Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

722
Vragen van het lid Recourt (PvdA) aan de staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie over adoptie in Afrikaanse landen (ingezonden 15 oktober 2012).
Antwoord van staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
30 november 2012). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013,
nr. 484.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de uitzending van Argos van maandag 6 oktober
2012 over adoptie uit Afrikaanse landen?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3 en 11
Deelt u de mening dat adoptieorganisaties niet altijd professioneel te werk
gaan? Zo nee, wat is uw mening dan over vergunninghouders? Zo ja, hoe
komt dat volgens u en wat kunt en wilt u hieraan doen?
Wat heeft u gedaan toen u constateerde dat vergunninghouders niet altijd
weten wat er precies in de adoptielanden speelt? Zouden vergunninghouders
betere controle moeten uitoefenen in de adoptielanden?
Deelt u de mening dat de toezicht op adoptieprocedures, vergunninghouders
en de contacten in het adoptieland beter moet? Zo ja, hoe gaat u dat doen?
Wanneer begint u hier mee?
Antwoord 2, 3 en 11
In mijn brief van 13 maart 20122 aan uw Kamer en tijdens het algemeen
overleg van 19 april 20123 heb ik aangegeven dat er sprake is van een
doelmatig systeem van organisaties die ieder hun eigen rol in het adoptieproces spelen. Wel vereist publiek-private samenwerking tussen de Nederlandse
overheid en particuliere adoptieorganisaties meer kwaliteit en professionaliteit van alle ketenpartners. Dit is, gezien de geconstateerde moeilijkheid om
de betrouwbaarheid van de informatie over het kind uit landen van herkomst
te kunnen verifiëren, mede van belang in verband met de noodzaak om beter
in te kunnen spelen op het veranderende profiel van adoptiekinderen en
1
2
3

ah-tk-20122013-722
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

http://weblogs.vpro.nl/argos/
33 199, nr 1
31 265, nr 42 H

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

hetgeen dit van de aspirant-adoptiefouders vraagt. Daarnaast zal ik de
controlemogelijkheden voor de adoptieorganisaties en de Centrale autoriteit
versterken en zo nodig aanscherpen.
Vraag 4
Is het waar dat Wereldkinderen de waarheid niet heeft willen delen met de
adoptiefmoeder van I.? Zo ja, waarom heeft Wereldkinderen dit opzettelijk
verzwegen? Heeft u Wereldkinderen hierop aangesproken? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, wat is er gewisseld tussen Wereldkinderen en het ministerie?
Antwoord 4
Wereldkinderen heeft contact gehad met de adoptiefmoeder van I. Wereldkinderen heeft de informatie uit het rapport toentertijd niet kunnen verifiëren en
zodoende niet als waarheid kunnen aanmerken.
Vraag 5
Kent u het rapport «Fruits of Ethiopia»? Kunt u het rapport met uw visie
hierop naar de Kamer sturen? Is het waar dat Wereldkinderen het rapport
«Fruits of Ethiopia» niet naar buiten heeft willen brengen?
Antwoord 5
Ja, het rapport is bekend. Het rapport dateert van 2009 en zag op een
onderzoek naar negentien willekeurige adoptiedossiers. Uw Kamer is al in
algemene zin over de resultaten van het onderzoek geïnformeerd tijdens een
Algemeen Overleg van 6 oktober 20094 met de toenmalige minister van
Justitie. Tevens is naar aanleiding hiervan uw Kamer per brief van 16 februari
20105 geïnformeerd over de adoptiesituatie in Ethiopië en de maatregelen die
zijn genomen om de zorgvuldigheid en zuiverheid van adopties uit Ethiopië te
versterken.
De reden dat het rapport niet naar buiten is gebracht is vanwege de
privacygevoeligheid van de informatie en de geconstateerde onjuistheden die
in het rapport stonden.
Vraag 6
Is het waar dat u met Wereldkinderen een gesprek zou hebben of heeft gehad
over de geheimhouding van het rapport? Heeft het gesprek tussen u en
Wereldkinderen reeds plaats gevonden zoals gesuggereerd werd in de
uitzending? Zo ja, wat heeft het gesprek opgeleverd? Zo nee, wanneer zal het
gesprek plaatsvinden en kunt u de Kamer informeren over de inhoud van dit
gesprek?
Antwoord 6
Ja, er is in 2009 gesproken met Wereldkinderen over het rapport naar
aanleiding van de beslissing van Wereldkinderen om de adoptieprocedures
uit Ethiopië tijdelijk stil te leggen op basis van de conclusies uit het rapport.
Gesproken is over de inhoud van het rapport en de te nemen maatregelen
zoals opgenomen in de brief aan uw Kamer van 16 februari 2010. Ten aanzien
van de vraag of er over geheimhouding van het rapport is gesproken, wijs ik
op de beantwoording van vraag 5 over de privacygevoeligheid.
Vraag 7
Is het waar dat voormalig directeur van Wereldkinderen geen onderzoek
mocht doen naar niet goed verlopende adopties en corruptieve adoptie? Is
het waar dat ambtenaren van het ministerie haar dat hebben verboden? Zo
ja, waarom vindt het ministerie dat transparantie niet hoort binnen de
adoptiewereld? Zo nee, wat is niet waar aan de uitspraken van de voormalig
directeur? Wat is uw mening over de suggestie dat de geheimhouding van
het rapport een puur economisch motief moet zijn geweest? Kunt u met
zekerheid zeggen dat economische motieven nooit een rol hebben gespeeld
binnen de adoptiewereld in zowel Nederland als de landen van waaruit
Nederland adopteert? Zo nee, waarom niet?

4
5

31 265, nr 28
31 265, nr 32

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Antwoord 7
De situatie waar aan wordt gerefereerd dat de voormalig directeur van
Wereldkinderen geen onderzoek mocht doen, ziet op adopties uit China en
niet op het genoemde rapport dat ziet op adopties uit Ethiopië. Voor de
inhoudelijke beantwoording verwijs ik naar de beantwoording van Kamervragen6 en de bespreking hierover tijdens het algemeen overleg met uw Kamer
van 6 oktober 2009
Vraag 8
Hoeveel kinderen zijn de afgelopen tien jaar uit Ethiopië geadopteerd en van
hoeveel van die adopties is niet duidelijk of het om een discutabele adoptie
gaat? Zijn de signalen uit Ethiopië dusdanig dat de adoptie (tijdelijk)
stopgezet moet worden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
In de afgelopen tien jaar zijn er gemiddeld per jaar 48 kinderen uit Ethiopië
geadopteerd. Naar aanleiding van het genoemde rapport zijn adoptiedossiers
nader onderzocht en zijn aanvullende maatregelen genomen om de zorgvuldigheid van de procedure te versterken.
Sinds de conclusies zoals neergelegd in de brief van 16 februari 2010 aan uw
Kamer, zijn de ontwikkelingen in Ethiopië zodanig dat ik geen aanleiding zie
om de beslissing van de toenmalige minister van Justitie te herzien. De
Ethiopische autoriteiten werken sinds 2009 hard aan de versterking van hun
adoptieprocedures. De Ethiopische autoriteiten hebben het voornemen om
begin 2013 een bezoek te brengen aan Nederland en zal overleg plaats
vinden met onder andere de Nederlandse autoriteiten.
Vraag 9
Deelt u de mening van voormalig directeur van Wereldkinderen Ina Hut dat
de adoptiewereld een gesloten wereld is? Zo ja, wat zou er moeten veranderen?
Antwoord 9
Bij interlandelijke adoptie is het van belang dat de zorgvuldigheid en de
zuiverheid van de adoptieprocedure zo veel mogelijk geborgd is, waarbij het
belang van het kind voorop staat. Transparantie van de adoptieprocedures
zowel in het land van herkomst als in het land van ontvangst is daarom van
groot belang. Dit komt de betrouwbaarheid en kwaliteit van de adoptieprocedure ten goede. Met de maatregelen die ik in mijn brief van 13 maart 2012
met uw Kamer heb besproken en waar uw Kamer mee heeft ingestemd, wil ik
daar ook uitvoering aan geven.
Vraag 10
Hoe worden de adopties die nog in de pijplijn zitten vanuit Oeganda
afgerond? Om hoeveel adopties gaat het? Deelt u de mening dat alleen
adopties die zorgvuldig zijn onderzocht doorgang mogen vinden? Hoe gaat u
er voor zorgen dat adopties in het algemeen zorgvuldiger worden voorbereid? Hoe gaat u dat doen ten aanzien van de adopties die in de eindfase van
de procedure zitten?
Antwoord 10
Voor het antwoord op de vragen over adopties uit Oeganda wijs ik op de
brief van 4 oktober 20127 die aan uw Kamer is gestuurd.
Vraag 12
Zijn er andere landen in Afrika waarbij vraagtekens bij de adoptie gezet
kunnen worden? Zo nee, hoe zeker bent u hiervan? Zo ja, uit welke landen en
wat is er misgegaan?
Antwoord 12
Er zijn geen signalen dat er misstanden zijn of hebben plaatsgevonden in
andere Afrikaanse landen dan die landen waar ik, of mijn voorgangers, uw
Kamer over hebben geïnformeerd.
6
7

Handelingen 2008 – 2009, nr 3693 en 3694
31 265, nr 44

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3

Vraag 13
Zijn de belangen van kinderen die ter adoptie worden aangeboden op dit
moment voldoende gewaarborgd?
Antwoord 13
Ja.
Vraag 14
Worden (negatieve) ervaringen met adoptielanden gedeeld met andere
Europese landen? Zo ja, heeft u onlangs contact gehad met uw Europese
collega’s ten aanzien van uw ervaring met Oeganda? Zo nee, waarom worden
ervaring die de Europese landen opdoen ten aanzien van adoptielanden niet
met elkaar gedeeld?
Antwoord 14
Ja, er is vier maal per jaar overleg met andere Europese Centrale autoriteiten
waar informatie wordt uitgewisseld over de landen van waaruit geadopteerd
wordt, waaronder Oeganda. De laatste bijeenkomst heeft in september 2012
plaatsgevonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

4