Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2395
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de Staatssecretaris van Financiën over de
langdurige storing bij de Belastingdienst (ingezonden 5 maart 2021).
Antwoord van Staatssecretaris Vijlbrief (Financiën – Fiscaliteit en
Belastingdienst) (ontvangen 19 april 2021).
Vraag 1
Wat is de oorzaak van de al vele dagen durende storing bij de Belastingdienst?
Antwoord 1
Tijdens de aangiftecampagne kan een groot aantal mensen tegelijkertijd
aangifte doen. De aangiften komen binnen langs verschillende kanalen, zoals
MijnBelastingdienst en de Aangifte-app. Technisch worden de maximale
aantallen per kanaal ingesteld en aangepast onder andere op basis van de
totale capaciteit en de vraag per kanaal. Dat gebeurt door middel van de
zogenoemde toeritdosering. Als het maximaal aantal voor een bepaald kanaal
is bereikt, worden nieuwe bezoekers op dat kanaal niet meer toegelaten (zie
ook volgende alinea). In tegenstelling tot wat in de afgelopen jaren altijd
goed ging, werden bezoekers die na een niet geslaagde poging direct
opnieuw probeerden in te loggen, regelmatig toch toegelaten op het kanaal,
ondanks dat het maximum was bereikt. Daardoor werden in de eerste dagen
van de aangiftecampagne de beschikbare kanalen te zwaar belast.
Door de aanpassingen in de techniek van verschillende internetbrowsers
werden niet-geslaagde inlogpogingen niet gedeactiveerd. Door deze blijvend
openstaande inlogpogingen liep de toerit dosering vol. Dat is opgelost in de
techniek van de Belastingdienst. Iemand staat daardoor altijd maar één keer
«in de rij», zoals de bedoeling is.
Vraag 2
Waarom stelden de woordvoerders van de dienst op 2 maart 2021 dat de
storing niet door overbelasting is veroorzaakt1, terwijl degene die bij de
Belastingdienst verantwoordelijk is voor de aangiftecampagne op 4 maart
2021 ’s ochtend in het NOS Radio 1 Journaal stelde dat het wél met de
aantallen verstuurde aangiften te maken had?

1

ah-tk-20202021-2395
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

https://www.nu.nl/tech/6119436/storing-belastingdienst-nog-niet-voorbij-maar-geen-sprake-vanoverbelasting.html.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Zoals hierboven aangegeven komt de overbelasting van de systemen niet
door de aantallen ingezonden aangiften. De storing had te maken met het
onjuist afsluiten van niet geslaagde pogingen, hierdoor werden de beschikbare kanalen zwaar belast. De hoeveelheid gebruikers die we zien tijdens de
aangiftecampagne zouden onder normale omstandigheden en met een
gebruikelijk niveau van toeritdosering geen probleem moeten zijn. De drukte
op het portaal en daarmee de druk op het systeem is alleen erg hoog tijdens
piekmomenten, zoals op de eerste dag van de aangiftetermijn, de laatste dag
van de garantietermijn en de laatste dag van de aangiftetermijn.
Vraag 3
Waarom wordt over dit probleem zo slecht en onduidelijk gecommuniceerd
met de buitenwereld?
Antwoord 3
De Belastingdienst heeft vanaf het begin van de storing open en transparant
gecommuniceerd over de storing, de oplossing ervan, de beperkte beschikbaarheid van de mogelijkheid om aangifte te doen en de verlenging van de
aangiftetermijn tot 8 mei. De communicatie aanpak was erop gericht om
burgers en ondernemers actief en zeer regelmatig te informeren over de
actuele stand van zaken. Daarvoor zijn verschillende communicatiekanalen en
communicatiemiddelen ingezet: persberichten, radio en tv spots, nieuwsberichten op www.belastingdienst.nl en regelmatige updates via verschillende
social-mediakanalen. Daarnaast is gereageerd op vragen van de media en zijn
er mediaoptredens verzorgd.
Vraag 4
In welk opzicht verschilt dit jaar qua aantallen aangiften van andere jaren?
Antwoord 4
Tijdens de eerste paar dagen van de aangiftecampagne zijn minder aangiften
ontvangen dan vooraf verwacht en voorspeld. Nadat de aanpassingen zijn
doorgevoerd en de toeritdosering is verhoogd, zijn de aantallen ontvangen
aangiften per dag toegenomen en vanaf 5 maart 2021 zijn de aantallen boven
de prognose per dag uitgekomen. Dat heeft er toe geleid dat we op 10 maart
2021 de totale prognose hebben ingehaald. In de periode tussen 10 en
30 maart hebben we voorgelopen op de totale prognose van dit jaar en ook
voor op de ontvangen aangiften in vergelijking met vorig jaar. Vanaf 30 maart
liep de totale (cumulatieve) prognose enkele tienduizenden ontvangen
aangiften achter. Dit had onder andere te maken met het feit dat de prognose
niet is aangepast naar aanleiding van het verlengen van de garantieperiode
van 1 april 2021 naar 8 april 2021. Deze achterstand is weer ingehaald en op
12 april 2021 lopen we ongeveer 270.000 voor ten opzichte van het totaal
aantal ontvangen aangiften in vergelijking met vorig jaar en ruim 100.000 ten
opzichte van de (cumulatieve) prognose van dit jaar.
Vraag 5
Hoeveel aangiften kreeg de Belastingdienst vorig jaar dagelijks binnen in de
eerste week van de aangiftecampagne? Is het aantal van 40.000, waartoe het
aantal mensen dat tegelijkertijd aangifte kan doen nu beperkt is, vergelijkbaar
met de mate waarin er vorig jaar aangifte werd gedaan?
Antwoord 5
Het totaal aantal ontvangen aangiften is uiteengezet in onderstaande tabel.
Hierbij wel de kanttekening dat de dagen in de week niet gelijk zijn aan de
campagne van 2020. Vorig jaar viel 1 maart op een zondag, een dag waarop
veel mensen tijd en gelegenheid hebben om aangifte te doen. Daardoor kan
het totaal ontvangen aangiften op een dag een vertekend beeld geven in
vergelijking met dit jaar. Ondanks de storing en de verlaging van de
toeritdosering zijn er toch de eerste paar dagen honderdduizenden aangiften
binnengekomen. Na 4 maart zijn we sterk ingelopen op de prognose (zie ook
onderstaande tabel).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Kalenderjaar

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Prognose 2021

01 maart
02 maart
03 maart
04 maart
05 maart
06 maart
07 maart

410.632
403.828
332.523
262.484
211.328
178.572
143.064

193.748
118.509
179.640
215.881
353.875
270.121
255.683

423.000
417.360
250.980
246.280
213.253
173.900
173.900

In de eerste week was, met uitzondering van de eerste dag, het maximum
aantal ingestelde sessies op de toeritdosering voor het kanaal van de Online
Aangiftevoorziening 40.000. Nadat de oplossing, genoemd bij vraag 1 was
doorgevoerd, is de toeritdosering voor de Online Aangiftevoorziening
geleidelijk verhoogd naar 55.000 sessies, dit is gerealiseerd op 12 maart 2021.
Voor de aangiftecampagne IH 2019 in 2020 stond de toeritdosering van de
Online Aangiftevoorziening vrijwel de gehele aangifteperiode op het niveau
van 55.000 sessies. Daarbij wel de kanttekening dat een sessie niet gelijk staat
aan een gebruiker.
Vraag 6
In hoeverre heeft de huidige problematiek te maken met de modernisering
van de IT-systemen van de Belastingdienst?
Antwoord 6
Deze problematiek heeft geen relatie met de modernisering van de
IT-systemen van de Belastingdienst. Zie verder het antwoord op vraag 1.
Vraag 7
Zijn de in het jaarplan 2020 genoemde risico’s bij de vervanging en de
uitfasering van het Enterprise Tax Management-systeem in verband te
brengen met deze storingen?2
Antwoord 7
Nee, er is geen relatie met de uitfasering van het Enterprise Tax
Management-systeem.
Vraag 8
Zo ja, hoe is het mogelijk dat deze vervanging op een van de meest cruciale
momenten van het jaar tot problemen leidt?
Antwoord 8
Zoals ik bij vraag 7 aangaf, is er geen relatie tussen deze storing en het
vervangen van het Enterprise Tax Management- systeem.
Vraag 9
Heeft de Belastingdienst voordat de aangiftecampagne van start ging, tests
uitgevoerd om te bezien hoe het systeem om zou gaan met grote hoeveelheden aangiften?
Antwoord 9
Ja, deze tests hebben plaatsgevonden. Er wordt elk jaar getest hoe het
systeem en de applicaties omgaan met een grote belasting. Uit de uitgevoerde performancetesten zijn geen problemen naar voren gekomen. De
specifieke problematiek die heeft geleid tot de storing in de eerste week van
de aangiftecampagne is uit de performancetesten niet naar voren gekomen.
De gebruikte browser in de performance test had de techniek ten tijde van de
performance test niet aangepast, en functioneerde dus conform verwachting.
De combinatie van browser en performance is dus wel degelijk getest.
Andere, niet-geteste browsers hadden echter hun techniek wél aangepast.
Vraag 10
Deelt u de mening dat, om het vertrouwen van de Nederlandse bevolking in
de Belastingdienst te herstellen, goede en betrouwbare dienstverlening
noodzakelijk is?
2

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2019/11/20/jaarplan-2020-belastingdienst.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

Antwoord 10
Ja, die mening deel ik zeker. Ieder jaar wordt het verloop van de aangiftecampagne geëvalueerd om het proces verder te kunnen verbeteren. Dit jaar wordt
uiteraard deze storing hier ook in meegenomen. Goede en betrouwbare
dienstverlening is noodzakelijk zodat burgers en ondernemers aan hun
wettelijke verplichtingen kunnen voldoen en eventuele rechten op een
teruggaaf van voorheffingen te gelde kunnen maken. Ik ben dan ook blij dat
we nu zien dat we weer op schema liggen en mensen weer volop gebruik
maken van de vooraf ingevulde aangifte.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4