Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1003
Vragen van het lid Kooiman (SP) aan de minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over het bericht dat de veiligheid op kinderdagverblijven niet
is verbeterd (ingezonden 14 december 2011).
Antwoord van minister Kamp (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen
23 december 2011).
Vraag 1 en 2
Wat is uw reactie op het bericht dat de veiligheid op kinderdagverblijven niet
is verbeterd?1
Wat is uw reactie op het onderzoek van EenVandaag, Abvakabo FNV en CNV
Publieke zaak onder 900 medewerkers in de kinderopvang waaruit blijkt dat
de meeste kinderdagverblijven zich niet houden aan het «vier ogen principe»
waarbij er twee kinderopvangleid(st)ers toezicht houden op een groep
kinderen?
Antwoord 1 en 2
Het bericht dat de veiligheid op kinderdagverblijven niet zou zijn verbeterd, is
gebaseerd op de uitkomsten van het onderzoek van EenVandaag, in
samenwerking met de vakbonden Abvakabo FNV en CNV Publieke Zaak. Uit
dit onderzoek blijkt dat in 28 procent van de kinderdagverblijven de gehele
dag (dus ook aan het begin en aan het eind van de dag) twee gediplomeerde
medewerkers op de groep staan. Mijn reactie daarop is als volgt. De
aanbeveling van de Commissie Gunning was minder strikt dan waarvan in
het onderzoek was uitgegaan. Zo hoeven de medewerkers voor het «vier
ogen principe» niet altijd gediplomeerd te zijn. Ook volstaat de mogelijkheid
van meekijken via een glazen wand. Op een vraag in hetzelfde onderzoek
over hoe men de situatie op hun kinderdagverblijf ten aanzien van veiligheid
en preventie van seksueel misbruik beoordeelde, gaf 83 procent van de
respondenten aan dat die ruim voldoende veilig is. De algemene conclusie
dat de veiligheid op kinderdagverblijven niet is verbeterd, kan ik dan ook niet
onderschrijven.
Vraag 3
Hoe gaat u ervoor zorgen dat kinderdagverblijven zich houden aan het
zogenoemde «vier ogen principe» waardoor de kinderdagverblijven veiliger
worden conform de aanbevelingen van het rapport Gunning?
1

ah-tk-20112012-1003
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Een Vandaag, 10 december 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Zoals ik u bij brief van 11 juli jl. heb laten weten houd ik onverkort waardering voor de aanbeveling, zoals door de Commissie Gunning is geformuleerd,
met betrekking tot het «vier ogen principe».2 Een medewerker lang alleen op
de groep kan een groter risico met zich mee brengen. Van het «vier ogen
principe» kan alleen worden afgeweken als het in de uitvoeringspraktijk tot
problemen leidt, zoals bijvoorbeeld bij kleine kinderopvangcentra. Het is in de
eerste plaats aan de branchepartijen zelf om te komen tot een nadere
uitwerking van dit «vier ogen principe». Het gaat daarbij om een uitvoering
die realistisch en pedagogisch verantwoord is. Het kabinet heeft met de
convenantpartijen in de kinderopvang afgesproken dat zij binnen zes
maanden na 11 juli jl. met een voorstel voor deze uitvoeringspraktijk zullen
komen.
Vraag 4
Bent u bereid het zogenoemde «vier ogen principe» te verplichten en dit
wettelijk vast te leggen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wanneer kan de Kamer
dit voorstel verwachten?
Antwoord 4
Als de convenantpartijen in januari het «vier ogen principe» in een landelijke
norm hebben uitgewerkt, zal het onderdeel gaan uitmaken van het begrip
«verantwoorde kinderopvang» uit de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen
peuterspeelzalen. De gemeenten zullen hierop dan ook toezicht gaan houden.
Als de convenantpartijen niet slagen in het komen tot een nadere uitwerking
van het «vier ogen principe», zal ik eigen regelgeving voorbereiden
Vraag 5
Hoe gaat u ervoor zorgen dat gemeenten ook toezicht houden en handhaven
op het «vier ogen principe»?
Antwoord 5
Op dit moment is er nog geen sprake van een wettelijke verplichting ten
aanzien van het «vier ogen principe». Pas als dat het geval is, zal de
gemeente hierop toezicht houden en handhaven.
Vraag 6
Hoeveel gemeenten hanteren nu een handhavingsbeleid kinderopvang?
Antwoord 6
Uit de meest recente cijfers van de Inspectie van het Onderwijs (IvhO) blijkt
dat 90 procent van de gemeenten een handhavingsbeleid heeft.
Vraag 7
Hoe gaat u de motie Kooiman3 uitvoeren die de regering verzoekt ervoor te
zorgen dat iedere gemeente een handhavingsbeleid kinderopvang hanteert?
Antwoord 7
Zoals ik eerder in reactie op deze motie van mevrouw Kooiman aangaf, ben
ik het met de Tweede Kamer eens dat het wenselijk is dat iedere gemeente
een handhavingsbeleid heeft. Voor kleine gemeenten met weinig of zelfs
geen kinderopvangorganisaties is dat echter van iets minder belang dan voor
grotere gemeenten met veel kinderopvangorganisaties. Ik heb daarom
aangegeven dat ik kies voor een praktische invulling van deze motie, waarbij
er in alle gevallen een verbeterplan moet komen als gemeenten tekortschieten en de IvhO dit vaststelt. Onderdeel van dit verbeterplan van de IvhO zal
zijn dat de betrokken achterblijvende gemeente alsnog een handhavingsbeleid vastlegt. Over de uitkomsten van het project «Achterblijvende gemeenten»van de IvhO heb ik u bij brief van 29 oktober jl. op de hoogte gesteld.4

2
3
4

Kamerstukken II, 2010–201, 32 500 VI, nr. 117.
Kamerstuk, 31 322, nr. 126.
Kamerstuk, 2011- 2012, 31 322, nr. 146.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

Vraag 8
Hoe gaat u ervoor zorgen dat kinderdagverblijven voldoende middelen en
personeel hebben om ervoor te zorgen dat zij het «vier ogen principe» ook
kunnen uitvoeren?
Antwoord 8
Zoals ik hiervoor heb aangeven is het in de eerste plaats aan de branchepartijen zelf om te komen tot een nadere uitwerking van het «vier ogen
principe». Het gaat daarbij om een uitvoering die realistisch en pedagogisch
verantwoord is.
Vraag 9
Hoe gaat u ervoor zorgen dat kinderdagverblijven hun uurprijs niet verhogen
omdat zij aangeven het «vier ogen principe» in hun kinderdagverblijf willen
hanteren maar aangeven dat dit voor hen financieel niet haalbaar is?
Antwoord 9
Het al dan niet verhogen van de uurprijs is een bedrijfseconomische keuze
van kinderopvang zelf. Kinderopvanginstellingen zijn en blijven vrij in het
bepalen van de uurprijs die ze aan ouders rekenen. Op deze manier ontstaat
er concurrentie op de kinderopvangmarkt en hebben ouders de mogelijkheid
om te kiezen tussen verschillende aanbieders van kinderopvang.
Vraag 10
Hoe gaat u ervoor zorgen dat de bezuinigingen op de kinderopvang er niet
voor zorgen dat kinderdagverblijven het «vier ogen principe» loslaten of niet
invoeren?
Antwoord 10
De kwaliteitseisen in de kinderopvang blijven onverkort van kracht ondanks
de bezuinigingen. Kinderopvanginstellingen zelf krijgen niet minder geld door
de bezuinigingen. De overheid heeft voor een aantal maatregelen zelfs extra
geld beschikbaar gesteld, zoals voor toezicht en handhaving. Daarnaast werkt
het Rijk aan continue screening van de kinderopvangmedewerkers. Daarmee
is de kinderopvang, na de taxibranche, de tweede sector waar continue
screening wordt ingezet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3