Besluit van …
tot wijziging van het Besluit register onderwijsdeelnemers in verband met het
uitbreiden van de wettelijke grondslagen voor de verwerking van gegevens in
het kader van het register onderwijsdeelnemers

Op de voordracht van Onze Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, gedaan
mede namens Onze Minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs, van xxx, nr.
WJZ/xxx (10744), directie Wetgeving en Juridische Zaken;
Gelet op de artikelen 12, zesde en zevende lid, 15, vijfde lid, 18, vierde lid, 23, eerste
en twaalfde lid, 24, tweede lid, 24a, tweede lid, en 24b, tweede lid, van de Wet register
onderwijsdeelnemers;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van xxx, nr. xxx);
Gezien het nader rapport van Onze Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
uitgebracht mede namens Onze Minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs, van xxx,
nr. WJZ/xxx (10744), directie Wetgeving en Juridische Zaken;
Hebben goedgevonden en verstaan:

Artikel I Wijziging Besluit register onderwijsdeelnemers
Het Besluit register onderwijsdeelnemers wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 1 vervalt de begripsbepaling van het begrip ‘samenwerkingsverband’.
B
Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd:
1. Onder vernummering van het derde lid tot het vierde lid wordt na het tweede lid
een lid ingevoegd, luidende:
3. Deze paragraaf is van toepassing op onderwijsdeelnemers die zijn of waren
ingeschreven aan een niet door het Rijk bekostigde onderwijsinstelling als bedoeld in
artikel 1, onderdeel b, subonderdeel 3 of 4, van de LPW, met uitzondering van de

B10744.K-1

artikelen 4, eerste lid, onderdelen h tot en met j en onderdeel m, 6, eerste tot en met
derde lid, 7, eerste tot en met het derde lid, en 8, eerste tot en met vijfde lid, met
dien verstande dat voor een niet door het Rijk bekostigde onderwijsinstelling als
bedoeld in artikel 1, onderdeel b, subonderdeel 3, van de LPW tevens artikel 4, eerste
lid, onderdeel k, is uitgezonderd.
2. In het vierde lid (nieuw) wordt na “of de WEB BES” ingevoegd “, gelegen in het
openbaar lichaam Bonaire, Sint Eustatius of Saba”.
3. Na het vierde lid (nieuw) wordt een lid toegevoegd, luidende:
5. Deze paragraaf is van toepassing op onderwijsdeelnemers die zijn of waren
ingeschreven aan een niet door het Rijk bekostigde onderwijsinstelling als bedoeld in
artikel 1, onderdeel b, onder 3º of 4º, van de Leerplichtwet BES, met uitzondering
van de artikelen 4, eerste lid, onderdelen h tot en met j en onderdeel m, 6, eerste tot
en met derde lid, 7, eerste tot en met het derde lid, en 8, eerste tot en met vijfde lid,
met dien verstande dat voor een niet door het Rijk bekostigde onderwijsinstelling als
bedoeld in artikel 1, onderdeel b, onder 3º, van de Leerplichtwet BES tevens artikel
4, eerste lid, onderdeel k, is uitgezonderd.
C
In de artikelen 23, derde lid, 26, derde lid, 40, 41, 47, 51 en 52 wordt telkens ‘niet
geïdentificeerd of identificeerbaar is’ vervangen door ‘niet geïdentificeerd is’.
D
Aan artikel 25 wordt een lid toegevoegd, luidende:
8. Aan Onze Minister worden ten behoeve van de uitvoering van zijn taak met
betrekking tot het legaliseren van bewijzen van inschrijving van een
onderwijsinstelling de in de bijlage aangeduide basisgegevens van
onderwijsdeelnemers verstrekt.
E
Artikel 26, tweede lid, komt te luiden:
2. Naast de gegevens, bedoeld in het eerste lid, wordt aan de inspectie de leeftijd van
de onderwijsdeelnemer op de eerste dag van elk kwartaal verstrekt en, voor zover het
een onderwijsdeelnemer aan een niet door het Rijk bekostigde onderwijsinstelling als
bedoeld in artikel 1, onderdeel b, subonderdeel 4, van de LPW betreft, het gegeven of de
onderwijsdeelnemer de Nederlandse nationaliteit heeft.

F
Na artikel 29 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 29a. Verstrekking basisgegevens aan instellingen voor hoger
onderwijs en aangewezen organisaties
1. Als organisaties als bedoeld in artikel 23, eerste lid, van de Wet register
onderwijsdeelnemers worden aangewezen:
a. de vereniging Jongerenorganisatie Beroepsonderwijs te Utrecht;
b. de Vereniging PO-Raad te Utrecht;
c. de vereniging VO-raad te Utrecht;
d. de vereniging MBO Raad te Woerden;

2

e. de Vereniging Hogescholen te Den Haag, en
f. Vereniging Universiteiten van Nederland te Den Haag.
2. Bij verstrekkingen als bedoeld in artikel 23, eerste en derde lid, van de Wet
register onderwijsdeelnemers wordt het persoonsgebonden nummer vervangen door
een ander nummer of een code op een zodanige wijze dat de onderwijsdeelnemer
niet geïdentificeerd is, dan wel worden de gegevens in geaggregeerde vorm
verstrekt.
3. Bij ministeriële regeling kan een aanvraagformulier worden vastgesteld waarvan
gebruik moet worden gemaakt bij een verzoek tot het nemen van een besluit als
bedoeld in artikel 23, vijfde lid, van de Wet register onderwijsdeelnemers.
G
Artikel 30 komt te luiden:
Artikel 30. Verstrekking basisgegevens aan samenwerkingsverbanden
1. Aan een samenwerkingsverband worden ten behoeve van de uitvoering van de
taak, bedoeld in artikel 18a, zesde lid, onderdeel b, van de WPO, of artikel 2.47,
zevende lid, onderdeel b, van de WVO 2020, de leeftijd op de peildatum, het soort
onderwijs waaraan de onderwijsdeelnemer stond ingeschreven direct voorafgaand
aan de aanmelding of inschrijving bij een onderwijsinstelling die behoort tot dat
samenwerkingsverband, en de in de bijlage aangeduide basisgegevens verstrekt van
een onderwijsdeelnemer:
a. die is ingeschreven of ingeschreven is geweest aan een onderwijsinstelling die bij
dat samenwerkingsverband is aangesloten; of
b. die door dat samenwerkingsverband toelaatbaar is verklaard tot het onderwijs aan
een speciale school voor basisonderwijs of tot het speciaal dan wel voortgezet
speciaal onderwijs.
2. Bij de verstrekking wordt het persoonsgebonden nummer vervangen door een
ander nummer of een code op een zodanige wijze dat de onderwijsdeelnemer niet
geïdentificeerd is, dan wel worden de gegevens in geaggregeerde vorm verstrekt.
H
Na artikel 41 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 41a. Verstrekking basisgegevens aan pensioenuitvoerders
Aan een pensioenuitvoerder als bedoeld in artikel 1 van de Pensioenwet of artikel 1,
eerste lid, van de Wet verplichte beroepspensioenregeling worden, voor zover dat
noodzakelijk is voor het uitkeren van een wezenpensioen, van een
onderwijsdeelnemer desgevraagd het persoonsgebonden nummer, het gegeven of de
onderwijsdeelnemer op de peildatum was ingeschreven aan een onderwijsinstelling
en de opleidingsvorm, bedoeld in artikel 6, vierde lid, onderdeel a, vijfde lid,
onderdeel a, en zesde lid, onderdeel a, verstrekt.
Artikel 41b. Verstrekking basisgegevens aan het Agentschap voor
Onderwijsdiensten
Aan het Agentschap voor Onderwijsdiensten worden, voor zover dat noodzakelijk is
voor het uitoefenen van toezicht op de naleving van de Belgische leerplichtwetgeving,
desgevraagd van de onderwijsdeelnemer de geslachtsnaam, de voornamen, het
adres, de postcode, het gegeven of de onderwijsdeelnemer op de peildatum was
ingeschreven aan een onderwijsinstelling en het registratienummer van die
onderwijsinstelling verstrekt.
I

3

Artikel 48 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het opschrift komt te luiden:
Artikel 48. Verstrekking diplomagegevens aan Onze Minister ten behoeve
van de uitvoering van overige wettelijke taken.
2. Na het derde lid wordt een lid ingevoegd, luidende:
4. Aan Onze Minister worden ten behoeve van de uitvoering van zijn taak met
betrekking tot het legaliseren van waardedocumenten de diplomagegevens, bedoeld
in de artikelen 15 en 17, van onderwijsdeelnemers verstrekt.
J
De tabel in de bijlage wordt als volgt gewijzigd:
1. Na de kolom met betrekking tot artikel 25, zevende lid, wordt een kolom
ingevoegd luidende overeenkomstig de kolom met betrekking tot artikel 25, achtste
lid, zoals opgenomen in de bijlage bij dit besluit.
2. De kolom met betrekking tot artikel 30 wordt vervangen door de kolom met
betrekking tot artikel 30, eerste lid, zoals opgenomen in de bijlage bij dit besluit.

Artikel II. Inwerkingtreding
Dit besluit treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip, dat voor
de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld.
Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in het
Staatsblad zal worden geplaatst.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

De Minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs,

4

Bijlage
artikel

ontvanger en doel:

te verstrekken
basisgegevens:
Identificerende gegevens
4, eerste
lid,
geslachtsnaam
onderdeel a
4, eerste
lid,
voornamen
onderdeel b
4, eerste
lid,
geslacht
onderdeel c
4, eerste
lid,
adres
onderdeel d
4, eerste
lid,
postcode
onderdeel e
4, eerste
lid,
geboortedatum
onderdeel f
4, eerste
lid,
overlijdensdatum
onderdeel g
4, eerste
lid,
geboorteplaats
onderdeel h
4, eerste
lid,
geboorteland
onderdeel i
4, eerste
lid,
geboorteland ouders
onderdeel j
4, eerste
lid,
nationaliteit
onderdeel k
4, eerste
verblijf in en vertrek uit
lid,
Nederland
onderdeel l
4, eerste
lid,
verblijfsrecht vreemdeling
onderdeel m
Inschrijvingsgegevens
algemeen
5, eerste
lid,
onderdeel a

registratienummer
onderwijsinstelling

5

25, achtste lid

30, eerste lid

M.OCW

samen-werkingsverband

legalisatie
bewijzen van
inschrijving

verdelen/
toewijzen
middelen

x

-

x

-

-

-

-

-

-

x

x

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

x

x

artikel
5, eerste
lid,
datum inschrijving
onderdeel b
5, eerste
lid,
datum uitschrijving
onderdeel c
SO/VSO
5, tweede
begin- en einddatum
lid,
toelaatbaarheidsverklaring
onderdeel a
5, tweede
lid,
indicatie soort verblijf
onderdeel b
5, tweede
registratienummer
lid,
samenwerkingsverband
onderdeel c
Vavo
5, derde lid,
hoogste vooropleiding
onderdeel b
5, derde lid,
inschrijvingsvorm
onderdeel c
5, derde lid,
samenwerkingscollege
onderdeel d
5, derde lid,
organisatorische eenheid
onderdeel e
5, derde lid, reden beëindiging
onderdeel f inschrijving
Beroepsonderwijs
5, derde lid,
datum wijziging inschrijving
onderdeel a
5, derde lid,
hoogste vooropleiding
onderdeel b
5, derde lid,
inschrijvingsvorm
onderdeel c
5, derde lid,
samenwerkingscollege
onderdeel d
5, derde lid,
organisatorische eenheid
onderdeel e
5, derde lid, reden beëindiging
onderdeel f inschrijving
HO
5, vierde
lid,
vooropleiding
onderdeel a
5, vierde
lid,
inschrijvingsvorm
onderdeel b
5, vierde
reden beëindiging
lid,
inschrijving
onderdeel c
Opleidingsgegevens
PO
6, eerste
lid,
onderdeel a

groep

6

25, achtste lid

30, eerste lid

x

x

x

x

-

x

-

x

-

x

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

artikel
6, eerste
lid,
onderdeel b
6, eerste
lid,
onderdeel c
6, eerste
lid,
onderdeel d
SO/VSO
6, tweede
lid,
onderdeel a
6, tweede
lid,
onderdeel b
6, tweede
lid,
onderdeel c
6, tweede
lid,
onderdeel d
6, tweede
lid,
onderdeel e
6, tweede
lid,
onderdeel f
6, tweede
lid,
onderdeel g
6, tweede
lid,
onderdeel h
6, tweede
lid,
onderdeel i
6, tweede
lid,
onderdeel j
VO
6, derde lid,
onderdeel a
6, derde lid,
onderdeel b
6, derde lid,
onderdeel c
6, derde lid,
onderdeel d
6, derde lid,
onderdeel e
6, derde lid,
onderdeel f
6, derde lid,
onderdeel g
6, derde lid,
onderdeel h

25, achtste lid

30, eerste lid

voor- en vroegschoolse
educatie

-

-

deelname experiment

-

-

pedagogisch-didactisch
onderwijsconcept

-

-

soort onderwijs

-

-

onderwijssoort

-

x

groep of leerjaar

-

-

uitstroomprofiel

-

-

schoolsoort

-

x

leerweg

-

-

profiel

-

-

doorlopende leerroute vmbombo

-

-

deelname experiment

-

-

pedagogisch-didactisch
onderwijsconcept

-

-

leerjaar

-

x

schoolsoort

-

x

leerweg

-

-

profiel

-

-

doorlopende leerroute vmbombo

-

-

internationale schakelklas

-

-

tweetalig onderwijs

-

-

talent in topsport, dans of
muziek

-

-

7

artikel

25, achtste lid

30, eerste lid

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

x

-

x

-

x

-

uitslag eindtoets (of reden
niet afleggen eindtoets)

-

-

schooladvies

-

-

uitslag eindtoets (of reden
niet afleggen eindtoets)

-

-

schooladvies

-

-

6, derde lid,
deelname experiment
onderdeel i
6, derde lid, bijzondere inrichting
onderdeel j onderwijs
6, derde lid,
technasium
onderdeel k
6, derde lid, pedagogisch-didactisch
onderdeel l onderwijsconcept
Vavo
6, vierde
lid,
opleidingsvorm
onderdeel a
6, vierde
lid,
opleiding
onderdeel b
6, vierde
lid,
programma vavo
onderdeel c
6, vierde
aantal uren onderwijs per
lid,
week
onderdeel d
Beroepsonderwijs
6, vijfde lid,
opleidingsvorm
onderdeel a
code opleidingsdomein,
6, vijfde lid,
kwalificatiedossier of
onderdeel b
kwalificatie
6, vijfde lid, niveau van de
onderdeel c beroepsopleiding
6, vijfde lid,
leerweg
onderdeel d
6, vijfde lid, doorlopende leerroute vmboonderdeel e mbo
HO
6, zesde lid,
opleidingsvorm
onderdeel a
6, zesde lid, opleiding of
onderdeel b onderwijseenheid
6, zesde lid,
opleidingsfase
onderdeel c
Resultaatgegevens
PO
7, eerste
lid,
onderdeel a
7, eerste
lid,
onderdeel b
SO
7, tweede
lid,
onderdeel a,
onder 1°
7, tweede
lid,

8

artikel

25, achtste lid

30, eerste lid

vakken waarin examen is
afgelegd

-

-

cijfers schoolexamen

-

-

cijfers centraal examen

-

-

eindcijfers

-

-

uitslag (deel)eindexamen

-

-

behaalde diploma

-

-

vakken waarin examen is
afgelegd

-

-

cijfers schoolexamen

-

-

cijfers centraal examen

-

-

eindcijfers

-

-

uitslag (deel)eindexamen

-

-

behaalde diploma

-

-

behaalde certificaten, data
waarop de certificaten zijn
behaald

-

-

vakken examen

-

-

cijfers schoolexamen

-

-

cijfers centraal examen

-

-

eindcijfers

-

-

onderdeel a,
onder 2°
VSO
7, tweede
lid,
onderdeel
b, onder 1°
7, tweede
lid,
onderdeel
b, onder 2°
7, tweede
lid,
onderdeel
b, onder 3°
7, tweede
lid,
onderdeel
b, onder 5°
7, tweede
lid,
onderdeel
b, onder 6°
7, tweede
lid,
onderdeel
b, onder 7°
VO
7, derde lid,
onderdeel a
7, derde lid,
onderdeel b
7, derde lid,
onderdeel c
7, derde lid,
onderdeel e
7, derde lid,
onderdeel f
7, derde lid,
onderdeel g
Vavo
7, vierde
lid,
onderdeel a
7, vierde
lid,
onderdeel b
7, vierde
lid,
onderdeel c
7, vierde
lid,
onderdeel d
7, vierde
lid,
onderdeel f

9

artikel
7, vierde
lid,
uitslag (deel)eindexamen
onderdeel g
7, vierde
lid,
behaalde diploma
onderdeel h
Beroepsonderwijs
7, vijfde lid, uitstroomniveau, behaalde
onderdeel a diploma of certificaat
7, vijfde lid,
datum diploma of certificaat
onderdeel b
7, vijfde lid, eindcijfer(s) aangewezen
onderdeel c examenonderdelen
onderdelen kwalificatie en
7, vijfde lid,
keuzedelen waaraan
onderdeel d
certificaat is verbonden
7, vijfde lid, keuzedelen die met goed
onderdeel e gevolg zijn afgesloten
7, vijfde lid, keuzedelen die niet met goed
onderdeel f gevolg zijn afgesloten
HO
7, zesde lid, datum afsluitend examen
onderdeel a bacheloropleiding
7, zesde lid, datum afsluitend examen
onderdeel b masteropleiding
Overige basisgegevens
PO
8, eerste
niet-Nederlandse culturele
lid,
achtergrond
onderdeel a
8, eerste
lid,
bekostigingsindicatie
onderdeel b
8, eerste
begin- en einddatum
lid,
ontwikkelingsperspectief
onderdeel c
8, eerste
begin- en einddatum
lid,
plaatsing opdc en
onderdeel d registratienummer opdc
SO/VSO
8, tweede
niet-Nederlandse culturele
lid,
achtergrond
onderdeel a
8, tweede
lid,
bekostigingsindicatie
onderdeel b
8, tweede
lid,
bekostigingscategorie
onderdeel c
Begeleiding door WEC-instelling
8, derde lid, registratienummer instelling
onderdeel a waaraan leraar is verbonden
begin- en einddatum periode
8, derde lid, waarvoor de
onderdeel b onderwijsdeelnemer wordt of
is begeleid

10

25, achtste lid

30, eerste lid

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

x

-

x

-

x

-

-

-

x

-

x

-

x

-

x

artikel
Begeleiding door epilepsieschool
8, vierde
registratienummer school
lid,
waaraan leraar is verbonden
onderdeel a
begin- en einddatum periode
8, vierde
waarvoor
lid,
onderwijsdeelnemer wordt of
onderdeel b
is begeleid
VO
8, vijfde lid,
onderdeel a

aanduiding minderheidsgroep
en verblijfsduur

8, vijfde lid,
onderdeel b

begin- en einddatum
ontwikkelingsperspectief
begin- en einddatum
8, vijfde lid,
plaatsing opdc en
onderdeel c
registratienummer opdc
Beroepsonderwijs
8, zesde lid,
beroepspraktijkvorming
onderdeel a
8, zesde lid,
handicap of chronische ziekte
onderdeel b
voor bekostiging in
8, zesde lid,
aanmerking komen van
onderdeel c
deelnemer of diploma
HO
8, zevende
vrijstelling betalen
lid
collegegeld

11

25, achtste lid

30, eerste lid

-

x

-

x

-

-

-

x

-

x

-

-

-

-

-

-

-

-

Nota van toelichting
I.

Algemeen

1.

Inleiding

Dit besluit geeft een nadere uitwerking aan de Wet tot wijziging van de Wet register
onderwijsdeelnemers en enkele andere wetten in verband met het uitbreiden van de
wettelijke grondslagen voor de verwerking van gegevens in het kader van het register
onderwijsdeelnemers (Stb. 20xx, …) (hierna te noemen: de wijzigingswet). In deze wet
is het volgende geregeld:
-

-

-

Particuliere, buitenlandse en internationale scholen (de zogenoemde B3- en B4scholen) worden aangesloten op het register onderwijsdeelnemers met het oog
op een effectievere aanpak van verzuim.
Het aantal verstrekkingsgrondslagen is uitgebreid. Het gaat om het verstrekken
van gegevens uit het register onderwijsdeelnemers aan bepaalde
(overheids)organisaties ten behoeve van de uitvoering van diverse taken van
deze organisaties (samenwerkingsverbanden passend onderwijs, instellingen
voor hoger onderwijs, aangewezen organisaties, pensioenuitvoerders, Belgische
overheidsinstellingen die toezicht houden op de leerplichtwetgeving).
Voorts is een grondslag geboden voor het gebruik van basisgegevens voor de
bepaling van het door studenten verschuldigde collegegeld en voor het gebruik
van diplomagegevens voor het legaliseren van diploma’s ten behoeve van het
gebruik hiervan in het buitenland.

Deze grondslagen behoeven nadere uitwerking bij algemene maatregel van bestuur
(amvb).1 Dit besluit voorziet daarin en wijzigt daartoe het Besluit register
onderwijsdeelnemers (BRO). De systematiek van de registerwetgeving is dat in de Wet
register onderwijsdeelnemers (WRO) de hoofdlijnen zijn vastgesteld, zoals de doelen
waarvoor de verwerking en verstrekking van gegevens plaatsvindt, wie de gegevens
aanlevert, wie de gegevens ontvangt en eventueel (op hoofdlijnen) onder welke
voorwaarden gegevensverstrekking plaatsvindt. De nadere invulling en specificatie van
deze materie (zoals welke gegevens precies verwerkt en verstrekt worden) is geregeld in
het BRO. Conform deze systematiek regelt dit besluit welke gegevens precies verwerkt
en verstrekt worden aan in de wijzigingswet genoemde organisaties. Daarnaast wordt
ook de aanwijzing van organisaties geregeld die in aanmerking komen voor
gegevensverstrekking ten behoeve van onderzoek.
2.

Hoofdlijnen besluit

In deze paragraaf wordt ingegaan op de verschillende onderdelen van het besluit.
2.1.
Aansluiting particuliere, buitenlandse en internationale scholen op het register
onderwijsdeelnemers
In de wijzigingswet is de grondslag geregeld voor de aansluiting van particuliere,
buitenlandse en internationale scholen (zogenoemde B3-en B4-scholen) op het register
onderwijsdeelnemers.2 Dit houdt in dat deze scholen gegevens over de in- en
uitschrijving en relatief verzuim van leerlingen niet langer decentraal zullen melden aan
de gemeente, maar centraal zullen melden aan het register onderwijsdeelnemers. Deze
aansluiting van de B3- en B4-scholen op het register is noodzakelijk voor effectief

Met uitzondering van het gebruik van basisgegevens voor de bepaling van het door studenten
verschuldigde collegegeld. Hiervoor is geen nadere uitwerking bij amvb nodig; voor dit gebruik is in
de wijzigingswet de doelomschrijving in artikel 30, derde lid, WRO uitgebreid.
2
Wijziging van artikel 1 WRO in de begripsomschrijving van “bestuur” en “hoofd”.
1

12

toezicht op de kwaliteit van het onderwijs en voor een effectieve aanpak van verzuim.3
Ook draagt de aansluiting van deze scholen op het register bij aan het terugdringen van
de administratieve lasten van deze scholen en van gemeenten en aan betere
beleidsinformatie.4 Dit besluit regelt nader voor welke gegevens de aansluiting van
toepassing is.
Het is niet noodzakelijk dat voor de B3-en B4-scholen dezelfde set basisgegevens in het
register onderwijsdeelnemers wordt opgenomen als voor bekostigde scholen.
Voor B3-scholen geldt dat zij basis- en/of voortgezet onderwijs aanbieden, maar geen
centrale eindexamens mogen afnemen of een diploma mogen uitreiken. Verder zijn op
de B3-scholen niet alle normen van toepassing die gelden voor bekostigd onderwijs. 5
Om die reden zijn in dit besluit voor de B3-scholen de opname in het register
onderwijsdeelnemers en de levering van bepaalde basisgegevens uitgezonderd, zoals
opleidingsgegevens en resultaatgegevens.6
Voor B4-scholen geldt het volgende. B4-scholen zijn buitenlandse scholen, internationale
scholen of ambassadescholen die in Nederland gevestigd zijn. Deze scholen verzorgen
onderwijs in de zin van de Leerplichtwet 1969 (LPW) aan leerplichtige kinderen. Het
effectief toezicht op de kwaliteit van het onderwijs van B4-scholen wordt door een
buitenlandse autoriteit of een internationale accreditatieorganisatie uitgeoefend.7 Deze
organisaties ontvangen daarvoor geen gegevens uit het register onderwijsdeelnemers.
B4-scholen zijn in beginsel bedoeld voor kinderen van wie de ouders tijdelijk in
Nederland verblijven. Dit zijn overwegend kinderen met een buitenlandse nationaliteit,
maar er mogen ook kinderen met de Nederlandse nationaliteit op deze scholen worden
toegelaten. B4-scholen zijn vrij in de keuze van hun voertaal, maar wanneer leerlingen
met de Nederlandse nationaliteit naar een B4-school gaan, dient de voertaal Engels,
Frans of Duits te zijn. Ook heeft deze school in dat geval de verplichting kwalitatief goed
Nederlands taalonderwijs te verzorgen. Om te verzekeren dat Nederlandse kinderen de
Nederlandse taal goed leren beheersen, houdt de Nederlandse Inspectie van het
onderwijs (hierna: inspectie) toezicht op de kwaliteit van dit Nederlands taalonderwijs. 8
Voor wat betreft de B4-scholen zijn in dit besluit de opname in het register
onderwijsdeelnemers en de levering van bepaalde basisgegevens die niet noodzakelijk
zijn voor het toezicht op de kwaliteit van het Nederlands taalonderwijs van B4-scholen,
uitgezonderd. Voor het toezicht op het Nederlands taalonderwijs en de voertaal is het
voor de inspectie wel noodzakelijk te weten of leerlingen van een B4-school de
Nederlandse nationaliteit hebben. Dit besluit voorziet daarin.9
Naast de hiervoor genoemde basisgegevens is ten aanzien van de B3- en B4-scholen
ook de levering van verzuimgegevens (voor de aanpak van relatief verzuim)
noodzakelijk. Voor wat betreft verzuimgegevens (artikel 21 jo. 14 BRO) moeten de B3en B4-scholen dezelfde set gegevens als bekostigde scholen aanleveren.

Bij verzuim wordt onderscheid gemaakt tussen absoluut verzuim en relatief verzuim. Absoluut
verzuim is als een leerplichtige niet staat ingeschreven bij een school. Relatief verzuim is als een
leerplichtige in vier weken meer dan zestien uur afwezig is (spijbelen).
4
Zie paragraaf 3.2 van de memorie van toelichting op de wijzigingswet.
5
Zie artikel 1a1 LPW. De bepalingen uit de WPO en WVO die wel van toepassing zijn, zijn onder
meer: de bevoegdheid van leraren, aandacht besteden aan fysieke, psychische en sociale
veiligheid, Nederlands als voertaal, en aandacht besteden aan kerndoelen en zorgdragen voor de
kwaliteit van het onderwijs door het bevoegd gezag.
6
Zie artikelen 6 en 7 BRO voor respectievelijk opleidingsgegevens en resultaatgegevens.
7
Regeling aanwijzing internationale en buitenlandse scholen, Stcrt. nr. 2764, 17 februari 2011.
3

Artikel 9 Regeling aanwijzing internationale en buitenlandse scholen.
Daarnaast voorziet dit besluit erin dat voor de B4-scholen enkele basisgegevens in het register
worden opgenomen die noodzakelijk zijn voor de aanpak van absoluut verzuim (zoals
inschrijvingsgegevens).
8
9

13

2.2.

Verstrekking aan instellingen voor hoger onderwijs en aangewezen organisaties

In de wijzigingswet is de grondslag geregeld voor de mogelijkheid om basisgegevens uit
het register onderwijsdeelnemers te verstrekken aan instellingen voor hoger onderwijs
en aangewezen organisaties ten behoeve van onderzoeksactiviteiten naar de kwaliteit,
toegankelijkheid of doelmatigheid van het onderwijs en de ondersteuning van
onderwijsinstellingen bij hun verantwoording. In de wijzigingswet zelf is een aantal
organisaties aangewezen die voor verstrekking in aanmerking komen voor
onderzoeksdoeleinden. Het gaat om instellingen voor hoger onderwijs, Studiekeuze123,
Kences en Nuffic.10 Daarnaast is wat betreft het doel “onderzoeksactiviteiten” een
grondslag opgenomen voor aanwijzing van organisaties bij amvb.11 Voor een aanwijzing
bij amvb moet zijn voldaan aan een aantal criteria van de wijzigingswet: het moet gaan
om (a) een rechtspersoon met volledige rechtsbevoegdheid en zonder winstoogmerk, (b)
een landelijke organisatie van onderwijsdeelnemers, ouders van onderwijsdeelnemers,
onderwijspersoneel, of besturen van onderwijsinstellingen, en (c) het moet voldoende
aannemelijk zijn dat basisgegevens uit het register noodzakelijk zijn voor
onderzoeksactiviteiten naar de kwaliteit, toegankelijkheid of doelmatigheid van het
onderwijs.12
In dit besluit worden de Jongerenorganisatie Beroepsonderwijs (JOB) en de sectorraden
(PO-raad, VO-raad, MBO Raad, Vereniging Hogescholen (VH) en de Vereniging
Universiteiten van Nederland (UNL)) aangewezen als organisaties die in aanmerking
komen voor gegevensverstrekking uit het register ten behoeve van
onderzoeksactiviteiten. Deze organisaties zijn in de toelichting op de wijzigingswet reeds
genoemd. Zoals daar ook uitgebreid is toegelicht vallen deze organisaties onder de
hiervoor genoemde criteria. Het gaat om rechtspersonen met volledige
rechtsbevoegdheid zonder winstoogmerk die de belangen behartigen van besturen van
onderwijsinstellingen (sectorraden) of van studenten (JOB). Door hun onderzoeken en
informatieproducten dragen zij bij aan de bevordering van de kwaliteit, toegankelijkheid
en doelmatigheid van het onderwijs en is de noodzaak voor gegevensverstrekking uit
het register aannemelijk gemaakt. Zo wordt bij de JOB monitor die in opdracht van JOB
tweejaarlijks wordt gehouden de studententevredenheid per instelling beoordeeld. Deze
monitor vormt niet alleen voor aankomende studenten een keuze-instrument, maar
biedt instellingen inzicht in de tevredenheid van hun studenten en geeft ook het
ministerie van OCW beleidsinformatie. Om de JOB monitor te kunnen houden zijn
gepseudonimiseerde gegevens uit het register nodig.
Wat de sectorraden betreft geven hun onderzoeken en informatieproducten (zoals
benchmarks, dashboards) landelijke overzichten met informatie over individuele
instellingen en over de sector als geheel.13 Hiermee voorzien zij in een maatschappelijke
behoefte en vormen de informatieproducten een bron van waardevolle informatie voor
ouders, leerlingen en voor scholen zelf. Voor deze informatieproducten hebben de
sectorraden gepseudonimiseerde gegevens uit het register nodig.14
In de wijzigingswet is een aantal waarborgen opgenomen voor een zorgvuldige omgang
met de persoonsgegevens en voor beperking van de gegevensuitwisselingen tot het

Artikel 23, eerste lid, onderdelen a t/m c, WRO. Zie voor Nuffic artikel IX van de wijzigingswet
over samenloop met het wetsvoorstel wettelijke taken internationalisering onderwijs.
11
Artikel 23, eerste lid, onderdeel d, WRO.
12
Artikel 23, tweede lid, WRO.
13
Voor de volledigheid wordt hier opgemerkt dat sectorraden naast het doel ‘onderzoeksactiviteiten’
ook voor een ander doel, nl. ‘ondersteuning van onderwijsinstellingen bij hun verantwoording’, in
aanmerking komen voor gegevensverstrekking. Dit is in artikel 23, derde lid, van de wijzigingswet
geregeld. Daarin zijn de sectorraden expliciet aangewezen als enige ontvangers van gegevens voor
dit doel.
14
Zie paragraaf 3.3.2 van het algemeen deel van de memorie van toelichting en de artikelsgewijze
toelichting op artikel 23 WRO. Daarin is uitgebreid ingegaan op de noodzaak, proportionaliteit en
subsidiariteit van deze verstrekkingen.
10

14

noodzakelijke.15 De aangewezen organisatie dient in een verzoek aan te geven voor welk
specifiek doel gegevens worden gevraagd, welke gegevens het betreft, en waarom deze
gegevens noodzakelijk zijn voor het beoogde doel. De minister toetst dit en legt de
uitkomst van deze toetsing vast in een verstrekkingsbesluit, dat wordt gepubliceerd. In
het verstrekkingsbesluit wordt een bewaartermijn opgenomen en aan het
verstrekkingsbesluit worden in het belang van een zorgvuldige en doelmatige
gegevensverstrekking voorschriften en beperkingen verbonden, bijvoorbeeld over de
wijze van gegevensverstrekking (dat deze via het beveiligde zakelijk portaal van DUO
plaatsvindt) of over het verlenen van medewerking aan privacy-audits.
Een andere belangrijke waarborg is dat met het oog dataminimalisatie geen direct tot
personen herleidbare gegevens worden verstrekt aan de organisaties die op grond van
artikel 23 WRO in aanmerking komen voor gegevensverstrekking. De informatie die
wordt verstrekt bevat niet het persoonsgebonden nummer van onderwijsdeelnemers.
Evenmin worden de geslachtsnaam, de voornamen, het adres en de geboortedatum van
onderwijsdeelnemers verstrekt. Dit laatste is expliciet in de wijzigingswet geregeld.16 De
te verstrekken gegevens zijn ofwel gepseudonimiseerd ofwel geaggregeerd. Dat de
gegevensverstrekking in één van deze twee vormen dient te geschieden is expliciet in dit
besluit geregeld.17

2.3.

Verstrekking aan samenwerkingsverbanden passend onderwijs

Elke (bekostigde) school in het funderend onderwijs is aangesloten bij een regionaal dan
wel landelijk samenwerkingsverband. De samenwerkingsverbanden passend onderwijs
hebben de volgende taken: (a) het vaststellen van een ondersteuningsplan, (b) het
verdelen en toewijzen van ondersteuningsmiddelen en -voorzieningen aan de scholen,
(c) het beoordelen van de toelaatbaarheid van leerlingen tot bepaalde typen onderwijs
en (d) het adviseren over de ondersteuningsbehoefte van leerlingen op verzoek van
scholen.18 Voor de uitvoering van de eerste taak heeft een samenwerkingsverband geen
persoonsgegevens nodig, voor de uitvoering van de drie laatst genoemde taken echter
wel.
Wanneer een school het samenwerkingsverband verzoekt om te beoordelen of een
leerling toelaatbaar kan worden verklaard tot het (voortgezet) speciaal onderwijs of tot
een speciale school voor basisonderwijs (de taak genoemd onder c), dan dient de school
de voor die beoordeling benodigde gegevens te verstrekken aan het
samenwerkingsverband. Ook het adviseren door het samenwerkingsverband over de
ondersteuningsbehoefte van leerlingen (de taak genoemd onder d) gebeurt uitsluitend
op verzoek van de school waar die leerling op dat moment staat ingeschreven. De school
verstrekt daarbij aan het samenwerkingsverband de benodigde informatie over de
leerling. Voor deze beide taken is het daarom niet nodig basisgegevens uit het register
onderwijsdeelnemers aan het samenwerkingsverband te verstrekken.
Alleen voor de uitoefening van de taak met betrekking tot het verdelen en toewijzen van
ondersteuningsmiddelen en -voorzieningen aan de scholen (de taak onder b) hebben
samenwerkingsverbanden informatie nodig uit het register onderwijsdeelnemers. Hierna
wordt daar nader op ingegaan.
Dit besluit wijzigt het BRO in een aantal opzichten om de gegevensverstrekking aan de
samenwerkingsverbanden goed te regelen. In de eerste plaats regelt dit besluit een
omschrijving van het specifieke doel (de wettelijke taak) waarvoor de
samenwerkingsverbanden gegevens mogen ontvangen (doelbinding). In de tweede
plaats regelt dit besluit welke gezondheidsgegevens aan samenwerkingsverbanden
Artikel 23, vijfde t/m elfde lid, WRO.
Artikel 23, vierde lid, WRO.
17
Artikel 29a, tweede lid, BRO.
18
Artikel 18a, zesde lid, WPO en artikel 17a, zesde lid, WVO.
15
16

15

mogen worden verstrekt, zoals de bekostigingscategorie, de begin- en einddatum van
het ontwikkelingsperspectief dat voor een leerling is vastgesteld of de periode waarin
een leerling ambulante begeleiding ontvangt vanuit het (voortgezet) speciaal onderwijs
((v)so).19 In de derde plaats wordt de in artikel 30 BRO genoemde gegevensset
uitgebreid, omdat deze voor de samenwerkingsverbanden niet volstaat om hun
wettelijke taak met betrekking tot het verdelen en toewijzen van
ondersteuningsmiddelen goed uit te kunnen voeren.
Het verdelen en toewijzen van ondersteuningsmiddelen en –voorzieningen
Met het doel dat zoveel mogelijk leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs een
ononderbroken ontwikkelingsproces kunnen doormaken, zorgen
samenwerkingsverbanden voor extra ondersteuning binnen en tussen reguliere scholen
en in samenwerking met speciale scholen voor basisonderwijs en (v)so-scholen.
Hiervoor ontvangen de samenwerkingsverbanden bekostiging. Deze bekostiging hangt
samen met het aantal leerlingen dat door het samenwerkingsverband naar het
(voortgezet) speciaal onderwijs is doorverwezen. Uit dit budget moet het
samenwerkingsverband voor een deel ook de kosten voor plaatsing van leerlingen op
speciale scholen voor basisonderwijs betalen.
De gegevensverstrekking ten behoeve van het verdelen en toewijzen van
ondersteuningsmiddelen en -voorzieningen aan de samenwerkingsverbanden is nodig
om een samenwerkingsverband in staat te stellen na te gaan of de bekostiging van het
samenwerkingsverband op een juiste manier door DUO is berekend. De bekostiging voor
ondersteuningsmiddelen en -voorzieningen wordt aan het samenwerkingsverband
toegekend. Daarnaast wordt een deel van de bekostiging door DUO rechtstreeks
toegekend aan de (v)so-scholen in het samenwerkingsverband en wordt zo in mindering
gebracht op de bekostiging van het samenwerkingsverband.20
Met deze gegevenslevering wordt voor het samenwerkingsverband inzichtelijk op welke
gegevens de bekostiging van het samenwerkingsverband wordt gebaseerd.21 Het is
daarom van belang dat samenwerkingsverbanden gedurende het jaar op persoonsniveau
kunnen controleren of de bekostiging naar de (v)so-scholen klopt en of door DUO het
juiste bedrag wordt overgemaakt. De berekening van de bekostiging gebeurt op basis
van de gegevens die de (v)so-scholen via het register onderwijsdeelnemers aanleveren.
Een samenwerkingsverband loopt onbedoeld geld mis als bijvoorbeeld een begin- of
einddatum verkeerd wordt ingevoerd of een bekostigingscategorie verkeerd wordt
aangeleverd. Dit gaat ten koste van het budget dat het samenwerkingsverband kan
gebruiken voor bijvoorbeeld extra ondersteuning in het regulier onderwijs.
Daarnaast hebben samenwerkingsverbanden gegevens nodig om de middelen doelmatig
te verdelen. Door het samenwerkingsverband kan bijvoorbeeld worden bepaald dat bij
de toekenning van middelen aan reguliere scholen voor voortgezet onderwijs mede
wordt gekeken naar het aantal leerlingen dat instroomt vanuit een speciale school voor
basisonderwijs of vanuit (v)so-scholen. Hierbij kan worden bepaald dat de vo-scholen
voor elke leerling die uit deze sectoren is ingestroomd een extra bedrag toegekend
krijgen. Dit besluit regelt dat de samenwerkingsverbanden een aantal voor de verdeling
van ondersteuningsmiddelen relevante gegevens kunnen krijgen. Het betreft onder
andere leerjaar, schoolsoort, bekostigingsindicatie, de begin- en einddatum van het
De bekostigingscategorie is afhankelijk van de ondersteuningsbehoefte van de leerling, waarbij
drie niveaus worden onderscheiden (hoog, midden en laag). In de toelaatbaarheidsverklaring van
het samenwerkingsverband wordt dit niveau vermeld.
20
In de WPO en WVO is geregeld dat voor leerlingen die door het samenwerkingsverband
toelaatbaar zijn verklaard tot het (v)so, een bedrag in mindering wordt gebracht op de bekostiging
van het samenwerkingsverband. Dit bedrag is afhankelijk van de in de toelaatbaarheidsverklaring
opgenomen ondersteuningsbehoefte van de leerling en komt overeen met één van de
normbedragen die bij ministeriële regeling worden vastgesteld (artikelen 118, tiende lid, en 132,
vierde lid, WPO en 85b, derde lid, en 89a, derde lid, WVO).
21 Kamerstukken II 2011/12, 33106, nr. 3, p. 90.
19

16

ontwikkelingsperspectief en de periode waarin de onderwijsdeelnemer ambulante
begeleiding ontvangt vanuit het (v)so.
2.4.

Verstrekking gegevens aan pensioenuitvoerders

Artikel 24a WRO regelt dat aan pensioenuitvoerders basisgegevens met het
persoonsgebonden nummer uit het register onderwijsdeelnemers kunnen worden
verstrekt ten behoeve van het uitkeren van een wezenpensioen aan (half)wezen of aan
de ouder of verzorger van halfwezen. Door deze gegevensverstrekking hoeven
(half)wezen geen schoolverklaringen meer op te vragen bij de onderwijsinstellingen
waar ze onderwijs volgen.
Het onderhavige besluit regelt welke basisgegevens aan een pensioenuitvoerder worden
verstrekt. Ten behoeve van het uitkeren van een wezenpensioen is het voor een
pensioenuitvoerder van belang om te weten of de onderwijsdeelnemer op school zit
ofwel een studie volgt. Door bepaalde basisgegevens van een onderwijsdeelnemer uit
het register onderwijsdeelnemers aan een pensioenuitvoerder te verstrekken krijgt deze
de informatie die nodig is om te kunnen bepalen of een onderwijsdeelnemer, zijn ouder
of zijn verzorger recht heeft op een wezenpensioen.
2.5.

Verstrekking aan het Agentschap voor Onderwijsdiensten

In artikel 24b WRO is de grondslag geregeld voor de verstrekking van basisgegevens
aan de Belgische overheidsinstellingen ten behoeve van het toezicht op de naleving van
de Belgische leerplichtwetgeving. Hiermee is beoogd om in de grensregio met België
beter toezicht te kunnen uitoefenen op absoluut verzuim22 en dit verzuim terug te
dringen. Bij amvb dient nader te worden geregeld aan welke Belgische
overheidsinstelling gegevens worden verstrekt en welke gegevens dat zijn.
Het onderhavige besluit wijst het Agentschap voor Onderwijsdiensten (AGODI) aan als
Belgische overheidsinstelling waaraan basisgegevens worden verstrekt. Het AGODI is
onderdeel van het Vlaamse Ministerie van Onderwijs en Vorming en is belast met het
toezicht op de naleving van de Belgische leerplichtwetgeving.23 In België geldt een
leerplicht van 5 tot 18 jaar voor leerlingen die in België wonen. Het AGODI is bevoegd
voor in Vlaanderen woonachtige leerlingen. Het AGODI heeft op dit moment echter
onvoldoende zicht op leerlingen die in de grensregio in Vlaanderen wonen, maar op een
Nederlandse school staan ingeschreven (en deze ook bezoeken).24 Door bepaalde
basisgegevens over deze leerlingen uit het register onderwijsdeelnemers aan het AGODI
te verstrekken krijgt deze voldoende en tijdige gegevens om zijn toezichtstaak goed te
kunnen uitoefenen.25
Zoals in de memorie van toelichting bij de wijzigingswet staat vermeld, zal België in het
kader van de wederkerigheid overeenkomstige gegevensverstrekking aan Nederland
regelen.26 Nederland heeft immers een belang bij het verkrijgen van gegevens over

Absoluut verzuim is het niet bij een school of instelling ingeschreven zijn van jongeren die vallen
onder de Belgische leerplichtwetgeving.
23
Het AGODI is in 2005 binnen het Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming als intern
verzelfstandigd agentschap opgericht (Besluit van de Vlaamse regering tot oprichting van het intern
verzelfstandigd agentschap (Agentschap voor onderwijsdiensten). Het AGODI heeft in de Vlaamse
regelgeving over leerplichtcontrole als zodanig taken en bevoegdheden gekregen (zie het Besluit
van de Vlaamse regering betreffende de controle op de inschrijvingen van leerlingen in het
basisonderwijs en het Besluit van de Vlaamse regering betreffende de controle op de inschrijvingen
van leerlingen in het secundair onderwijs of in het stelsel van leren en werken).
24
Deze leerlingen voldoen aan de Belgische leerplichtwet. Dit is vergelijkbaar met de vrijstelling die
de in Nederland woonachtige leerling kan verkrijgen als hij is ingeschreven op een buitenlandse
school (artikel 5, onderdeel c, Leerplichtwet 1969).
25
Zie ook de memorie van toelichting bij de wijzigingswet, paragraaf 3.3.5, onderdelen a en b.
26
Zie memorie van toelichting, paragraaf 3.3.5, onder a.
22

17

leerlingen die in Nederland wonen, maar in België naar school gaan. 27 De
leerplichtambtenaren in Nederland zouden hun taken effectiever kunnen uitoefenen als
zij gegevens van de Belgische overheidsinstellingen zouden krijgen over leerlingen die
op een Belgische school staan ingeschreven. Voor deze gegevensverstrekking is aan de
Belgische kant geen wetswijziging nodig. Het AGODI dient wel een protocol te maken en
dit protocol voor advies voor te leggen aan de Vlaamse Toezichtscommissie voor de
privacy. Bij een positief advies wordt het protocol aangenomen en ondertekend en
kunnen vervolgens op basis van dat protocol gegevens aan Nederland worden verstrekt.
Beoogd wordt het protocol gelijktijdig met de inwerkingtreding van de wijzigingswet en
dit besluit in te laten gaan (1 januari 2023).
2.6.

Legalisatie waardedocumenten en bewijzen van inschrijving

DUO heeft een taak in het legalisatieproces van bepaalde documenten voor gebruik in
het buitenland. DUO controleert de juistheid van een document, voordat het aan de
rechtbank of het Consulaire dienstencentrum (CDC) van het ministerie van Buitenlandse
Zaken wordt voorgelegd voor legalisatie. Het onderhavige besluit regelt welke gegevens
dienen te worden verwerkt. Ten behoeve van het onderzoek naar de authenticiteit
worden de documenten die de onderwijsdeelnemer verstrekt gecontroleerd met behulp
van de gegevens in het register onderwijsdeelnemers.
Het merendeel van de te legaliseren documenten waarbij tussenkomst van DUO vereist
is, zijn waardedocumenten (diploma’s, getuigschriften, cijferlijsten of certificaten),
waarvan de authenticiteit wordt bepaald met behulp van de diplomagegevens die DUO
hiervoor kan benutten op grond van het nieuwe vierde lid van artikel 48 BRO. Een klein
percentage betreft bewijzen van inschrijving van instellingen in het hoger onderwijs,
waarvan de authenticiteit wordt bepaald met behulp van basisgegevens (het nieuwe
achtste lid van artikel 25 BRO). In de praktijk worden de bewijzen van inschrijving
vereist in het kader van bijvoorbeeld de militaire dienstplicht, buitenlandse
studiefinanciering of een buitenlandse vergoeding voor een in Nederland gevolgde
opleiding.
3.

Bescherming persoonsgegevens

Dit besluit geeft een nadere uitwerking aan de wettelijke grondslagen voor de
verwerking van persoonsgegevens die in de wijzigingswet zijn opgenomen. De
verwerking van persoonsgegevens is een beperking van het recht op bescherming van
de persoonlijke levenssfeer en moet voldoen aan de eisen die voortvloeien uit
internationale en nationale bepalingen.28 Zo moet de verwerking noodzakelijk zijn voor
het beoogde doel (voldaan moet zijn aan de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit).
In de memorie van toelichting bij de wijzigingswet is getoetst aan de hiervoor genoemde
nationale en internationale bepalingen en is uitgebreid ingegaan op de noodzakelijkheid,
proportionaliteit en subsidiariteit van de gegevensverwerkingen uit het register
onderwijsdeelnemers.29

Leerplichtige kinderen die naar een Belgische school gaan zijn op grond van artikel 5, onder c,
LPW vrijgesteld, omdat zij als leerling aan een onderwijsinstelling in het buitenland staan
ingeschreven. In het schooljaar 2018-2019 ging het om 8830 leerlingen die een dergelijke
vrijstelling hadden. Bij deze opgave van cijfers is geen uitsplitsing gemaakt om welke landen in het
buitenland het gaat waar de leerlingen staan ingeschreven, maar een gedeelte van dit aantal
betreft leerlingen die in België bij een onderwijsinstelling staan ingeschreven. Deze cijfers zijn
afkomstig van de Nederlandse gemeenten die jaarlijks voor 1 oktober cijfers aanleveren over de
omvang en behandeling van het schoolverzuim in hun gemeente (op grond van artikel 25 LPW).
28
Artikel 10 Grondwet, artikelen 7 en 8 van het Handvest van de grondrechten van de Europese
Unie, artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, de Algemene verordening
gegevensbescherming (AVG) en de Uitvoeringswet AVG.
29
In paragraaf 3 van de memorie van toelichting is per onderdeel apart ingegaan op de noodzaak,
proportionaliteit en subsidiariteit. Daarnaast is in paragraaf 4 in het bijzonder ingegaan op de
verwerking van gezondheidsgegevens.
27

18

De nadere uitwerking houdt in dat in dit besluit wordt bepaald welke set gegevens
moeten worden verwerkt. In paragraaf 2 van deze nota van toelichting en de
artikelsgewijze toelichting is per onderdeel van het besluit ingegaan op de set gegevens
en de noodzaak om die gegevens te verwerken.
Verder is bij de totstandkoming van de wijzigingswet per onderdeel van de wet een Data
protection impact assessment (DPIA) uitgevoerd. De uitkomsten van deze DPIA’s zijn in
de memorie van toelichting weergegeven.30 Deze DPIA’s hebben ook betrekking op de
onderwerpen die in dit besluit nader worden geregeld, zoals de te verwerken
gegevensset (dataminimalisatie). In de DPIA’s wordt tevens ingegaan op privacyrisico’s
en de (beveiligings)maatregelen om die risico’s te voorkomen of te verminderen. In dit
verband is het van belang om te vermelden dat bij de verwerking en verstrekking van
gegevens uit het register gebruik zal worden gemaakt van de bestaande systemen die
DUO gebruikt voor gegevensuitwisseling. Deze systemen hebben bewezen betrouwbaar
te zijn en zij werken met actuele en adequate informatiebeveiliging- en
privacystandaarden. Het beveiligingsbeleid van DUO is conform het Besluit voorschrift
informatiebeveiliging rijksdienst 2007 (VIR) en de Baseline Informatiebeveiliging
Overheid (BIO).31 Dit draagt eraan bij dat de gegevensuitwisseling veilig is.
4.

Advies en consultatie

4.1.

Openbare internetconsultatie

Het ontwerpbesluit is van 16 juli tot en met 27 augustus 2021 opengesteld voor
internetconsultatie. Er is één reactie ontvangen van Ingrado. Ingrado heeft instemmend
gereageerd op de aansluiting van de B3- en B4-scholen op het register. Wel mist
Ingrado in het ontwerpbesluit dat samenwerkingsverbanden passend onderwijs toegang
krijgen tot de verzuimgegevens van de B3- en B4-scholen. Hierbij verwijst Ingrado naar
het Wetsvoorstel doorbraakaanpak onderwijs en jeugdhulp.32 In reactie hierop wordt
opgemerkt dat particuliere scholen zoals de B3- en B4-scholen geen onderdeel uitmaken
van het stelsel van passend onderwijs. Gegevensuitwisseling tussen
samenwerkingsverbanden en de B3- en B4-scholen is derhalve niet aan de orde.
Daarnaast heeft Ingrado instemmend gereageerd op de gegevensverstrekking aan
België ten behoeve van effectievere verzuimaanpak. Ingrado wil graag zien dat een
dergelijke gegevensuitwisseling ook met Duitsland kan plaatsvinden. De regering ziet op
dit moment echter geen aanleiding om gegevensuitwisseling met Duitsland te regelen.
Ten eerste is gegevensuitwisseling met Duitsland complexer vanwege de Duitse federale
structuur en de deelstaten. Nederland zal met twee deelstaten, met ieder eigen wet- en
regelgeving en eigen systemen, afspraken moeten maken om de verzuimgegevens uit te
wisselen. Ten tweede heeft Duitsland – in tegenstelling tot België – niet de wens tot
gegevensuitwisseling met Nederland aangegeven. Bij gegevensuitwisseling over de
grens is de wederkerigheid echter van belang; beide landen moeten de wens hebben om
gegevens uit te wisselen.
Er is vlak na de einddatum van de internetconsultatie een reactie ontvangen van een
samenwerkingsverband in het voortgezet onderwijs. Dit samenwerkingsverband zou
graag zien dat de samenwerkingsverbanden ook gegevens krijgen over postcode of
woonplaats van de onderwijsdeelnemer, om te kunnen bepalen welk
samenwerkingsverband aan zet is bij de aanvraag of afgifte van een
toelaatbaarheidsverklaring. Het “postcodebeginsel” geldt als de school van herkomst niet
Paragraaf 4.2 van de memorie van toelichting.
DUO kent een Centrale Security Officer die verantwoordelijk is voor het beveiligingsbeleid. Het
beleid is geconcretiseerd in een Informatiebeveiligingsplan. Het management van DUO is betrokken
bij het bewaken van de voortgang en het uitvoeren van de controlcyclus. Daarnaast heeft DUO een
bedrijfscontinuïteitsplan opgesteld en op basis daarvan een procedure voor
bedrijfscontinuïteitsmanagement ingericht.
32
Zie: Overheid.nl | Consultatie Doorbraakaanpak onderwijs en jeugdhulp (internetconsultatie.nl)
30
31

19

bepalend is, zoals bijvoorbeeld bij alle doorstromers van speciaal onderwijs (so) naar
voortgezet speciaal onderwijs (vso). Conform deze reactie is postcode aangekruist in de
tabel in de bijlage bij artikel 30, eerste lid, BRO.
4.2.

Advies Autoriteit Persoonsgegevens

Conform artikel 36, vierde lid, AVG is de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) geraadpleegd
over het ontwerpbesluit. De AP heeft op 14 oktober 2021 advies uitgebracht. De AP
heeft over drie onderdelen van het ontwerpbesluit een opmerking gemaakt.
De eerste opmerking gaat over de gegevensuitwisseling met betrekking tot de
particuliere B3- en B4-scholen. Volgens de AP is de noodzaak van de verwerking van een
aantal persoonsgegevens van leerlingen op B3- en B4-scholen in het register op
voorhand niet aangetoond. Het gaat om de gegevens over geboorteplaats, geboorteland,
geboorteland van elk van de ouders, nationaliteit, verblijf in en het vertrek uit Nederland
en het verblijfsrecht van de vreemdeling.
Naar aanleiding van deze opmerking van de AP is het ontwerpbesluit aangepast. De
hiervoor genoemde gegevens – behalve verblijf in en vertrek uit Nederland en
nationaliteit wat betreft B4-scholen – zijn niet noodzakelijk voor de aanpak van verzuim
en het toezicht op de kwaliteit van het onderwijs door de inspectie. Deze gegevens zijn
dan ook uitgezonderd van opname in het register.33 Het gegeven ‘verblijf in en vertrek
uit Nederland’ is wel noodzakelijk, omdat voor het melden en het toezicht op verzuim
van belang is om te weten of een leerling in Nederland verblijft of niet. Alleen kinderen
die in Nederland verblijven zijn op grond van de LPW leerplichtig. Daarnaast is het
gegeven nationaliteit noodzakelijk voor het toezicht door de inspectie op de B4-scholen.
Als er op een B4-school leerlingen met de Nederlandse nationaliteit zitten, dan moet er
Nederlands taalonderwijs worden gegeven. Verder geldt dat indien leerlingen met de
Nederlandse nationaliteit die duurzaam in Nederland verblijven tot de B4-school zijn
toegelaten, de voertaal van het onderwijs Engels, Frans of Duits dient te zijn. De
inspectie heeft tot taak om toezicht te houden op de voertaal en de kwaliteit van het
Nederlands taalonderwijs op deze scholen. Hiervoor moet de inspectie weten of er
Nederlandse leerlingen op een B4-school zijn ingeschreven.
In haar tweede opmerking over gegevensverstrekking aan België heeft de AP er terecht
op gewezen dat het ontwerpbesluit en de toelichting niet met elkaar in
overeenstemming zijn als het gaat om het gegeven ‘geboortedatum’. Dit gegeven is niet
noodzakelijk voor de verstrekking aan België en is daarom niet in artikel 41b BRO
opgenomen. In de toelichting was dit gegeven echter per abuis blijven staan. Het is nu
uit de toelichting geschrapt.
Tot slot is het ontwerpbesluit conform het advies van de AP voorgelegd aan de
Commissie toezicht bescherming persoonsgegevens BES (CBP BES) vanwege het
onderdeel over de aansluiting van de particuliere B3- en B4- scholen in Caribisch
Nederland op het register onderwijsdeelnemers (zie hieronder paragraaf 4.3).
4.3.

Advies CBP BES

De CBP BES heeft op 29 december 2021 advies uitgebracht en maakt een aantal
opmerkingen over het ontwerpbesluit.
De CBP BES adviseert dat dezelfde doelstelling ten aanzien van dataminimalisatie en
preventie van datalek van toepassing zal zijn voor de gegevens van
onderwijsdeelnemers in Caribisch Nederland.

33

Onderdeel B, artikel 2, derde en vijfde lid, BRO.

20

In reactie hierop wordt meer in het algemeen opgemerkt dat de WRO en het BRO
vooralsnog alleen wat betreft de basisgegevens van toepassing worden in Caribisch
Nederland (wat betreft verzuimgegevens, vrijstellingsgegevens en diplomagegevens
worden de WRO en het BRO niet van toepassing in Caribisch Nederland). De
inwerkingtreding van de bepalingen over basisgegevens in de WRO is voor Caribisch
Nederland uitgesteld (zie paragraaf 8).
De eisen in de WRO en het BRO, ook ten aanzien van dataminimalisatie en doelbinding,
zullen na inwerkingtreding ook gelden voor de verwerking van basisgegevens van
onderwijsdeelnemers in Caribisch Nederland. In dat opzicht is sprake van gelijke
bescherming. Voorts is de AVG van toepassing op het beheer van het register
onderwijsdeelnemers door de minister van OCW (DUO) met inbegrip van de
basisgegevens van Caribische onderwijsdeelnemers. De minister van OCW is immers
verwerkingsverantwoordelijke van het register en valt onder het regime van de AVG,
met inbegrip van de regels over datalekken. Op de verwerking van gegevens in
Caribisch Nederland is, zoals de CBP BES naar voren brengt, niet de AVG maar de Wet
bescherming persoonsgegevens BES (Wbp BES) van toepassing. Materieel komen de
eisen in deze wet ten aanzien van rechtmatige verwerking van gegevens,
dataminimalisatie en beveiliging overeen met de eisen uit de AVG. Op het gebied van
datalekken zijn er wel verschillen. Het valt echter buiten het bestek van dit
ontwerpbesluit om hierin verandering aan te brengen.
Voorts adviseert de CBP BES om in het kader van artikel 23 WRO expliciete aandacht te
besteden aan geografische contextualisering voor onderzoek en instellingen die
onderzoek verrichten en de onderbouwing daarvan bij het regelen van het verstrekken
van gegevens uit het register in Caribisch Nederland. Artikel 23 WRO gaat over de
verstrekking van basisgegevens aan bepaalde private organisaties voor
onderzoeksdoeleinden of voor ondersteuning van onderwijsinstellingen bij hun
verantwoording. Nadat de WRO en het BRO inwerking zijn getreden voor Caribisch
Nederland kunnen ook basisgegevens van onderwijsdeelnemers in Caribisch Nederland
aan de aangewezen organisaties worden verstrekt voor zover dat noodzakelijk is voor
onderzoeks- of verantwoordingsdoeleinden. Daarbij gelden de eisen die uit artikel 23
WRO voortvloeien.
Wat betreft gegevensuitwisseling met betrekking tot de B3- en B4-scholen adviseert de
CBP BES om een aantal gegevens zoals geboorteplaats, geboorteland, nationaliteit, het
verblijf in en het vertrek uit Nederland, niet te verwerken dan wel de noodzaak nader te
onderbouwen. Naar aanleiding van deze opmerking (en een soortgelijke opmerking van
de AP) is het ontwerpbesluit aangepast, ook ten aanzien van gegevens van
onderwijsdeelnemers in Caribisch Nederland.34 Zie hiervoor paragraaf 4.2 van de
toelichting.
Tot slot wijst de CBP BES erop dat de Wbp BES niet de strengste toets kan doorstaan
aan de in artikel 46 AVG vereiste passende waarborgen voor de doorgifte van
persoonsgegevens naar een niet-AVG gebied. De CBP BES adviseert op grond hiervan in
de toelichting het beschermingsniveau voor persoonsgegevens in Europa als leidraad te
volgen en na te streven voor Caribisch Nederland. In reactie hierop wordt opgemerkt dat
bij de aansluiting van onderwijsinstellingen op het register onderwijsdeelnemers gebruik
zal worden gemaakt van de bestaande systemen van DUO voor gegevensuitwisseling.
Deze systemen hebben bewezen betrouwbaar te zijn, zij werken met actuele en
adequate informatiebeveiliging- en privacystandaarden en voldoen aldus aan de eisen
van de AVG.
4.4.

34

Advies Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR)

Zie artikel I, onderdeel B, nieuw vijfde lid van artikel 2 BRO.

21

Dit besluit is voor advies voorgelegd aan het ATR. Het ATR heeft het dossier niet
geselecteerd voor een formeel advies, omdat het geen omvangrijke gevolgen voor de
regeldruk heeft.
5.

Gevolgen voor de Rijksbegroting

Dit besluit heeft geen gevolgen voor de Rijksbegroting.
6.

Gevolgen voor de regeldruk

In de memorie van toelichting bij de wijzigingswet is per onderdeel uitgebreid ingegaan
op de gevolgen voor de regeldruk. Daarbij is voor wat betreft de verstrekking aan de
samenwerkingsverbanden passend onderwijs aangegeven dat op eventuele effecten op
regeldruk bij de wijziging van het BRO zal worden ingegaan. Voor
samenwerkingsverbanden en scholen zal de regeldruk verminderen. De controles die de
samenwerkingsverbanden uitvoeren rondom de afgifte van de
toelaatbaarheidsverklaringen (om na te gaan of de bekostiging van het
samenwerkingsverband klopt) zullen eenvoudiger verlopen doordat de gegevens die
voor deze controles nodig zijn voortaan uit het register worden verkregen en niet langer
hoeven te worden opgevraagd bij de scholen.
Voor samenwerkingsverbanden betekent dit het volgende. Gemiddeld zal het voor een
samenwerkingsverband 8 uur per maand schelen.35 Dit komt neer op een vermindering
van regeldruk met € 729.600 per jaar.36
Voor scholen zal het twee uur per maand per school schelen. Dit komt neer op een
vermindering van regeldruk met € 316.800 per jaar.37
7.

Uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid

DUO heeft een uitvoeringstoets uitgevoerd op het ontwerpbesluit. Daarbij zijn ook de
Inspectie van het Onderwijs (inspectie) en de Accountantsdienst Rijk (ADR) betrokken.
DUO concludeert dat het besluit uitvoerbaar en handhaafbaar is. Wat de aansluiting van
de B3-scholen op het register betreft heeft DUO aangegeven nog een nieuwe
impactanalyse te zullen verrichten, omdat de gegevensset zoals opgenomen in het
ontwerpbesluit afwijkt van de gegevensset die in een eerdere pilot over de aansluiting
van de B3-scholen is gehanteerd. De redactionele opmerkingen van DUO zijn verwerkt.
De inspectie heeft enkele opmerkingen gemaakt over de gegevensverstrekking aan de
samenwerkingsverbanden en daarbij bepleit de verstrekking te koppelen aan alle
wettelijke taken van het samenwerkingsverband. Deze aanbeveling is niet opgevolgd,
omdat – zoals uiteengezet in paragraaf 2.3 – gegevensverstrekking uit het register
alleen noodzakelijk is voor de verdeling en toewijzing van ondersteuningsmiddelen.
De ADR heeft geen opmerkingen gemaakt over het besluit.
8.

Caribisch Nederland

Bij de inwerkingtreding van de WRO op 1 juli 2020 is er voor gekozen om de
inwerkingtreding voor Caribisch Nederland uit te stellen, omdat de scholen op de BES
nog niet op basisregister onderwijs (BRON) waren aangesloten. Bij toekomstige
inwerkingtreding van de WRO voor Caribisch Nederland worden de bekostigde BESscholen aangesloten op het register onderwijsdeelnemers. De wijzigingswet en het
Dit is een gemiddelde, omdat de tijd die er mee gemoeid is afhangt van de grootte van het
samenwerkingsverband.
36
Er zijn 152 samenwerkingsverbanden. Het uurtarief voor onderwijs is € 50. De berekening ziet er
als volgt uit: 8×152×12×€ 50=€ 729.600.
37
Er zijn 264 scholen (scholen speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs). Berekening:
2×264×12×€ 50=€ 316.800.
35

22

onderhavige besluit regelen ook voor Caribisch Nederland de aansluiting van de (nietbekostigde) B3- en B4-scholen op het register onderwijsdeelnemers. Er zijn vanaf medio
2020 twee pilots gestart om te verkennen welke mogelijkheden en belemmeringen er
zijn om instellingen in Caribisch Nederland op het register onderwijsdeelnemers aan te
sluiten. Deze pilots zijn in het voorjaar van 2021 afgerond. De conclusie van beide pilots
luidde dat de uitwisseling tussen de onderwijsinstellingen op het Caribisch Nederland en
DUO kan plaatsvinden, maar dat er wel een aantal randvoorwaarden goed moeten
worden geregeld, met name inzake instellings- en opleidingscodes (voorheen
elementcodes) in de zogenaamde Registratie Instellingen en Opleidingen (RIO). Een
andere voorwaarde is dat er adequate begeleiding is door de leverancier van de
administratiepakketten en DUO. Streven is onderwijsinstellingen op Bonaire in 2022 aan
te sluiten en in 2023 de rest van Caribisch Nederland.

9. Inwerkingtreding
De beoogde inwerkingtredingsdatum van dit besluit is 1 januari 2023. Indien nodig
kunnen bepaalde onderdelen later in werking getreden. Hierbij valt te denken aan de
onderdelen met betrekking tot Caribisch Nederland.

II.

Artikelsgewijs

Artikel I, onderdeel A (artikel 1 BRO)
Met artikel I, onderdeel A, van de wijzigingswet wordt in artikel 1 van de WRO een
definitie van samenwerkingsverband opgenomen. Deze is ook van toepassing in het
BRO. Daarom kan de begripsbepaling hier komen te vervallen.
Artikel I, onderdeel B (artikel 2, derde en vijfde lid, BRO)
In artikel 2 BRO is geregeld welke bepalingen over basisgegevens van toepassing zijn op
bekostigde en niet-bekostigde scholen. Wat betreft de particuliere B3- en B4-scholen
zijn niet alle basisgegevens van toepassing. Daarom wordt in het nieuwe derde en vijfde
lid van artikel 2 ten aanzien deze scholen een uitzondering gemaakt voor bepaalde
basisgegevens.
Allereerst worden conform het advies van de AP bepaalde identificerende gegevens van
leerlingen van B3- en B4-scholen niet in het register onderwijsdeelnemers opgenomen.
Het gaat specifiek om: geboorteplaats, geboorteland, geboorteland van elk van de
ouders, en het verblijfsrecht van de vreemdeling.38 Deze gegevens zijn niet
noodzakelijk voor de beoogde doelen van de aansluiting van de B3- en B4-scholen op
het register, namelijk de aanpak van verzuim en het toezicht op de kwaliteit van het
onderwijs door de inspectie. De overige identificerende gegevens (naam, adres,
postcode, geboortedatum en het verblijf in en het vertrek uit Nederland) zijn wel
noodzakelijk voor de hiervoor genoemde doelen. Het gegeven verblijf in en het vertrek
uit Nederland is noodzakelijk, omdat voor het melden en het toezicht op verzuim van
belang is om te weten of een leerling in Nederland verblijft of niet. Alleen kinderen die in
Nederland verblijven zijn op grond van de LPW leerplichtig. Het gegeven nationaliteit is
voorts noodzakelijk voor het toezicht door de inspectie op de B4-scholen, aangezien voor
leerlingen met Nederlandse nationaliteit op deze scholen eisen gelden voor de kwaliteit
van Nederlands taalonderwijs. Voor B3-scholen is het gegeven nationaliteit echter niet
noodzakelijk voor het toezicht door de inspectie of voor de aanpak van verzuim en is dit
gegeven dan ook uitgezonderd. Daarnaast zijn opleidingsgegevens, resultaatgegevens
en overige basisgegevens (artikelen 6, 7 en 8 BRO) uitgezonderd voor zowel B3- als B4scholen. Het nieuwe derde lid gaat over de B3- en B4-scholen in Europees Nederland en
het vijfde lid over die in Caribisch Nederland.

38

Artikel 4, eerde lid, onderdelen h t/m k, en onderdeel m, BRO.

23

Bij de wijziging van artikel 2 BRO is uitgegaan van de tekst zoals luidend door het
Besluit tot wijziging van diverse onderwijsbesluiten in verband met de Wet bestuurlijke
harmonisatie beroepsonderwijs. Door dat besluit vervalt het vierde lid van artikel 2 BRO
inzake de toepassing op onderwijsdeelnemers die zijn ingeschreven aan een agrarisch
opleidingscentrum. Dat besluit zal naar verwachting eerder inwerking treden (1 augustus
2022) dan het onderhavige besluit tot wijziging van het BRO.
Artikel I, onderdeel C
Met het oog op dataminimalisatie is in een aantal bepalingen in het BRO geregeld dat bij
de verstrekking van gegevens het persoonsgebonden nummer door een ander nummer
of een code wordt vervangen op een zodanige wijze dat de onderwijsdeelnemer “niet
geïdentificeerd of identificeerbaar is”. Hiermee is bedoeld te regelen dat gegevens alleen
in gepseudonimiseerde vorm worden verstrekt. Gepseudonimiseerde gegevens kunnen
echter in bepaalde gevallen herleidbaar zijn naar een individu (degene die de sleutel
heeft kan de gegevens herleiden tot een individu; ook kunnen gepseudonimiseerde
gegevens in combinatie met andere gegevens(bestanden) zicht geven op individuen). In
zoverre kan de onderwijsdeelnemer dus “identificeerbaar zijn”. Om die reden is
“identificeerbaar” geschrapt uit de betreffende bepalingen.
Artikel I, onderdeel D (artikel 25, achtste lid, BRO)
Dit artikel is op artikel 15, vierde lid, onderdeel h, van de WRO gebaseerd. Op verzoek
van de onderwijsdeelnemer kan DUO de authenticiteit van bewijzen van inschrijving van
instellingen in het hoger onderwijs vaststellen en deze van een stempel voorzien. DUO
doet technisch onderzoek aan de hand van basis- en inschrijfgegevens die in het register
onderwijsdeelnemers zijn opgenomen. Relevant bij dit onderzoek zijn identificerende
gegevens (de geslachtsnaam, voornamen, geboortedatum van de onderwijsdeelnemer),
de datum van in- en uitschrijving, het registratienummer van de onderwijsinstelling en
enkele opleidingsgegevens (opleidingsvorm, opleiding of onderwijseenheid en
opleidingsfase).
Artikel I, onderdeel E (artikel 26, tweede lid, BRO)
In artikel I, onderdeel B (artikel 2, derde en vijfde lid, BRO) is het gegeven nationaliteit
uitgezonderd voor de B3-scholen, omdat dit gegeven niet noodzakelijk is voor het
toezicht door de inspectie en het toezicht op verzuim. Voor de B4-scholen is dit gegeven
wel noodzakelijk voor het toezicht door de inspectie en is dan ook niet uitgezonderd.
Wanneer leerlingen met de Nederlandse nationaliteit naar een B4-school gaan, heeft
deze school de verplichting Nederlands taalonderwijs te verzorgen en dient de voertaal
Engels, Frans of Duits te zijn. In dat geval houdt de inspectie toezicht op de kwaliteit
van dit Nederlands taalonderwijs.39 Om het toezicht goed te kunnen uitoefenen is het
noodzakelijk voor de inspectie om te weten of er leerlingen met de Nederlandse
nationaliteit op B4-scholen zitten en of zij duurzaam in Nederland verblijven.
Artikel I, onderdeel F (artikel 29a BRO)
In het eerste lid van artikel 29a BRO worden de organisaties aangewezen die in
aanmerking komen voor gegevensverstrekking uit het register onderwijsdeelnemers
voor onderzoeksdoeleinden. Het gaat om JOB en de sectorraden.
Het tweede lid regelt dat de te verstrekken gegevens (aan alle ontvangers van artikel 23
WRO) ofwel worden gepseudonimiseerd ofwel worden geaggregeerd. Bij
pseudonimisering wordt het persoonsgebonden nummer vervangen door een ander
nummer of code en worden identificerende gegevens zoals naam- en adresgegevens
verwijderd.40 Dit laatste vloeit voort uit artikel 23, vierde lid, WRO en is met het oog op
Artikel 9 Regeling aanwijzing internationale en buitenlandse scholen.
Deze bepaling komt overeen met artikel 23, derde lid, en 26, derde lid, BRO, waarin is geregeld
dat gegevens die de minister van OCW en de inspectie ontvangen voor onder andere beleids- en
begrotingsvoorbereiding, bekostiging en toezicht worden gepseudonimiseerd.
39
40

24

dataminimalisatie opgenomen. In de toelichting op de wijzigingswet is uitgebreid
ingegaan op de noodzaak van de verstrekking van gepseudonimiseerde gegevens uit het
register aan aangewezen organisaties.41 Gepseudonimiseerde gegevens zijn nodig voor
het kunnen “volgen” van leerlingen en studenten door de jaren heen. Zonder een
pseudoniem is het “volgen” niet mogelijk en kunnen bepaalde onderzoeken en
infromatieproducten niet tot stand komen.42
Bij aggregeren worden aantallen onderwijsdeelnemers (bijvoorbeeld aantallen mbo- en
ho-studenten) op basis van bepaalde achtergrondkenmerken (zoals leeftijd, geslacht,
postcode, actuele onderwijsinstelling) getoond. Deze vorm van aggregeren wordt
toegepast als het “volgen” van leerlingen of studenten niet nodig is voor een bepaald
onderzoek of informatieproduct. Het feit dat de gegevens zijn geaggregeerd maakt ze
evenwel in dit geval niet tot geanonimiseerde gegevens. Met deze techniek is het
namelijk niet geheel uitgesloten dat gegevens herleidbaar kunnen zijn tot een persoon,
met name bij kleine aantallen onderwijsdeelnemers. Gelet hierop moeten de gegevens
worden beschouwd als persoonsgegevens en is daarom voor de verstrekking van die
gegevens voorzien in een wettelijke grondslag.43
Volgens het derde lid kan bij ministeriële regeling een aanvraagformulier worden
vastgesteld waarvan gebruik moet worden gemaakt als een aangewezen organisatie een
verzoek bij de minister wil indienen tot het nemen van een verstrekkingsbesluit. Volgens
artikel 23 WRO moet een verzoek aan een aantal eisen voldoen. Het verzoek moet de
doelen en de te verstrekken gegevens bevatten. Daarnaast moet in het verzoek worden
aangetoond dat de verzochte gegevens noodzakelijk zijn voor de doelen. Indien een
aanvraagformulier wordt vastgesteld, vormen deze vereisten een vast onderdeel
daarvan.
Artikel I, onderdeel G (artikel 30 BRO)
In artikel 30 is de verstrekking van basisgegevens aan de samenwerkingsverbanden
passend onderwijs geregeld. Samenwerkingsverbanden hebben verschillende wettelijke
taken. Voorheen werd in het artikel niet benoemd voor welke van deze taken er uit het
register onderwijsdeelnemers gegevens worden verstrekt aan samenwerkingsverbanden.
Het eerste lid ziet op de gegevens die samenwerkingsverbanden nodig hebben voor hun
taak op het gebied van de verdeling en toewijzing van ondersteuningsmiddelen en
ondersteuningsvoorzieningen aan scholen. Hiertoe krijgt het samenwerkingsverband een
beperkt aantal gegevens over leerlingen die zijn ingeschreven aan een school die is
aangesloten bij dat samenwerkingsverband. Indien het samenwerkingsverband een
toelaatbaarheidsverklaring heeft afgegeven aan een leerling dan krijgt het
samenwerkingsverband gegevens over die leerling verstrekt, ook als de leerling
vervolgens is ingeschreven aan een school die behoort tot een ander
samenwerkingsverband. Het aantal toelaatbaarheidsverklaringen dat een
samenwerkingsverband heeft afgegeven is namelijk van invloed op de bekostiging die
dat samenwerkingsverband ontvangt.
De gegevensverstrekking die tot nog toe in artikel 30 van het BRO was geregeld, maakt
voor de samenwerkingsverbanden inzichtelijk op welke gegevens hun bekostiging is
gebaseerd.44 Die set gegevens bleek echter onvoldoende voor de volledige uitvoering
Zie memorie van toelichting, paragraaf 3.3.2, onder a.
De organisaties die voor hun onderzoeken en informatieproducten gepseudonimiseerde gegevens
nodig hebben zijn Studiekeuze123, JOB en sectorraden.
43
De organisaties die voor deze vorm van gegevensverstrekking in aanmerking komen zijn Kences,
Nuffic en sectorraden alleen wat betreft het informatieproduct “Samenwerkingsverbanden op de
kaart”.
44
Oorspronkelijk in artikel 24f van de Wet op het onderwijstoezicht geregeld met artikel VI,
onderdeel D, van de Wet van 11 oktober 2012 tot wijziging van enkele onderwijswetten in verband
met een herziening van de organisatie en financiering van de ondersteuning van leerlingen in het
41
42

25

van hun wettelijke taken met betrekking tot de verdeling en toewijzing van
ondersteuningsmiddelen. Daarom worden aan samenwerkingsverbanden nu ook
gegevens verstrekt over de schoolsoort, het leerjaar, de bekostigingsindicatie, de beginen einddatum ontwikkelingsperspectief, en gegevens met betrekking tot de ambulante
begeleiding die een leerling ontvangt.
Het tweede lid bepaalt dat gegevens in gepseudonimiseerde of geaggregeerde vorm
worden verstrekt. Gepseudonimiseerde gegevens stellen samenwerkingsverbanden in
staat te verifiëren of de bekostiging op de juiste gegevens over
toelaatbaarheidsverklaringen zijn gebaseerd (zie paragraaf 2.3). Geaggregeerde
gegevens (aantallen leerlingen) worden gebruikt bij de verdeling van
ondersteuningsmiddelen onder scholen in het samenwerkingsverband (zie paragraaf 2.3)
en worden momenteel via het Dashboard passend onderwijs verstrekt.
Artikel I, onderdeel H (artikelen 41a en 41b BRO)
Artikel 41a BRO (Verstrekking basisgegevens aan pensioenuitvoerders)
Dit artikel is op artikel 24a, tweede lid, van de WRO gebaseerd. In het kader van het
uitkeren van een wezenpensioen, levert de pensioenuitvoerder een bestand met
persoonsgebonden nummers van (half)wezen aan DUO. Hiermee wordt de
gegevensuitwisseling tussen DUO en de pensioenuitvoerder in gang gezet. Op grond van
de informatie uit het register onderwijsdeelnemers vinkt DUO vervolgens in het bestand
aan of er sprake is van een inschrijving bij een onderwijsinstelling en zo ja, wat de
opleidingsvorm van het genoten onderwijs is (voltijd, deeltijd of duaal). Dit (verrijkte)
bestand stuurt DUO terug naar de pensioenuitvoerder. Indien er in de gevraagde periode
geen inschrijving in het register staat vermeld, worden de velden voor wat betreft de
inschrijving en de opleidingsvorm leeg aan de pensioenuitvoerder terug gestuurd. De
pensioenuitvoerder kan op deze wijze uit het bestand de noodzakelijke informatie
afleiden om na te gaan of een onderwijsdeelnemer, zijn ouder of zijn verzorger recht
heeft op een wezenpensioen. Verder worden er geen gegevens verstrekt over
bijvoorbeeld bij welke onderwijsinstelling een opleiding wordt genoten, noch welke
opleiding wordt gevolgd.
Artikel 41b BRO (Verstrekking basisgegevens aan het Agentschap voor
Onderwijsdiensten)
Dit artikel is gebaseerd op artikel 24b, tweede lid, van de WRO. Het AGODI is
aangewezen als Belgische overheidsinstelling waaraan basisgegevens worden verstrekt
ten behoeve van toezicht op absoluut verzuim. De gegevens over onderwijsdeelnemers
die aan het AGODI verstrekt zullen worden betreffen alleen identificerende gegevens en
bepaalde inschrijvingsgegevens.
Er zullen slechts die basisgegevens worden verstrekt die noodzakelijk zijn voor de
controle door het AGODI op absoluut verzuim. Het gaat om identificerende gegevens
(voornamen, geslachtsnaam, adres en postcode), het gegeven of de onderwijsdeelnemer
op de peildatum was ingeschreven aan een onderwijsinstelling en het registratienummer
van die onderwijsinstelling. Andere gegevens, zoals de datum van inschrijving of
uitschrijving zijn niet nodig. Er zal met het AGODI een of meerdere peildata voor de te
verstrekken gegevens worden afgestemd zodat het AGODI weet of er sprake is van een
inschrijving.
Artikel I, onderdeel I (artikel 48 BRO)
Artikel 48, vierde lid, BRO is op artikel 18, derde lid, onderdeel d, WRO gebaseerd. Voor
een aanvraag om legalisatie verstrekt de onderwijsdeelnemer zijn naam- en
adresgegevens, zijn telefoonnummer en zijn e-mailadres. Daarnaast verstrekt de
basisonderwijs, speciaal en voortgezet speciaal onderwijs, voortgezet onderwijs en
beroepsonderwijs (Stb. 2012, 533). Zie Kamerstukken II 2011/12, 33106, nr 3.

26

onderwijsdeelnemer het document dat hij wil laten legaliseren. DUO doet vervolgens
technisch onderzoek naar de authenticiteit van het op naam gestelde originele document
en maakt daarbij gebruik van de diplomagegevens uit het register onderwijsdeelnemers.
Artikel I, onderdeel J (bijlage bij het BRO)
De tabel in de bijlage bij het BRO is aangepast aan de nieuwe verstrekkingen op grond
van dit besluit. Allereerst is een kolom toegevoegd met betrekking tot de verstrekking
van basisgegevens aan de Minister van OCW in verband met de legalisatie van
inschrijvingsbewijzen (artikel 25, achtste lid). Zie hierover verder ook de toelichting bij
artikel I, onderdeel C.
In verband met de verstrekking van basisgegevens aan samenwerkingsverbanden
passend onderwijs is de kolom met betrekking tot artikel 30 vervangen. Zie verder de
artikelsgewijze toelichting bij artikel I, onderdeel F.
Deze toelichting is gegeven mede namens de Minister voor Primair en Voortgezet
Onderwijs.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Robbert Dijkgraaf

27