COLLEGE VOOR
DE RECHTEN
VAN DE MENS

Aandachtspunten bij de Tijdelijke wet
uitbreiding coronatoegangsbewijzen
Spoedadvies

15 november 2021

1. Spoedadvisering op verzoek
Het College voor de Rechten van de Mens (hierna: het College) adviseert op verzoek van de
Ministervan Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), de Staatssecretaris van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid (SZW), de Minister van Justitie en Veiligheid (J&V) en de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) over het voorstel tot Wijziging van de Wet
publieke gezondheid in verband met uitbreiding van de tijdelijke regels over de inzet van
coronatoegangsbewijzen ten aanzien van personen die arbeid verrichten en bezoekers
(Tijdelijke wet uitbreiding coronatoegangsbewijzen). De tekst van het wetsvoorstel en de
daarbij behorende toelichting werden door het College op 12 november 2021 ontvangen.
Het wetsvoorstel is er, in aansluiting op regelgeving die een coronatoegangsbewijs (CTB) als
toegangs- of deelnamevoorwaarde stelt voor de (CTB-plichtige) terreinen cultuur,
evenementen, georganiseerde jeugdactiviteiten, horeca en sport, en ook in voorbereiding
zijnde wetgeving die deze mogelijkheid uitbreidt naar niet -essentiële detailhandel en nietessentiële dienstverlening, op gericht drie aanvullingen te doen:
a) bij CTB-plichtige terreinen eenzelfde verplichting op werknemers of andere
personen die arbeid verrichten in te voeren als al geldt voor klanten en bezoekers;
b) werkgevers op andere terreinen (waaronder bv. in een verpleeghuis, cockpit,
penitentiaire inrichting of distributiecentrum) de mogelijkheid te geven om een CTB
als voorwaarde te stellen voor werknemers of andere personen die arbeid verrichten
om daar werkzaamheden te mogen verrichten; en
c) een beheerder van een locatie op zo'n ander terrein de mogelijkheid te geven om
een CTB als toegangsvoorwaarde te stellen voor bezoekers.
De noodzaak voor deze aanvullende maatregelen wordt met verschillende argumenten
onderbouwd. Allereerst vindt 9% van besmettingen juist van, naar en op de werkvloer plaats.
Ten tweede wordt het als inconsequent en onwenselijk gezien dat er nog sectoren zijn waar
bezoekers wel, maar werknemers niet, een CTB hoeven laten zien. Tenslotte worden deze
aanvullende maatregelen gepresenteerd als een meer toegesneden interventiemethode, en
daarmee een manier om in te spelen op het teruglopende draagvlak in de samenleving voor
en de zwaarte van generieke beperkende maatregelen (zoals volledige sluiting van bepaalde
sectoren).
Deze maatregelen zullen in samenhang komen te werken met wetgeving die gebruik van het
CTB onder voorwaarden in de onderwijssector mogelijk maakt, alsook wetgeving met
betrekking tot beperking van de mogelijkheden om een CTB te kunnen tonen (enkel personen
die een vaccinatiebewijs of een herstelbewijs hebben (2G), en niet ook mensen die een
testbewijs hebben (3G)). Deze voorstellen heeft het College nog niet ontvangen. Het zal
daarover na ontvangst apart adviseren . Het College hecht er echter aan te benadrukken dat
de verschillende al bestaande en nu voorgestelde wettelijke maatregelen op elkaar inhaken
en in de praktijk nauw verband met elkaar hebben. Daarmee kunnen zij ook juist in hun
samenhang aanvullende grondrechtelijke vragen opwerpen. Het College behoudt zich
daarom het recht voor aanvullend te adviseren indien hij daartoe aanleiding ziet.
In deze reactie, die voortbouwt op twee eerdere wetgevingsadviezen waarmee dit advies
dus in combinatie moet worden gelezen, , behandelt het College de volgende onderwerpen.
Het wijst er allereerst op dat meer mensenrechtelijke en grondrechtelijke bronnen, en meer
grondrechten een rol (moeten) spelen in de afwegingen dan nu nog het geval is (para. 2).

1 College voor de Rechten van de Mens, Spoedadvies: Aandachtpunten bij het voorstel voor een
Tijdelijke wet maatregelen covid-19, 3 juni 2020, op:

https: / /mensenrechten. nl/nl/ publicatie/ 5ed908751e0fec037359c284 en College voor de Rechten
van de Mens, Spoedadvies: Aandachtspunten bij de Tijdelijke wet testbewijzen covid-19, 15 maart
2021, op: https: / /mensenrechten.nUnl/publicatie/604f8d121e0fec037359c9c1

2

Ten tweede wijst het College op implicaties van de mogelijkheid voor een werkgever om
een CTB te gaan eisen voor (inroeping van) enkele specifieke grondrechten, met name
gelijke behandeling, het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer en het recht
op informatie, voorlichting en raadpleging van werknemers binnen de onderneming alsmede
het recht op collectieve onderhandelingen (para. 3). Ten derde wijst het College op
mogelijke grondrechtelijke vraagstukken die de kennelijk voorziene parallelle
toepasselijkheid van 3G en 2G-maatregelen kan hebben (para 4). Het College wijst tenslotte
op het grote grondrechtelijke belang van de (bestaande) uitsluiting van de testverplichting
voor personen die vanwege een beperking of een ziekte geen test kunnen ondergaan of als
gevolg van een test ernstig ontregeld raken (para. 5).
De belangrijkste bevindingen van het College op een rij:
1. Het gaat hier om zeer vergaande inperkingen op verschillende rechten en
vrijheden van werknemers en bezoekers. De tijdelijkheid van deze maatregelen,
en strikte en voortdurende controle op de noodzaak vanuit het perspectief van
bestrijding van de COVID-pandemie, is van zeer groot belang.
2. Het is belangrijk om de mensenrechtelijke bronnen waaraan wordt getoetst uit
te breiden, met name met het EU-Handvest, en de implicaties voor met name
werknemersrechten en de vrijheid van ondernemerschap beter te benoemen.
3. De mogelijkheid voor werkgevers en locatiebeheerders om een CTB te eisen
op niet CTB-plichtige arbeidsplekken en locaties raakt met name aan
werknemersrechten, het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer
en non-discriminatie. Het College adviseert een periodieke herevaluatieplicht
voor werkgevers en locatiebeheerders op te nemen zodat een eventuele CTBplicht, en de daarmee gepaard gaan inperking van de persoonlijke levenssfeer, in
het licht van de meest recente gegevens over de pandemie kan worden
gerechtvaardigd. Verder vraagt het College aandacht voor een mogelijk grote
toename van gelijkebehandelingsklachten bij het College. Dit noodzaakt
verduidelijking van de Toelichting op deze punten.
4. Uit de ervaringen van het College met COVID-gerelateerde vragen en
gelijkebehandelingsklachten blijkt dat aan de positie van mensen die zich niet
kunnen laten testen, in het bijzonder met een beperking of een chronische
ziekte, zowel in de Toelichting als in het bredere beleid en voorlichting daarover
veel meer aandacht moet worden besteed.
5. De samenhang van deze voorstellen, die uitgaan van 3G, met 2G maatregelen
moet worden verhelderd, mede omdat anders het kerndoel van het kabinet garanderen van draagvlak voor meer toegespitste in plaats van generieke
maatregelen - moeilijker zal kunnen worden bereikt.
2. Toepasselijke mensenrechtelijke bronnen en reikwijdte van mensenrechtelijke en
grondrechtelijke implicaties
De Memorie van Toelichting spitst zich toe qua toetsing aan bindend hoger recht toe op de
Grondwet en Raad van Europa verdragen (het Verdrag tot bescherming van de rechten de
mens en de fundamentele vrijheden, hierna: EVRM en Europees Sociaal Handvest). Het
College wijst erop dat voor toetsing ook andere internationale bronnen zeer relevant zijn,
in het bijzonder het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten
3

(IVBPR), het Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten
(IVESCR) en het Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap (Verdrag
Handicap).
Het College wijst er in dit verband in het bijzonder op dat het nader reguleren van
coronatoegangsbewijzen met betrekking tot inmiddels CTB-plichtige en andere sectoren ook
grensoverschrijdende aspecten kan hebben waarmee deze problematiek binnen de
reikwijdte van EU-recht kan komen te vallen. Een werkgever of werknemer die door deze
regels wordt geraakt kan een niet-Nederlandse EU-burger zijn. Hetzelfde geldt voor een
bezoeker die op een door dit wetsvoorstel geraakt terrein om een CTB wordt gevraagd. Dat
maakt het noodzakelijk ook aan het EU Handvest voor de Grondrechten te toetsen. Het
College adviseert de Memorie van Toelichting daarmee langs die lijnen aan te vullen.
Daarnaast wordt in de Toelichting de inhoudelijke toetsing beperkt tot het recht op
lichamelijke integriteit, het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer, het recht
op gelijke behandeling en het eigendomsrecht. Ook andere grondrechten en mensenrechten,
die nog niet worden genoemd, spelen echter een rol. Artikel 58ra, lid 9, onder b, noemt het
vereiste dat een ondernemingsraad voorafgaand moet instemmen als een werkgever gebruik
wil maken van de mogelijkheid om een CTB te gaan gebruiken. De toelichting behandelt
echter niet Artikel 11 EVRM en Artikelen 27 en 28 EU-Handvest (o.a. recht op raadpleging
van de werknemers binnen de onderneming en recht op collectieve onderhandeling en
collectie actie), die verschillende aspecten van de rechten van werknemers neerleggen . Ook
het recht op werk (o.a. Artikel 15(2) EU-Handvest) wordt niet in de overwegingen betrokken.
Een ander voorbeeld van een grondrecht waaraan toetsing op dit moment nog ontbreekt is
Artikel 16 EU-Handvest, de vrijheid van ondernemerschap. Dat is een EU-specifiek
grondrecht, dat op onderdelen specifieker is dan het recht op eigendom, dat wel uitgebreid
wordt behandeld in de toelichting (p. 10) en dat o.a. ook in artikel 17 EU-Handvest staat.
De vrijheid van ondernemerschap is hiervan belang omdat het Hof van Justitie juist dit recht
heeft aangegrepen om een werkgever in sommige omstandigheden de vrijheid te laten zelf
een balans te vinden tussen verschillende, zelfs grondrechtelijke belangen als dat bedoeld
is om sociale conflicten te voorkomen.2
Het College adviseert de onderbouwing in de Toelichting langs deze lijnen te completeren.
3. Mogelijkheid werkgever om een CTB te eisen in het licht van werknemersrechten, het
recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer en gelijke behandeling
Overeenkomstig het voorgestelde artikel 58ra lid 9 kan een werkgever op andere terreinen
dan (de al CTB-plichtige terreinen van) cultuur, evenementen, georganiseerde
jeugdactiviteiten, horeca, sport en onderwijs verlangen van werknemers dat zij een CTB
laten zien als toegangsvoorwaarde voor de arbeidsplaats of gedeelten daarvan.
Overeenkomstig het voorgestelde artikel 58ra lid 11 kan een locatiebeheerder ten aanzien
van bezoekers van publieke en besloten plaatsen op niet CTB-plichtige locaties ook het tonen
van een CTB als toegangsvoorwaarde voor bezoekers invoeren. Het College maakt daarbij
drie opmerkingen.

Voor een recent voorbeeld, zie: Hof van Justitie, Zaken C-804/18 en C-341/19, IX tegen WABE eV
en MH Mller Handels GmbH tegen MJ, 15 juli 2021, en de toelichting die het Hof van Justitie en het
College voor de Rechten van de Mens hierop gaven, respectievelijk op:
hups: / /curia.europa.eu/jcms/upload/docs/application/pdf /2021 -07/cp210128nl.pdf en op:
https: / /mensenrechten.nUnl/toegelicht/europese- hof-stelt-strengere-eisen-aan-hoofddoekverbodop-werkvloer
2

4

Allereerst is het vanuit grondrechtelijk perspectief zeer belangrijk de tijdelijkheid van deze
maatregelen te benadrukken. Dit wordt gegarandeerd door het feit dat het betreffende
hoofdstuk van de Wet Publieke Gezondheid iedere drie maanden opnieuw moet worden
verlengd, waar de Raad van State toetst of alle maatregelen nog nodig en relevant zijn. Deze
waarborg is gezien de zeer vergaande inperking essentieel, en moet volgens het College zeer
serieus worden genomen. Daarnaast is van belang dat, overeenkomstig artikel 58ra lid 9
onder voorwaarde a (en artikel 58ra lid 11), een zorgvuldige afweging en rechtvaardiging
van de werkgever en locatiebeheerder noodzakelijk zijn waarom het doel niet op een minder
ingrijpende manier kan worden bereikt en dat er ruimte is om de eis van een CTB te stellen
voor slechts een deel van de arbeidsplaats. Dit biedt veel mogelijkheden tot maatwerk die
disproportioneel gebruik van deze eis kunnen voorkomen. Daar staat tegenover dat deze
mogelijkheden voor differentiatie op arbeidsplaatsen of locaties ten koste kunnen gaan van
de duidelijkheid en handhaafbaarheid van de maatregel. Bovendien plaatst de mogelijkheid
die dit wetsvoorstel creëert voorwerkgevers en locatiebeheerders om een CTB -eis te stellen
deze actoren voor gecompliceerde afwegingen die raken aan de lichamelijke integriteit van
hun werknemers of bezoekers. Daarnaast zullen in de uitvoeringspraktijk bij die werkgevers
en locatiebeheerders afwegingen moeten worden gemaakt omtrent de mogelijke indirecte
discriminatie op grond van godsdienst en handicap of chronische ziekte die voort kan vloeien
uit het hanteren van een CTB-eis. Het is de vraag in hoeverre werkgevers en
locatiebeheerders voldoende geëquipeerd zullen zijn om die afweging zorgvuldig te maken.
De procedurele voorwaarden die dit wetsvoorstel schetst, zoals instemming door de
ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging, kunnen bijdragen aan een goede
belangenafweging, maar bieden geen garantie op zorgvuldigheid.
Ten tweede is het volgens het College belangrijk de tijdelijkheid van de inperking van het
recht op lichamelijke integriteit en het recht op eerbiediging van de persoonlijke
levenssfeer, waaronder het recht op privacy, van de werknemer en bezoeker, zoals
verankerd in de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, artikel 8 EVRM en artikelen 7 en 8 EUHandvest, met extra nadruk te garanderen. Als een werkgever of locatiebeheerder zou
overgaan tot het verplichten van een CTB voor toegang tot een arbeidsplek of locatie, zou
die verplichting niet automatisch synchroon moeten lopen met de resterende
geldigheidsperiode van dit hoofdstuk van de Wet Publieke Gezondheid. In plaats daarvan zou
de werkgever of locatiebeheerder periodiek, bijvoorbeeld elke twee weken, de noodzaak
opnieuw moeten aantonen in het licht van de ontwikkeling van de pandemie. Het College
beveelt aan een dergelijke periodieke motivatieplicht aan deze wettelijke mogelijkheid toe
te voegen.
De facultatieve mogelijkheid tot het hanteren van een CTB -eis, en dat is de derde
opmerking, heeft echter wel enkele grondrechtelijke implicaties die nog niet in de
Toelichting worden genoemd. Deze zullen achtereenvolgens worden besproken.
Voorafgaande instemming door de ondernemingsraad, zoals voorzien in artikel 58ra lid 9
onder voorwaarde b, is niet enkel een procedurele voorwaarde, m a ar heeft als zodanig een
grondrechtelijke dimensie. Zoals in de vorige paragraaf verduidelijkt, is dit aspect een
vertaling van het grondrecht op raadpleging van de werknemers binnen de onderneming en
het grondrecht op collectieve onderhandeling en collectie actie. Dat betekent dat om dit
grondrecht een zinvol effect te geven, er dus ook een vrije en reële mogelijkheid moet zijn
voorwerknemers om, via de geëigende methoden en kanalen, niet in te stemmen mocht hun
werkgever voorstellen een CTB-plicht in te voeren. Het College wijst tevens op de
uitzondering op de instemmingsplicht door de ondernemingsraad voor bedrijven met minder
dan 50 werknemers. Het zou goed zijn ook deze bedrijven aan te sporen om de instemming
van het personeel te organiseren, bijvoorbeeld door het instellen van ad hoc
personeelsvertegenwoordiging.

5

Een ander punt raakt meer direct aan de werkzaamheden van het College zelf. Als een
werkgever zou besluiten een CTB-plicht in te voeren voor werknemers met betrekking tot
(een deel van) de arbeidsplaats, of een beheerder een dergelijke plicht met betrekking tot
bezoekers van een locatie, dan kan een dergelijk besluit door het College of de rechter
worden getoetst aan gelijkebehandelingswetgeving. De wet creëert namelijk alleen een
ingekaderde mogelijkheid voor een werkgever of locatiebeheerder om een CTB te eisen,
maar verplicht de werkgever of locatiebeheerder daar niet toe. Zij kunnen zich dus niet
`verschuilen' achter een wettelijke plicht zoals die geldt voor CTB-plichtige terreinen en
sectoren, maar moeten zelf een zorgvuldige afweging maken. Het College benadrukt dat
deze afweging transparant en onderbouwd moet worden gemaakt en dat werknemers tijdig
en goed moeten worden geïnformeerd, waarbij rekening moet worden gehouden met
bijvoorbeeld laaggeletterde werknemers, werknemers met beperkte kennis van de
Nederlandse taal en werknemers met diverse beperkingen.
Mochten werknemers van of bezoekers aan niet CTB-plichtige arbeidsplaatsen of locaties
klagen over een dergelijke CTB-plicht op grond van gelijkebehandelingswetgeving, zullen
daarbij vermoedelijk de gronden godsdienst en handicap/chronische ziekte in beeld komen.
Dat vermoeden baseert het College op zeer grote aantallen vragen die het recentelijk
binnenkreeg. Die grote aantallen kunnen ook doen vermoeden dat binnen korte tijd een zeer
aanzienlijk aantal verzoeken om een oordeel bij het College kunnen worden verwacht tegen
werkgevers en locatiebeheerders van niet-CTB-plichtige locaties en terreinen die uit eigen
beweging een CTB gaan eisen.
Het College adviseert deze drie grondrechtelijke implicaties van de mogelijkheid die
werkgevers en locatiebeheerders hebben ten opzichte van respectievelijk hun werknemers
en hun bezoekers in de Toelichting te expliciteren en uit te werken.
4. Implicaties van de kennelijk voorziene parallelle toepasselijkheid van 3G en 2G
Het huidige voorstel geeft consistent blijk (zie o.a. pp. 2, 3, en 7 van de Toelichting) van
een intentie om werkgevers en locatiebeheerders de mogelijkheid te geven om voor een
beperkte periode een op 3G gebaseerde CTB-plicht in te voeren. Mocht de
gezondheidssituatie zo verslechteren dat deze ingekaderde vrijwilligheid niet voldoende
soelaas biedt, kan de wetgever overeenkomstig artikel 58ra, leden 8 en 10, zelf een
verplichting op de betrokken terreinen invoeren. Het College benadrukt dat ook hier de
tijdelijkheid van groot belang zal zijn om de proportionaliteit van de maatregelen te kunnen
onderbouwen. Ook in dat geval lijkt de Toelichting ervan uit te gaan dat een CTB dan kan
worden gebaseerd op 3Gs: gevaccineerd, genezen of getest.
De Toelichting bevat (nog) geen aanwijzingen of een of meerdere van deze mogelijkheden
nog zullen worden aangepast in het licht van een aangekondigde 2G-beleid, dan wet of er
een vorm van parallelle toepasselijkheid van 3G en 2G zal ontstaan, bijvoorbeeld afhankelijk
van de locatie/sector (d.w.z. of er een onderscheid blijft tussen wat nu al CTB-plichtige
sectoren zijn, en de sectoren waar nu geen CTB-plicht van toepassing is en waar dit voorstel
van toepassing op is). Dat laatste zou dan tot gevolg hebben dat mensen die zich niet willen
of kunnen laten vaccineren, maar zich wel kunnen of willen laten testen, tot sommige
plekken wel en tot andere plekken geen toegang (meer) zouden hebben. (Er bestaat ook een
groep mensen die zich niet kan laten testen op grond van een beperking of een ziekte of
ernstige ontregeling bij testen. Hierop zal in de volgende sectie nog worden ingegaan)
Als het inderdaad de bedoeling is om andere mogelijkheden te creëren op wat nu als nietCTB-plichtige locaties en sectoren van toepassing is, dan op de werkvloer en op de
zogenaamde "andere" locaties, zal het wel noodzakelijk zijn goed te onderbouwen wat een
6

dergelijke verschillende aanpak zou rechtvaardigen. Meer specifiek wijst het College er
nogmaals op dat - los van de vraag waar en wanneer 3G of 2G van toepassing zullen zijn het bijzonder belangrijk is dat testen toegankelijk is en gratis blijft. Anders zijn er
verschillende discriminatoire neveneffecten te voorzien, voornamelijk voor
minderbemiddelden, maar ook voor mensen met bepaalde beperkingen ., Tenslotte
permitteert het College zich in dit verband de bespiegeling dat als de doelstelling is het
creëren van (meer) draagvlak voor maatregelen, juist voorspelbaarheid en eenduidigheid
een belangrijke rol zouden kunnen spelen.

5. Grondrechtelijk belang uitsluiting van testverplichting voor personen die vanwege een
beperking/ziekte geen test kunnen ondergaan
Het wetsvoorstel voorziet in aanpassing van het huidige artikel 58ra, lid 9. Dat artikel bevat
de volgende passage:
Regels als bedoeld in het eerste lid gelden niet voor personen die vanwege een
beperking of een ziekte geen test kunnen ondergaan of als gevolg van een test ernstig
ontregeld raken. Bij ministeriële regeling worden nadere regels gesteld over de
toepassing van de eerste volzin, in ieder geval met betrekking tot de vaststelling dat
een persoon vanwege een beperking of ziekte geen test kan worden afgenomen en
met betrekking tot de deelname aan of toegang tot activiteiten of voorzieningen voor
deze personen.
De aanpassing ziet erop "lid" te vervangen door "artikel". Dat betekent dat deze
uitzondering op testen niet alleen voor CTB-plichtige locaties en sectoren gaat gelden, maar
ook op "andere locaties" (waar het huidige wetsvoorstel op ziet) en op de in lid 3 genoemde
onderwijssector (waar een ander wetsvoorstel e.e.a. nog zal regelen).
Het artikelsgewijze commentaar in de Toelichting (p. 24) bespreekt deze wijziging niet. Het
College adviseert de regering dat wel te doen. Allereerst omdat de reikwijdte van het artikel
aanzienlijk wordt uitgebreid. Maar ook vanwege het grote praktische belang van deze
uitzondering, voornamelijk voor mensen met een chronische ziekte of handicap. Dat belang
blijkt o.a. uit het zeer grote aantal vragen dat het College dagelijks ontvangt op dit terrein
en de verschillende oordelen die het College inmiddels heeft gegeven over de
mondkapjesplicht. Uit die meldingen bij en oordelen van het College blijkt dat
onduidelijkheden en conflictsituaties in het bijzonder ontstaan rondom het leveren van
bewijs van een handicap of chronische ziekte die in de weg zou staan aan het dragen van
een mondkapje en de manier waarop controle hierop moet worden vormgegeven. Het
College verwacht dat vergelijkbare problemen zich zullen gaan voordoen rondom mensen
die claimen dat zij vanwege een handicap of chronische ziekte geen vaccinatie of PCR -test
kunnen ondergaan.
Meer algemeen adviseert het College het kabinet zowel in communicatie als beleid meer
aandacht te besteden aan de positie van mensen meteen beperking. Zij worden onevenredig
geraakt door maatregelen ter inperking van de pandemie, en kunnen niet altijd op begrip
rekenen van zowel publieke autoriteiten als medeburgers waar het gaat om de specifieke
behoeften die zij hebben. Ook moet informatie over deze maatregelen goed toegankelijk
Zie College voor de Rechten van de Mens, Spoedadvies: Aandachtspunten bij de Tijdelijke wet
testbewijzen covid- 19, 15 maart 2021, sectie 5 (voorkomen discriminatoire neveneffecten inzet
testbewijzen), op: https: / / mensenrechten. nl / nl / publicatie / 604f8d121e0fec037359c9c1

3

7

zijn. Het VN-verdrag handicap vergt actieve betrokkenheid en participatie van deze groep
bij ontwikkeling van beleid en regelgeving die rechtstreeks raakt aan hun positie in de
samenleving. Hoewel het College begrip heeft voor de spoed waarmee dit wetsvoorstel
moest worden voorbereid, mist het College aandacht voor dit specifieke aspect in de
voorbereiding van dit wetsvoorstel.
Enkele technische punten
Op p. 24, derde alinea (artikelsgewijs commentaar) wordt verwezen naar "twaalfde lid
(nieuw)". Dit moet zijn dertiende lid (nieuw).

8