Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

730
Vragen van de leden Smaling en Van Nispen (beiden SP) aan de
Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu en de Minister van Veiligheid en
Justitie over de asbestzaak in Dodewaard (ingezonden 16 november 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur en Milieu) mede
namens de Minister van Veiligheid en Justitie (ontvangen 12 december 2016).
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht dat honderden bezoekers aan de Versbeurs
in 2011 willens en wetens zijn blootgesteld aan asbest?1
Antwoord 1
Asbest is een zeer gevaarlijke stof en kan verschillende vormen van kanker
veroorzaken. Het willens en wetens blootstellen van bezoekers aan asbestvezels vind ik dan ook verwerpelijk, bovendien is het strafbaar. In deze zaak is
het OM overgegaan tot vervolging en heeft de rechtbank de beheerders
veroordeeld.
Vraag 2
Hoe heeft het kunnen gebeuren dat er een evenement in een hal heeft
plaatsgehad waarvan bekend was dat er een hoge concentratie asbestvezels
aanwezig was? Waarom was deze hal niet afgesloten voor bezoekers en
evenementen?
Antwoord 2
Uit navraag blijkt dat in 2009 in de gemeente Neder-Betuwe een steenfabriek
leeg kwam te staan. De Dienst Landelijk Gebied (DLG) heeft het terrein
gekocht in opdracht van de provincie Gelderland ten behoeve van gebiedsontwikkeling. In de leegstaande fabriek waren nog installaties zoals ovens
aanwezig. Tijdens de leegstand hebben koperdieven en vandalen de
voormalige fabriek bezocht en onder meer de ovens kapot gemaakt.
Waarschijnlijk is als gevolg van het vandalisme asbest vrijgekomen in
verschillende ruimtes. In september 2011 is er een asbestinventarisatie
uitgevoerd in de fabriek. Uit deze inventarisatie bleek dat er in diverse
ruimtes een te hoge concentratie asbestvezels in de lucht aanwezig was.

1

ah-tk-20162017-730
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Omroepgelderland.nl, 14 november 2016, http://www.omroepgelderland.nl/nieuws/2120825/
Bizar-en-kwalijk-justitie-checkte-niet-alle-feiten-in-asbestzaak-Dodewaard

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Het adviesbureau dat de asbestinventarisatie heeft uitgevoerd heeft aan de
beheerders van het voormalige fabrieksterrein geadviseerd het terrein
onmiddellijk af te sluiten. De beheerders van het terrein hebben dit advies
genegeerd en zijn daarvoor op 20 oktober jl. door de rechter veroordeeld.
In november 2011 begreep de gemeente Neder-Betuwe dat er een te hoge
concentratie asbestvezels aanwezig was en heeft de gemeente het terrein
afgesloten voor het publiek.
Vraag 3
Hoeveel mensen hebben sinds de sluiting deze voormalige steenfabriek
bezocht tijdens andere gelegenheden en zijn hierbij blootgesteld aan de hoge
concentratie asbestvezels?
Antwoord 3
In november 2011 heeft het bevoegd gezag, de gemeente Neder-Betuwe, de
fabriek gesloten. In de periode van september 2011 tot november 2011 heeft
er in ieder geval een Versbeurs plaatsgevonden. Het OM schat in dat
honderden mensen de besmette ruimten hebben betreden.
Vraag 4
Wat is uw reactie op de beweringen dat het Openbaar Ministerie niet van alle
feiten en omstandigheden op de hoogte was, zoals van de onwetendheid van
bezoekers en de risico’s van asbest?
Antwoord 4
Er is geen aanleiding om aan te nemen dat het OM niet van de feiten en
omstandigheden die voor dit strafrechtelijk onderzoek relevant zijn op de
hoogte was. Van belang is hierbij te vermelden dat het in deze strafzaak
vooral ging om gevaarzetting. Door het OM is bij het omschrijven van de
gevaarzetting en de mogelijke gezondheidsrisico’s voor bezoekers niet
beoogd om de vraag te beantwoorden hoe groot de kans is dat dit risico leidt
tot daadwerkelijke gezondheidsproblemen. Het willens en wetens blootstellen
van mensen aan gevaarlijke stoffen is op zichzelf een strafbaar feit. Naar
aanleiding van een in 2011 uitgebracht asbestinventarisatierapport van het
bewuste pand door de DLG zijn door de betrokken instanties afspraken
gemaakt over de communicatie met de bezoekers. Het OM ging er om die
reden vanuit dat de bezoekers op de hoogte waren van het risico van een
asbestbesmetting. Later bleek dat dit niet zo was.
Het antwoord op de vraag hoe groot de kans is dat daadwerkelijke gezondheidsproblemen ontstaan, is afhankelijk van de specifieke omstandigheden
van het geval. Dat één van de geraadpleegde deskundigen in het onderhavige
krantenartikel betoogt dat het in deze casus wel losloopt met het gezondheidsrisico voor de bezoekers moet voor rekening van deze deskundige
worden gelaten. Een rapportage van deze deskundige is door de verdediging
in het strafproces ingebracht, de rechtbank heeft daarvan gezegd dat de
status van het rapport niet duidelijk is en dat de inhoud ervan ook niet afdoet
aan het feit dat in deze casus een groot aantal personen is blootgesteld aan
een aanmerkelijk risico op asbestbesmetting. Uit het vonnis blijkt dat de
rechtbank het een feit van algemene bekendheid acht dat asbest gevaarlijk is
voor de veiligheid en/of gezondheid van personen. De rechtbank heeft in het
vonnis het OM gevolgd als het gaat om de geconstateerde ernst van de
gedragingen van de verdachten en de mogelijke gezondheidsrisico’s voor
bezoekers.
Vraag 5
Hoe wordt nu gecommuniceerd met bezoekers? Is er sprake van een
«follow-up»?
Antwoord 5
Het primaat voor risicocommunicatie ligt bij het bevoegd gezag en het
gesprek hierover moet vooral op lokaal niveau worden gevoerd. Inmiddels
heb ik van de gemeente en de provincie begrepen dat de bezoekers van het
terrein niet actief zijn geïnformeerd over de mogelijke gezondheidsrisico’s die
zij hebben gelopen. Ik vind het in het algemeen van groot belang dat over
asbest en mogelijke gezondheidsrisico’s transparant en eenduidig wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

gecommuniceerd. Vandaar dat ik per brief de gemeente en de provincie heb
opgeroepen dit alsnog gezamenlijk ter hand te nemen.
Vraag 6
Hoe wordt voorkomen dat er evenementen kunnen worden georganiseerd in
gebouwen die wegens asbestgevaar afgesloten hadden moeten zijn?
Antwoord 6
Het is de verantwoordelijkheid van eigenaren en beheerders van gebouwen
om bij asbestgevaar het gebouw af te sluiten en te laten saneren. Het
bevoegd gezag ziet hier op toe.
In deze zaak hebben de beheerders van het gebouw de wet overtreden en zijn
hiervoor vervolgd en veroordeeld. Van de vervolging en veroordeling gaat
een waarschuwing uit naar andere pandbeheerders.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3