2020D16564

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport
hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen over de brief van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport d.d. 21 april 2020 inzake de Planning landelijk wetenschappelijk
onderzoek 13-wekenecho (Kamerstuk 29 323, nr. 137).
De voorzitter van de commissie,
Lodders
De adjunct-griffier van de commissie,
Verouden

nds-tk-2020D16564

1

Inhoud

blz.

I

Vragen en opmerkingen uit de fracties
• Inbreng van de leden van de VVD-fractie
• Inbreng van de leden van de PVV-fractie
• Inbreng van de leden van de D66-fractie
• Inbreng van de leden van de GroenLinks-fractie
• Inbreng van de leden van de SP-fractie
• Inbreng van de leden van de PvdA-fractie
• Inbreng van de leden van de ChristenUnie-fractie

2
2
3
4
7
7
8
9

II

Reactie van de Staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport

9

I Vragen en opmerkingen uit de fracties
Inbreng van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
brief «planning landelijk wetenschappelijk onderzoek 13-wekenecho»
(hierna: de brief) over prenatale screening en hebben daarover enkele
vragen.
Ten eerste hebben deze leden vragen over het proces. In onderhavige
brief stelt de Staatssecretaris dat er een gebrek aan draagvlak is voor de
capaciteitsberekening van het RIVM. Dit is tegenstrijdig met de eerdere
brief van 3 juli 20191 waarin staat dat de meeste betrokken veldpartijen
positief zijn over de verkenning en de invoering van het onderzoek
haalbaar achten. Wat is er gebeurd met deze steun en bij wie is er geen
draagvlak? Hoe en wanneer is de Staatssecretaris door deze partijen ervan
op de hoogte gesteld dat zij zich niet (meer) in het onderzoek kunnen
vinden?
Op 19 februari 20202 vermeldde de Staatssecretaris dat in maart een
nieuwe analyse van de capaciteitsberekening naar de Kamer zou worden
toegestuurd. Wanneer is dit besluit genomen en waarom is de Kamer hier
pas een maand voor publicatie over geïnformeerd? Waarom heeft de
Staatssecretaris in deze brief niet vermeld dat de nieuwe resultaten
mogelijk gevolgen zouden hebben voor de planning? Daarnaast vragen
deze leden waarom het uitvoeren van de tweede analyse acht maanden in
beslag heeft genomen gezien de onzekerheid rondom het capaciteitsvraagstuk sinds juli 2019 bij het ministerie bekend is.
Ten tweede hebben deze leden vragen over de capaciteitsberekening van
KPMG. Kan de Staatssecretaris toelichten in hoeverre in de huidige
praktijk verwijzingen plaatsvinden na afwijkingen die zijn geconstateerd
bij vroege echo’s? Zullen verwijzingen voor afwijkingen die vroeg in de
zwangerschap worden gevonden (bij de 13-wekenecho) niet in de plaats
komen van late verwijzingen (na de 20-wekenecho)? Kan de inschatting
worden gemaakt dat door het opleiden van echoscopisten verantwoordelijk voor de 13-wekenecho en de meer gestructureerde werkwijze,
immers 13-wekenecho voor alle zwangeren, een deel van de vroege
verwijzingen (fout positieve gevallen) komt te vervallen?

1
2

Kamerstuk 29 323, nr. 125
Kamerstuk 29 323, nr. 134

2

Kan de Staatssecretaris daarnaast aangeven hoeveel extra druk op de
PND-centra (Prenatale Diagnostiek) afkomstig is van de nevenbevindingen
van de NIPT (niet-invasieve prenatale test)? Is dit al meegenomen in de
berekening van KPMG, waarbij de aanname wordt gedaan dat het testen
van nevenbevindingen als de standaard wordt beschouwd? Kan de
Staatssecretaris aangeven wat de impact is van het testen van
NIPT-nevenbevindingen op deze extra druk in de PND-centra? Indien het
huidige testbeleid (TRIDENT-2) in de berekening is meegenomen vragen
deze leden of er dan niet onterecht vooruitgelopen wordt op een nog te
geven advies van de Gezondheidsraad over de implementatie van
nevenbevindingen van de NIPT.
Daarnaast merken voornoemde leden op dat toen in 2017 de NIPT werd
ingevoerd, door een verandering in GUO1 indicaties het aantal verwijzingen naar de PND-centra aanzienlijk is verminderd. Dit heeft destijds
niet geresulteerd in een aanpassing van de formatie. Zijn de berekeningen
van KPMG daardoor niet te pessimistisch en valt daarmee het argument
van te geringe capaciteit niet enigszins weg? Deze leden ontvangen graag
een reactie op dit punt.
Tot slot hebben deze leden de vraag of de Staatssecretaris er een risico in
ziet dat door te hoge eisen van de PND-centra we van uitstel naar afstel
gaan in dit onderzoek naar de 13-wekenecho. Kan de Staatssecretaris
aangeven of het mogelijk is om het onderzoeksontwerp aan te passen
naar gelang de beschikbare capaciteit bij PND-centra zodat deze alsnog
tijdig van start kan gaan, zo vragen deze leden.
Inbreng van de leden van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie hebben met teleurstelling kennisgenomen
van de brief van de Staatssecretaris over de planning van het landelijk
wetenschappelijk onderzoek naar de 13-wekenecho. Deze leden pleiten al
twee jaar voor invoering van deze 13-wekenecho en waren al niet
tevreden met de invoering eind 2020. Nu er opnieuw uitstel dreigt tot de
tweede helft van 2021 hebben deze leden enkele nadere vragen.
Deze leden lezen dat er onvoldoende capaciteit bij de PND-centra
beschikbaar is om de totale vraag aan te kunnen. Deze leden vragen of er
in bepaalde regio’s wel voldoende capaciteit is. Kan de Staatssecretaris
hier inzicht in geven? Het is deze leden bekend dat in Groningen jarenlang
onderzoek is gedaan en genoeg expertise is opgebouwd omtrent de
13-wekenecho. Zou hier de screening wellicht eerder van start kunnen?
Heeft de Staatssecretaris dit überhaupt overwogen? Zo nee, waarom niet?
Is de Staatssecretaris het met voornoemde leden eens dat groeiachterstand een van de mogelijke oorzaken is van de hoge babysterfte in
Nederland en dat er alles aan gedaan moet worden om groeiachterstand
zo vroeg mogelijk op te sporen? Deze leden willen in dit kader weten of
zwangere vrouwen die zich zorgen maken over mogelijke groeiachterstand van hun baby toch in aanmerking kunnen komen voor een
13-wekenecho? Wat is dan de procedure, wat zijn hierbij de eventuele
knelpunten en hoe zijn die op te lossen? Deze leden ontvangen graag een
reactie van de Staatssecretaris.
Tot slot willen deze leden benadrukken dat de maatregelen die worden
ingezet voor de bestrijding van het coronavirus en de behandeling van
patiënten met dit virus grote prioriteit hebben. Desondanks willen
genoemde leden de Staatssecretaris oproepen om alvast te starten met de
13-wekenecho daar waar het kan en niet te wachten met de invoering tot
halverwege 2021.

3

Inbreng van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met teleurstelling kennisgenomen
van onderhavige brief, met name omdat de invoering van het landelijk
wetenschappelijk onderzoek verdere vertraging lijkt op te lopen. Deze
leden constateren dat de Staatssecretaris geen uitvoering geeft aan de
zeer breed gesteunde motie van de leden Bergkamp en Tellegen3. Deze
leden vragen allereerst een uitgebreide reflectie over het proces rondom
de invoering van het landelijk wetenschappelijk onderzoek 13-wekenecho,
waarbij in wordt gegaan op deze motie en het reeds in 2016 verschenen
advies van de Gezondheidsraad4. Over onderhavige brief en het proces
hebben deze leden nog enkele vragen.
Allereerst hebben deze leden enkele vragen over de alhier besproken brief
in relatie tot de eerder uitgekomen verkenning van het RIVM5. De
Staatssecretaris schrijft dat «[...] in de verkenning geconcludeerd is dat het
niet nodig zou zijn om extra capaciteit bij de PND-centra te realiseren.»
Graag vernemen deze leden op basis van welke passage de Staatssecretaris deze uitspraak doet. Immers lezen deze leden in de verkenning dat er
wel degelijk «extra capaciteit» nodig is en zien in bijlage 3 van de
verkenning (Overzicht activiteiten nodig voor landelijke wetenschappelijk
onderzoek 13-wekenecho) ruimte voor bijvoorbeeld «Onderwijs»,
«Deskundigheidsbevordering» en «Capaciteit». Derhalve was reeds in de
verkenning van het RIVM voorzien dat aan de capaciteit nog gewerkt
diende te worden. Ook hebben deze leden vragen over het gebrek aan
draagvlak over «de berekening van de te verwachten extra werkdruk bij de
PND-centra» waar de Staatssecretaris over schrijft. Deze leden constateren dat in de bijgevoegde bestuurlijke reacties op de verkenning in
bijlage 4 noch de Coöperatie Landelijk Beheer Prenatale Screening
(CLBPS), noch de Vereniging Klinisch Genetische Laboratoriumdiagnostiek (VGKL), noch de Vereniging Klinische Genetica Nederland (VKGN),
enige signalen naar voren komen dat er geen draagvlak aanwezig zou zijn
voor de berekening van de werkdruk. Gezien de uitkomst van de
verkenning van het RIVM (op 24 mei 2019 uitgekomen) en de brief die in
dit overleg besproken wordt (van 21 april 2020) en de ruim 330 dagen die
tussen deze momenten zitten, ontvangen deze leden graag een gedetailleerde tijdlijn aangaande het capaciteitsvraagstuk voor de invoering van
het landelijke wetenschappelijk onderzoek 13-wekenecho. Hierin willen de
aan het woord zijnde leden onder andere zien, welke (bestuurlijke)organisaties wanneer en bij wie hebben aangegeven dat zij geen vertrouwen
hebben in de berekeningen aangaande de capaciteit en op welke wijze is
dat gebeurd. Wanneer is er contact geweest tussen het ministerie en het
RIVM over deze capaciteit en van wie kwam het idee om KPMG te vragen
hier aanvullend onderzoek naar te doen? Wanneer is deze onderzoeksaanvraag naar KPMG gestuurd en wil de Staatssecretaris deze ook aan de
Kamer doen toekomen? Welke deadlines zijn bij het onderzoek gehanteerd? Klopt het dat de Kamer, per brief van 19 februari 20206, is geïnformeerd over dit toen al lopende KPMG-onderzoek of heeft de Staatssecretaris de Kamer al eerder hiervan op de hoogte gesteld? Waren er, toen de
Staatssecretaris deze brief schreef, al (voorlopige) conclusies met de
Staatssecretaris gedeeld uit het onderzoek?
Ten tweede hebben deze leden enkele vragen over de activiteiten die tot
nog toe al ondernomen zijn in het kader van de invoering van het
landelijke wetenschappelijk onderzoek 13-wekenecho. In bijlage 3 van de
verkenning van het RIVM7, staat een overzicht met allerlei activiteiten die
3

Kamerstuk 32 279, nr. 145
Bijlage bij Kamerstuk 29 323, nr. 107
Bijlage bij Kamerstuk 29 323, nr. 125
6
Kamerstuk 29 323, nr. 134
7
Bijlage bij Kamerstuk 29 323, nr. 125
4
5

4

op diverse momenten ondernomen dienen te worden om landelijke
invoering eind 2020 te laten plaatsvinden. Een aantal van deze activiteiten
diende januari 2020 afgerond te zijn. Graag ontvangen deze leden, per
activiteit (zijnde vijf activiteiten onder het kopje «Kwaliteitsstandaard», vijf
activiteiten onder het kopje «Onderzoeksproject», zes activiteiten onder
het kopje «Financiering», twee activiteiten onder het kopje «Kwaliteitsborging», een activiteit onder het kopje «Onderwijs», vier activiteiten
onder het kopje «Capaciteit» en twee activiteiten onder het kopje
«Informatiehuishouding») of dit ook daadwerkelijk is gebeurd? Indien dit
niet het geval is, horen deze leden graag per activiteit, waarom dit niet
gebeurd is, en of dit ondertussen (in april 2020) wel is gebeurd en zo niet,
wanneer het afronden van de activiteit voorzien is. Ook constateren deze
leden dat een aantal activiteiten voor of in januari 2020 van start zouden
gaan. Uiteraard hebben deze leden er begrip voor dat, als gevolg van de
coronacrisis, bepaalde werkzaamheden langer zullen duren. Maar deze
leden ontvangen wel graag, gelijk aan de vorige vraag, een overzicht van
alle activiteiten die voor of in januari 2020 van start zouden gaan waarin
per activiteit wordt aangegeven of de start ook daadwerkelijk op het
geplande moment plaatsvond, zo niet waarom niet en het moment dat er
wel gestart is met deze activiteit (of wanneer voorzien wordt dat hiermee
gestart gaat worden).
Voornoemde leden hebben in de brieven van de Staatssecretaris niks
terug kunnen lezen over een bestuurlijk overleg met partijen betrokken bij
de invoering van het landelijke wetenschappelijk onderzoek 13-wekenecho
dat op een regelmatige basis plaatsvindt. Kan de Staatssecretaris
bevestigen dat er wel een bestuurlijk overleg (op regelmatige basis)
plaatsvindt over de invoering van het landelijke wetenschappelijk
onderzoek 13-wekenecho? Indien een dergelijk overleg plaatsvindt, kan de
Staatssecretaris toelichten welke partijen hierbij aanwezig zijn? Indien een
dergelijk overleg plaatsvindt, kan de Staatssecretaris daarnaast toelichten
hoe er, vanuit de verschillende partijen gereageerd is op het
KPMG-onderzoek?
Over het KPMG-onderzoek hebben deze leden ook nog enkele vragen.
Allereerst over de aannames in Bijlage B (Aannames rekenmodel) van het
onderzoek. Deze aannames zijn van groot belang voor de uitkomsten van
het capaciteitsvraagstuk. Derhalve ontvangen deze leden graag, per
aanname uit het KPMG-onderzoek, hoe deze verschilt van de eerder
gedane aannames in de RIVM-verkenning. Daarbij ontvangen zij ook
graag meer informatie over hoe, op basis van hetzelfde wetenschappelijke
onderzoek (Kenkhuis, M. J. A., et al. «Effectiveness of 12–13–week scan for
early diagnosis of fetal congenital anomalies in the cell–free DNA era.»
Ultrasound in Obstetrics & Gynecology 51.4 (2018): 463–469.), de
aannames voor eenzelfde afwijking (een verdikte nekplooi) kunnen
verschillen. Ook zien deze leden dat bepaalde aannames, gemaakt door
Dr. M. Knapen, bestuurder Stichting Prenatale Screening Zuidwest
Nederland (SPSZN), gynaecoloog-perinatoloog in het ErasmusMC voor de
RIVM-verkenning, in zijn geheel niet terug komen in het KPMG-onderzoek,
bijvoorbeeld aangaande een afname van de hoeveelheid GUO1 als gevolg
van een nieuwe leidraad. Graag ontvangen deze leden hierover een
toelichting. Aan de hand van informatie van de PND-centra zijn schattingen gemaakt aangaande het effect in fte voor perinatologen, echoscopisten en indirect personeel als gevolg van een stijging van de
hoeveelheid GUO’s. Graag horen deze leden allereerst hoeveel perinatologen, echoscopisten en indirect personeel er op dit moment in totaal
werkzaam zijn. Daarbij ontvangen deze leden ook graag een uitsplitsing
naar de diverse PND-centra. Zijn er (grote) verschillen waarneembaar
tussen de diverse PND-centra qua personeelssamenstelling en welke
verklaringen zijn hiervoor te vinden? Daarnaast ontvangen deze leden
graag, op basis van de tabel op pagina 18 van het rapport, wat het effect
in fte voor perinatologen, echoscopisten en indirect personeel (zowel

5

totaal als per PND-centrum) als gevolg van een stijging van de
hoeveelheid GUO’s waarbij gekeken wordt naar de totale stijging van het
GUO’s als gevolg van (1) het eerste scenario van het KPMG-onderzoek, (2)
het tweede scenario van het KPMG-onderzoek en (3) de originele
verkenning van het RIVM. Bij het uitsplitsen per PND-centrum begrijpen
deze leden, ingevolge de derde overweging van pagina 21 van het
KPMG-onderzoek, dat het om een schatting gaat. In de eerste overweging
van pagina 21 lezen de leden dat «Het verwachte aantal extra GUO’s dat
wordt uitgevoerd na invoering van het eerste trimester SEO is hoog. De
afweging wanneer een GUO ingezet wordt moet gemaakt worden door de
beroepsgroep». Begrijpen deze leden het goed dat, wanneer deze keuze
door de beroepsgroep (in de vorm van een leidraad) op een bepaalde
wijze genomen zal worden, deze ook kan leiden tot een minder groot
aantal extra GUO’s, zoals ook het RIVM en Dr. M. Knapen stellen in de
RIVM-verkenning? Wat zegt dat in een dergelijk geval over het
KPMG-onderzoek en de conclusies die de Staatssecretaris hier nu uit
trekt?
De aan het woord zijnde leden lezen in voetnoot (**) op pagina 4 dat op
17 december 2019 KPMG een onderzoek heeft uitgebracht getiteld
«Kostenonderzoek eerstetrimester-structureel echoscopisch onderzoek».
Klopt het dat dit het onderzoek is waarnaar op pagina 65 van de
RIVM-verkenning wordt verwezen onder het kopje «Financiering» sub
kopje «Besluitvorming financiering onderzoek»? Klopt het daarnaast dat
dit onderzoek niet met de Kamer is gedeeld? Als dit het geval is, kan de
staatsecretaris aangeven waarom hij dat niet met de Kamer heeft gedeeld
en is de Staatssecretaris bereid dit alsnog te doen? Daarnaast horen deze
leden graag wat de stand van zaken is aangaande het door de Staatssecretaris te nemen besluit over financiering van het landelijk wetenschappelijk onderzoek naar de 13-wekenecho. Deze leden constateren dat
hierover niks geschreven wordt in onderhavige brief, terwijl de Staatssecretaris in het eerdere schriftelijke overleg8 over de RIVM-verkenning aan
deze leden had toegezegd in het voorjaar van 2020 terug te komen met
informatie aangaande de financiering en het besluit hierover. Deze leden
wijzen er graag op dat een aantal zaken, zoals bijvoorbeeld de aanschaf
van nieuw materiaal en personeel, afhankelijk is van het besluit
aangaande de financiering, een besluit dat volgens de RIVM-verkenning
eigenlijk in zijn geheel genomen zou moeten zijn in oktober 2019 (kopje
«Financiering», pagina 65 en 66).
Tot slot, vragen deze leden, gelijk aan hun eerdere vraag tijdens het
eerdere schriftelijke overleg9, of de Staatssecretaris, in het licht van de
vertraging die de invoering van een landelijk wetenschappelijk onderzoek
13-wekenecho zoals reeds in december 2016 aanbevolen door de
Gezondheidsraad reeds heeft opgelopen, bereid is de Kamer vanaf nu per
kwartaal te informeren over de stand van zaken rondom de invoering. Kan
de Staatssecretaris allereerst bevestigen dat, ondanks een eventuele
vertraging aangaande personeel/capaciteit, alle andere voorbereidende
activiteiten wel doorgang vinden. Ten aanzien van de gevraagde kwartaalrapportage zouden deze leden graag zien dat de Staatssecretaris aangeeft
per activiteit zoals weergegeven in bijlage 3 van de RIVM-verkenning
(Overzicht activiteiten nodig voor landelijke wetenschappelijk onderzoek
13-wekenecho) of deze op schema ligt en indien dat niet het geval is,
waarom dit zo is en hoe de Staatssecretaris werk gaat maken van het wel
tijdig afronden van deze activiteit. Deze leden ontvangen op dit punt graag
een toezegging.

8
9

Kamerstuk 29 323, nr. 129
Idem

6

Inbreng van de leden van de GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie willen allereerst hun waardering
uitspreken voor de onvermoeibare inzet die zorgpersoneel en ambtenaren
tonen om ook tijdens deze crisis de best mogelijke zorg te verlenen.
Inmiddels kan, dankzij die inzet, heel langzaam de tot nu toe uitgestelde
zorg weer op gang komen. Deze leden zijn zich ervan bewust dat op dit
moment de eerste aandacht uit moet blijven gaan naar de meest acute
vormen van (crisis)zorg, inclusief de geestelijke gezondheidszorg.
Voorgenoemde leden hebben kennisgenomen van onderhavige brief en
hebben hier nog enkele vragen over.
Als gezegd hebben deze leden alle begrip voor het feit dat prioritering
binnen de zorg op dit moment noodzakelijk is. Tegelijkertijd vernemen de
leden dat enkele vormen van preventieve zorg weer langzaam doorgang
kunnen gaan vinden. Zij willen dan ook graag weten wat dit betekent voor
het onderzoek naar de 13-wekenecho. Is het zo dat op dit moment alle
voorbereidingen voor dit onderzoek stilgelegd zijn? Wordt er bijvoorbeeld
geen (extra) personeel meer geworven en opgeleid voor de PND-centra?
Kan de Staatssecretaris een overzicht geven van de voorbereidingen die
op dit moment nog wél getroffen worden om het onderzoek voor de
13-wekenecho doorgang te laten vinden, en welke voorbereidingen
(noodgedwongen) zijn stilgelegd? Zo nee, waarom niet?
Is de Staatssecretaris bereid om middels een vaste periodiek, bijvoorbeeld
een tijdperiode van elke drie maanden, te bekijken of eventueel gemaakte
vorderingen het mogelijk maken de implementatie van het wetenschappelijk onderzoek van de 13-wekenecho te vervroegen? Zo nee, waarom
niet?
Tevens vragen deze leden of er alternatieven mogelijk zijn die minder
ingrijpend zijn dan een heel jaar uitstel van implementatie. Is de Staatssecretaris in gesprek met relevante stakeholders, zoals het RIVM, om te
verkennen wat mogelijke tussenvormen kunnen zijn? Zo ja, kan de
Staatssecretaris hiervan alvast enkele contouren schetsen, zo vragen deze
leden.
Inbreng van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
onderhavige brief en hebben naar aanleiding van deze brief alvast
onderstaande opmerkingen en vragen.
Deze leden herhalen hun opmerking uit de eerdere schriftelijke inbreng10
op dit thema dat zij het van belang vinden dat vrouwen en hun partner de
mogelijkheid krijgen om gebruik te maken van de 13-wekenecho en
tevens het belang begrijpen van een breed gedragen en goed voorbereid
en uitgevoerde verkenning en wetenschappelijk onderzoek. Deze leden
betreuren het desondanks dat de startdatum van het onderzoek uitgesteld
wordt tot (in ieder geval) de tweede helft van 2021, in plaats van eind
2020. Deze leden vragen in dat kader wat precies de gevolgen zijn voor
vrouwen en hun partner die tot half 2021 al graag een 13-wekenecho
zouden krijgen. Wat zijn vervolgens de verwachtingen met betrekking tot
de vervroeging van de 20-wekenecho, zo vragen deze leden.
Voornoemde leden lezen dat tijdens de voorbereidingen voor het
landelijke wetenschappelijke onderzoek naar de 13-wekenecho gebleken is
dat er onvoldoende draagvlak is voor de door het RIVM gedane
10

Kamerstuk 29 323, nr. 129

7

berekening met betrekking tot de te verwachten extra werkdruk bij de
PND-centra. Deze leden lezen dat het onvoldoende draagvlak veroorzaakt
werd door de gehanteerde aannames en omdat er geen rekening is
gehouden met een verandering in het aantal centra. Deze leden vragen
hoe het kan dat er gebruik is gemaakt van niet gedeelde aannames en dat
het nut van een eventuele uitbreiding in het aantal centra niet is meegenomen in het onderzoek. Hoe kan het dat er zo’n essentieel verschil
bestaat tussen de eerdere verkenning van het RIVM en de analyse van
KPMG wat betreft de effecten op de werkdruk die te verwachten is zodra
de 13-wekenecho in onderzoeksverband beschikbaar wordt gesteld? In
tegenstelling tot de eerdere verkenning blijkt uit dit onderzoek immers dat
er wél sprake is van een stijgende werkdruk. Deze leden vinden dit
verschil zeer ernstig en vragen wat het gevolg was geweest als deze
vervolg-analyse niet was uitgevoerd. Om de extra werkdruk op te vangen
is extra capaciteit bij de PND-centra nodig anders kan vervolgonderzoek
na de echo in het geding komen. Wat is het plan van aanpak aangaande
het zorgen voor voldoende capaciteit? Hoe wordt de capaciteit vergroot
en welk budget is daarmee gemoeid? Volgens de Nederlandse Federatie
van Universitaire Medische Centra (NFU) is er ook onvoldoende fysieke
ruimte, welke acties worden ondernemen om deze tekorten weg te
nemen?
Tenslotte vragen de aan het woord zijnde leden over de verwachtingen
met betrekking tot het aantal onterechte foutvaststelling dat zal ontstaan
door introductie van de 13-wekenecho. Wat is de verwachting op dit
gebied en wat wordt er ondernomen om het aantal onterechte foutvaststellingen zo laag mogelijk te houden, zo vragen deze leden.
Inbreng van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
de brief over de planning van het landelijk wetenschappelijk onderzoek
van de 13-wekenecho. De vragen van deze leden richten zich met name op
de capaciteitsproblemen bij de centra voor prenatale diagnostiek die een
tijdige invoer van de 13-wekenecho in de weg staan en de gevolgen
daarvan.
Kan de Staatssecretaris inzicht geven in de mate van capaciteitsproblemen bij de PND-centra en hoe deze verholpen dienen te worden? Kan
worden toegelicht hoe het kan dat de eerste verkenning van het RIVM met
betrekking tot de capaciteit van PND-centra zo sterk afwijkt van latere
berekeningen?
Sinds wanneer is de Staatssecretaris op de hoogte van de capaciteitsproblemen bij de PND-centra? Hadden capaciteitsproblemen eerder kunnen
worden ondervangen? Hoe spant de Staatssecretaris zich in om de
capaciteitsproblemen zo snel mogelijk weg te werken en het onderzoek
naar de 13-wekenecho zo snel mogelijk aan te laten vangen? In hoeverre
is inmiddels begonnen met het opleiden en aantrekken van perinatologen
en GUO-2-echoscopisten? Kan de Staatssecretaris inzicht geven in de
impact die de bestrijding van het COVID-19 virus heeft op de uitbreiding
van de capaciteit van PND-centra en de start van het landelijke wetenschappelijke onderzoek naar de 13-wekenecho?
Kan de Staatssecretaris aangeven wat de mogelijke gevolgen van uitstel
van de start van het landelijk wetenschappelijk onderzoek naar de
13-wekenecho zijn op de gezondheid van het ongeboren kind, daar de
Gezondheidsraad stelde in 2016 dat «veel van de zeer ernstige afwijkingen
die nu worden ontdekt bij de «20-wekenecho» al aan het einde van het
eerste trimester van de zwangerschap op te sporen zouden zijn11»?

11

Bijlage bij Kamerstuk 29 323, nr. 107

8

Kan de Staatssecretaris tot slot aangeven of de mogelijkheid bestaat om
het wetenschappelijk onderzoek naar de 13-wekenecho per 1 januari 2021
op een kleinere schaal te laten aanvangen? Kan worden toegezegd dat het
wetenschappelijk onderzoek naar de 13-wekenecho uiterlijk op 1 juli 2021
van start gaat? In hoeverre kan een nieuwe invoeringsdatum door de
Staatssecretaris gegarandeerd worden, zo vragen deze leden.
Inbreng van de leden van de ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van de brief
over de planning van het landelijk wetenschappelijk onderzoek naar de
13-wekenecho. Deze leden willen de Staatssecretaris hierover enkele
vragen stellen.
Deze leden begrijpen dat de aanleiding voor de aanvullende analyse door
KPMG is gelegen in het feit dat er onvoldoende draagvlak was voor de
RIVM-berekening van de te verwachten extra werkdruk bij de PND-centra.
Kan de Staatssecretaris toelichten waarin beide berekeningswijzen van
elkaar verschillen?
Deze leden vinden het belangrijk dat, alvorens met het onderzoek
begonnen wordt, gewaarborgd is dat vrouwen en hun partners de goede
begeleiding en zorg krijgen, de capaciteit moet hiervoor op orde zijn. Kan
de Staatssecretaris aangeven welke capaciteitsuitbreiding er nodig is en
wat hiervan de extra kosten zullen zijn? Kan de Staatssecretaris ook
aangeven wat deze capaciteitsuitbreiding betekent voor de totale kosten
die gemoeid zijn met het landelijk wetenschappelijk onderzoek naar de
13-wekenecho?
De Staatssecretaris geeft aan verdringing in de geboortezorg te willen
voorkomen en de uitvoering van de 13-wekenecho inpasbaar te willen
maken in de bredere geboortezorg, voordat met de uitvoering gestart
wordt. Heeft de Staatssecretaris hierbij ook oog voor het risico op
verdringing door de prenatale screening ten koste van de middelen voor
de reguliere geboortezorg, zo vragen deze leden.
Voornoemde leden vragen of de Staatssecretaris onderschrijft dat ook de
reguliere geboortezorg een kwaliteitsverbetering behoeft, zoals ook
bepleit door Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie
(NVOG) en de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen
(KNOV). Is de Staatssecretaris bereid om, in overleg met de Minister voor
Medische Zorg, te bezien welke investeringen er nodig zijn voor de
implementatie van de Zorgstandaard ter verbetering van de kwaliteit van
de geboortezorg?
Deze leden vragen of de Staatssecretaris bereid is om, nu uitstel van de
invoering van de 13-wekenecho onvermijdelijk is, deze periode van uitstel
te benutten door te bekijken hoe de 13-wekenecho zich verhoudt tot de
integrale visie op de geboortezorg en screening die door het kabinet is
toegezegd voor de zomer van 2020.
II Reactie van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport

9