Ministerie van Financiën

Directie Financiële
Markten

TER BESLISSING

Aan

de minister

persoonsgegevens

nota

Indiening Tweede Kam er wetsvoorstel
bevoegdheidsverdeling en renteve rifi catie
Datum
6 september 2021
Notanummer
2021 -0000180328

Aanleiding
De ministerraad heeft ingest em d met het nader rapport inzake het wetsvoorstel
bevoegdheidstoedeling en rentever ifi catie en met indiening van het wet svoorste l
bij de Tweede Kamer.

Bijlagen
geen

Beslispunten
1. U wordt verzocht daartoe de volgende stukken te ondertekenen:
•
het nader rapport aan de Koning (bijlage 1);
•
de m em orie van toelichting bij het wet svoorste l (bijlage 3).
2. Graag tevens uw akkoord voor het openbaar maken van bijgevoegde eerdere
nota's en de nu voorliggende nota, conform de beleidslijn Actieve
openbaarmaking nota's. Omlijnde delen met persoonsgegevens worden
voorafgaand aan openbaarmaking onzichtbaar gemaakt. Ook wordt een passage
in een van de eerdere nota's gelakt (zie onde raan deze notitie voor toelichting).

Kern
nr. nota

Aanleiding

Inhoud

2019-1 46889

Beslis nota met probleemana ly se In de nota wordt toegelicht dat het
afwikkelingsraamwerk voor banken
m.b.t. de werking van het
afwikkelingsinstrumentarium van en het instrument van bail-in op dit
moment lastig toepasbaar zijn in
banken en een voorstel om
Neder land en wordt ingegaan op
wetgeving voor te bereiden
de voorziene oplossingsrichting. Er
waarmee de we tt elijke
wordt voorgesteld een wetsvoorstel
faillissementsrangorde wordt
voor te bereid en in samenspraak
gewijzigd
met JenV in verband met
aanpassing van de
Faill issementswe t.
Een enke l onderdeel van de nota is
gelakt in verband met het
procesbelang van de Staat.

2020 -1159 55

Nota ter beslissing omtrent de
agendering van het wetsvoorstel

In de nota wordt het wetsvoorstel
omschr even dat inmidd els naast de

Pagina 1 van 2

1057425

00005

voor de ministerraad t.b.v. de
adviesaanvraag Raad van State

aanpassing van de wettelijke
faillissementsran gorde een tweede
onderdee l bevat, te weten de
explicitering dat DNB voor nietsign ificante banken
verantwoordelijk is voor de
vaststelling of een bank faalt of
dreigt te falen (noodzakelijk om
het afwikkelingsinst rumentarium te
kunnen inzetten). Voorts word t
voorgesteld af te zien van QUblieke
consult atie om het risic o OQ
m ar ktreacties te be12erken.

20 21 -6469 9

Nota ter besliss ing omtr ent de
openbare consultat ie van het
wetsvoorstel

I n de nota wordt verzocht om
akko ord met het alsnog openbaar
cons u lteren van het wetsvo orste l
n.a.v. het advies van de Raad van
State daaromtrent, aangezien er
geen zwaarwegende redenen meer
zijn die zich daartegen verzet ten.
Voorts wo rdt ingegaan op het Raad
van State adv ies.

2021 -1 73450

Nota ter beslissing omtrent de
agendering van het nader rapport
n.a.v . het adv ies van de Raad
van State voor de minister r aad
(vanwege de demissionaire
periode) ten behoeve van de
indiening van het wetsvoorste l bij
de Tweede Kamer.

De nota gaat in op het (posit ieve)
adv ies van de Raad van State en
de aanvul lingen die n.a.v . dat
advies zi jn aa ngebracht in de
toelicht ing omtrent de explicitering
dat DNB voor niet- signi ficante
banken verantwoordelijk is voor de
vaststell ing of een bank faalt of
dreigt te falen.

Datum

6 septem ber 2021
Notanummer

2021-0 000 180 328
Bijlagen
geen

Communicatie
In dit we tsvoorstel wordt geregeld dat als een bank faillie t gaat, betaling van
rentevorderingen van hoger gera ngschi kte schulde isers, die ontstaan na het
faillissement, vóór betaling van de hoofdsom van lager gerangschikte schuldeisers
gaat. Dit kan al op basis van contract u ele af spraken, maar om ervoor te zorgen
dat dit voor alle banken geldt is ervoor gekozen dit wettelijk te regelen.
Voor het geval er persvr agen komen over het wetsvoors tel word t met COMM een
woordvoeringlijn opgesteld.
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Procesbelang van de Staat

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Deze passage wordt in
afstemming met DJZ gelakt . De weggelakte passage zou, indien deze openbaar
wordt, de procesposit ie van de Staat kunnen schaden .

Pagin a 2 van 2

1057425

00005

Ministerie van Financiën

Directie Financiële
TER BESLISSING
Aan

Markten

de minister

persoonsgegevens

notitie

De wettelijke faillissementsrangorde en bail-in
Datum
17 oktober 2019

Aanleiding
Uit analyses van het ministerie en DNB blij kt dat het bail-in instrument bij
Nederlandse banken lastig kan worden toegepast. Deze notitie beoogt u over dit
probleem te informeren en een mogelijke oplossing voor te ste llen.

Notitienummer
2019-0000 146889

persoonsgegevens

Beslispunt
Stemt u in met uitwerking van onder staande oplossing in een conceptwetsvoorstel, dat t.z.t. aan u zal worden voorgelegd? De lijn daarvan is
afgestemd met DNB en JenV .
Kernpunten
•
Gebleken is dat het resolutieraamwerk voor banken (BRRD en de Nederlandse
implementatiewetgeving) en het instrument van bail-in op dit moment lasti g
toepasbaar zijn in Nederland.
•
Dit komt door het No Creditor Worse Off (NCWO)- beginsel in de BRRD, dat
inhoudt dat in resolutie geen ver lie zen aan schuldeisers mogen worden
toegerekend indien die schuldeisers daardoor slechter af zijn dan in
faillissement. Doordat blijkt dat schuldeisers in faillissement in de
Nederlandse praktijk redelijk goed af zijn, kan moeilijk aan het NCWObeg insel worden voldaan.
•
Een moge lijke oplossing is om bij een faillissement het uitgangspunt los te
laten dat eerst alle hoof dsommen worden betaald alvorens renteclaims
worden betaald.
•
Deze aanpassing heeft tot gevolg dat in ieder geval achtergestelde
schuldeisers in faillissement waars chijnlijk geen uitkering krijgen waardoor de
kans groter is dat deze in resolut ie aan bail-in kunnen worden onderwo rpen.
•
Er heeft overleg plaatsgevonden met DNB en het ministerie van Justitie en
Veiligheid en zij onderschrijven het probleem en ondersteunen de
voorgestelde route .
Toelichting
Probleem met resolutie en bail-in
•
Kernelement van het na de crisis geïntroduceerde regime voor afwik keling
(resolutie) van banken (de BRRD) is het instrument van bail-in. Met bail-in
wo rden aandeelhouders en schuldeisers van een falende bank gedwongen de
verliezen te absorberen door het afschrijven van hun vorderingen of het
om zett en van vorderingen in eigen ver mogen van de bank.
• In de BRRD en de Nederlandse implementat iewetgeving is de mogelijkheid
om verliezen toe te rekenen aan schuldeisers van een bank begrensd door het
NCWO-beginsel. Schuldeisers mogen bij resolutie (bi jvoorbeeld door bail-in)
Pagina 1 van 2

1054624

00001

•

•

•

•

•

geen groter verlies leiden dan zij zouden hebben geleden wanneer de bank in
een normaal faillissement zou zijn geliquideerd. Uit ervaringen met het
faillissement van DSB Bank N.V. en de doorrekening van een fictief
faillissement van SNS Bank N.V. (als onderdeel van de procedure tot
vaststelling van de schadeloosstelling voor de onteigening) blijkt dat alle
schuldeisers van een failliete bank een zeer groot deel, soms zelfs 100%, van
hun nominale vordering uit de boedel kunnen ontvangen.
De verklaring hiervoor is dat een failliete bank, simpel gezegd, heel
winstgevend is. De curator ontvangt wel rente en aflossing op verstrekte
leningen en hypotheken van de bank, maar betaalt geen rente of aflossing
meer op aangetrokken gelden (bijvoorbeeld obligaties). Dit is een uniek
fenomeen voor banken.
Doordat schuldeisers in faillissement een groot deel van hun vordering
uitgekeerd krijgen, ontstaat het probleem dat aan schuldeisers in resolutie
geen verlies kan worden toegerekend.
Hoe hoger in de faillissementsrangorde (kort gezegd: bevoorrechte
vorderingen - concurrente vorderingen - achtergestelde vorderingen) hoe
'logischer' het is dat schuldeisers in faillissement hun vordering voldaan
krijgen en in resolutie geen verlies behoeven te incasseren.
Hoger gerangschikte schuldeisers krijgen hun renteclaim in faillissement (dus
de gemiste renteopbrengst nadat het faillissement is uitgesproken) pas
betaald nadat alle nominale hoofdsommen (tot en met achtergestelde
vorderingen) zijn voldaan . Dit volgt uit het 'fixatiebeginsel' in het Nederlandse
failli ssementsrecht. In het licht van de 'winstgevendheid' van een failliete
bank werkt dit nadelig uit voor hoger gerangschikte schuldeisers en voordelig
voor lager gerangschikte schuldeisers.
Over dit probleem heeft inmiddels overleg plaatsgevonden met DNB en DNB
deelt de bovenstaande analyse.

Oplossing
• Het voorgaande probleem kan worden opgelost door het uitgangspunt los te
laten dat eerst alle hoofdsommen worden betaald alvorens renteclaims
worden betaald (het fixatiebeginsel), en in plaats daarvan de rentevordering
van alle schuldeisers onmiddellijk op te tellen bij de nominale hoofdsommen.
Hierdoor worden hoger gerangschikte schuldeisers eerst volledig betaald
voordat lager gerangschikte schuldeisers voor betaling in aanmerking komen.
Het loslaten van het fixatiebeginsel zou echter wel een fundamentele wijziging
in de uitgangspunten van het Nederlands faillissementsrecht betekenen.
Daarom stellen wij voor om de reikwiidte van deze aanpassing te beperken
tot banken. dit lijkt ook logisch nu dit probleem uniek is voor banken. Het
ministerie van Justitie en Veiligheid kan hier mee instemmen.
• De verandering in achterstelling van schuldeisers zal daarnaast impact
hebben op de onderling prijsverhouding tussen de bevoorrechte en
concurrente schuldinstrumenten enerzijds en de meer achtergestelde
instrumenten anderzijds, maar onze verwachting is dat deze impact
waarschijnlijk beperkt zal zijn . Uit analyse van de huidige prijzen blijkt dat
verschillen in achterstelling een beperkte invloed hebben op de prijs van
instrumenten.

•

- - - - - - - - - - - P-ro- c-_e s_ _be_al_n_g_v_a_n_ d_e _ S_ta_a t

Pa gina 2 van 2

1054624

00001

Ministerie van Financiën

VERTROUWELIJK
TER BESLISSING

; minister

0 Q,.,Z.

Directie Flnanclële
Markten

}6
persoonsgegevens

notitie

Wetsvoorstel wegnemen belemmeringen resolutie
Datum
19 juni 2020

Aanleiding
In de huidige regels, neergelegd in de Wet op het financieel t oezicht en de
Faillissementswet, met betrekking tot afwikkeling van banken1 staan twee
onderwerpen die een effectieve afwikkeling in de weg staan. Deze twee punten
worden in het bijgaande wetsvoorstel geredresseerd. Wij hebben u eerder in
notitie FM2019 146889 (bijgevoegd) over dit voorstel geïnformeerd.
Beslispunt
Indien u instemt met aanb ieding van het voorstel aan de ministerraad van 10 juli
2020 verzoeken wij u het aanbiedingsformulier te ondertekenen. In de MR wordt
instemming gevraagd om dit wetsvoorstel voor advies aan de Raad van State te
zenden.

Notitienummer
2020 -0000115955

persoonsgegevens

Kopie aan
Bijlagen
4

Kern
•
Het wetsvoorstel bevat de volgende twee onderdelen :
o Expliciet aan DNB toewijzen van de verantwoordelijkheid voor het
vaststellen of een niet-significante bank ' failing or likely to fail' is;
o Een aanpassing van het faillissementsrecht zodat resolutie een
werkbaar alternatief wordt voor faillissement.
•
Omdat één van de wijzigingen de Failli ssementswet betreft wordt het
wetsvoorstel medeondertekend door de minister voor Rechtsbescherming.
Ambt elijk JenV vraagt op dit moment eveneens instemming voor agendering
in de MR.
•
Het voorstel is besproken met DNB, die dit voorstel belangrijk vindt. Hoewel
er op dit moment geen signaleen zijn dat banken in problemen zijn of
binnenkort komen, is het in de huidige marktomstandigheden wel belangrijk
dat het raamwerk compleet is. Het wetsvoorste l kent daarom enige spoed.
Verder moet dit wetsvoorstel behoedzaam worden ingediend en er zorgvuldig
over worden gecommuniceerd. Daarom hebben we het wetsvoorstel de
afgelopen periode vert rouwel ijk en informeel geconsulteerd met de sector, in
samenspraak met DNB.
Toelichting

Inhoud
De twee onderwerpen hebben allebei betrekking op afwikkeling van banken, maar
staan verder los van elkaar.

1 en beleggingsondernemingen, hierna niet meer apart genoemd.
VERTROUWELIJK

1054626

Pagina 1 van 3

00002

Vaststelling of een bank faalt of dreigt te falen
Om een bank in financiële problemen af te kunnen wikk elen (in resolutie te
plaatsen), moet worden vastgesteld dat de bank faalt of waarschijnlijk zal falen
(voldoet aan het criterium 'failing or likely to fail') . In de systematiek van de Bank
Recovery and Resolution Direct ive (BRRD) en de Sing le Resolution Mechanism
Regulation (SRM Verordening) is de ECB verantwoordelijk voor de vaststelling of
een significante bank faalt of dreigt te falen. De ECB houdt ook direct toezicht op
alle significante banken. De nationale autorit eit en zijn verantwoordelijk voor de
vaststelling of niet-significante banken aan dat criterium voldoen. Voor Nederland
is dat DNB. Dit volgt weliswaar implic iet uit de SRM Verordening maar is
vooralsnog niet expliciet bepaald. Om buiten twij fel te stellen dat DNB bevoegd is
om vast te stellen dat een niet-significante bank faalt of dreigt te falen wordt in
de Wet op het financieel toezicht een bepaling opgenomen die deze bevoegdheid
aan DNB toekent.
Aanpassing van het faillissementsrecht voor banken t.b.v. resolutie
Een van de waarborgen in het resolutieraam werk is het zogenoemde no-credit orworse-off (NCWO) beginsel. Dat bepaalt dat in resolutie uitsluitend verliezen aan
aandeelhouders en schuldeisers mogen worden toegerekend als deze vervolgens
niet slechter af zijn dan wanneer de bank in een normaal faillissement zou zijn
geliquideerd. Daarnaast bepaalt het resolutieraamwerk dat voordat een resolutieinstrument mag worden ingezet, eerst aandeelhouders en achtergestelde
schuldeisers (volledig) moeten worden afgeschreven.
Gebleken is (in de casus van het faillissement van DSB Bank en de onafhankelijke
waardering van een fictief faillissement van SNS Reaal) dat schuldeisers in
faillissement altijd een groot deel (in sommige gevallen zelfs 100%) van hun
vordering ontvangen. Dit betekent dat de resolutieautoriteit in beginsel niet kan
overgaan tot afwikkeling.
De belangr ijkste reden dat schu ldeisers veelal hun volledige vordering ontvangen,
is dat het huidige faillissementsrecht bepaalt dat de curator de hoofdsom van
achtergestelde vorderingen moet voldoen vóór de rente op hoger gerangschikte
vorderingen. De vaak veel omvangr ijkere groep concurrente schuldeisers bouwt
gedurende de afwikkeling van het failli ssement een grote renteclaim op die niet
volledig kan worden voldaan terwijl de achtergestelde schuldeisers hun hoofdsom
wel uit de boedel vergoed krijgen. Het feit dat achtergestelde schuldeisers hun
volledige vordering voldaan krijgen vormt, zoals hierboven is opgemerkt, een
barrière voor resolutie omdat hiermee het NCWO-beginsel geschonden wordt.
Wij stellen nu voor de faillissementswet aan te passen en te bepalen dat de rente
die wordt opgebouwd na datum failli etverklaring wel door de curator wordt
uitgekeerd. Dat betekent dat het volledige boedelactief zal opgaan aan het
voldoen van de claims van preferente en concurrente crediteuren en er niets zal
resteren voor achtergestelde schuldeisers. Voor concurrente en preferente
schuldeisers geldt dat de kans dat de resolutieautoriteit zal willen overgaan tot
bail-in van deze groepen sowieso niet groot is. De bail-in concentreert zich op de
achtergestelde schuldeisers die bijvoorbeeld ook de MREL (eenvoudig bail-inbare
vorderingen) moeten leveren. Daardoor is - met betrekking tot deze
achtergestelde schuldeisers - eerder voldaan aan het no-creditor - worse-off principe, en wordt een obstakel voor afwikkeling uit de weg geruimd.
Het wetsvoorstel geldt uitsluitend voor banken (en grote
beleggingsondern emingen die op grond van de BRRD eveneens onder het
resolutieregime vallen) en niet voor het faillissement van andere bedrijven.

VERTROUWELIJK

1054626

Pagina 2 van 3

00002

Proces

Hoewel daar op dit moment geen indicaties voor zijn, kan niet worden
uitgesloten dat banken als gevolg van de huidige marktomstandigheden in de
prob lemen komen.
Wanneer DNB of de SRB een Nederlandse bank wil afwikkelen, en dus niet
het faillissement wil aanvragen, moet zij dat kunnen doen.
Daarom moeten de twee bovengenoemde obstakels worden weggenomen.
DNB heeft daar ook nadrukkelijk om gevraagd
Er is voor gekozen om dit wetsvoorstel niet voor publieksconsultatie op
internet te zetten, maar onderhands toe te zenden aan de Nederlandse
Vereniging van Banken (NVB) en enkele nationale en internationale banken
met expert ise en waarschijnlijk blootstellingen op het gebied van
achtergestelde leningen, wier positie door dit wetsvoorstel mogelijk zou
worden verslechterd. Voor dit proces is gekozen ten behoeve van een
voortvarend proces en om het risico op markreacties te beperken.
De NVB gaf aan de consequent ies van de wijziging van de Faillissem entswet
niet goed te kunnen overzien en, behoudens enkele vragen, niet uitgebreid te
kunnen reageren. De NVB suggereerde daarom het wetsvoorstel informeel
aan enkele investeerders voor te leggen. Deze investeerders gaven aan dat
het vanuit het perspectief van investeerders positief is dat er meer
transparantie komt over de mate van verliesabsorptie van de diverse rangen
schulden. Daarnaast gaven ze aan dat een regeling die tot gevolg heeft dat
achtergestelde schuldeisers waarschijnlijk in faillissement geen uitkering meer
kunnen verwachten eigenlijk alleen maar de reeds bestaande verwachtingen
van schuldeisers codificee rt .
De reacti es van de NVB en de investeerders hebben slechts geleid tot nietinhoudelijke verduidelijkingen in de memorie van toelichting, maar niet tot
aanpassing van het wetsvoorstel.
Omdat een van de wijzigingen de Faillissementswet betreft, is de minister
voor Rechtsbescherming mede-ondertekenaar. Op ambtelijk niveau is
overeenstemming.
Na ommekomst van het advies van de Raad van State zal worden bezien op
welke term ijn het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer wordt ingediend.
Omstandigheden op de financ iële markten kunnen daarbij een rol spelen;
voorkomen moet worden dat in indiening van het wetsvoorstel een signaal
wordt gezien dat er sprake is van een acute crisis bij een of meerdere
Nederlandse banken. Tegelijke rt i jd moeten de eerdergenoemde obstakels wel
op afzienbare termijn uit de weg worden genomen.

VERTROUWELIJK

1054626

Pagina 3 van 3

00002

Ministerie van Financiën

Directie Financiële
Markten

TER BESLI SSI NG
Aan

d9::,Q1ini ster

persoonsgegevens

notitie

Verzoek om instemming consultatie wetsvoorstel
bevoegdheidstoedeling en renteverificatie

Datum

18 maart 2021

Aanleid ing
Op 21 oktober 2020 heeft de Afdeling advisering van de Raad van Stat e advies
uitgebracht over het wetsvoorstel bevoegdheidstoedeling en rentever ifica tie
(hierna: het wetsvoorstel). Dit wetsvoorstel is eerder niet publiek geconsulteerd,
om te voorkomen dat dit (toen aan het begin van de corona-crisis) onbedoeld als
signaal zou worden gezien dat sprake zou zijn van een crisis bij één van de
Nederlandse banken. De Raad van State adviseert het wetsvoorstel alsnog ter
consultatie aan te bieden, tenzij zwaarwegende redenen zich daartegen
verzetten.

Notitienummer

2021 -0000064699

persoonsgegevens
Van
Kopie aan
Bijlagen

4.

Beslispunten
Voorgesteld wordt om aan het advies van de Raad van State tegemoet te komen.
Om die reden wordt u verzocht om:
1. in te stemmen met openbare consulta t ie van het wetsvoorstel via de website
voor internetconsultatie, gedurende een periode van 4 weken;
2. daart oe het bi jgev oegde aanbiedingsfo rmu li er (b iil age 1) te ondertekenen,
t.b.v. agendering van de bijgevoegde notitie (bijlage 2) voor de MR.1

Kern
•

•

•

Het advies van de Raad van State bevat twee onderdelen:
a. een verzoek om een nadere toelichting op de verhouding tussen de
voorgestelde bevoegdheid van DNB om een niet-significante bank 'failing or
likely to fail' te verklaren en het Europees wettelijk kader; en
b. een constatering dat er geen openbare consu lt atie van het wetsvoorstel
heeft plaatsgevonden en een advies dat alsnog te laten plaatsvinden.
T.a.v. punt b wordt voorgesteld het voorste l (nu, voorafgaand aan indiening
bij de Tweede Kamer) alsnog in consultatie te brengen. Het belang van
openbare consultatie onderschrijven we (hoewel n.a.v. consu ltat ie geen
substantiële wijzigingen worden verwacht). De mar k t om st andigheden zijn,
ten opzichte van het voorjaar van 2020, bovendien minder onzeker, zodat er
geen zwaarwegende redenen zijn die zich tegen consultatie verzett en.
In reactie op punt a kan vervolgens, bij indiening van het voorstel bij de
Tweede Kamer, nader worden toegelicht dat er sprake is van een lacune in
het samenspel tussen de relevante Europese richt lij n en verordening en dat
i.o.m. de Europese Commissie voor een verduide lijking is gekozen.

1 Vanwege de demissionaire status van het kab in et wordt de

MR met een korte notitie op de hoogte gehouden van voorstellen die worden geconsulteerd.
Pag in a 1 van 3

1054627

00003

•

Met de Raad van State is informeel besproken dat een nieuwe adviesaanvraag
na consultatie niet nodig is, indien de consultatie van het wetsvoorstel niet tot
substantiële wijzigingen leidt.

Toelichting
Inhoud wetsvoorstel
Het wetsvoorstel bevat de volgende twee onderdelen:
1. Het expliciet aan DNB toewijzen van de bevoegdheid om vast te stellen of een
niet-significante bank (k leinere bank die niet onder direct toezicht van de ECB
valt) faalt of dreigt te falen;
2. Een aanpassing van het failli ssementsrecht voor banken, zodat resolutie
daadwerkelijk een werkbaar alternatief wordt voor faillissement.
Ad 1.

•
•

•

Om een bank in financiël e problemen in resolutie te plaat sen, moet worden
vastgesteld dat de bank 'faalt of waars chijn lij k zal falen' .
In de systematiek van de Bank Recovery and Resolution Directive (BRRD) en
de Single Resolution Mechanism Regulation (SRM Verordening) is in beginsel
de ECB verant woorde li jk voor de vaststelling of een significante bank faalt of
dreigt te falen. De nationale autoriteiten, waaronder DNB, zijn
verantwoordelijk voor deze vaststelling t.a.v. niet-significante banken.
Dit volgt weliswaar impliciet uit de SRM Verorden ing, maar is niet expliciet
bepaald. Om buiten twijfel te stellen dat DNB bevoegd is om vast te stellen
dat een niet -significante bank faalt of dreigt te falen, wordt in de Wft een
bepali ng opgenomen die deze bevoegdheid aan DNB t oek ent .

Ad 2.

•

•

•

•

•

•

Een van de waarborgen in het resolut ieraamwerk is het zog enoemde no creditor-worse -off (NCWO) beginsel, waaruit volgt dat in resolut ie uitslu itend
verliezen aan aandeelhouders en schuldeisers mogen worden toegerekend als
deze daardoor niet slechte r af zijn dan wanneer de bank in een normaal
faillissement zou zijn geliquideerd.
Daarnaast bepaalt het resolutieraamwerk dat, voordat een resolut ieinstrument mag worden ingezet, eerst de aandeelhouders en achtergestelde
schuldeisers (v olledig) moeten worde n afgeschreven.
Gebleken is (in de casus van het faillissement van DSB Bank en de
onafhankelijke waardering in een fictief faillissement van SNS Reaal) dat
schuldeisers in faillissement veelal een groot deel (soms zelfs 100%) van hun
vordering ont vange n.
Uit het huidige faillissement sr echt vloeit voort dat de curator de hoofdsom
van achtergestelde vorder ingen moet voldoen vóór de rente op hoger
gerangschikte vordering en. De vaak veel omvangrijkere groep concurrente
schuldeisers bouwt gedurende de afwikkeling van het faillissement een grote
renteclaim op. Ook als die niet volledig kan worden voldaan, krijgen de
acht ergesteld e schuldeisers hun hoofdsom wel uit de boedel vergoed.
Het feit dat achtergest elde schul deisers hun volledige vordering voldaan
krijgen, vóór de rente op hoger gerangschikte vorderingen, vormt een
barr ière voor resolutie, omdat hiermee het NCWO-beginsel geschonden
wordt. Dit betekent dat de resolutieautoriteit in beginsel niet kan over gaan tot
afwikkeling van een bank.
Met onderhavig voorstel wordt voorgest eld de Failliss ementswet aan te
passen en te bepalen dat de rente die wordt opgebouwd na datum
faillietverklaring wel door de curator wordt uitgekeerd . Dat betekent dat de
volledige vorderingen (dus: vordering tijdens faillietverklaring en de rent e na
faillietverklaring) van de preferente en concurrente schuldeisers zullen
worden voldaan vóór de volledige vorderingen van achtergestelde
schuldeisers (dus ook voor hun hoofdsommen) . Voor concurrente en
preferente schuldeisers geldt dat de kans dat de resolutieautorit eit zal
overgaan tot bail- in van deze groepen sowieso niet groot is. De bail-in

Pagi na 2 van 3

1054627

00003

•

•

concentreert zich op de achtergestelde schuldeisers die bijvoorbeeld ook de
MREL (ee nvoudig bail-inbare vorderingen) moeten leveren.
Door het wetsvoorstel krijgen achtergestelde schuldeise rs in resolutie én in
faillissement dezelfde positie ten opzichte van hoger gerangschikt e
schuldeisers. Daardoor wordt eerder voldaan aan het NCWO-principe, en
wordt een obstakel voor afwikkeling weggenomen.
Het wetsvoorstel geldt uitsluitend voor banken (en grote
beleggingsondernemingen die op grond van de BRRD eveneens onder het
resolutieregime vallen) en niet voor het faillissement van andere bedrijven.

Consultatie
•
Bij de totstandkoming van dit wetsvoorstel, in het voorjaar van 2020, is
overwogen dat behoedzame en zorgvuldige communicatie over dit voorstel
van belang is, om te voorkomen dat dit voorstel onbedoeld als een signaal
wordt gezien dat er sprake zou zijn van een acute crisis bij een of meerdere
Nederlands banken, waarvoor resolutie beter mogelijk gemaakt dient te
worden. Dat was en is niet de reden voor dit wetsvoorstel; het gaat er puur
om dat een gesignaleerd knelpunt in het raamwerk wordt opgelost.
•
Om die reden en gelet op de vorig voorjaar onzekere marktomstandigheden
als gevolg van de Covid-19 crisis, is (in overleg met DNB) afgezien van
publieke consult at ie. In plaats daarvan is ervoor gekozen om dit wetsvoorste l
informeel toe te zenden aan de NVB en enkele nationale en internationale
banken met expertise en waarschijnlijk blootstellingen op het gebied van
achtergeste lde leningen, wier posit ie door dit wetsvoorstel mogelijk zou
worden verslechterd. De reacties van deze partijen hebben niet tot
substantiële wijzigingen geleid.
•
De Raad van State benadrukt in haar advies dat het uitgangspunt is dat all e
voorstellen voor wetgeving in internetconsultatie worden gebracht, tenzij het
gaat om puur technische wijzig ingen, de implementatie van EU-r egelgeving of
spoed- of noodwetgeving. Volgens de Raad van State betreffen de
onderhavige wijzigingen van de Faillissementswet geen implementatie, maar
een uitzondering op een belangrijk nationaal rechtsbeginsel met betrekking
tot de fixatie van vorderingen in faillissement. Zij adviseert daarom alsnog te
consulteren, tenzij zwaarwegende redenen zich daartegen verzetten.
•
Het standpunt dat in casu niet uits luitend sprake is van implementatie van
EU- r egelgeving kan worden betwist. Tegelijkertijd wordt het belang van
consultatie onderschreven en geldt dat het staande praktijk is om wet - en
regelgeving op het terrein van de financiële markten vooraf te consulteren,
ook als dit implementatie van Europese regelgeving betreft.
• Ten opzichte van het voorjaar zijn de marktomstandigheden a.g.v. de Covid 19 crisis bovendien enigszins gestabiliseerd. Bij het bredere publiek is bekend
dat banken, door de buffers die zij eerder hebben opgebouwd, in deze crisis
juist een ondersteunende rol hebben kunnen vervullen. De kans op mogelijk
onbedoelde signaalwerking is daardoor o.i. een stuk kleiner. Gelet op deze
veranderde omstandigheden wordt voorgesteld om het voorstel alsnog te
publiceren voor consultatie. Van zwaarwegende redenen die zich tegen
consultatie verzetten is thans geen sprake. Dit voorstel is afgestemd met
DNB.
•
Tot slot is relevant dat het wetsvoorstel bij indiening aan de Tweede Kamer
(eerstvolgende stap in het wetgevingstraject als we het advies van de Raad
van State om te consulteren niet zouden volgen) sowieso openbaar wordt .
Overige onderdelen Raad van State advies
•
De Raad van State vraagt tevens om een nadere toelichting op de
voorgest elde bevoegdheid van DNB om te kunnen bepalen dat een nietsignificante bank 'failing or lik ely to fail' is. Bij indiening van het wetsvoorstel
bij de Tweede Kamer kan deze bevoegdheid in het nader rapport nader
worden toegelicht.
• De Afdeling advisering heeft over de voorgestelde aanpassing van het
faillissementsrecht geen opmerkingen gemaakt.
Pagina 3 van 3

1054627

00003

Ministerie van Financiën

Nota bevat inf or mati e die niet openbaar gem aak t kan word en:
0 NEE

□ JA , ONDER BETREFFEND KOPJE D JA, VERSPREID OVER NOTA (M ARK EER) □ JA, GEHEEL

TER BESLISSING
Aan

de minister

9(1 •

Directie Financiële
Markten

-?

persoonsgegevens

nota

MR agendering nader rapport wetsvoorst el
bevoegdheidstoedeling en renteverificatie
Datum

23 augustus 2021

Aanleiding

•

•

De Raad van State heeft een positief advies met een aantal opmerkingen
(dictum b) uitgebracht over het wetsvoorstel bevoegdheidstoedeling en
rent everificat i e. In bijgevoegd nader rapport wordt ingegaan op dit advies .
In verband met de demissionaire status van het kabinet dient het
wetsvoorstel opnieuw te worden behandeld in de ministerraad voordat het bij
de Tweede Kamer kan worden ingediend.

Notanummer

2021 -000 0173 450
Bijlagen
1. Aa nbiedingsform ulier MR

2.
3.
4.
5.
6.
7.

Nader ra pp or t
Wet svoors tel
Memori e van to elich ti ng
Ad vies Raa d van State
Con sulta ti everslag
Eerdere notitie

Beslispunt

Indien u zich kunt vinden in het nader rapport (bij lage 2), het wetsvoorstel
(bi jlage 3) en de (gewijzigde) memorie van toelichting (bi jlage 4), graag uw
instemming met aanbied ing daarvan aan de ministerraad . U wordt verzocht
daartoe het biigevoegde ministerraad formulier (bii lage 1) te ondert ekenen.
Kernpunten

•

•

•

•
•

Het wetsvoorstel bevat de volgende twee onderdelen:
1.
Het exp liciet aan DNB toew ijzen van de bevoegdheid om vast te stel len
of een niet - significante bank (kleinere bank die niet onder direct toezicht
van de ECB valt) faalt of dreigt te falen;
2. Een aanpassing van het fai llissementsrecht voor banken, zodat
afwikkeling een (beter) werkbaar alternatief wordt voor faillissement .
In haar advies (biilage 5) verzoekt de Raad van State i) om een nadere
toelichting op de verhouding tussen de voorgestelde bevoegdheid van DNB
om een niet -significant e bank ' failing or likely to fail' te verklaren en het
Europees wettelijk kader en ii) constateert zij dat er geen openbare
consu ltat ie van het voorstel heelt plaatsgevonden en adv iseert zij die alsnog
te laten plaatsvinden.
Aa n dit advies is opvo lging gegeven. Naar aanleiding van onderdee l i) van het
advies is de memorie van toelichting aangevuld . Daarnaast is het wet svoorst el
alsnog geconsult eerd . Er is één react ie ontvangen, die is besproken in de
memorie van toelicht ing, maar heeft niet tot wij zigingen geleid. E.e.a. wordt
in het nader rapport toegelicht.
Er is een consultatieverslag opgesteld (bij lage 6) dat gepubliceerd zal worden
na toezend ing aan de Tweede Kamer.
Het wetsvoorstel is hiermee gereed voor indiening bij de Tweede Kamer.
Vanwege de (inhoudelijke) samenhang met het voorstel voor de
Implementatiewet verli esabsorptie- en herkapitalisatiecapaciteit van banken

Pagina 1 van 2

1054625

00004

en beleggingsondernemingen (BRRD II1), dat middels een separate notitie
aan u wordt voorgelegd, wordt voorgesteld beide voorstellen gelijktijdig te
agenderen voor de MR, ten behoeve van gelijktijdige indiening bij (en
mogelijke behandeling door) de Tweede Kamer.
Toelichting

•
•

•
•

•

•
•

Voor een nadere toelichting op de inhoud van het wetsvoorste l wordt verwezen
naar een eerdere notitie, die als bijlage 7 is toegevoegd.
De Raad van State vraagt in haar advies om een nadere toelichting op de
bepaling waarmee aan DNB de bevoegdheid wordt toegekend om vast te
stellen dat een niet-significante bank faalt of dreigt te falen, in het licht van de
reeds geldende Europese regelgeving .
De vaststelling dat een bank faalt of waarschi jnliJk zal falen is een voorwaarde
om een bank in financ iële problemen af te kunnen wikkelen .
In de systematiek van de Bank Recovery and Resolution Dir ective (BRRD) en
de Single Resolution Mechanism Regulation (SRMR) is de ECB verantwoordelijk
voor de vaststell ing of een significante bank faalt of dreigt te falen. De ECB
houdt ook direct toezicht op alle sign ificant e banken . De nationale autoriteiten
zijn verant woordel i jk voor de vaststelling of niet -signi fica nte banken aan dat
crit erium voldoen. Voor Nederland is dat DNB.
Naar aa nleiding van het adv ies van de Raa d van State word t nader toegelicht
in de memorie van toelichting en het nader rapport dat dit weliswaar impliciet
uit de SRM verordening volgt, maar nog niet expliciet is bepaald. Om buiten
twijfel te stelle n dat DNB hiertoe bevoegd is t.a.v. niet - signi ficante banken,
wordt deze bevoegdheid met het onderhavige voorstel in de Wet op het
financieel toezicht geëxpliciteerd.
Over de aanpassingen van het faillissementsrecht in het wetsvoorstel, hee de
Raad van State geen opmerkingen gemaakt.
Met betrekking tot het alsnog in consultatie brengen van het onderhavige
wetsvoorstel in het voorjaar van 2021 is in het nader rapport toegeli cht dat
aanvankel ijk is afgezien van consultatie om, mede gelet op de onzekere
marktomstand igheden als gevolg van Covid-19, te voorkomen dat dit als
signaal zou worden gezien dat sprake zou zijn van een crisis bij één of
meerdere Nederlandse banken. In het voorjaar van 2021 waren de
marktomstandigheden enigszins gestabiliseerd, zodat er geen zwaarwegende
redenen meer waren die zich tegen openbare consultatie verzetten.

Datum
23 aug ustu s 2021
Notanummer
2021-0000 173450
Bijlagen
1. Aanb iedi ngsformu lier
MR
2. Nader rapp ort
3. Wets voorstel
4 . Memori e van
toeli chting
5. Advi es Raad van
State
6. Consultat ieverslag
7. eerder notitie inzak e
verzoek om instemmin g
consultatie

I nfo rma tie die niet openbaar gemaakt kan worden

Niet van toepassing.

t

Richt lijn (EU) 2019/879 van het Europees Par lement en de Raad van 20 mei 2019 tot
wijz iging van Richtli jn 2014/59/EU met betrekking tot de verliesabsorptie- en
herkapitalisatiecapa cite it van kredietinstellingen en beleggingsondernemingen en Rich t lijn
98/26/EG (PbEU 2015, L 150) .

Pagin a 2 v an 2

1054625

00004