoonsgegevens) en over interventies die de deelnemende partners (waaronder
politie, OM en gemeenten) op grond van hun wettelijke taken uitvoeren.
Dat maakt dat eventuele integriteitsschendingen directe consequenties
kunnen hebben voor strategieën en acties van bestrijding van (ondermijnende) criminaliteit en voor de opsporing en rechtshandhaving.
DJI
Diverse functies bij DJI zijn niet opgenomen in de ontwerpregeling. De
redenen hiervoor zijn de volgende. Voor zover er in die functies sprake is
van toegang tot gevoelige informatie, ter uitvoering van de wettelijke taak
van DJI, is er geen (directe) werkrelatie met de justitiabelen. Daarnaast is
er sprake van functiescheiding in die zin dat besluitvorming, advisering en
de uitvoering door verschillende functionarissen plaats vindt, waardoor
het risico op misbruik van die informatie klein is omdat er diverse
schakels zijn en elke functionaris daarin zijn eigen rol heeft. Bovendien
past DJI het «vierogenprincipe» toe, om te voorkomen dat de kennis over
een justitiabele bij één medewerker aanwezig is. De volgende functies zijn
daarom niet in de ontwerpregeling opgenomen:
– functies bij de landelijke diensten: de dienst Geestelijke Verzorging, het
Shared Service Center, het Opleidingsinstituut en het Nederlands
Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie, met uitzondering van de functies binnen het Pieter Baancentrum;
– functies bij de dienst Vervoer en Ondersteuning, uitgezonderd de
transportgeleider en de complexbeveiliger;
– functies op het hoofdkantoor.
Daarnaast zijn de administratieve, secretariële, advies- en bedrijfsvoeringsfuncties die worden uitgeoefend binnen de inrichting niet
opgenomen in de ontwerpregeling aangezien er geen direct contact
tussen voorgaande functionarissen en gedetineerden plaatsvindt. Daarom
is (directe) beïnvloeding van de functionaris op de detentie of op het
detentietraject niet mogelijk. En bovendien is het risico op lekken of het
doorspelen van gevoelige informatie aan de gedetineerde niet of
nauwelijks aanwezig.
Ook zijn de zorgfuncties en de functies binnen het bedrijfs- en sociaal
maatschappelijk werk van de inrichtingen niet opgenomen in de ontwerpregeling, met uitzondering van de casemanager binnen het gevangeniswezen. Deze functionarissen hebben wel toegang tot informatie over de
gezondheid en/of het welbevinden van de gedetineerde, maar dat is geen
gevoelige informatie in de zin van het wettelijke criterium zoals is
opgenomen in artikel 35a, onder b, Wjsg. De functionarissen zijn ten
aanzien van deze informatie verplicht tot geheimhouding op grond van
het beroepsregister of de beroepscode.
Tevens verwijs ik u naar bijlage 1 voor een overzicht van functies bij DJI
die ik heb toegevoegd aan de ontwerpregeling.
Openbaar Ministerie
In de ontwerpregeling is vooralsnog een aantal functies bij het OM
opgenomen. In eerste instantie heeft het OM functies voorgedragen
waarin de functionarissen direct toegang hebben tot informatie over

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 934, nr. 56

5

opsporing en vervolging. Het gaat dan bijvoorbeeld om officieren van
justitie en parketsecretarissen. Er zijn mogelijk nog meer functies die
worden voorgedragen door het OM. Het gaat dan om andere functies
waarin functionarissen toegang hebben tot gevoelige informatie, zoals
beheerders van de ICT-systemen. Het OM heeft aangegeven meer tijd
nodig te hebben voor een eventuele voordracht van die functies, mede
omdat per functie de risico’s in kaart moeten worden gebracht. Er zijn ook
functies bij het OM die evident niet in aanmerking komen voor het
instrument VOG politiegegevens. Dan gaat het bijvoorbeeld om communicatiemedewerkers die niet aan strafzaken zijn verbonden. Ik verwijs u
graag naar bijlage 1 voor een overzicht van functies bij het OM die ik heb
verwijderd uit de ontwerpregeling ten opzichte van de eerder voorgelegde
ontwerpregeling.
Douane
Functies die niet zijn opgenomen in de ontwerpregeling betreffen met
name (uitvoerende) functies in diverse ondersteunde processen, zoals
medewerkers in administratieve en juridische functies, de Douanetelefoon
en een aantal functies bij het Douane Laboratorium (LAB). Het LAB
analyseert goederenmonsters en voorziet deze van een advies voor de
indeling in het Tarief van invoerrechten, Heffingsregelingen, Landbouwregelingen, Accijnzen en verbruiksbelastingen en eisen van veiligheid,
gezondheid, economie en milieu (VGEM). Ongeveer een derde van het
totale personeel van de Douane bekleedt een dergelijke functie.
LIEC
Functies die niet zijn opgenomen in de ontwerpregeling betreffen functies
zoals beleidsadviseurs en juristen. Zij komen uit hoofde van hun functie
niet met dusdanig gevoelige informatie in aanraking dat voor hen een
VOG politiegegevens nodig en passend is.
Vraag 6
Zijn er functies bij gemeenten of andere overheden die informatie van
boa’s verwerken, maar die niet onder dit besluit vallen?
Antwoord op vraag 6
Er zijn functionarissen bij gemeenten en andere overheden die informatie
verwerken van boa’s, die (nog) niet opgenomen zijn in de ontwerpregeling, zoals gemeenteambtenaren die belast zijn met klachtenbehandeling. Het is evenwel de vraag – mocht ik daartoe een voordracht
ontvangen – of die functies voor aanwijzing in aanmerking komen. Het
enkele feit dat die functionarissen informatie van boa’s verwerken is
namelijk niet voldoende. De functies moeten aan de wettelijke criteria en
de overige randvoorwaarden voldoen (zie hiervoor mijn antwoord op
vraag drie en vijf) voordat ik overga tot aanwijzing van een functie.
Vraag 7
Kunt u toelichten wat de taak is van medewerkers bij de Douane onder de
functietitels «passagiers» en «cursisten» en waarom zij onder dit besluit
moeten vallen?
Antwoord op vraag 7
Het gaat hier om functies bij het Douane Landelijk Tactisch Centrum
(DLTC). Het DLTC is verantwoordelijk voor de operationele aansturing van
de handhaving door de Douane en voor de evaluatie en analyse van de
handhavingsresultaten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 934, nr. 56

6

Met de term «passagiers» wordt gerefereerd aan een werkproces binnen
het DLTC dat ziet op de controle van de bagage van inkomende passagiers
via (lucht)havens. Deze medewerkers sturen op basis van beschikbare
kennis, zoals risicoanalyses en risicoprofielen, de controles op inkomende
passagiers aan. Indien een dergelijke functie niet integer wordt uitgevoerd
kan dat een risico vormen voor het tegengaan van (georganiseerde)
criminaliteit. Om deze reden is het van belang medewerkers werkzaam
binnen dit werkproces meer intensief te screenen.
Onder de functie «cursisten» vallen medewerkers voor de duur dat ze
worden opgeleid voor toezichthoudende taken. Gedurende deze opleiding
hebben medewerkers toegang tot vertrouwelijke informatie dan wel
toegang tot beveiligde terreinen. De meer intensieve screening van
«cursisten» is noodzakelijk om het risico te verkleinen dat opsporingsonderzoeken of rechtshandhaving worden verstoord, dan wel dat criminaliteit wordt gefaciliteerd of verspreid doordat vertrouwelijke informatie in
verkeerde handen valt.
Vraag 8
Waarom wordt screening van managers van de RIEC’s en het LIEC niet
strenger dan aan de hand van VOG’s op basis van politiegegevens?
Antwoord op vraag 8
Alleen functies die de mogelijkheid bieden de nationale veiligheid te
schaden8 – zogeheten vertrouwensfuncties – komen in aanmerking voor
een dergelijke screening door de AIVD. Dit is de meest zware en indringende vorm van screening in Nederland. De functies «(plv.) Hoofd/
directeur RIEC» en «manager RIEC» en «(plv.) Hoofd LIEC» voldoen niet
aan dat criterium.
Vraag 9
Vindt er reeds geen strengere screening plaats van medewerkers bij het
OM dan met dit besluit wordt voorgesteld, zoals dat bij de politie
bijvoorbeeld wel gebeurt?
Antwoord op vraag 9
Het vereiste type screening hangt af van de functie. Binnen het OM wordt
voor vertrouwensfuncties – functies waarin gewerkt wordt met de hoogst
integriteitsgevoelige zaken – het veiligheidsonderzoek door de AIVD
toegepast.
Andere functies bij het OM komen niet aanmerking voor een veiligheidsonderzoek terwijl het OM voor een aantal functies wel een zwaardere en
indringendere screening dan een reguliere VOG noodzakelijk wenst te
kunnen toepassen. Daarom heeft het OM functies voorgedragen om
opgenomen te worden in de ontwerpregeling. Ik verwijs u tevens naar
mijn antwoord op vraag vijf.
Vraag 10
Op welke termijn zal naar verwachting de regeling in de Staatscourant
worden gepubliceerd?
Antwoord op vraag 10
Ik streef ernaar om de ontwerpregeling voor 1 april 2022 te publiceren in
de Staatscourant.

8

De nationale veiligheid is in het geding als één of meer vitale belangen van de Nederlandse
staat en/of samenleving zodanig bedreigd worden dat sprake is van (potentiële) maatschappelijke ontwrichting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 934, nr. 56

7

Vraag 11
Klopt het dat de teamleider beveiliging bij DJI geen bevoegdheid heeft om
geweld te gebruiken en een VOG politiegegevens bij deze functie alleen
nodig is vanwege de toegang tot gevoelige informatie?
Antwoord op vraag 11
Neen, dat klopt niet. Per abuis is nagelaten het wettelijk criterium
«bevoegdheid geweld te gebruiken» (artikel 35a, eerste lid, onder a, Wsjg)
op te nemen bij de functie «Teamleider beveiliging». Dit is hersteld in de
versie van de ontwerpregeling die ik bijvoeg.
Vraag 12
Waarom is de aanwijzing van functies in het kader van integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur nu nog niet aan de orde? Wanneer is
dat wel het geval? Aan welke functies denkt u dan?
Antwoord op vraag 12
Op dit moment heb ik geen functies in de ontwerpregeling opgenomen
waarin sprake is van betrokkenheid bij integriteitsbeoordelingen door het
openbaar bestuur. Ik heb nog geen voordrachten ontvangen die zien op
dergelijke functies. De verwachting is dat de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten en Bureau Regioburgemeesters, via het Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, daartoe een voordracht zullen
doen. Het gaat dan onder andere om gemeenteambtenaren die werken
aan Bibob-adviezen. In dit kader verwijs ik graag naar mijn antwoord op
de vragen drie en vier. De Regeling aanwijzing functies VOG politiegegevens wordt vanaf 2023 maximaal twee keer per jaar aangepast. Ik
verwacht dat een selectie van functies bij gemeenten bij de eerstvolgende
wijziging zal worden toegevoegd.
Vraag 13
Indien een organisatie als de DJI of de Douane gebruik maakt van
(tijdelijke) externe inhuur voor de werkzaamheden waar op grond van de
Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens en de regeling een VOG
politiegegevens is vereist, zal er dan ook bij deze mensen een VOG
politiegegevens worden gevraagd?
Antwoord op vraag 13
De Regeling aanwijzing functies VOG politiegegevens maakt geen
onderscheid tussen interne medewerkers en externe inhuur. Indien een
externe wordt geworven voor een functie waarvoor een VOG politiegegevens moet worden overgelegd, dan moet ook die kandidaatfunctionaris een VOG politiegegevens kunnen overleggen.
Vraag 14
Is er voor alle functies waarvoor in dit besluit de aanvraag van een VOG
politiegegevens wordt voorgesteld een gemotiveerd verzoek van de
sector zelf geweest om de VOG politiegegevens in te voeren? Kunt u per
functiegroep waar de VOG politiegegevens nu voor wordt voorgesteld
aangeven wat de inhoud was van deze verzoeken, welke andere maatregelen de sectoren hebben genomen om risico’s te mitigeren en waarom
deze maatregelen onvoldoende waren?
Antwoord op vraag 14
Ik vind het niet wenselijk de overwegingen ten aanzien van de onderliggende risico’s en kwetsbaarheden van organisaties in detail openbaar te
maken. Daarom stuur ik u vertrouwelijk9 de door mij ontvangen
9

Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt Tweede
Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 934, nr. 56

8

voordrachten. Hieronder ga ik in het algemeen in op de voordrachten en
mijn overweging om de voorgedragen functies op te nemen in de
ontwerpregeling.
Uit alle ontvangen voordrachten en de gegeven beschrijving van de
functies of functiegroepen bleek de nut en noodzaak van screening door
middel van de VOG politiegegevens. Met uitzondering van de boa’s,
hebben de in de ontwerpregeling opgenomen functionarissen toegang tot
gevoelige informatie over de aanpak van georganiseerde en/of ondermijnende criminaliteit bij de uitvoering van wettelijke taken op het terrein van
openbare orde en veiligheid of handhaving van de rechtsorde. Het gaat
om functies die een hoge mate van integriteit vereisen. Zo hebben
functionarissen toegang tot gevoelige informatie over beveiligde locaties,
autorisaties, casussen, strategieën, fenomenen, interventies en de aanpak
van criminaliteit. De functionarissen hebben tevens invloed op de
opsporing en vervolging van strafbare feiten en het te voeren beleid
daaromtrent. Daarnaast beschikt een selectie van de opgenomen functies
over de bevoegdheid geweld te gebruiken.
De VOG politiegegevens moet het sluitstuk zijn van breder integriteitsbeleid. Dit hebben de organisaties voldoende onderbouwd. Voorbeelden
van maatregelen die de organisaties, naast de VOG-screening, treffen zijn
organisatorische, fysieke en culturele maatregelen. Hierbij kan gedacht
worden aan autorisaties middels toegangspassen of codes, het beveiligen
van informatie, ondertekenen van gedragscodes en geheimhoudingsverklaringen, interne aandacht voor integriteitskwesties en dilemmatraining,
het hanteren van bewaartermijnen en het vernietigen van gegevens. Ook
wordt er tijdens aanstellingsprocedure aandacht besteed aan integriteitseisen. Kortom, uit alle voordrachten bleek dat wordt voldaan aan de
wettelijke criteria en de randvoorwaarden.
Vraag 15
Zijn er verzoeken van sectoren geweest die door de desbetreffende
vakminister zijn geweigerd? Zo ja, welke?
Antwoord op vraag 15
De desbetreffende vakministers hebben de selectie van functies, zoals
voorgedragen door de organisaties, overgenomen. De voordrachten
kunnen op draagvlak rekenen van de desbetreffende vakbonden en
ondernemingsraden.
Vraag 16
Wie neemt bij een herzieningsmoment het besluit tot verwijdering van
functies indien deze niet langer opgenomen hoeven worden? Welke
criteria gelden voor dit besluit? Moet ook hiervoor eerst een verzoek tot
verwijdering worden gedaan door de vakminister en sectoren zelf?
Antwoord op vraag 16
Het is correct dat een verzoek tot verwijdering dient te worden gedaan
door de organisaties of sectoren zelf als screening middels de VOG
politiegegevens niet langer passend is omdat niet meer aan de daaraan
gestelde criteria worden voldaan. Ook dit verzoek dient te worden
onderschreven door de verantwoordelijk vakminister. Het verzoek zal
worden voorgelegd aan mij middels een voordracht. Uiteraard zal ik een
functie verwijderen indien deze niet langer aan de criteria voor screening
door middel van de VOG politiegegevens voldoet. Overeenkomstig artikel
35a, vijfde lid, van de Wjsg zal de wijziging niet eerder worden vastgesteld

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 934, nr. 56

9

dan vier weken nadat het ontwerp aan beide kamers der Staten-Generaal
is overgelegd.10
Vraag 17
Zijn er verzoeken van vakministers geweest die door u zijn geweigerd? Zo
ja, welke?
Antwoord op vraag 17
Alle voorgedragen functies heb ik opgenomen in de ontwerpregeling
aanwijzing functies VOG politiegegevens. Zie ook mijn antwoord op vraag
veertien.
Vraag 18
Kunt u aangeven of voor alle boa-functies waar de VOG politiegegevens
nu voor gaat gelden sowieso een geweldsbevoegdheid geldt?
Antwoord op vraag 18
Dat kan ik bevestigen. In de ontwerpregeling heb ik alleen boa’s
opgenomen die de bevoegdheid hebben geweld te gebruiken. Boa’s die
voldoen aan het wettelijk criterium «toegang hebben tot gevoelige
informatie bij de uitvoering van wettelijke taken op het terrein van
openbare orde en veiligheid of bij de handhaving van de rechtsorde» zijn
nog niet voorgedragen. Het vergt namelijk meer tijd om deze categorie
goed af te bakenen.
Vraag 19
Kunt u aangeven of voor alle DJI-functies waar de VOG politiegegevens
nu voor gaat gelden sowieso een geweldsbevoegdheid geldt?
Antwoord op vraag 19
In de bijlage bij de ontwerpregeling is vermeld op basis van welk wettelijk
criterium functies zijn aanwezen. Niet voor alle functies binnen DJI die in
de ontwerpregeling zijn opgenomen is de bevoegdheid geweld te
gebruiken reden voor opname. Zo zijn de functies «casemanager» en de
«medewerker inlichtingen en veiligheid» slechts opgenomen op grond
van het wettelijke criterium «toegang tot gevoelige informatie bij de
uitvoering van wettelijke taken op het terrein van openbare orde en
veiligheid of handhaving van de rechtsorde». Tevens verwijs ik graag naar
het antwoord op vraag 11.
Vraag 20
Wat wordt bedoeld met «vooralsnog» in de zin «Vooralsnog zijn in de
bijlage functies aangewezen van rechterlijk ambtenaar als bedoeld in
artikel 1, onderdeel b, onder 6°, 7° en 10°, van de Wet op de rechterlijke
organisatie en bij het parket werkzame ambtenaren als bedoeld in artikel
126 Wet op de rechterlijke organisatie»? Wat is de reden dat deze
rechterlijke ambtenaren zijn aangewezen?
Antwoord op vraag 20
In de toelichting bij de ontwerpregeling verwijst «vooralsnog» naar de
wens van het Openbaar Ministerie om mogelijk op een later moment
aanvullende functies voor te dragen. Tevens verwijs ik u graag naar mijn
antwoord op de vijfde vraag.

10

Stb. 2021, nr. 559.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 934, nr. 56

10