Voortgangsverslag 2021

impact investors

Inhoud
Onze impact
Introductie
Feiten & cijfers
Profiel en Highlights

3
5
6
8

1. Verslag activiteiten 2021
Voortgang op de doelen
Voortgang Business Development-activiteiten
Voortgang investeringsactiviteiten
Impact, de Sustainable Development Goals en ESG
Aansluiting Europese instrumenten en fondsen
Samenwerking met overheid en publieke fondsen
Realisatie klimaattransitie en circulaire economie
Additionaliteit
Vooruitblik 2022

12
15
18
24
26
27
29
31
33

2. Toelichting
Hoe wij waarde toevoegen
Strategie en voortgang
Onze stakeholders
Onze impact op materiële thema’s
Ons impact- en ESG-beleid

35
38
44
60
80

3. Cases

87

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

2

Onze impact
Op weg naar groene
waterstof en groen gas

Meer en betere
financiering voor MKB

SCW zet organische reststromen
om in groene waterstof en groen
gas. Zo ontstaat een duurzaam
alternatief voor aardgas.

Het Dutch Alternative Credit
Instrument zorgt ervoor dat
het Nederlandse MKB betere
toegang krijgt tot financiering die
mede afkomstig is uit Europese
middelen.

Bekijk de case →

Bekijk de case →

Kritieke metalen

EEN CIRCULAIRE
ENERGIETRANSITIE

Beperkte beschikbaarheid van
kritieke metalen is een groeiend
risico. Invest-NL participeerde in
een onderzoek naar de omvang
van dit probleem en mogelijke
oplossingsrichtingen.

Bekijk de case →

Dutch
Future
Fund

An initiative
of the
European
Investment
Fund and
Invest-NL

Uniek ecosysteem
voor fotonica
EFFECT Photonics is in staat om
complexe, volledig geïntegreerde
fotonische chips te ontwikkelen
die het op hoge snelheid versturen van informatie over glasvezelkabels mogelijk maken.
Bekijk de case →

Investeringsfondsen
weten DFF te vinden

Avantium kan nieuwe
fabriek bouwen

Investeringsfondsen die zich richten op innovatieve groeibedrijven
weten het Dutch Future Fund goed
te vinden. Inmiddels zijn 13 durfen groeikapitaalfondsen succesvol
gefinancierd door DFF.

Invest-NL is medefinancier van
de bouw van een nieuwe fabriek
in Delfzijl, die zorgt voor verdere
ontwikkeling en commercialisering van Avantium’s plantaardige,
recycleerbare kunststof PEF.

Bekijk de case →

Bekijk de case →

Plastic terugwinnen uit
huishoudelijk afval
Door een revolutionaire technologie werkt Umincorp de plastic
afvalstromen van huishoudens
op tot zuivere grondstoffen voor
producenten van nieuwe plastic
producten.
Bekijk de case →

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

Biobased plastics
duurzaam alternatief
Invest-NL steunt de ontwikkeling
en introductie van biobased
materialen door gericht onderzoek te doen naar de toepasbaarheid en door barrières voor
financiering weg te nemen.
Bekijk de case →

3

Onze impact

FINANCIAL
ACCOUNTING IN THE
CIRCULAR ECONOMY
Redefining value, impact, and risk to accelerate
the circular transition

Deelmobiliteit is goede
‘step’ in de richting

Marktonderzoek GDS
geeft inzicht

Met de investering in Dott
stimuleert Invest-NL gedeelde
elektrische micromobiliteit, zoals
elektrische steps en fietsen, die
een duurzaam alternatief bieden
voor korte autoritten.

Het onderzoek naar ‘Financierbaarheid van opslag in gesloten
distributiesystemen’ geeft inzicht
in welke belemmeringen er zijn
bij financiers en hoe deze kunnen
worden weggenomen.

Bekijk de case →

Bekijk de case →

LeydenJar verbetert
batterijen

Op zoek naar nieuwe
eiwitbronnen

De innovatieve technologie van
LeydenJar zorgt voor batterijen
met 70% meer energieopslagcapaciteit. Hierdoor wordt bijvoorbeeld de actieradius van elektrische auto’s substantieel vergroot.

Unovis investeert in bedrijven
die de transitie naar alternatieve
eiwitbronnen versnellen en helpt
bij de ontwikkeling van nieuwe
voedselproducten en technologieën.

Bekijk de case →

Bekijk de case →

Accountants in een
circulaire economie

Naar een duurzaam en
gezond voedselsysteem

In 2021 heeft Invest-NL de
Coalition Circular Accounting
ondersteund om te identificeren
hoe accountants kunnen bijdragen
aan circulaire businessmodellen
en de beoordeling van hun
financierbaarheid.

Het Business Innovation Program
Food richt zich op het ondersteunen van ondernemers in de
agrofoodsector die een nieuw
verdienmodel ontwikkelen.

Bekijk de case →

Bekijk de case →

An overview paper of the Coalition Circular Accounting

Energieopslag
gemakkelijker gemaakt
Invest-NL heeft een standaardcontract ontwikkeld zodat batterijoperators die hun capaciteit
niet volledig aan derden willen
verhuren deze zelf kunnen
managen.

Bekijk de case →

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

4

Introductie
In 2021 is het cruciale belang van de overgang naar een
carbonneutrale en circulaire economie nog duidelijker en
urgenter geworden. We zijn trots op de financieringen en
ontwikkeltrajecten die we op dat gebied hebben kunnen
uitvoeren en beseffen tegelijkertijd dat we nog maar aan
het begin staan van onze opdracht.

Invest-NL rapporteert jaarlijks over de voortgang die gerealiseerd is op haar
doelstellingen aanvullend aan het jaarverslag. Voor u ligt het voortgangsverslag
over het jaar 2021. Deze rapportage vloeit voort uit de afspraken gemaakt in de
aanvullende overeenkomst tussen Invest-NL en de staat. Deze rapportage bevat
informatie die ook in het jaarverslag van Invest-NL is opgenomen.
Invest-NL stelt conform de aanvullende overeenkomst na afloop van ieder volledig
boekjaar een voortgangsverslag op die inzicht biedt in de wijze waarop en mate
waarin activiteiten ter uitvoering van de investeringsafbakening over dat boekjaar
vallen binnen de algemene investeringsdomeinen, voldoen aan de doeleinden en
voldoen aan de beoogde resultaten.
In het voortgangsverslag wordt tevens ingegaan op de wijze van naleving door
Invest-NL van artikel 9 van de Machtigingswet bij het verstrekken van financiering
en wordt melding gemaakt indien Invest-NL van oordeel is dat met betrekking tot
een binnen een investeringsafbakening vallend algemeen investeringsdomein of
deel daarvan, het falen van de markt zodanig is veranderd dat financiering daarvan
niet langer in overeenstemming met artikel 9 van de Machtigingswet kan
plaatsvinden. Invest-NL stelt dat hiervan in 2021 geen sprake is geweest.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

5

Feiten & Cijfers 2021
Business Development
(in aantallen)

Productontwikkeling

Propositiebegeleiding

Marktonderzoek

Gerealiseerd
in 2021

Gerealiseerd
in 2021

Gerealiseerd
in 2021

3

2

2020:1

2020:4

7

5

2020:4

12

10

2020:6

2020: 5

2020: 8

Investeringsaanvragen
ontvangen in 2021

Goedgekeurd

Gecommitteerd

142

24

2020: 422

2020: 13

Capital

(in aantallen)

Investeringen

23

2020: 10

Waarvan gericht op een carbonneutrale en/of een circulaire economie

11

Kerncijfers 2021
2021

2020

Balanstotaal

185

52

Gestort kapitaal

175

50

1.667

1.667

1

-6

Totaal gecommitteerd investeringsvolume

457

241

Waarde uitgekeerde investeringsportefeuille

134

28

Gecommiteerd aan fondsen

300

185

Nominaal geïnvesteerd in fondsen

39

9

Gemobiliseerd kapitaal directe investeringen

366

45

Gemobiliseerd kapitaal fondsen

755

20

Totaal gemobiliseerd kapitaal

1.121

65

117

176

R&D uitgaven van portfoliobedrijven

124

47

R&D uitgaven van portfoliobedrijven, aan Invest-NL toe te schrijven

21

15

2.550

404

275

123

Vermeden CO2 door portfoliobedrijven (in ton)1

74.000

-

Vermeden CO2 door portfoliobedrijven - aan Invest-NL toe te schrijven (in ton) 1

6.400

-

74

59

4,6%

1,9%

(in € miljoen, tenzij anders aangegeven)

Financiële kengetallen

Begroot totaal kapitaal
Nettoresultaat

Aangetrokken Europees kapitaal/garanties

Impact

Fte's werkzaam bij portfoliobedrijven (in aantal fte's)
Fte's werkzaam bij portfoliobedrijven - aan Invest-NL toe te schrijven
(in aantal fte's)

Medewerkers Invest-NL (in aantal)
Ziekteverzuim
1

Gestart met rapporteren per 2021

Profiel
Wij zijn Invest-NL. Wij dragen bij aan een duurzamer en
innovatiever Nederland. Dat doen we door kapitaal te
mobiliseren: van onszelf, van overheden, van marktpartijen en
van Europese instellingen. Risicokapitaal en geduldig kapitaal;
zodat financierbaar wordt wat nu niet financierbaar lijkt.
Dat doen we niet alleen: we werken hierbij nauw samen met innovatieve
ondernemers, overheden en financiële partijen, in Nederland en daarbuiten.
Onze prioriteit ligt waar onze toegevoegde waarde het grootst is: het mobiliseren
van kapitaal voor jonge, snelgroeiende en innovatieve bedrijven die een cruciale
rol spelen in de overgang naar een carbonneutrale en circulaire economie.
Wij zijn een private impact investor, gefinancierd met publieke middelen.
Onze activiteiten zijn in 2020 gestart. Met het ministerie van Financiën als aandeelhouder en door directe relaties met overheden zijn wij bij uitstek in staat om complexe
maatschappelijke transities en risicovolle innovaties te financieren. Doordat onze
portefeuille als geheel meer risico kan lopen en we langere looptijden kunnen
hanteren, beschikken wij over geduldig kapitaal dat onderscheidend is in de markt.
In totaal is voor Invest-NL € 1,7 miljard aandeelhouderskapitaal begroot.
In samenwerking met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat is in 2021
via een subsidie met terugbetalingsverplichting aanvullend € 50 miljoen beschikbaar
gekomen ter financiering van het MKB. Invest-NL streeft ernaar ongeveer € 250
miljoen per jaar te committeren aan nieuwe financieringen.
Invest-NL ontvangt daarnaast een subsidietoezegging van ruim € 10 miljoen om
business development-activiteiten te bekostigen: het onderzoeken van markten, het
investeerbaar maken van proposities en het ontwikkelen en in de markt zetten van
instrumenten om de Nederlandse investeerdersmarkt te verbreden en te verdiepen.
Invest-NL is partner van de European Investment Bank en het European Investment
Fund en is daarmee in staat Europese middelen beschikbaar te maken voor het
Nederlandse bedrijfsleven.
Het hoofdkantoor van Invest-NL is gevestigd in Amsterdam. Eind 2021 waren
74 medewerkers werkzaam bij Invest-NL.
Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

8

Highlights 2021
Kwartaal 1

Januari
Investering in Microsure, high tech
robotica ten bate van microchirurgie.
Februari
Investering in cybersecurity via het
‘Dutch Security TechFund’.

Lening aan Nearfield Instruments,
ontwikkeling van baanbrekende
metrologie-oplossingen voor de
wereldwijde halfgeleiderindustrie.
De investering is mede tot stand
gekomen met inzet van de
InnovFin SME Guarantee Facility.

Investering in deeptech via het
‘Innovation Industries Fonds II’.

FINANCIAL
ACCOUNTING IN THE
CIRCULAR ECONOMY
Rede fining value, i mpa ct, and risk to accelerate
the circular transition

A n ov er vi e w pa per of t he
Coa lit i on Cir c ul ar A c c ount i ng

Maart
Coalitie Circular Accounting: samen
met Sustainable Finance Lab de rol
onderzocht van grootboektechnologie bij
verslaggeving over circulaire assets.

Kwartaal 2

Oplevering RES 1.0 – Rapport
achtergrondanalyse Regionale energie
strategie Rotterdam/Den Haag.

April
Investering in Dott, bijdragen aan
verlaging stedelijke luchtvervuiling en
CO2 uitstoot middels micromobiliteit
(e-scooters en e-bikes).
Mei
Investering in
Nearfield Instruments.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

9

Highlights

Kwartaal 3
Juli
Invest-NL en het ministerie van
Economische Zaken en Klimaat (EZK)
lanceren samen met het Europees
Investerings Fonds het Dutch
Alternative Credit Instrument (DACI),
met als doel niet-bancaire financiers
te voorzien van kapitaal ten behoeve
van het MKB.

Juli
Investering in Onward Medical,
ontwikkeling van neurostimulatie
therapieën voor dwarslaesiepatiënten
met als doel patiënten weer meer te
kunnen laten bewegen.
Investering in SCW Systems,
innovatieve ‘Superkritische Water
Vergassing’ en CO2 Clean up
technologie.

Investering in Black Bear Carbon,
circulaire productie van carbon black
uit oude autobanden.

Advisering aan Nationaal Groeifonds
over additionaliteit.

Investering in Delft Advanced
Biorenewables, biobased fermentatie
technologie die bij de productie van
bepaalde chemicaliën het fossiele
grondstoffengebruik vervangt.

Investering in ISA Pharmaceuticals,
ontwikkeling van nieuwe medicijnen
voor immuuntherapie en chronische
infecties.

Investering in EFFECT Photonics,
ontwikkeling optische chips voor
efficiënter dataverkeer met minder
energiegebruik.

Realisatie van een standaard
‘Energie Opslag Overeenkomst’
ten bate van financiering van energie
opslagbusinessmodellen.

September
Investering in LeydenJar,
ontwikkeling van een pure
siliciumanode voor gebruik in Lithium
Ion batterijcellen ten bate van een
hogere energiedichtheid, een langere
levensduur en lichtere batterijen.

Kwartaal 4
Oktober
Investering in Delft IMP, ontwikkeling
van nanocoating, een enabling
technology voor een lager gebruik
van kobalt in batterijen en een
langere levensduur van batterijen.

December
Toezegging lening van €30 miljoen
aan Avantium, voor de financiering
van de eerste commerciële fabriek
ter wereld die FDCA produceert; het
voornaamste ingrediënt voor het
100% plantaardige en recyclebare
plastic materiaal PEF.
Investering in Umincorp, verbetering
van scheiding van plastics uit
huishoudelijk afval.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

10

1.
Verslag activiteiten 2021

11

Voortgang op de doelen
Per eind 2021 hebben we voor € 457 miljoen aan
financieringen gecommitteerd en voor € 134 miljoen
daadwerkelijk uitbetaald. We hebben in totaal 33 afgesloten
financieringen in portefeuille bij 26 bedrijven en fondsen
en hebben daarmee het MKB en innovatie in de brede zin
kunnen ondersteunen.
Na de start in 2020, welke deels in het teken stond van eerste opstart van de
activiteiten, en onze positie verduidelijken in de markt wat we wel en niet
kunnen financieren, zijn we er daarmee in geslaagd de investeringsactiviteiten
goed op stoom te brengen. Naar verwachting zullen we jaarlijks circa € 250
miljoen committeren aan bedrijven, projecten en fondsen die bijdragen aan de
maatschappelijke doelen van Invest-NL, en zonder onze investering onvoldoende
financiering op kunnen halen in de markt. In dit tempo waarop we nu zitten, zullen
we in circa 7 jaar het volledige aan Invest-NL toegekende investeringskapitaal van
de staat gecommitteerd hebben.
Een deel van deze committeringen is indirect, in gespecialiseerde investeringsfondsen die daarmee duurzame en innovatieve bedrijven financieren. We doen
dit, omdat deze fondsen al veel kennis hebben van specifieke transitiedomeinen,
zoals het European Circular Bioeconomy Fund (ECBF) van innovatieve scale-ups
in de circulaire bio-economie, en CapitalT van AI-gedreven tech-start-ups.
Ook zorgt het indirect financieren via private investeringsfondsen ervoor dat er
voldoende ruimte is voor private co-financiers (zowel als directe fondsmanagers,
als via private co-investeerders in het fonds) een belangrijke randvoorwaarde
die is gesteld aan Invest-NL. Ten aanzien van het aantal directe investeringen
is Invest-NL al een van de grootste impactinvesteerders van Nederland en
onze strategie is er op gericht om steeds meer financieringen te doen in
transitiedomeinen waar nog beperkt private fondsen en financiers actief zijn.
Naar verwachting zal het aandeel directe investeringen daarmee in de komende
jaren groeien. Het aandeel direct/totaal is in 2021 circa 34% ten opzichte van
circa 23% in 2020.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

12

Focusgebieden
De investeringsafbakening die met de staat in de aanvullende overeenkomst is
afgesproken, bevat een groot aantal domeinen en sectoren waarop wij actief
mogen zijn. Omdat het verantwoord financieren van ondernemingen specifieke
marktkennis en expertise vergt hebben we vanaf de start van Invest-NL een
bewuste keuze gemaakt om ons niet toe te leggen op een te breed scala aan
sectoren. We hebben een bewuste keuze gemaakt om ons vooral te richten op de
transitie naar een carbonneutrale en circulaire economie. Het maatschappelijk
belang van deze transitie is groot en zo ook de investeringsrisico’s en
kapitaalbehoefte. Binnen deze transitieopgave richten wij ons vooral op de
financiering en het financierbaar maken van innovatieve scale-ups. Naast deze
primaire focus hebben we ook twee thema teams op het gebied van gezondheid
en zorg, en op innovatieve scale-ups in het algemeen (met name rondom
Deep Tech). Tevens is een klein deel van ons kapitaal gecommitteerd aan de
ondersteuning van financieringsmogelijkheden voor het generieke MKB, met name
via het DACI programma met het EIF.
Wij hebben binnen de bovenstaande transitiethema’s in 2021 vijf leidende
thema’s geïdentificeerd:
• Energy/Ventures: het financieren van start- en scale-ups met innovatieve
technologie bijvoorbeeld op het gebied van opwek en opslag van duurzame
energie.
• Energy/Projects: het financieren van multi-stakeholderprojecten bijvoorbeeld
rond de distributie van energie.
• Bio/Circulair: het financieren van bedrijven die actief zijn in de bio- en circulaire
economie met een bijzondere belangstelling voor bioplastics en kritische
materialen.
• AgriFood: het financieren van bedrijven die bijvoorbeeld bijdragen aan de
eiwittransitie, de precisielandbouw en de circulaire landbouw.
• Life Sciences & Health: met name gericht op nieuwe ontwikkel- en verdienmodellen in medicijnen en medtech en in het financieren van de transitie naar
De Juiste Zorg Op De Juiste Plaats.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

13

Capital en Business Development werken samen rond onze leidende thema’s.
Naast de vijf eerdergenoemde zijn dat:
• Deep Tech; in samenwerking met en mede gefinancierd door het ministerie van
EZK zijn we, na de voorbereiding in 2021, in 2022 van start gegaan met het Deep
Tech Fund;
• Indirect/Fondsen; in samenwerking met het European Investment Fund (EIF) en
het ministerie van EZK ondersteunen we de non-bancaire financiering van het
MKB en versterken we het aanbod van risicokapitaal voor innovatieve start- en
scale-ups.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

14

Voortgang Business
Development-activiteiten
In onderstaande tabel wordt de voortgang op de activiteiten van Business
Development weergegeven.

Business
Development

Gerealiseerd

Waarvan gericht op een
carbonneutrale en/of
een circulaire economie

Werk in uitvoering
per einde jaar

Waarvan gericht op een
carbonneutrale en/of
een circulaire economie

2021

2020

2021

2020

2021

2021

Productontwikkeling

3

4

2

1

12

9

Propositiebegeleiding

7

5

5

4

16

14

Marktonderzoek

12

8

10

6

29

23

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

15

Een aantal marktonderzoeken staat individueel toegelicht in dit verslag en de
complete lijst van gerealiseerde projecten in 2021 is in onderstaande tabel
weergegeven.
Afgeronde opdrachten
per ultimo 2021

Naam project

Productontwikkeling

• Dutch Alternative Credit Instrument
• ROM Range Extender
• Deep Tech Fund

Propositiebegeleiding

• Seizoensgebonden warmteopslag in de gebouwde omgeving
• PEF & FDCA onderneming
• Alternatief geneesmiddel FSHD
• Warmteproject in Randstad
• Energy Storage
• Energy Storage in Limburg
• Bio-LNG propositie

Marktonderzoek

• Positionering/Marktanalyse kritieke materialen
• Positionering/Marktanalyse lichtgewicht zonnepanelen
• Positionering/Marktanalyse Battery energy storage in NL
• Positionering/Marktanalyse Gesloten Distributie
Systeem (GDS) met opslag
• Marktconsultatie waterstof
• Haalbaarheid/Business Case Analyse GDS
• FCR (Frequentiebalancering) Marktonderzoek
• Financierbaarheid Gesloten Distributie Systemen
• Haalbaarheid/Business Case lichtgewicht zonnepanelen
• Marktanalyse Circular Critical Raw Materials
• Community of Practice – Sustainable Finance Lab
• ScaleupNation Circular@Scale

Aan elke financiering gaat veel zorgvuldige analyse vooraf. Markten moeten
onderzocht en – om de transities voor elkaar te krijgen – soms ook nog ontwikkeld worden. Europese middelen moeten worden aangehaakt, kennis over
best practices verspreid en benut. Ook op dat vlak zijn we actief en steeds zichtbaarder door de rapporten die we publiceren, de publiek-private samenwerkingen
waar we onze bijdrage leveren, de scenario’s die we doorrekenen, de beleidsadviezen die we geven en de Europese faciliteiten die we weten te benutten.
In dit voortgangsverslag vindt u daarvan een aantal mooie voorbeelden. Voor
een nog completer beeld verwijzen we graag naar het jaarverslag en onze website
(www.invest-nl.nl).

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

16

Productontwikkeling
2021 was het jaar waarin een bijzondere samenwerking met het ministerie van
Economische Zaken en Klimaat verdere invulling kreeg. In 2020 was in samenwerking met het European Investment Fund (EIF) het Dutch Future Fund (DFF) al
opgericht, met als doel aanbieders van venture capital aan innovatieve Nederlandse
bedrijven te financieren. Van dit fonds werd in 2021 volop gebruikgemaakt door in
totaal 13 Nederlandse venture capital fondsen.
De samenwerking met het ministerie leidde in 2021 tot nog twee andere
initiatieven. Zo versterkten we de markt voor non-bancaire MKB-financiering met
het Dutch Alternative Credit Instrument (DACI) en hebben we afspraken gemaakt
voor het opzetten van een speciaal fonds voor de financiering van start- en
scale-ups in de deep tech sector, het Deep Tech Fund (DTF). DACI gaat investeren
in MKB-financieringsfondsen die voornamelijk leningen van onder de € 2 miljoen
verstrekken. In totaal zullen zo’n 250 MKB-bedrijven hierdoor financiering krijgen.
Het DTF zal investeringen doen in kennisintensieve start- en scale-ups in sectoren
als fotonica, quantumtechnologie, nanotech en high tech om de technologische
kennis en internationale concurrentiepositie voor Nederland te versterken.
De omvang van het fonds bedraagt € 250 miljoen.

Marktonderzoeken en propositiebegeleiding
Naast dergelijke productontwikkeling levert Invest-NL vanuit Business
Development B.V. marktonderzoeken en propositie begeleiding. Ook hier ligt
de focus op de overgang naar een carbonneutrale en circulaire economie.
Met de marktonderzoeken worden jonge, vaak nog onvolwassen markten
inzichtelijk gemaakt waarmee de onzekerheden voor financiers afnemen en de
investeringsbereidheid toeneemt. We vergroten de kennis van (groei)markten en
de financierbaarheid van innovatieve ondernemingen, brengen (internationale)
waardeketens in kaart en identificeren de schakels die opschaling en groei (nog)
belemmeren, en vormen consortia met andere partijen voor de financiering van
projecten of ondernemingen. Voorbeelden in 2021 zijn de modelovereenkomst
voor ‘Cable Pooling met opslag’ als alternatief voor de congestie op het
elektriciteitsnet, en de ‘Wegwijs in het regelgevingslandschap omtrent bioplastics’. Al deze publicaties zijn beschikbaar via onze website.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

17

Met propositiebegeleiding ondersteunen we ondernemingen in het oplossen
van fundamentele knelpunten zodat ze beter kunnen groeien en opschalen.
Zo worden ze beter financierbaar en neemt de investeringsbereidheid van
financiers toe. Dit doen we door het adviseren en begeleiden van ondernemingen
bij het aanscherpen van hun propositie, het helpen verbeteren van businesscases
en/of businessmodellen, en het bieden van specifieke expertise voor het
opschalen van innovatieve scale ups.
De marktgenerieke kennis en inzichten die we hierbij opdoen maken we voor een
ieder toegankelijk. Op die wijze helpen we niet alleen individuele ondernemers,
maar helpen we de hele markt versnellen. Business development draagt daarmee
bij aan vergroting van het aantal financierbare casussen in de focussectoren voor
de hele markt. In 2021 zijn 3 financiële producten ontwikkeld. Daarvan bevat het
Dutch Alternative Credit Instrument € 200 miljoen van Invest-NL, EIF en het
ministerie van EZK voor de financiering van alternatieve MKB-platforms, en het
Deep Tech Fund € 250 miljoen van Invest-NL en het ministerie van EZK voor
investeringen in kennisintensieve start- en scale-ups. Daarnaast zijn 12 marktonderzoeken uitgevoerd in 2021 en 29 nog in uitvoering, en 7 proposities begeleid
en 12 nog in behandeling. Met het klanttevredenheidsonderzoek wordt opgehaald
welke waarde bedrijven en financiers hechten aan deze activiteiten. Hiermee is
in 2021 gestart, en zal in 2022 dieper ingaan op de meerwaarde die we vanuit
business development kunnen bieden aan projecteigenaren en ondernemingen.

Business Development draagt bij aan vergroting
van het aantal financierbare casussen in de
focussectoren voor de hele markt.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

18

Voortgang
investeringsactiviteiten
In onderstaande tabel wordt de voortgang op de activiteiten van Invest-NL Capital
weergegeven.

Investeringsaanvragen
ontvangen

Capital

Aantal
investeringen

Goedgekeurd

Gecommitteerd

Waarvan gericht op
een carbonneutrale
en/of een circulaire
economie

2021

2020

2021

2020

2021

2020

2021

2020

142

422

24

13

23

10

11

2

Vrijwel alle investeringsaanvragen zijn afkomstig van het innovatieve MKB
of van fondsen die zijn gericht op MKB-financiering. Redenen voor het
niet in behandeling nemen van investeringsaanvragen liggen o.a. in het
feit dat Invest-NL aanvullend dient te zijn aan de markt en de regionale
ontwikkelingsmaatschappijen. Als zij kunnen financieren, is er geen rol voor
Invest-NL. Daarnaast moet er sprake zijn van een in principe renderende
investering die tot doel heeft maatschappelijke impact te maken passend bij
de gebieden waar Invest-NL kennis van heeft. Ultimo 2021 had Invest-NL
28 investeringsaanvragen in behandeling waarvan er 22 zijn gericht op de transitie
naar een carbonneutrale en/of circulaire economie.

Pijplijn
Onze pijplijn van financieringsaanvragen die thans in beoordeling zijn binnen
de carbonneutrale en circulaire economie bevat 51 bedrijven voor ruim
€ 446 miljoen totale financieringsvraag aan Invest-NL (€ 2.294 miljoen totale
financieringsvraag). Het is onze ambitie om circa 60-70% van het totale investeringskapitaal van € 1,7 miljard te committeren aan de carbonneutrale en circulaire
economie.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

19

Ten opzichte van 2020 is het aantal aanvragen gedaald. Het aantal in 2020
wordt vertekend door het aantal aanvragen die voor de start van Invest-NL reeds
binnengekomen waren en waarvan een groot aantal niet pasten binnen het
mandaat van Invest-NL. In de loop van 2020 en 2021 is steeds helderder
geworden wat de markten en voorwaarden zijn waaronder Invest-NL mogelijk kan
financieren. Dit heeft tot gevolg dat het percentage goedgekeurde financieringen
ten opzichte van het aantal aanvragen sinds de oprichting is gestegen.
In de tabel op de volgende pagina staan alle financieringen per ultimo 2021 in
alfabetische volgorde genoemd. In het hoofdstuk Materialiteit en impact wordt
verder ingegaan op de maatschappelijke impact van deze fondsen en ondernemingen op de verschillende SDG’s.

Directe en indirecte investeringen
Hoewel onze meeste investeringen direct aan bedrijven zijn, is het grootste
deel van het gecommitteerde kapitaal op dit moment gecommitteerd aan investeringsfondsen binnen onze focussectoren. Investeren in fondsen is voor Invest-NL
één van de manieren om met ons kapitaal versneld impact te kunnen maken.
Een belangrijke overweging om in een specifiek fonds te investeren is dat het
fonds managementteam een sterk netwerk, ervaring en expertise heeft in een
bepaalde sector. Het team weet daarmee de risico’s en kansen op succes van
innovatieve ondernemingen goed in te schatten en te waarderen. Fondsmanagers
die zich in bepaalde sectoren specialiseren kunnen het zich vaak niet veroorloven
om zich tot de landsgrenzen te beperken. De reden is dat internationale (Europese)
samenwerking nodig is om innovaties voldoende snel op te kunnen schalen om
internationaal concurrerend te blijven. Daarnaast wil het fonds management een
portfolio bouwen met innovatieve bedrijven die de grootste kans van slagen
hebben, in Nederland of elders in de wereld.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

20

Invest-NL onderschrijft de noodzaak van Europese samenwerking en het
financieren van innovaties die kunnen bijdragen aan de (mondiale) klimaatcrisis,
waarbij investeerders meer over de grenzen heen moeten kijken.
Tegelijkertijd investeert Invest-NL het geld van de Nederlandse belastingbetaler
en hebben wij daarmee ook de verantwoordelijkheid om aan te tonen dat onze
investeringen ten goede komen aan de Nederlandse economie. In het geval van
directe investeringen is dat een afweging die we per transactie bepalen. In het
geval van fondsen nemen we in de documentatie op dat minstens twee keer het
door Invest-NL geïnvesteerde bedrag wordt geïnvesteerd in ondernemingen in
Nederland.
Zo zorgen we er voor dat Nederlands belastinggeld ten goede komt aan
Nederlandse ondernemingen en tegelijkertijd creëren we ruimte voor de nodige
Europese samenwerkingen om innovatieve scale-ups voldoende snel te laten
groeien.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

21

Transacties in portefeuille per ultimo 2021

Instrument

Gecommitteerd
investeringsvolume

Toezegging lening

30.000.000

Converteerbare lening

2.500.000

Fondsmandaat

5.000.000

Converteerbare lening

1.000.000

Delft IMP

Aandelenbelang

5.000.000

DOTT

Aandelenbelang

4.000.000

DOTT

Aandelenbelang

5.000.000

Dutch Alternative Credit Instrument (DACI)

Fondsmandaat

100.000.000

Dutch Future Fund (DFF)

Fondsmandaat

150.000.000

Dutch Security Tech Fund (DSTF)

Fondsmandaat

5.000.000

EclecticIQ

Aandelenbelang

4.000.000

EFFECT Photonics

Aandelenbelang

4.999.340

EIF aandelenbelang

Aandelenbelang

6.211.190

EIF Co Invest

Fondsmandaat

20.000.000

ETFF PMC

Financiële garantie

6.621.053

ETFF BSB

Financiële garantie

3.537.000

Fondsmandaat

10.000.000

Converteerbare lening

8.000.000

Aandelenbelang

5.000.000

Converteerbare lening

1.350.000

Nearfield Instruments

Aandelenbelang

3.500.000

Nearfield Instruments

Lening

7.000.000

Onera Technologies

Aandelenbelang

3.500.000

Onward Medical

Aandelenbelang

10.000.000

PMC

Overbruggingskrediet

140.000

Protix

Aandelenbelang

5.000.000

Protix

Converteerbare lening

7.500.000

SCW Systems

Aandelenbelang

15.000.000

Umincorp

Aandelenbelang

3.000.000

Umincorp

Lening

6.000.000

Unovis NCAP Fund II

Fondsmandaat

10.000.000

ViCentra

Aandelenbelang

4.000.000

ViCentra

Converteerbare lening

10.000.000

(in €)
Avantium
Black Bear Carbon
CapitalT
DAB

Innovation Industries Fund II
ISA Pharmaceuticals
Leydenjar Technologies
Microsure

Totaal

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

456.858.583

22

Fondsinvesteringen
Onderstaande tabel illustreert de portfolio-ontwikkelingen van Invest-NL bij
indirecte investeringen.
Totaal
gecommitteerd door
Invest-NL
per 31-12-2021

Nominaal
geïnvesteerd door
Invest-NL
per 31-12-2021

EIF Co Invest

20.000.000

10.077.800

Dutch Future Fund (DFF)

150.000.000

14.056.972

Dutch Security Tech Fund (DSTF)

5.000.000

1.570.554

Innovation Industries Fund II

10.000.000

4.374.983

CapitalT

5.000.000

1.205.842

Dutch Alternative Credit Instrument (DACI)

100.000.000

8.500.000

Unovis NCAP Fund II

10.000.000

3.295.234

Totaal

300.000.000

43.081.386

(in €)
Fonds

Bovenstaande fondsen zijn recent gestart. Het aantal bedrijven waarin
geïnvesteerd is zal dus nog sterk toenemen, evenals dat de gemiddelde omvang
van de uiteindelijke investering hoger zal zijn dan de huidige € 1 miljoen.
Het betreft hier vrijwel uitsluitend innovatieve MKB bedrijven waarbij enkel
het DACI mandaat is gericht op MKB bedrijven in de brede zin.

Invest-NL in het ecosysteem
Invest-NL is opgericht om maatschappelijk rendement te realiseren. Hierbij
werken we altijd samen met anderen. Voor het realiseren van financieringen binnen
de focusgebieden onderhouden wij een actief netwerk van aanbieders van (risico)
kapitaal, zoals venture capital fondsen, banken, pensioenfondsen, private of corporate investeerders, regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s), provincies en
provinciale fondsen. Invest-NL streeft in deze interactie ernaar een professionele
en betrouwbare partner te zijn, die het belang van de onderneming vooropstelt en
tegelijkertijd het geld van haar aandeelhouder prudent beheert.
Met de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) onderhouden we nauwe
relaties. Hierin delen we kennis en netwerk en werken we samen op concrete
Business development trajecten en financieringen. We hebben maandelijks overleg
met de directeuren Capital van alle ROM’s en is er periodiek overleg tussen Business
Development en ROM’s. Ook is de ROM Range Extender opgezet om elkaars
financieringsmogelijkheden nog nauwer op elkaar aan te sluiten.
Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

23

Impact, de Sustainable
Development Goals en ESG
Wij hebben onze impactdoelen geformuleerd aan de hand van
de UN Sustainable Development Goals (SDGs). Invest-NL heeft
een investerings- afbakening opgesteld, waarmee we ons totale
kapitaal van € 1,7 miljard alloceren aan onze voornaamste
impactdoelstellingen.
Een significante bijdrage aan deze impactdoelstellingen is een vereiste voor bedrijven
en fondsen om in aanmerking te komen voor een investering van Invest-NL.
Daarbij is ons in 2021 ontwikkelde impactkader leidend. Invest-NL draagt via haar
impactdoelstellingen bij aan de volgende SDG’s:
SDG 13 : Klimaatactie
SDG 12 : Verantwoorde consumptie en productie
SDG 3 : Goede gezondheid en welzijn
SDG 8 : Eerlijk werk en economische groei
SDG 9 : Industrie, innovatie en infrastructuur

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

24

In 2020 hadden we SDGs 7, 8 en 9 als voornaamste SDGs. In 2021 hebben we
op basis van de strategie SDG 7 vervangen door de veel bredere doelstellingen van
SDGs 12 en 13. De doelstellingen van SDG 7 (Betaalbare en duurzame energie)
zijn daarmee niet vervallen maar beschouwen wij als onderdeel van SDG 12.
Naast impact zien wij Environmental, Social en Governance (ESG-)richtlijnen
als inherent onderdeel van duurzame waardecreatie voor onze investeringen.
Dit hebben wij vastgelegd in ons MVO-beleid dat wordt toegelicht in het hoofdstuk
Ons ESG-beleid.

EU Green Taxonomy
Invest-NL hanteert een doelstelling om 65-70% van het totaal aandeelhouderskapitaal in lijn met de EU Green Taxonomy te investeren. 30-35% van het kapitaal
is primair gericht op de andere aandachtsterreinen van Invest-NL zoals Life
Sciences & Health, deep tech en toegang tot financiering voor het brede MKB.
Daarbij zijn de onderstaande aandachtspunten van belang:
• Voor die sectoren en financieringen waarop de EU Green Taxonomy van
toepassing en reeds ontwikkeld is, hanteert Invest-NL de Substantial
Contribution Criteria als ondergrens.
• Ons uitgangspunt is dat de EU Green Taxonomy in 2027 volledig is ontwikkeld
voor alle relevante sectoren.
Voor impact ten aanzien van vermeden CO2-uitstoot, ontwikkeling van werkgelegenheid en R&D uitgaven wordt de PCAF-attributiemethode als uitgangspunt
genomen. Precieze definities worden gegeven in het hoofdstuk Materialiteit en
impact.
In de toelichting van dit voortgangsverslag wordt meer uitgebreid ingegaan op
ons impact en ESG-beleid, en de resultaten ervan in de huidige activiteiten.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

25

Aansluiting Europese
instrumenten en fondsen
Naast het uitvoeren van ontwikkelings- en investeringsactiviteiten, heeft Invest-NL als opdracht om Europese
financieringsmiddelen te ontsluiten voor Nederlandse ondernemingen en de focusgebieden. Ook Europa koerst daarbij
op groen. De Europese Investeringsbank kiest voor een
fundamentele verandering waarbij de bijdrage aan de energietransitie steeds centraler komt te staan.
De Europese Commissie heeft vergaande voorstellen gedaan voor een New
Green Deal. De lidstaten hebben zich aan de daaronder liggende doelstellingen
verbonden. Dit biedt enorme kansen om de klimaat- en energietransitie te
versnellen en dus ook een goede omgeving voor Invest-NL om zijn mandaat uit
te voeren. Zo was 2021 het eerste jaar van een nieuwe zevenjarige budgetcyclus
van de Europese Commissie, met InvestEU als relevant onderdeel voor Invest-NL.
InvestEU biedt van 2021-2027 de mogelijkheid voor National Promotional Banks
and Institutions (NPBI’s) zoals Invest-NL om bij investeringen en financieringen
het eerste risico af te dekken met een EU- garantie. InvestEU gaat zich richten
op vier beleidsterreinen: 1. Duurzame infrastructuur, 2. Onderzoek, innovatie en
digitalisering, 3. MKB en 4. Sociale investeringen en skills.
Invest-NL heeft in 2021 een aanvraag ingediend voor de ontwikkeling van
drie financieringsinstrumenten die gebruik maken van de InvestEU garanties.
Daarnaast zijn de eerste investeringen gedaan met inzet van de Innovfin
Guarantee, waardoor we meer risico konden nemen op eigen investeringen
aan innovatieve Nederlandse scale-ups.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

26

Samenwerking met de
overheid en publieke fondsen
In 2021 is het kabinet Rutte IV van start gegaan.
Het coalitieakkoord heeft de ambitie op het tegengaan van
klimaatverandering en circulariteit van grondstoffen sterk
verhoogd, en een Klimaatfonds aangekondigd van € 35 miljard.
Daarnaast is het Nationaal Groeifonds nog meer gericht op Kennisontwikkeling en
Innovatie, doordat de pijler Infrastructuur naar het Mobiliteitsfonds is geplaatst.
Invest-NL ziet dit als positieve ontwikkelingen aangezien gericht overheidsbeleid
en -financieringen essentieel zijn voor de versnelling van de transitie naar een
carbonneutrale en circulaire economie.
De hoeveelheid extra middelen die door het kabinet is gereserveerd voor de
klimaat- en energietransitie is indrukwekkend, maar dit is pas een begin. Er is een
veelvoud van dat bedrag aan (private) financiering nodig om de klimaatdoelen te
behalen. Over de precieze invulling van die overheidsmiddelen is nog niet alles
bekend. Hoe worden de beschikbare gelden verdeeld?

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

27

Het is in elk geval belangrijk deze publieke subsidies zo effectief mogelijk in
te zetten. De snelheid en effectiviteit waarmee de klimaat- en energietransitie
plaatsvindt zal in hoge mate afhankelijk zijn van de juiste prikkels om partijen aan
te zetten tot het versneld ontwikkelen van innovatieve technologieën, nieuwe
businessmodellen en hernieuwde inrichting van de waardeketen.

Gericht overheidsbeleid en -financieringen zijn
essentieel voor de versnelling van de transitie naar
een carbonneutrale en circulaire economie.

Invest-NL heeft in 2021 inzet gepleegd op het opzetten van een goede samenwerking met deze fondsen en ziet kansen voor een nauwere samenwerking
in de vorm van ‘blended finance’ instrumenten. Hierin worden publieke en
revolverende/private middelen gecombineerd om onrendabele toppen en
eerste risico’s weg te nemen, maar ook direct revolverende financiering in te
zetten. In het beoordelingsrapport van het Nationaal Groeifonds over de 2e ronde
is bij een aantal toekenningen de voorwaarde gegeven dat deze blended finance
mogelijkheden worden uitgewerkt en in overleg wordt getreden met
Invest-NL. In 2022 zal onderzocht worden hoe Invest-NL de samenwerking
met het Nationaal Groeifonds kan voortzetten. Ook ten aanzien van het
klimaatfonds zal de mogelijke samenwerking worden onderzocht.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

28

Realisatie van de
klimaattransitie en
circulaire economie
Zoals eerder in dit voortgangsverslag opgemerkt, is de transitie
naar een carbonneutrale en circulaire economie, de belangrijkste
strategische focus van Invest-NL. In onze huidige portfolio zijn
15 bedrijven gefinancierd binnen dit thema voor een totale
committering van € 100,5 miljoen.
Hun huidige impact op CO2-reductie is 74.000 ton. In de huidige pijplijn zijn nog
51 aanvragen voor Invest-NL financiering van € 446 miljoen. Naar verwachting
hebben we daarmee in 2027 ruim € 1 miljard gecommitteerd aan bedrijven in
deze focusgebieden.
De financiering van ondernemingen in onze belangrijkste focusdomeinen van
carbonneutrale en circulaire economie komt daarmee op gang. Zoals in het
Voortgangsverslag 2020 ook is aangegeven, zijn dit echter langlopende en
complexe investeringen om te realiseren en is realisatie van de klimaattransitie
en daarmee de concrete investeringsmogelijkheden sterk afhankelijk van de
regelgeving en subsidiemogelijkheden vanuit de overheid.
In januari 2022 is het vierde kabinet-Rutte aangetreden. In het coalitie-akkoord
zijn ambitieuze doelstellingen in het kader van de klimaat- en energietransitie
opgenomen. Er is een aparte minister voor Klimaat en Energie en er is voor
€ 35 miljard aan middelen gereserveerd voor onder andere de subsidiëring van
de ontwikkeling en aanleg van energie-infrastructuur. Hiermee kan een enorme
impuls worden gegeven aan het verduurzamen van de Nederlandse economie
en het bereiken van de ‘doelen van Parijs’. Dat is ook voor Invest-NL heel goed
nieuws. Niets is immers voor investeerders, ook voor Invest-NL, van groter
belang dan lange termijn zekerheid: Wat gaat de overheid doen? Hoe gaan we

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

29

onze economie verduurzamen? Is er sprake van een echt commitment waarop
ondernemers kunnen koersen? Het nieuwe kabinet zet wat dat betreft een
duidelijke koers uit en reserveert ook de middelen om dat waar te maken.
Onze inzet is dan de samenwerking op dit gebied te intensiveren, en daarin
ook marktpartijen en private financiers zo veel mogelijk aan te sluiten.
We hebben alles en iedereen nodig om de Klimaatdoelen te kunnen halen.
We onderzoeken een aantal concrete financieringsproducten om blended finance
van overheidsmiddelen, Invest-NL kapitaal en private financiering voor energie
en duurzaamheid te realiseren.
Ook blijven wij ons vanuit onze eigen Capital en Business Developmentactiviteiten met innovatieve en duurzame ondernemingen, en gecommitteerde
co-investeerders inzetten om meer succesvolle investeringen te realiseren binnen
deze cruciale transitiedomeinen. De huidige portfolio en pijplijn bewijzen dat
deze investeringskansen er zijn en door ons ingevuld kunnen worden. Door daar
bovenop ook de blended finance met de overheidsfondsen te realiseren kunnen
wij de impact nog verder vergroten om de klimaatdoelen in zicht te houden.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

30

Additionaliteit
Conform de aanvullende overeenkomst met de staat over de
investeringdomeinen en werkwijze, rapporteren wij jaarlijks
over de wijze van naleving van artikel 9 van de Machtigingswet
bij het verstrekken van financiering gedurende het boekjaar
waarop die rapportage betrekking heeft1.
Allereerst hebben wij onze strategische focus gezet op die transitiedomeinen
waar de investeringsopgave de komende jaren het grootst is, en de beschikbare
private financiering vanwege hoge risico’s nog het laagst. Daarnaast verlangen
wij bij iedere investering nog minimaal 25% private co-financiering. En tot slot
controleren wij bij iedere investering of er sprake is van additionaliteit. Binnen
Invest-NL wordt daartoe bij elk investeringsvoorstel een onafhankelijke Legal
opinie bijgevoegd welke de investering onder andere op dat punt beoor- deelt.
Bij iedere investering wordt daarbij bijvoorbeeld onderzocht in hoeverre er
sprake is van afwijzing van de investering door marktpartijen actief in dat domein.
Invest-NL heeft in 2021 geen klachten ontvangen ten aanzien van ongewenste
mededinging. Bij alle investeringen in 2021 is sprake van minimaal 25% private
co-financiering.

1

Artikel 9 Additioneel aan de markt, lid 1: Invest-NL en een rechtspersoon als bedoeld in artikel 2, derde lid, onthouden zich van uit een oogpunt van goede
marktwerking ongewenste mededinging met ondernemingen.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

31

Invest-NL zal er ook melding van maken indien de organisatie van oordeel is dat
met betrekking tot een binnen een investeringsafbakening vallend algemeen
investeringsdomein of deel daarvan, het falen van de markt zodanig is veranderd
dat financiering daarvan niet langer in overeenstemming met artikel 9 van de
Machtigingswet kan plaatsvinden.
Invest-NL heeft in 2021 geen investeringdomeinen gesignaleerd waarbinnen
financiering met inachtneming van artikel 9 niet meer zou kunnen plaatsvinden.
Invest-NL zal tevens inzicht bieden in de wijze waarop en mate waarin activiteiten
ter uitvoering van de investeringsafbakening over dat boekjaar:
a. vallen binnen de algemene investeringsdomeinen;
b. voldoen aan de doeleinden;
c. voldoen aan de beoogde resultaten.
Invest-NL stelt dat de activiteiten in 2021 voldoen aan de onderdelen a, b en c.
In de sectie ‘verslag activiteiten 2021’ worden deze onderdelen nader toegelicht.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

32

Vooruitblik 2022
Het nieuwe kabinet trekt miljarden uit voor een innovatiever en
duurzamer Nederland. Dat gaat ongetwijfeld nieuwe mogelijk
heden opleveren voor samenwerking, ontwikkeling en financiering.
Tegelijkertijd opereren we in een zeer dynamische omgeving. Terwijl de impact van
corona afneemt zijn er grote nieuwe vraagstukken ontstaan door de situatie in de
Oekraïne en de stijgende inflatie en energieprijzen. Wij blijven in die turbulentie volop
gecommitteerd om onze klanten bij te staan en koers te houden bij onze ontwikkelen investeringsactiviteiten.
Onze ambities en doelstellingen blijven ook voor 2022 staan als een huis.
We willen veel maar niet alles kan tegelijk. Uiteindelijk willen we een organisatie
opbouwen die kan wat we willen: een leidende rol spelen bij de financiering van
complexe transities, met name de transitie naar een carbonneutrale en circulaire
economie.
In ons strategisch vijfjarenplan (2021-2025) introduceerden we drie fasen.
In de eerste twee jaar van ons bestaan (2020/21 – focused explorer) onderzochten
we vooral veel en ontwikkelden we met vallen en opstaan een steeds zichtbaarder
positie in de markt. Nu zitten we midden in de tweede fase (2021-2023 – committed
partner) waarin we stevige banden smeden met partners en ons strategisch
commitment aan de transitie naar een carbonneutrale en circulaire economie ook
voor de buitenwereld steeds zichtbaarder wordt.
Met als ultiem doel om in de derde fase (2023-2025 – trusted advisor en leading
impact investor) de financiering van die transitie ook steeds vaker te kunnen leiden,
ofwel in een adviserende en ontwikkelende rol, ofwel door zelf te investeren.
2022 wordt voor Invest-NL dus een sleuteljaar. Een jaar waarin de opgebouwde
positie een basis vormt voor nog complexere financieringen met nog meer impact.
Een jaar waarin wij niet slechts aan tafel aanschuiven maar als initiator en leidende
partij acteren. En zeker ook een jaar waarin wederom financierbaar gemaakt wordt
wat niet financierbaar lijkt, ook als het aanlooptraject veel en intensief ontwikkelwerk
met zich meebrengt.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

33

2.
Toelichting

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

34

Hoe wij waarde toevoegen
De waarde die Invest-NL aan de maatschappij toevoegt, wordt in
beeld gebracht met het zogenoemde waardecreatiemodel.
Met dit model laat Invest-NL zien hoe het de beschikbare middelen
(‘input’) gebruikt om waarde te creëren voor klanten, de aandeelhouder en overige stakeholders (‘output’) en hoe wij voor de
samenleving als geheel waarde toevoegen (‘outcome’).
In het jaarverslag van 2020 hadden we ‘Vijf Grote Ambities van Invest-NL’ opgenomen
met de opmerking dat we de exacte definities en beginmetingen van deze ambities in
2021 verder zouden uitwerken. Dit hebben we in 2021 gedaan en zijn tot de conclusie
gekomen dat deze ambities beter op een andere manier gedefinieerd konden worden.
Dit hebben wij in deze update van het waardecreatiemodel geconcretiseerd in de
‘de doelen 2027’.
In het waardecreatiemodel worden de volgende definities gebruikt:

Gemobiliseerd kapitaal
Het totaal aan privaat kapitaal dat is gecommitteerd in een investeringsronde
waarin Invest-NL participeert plus het eigen gecommitteerde kapitaal van Invest-NL.
In geval van deelname door andere publieke partijen (incl. Europese gelden) is het totaal
gecommitteerde private kapitaal in deze berekening op een pro-rata basis aan Invest-NL
toegerekend.

Impactattributie
Voor impact ten aanzien van vermeden CO2-uitstoot, ontwikkeling van werkgelegenheid
en R&D uitgaven wordt de PCAF-attributiemethode1 als uitgangspunt genomen.
Precieze definities worden gegeven in het hoofdstuk Materialiteit en impact.

1

PCAF (2020). The Global GHG Accounting and Reporting Standard for the Financial Industry. First edition.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

35

Dilemma

Hoe meet je op een eerlijke en
transparante manier de mobilisatie
van privaat risicokapitaal?
Eén van de opdrachten en doelstellingen van Invest-NL is het mobiliseren van
privaat risicokapitaal voor innovatieve ondernemingen. In de praktijk blijkt dat
publieke instellingen, in Nederland en internationaal, verschillende uitgangspunten hanteren voor het meten en rapporteren van de gemobiliseerde
hoeveelheid risicokapitaal. Alle definities en methodieken hebben hun eigen
tekortkomingen. Bij het selecteren van de methodiek in 2020 heeft Invest-NL
ervoor gekozen om een definitie te hanteren die, als alle publieke instellingen
deze zouden hanteren, niet tot dubbeltellingen leidt en in de praktijk
meetbaar is.
Zo neemt Invest-NL in deze methodiek geen schattingen op van als gevolg
van onze Business Development activiteiten gemobiliseerd privaat kapitaal.
Daarnaast beperken wij ons tot het kapitaal door de onderneming
gefinancierd in dezelfde financieringsronde (i.t.t. het hele kalenderjaar).
Bij fondsen beperken we ons tot de financieringen door andere Limited
Partners in de fondsen waar wij in investeren en nemen we niet de
financieringen mee van private partijen in de ondernemingen waar ‘onze’
fondsen weer in investeren.
We maken hierbij bewust de keuze om een transparante en strikte definitie
te hanteren met als gevolg dat we een lagere mobilisatiefactor rapporteren
dan wanneer we een lossere versie van de definitie zouden hanteren.
We maken deze keuze omdat we daarmee ’inflatie’ van deze impact
methodiek willen vermijden en we een transparante discussie kunnen voeren
over de hoeveelheid gemobiliseerd kapitaal die wij als Invest-NL aan onze
investeringsbijdragen kunnen toewijzen.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

36

Waardecreatiemodel
Input

€ 1,7 miljard

intrinsieke motivatie
op basis van relevante
missie

Begroot (risico)kapitaal

Financieel
kapitaal

• Unieke relatie met

• 74 medewerkers met

Menselijk en
intellectueel
kapitaal
• Kennis over transities

€ 10 miljoen

per jaar
Voor ontwikkelen,
adviseren, onderzoeken
en ondersteunen

Sociaal en
relationeel
kapitaal

en transitiemarkten,
financieren en
investeren, innovatie,
scale-ups

private en publieke
stakeholders

• Unieke toegang tot

Europese financiële
faciliteiten

Businessmodel & strategie
Missie

Wat

Hoe

Kernactiviteiten

Invest-NL maakt
Nederland duurzamer
en innovatiever

Financieren en financierbaar
maken van:

• Mobiliseren en investeren van geduldig

• Transitie naar carbonneutrale

• Samenwerking met innovatieve onder-

Business Development
(Financierbaar maken)

en circulaire economie

• Innovatief snelgroeiend MKB

risicokapitaal

nemers, investeerders, financiers,
overheden en Europese instellingen

Capital
(Financieren)

(start-ups en scale-ups)

Invest-NL doelen 2027

€ 1,7

€5

mld

Gecommitteerd
kapitaal

65-70

mld

Gemobiliseerd
kapitaal

%

Aandeelhouderskapitaal in lijn met
EU Taxonomy

Output
Business Development
• Onderzoeken en ontwikkelen van markten
• Begeleiden van proposities
• Ontwikkelen van instrumenten
• 12 marktonderzoeken voltooid
• 3 producten ontwikkeld
• 7 proposities begeleid

Outcome
Nederland
duurzamer

Impact
Nederland
innovatiever

• Vermeden CO2 door investeringen

Capital
• Participaties in bedrijven
• Participaties in fondsen
• Schuldfinanciering
•€
457 mln gecommitteerd investeringsvolume
• € 134 mln waarde uitgekeerd investeringsvolume
• € 1.121 mln gemobiliseerd kapitaal

Bijdrage aan
SDG’s

• Verminderd materiaalgebruik
door investeringen

• R&D-impact van investeringen
• FTE-impact van investeringen

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

13
12

9

8

37

Strategie en voortgang

Morgen mogelijk maken
Morgen mogelijk maken. Dat is wat Invest-NL doet. Onze missie,
visie en strategie komen daaruit voort en dragen daaraan bij. In dit
hoofdstuk lichten we onze strategie en de voortgang in 2021 toe.
Onze missie
Als impact investor stellen wij maatschappelijk rendement voorop. Voor ons
betekent dat: Nederland duurzamer en innovatiever maken.

Onze visie
Nederland staat voor grote maatschappelijke veranderingen, vooral op het gebied van
energie, milieu en klimaat. In 2050 zal onze economie op heel andere technologie,
grondstoffen, energiesoorten en processen moeten draaien dan nu. Dat lukt alleen
met inventieve ondernemers, nieuwe markten en schaalbare innovaties. Daar is heel
veel kapitaal voor nodig. Maar voor de meeste financiers in de markt zijn de risico’s te
groot. Dat is precies waar Invest-NL het verschil kan maken. Wij mobiliseren kapitaal:
van Invest-NL zelf, van marktpartijen, van overheden en vanuit Europese faciliteiten.
Dat doen we door markten te onderzoeken en te ontwikkelen, investeringsproposities
te verbeteren, instrumenten te ontwikkelen en risico te nemen door zelf te investeren.
Zo maken we het voor andere partijen aantrekkelijker om dat ook te doen en maken
wij financierbaar wat niet financierbaar lijkt.

Onze strategische focus
Onze missie en visie hebben we vertaald in het strategisch plan 2021-2025.
Uitgangspunt van onze strategie is dat wij de hoogste prioriteit geven aan het
financierbaar maken van de transitie naar een carbonneutrale en circulaire
economie. Daarnaast is kapitaal vrijgemaakt om te investeren in specifieke thema’s
en het (innovatieve) MKB.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

38

Strategie en voortgang

Wij hebben daarbij in 2021 vijf leidende thema’s geïdentificeerd:
• Energy/Ventures: het financieren van start- en scale-ups met innovatieve
technologie bijvoorbeeld op het gebied van opwek en opslag van duurzame
energie.
• Energy/Projects: het financieren van multi-stakeholderprojecten bijvoorbeeld
rond de distributie van energie.
• Bio/Circulair: het financieren van bedrijven die actief zijn in de bio- en circulaire
economie met een bijzondere belangstelling voor bioplastics en kritische
materialen.
• AgriFood: het financieren van bedrijven die bijvoorbeeld bijdragen aan
de eiwittransitie, de precisielandbouw en de circulaire landbouw.
• Life Sciences & Health: met name gericht op nieuwe ontwikkel- en verdienmodellen in medicijnen en medtech en in het financieren van de transitie naar
De Juiste Zorg Op De Juiste Plaats.

Businessmodel
Invest-NL kent twee hoofdactiviteiten:
• Capital: het direct en indirect investeren in en financieren van ondernemingen;
• Business Development: het financierbaar maken van proposities en het ontwikkelen van nieuwe markten en financieringsinstrumenten die daarvoor nodig zijn.
Capital en Business Development werken samen rond onze leidende thema’s.
Naast de vijf eerdergenoemde thema’s zijn dat:
• Deep Tech; in samenwerking met en mede gefinancierd door het ministerie van
Economische Zaken en Klimaat zijn we, na de voorbereiding in 2021, in 2022
van start gegaan met het Deep Tech Fund;
• Indirect/Fondsen; in samenwerking met het European Investment Fund (EIF) en
het ministerie van EZK ondersteunen we de non-bancaire financiering van het
MKB en versterken we het aanbod van risicokapitaal voor innovatieve start- en
scale-ups.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

39

Strategie en voortgang

Groeien volgens plan
Onze ambities zijn groot en kwantitatief en kwalitatief moeten we groeien in ons
vermogen om die ambities waar te maken. Dat doen we als volgt:

2023

2024

2025

2022
2021

2020

Onderzoeken,
leren en
ontwikkelen

Committed
partner

Nummer 1 trusted
advisor en leidende
impactinvesteerder

Ontwikkelen en
aanscherpen strategie,
opbouwen organisatie
en processen,
verkennen van de
markt, bouwen
aan naams- en
propositiebekendheid.

Versterken van netwerk en
partnerships, participeren in
ambitieuze financieringen,
best practices en benchmarks
benutten en delen, processen
optimaliseren in lijn met
strategie, vaststellen KPI’s,
bouwen aan autoriteit.

Zichtbare en bepalende rol in
de markt, initiatiefnemer voor
financieringen, aanvoerder van
samenwerkingen, naams- en
propositiebekendheid die
passen bij autoriteitspositie,
aanscherpen strategie en
verhogen efficiëntie.

Fase 1

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

Fase 2

Fase 3

40

Strategische afwegingen
Samenwerken én focus houden
Invest-NL heeft er in 2021 expliciet voor gekozen om meer financieringen en instrumenten
op te pakken dan alleen dat wat bijdraagt aan de transitie naar een carbonneutrale en
circulaire economie. We kozen er daarbij voor om de rol van ‘trusted advisor’ voor de
overheid op te pakken. We organiseren daar separate mandaten voor met heldere
governance. Op deze manier behouden we zowel de benodigde focus op de financieringen
waar we zelf leidend willen zijn als een relevante rol bij bredere initiatieven.
Met het ministerie van EZK is in dit kader een drietal initiatieven tot stand gekomen:
• het Dutch Future Fund (2020) gericht op het versterken van het aanbod van venture
capital voor innovatieve start- en scale-ups in Nederland; gemanaged door het EIF.
• het Dutch Alternative Credit Instrument (2021) gericht op het versterken van de
non-bancaire financiering aan het Nederlandse MKB; gemanaged door het EIF.
• het Deep Tech Fund (2022) gericht op het financieren van deep tech initiatieven.
In 2022 zal worden onderzocht hoe Invest-NL de samenwerking met het Nationaal
Groeifonds kan voortzetten. Ook ten aanzien van het klimaatfonds zal de mogelijke
samenwerking worden onderzocht.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

41

Strategische afwegingen
Direct of Indirect?
Elke investeerder komt voor de keuze om direct dan wel indirect te financieren. Ook wij.
In het ene geval verschaffen we zelf kapitaal, in het andere geval financieren we de
financier. Invest-NL heeft er voor gekozen beide instrumenten in te zetten waarbij directe
financiering vooral ingezet wordt bij financieringen die direct relevant zijn voor de
transitie naar een carbonneutrale en circulaire economie. Leidend principe is dat Invest-NL
kijkt langs welke weg de impactdoelstellingen het best bereikt kunnen worden. Op dit
moment bestaat circa tweederde van onze commitments uit commitments aan fondsen.
De verwachting is dat dit aandeel de komende jaren zal dalen. Aspecten die voor ons een
rol spelen bij de afweging tussen directe en indirecte financiering zijn bijvoorbeeld:
• Sommige fondsen zijn gespecialiseerd in markten en technologieën waarin wij zelf
(op korte termijn) niet voldoende expertise in huis hebben. In dat geval is het beter
via dergelijke fondsen te investeren. CapitalT (artificiële intelligentie) en Dutch Tech
Security (cybersecurity) zijn daarvan goede voorbeelden.
• Deelname aan fondsen biedt ons toegang tot markten en bedrijven die op enigerlei
moment ook bij ons kunnen aankloppen voor directe financiering. Zo financieren wij
Unovis, een fonds gespecialiseerd in de eiwittransitie, maar staan wij ook open voor
directe financieringen in dat domein.
• Fondsen die gericht zijn op kleinere tickets, bijvoorbeeld via DACI.
• Nederland heeft een beperkt aanbod van venture capital fondsen. Versterking van het
aanbod leidt tot sterkere fondsen die in staat zijn ook grotere tickets van opschalende
innovatieve bedrijven te financieren. Dit was een belangrijke reden om met Innovation
Industries in zee te gaan, één van de weinige venture capital fondsen die bereid is
industriële innovaties te financieren.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

42

Strategie en voortgang

Dilemma

Alleen investeren in Nederland of
ook in internationale fondsen?
Investeren in fondsen is voor Invest-NL één van de manieren om met ons
kapitaal versneld impact te kunnen maken. Daarbij vormt de keuze om
behalve alleen in Nederland ook te investeren in internationale fondsen
een dilemma. Een belangrijke overweging om in een specifiek fonds te
investeren is dat het fondsmanagementteam een sterk netwerk, ervaring
en expertise heeft in een bepaalde sector. Het team weet daarmee de
risico’s en kansen op succes van innovatieve ondernemingen goed in te
schatten en te waarderen. Fondsenmanagers die zich in bepaalde sectoren
specialiseren kunnen het zich niet veroorloven om zich tot de landsgrenzen
te beperken. De reden is dat internationale (Europese) samenwerking
nodig is om innovaties voldoende snel op te kunnen schalen om internationaal concurrerend te blijven. Daarnaast wil het fonds management
een portfolio bouwen met innovatieve bedrijven die de grootste kans van
slagen hebben, in Nederland of elders in de wereld.
Invest-NL onderschrijft de noodzaak van Europese samenwerking en het
financieren van innovaties die kunnen bijdragen aan de (mondiale) klimaatcrisis, waarbij investeerders meer over de grenzen heen moeten kijken.
Tegelijkertijd investeert Invest-NL het geld van de Nederlandse belastingbetaler en hebben wij daarmee ook de verantwoordelijkheid om aan te
tonen dat onze investeringen ten goede komen aan de Nederlandse
economie. In het geval van directe investeringen is dat een afweging die
we per transactie bepalen. In het geval van fondsen nemen we in de
documentatie op dat minstens twee keer het door Invest-NL geïnvesteerde
bedrag wordt geïnvesteerd in ondernemingen in Nederland.
Zo zorgen we er voor dat Nederlands belastinggeld ten goede komt aan
Nederlandse ondernemingen en creëren we tegelijkertijd ruimte voor de
nodige Europese samenwerkingen om innovatieve scale-ups voldoende
snel te laten groeien.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

43

Onze stakeholders

Samen impact maken
Invest-NL is opgericht om maatschappelijk rendement te
realiseren. Hierbij werken we altijd samen met anderen.
We houden met onze activiteiten rekening met de belangen
van onze stakeholders. In dit hoofdstuk lichten we toe wie
onze stakeholders zijn en hoe wij in het verslagjaar met hen
hebben samengewerkt.
Onze belangrijkste stakeholders zijn onze (toekomstige) klanten, onze
medewerkers, onze aandeelhouder (het ministerie van Financiën), publieke en
private co-financiers, het ministerie van EZK als onze beleidspartner en onze
Europese investeringspartner EIF.

Overige
ministeries

Europese kennisen beleidspartners
Klanten
Onze medewerkers
Co-financiers

Parlement

NGO’s
Stakeholders
Invest-NL

Decentrale
overheden

Aandeelhouder: Ministerie van Financiën
Beleidspartner: Ministerie EZK
European Investment Fund
Europese Commissie

Sector
partners

Kennis- en
onderzoeksinstellingen

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

44

Onze stakeholders

Onze belangrijkste stakeholders hebben uiteenlopende verwachtingen van
Invest-NL. Het overzicht hieronder geeft onze interpretatie en samenvatting
van deze verwachtingen.

Klanten
Relatie tot Invest-NL

Doel

Duurzame en innovatieve bedrijven

Toegang tot financiering, deskundig-

die door ons zijn gefinancierd en die

heid, vlotte processen, heldere

op zoek zijn naar risicokapitaal dat

communicatie.

zij niet of onvoldoende in de markt
kunnen verkrijgen.

Medewerkers
Relatie tot Invest-NL

Doel

Invest-NL medewerkers zijn ons

Bijdragen aan de missie van Invest-NL.

belangrijkste kapitaal: zij maken het

Ontwikkelen op persoonlijk en

verschil en realiseren impact.

professioneel vlak.

Co-financiers
Relatie tot Invest-NL

Doel

Aanbieders van (risico)kapitaal,

Er bestaan grote verschillen tussen de

zoals venture capital fondsen, banken,

verschillende groepen co-financiers;

pensioenfondsen, private of

hun verwachtingen lopen uiteen.

corporate investeerders, regionale

Invest-NL stemt deze verwachtingen

ontwikkelingsmaatschappijen

per project af met haar co-

(ROM’s), provincies en provinciale

investeerders.

fondsen.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

45

Onze stakeholders

Overheid
Relatie tot Invest-NL

Doel

Ministerie van Financiën stelt kapitaal

Invest-NL heeft tot taak maatschap-

ter beschikking voor de investerings-

pelijke transitie opgaves te helpen

activiteiten van Invest-NL.

versnellen. Door innovatieve projecten en ondernemingen te financieren

Ministerie van EZK subsidieert de

waar nog onvoldoende risicokapitaal

Business Development-activiteiten

vanuit de markt voor op te halen is.

van Invest-NL met een jaarlijkse
subsidietoekenning en ondersteunt

Creëren van financierbare casussen.

beleidsmatig de missie van Invest-NL.

Prioriteiten: transitie naar carbon-

Co-financier van Invest-NL in het

neutrale en circulaire economie,

Deep Tech Fonds, DACI en DFF.

transitie naar een duurzaam zorgstelsel en stimuleren van innovatieve
start-ups en scale-ups.

Europese partners
Relatie tot Invest-NL

Doel

European Investment Fund is een

Toegang tot de Nederlandse markt

Europese investeringspartner van

van venture capital-fondsen.

Invest-NL door middel van diverse
investeringsmandaten en garantie-

Voldoen aan de voorwaarden van

regelingen.

Implementing Partner status.
Het tijdig en volledig inzetten van

De Europese Commissie bepaalt

toegekende InvestEU garanties.

of Invest-NL de NPI-status van
‘Implementing Partner’ voor InvestEU
verkrijgt en vervolgens of en hoeveel
van de aangevraagde garantie
gelden onder InvestEU Invest-NL
tot haar beschikking zal krijgen t.b.v.
financieringen aan Nederlandse
innovatieve ondernemingen.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

46

Onze stakeholders

Interactie met onze stakeholders in 2021
Hieronder wordt kort samengevat hoe Invest-NL in 2021 de inhoudelijke dialoog
met deze stakeholders heeft vormgegeven:

Klanten
Invest-NL heeft in haar dagelijks werk continu intensief contact met haar klanten.
Per mail, telefoon, Teams-meetings en wanneer coronamaatregelen het toelaten
ook fysiek, bij Invest-NL op kantoor of op locatie bij de klant. Ook communiceren
we via social media en onze website actief over onze afgeronde transacties,
projecten, en opgedane inzichten welke relevant zijn voor de markt.
In 2021 is de eerste, kwalitatieve fase van een klanttevredenheidsonderzoek
afgerond. Het algemene beeld dat uit hieruit kan worden opgemaakt is positief,
zij het met enkele kanttekeningen. Positief is vooral dat het contact met de
medewerkers van Invest-NL als prettig wordt ervaren. Daarbij worden punten
genoemd als betrokken, bevlogen, enthousiast en deskundig. De genoemde
verbeterpunten waren met name proces-gerelateerd en hadden onder meer
betrekking op behoefte aan kortere doorlooptijden en efficiëntere processen en
meer duidelijkheid over wat Invest-NL kan bieden. In 2022 zal een breder uitgezet
NPS (Net promoter score) survey volgen voor een vollediger beeld van de
verwachtingen en ervaringen van onze klanten.

Medewerkers
Invest-NL wil een werkgever zijn die voldoende mogelijkheden biedt voor
persoonlijke en professionele ontwikkeling. Frequente en heldere onderlinge
communicatie en het vragen en geven van feedback is hierbij essentieel. Drie keer
per jaar hebben medewerkers met hun leidinggevenden een gesprek over hoe het
gaat met hun ontwikkeling, de focus ligt daarbij op de blik vooruit. Om ook buiten
die reguliere momenten met elkaar in dialoog te blijven en een organisatiecultuur
te creëren waarin feedback vrij kan stromen, hebben we in 2021 een digitale tool
geïntroduceerd die ons hierin faciliteert.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

47

Onze stakeholders

In 2021 is daarnaast in samenspraak met de ondernemingsraad gestart met
een oriëntatie op verschillende methodieken voor medewerkers tevredenheidsonderzoek (MTO). In 2022 wordt een keuze gemaakt voor de methodiek om het
eerste MTO uit te voeren.

Co-financiers
De interactie tussen Invest-NL en co-financiers vindt voornamelijk plaats rondom
concrete transacties. Invest-NL streeft ernaar een professionele en betrouwbare
partner te zijn, die het belang van de onderneming vooropstelt en tegelijkertijd
het geld van haar aandeelhouder prudent beheert. Invest-NL heeft veel tijd en
aandacht besteed aan het leggen en onderhouden van relaties met diverse typen
financiers zoals investeringsmaatschappijen, banken en pensioenfondsen.
Met de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) onderhouden we
nauwe relaties. Hierin delen we kennis (bijvoorbeeld over ESG, impact meten en
waarderen) en netwerk en werken we samen op concrete Business development
trajecten en financieringen. We hebben maandelijks overleg met de directeuren
Capital van alle ROM’s en is er periodiek overleg tussen Business Development
en ROM’s.

Ministerie van Financiën
Als Staatsdeelneming vindt regulier overleg plaats tussen de aandeelhouder
(minister van Financiën) en Invest-NL. Dit wordt vormgegeven in vier kwartaaloverleggen en vier periodieke overleggen. Er is doorlopend contact tussen
medewerkers omtrent relevante actualiteiten of specifieke informatieverzoeken
vanuit bijvoorbeeld de Tweede Kamer. De aandeelhouder en de Raad van
Commissarissen spreken elkaar twee keer per jaar.

Ministerie van EZK
Interacties tussen Invest-NL en het ministerie van EZK vinden plaats op
verschillende niveaus:
• Er is beleidsmatig kwartaaloverleg tussen de Directeur Generaal Bedrijfsleven
en Innovatie van EZK en de CEO Invest-NL.
• Jaarlijks is er overleg over de investeringsafbakening van Invest-NL.
• Elk kwartaal is er voortgangsoverleg over de besteding van de Business
Development subsidie.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

48

Onze stakeholders

• Wekelijks is er overleg tussen medewerkers over lopende onderwerpen.
• Periodiek (minimaal 1x per jaar) vindt beleidsoverleg plaats met de andere
beleidsmatig betrokken ministeries, waaronder Binnenlandse Zaken, VWS,
I&W, BHOS, OCW en LNV, en 1x per jaar met de regio gedeputeerden van de
Provincies, als belangrijke publieke stakeholders van Invest-NL.

European Investment Fund
In 2021 heeft Invest-NL in samenwerking met het ministerie van EZK aan EIF
een nieuw mandaat toegekend onder het Dutch Alternative Credit Instrument
(DACI) van € 100 miljoen. EIF heeft additioneel € 100 miljoen gecommitteerd
aan DACI. Onder dit mandaat zal EIF mede namens Invest-NL financieringen
verschaffen aan non-bancaire financiers ten behoeve van financiering van het
MKB. Daarnaast is er het Dutch Future Fund (DFF) mandaat welke Invest-NL in
2020 aan EIF heeft afgegeven.
Bij elk concreet financieringsvoorstel onder DACI of DFF is er contact tussen EIF
en Invest-NL waarbij Invest-NL gevraagd wordt een formele ‘non-objection’ af
te geven.
Tevens is er rondom beide mandaten op reguliere basis contact tussen EIF en het
fondsen team van Invest-NL over de pijplijn van DACI en het Dutch Future Fund.
Invest-NL is ook aandeelhouder van het EIF, en daarmee onderdeel van de
Financial Institutions Shareholder Group. Invest-NL neemt deel aan aandeelhoudersvergaderingen en daaraan gerelateerde bijeenkomsten.
In 2021 heeft Invest-NL met EIF verscheidene gesprekken gevoerd over (de
implementatie van) het EIF-beleid op ESG en maatschappelijke impact. Deze
gesprekken varieerden van het agenderen van impact en ESG eisen in een nieuw
mandaat, het implementeren van afspraken in bestaande mandaten als ook het
wederzijds delen van best practices op het gebied van ESG en impact. Met deze
samenwerking beoogt Invest-NL de Europese ambities op het impact- en
ESG-beleid verder concreet te laten worden in de implementatie.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

49

Onze stakeholders

Europese Commissie (EC)
Ten aanzien van de aanvraagprocedure voor InvestEU-garanties hebben Invest-NL
en de EC in 2021 geregeld contact gehad met betrekking tot 1) het beantwoorden
van vragen over de InvestEU procedure, 2) het informeel doorspreken van de
garantieproducten en 3) het geven van feedback op concept InvestEU templates
en processen.

Overige stakeholders: Kennis en draagvlak
Naast bovengenoemde stakeholders zoekt Invest-NL actief verbinding en
samenwerking met andere impact investors, Europese instellingen, decentrale
overheden en kennis- en onderzoeksinstellingen:
• Invest-NL zoekt graag aansluiting bij andere Impact Investors bij het ontwikkelen
en implementeren van nieuwe en best-practices. Voorbeelden hiervan zijn Invest
International, de Netherlands Advisory Board on Impact Investing (NAB), en
andere VC en impact investing fondsen via CoFoF (Co-Financing our Future);
• Invest-NL onderhoudt met andere ministeries dan die van Economische Zaken
en Klimaat en Financiën, goede relaties. Zo vindt overleg plaats met het
ministerie van Infrastructuur en Waterstaat over het bevorderen van circulaire
economie en wordt contact gehouden met het ministerie van Volksgezondheid
Welzijn en Sport over de transitie naar een duurzaam zorgstelsel;
• Invest-NL onderhoudt daarnaast contacten met gemeenten, waterschappen
en - met name - provincies rondom een aantal concrete projecten;
• Kennis- en onderzoeksinstellingen zijn van groot belang voor Invest-NL,
vooral als partners bij het onderzoeken en ontwikkelen van markten. Zo werken
we bijvoorbeeld samen met een aantal private partijen met specialistische
kennis op het gebied van de warmtetransitie en met TNO op het gebied van
circulaire plastics. Doel van deze samenwerking is om de technische en
economische haalbaarheid van verschillende technologieën in de waardeketen inzichtelijk te maken. Waar relevant zoekt Invest-NL ook verbinding met NGOs
die actief zijn op het gebied van de transitie naar een carbonneutrale en circulaire
economie;
• Europese kennis- en beleidspartners – Invest-NL is lid van ELTI (Europese
associatie van NPBI’s) en deelt binnen dit netwerk kennis, ervaring en
best-practices.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

50

Onze stakeholders

Stakeholder- en expertgesprekken in 2021: Invest-NL Impactbeleid
Invest-NL heeft voor het ontwikkelen van haar impactbeleid gedurende 2021 een
serie gesprekken gevoerd met een brede groep experts. Doelstelling van deze
gesprekken was het vaststellen van de maatschappelijke verwachtingen omtrent
de impact investeerder rol van Invest-NL enerzijds, anderzijds het krijgen van een
goed beeld van de huidige stand van zaken en trends rondom impact investing bij
venture capital-fondsen in Nederland en Europa.
Er zijn gesprekken gevoerd met professionals vanuit andere impactinvesteerders,
waaronder Invest International, SET Ventures, het Nationaal Groenfonds,
Shiftinvest en EIF, met gespecialiseerde consultants, waaronder Metaboliq,
KPMG en Timeline, met kennisinstituten zoals TNO, CBP en PBL, en met netwerkorganisaties voor impact investing zoal het Global Impact Investing Network en
de National Advisory Board on Impact Investing.
De gevoerde gesprekken hebben geholpen om het juiste ambitieniveau voor
Invest-NL te kunnen bepalen en een goede balans te vinden tussen enerzijds onze
ambities als impactinvesteerder en anderzijds de praktische uitvoerbaarheid
hiervan in de praktijk, gegeven het feit dat Invest-NL als organisatie maar ook de
praktijk van impact investeren in de markt nog in ontwikkeling zijn.
Het impactbeleid van Invest-NL is inmiddels geformaliseerd zoals wordt
beschreven in het hoofdstuk Materialiteit en impact. Invest-NL wil in Q3 2022
een eerste evaluatie uitvoeren waarbij opnieuw diverse stakeholders zullen
worden geconsulteerd.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

51

Materialiteit en impact

Wat onze stakeholders
materieel vinden
Materialiteitsmatrix Invest-NL
Na een consultatieronde onder stakeholders in april 2020 is door het
managementteam de onderstaande materialiteitsmatrix vastgesteld. Daarin
zijn op advies van de geraadpleegde stakeholders bewust alleen de thema’s
opgenomen waar we ons met onze strategie extern op richten, daar waar
Invest-NL door financieringen en business development-activiteiten impact
maakt.
Andere thema’s die van belang zijn voor Invest-NL en onze stakeholders maar
die meer gaan over het ‘hoe’ (zoals goed werkgeverschap, onze kernwaarden
en diversiteit en inclusie), zijn niet in de matrix opgenomen maar worden
geadresseerd in ons impact- en ESG-beleid.

Relevantie thema volgens stakeholders

Zeer groot

Materialiteitsmatrix

Circulaire
economie

Klimaatvoetafdruk
externe activiteiten

Innovatie &
ondernemerschap

Zorg

Effect van Invest-NL op thema

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

Zeer groot

52

Materialiteit en impact

De vier thema’s uit de matrix zijn geïntegreerd in het strategisch plan 2021-2025
waarbij zorg, circulaire economie en klimaatvoetafdruk externe activiteiten zijn
vertaald in de vijf strategische thema’s van Invest-NL. Daarnaast zijn de thema’s
stevig verankerd in ons impact- en ESG-beleid dat in 2021 is vastgesteld. Het
vormgeven van het impactbeleid en de selectie van de bijbehorende meetmethoden was een belangrijk strategisch project in 2021.
Op de volgende pagina’s worden eerst ons nieuwe impactbeleid en de daarin
gemaakte keuzes toegelicht. Vervolgens worden de vier materiële thema’s
uitgewerkt waarbij is aangegeven welke voortgang er is geboekt gedurende 2021.

Impactinvesting bij Invest-NL
SDG’s als hoeksteen van onze impactdoelen
Onze impactdoelen zijn gebaseerd op de materiële thema’s voor Invest-NL en
zijn opgesteld aan de hand van de UN Sustainable Development Goals (SDG’s).
Invest-NL heeft een investeringsafbakening opgesteld, waarmee we ons totale begrote kapitaal van € 1,7 miljard alloceren aan onze voornaamste impactdoelstellingen. Onze impactinvesteringen hebben een expliciete focus op het
bevorderen van:
• een carbonneutrale en circulaire economie (SDG’s 12 en 13),
• beter betaalbare en toegankelijke zorg (SDG 3)
• werkgelegenheid, economische groei en innovatie (SDG’s 8 en 9).
Om in aanmerking te komen voor een investering van Invest-NL moeten bedrijven
een significante bijdrage aan deze impactdoelstellingen kunnen leveren. Daarnaast bekijkt Invest-NL per investering, samen met het desbetreffende bedrijf, of
er wellicht aanvullende SDG’s relevant zijn om het juiste totaalbeeld van de maatschappelijke impact weer te geven. Ook deze impact wordt dan meegewogen in
de investeringsbeslissing, het bepalen van de impactdoelstelling, de monitoring
en de rapportage van het desbetreffende bedrijf.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

53

Materialiteit en impact

SDG focus van het portfolio van Invest-NL

Planet
Carbon neutrale en
circulaire economie

Planet

Aanvullende impact
(afhankelijk van investering):
Prosperity
Innovatie en ondernemerschap
People
Betere betaalbare en toegankelijke zorg

Prosperity

People

Impact investing als leidraad om impact te maken
Wij zien impact als meetbare investeringsdoelen waar we naar zoeken, voor
optimaliseren en waarvoor we targets zetten. Voor onze definitie van impact
investing refereren we naar de richtlijnen van de IFC2, met hierin drie randvoorwaarden:
• Intentionaliteit: Impactinvesteerders zoeken doelbewust naar oplossingen
voor de moeilijkste en hardnekkigste problemen, zoals bijvoorbeeld het tegengaan van klimaatverandering. Impact is daarom onderdeel van de kern van onze
ontstaansgeschiedenis, missie, strategie en kapitaalallocatie. Maar bovenal van
de dagelijkse praktijk.
• Contributie: Onze investeringen moeten een betekenisvol verschil maken op de
impact die bedrijven kunnen maken. Wij investeren alleen daar waar de private
financiële markten onvoldoende kapitaal beschikbaar stellen. Dit is voor ons
vastgelegd in staatssteunregels en in ons investeringsbeleid.
• Meetbaarheid: Wij streven bij het bepalen van onze impact naar op bewijs
gebaseerde en kwantitatief meetbare impact. Het beoordelen en verankeren
van targets voor niet-financiële parameters is een integraal onderdeel van ons
investeringsproces.

2

https://www.impactprinciples.org/

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

54

Materialiteit en impact

Gedurende 2021 is impact investing volledig geïntegreerd in onze werkzaamheden – van het screenen van impact voorafgaand aan financieringen, tot het
monitoren van gerealiseerde impact vanaf het moment dat een bedrijf onderdeel
is van onze portfolio. In ons impact- en ESG-beleid – samengevat op onze
website – is hierover meer informatie te vinden.

Het meten van impact – een vak apart
Het meten van impact vraagt behalve kennis en toewijding ook de capaciteit
om onzekerheden goed te kunnen inschatten. Invest-NL investeert veel
in start- en scale-ups. Relatief jonge bedrijven waarvan zowel de technologieën als de organisatie nog volop in ontwikkeling zijn. Dat brengt niet
alleen onzekerheid mee over de financiële business case, maar ook over
de impact case: bewerkstelligt de nieuwe technologie daadwerkelijk een
minder CO2 intensieve productie van een bepaald product? En zo ja, wat
is het toekomstige productievolume? Hoe snel zal het bedrijf op kunnen
schalen en wanneer zal de impact zich naar verwachting manifesteren?
En is Invest-NL dan nog aan boord als investeerder, of hebben marktpartijen
onze positie in deze fase inmiddels kunnen overnemen omdat de technologie tegen die tijd voldoende is opgeschaald? Tot slot hebben deze
bedrijven vaak nog relatief beperkte capaciteit in de organisatie voor het
uitvoeren van impactmetingen.
Daarnaast is het van belang om consistent te zijn en zoveel mogelijk te
rapporteren in lijn met breed toegepaste marktstandaarden. Het meten
van impact is complex, het schiet zijn doel voorbij als iedere organisatie haar
eigen rapportagestandaarden zou hanteren.
Al met al is het een hele uitdaging om op een betrouwbare en vergelijkbare
manier impact te meten. Zowel voor onze dagelijkse praktijk om onze
beslissingen op te baseren, als voor rapportage en zowel voor onszelf als
voor de bedrijven en fondsen in onze portfolio aan wie wij vragen deze
metingen te doen. Om de onzekerheid rondom data zo veel mogelijk te
reduceren hebben wij onze meetmethodiek waar mogelijk gestandaardiseerd. Dit beschrijven wij per SDG in de volgende paragrafen.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

55

Materialiteit en impact

Gebruik van schattingen binnen impact rapportage
We maken gebruik van de best beschikbare data. De gebruikte methodiek
is afgeleid van de ‘Data quality scores’ van Partnership for Carbon
Accounting Financials (PCAF). Verder kiezen we er bewust voor transparant
te zijn over zowel methodiek als uitkomsten van onze impactmetingen,
ook wanneer die noodgedwongen berusten op schattingen en aannames.

R&D uitgaven, FTE en CO2 emissies meten wij portfoliobreed. Waar data
ontbreekt, gebruiken wij proxy’s om de data aan te vullen. Er zijn geen goede
marktbrede schattingen voor investeringen in start- en scale-ups of een startend
Venture Capital fonds. Daarom gebruiken wij het deel van ons portfolio waar
wij wél data over hebben als basis voor deze proxy’s die in onderstaande tabel zijn
weergegeven:

KPI Invest-NL portfolio

Proxy gebaseerd op
Invest-NL portfolio

Percentage gerapporteerde
impactdata gebaseerd op proxy’s

Emissies van productieprocessen

Feitelijke data,
geen proxy

Bedrijfsmatige emissies

0,7 tn CO2/fte3

Fte

1,9 fte/M€
commitment

26%

R&D uitgaven

0,16 €/€
commitment

28%

6% van de totale gefinancierde
emissies

In bovenstaande tabel is te zien dat 6-28% van de data op schattingen is
gebaseerd. Reden daarvoor is enerzijds de weerbarstigheid van de dataverzameling, zeker bij startende fondsen en bedrijven. In het bijzonder is het
vergaren van bedrijfsmatige CO2-emissies uitdagend, omdat dit niet standaard in
de financiële administratie is opgenomen. Van de totale gefinancierde emissies
komt 13% uit bedrijfsmatige emissies. Hiervan is 49% gebaseerd op schattingen.
Daarnaast is alle data van onze fund-of-fund investeringen (DFF en DACI) op een
proxy gebaseerd, omdat een datapunt voor de financiële attributie hier niet was
opgevraagd. Het is onze ambitie om elk jaar een completere dataset te verkrijgen.

3

Relatief lage emissie, verklaarbaar door effecten COVID en kleine bedrijven.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

56

Materialiteit en impact

De proxy voor CO2-emissie is lager dan verwacht. Een aantal factoren zorgt dat
onze emissie lager is: kleine start-ups hebben meestal medewerkers die gevestigd
zijn in de standplaats van het bedrijf, hebben nog een beperkt aantal zakenreizen
en door COVID is er veel thuisgewerkt.
Ook de proxy voor het aantal FTE en R&D uitgaven lijkt wat aan de lage kant, maar
binnen de bandbreedte van wat redelijk is. Er zit namelijk een vertraging in de
investering en de groei van een bedrijf. Vanaf het moment dat ons commitment
is gegeven moeten soms bepaalde milestones worden gehaald om het hele
bedrag beschikbaar te maken. Vervolgens moeten ook de juiste mensen worden
gevonden en plannen worden ontwikkeld. We verwachten dat in volgende jaren
deze proxy’s hoger zullen liggen.

Het projecteren van gerealiseerde en toekomstige impact
De marktstandaard ten aanzien van rapporteren over impact tendeert steeds meer
richting daadwerkelijk gerealiseerde impact. Wij onderschrijven deze trend omdat
het daar uiteindelijk om gaat. Als alleen gerapporteerd zou worden over onzekere
toekomstprojecties wordt het onmogelijk om vast te stellen of we daadwerkelijk
voldoende progressie boeken.
Naast het rapporteren over daadwerkelijke realisatie is het berekenen van
toekomstige impact echter ook essentieel voor de praktijk van Invest-NL.
Wij investeren immers nu om toekomstige impact mogelijk te maken.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

57

Materialiteit en impact

Investeren in toekomstige impact: First Time Plants
Een goed voorbeeld van toekomstige impact zijn investeringen in ‘First Time
Plants’. Deze op de carbonneutrale economie gerichte investeringen
betreffen de ontwikkeling en realisatie van een eerste fabriek van een
proces waarvan het succes nog niet op die schaal is aangetoond. Voorbeelden binnen ons portfolio zijn Avantium, SCW Systems en Black Bear
Carbon. De ontwikkeling van een dergelijke fabriek heeft een aanlooptijd
van enkele jaren voor de eerste fabriek er staat, en dus zal de eerste jaren
helemaal geen meetbare impact gerealiseerd worden. Het hogere doel is
daarbij dat de techniek eerst op grotere schaal bewezen en uiteindelijk
breed toegepast wordt – bijvoorbeeld door de ontwikkelde en op schaal
aangetoonde techniek te licenseren. Het kan makkelijk een decennium
duren voordat de werkelijke impact van een bedrijf zich in de reële wereld
manifesteert. Mogelijk hebben andere financiers de positie van Invest-NL
tegen die tijd al overgenomen, maar dit toekomstige impactpotentieel is
wel de reden dat Invest-NL vandaag investeert.

Het is dus essentieel om naast het sturen op realisatie ook te sturen op
toekomstige impact bij onze financieringsbesluiten, en de monitoring,
engagement en rapportage van ons investeringsportfolio. Zodoende maken wij
waar nodig gebruik van impactprojecties. Deze projecties zijn echter inherent
onzekerder dan de gerealiseerde impact van het afgelopen jaar. Juist bij start- en
scale-ups verandert de toepassing van een product in de loop der tijd of wordt
het proces ten goede of slechte doorontwikkeld. Daarnaast zorgen ook externe
factoren als de beschikbaarheid van duurzame energie of de autonome ontwikkeling van een referentietechnologie voor verschillen. Tot slot zorgen
portfolio-ontwikkelingen voor belangrijke verschuivingen. Invest-NL investeert
in bedrijven met een hoog risicoprofiel – waarbij het een gegeven is dat sommigen
niet of minder succesvol zullen zijn. Daarnaast zal Invest-NL op een gegeven
moment uitstappen, om haar kapitaal ten behoeve van nieuwe start- en scale-ups
te kunnen inzetten. Al deze ontwikkelingen laten zich moeilijk voorspellen.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

58

Materialiteit en impact

De attributie van impact
Voor reeds gerealiseerde impact maken we gebruik van gefinancierde impact.
Daarbij verdelen we de totale impact van onze portfoliobedrijven over de
verschillende financiers van het bedrijf of fonds. Tenzij anders vermeld hebben
wij hiervoor gebruik gemaakt van de rekenregels van PCAF. In de basis wordt
de impact daarmee verdeeld naar rato van het bedrag dat is gefinancierd: als
bijvoorbeeld 10% van een bedrijf door Invest-NL wordt gefinancierd, zit in de
gefinancierde impact ook maar 10% van de impact. PCAF biedt handvatten voor
hoe wordt omgegaan met verschillende financiële producten, bijvoorbeeld
leningen of aandelen, in verschillende investeringsdomeinen. Het gaat er hierbij
om welke impact het bedrijf wil realiseren in de toekomst en is nadrukkelijk niet
de impact die Invest-NL als investeerder zelf alleen genereert.
Voor potentiële toekomstige impact maken we impactprojecties en projecteren
we het totale impact potentieel van een bedrijf. Daarbij presenteren wij de
projectie van de totale impact van de portfoliobedrijven zonder deze te
attribueren aan verschillende financiers. Het is onmogelijk een betrouwbare
voorspelling te maken van toekomstige vervolgfinancieringen die nodig zijn
om deze impact te realiseren, en zo deze attributie op een betrouwbare manier
te doen.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

59

Onze impact op
materiële thema’s
SDG 13 Carbonneutrale economie
Relevantie voor Invest-NL en impact op de maatschappij
Uitgangspunt van onze strategie is dat wij de hoogste prioriteit geven aan het
financierbaar maken van de transitie naar een carbonneutrale en circulaire
economie. In de strategie en het impactbeleid van Invest-NL koppelen we het
thema ‘Klimaatvoetafdruk’ aan de doelstelling om bij te dragen aan SDG 13.
Het recente 2021 IPCC-rapport4 laat zien dat minstens rekening moet worden
gehouden met 1,5 graad Celsius opwarming – en dat we in extreme scenario’s afkoersen op een opwarming tot bijna 6 graden in 2100. In de klimaatdoelstellingen
van Parijs is de ambitie gesteld om de opwarming tot maximaal 2 graden te
beperken, en ons te richten op 1,5 graden opwarming. Decarbonisatie is daarmee
een grote, urgente en mondiale uitdaging. Ontwikkelde economieën staan voor de
opgave om zowel hun eigen uitstoot van broeikasgassen snel terug te schroeven
als ook de broodnodige technologieën te ontwikkelen voor een welvarende én
emissievrije wereld.

4

IPCC, 2021, AR6 Climate Change 2021: The Physical Science Basis, Box SPM.1 | Scenarios, Climate Models and Projections

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

60

Onze impact op materiële thema’s

SDG 13 in het Invest-NL impact beleid – onze aanpak
Op dit moment zijn zelfs de schoonste technieken vaak niet vrij van emissies. Het
kan daarom lastig te bepalen zijn welke technieken schoon genoeg zijn om op in
te zetten. Een bruikbaar hulpmiddel hierbij is de EU Taxonomy for Sustainable
Activities5. Voor bedrijfsactiviteiten en technieken waarvoor de EU Taxonomy
voorziet in bruikbare criteria hanteert Invest-NL de Substantial Contribution
Criteria als ondergrens.
Bij het streven naar een carbonneutrale economie maken we onderscheid tussen:
• Emissies van producten. Een deel van onze investeringen doen wij met als doel
producten te maken met een lagere uitstoot van broeikasgassen dan op dit
moment gebruikte processen.
• Emissies uit bedrijfsactiviteiten. Invest-NL is een bedrijf en investeert in
bedrijven. Alle bedrijven stoten GHG-emissies uit bij hun eigen bedrijfsactiviteiten, welke vermeden kunnen worden door ander beleid, bijvoorbeeld
door het gebruiken van duurzame energiebronnen.

Scope van de gemeten emissies
Invest-NL wil de emissie van broeikasgassen reduceren, ongeacht waar
geografisch of in de keten die emissie plaatsvindt. We volgen bij het meten
van impact het GHG-protocol. Het GHG-protocol definieert 15 typen emissies
verdeeld over 3 ‘scopes’ – die aangeven waar in de keten een emissie plaatsvindt.
In overeenstemming met het protocol meten wij scope 1 en 2 emissies, en voegen
we daar relevante scope 3 emissies aan toe.
Wij meten zowel de absolute als vermeden broeikasgasemissies. Absolute
emissies bestaan uit de scope 1-3 emissies van een bedrijf. Vermeden emissies
worden gemeten door de absolute emissies te vergelijken met een referentieproces. Dit referentieproces is het meest waarschijnlijke proces wat plaats zou
vinden als het bedrijf niet zou bestaan. Negatieve emissies treden alleen op
wanneer broeikasgassen worden onttrokken aan de atmosfeer. In ons portfolio
is bijvoorbeeld SCW Systems bezig met een techniek om CO2 vast te leggen in
mineralen.

5

EU taxonomy for sustainable activities | European Commission (europa.eu)

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

61

Onze impact op materiële thema’s

GHG-protocol - Categorieën en scopes van broeikasemissies

CO2

CH4

N2O

HFCs

Scope 2

Scope 1

Indirect

Direct

PFCs

SF6

NF3

Scope 3

Scope 3

Indirect

Indirect
aangekochte
goederen
en services

kapitale
goederen

bedrijfsfaciliteiten

investeringen

lead
assets

aangekochte
electricteit, stoom,
verwarming/koeling
voor eigen gebruik

werknemer
vervoer

brandstof
en energie
gerelateerde
activiteiten
transport en
distributie operationeel

transport
en distributie

bedrijfswagens

productie
van verkoopproducten
gebruik van
verkoopproducten

zakelijk
reizen

lead assets
end-of-life
treatment
van verkoopproducten

geproduceerd afval

Upstream activiteiten

franchises

Rapporterende organisatie

Downstream activiteiten

Emissies van producten
Methodiek
Voor de emissie van producten wordt een levenscyclusanalyse (LCA) opgesteld.
De volgende scope 1 – 3 emissies zijn vaak relevant en onderdeel van een LCA:
• Scope 1 – Emissie(reductie) door de eigen productie. Bijvoorbeeld zeer
relevant bij recycling technieken als pyrolyse of vergassing, waarbij een groot
deel van de emissies uit de eigen schoorsteen komt.
• Scope 2 – Emissie(reductie) door ingekochte energie. Bijvoorbeeld bij de
inkoop van elektriciteit. Voor de emissie van elektriciteit in Nederland gaan wij
uit van een ontwikkeling van de emissiefactoren in lijn met het klimaatakkoord.
• Scope 3 – Emissie(reductie) door ingekochte grondstoffen. Bijvoorbeeld
wanneer chemische stoffen worden ingekocht als basis voor een chemisch proces.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

62

Onze impact op materiële thema’s

• Scope 3 – Emissie(reductie) bij gebruik. Bijvoorbeeld relevant bij de productie
van een nieuwe generatie zonnepanelen en windenergie, waarbij het gebruik van
deze apparaten het gebruik van fossiele energie verdringt.
• Scope 3 – Emissie(reductie) bij de end-of-life verwerking. Bijvoorbeeld
wanneer een product wordt geproduceerd dat veel beter wordt gerecycled dan
het alternatief.
Afhankelijk van het projecttype leggen wij nadruk op de gehele levenscyclus, of
alleen upstream- of downstream-activiteiten. Emissies behorend bij het bouwen
van een nieuwe fabriek vallen buiten scope van de impactmetingen.

Impactattributie
Soms maakt een bedrijf een onderdeel van een eindproduct. In dit geval kennen wij
slechts een deel van de totale gemaakte impact toe aan het bedrijf. Tenzij anders
vermeld gebruiken wij economische attributie om de impact toe te kennen. Als een
bedrijf bijvoorbeeld een onderdeel maakt wat € 10 kost, in een apparaat van
€ 100, alloceren wij 10% van de impact aan dit bedrijf. Reden om hiervan af te
wijken kan zijn als het onderdeel de eigenschappen van een product sterk verbetert,
of als het product hierdoor geschikt wordt voor een extra marktsegment.
Voor de emissies van producten kiezen wij ervoor om zowel de gerealiseerde als
geprojecteerde impact weer te geven. De impact waarvoor Invest-NL investeert
ligt immers (ver) in de toekomst zoals hiervoor uiteengezet.

SDG 13: Resultaten Invest-NL portfolio 2021
De stip op de horizon – projecties van impact
Invest-NL investeert met als doel de mondiale opwarming binnen de 1,5 graden
Celsius te houden. Wij hebben daarom afgelopen jaar investeringen gedaan in
bedrijven die zich richten op reductie van GHG-emissies. Van de investeringen die
wij in 2021 hebben gedaan, dragen de volgende bij aan emissiereductie:
• Avantium introduceert het biogene materiaal PEF op de markt. Hiertoe
ontwikkelen zij wereldwijd de eerste fabriek om FDCA – bouwblok voor PEF –
te maken. De emissiereductie komt zowel voort uit de biogene oorsprong als uit
de superieure materiaaleigenschappen.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

63

Onze impact op materiële thema’s

• Black Bear Carbon ontwikkelt een pyrolysefabriek om carbon black terug te
winnen uit autobanden. De koolstof in deze carbon black blijft daardoor in de
keten, en hiermee wordt nieuwe productie van carbon black uitgespaard.
• Delft Advanced Biorenewables ontwikkelt een procesverbetering van het
fermentatieproces. Met deze verbetering kan fermentatie potentieel efficiënter
en goedkoper plaatsvinden. Op zichzelf levert deze procesverbetering al
GHG-reducties op, en mogelijk wordt fermentatie hiermee een haalbaar alternatief voor huidige fossiele processen.
• Delft-IMP ontwikkelt machines om nanocoatings aan te kunnen brengen op het
kathodemateriaal van batterijen. Dit verlaagt de voetafdruk van de productie
van batterijen en verlengt de levensduur van de batterij. De technologie kan
eveneens worden ingezet bij productie van electrolysers en brandstofcellen.
• Dott exploiteert een gedeeld micromobiliteitsnetwerk. Zij beogen hierin een
voorloper in duurzaamheid en circulariteit te zijn. Dit doen zij onder meer door
het aangaan van strategische partnerschappen met publieke organisaties en
OV-bedrijven, het modulair en robuust ontwikkelen van eigen scooters en
fietsen en het voeren van een duurzame bedrijfsvoering.
• LeydenJar brengt siliconen anodes naar de markt - een innovatie waardoor
batterijen zonder grafiet worden geproduceerd. Daarnaast maken siliconen
anodes de energiedichtheid van batterijen significant hoger, waardoor deze ook
geschikt worden voor bijvoorbeeld vrachtvervoer.
• Protix ontwikkelt fabrieken om black soldier flies te kweken op biogeen afval.
De voedingswaarde in deze eiwitrijke vlieg kan dienen als diervoeding. Protix
heeft een eerste fabriek gebouwd en werkt momenteel aan de ontwikkeling van
een opgeschaalde versie van deze fabriek.
• SCW Systems ontwikkelt twee technologieën. Door middel van superkritisch
watervergassen kraken zij stoffen terug tot grondstoffen als waterstof en groen
gas. De techniek is potentieel juist geschikt voor natte, moeilijk verwerkbare
stoffen als rioolslib en plasticresiduen. Daarnaast gaan zij een range aan
grondstoffen winnen door het mineraliseren van CO2 in gesteenten. Het mes
snijdt hierbij aan twee kanten – de mineralisatie zorgt voor negatieve emissies
en de geproduceerde grondstoffen verdringen fossiel geproduceerde
grondstoffen.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

64

Onze impact op materiële thema’s

• Umincorp gebruikt magnetic density separation om het plastic te scheiden uit
huisvuil. Hierdoor kan een veel groter deel van het plastic in huisvuil mechanisch
gerecycled worden. Dit afval verdwijnt hierdoor niet in de afvalverbranding en
het gewonnen plastic verdringt nieuw fossiel geproduceerd plastic.
• Unovis is een fonds dat investeert in alternatieve proteïnen. Met onze
investering zal Unovis investeringen doen in ontwikkelingen voor plantaardige
alternatieven voor een breed scala aan producten.
De projectie van de totale ketenemissies van onze portfoliobedrijven is hieronder
weergegeven. De trend hierin is helder. De ketenemissies van onze portfoliobedrijven liggen in deze projectie significant lager dan de referentie-emissies
(bijv. -85% in 2025). Na een eerste fase van opschaling zijn deze reducties ook
in absolute zin van formaat (bijv. een emissiereductie van 5 Mton na 20256).
Als beschreven is de impactprojectie onzeker – deze hangt af van het succes van
onze portfoliobedrijven om te kunnen opschalen tot commercieel succesvolle
bedrijven. Het is de verwachting dat de grootste emissiereductie pas na 2025
zichtbaar wordt, omdat op dat moment grotere fabrieken kunnen worden gebouwd en/ of techniek kan worden gelicenseerd in de markt.

Emissions (tn CO2)

6m

4m

2m

0m
2021

2022

Reference emissions

6

2023

2024

2025

Total company emmissions

Deze emissiereductie is een projectie welke gebaseerd op de business plannen van onze participaties –
met inherente onzekerheden – en is niet geattribueerd naar de financiering van Invest-NL

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

65

Onze impact op materiële thema’s

Het hier en nu – nog beperkt resultaten zichtbaar
Invest-NL is een startend investeringsfonds. En ook de bedrijven waarin wij
investeren zijn startend en schalend. Hierdoor zijn de gefinancierde emissies7
over het jaar 2021 nog klein ten opzichte van de toekomstige geprojecteerde
emissiereducties. Naast drie typen gefinancierde emissies rapporteren we ook
over onze eigen bedrijfsmatige emissies.

GEFINANCIEERD

EIGEN SCOPE 1&2

Emissie producten
portfolio

Vermeden emissie
producten portfolio

Emissie bedrijfsmatige
activiteiten portfolio

Emissie bedrijfsmatige
activiteiten Invest-NL

1.800 ton

6.400 ton

275 ton

37 ton

In de Invest-NL portfolio zijn er zes bedrijven die nu al een draaiend productieproces hebben: Delft IMP, Umincorp, Protix, PMC, LeydenJar en Dott. Deze
bedrijven maken producten. De gefinancierde emissies tellen op tot 1.800 ton,
waarmee een emissie van 6.400 ton vermeden wordt.
Al onze gefinancierde bedrijven hebben bedrijfsmatige emissies. We vragen hen
te rapporteren op emissies volgend uit hun energieverbruik, woon-werkverkeer
en zakenreizen. Deze gefinancierde emissies tellen op tot 275 ton CO2. De emissie
van Invest-NL zelf komt neer op 37 ton CO2.

Afgeronde marktontwikkelings- en onderzoeksprojecten in 2021
Naast investeringen doet Invest-NL aan marktontwikkeling door haar business
development activiteiten. Op het gebied van een carbonneutrale economie zijn
wij actief in ieder van de vijf grote sectoren (industrie, gebouwde omgeving,
elektriciteit, mobiliteit en landbouw). Daarmee beslaat deze marktontwikkeling
de volle breedte van de transitie.

7

Gefinancierde emissies zijn emissies en reducties die afgelopen jaar door portfoliobedrijven zijn gerapporteerd en
geattribueerd naar de financiering van Invest-NL

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

66

Onze impact op materiële thema’s

De impact die wij hiermee maken laat zich minder direct meten door middel van
een kwantitatieve impactmeting. In het hoofdstuk ‘Resultaten’ staat een lijst met
projecten uit 2021. Ter illustratie lichten wij hieronder twee van onze thema’s toe:
• Warmte in de gebouwde omgeving. Nederland staat voor een enorme
investeringsopgave om de transitie te maken van CV-ketels naar een carbonneutrale warmtevoorziening. Verduurzaming van het vastgoed, warmtepompen
en warmtenetten zijn enkele van de oplossingen die we daarbij nodig hebben.
Invest-NL verricht marktonderzoek, is betrokken geweest bij de ontwikkeling
van meerdere proposities voor warmtenetten en pakt een actieve rol in het
maatschappelijk debat hierover.
• Inpassing duurzame elektriciteit. Door de toename van zonne- en windenergie
in de energiemix loopt het huidige systeem tegen haar grenzen aan. Zo is het
niet altijd mogelijk op korte termijn een nieuwe elektriciteitsaansluiting te
krijgen en hebben we negatieve prijzen op de APX-beurs gezien. Invest-NL
werkte afgelopen jaar aan oplossingen als gesloten distributiesystemen, cable
pooling en de inpassing van opslagcapaciteit. In dit verslag worden deze
projecten in een aantal cases nader toegelicht.

Vooruitblik 2022
In 2022 beogen we € 250 miljoen aan nieuwe financieringen te
committeren, waarvan minstens € 150 miljoen aan financieringen die
bijdragen aan een carbonneutrale en circulaire economie. Tevens zijn
de activiteiten van Business Development voornamelijk gericht op
initiatieven die bijdragen aan een carbonneutrale en circulaire economie.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

67

SDG 12 Circulaire economie
Relevantie voor Invest-NL en impact op de maatschappij
Samen met de transitie naar een carbonneutrale economie is ook de circulaire
economie een prioriteit binnen het strategisch plan van Invest-NL. Het impactbeleid van Invest-NL koppelt het thema Circulaire economie aan de doelstelling
om bij te dragen aan SDG 12.
In een circulaire economie wordt gestreefd naar behoud van het productieve
vermogen van onze planeet. Uitputting moet worden tegengegaan. En dus is het
nodig om efficiënter om te gaan met schaarse grondstoffen en hergebruik,
reparatie en recycling te bevorderen, en meer in zijn algemeenheid productiepatronen en consumptiegedrag te verduurzamen.
Nederland heeft de ambitieuze doelstelling om 50% circulair te zijn in 2030 en
100% in 2050. De materiaalconsumptie per capita in Nederland ligt nu nog 35%
boven de OECD-benchmark, de hoeveelheid afval geproduceerd per capita ligt in
Nederland nog ruim 60% boven deze benchmark.8 Dat laat de urgentie en de
omvang zien van de taak die Nederland heeft om te werken aan de transitie naar
een circulaire economie.

8

Bron: the World Bank ‘What a waste 2.0’

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

68

Onze impact op materiële thema’s

SDG 12 in het Invest-NL Impact beleid – onze aanpak
Circulariteit meten: werk in uitvoering
Het kwantificeerbaar vaststellen en meten van circulariteit is vergeleken met
andere SDGs nog relatief onontgonnen terrein. Zo bestaan er weinig standaarden
om de circulariteit van bedrijven te meten. Invest-NL heeft ervoor gekozen
de methodiek te hanteren die op dit moment het meest ontwikkeld is; de
zogenaamde Circular Transition Indicators (CTI) ontwikkeld door de World
Business Council for Sustainable Development (WBCSD). Deze methodologie
meet het hergebruik van zowel de gebruikte grondstoffen als de uitstroom van
producten. Ook wordt het gebruik van kritische materialen gemonitord. Dit
is een goede start, zij het dat het effect van hoogwaardiger circulaire strategieën
als ‘Refuse’, ‘Reduce’ en ‘Rethink/ Redesign’ hierbij nog onderbelicht blijven.
Invest-NL is daarom in 2021 betrokken geweest bij de werkgroep ‘Circulaire
economie – platform en duurzame financiering’ om samen met de financiële
sector standaarden door te ontwikkelen.
Het belang van Circulariteit voor een duurzaam gebruik van grondstoffen
manifesteert zich steeds duidelijker. Het aantal bedrijven dat hier een positieve
impact wil maken groeit. Echter, de circulariteit van bedrijven meten blijkt in de
praktijk gecompliceerd, zelfs voor bedrijven die zich hierop toeleggen. Hierdoor
gebeurt dit in de praktijk nog weinig.
Invest-NL zet circulariteit op de agenda bij bedrijven door alle op carbonneutrale
en circulaire economie gerichte bedrijven te vragen hier ook op te rapporteren.
Invest-NL gaat het gesprek aan over circulariteit met alle bedrijven en fondsmanagers, zowel in de fase voorafgaand aan de investering als in de beheerfase.
Onderstaande resultaten kunnen worden gezien als 0-meting, waarbij jaarlijks
meer bedrijven op circulariteit kunnen rapporteren.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

69

Onze impact op materiële thema’s

SDG12: Resultaten Invest-NL portfolio 2021
De strategie van Invest-NL om bij te dragen aan een circulaire economie is
divers. Wij hebben verschillende investeringen gedaan – die allemaal op hun
eigen manier bijdragen aan een meer circulaire economie. Op dit moment vallen
onze investeringen binnen de volgende twee strategieën:
• Sluiten grondstofketens door recycling. Doel hierbij is om stoffen die anders
gedumpt of verbrand worden te recyclen, zodat deze als grondstoffen worden
ingezet en hun waarde behouden.
Investeringen9: Umincorp, SCW Systems, Black Bear Carbon
• Biobased materialen. Doel hierbij is om grondstoffen met een fossiele
oorsprong te vervangen door grondstoffen met een biogene oorsprong.
Investeringen9: Avantium, Dutch Advanced Biofuels
Op dit moment hebben vier bedrijven gerapporteerd over hun circulariteit. Doel is
om de komende jaren bij meer van onze investeringen circulariteit te meten.

9

Portfoliobedrijf

Input

Output

Overall circulariteit 10

Avantium

Circulair: biogeen materiaal
voor PEF en gerecycled PET
voor meerlaagse flesjes
Niet-circulair: niet-gerecycled
PET voor meerlaags flesjes

Circulair: recyclebare flesjes
die daadwerkelijk gerecycled
zullen worden
Niet-circulair: verliezen bij
recyclingsproces

50-66%

SCW Systems
Vergassing

Afval input is 100% circulair

Waterstof en groen gas zijn als
brandstof niet circulair. Wanneer
toegepast als grondstof wel.

50%

Dutch Advanced
Biorenewables
Mineralisatie

Circulair: gebruik van reststromen
Niet-circulair: gebruik van nieuw
gewonnen gesteenten

Circulair: nuttig te gebruiken
eindproducten zoals bijv. groen
cement en waardevolle metalen

81-100%

Umincorp

Afval input is 100% circulair

Circulair: teruggewonnen plastic
niet-circulair: niet-recyclebare
stromen als folies, niet-plastic
afval en aanhangend vuil

81%

Zie ook de beschrijvingen bij de resultaten van SDG 13.
De overall circulariteit is het gewogen gemiddelde van de gerecyclede content in de inputstromen
en de recyclebaarheid van outputstromen. Gerapporteerde percentages zijn projecties, gebaseerd
op business plannen van onze participaties.

10

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

70

Onze impact op materiële thema’s

Overige ontwikkelingen op dit thema in 2021
De circulaire economie is nog relatief onontgonnen terrein in vergelijking met
de carbonneutrale economie. Er wordt al enkele decennia over gesproken. Maar
tegelijk wordt nog in beperkte mate concreet wat ‘Circulair’ voor bepaalde
sectoren – laat staan voor individuele casussen – betekent en hoe volledig
circulaire eindbeelden eruit zien.
Invest-NL draagt op dit vlak haar steentje bij door vanuit een systemisch
perspectief te werken aan ontwikkelingstrajecten, onderzoeksprojecten en
propositiebegeleidingen. Een onderwerp waar dit goed naar voren komt zijn
kritische metalen. De energietransitie vraagt om windmolens, zonnepanelen en
batterij-elektrische auto’s. In ieder van deze producten zijn kritische metalen
verwerkt. Om dit voor het voetlicht te brengen heeft Invest-NL deze materiaalvraag ten gevolge van duurzame energiescenario’s in kaart gebracht. In dit verslag
wordt dit onderzoek nader toegelicht.
Invest-NL Business Development participeert in de markt actief op haar speerpunten. Eén van die speerpunten is de transitie naar het gebruik van meer plantaardige eiwitten in een duurzaam voedingspatroon. Daarom is Invest-NL actief
deelnemer in het open innovatieprogramma ‘Fascinating’ met als doel om binnen
10 jaar een circulair systeem te realiseren in Groningen, waarbij de stikstofketen
gesloten is, zonder CO2 uitstoot en met lokale productie van plantaardige eiwitten.

Vooruitblik 2022
In 2022 beogen we € 250 miljoen aan nieuwe financieringen te
committeren, waarvan minstens € 50 miljoen aan financieringen die
bijdragen aan een circulaire economie.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

71

SDG’s 8 en 9 Innovatie & ondernemerschap
Relevantie voor Invest-NL en impact op de maatschappij
Invest-NL wil Nederland niet alleen duurzamer maken, maar ook innovatiever.
Veel innovaties ontstaan bij start-ups op het grensvlak van wetenschap,
innoveren, ontwikkelen, ondernemen en groeien. De innovaties die nodig zijn
om grote transities (bijvoorbeeld richting een carbonneutrale en circulaire
economie) tot stand te brengen gaan daarbij gepaard met grote ondernemersrisico’s. De risico’s bevinden zich niet slechts op het gebied van technologie,
concurrentie en markt, maar ook op het gebied van beleid, regulering en
governance; al die risico’s tellen bij elkaar op en zijn onderling afhankelijk.
Voor een ondernemer en een reguliere aanbieder van kapitaal is het risico daarmee niet meer in te prijzen. Er zijn dus partijen nodig die het risico wél durven
te nemen. Dat is precies de rol die National Promotional Banks en Institutions
zoals Invest-NL op zich nemen. We zijn daarmee een belangrijke factor in het
bevorderen van innovaties.
Voor Invest-NL is innovatie een voorwaarde voor het versnellen van de grote
maatschappelijk noodzakelijke transities. Innovatie heeft echter ook daarbuiten
waarde, in allerlei markten en sectoren in onze samenleving. Bij het stimuleren
en financieren van innovatie richt Invest-NL zich daarom ook niet exclusief op het
financieren van innovaties van belang voor de grote transities van onze tijd, maar
ook op het bevorderen van innovaties op andere plekken in onze economie.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

72

Onze impact op materiële thema’s

Om zo veel mogelijk toe te voegen aan de Nederlandse economie, maximaliseren
we voor deze categorie de mobilisatie van Europees en privaat kapitaal. Een
belangrijk instrument hierbij zijn fondsinvesteringen.
Onze investeringsstrategie is erop gericht om te investeren in bedrijven die echt
transformatief zijn en de grenzen verleggen van hetgeen we kunnen. Dealteams
gaan in gesprek met bedrijven en fondsen en beoordelen of deze werken aan
grensverleggende innovaties. In het proces wordt dit extern geverifieerd met
experts uit de sector.

SDG’s 8 en 9: Resultaten Invest-NL portfolio 2021
Invest-NL ontwikkelt de volgende fondsen met EIF:
• Deep Tech Fund (DTF). DTF is een fonds dat Invest-NL (€75 miljoen) en
het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (€175 miljoen) samen
oprichten. Doel is om deeptech start- en scale-ups te helpen de kapitaalintensieve periode te overbruggen. Invest-NL is verantwoordelijk voor de
uitvoering van het fonds, dat in 2022 operationeel zal worden.
• Dutch Alternative Credit Instrument (DACI). DACI is een fund-of-fund
samenwerking tussen Invest-NL en EIF. Dit instrument draagt bij aan het
MKB financieringslandschap door kapitaal beschikbaar te stellen voor leningen
aan MKB bedrijven. De omvang van het DACI fonds bedraagt € 200 miljoen,
€ 50 miljoen van Economische Zaken en Klimaat, € 50 miljoen Invest-NL
en € 100 miljoen van EIF. De Bijdrage van het Ministerie van Economische
Zaken en Klimaat wordt via de balans van Invest-NL in het DACI instrument
geïnvesteerd.
• Dutch Future Fund (DFF). Invest-NL heeft al in 2020 een commitment van
€ 150 miljoen gedaan voor dit gezamenlijke fund of funds initiatief met EIF.
EIF investeert in Venture Capital fondsen ten gunste van innovatieve scale-ups.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

73

Onze impact op materiële thema’s

Invest-NL investeert daarnaast in brede innovatie via onder andere de volgende
directe- en fondsinvesteringen.
• CapitalT. Een fonds gericht op AI-gedreven tech-ondernemingen met impactvolle toepassing in sectoren zoals educatie, digitale gezondheidszorg en klimaat
technologie.
• Dutch Security Tech Fund. Een fonds gericht op dataveiligheid en cybersecurity
in het algemeen.
• Innovation Industries. Een fonds gericht op het beschikbaar maken van
kapitaal voor hoogtechnologische innovatieve sleuteltechnologieën. De
bedrijven waarin het fonds investeert zijn vooral actief in de High Tech,
Med Tech en Agri-Food Tech.
• Nearfield Instruments. Het bedrijf ontwikkelt en levert baanbrekende
meetoplossingen die in staat zijn kritieke 3D-nanostructuren op een nietdestructieve manier te meten tijdens het fabricageproces van microchips.
Het meten van deze structuren is essentieel om goede chips te kunnen maken.
• EFFECT Photonics. Een bedrijf met als doel optische tranceivers te maken voor
chips met een veel lager energieverbruik. De investering wordt gebruikt om de
huidige productlijn van optische tranceivers voor onder andere 5G-netwerken
verder uit te breiden en de productiecapaciteit op te schalen.

Innovatie: R&D in de portefeuille (SDG 9)
R&D uitgaven van

R&D uitgaven van portfoliobedrijven en

portfoliobedrijven11

fondsen, aan Invest-NL toe te schrijven12

2020

47

15

2021

124

21

(in € miljoen)

Portfoliobedrijven kunnen zowel direct door Invest-NL worden gefinancierd of
worden gefinancierd door een fonds waarin Invest-NL heeft geïnvesteerd.

11
12

Niet gealloceerd, exclusief proxy’s voor ontbrekende data.
Wel gealloceerd, inclusief proxy’s voor ontbrekende data.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

74

Onze impact op materiële thema’s

Er zijn verschillende manieren waarop een onderneming innovatief kan zijn.
We hebben in 2021 verschillende methodes onderzocht om een ‘score’ toe te
kennen aan de kwaliteit van innovatie. Deze methodes blijven echter, naast zeer
tijdrovend, ook uiterst academisch en wij hebben de conclusie getrokken dat voor
de kwaliteit van onze eigen besluitvorming deze kwalificatie methodes per
innovatie geen toegevoegde waarde hebben. Er is echter wel een veel
gehanteerde praktische en kwantitatieve indicator voor onze bijdrage aan
innovatie; namelijk de R&D uitgaven van een onderneming. Hiervoor gebruiken
wij gegevens die volgen uit de financiële verslaggeving van de onderneming.
De uitgaven aan R&D zijn een indicatie voor hoeveel innovatie activiteit er heeft
plaatsgevonden13.

Werkgelegenheid: fte’s in de portefeuille (SDG 8)
Werkgelegenheid
Met onze investeringen draagt Invest-NL bij aan groei en behoud van hoogwaardige werkgelegenheid in Nederland. Werkgelegenheid is echter gezien de
krapte op de arbeidsmarkt geen doel op zich. Doel is om op te de lange termijn
innovatieve werkgelegenheid beschikbaar te maken. Om dit effect weer te geven
houden we bij hoeveel werknemers er bij de bedrijven in onze portefeuille werken.

Werkgelegenheidsimpact van Invest-NL14
Fte’s werkzaam bij

Fte’s werkzaam bij portfolio bedrijven

portfolio bedrijven15

- aan Invest-NL toe te schrijven16

2020

404

123

2021

2.550

275

(in aantal fte’s)

Gefinancierde R&D uitgaven zijn afgelopen jaar gespendeerde R&D gelden door portfoliobedrijven, geattribueerd
naar de financiering van Invest-NL volgens de PCAF attributie.
14
Portfolio werkgelegenheid zijn alle werknemers die in ons portfolio werken. Het betreft altijd de werknemers van
gefinancierde bedrijven – werknemers bij Invest-NL en/of de gefinancierde fondsen zelf zijn buiten beschouwing
gelaten. Bij gefinancierde werkgelegenheid is deze geattribueerd naar de financiering van Invest-NL volgens de
PCAF attributie.
15
Niet gealloceerd, exclusief proxy’s voor ontbrekende data.
16
Wel gealloceerd, inclusief proxy’s voor ontbrekende data.
13

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

75

Onze impact op materiële thema’s

Op dit moment is al bijna 2.550 fte in dienst bij bedrijven die deels door
Invest-NL zijn gefinancierd. 65% van deze werknemers werkt bij bedrijven die
mede door Invest-NL gefinancierd zijn. 35% van deze banen financiert Invest-NL
indirect via fonds- of fund-of-fund investeringen. Gealloceerd naar de financiering
van Invest-NL hebben wij 275 fte gefinancierd. Gezien de vroege staat van onze
portfoliobedrijven is het te verwachten dat dit aantal fte in de komende jaren zal
groeien.

Diversiteit in senior functies
Invest-NL is aangesloten bij FundRight17 en zet daarmee het belang van diversiteit
in de managementteams en besturen van start-ups and scale-ups actief op de
agenda bij portfolio bedrijven en fondsmanagers. We monitoren daarom naast
werkgelegenheid ook de diversiteit in senior functies in onze portefeuille.
Bij analyse van de portfolio blijkt dat senior functies binnen onze portfolio
hoofdzakelijk door mannen wordt bekleed. Een beeld dat typisch is voor onze
sector. Zowel binnen Venture Capital fondsen als binnen hoog technologisch
georiënteerde bedrijven zijn immers veel mannen actief. Deze eerste meting sterkt
ons daarom in de overtuiging om een bijdrage te leveren aan meer gendergelijkheid in deze sectoren. Wij zetten een voorbeeld in de markt door zelf te streven
naar een 50/50 verhouding in alle lagen van onze eigen organisatie.

17

Home |# FundRight

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

76

Onze impact op materiële thema’s

Bij het doen van fondsinvesteringen nemen we de voorwaarde op dat minimaal
1 vrouw of een ander persoon vanuit een ondervertegenwoordigde groep voor een
sollicitatie wordt uitgenodigd voor senior functies. In de komende jaren blijft
(gender) diversiteit en inclusie een aandachtspunt voor Invest-NL en een
gespreksonderwerp met fondsen en ondernemingen in onze portfolio.

Genderdiversiteit bij directe investeringen
Genderdiversity CEO’s
0%

50%

100%

Genderdiversity in Board

Genderdiversity Founders

Genderdiversity in MT/EC

0%

0%

0%

50%

100%

50%

100%

50%

100%

Genderdiversiteit bij Fondsinvesteringen
Genderdiversity in Board/EC
0%

50%

100%

Genderdiversity Fund Management

Genderdiversity Investment Committe

0%

0%

50%

100%

50%

100%

Genderdiversiteit bij fund-of-fund investeringen
Genderdiversity in Board/IC
0%

50%

Vrouw

Man

100%

Genderdiversity in Fund Management

Genderdiversity Investment Committe

0%

0%

50%

100%

50%

100%

Gemixed founder team vrouw/man

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

77

SDG 3 Betere, betaalbare en toegankelijke zorg
Relevantie voor Invest-NL en impact op de maatschappij
De Nederlandse gezondheidszorg staat de komende decennia voor grote uitdagingen. Invest-NL richt zich op innovaties en initiatieven met maatschappelijke
impact die substantieel bijdragen aan betere, houdbare en voor iedereen betaalbare en toegankelijke zorg om zo bij te dragen aan een gezondere samenleving.
Het grootste probleem van de gezondheidszorg is het steeds grotere beslag op
ons nationaal inkomen. Innovaties vergroten in het algemeen dat beslag. Het
omkeren van die trend komt het dichtste bij wat een ‘transitie’ genoemd kan
worden. Invest-NL kiest er daarom voor met name innovaties te financieren
waarmee deze trend gekeerd kan worden.
Een tweede prioriteit haakt ook aan bij de noodzaak de zorg betaalbaar te houden.
Zo is het van belang om de zorg zoveel mogelijk weg te houden van de plek waar
zorgverlening het duurste is: het ziekenhuis. In dat licht hebben innovaties die
bijdragen aan de ‘Juiste Zorg op de Juiste Plaats’ onze aandacht, met als doel dat
patiënten zelfstandig en zelfredzaam kunnen blijven en voor zorg niet per se naar
het ziekenhuis hoeven.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

78

SDG 3 in het Invest-NL Impact beleid - onze aanpak
Het Invest-NL impact beleid koppelt de Invest-NL zorgambities aan SDG 3.
Echter, waar voor andere SDG’s het afgelopen jaar al methodes en metrics zijn
uitgewerkt is dat voor SDG 3 nog niet afgerond. In 2022 zal Invest-NL een
methodiek ontwikkelen om impact op de twee zorgdoelstellingen -betaalbaarheid
en toegankelijkheid- te kwantificeren bij besluitvorming en monitoring. Wij zullen
daarbij zoveel mogelijk gebruik maken van bestaande methodieken. De eerste
resultaten zullen worden gepubliceerd in het 2022 jaarverslag.
Invest-NL heeft in 2021 onder TOPPS en via het Dutch Future Fund en Innovation
Industries investeringen gedaan in innovatieve bedrijven en fondsen in de zorgsector. De eerste investering die wij in de zorgsector hebben gedaan die zich echt
richtte op bovenstaande twee prioriteiten, is de investering in het Next Gen fonds
in januari 2022. Onze investering in Onera is een voorbeeld van zorg op de juiste
plek brengen. Onera ontwikkelt slaapdiagnostiek die thuis kan worden toegepast
in plaats van in speciale slaapcentra.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

79

Ons impact- en ESG-beleid
Invest-NL ziet ESG (Environmental, Social en Governance)
als cruciaal onderdeel van duurzame waardecreatie. In dit
hoofdstuk lichten we ons impact- en ESG-beleid toe.
Bij het realiseren van onze impact hechten we veel waarde aan het gedegen
analyseren van de ESG-risico’s en -kansen van een investering. We letten daarbij op potentiële negatieve impact van de investering op milieu en maatschappij,
maar ook op mogelijke (toekomstige) financiële risico’s voor de investering ten
gevolge van bepaalde sociale en milieu-risicofactoren.
Als Invest-NL financiert, wordt altijd onderzocht in welke mate de betreffende
bedrijven of fondsen risico’s lopen op ESG-gebied en in hoeverre ze hier
mitigerende maatregelen voor hebben genomen. Tegelijkertijd is ESG voor onszelf
een belangrijke toetssteen: wij willen zelf ook voldoen aan wat wij vragen van de
bedrijven waarin wij investeren. In dit hoofdstuk zullen we eerst ingaan op de rol
van ESG in het investeringsproces van Invest-NL, en daarnaast zullen we ingaan
op de rol van ESG in onze eigen bedrijfsvoering.

ESG in het investeringsproces
Normen en richtlijnen
Als staatsdeelneming toetst Invest-NL haar activiteiten en investeringen aan de
volgende internationale richtlijnen:
• UN Global Compact;
• OECD Guidelines for Multinational Enterprises;
• UN Guiding Principles on Business and Human Rights (PRI);
• UN Principles on Responsible Investment.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

80

Ons impact- en ESG-beleid

Daarnaast onderschrijven wij nog een aantal aanvullende richtlijnen:
• OECD Inclusive Framework on Base Erosion and Profit Shifting (BEPS);
• Financial Action Task Force on Money Laundering;
• International Labour Organization (ILO);
• Basel Convention.
Ter onderstreping van onze commitments is Invest-NL gedurende 2021 ondertekenaar geworden van zowel de UN Global Compact als de PRI. Bovenstaande
richtlijnen vinden ook gestalte in ons uitsluitingenbeleid dat als onderdeel van ons
impact- en ESG-beleid te vinden is op onze website.

Ontwikkelingen in ons impact- en ESG-beleid en proces in 2021
In 2021 heeft Invest-NL een aantal belangrijke stappen gezet in het verder
vormgeven en professionaliseren van het impact- en ESG-beleid voor directe
investeringen en fondsinvesteringen. Cruciaal daarbij was het aantrekken van
een ESG officer die rapporteert aan de directeur Strategie. De volgende stappen
zijn in het verslagjaar gezet:

Interne evaluatie
In het derde kwartaal is door middel van een interne enquête onder de
investerings collega’s geëvalueerd hoe het ESG-proces door hen werd ervaren,
en welke verbeterpunten werden gesignaleerd. De uitkomsten van deze enquête
zijn gepresenteerd aan de hele organisatie en vormden het startpunt voor een
aantal voorgestelde wijzigingen in het proces. Belangrijkste verbeterpunten
die zijn genoemd, waren de proportionaliteit en relevantie van de gebruikte
ESG-vragenlijsten (erg lang en generiek) en het niet plaatsvinden van structurele
ESG engagement in de beheerfase.

Ontwikkeling thematisch ESG-raamwerk
In respons op de bovenstaande bevindingen is gewerkt aan een thematisch en
sector-specifiek ESG-raamwerk voor ieder investeringsthema van Invest-NL. Deze
ESG-themachecklijsten helpen de dealteams om snel een beeld te krijgen van
relevante ESG-risico’s in de verschillende sub-sectoren binnen een thema. Daarnaast levert het raamwerk een gerichte ESG due diligence-vragenlijst op die direct
relevant is voor het bedrijf of fonds dat vraagt om een financiering.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

81

Ons impact- en ESG-beleid

Uitgangspunt bij het ontwikkelen van de themachecklijsten was het concept van
‘dubbele materialiteit’: zowel de potentiële impact van de investering op de mens
en milieu (bijvoorbeeld door arbeidsomstandigheden of watergebruik), als de
potentiële impact van sociale en milieufactoren op de financiële waarde van de
investering (bijvoorbeeld waterschaarste of nieuwe milieuwetgeving) worden
belicht. Voor het in kaart brengen van de financiële materialiteit is hierbij gebruik
gemaakt van het SASB-raamwerk18.
Dubbele materialiteit

Impact van de investering
op milieu en maatschappij

Impact van mileu en maatschappij
op de investering: ESG risico’s en kansen

Als logisch vervolg op de ESG due diligence zijn ook stappen gezet om het ESG
engagement met bedrijven en fondsmanagers verder te structureren. Inmiddels
vindt in de due diligence-fase naar aanleiding van de antwoorden op de ESG
vragenlijst met ieder bedrijf of iedere fondsmanager een gesprek plaats. Doel
hiervan is een nog beter beeld te krijgen van de ESG-prioriteiten, capaciteiten en
de eigen risico-inschatting van het management, maar het doel is ook om
bepaalde onderwerpen die nog niet op de radar staan te agenderen.

18

Exploring Materiality - SASB

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

82

Ons impact- en ESG-beleid

ESG in de investeringsovereenkomsten
In 2021 zijn verdere stappen gemaakt met het vastleggen van ESG-afspraken in
de investeringsovereenkomsten. In de overeenkomsten die Invest-NL aangaat
met portfoliobedrijven en fondsmanagers worden de Invest-NL uitsluitingen
gewaarborgd, evenals een focus op diversiteit in het aannamebeleid voor senior
functies en bestuursfuncties. Daarnaast vragen we bedrijven - waar relevant om een passende ESG-governancestructuur in te richten, bijvoorbeeld door het
installeren van een duurzaamheidscommissie op bestuursniveau. Waar nodig
worden aanvullende afspraken vastgelegd, bijvoorbeeld wanneer een bedrijf nog
geen adequaat beleid heeft ontwikkeld terwijl het duidelijk is blootgesteld aan
ESG-risico’s.

ESG engagement-plannen
Na het tekenen van een overeenkomst wordt dit gesprek voortgezet. Gedurende
2021 gebeurde dit met name ad-hoc, maar in het vierde kwartaal is een start
gemaakt met het vastleggen van gestructureerde engagement-plannen, waarin
voor iedere investering prioriteiten, doelstellingen en voortgang worden
bijgehouden.
De verschillende stappen in het proces zijn hieronder vereenvoudigd
weergegeven:

ESG
due diligence

ESG in deal
overeenkomst

Investeringsproces

ESG
engagement
gesprekken

Bijwerken van
ESG engagement
plan

Beheerfase

Met ingang van 2022 zal ook gebruik worden gemaakt van ESG assessments van
een gespecialiseerde partij bij het opstellen van de engagement-plannen.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

83

Ons impact- en ESG-beleid

Dilemma

Hoe worden en blijven we een ‘partner in
impact’ met een groeiende portefeuille?
Als impact investor willen wij de fondsen en ondernemingen in onze
portefeuille zo veel mogelijk helpen en stimuleren om hun impact en
ESG-ambities (versneld) waar te maken. Waar we kunnen, bieden wij
support door het bieden van expertise en het inzetten van ons netwerk.
Dat doen we per investering op onderwerpen waar we de meeste waarde toe kunnen voegen. Soms nemen we een formele toezichtsfunctie in,
bij sommige ondernemingen initiëren we of dragen we bij aan een impactcommissie en bij andere ondernemingen beperken we ons tot ad hoc
specifieke bijdragen en adviezen. Hoe meer ervaring we als organisatie
opbouwen, hoe meer we kunnen betekenen voor de ondernemingen in onze
portefeuille. Tegelijkertijd; hoe meer ondernemingen we in onze portefeuille
hebben, hoe meer focus we zullen moeten aanbrengen op de onderwerpen
waar wij als financiers actief op zullen zijn. Enerzijds hebben we de ambitie
om voor onze portefeuille ondernemingen en fondsen een ‘partner in
impact’ te zijn. Anderzijds moeten we effectief omgaan met onze tijd en
middelen en alleen daar een actieve rol pakken waar we ook echt aanvullend denken te zijn. In 2022 beogen we hier een goed werkmodel voor
te creëren en zullen over de uitgangspunten daarvan in het volgende
jaarverslag rapporteren.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

84

Ons impact- en ESG-beleid

Ons eigen impact- en ESG-beleid: practice what
we preach
Wij leggen met ons impact- en ESG-beleid de lat hoog voor bedrijven en fondsen.
Vanuit onze maatschappelijke rol en onze verantwoordelijkheden die daarbij
horen, vinden wij het belangrijk om daar zelf ook aan te voldoen. De doelen en
richtlijnen zijn vastgelegd in ons impact- en ESG-beleid, dat enerzijds toeziet op
onze verantwoordelijkheid in de keten en anderzijds op onze eigen bedrijfsvoering.
Ons impact- en ESG-beleid is te vinden op onze website.

Ketenverantwoordelijkheid
Behalve van bedrijven en fondsen, verwachten wij ook van onze leveranciers dat
zij duurzaam ondernemen. Dat geldt voor de inkoop van zowel producten als
diensten. Invest-NL is bijvoorbeeld aanspreekbaar op de naleving van het
impact- en ESG-beleid door extern ingehuurde personen. Daarom toetsen wij hun
integriteit en betrouwbaarheid ook in dat opzicht. Voor inkoop- en aanbestedingsprocessen geldt dat we milieu en sociale criteria meewegen in de selectie van
leveranciers.

Kantoor
Voor de kantoorinrichting van het Invest-NL kantoor in Amsterdam Sloterdijk is
zoveel mogelijk gekozen om materialen te hergebruiken en bij de aanschaf van
nieuwe producten en materialen te streven naar de toepassing van duurzame
oplossingen. Dit heeft er onder andere in geresulteerd dat het tapijt, de plafondplaten en het deurbeslag zijn voorzien van een Cradle-to-Cradle-certificering, dat
de pantry en de zonwering konden worden hergebruikt na een kleine upgrade en
dat de aanwezige stoelen en lampen zijn geproduceerd uit flessen en ander
gerecycled materiaal.
Daarnaast heeft Invest-NL er in samenwerking met de gebouwbeheerder voor
gezorgd dat het klimaatsysteem in het gehele gebouw is verduurzaamd door het
installeren van een Variabel Air Volume (VAV-)systeem en twee extra warmtepompen. Door het toevoegen van deze warmtepompen kan het gebouw in de
herfst en lente met elektriciteit (opgewekt uit windenergie) worden verwarmd en

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

85

Ons ESG-beleid

is er aanzienlijk minder stadswarmte nodig. Bovendien zorgt het VAV-systeem ervoor dat het klimaat op de werkvloer dynamisch en lokaal regelbaar is, waardoor
het mogelijk is het gebouw te ventileren, koelen en verwarmen op basis van
fysieke aanwezigheid in plaats van dat het systeem continu in gebruik is. Op deze
manier wordt het energieverbruik beperkt.

Eigen emissies Invest-NL
Naast bovenstaande maatregelen in ons kantoor wil Invest-NL ook op andere
manieren de eigen emissies beperken. Zo worden dienstreizen en woon-werkverkeer met het openbaar vervoer voor medewerkers volledig vergoed en reizen
met de auto in beperkte mate. In verband met de coronapandemie is deze maatregel in 2021 tijdelijk opgeschort geweest. Verder is op een heidag met de hele
organisatie in september een sessie besteed aan de persoonlijke emissies van
medewerkers. De concrete emissies van Invest-NL over rapportagejaar 2021 zijn
te vinden in het hoofdstuk Materialiteit en impact.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

86

3.
Cases

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

87

Invest-NL investeert in SCW Systems: € 15 miljoen

Naar een carbonneutrale en circulaire economie

Invest-NL investeert in SCW Systems
voor verdere opschaling

Invest-NL is met een gecommitteerd bedrag van € 15 miljoen ingestapt als aandeelhouder van SCW
Systems (‘SCW’). De innovatieve Nederlandse onderneming SCW ontwikkelt een tweetal technologieën
die bijdragen aan de energietransitie en een circulaire economie. Samen met SCW en aandeelhouders
PGGM en Gasunie ontstaat zo een sterk consortium om de revolutionaire technologieën op te schalen.
SCW heeft het afgelopen decennium een innovatieve

Op de demolocatie bouwen SCW en haar partner

‘Superkritisch Water Vergassing’ technologie ontwik-

Gasunie in 2022 een industriële installatie met een

keld. Hierbij worden organische reststromen onder

initiële capaciteit van 18,6 MW. Dit betreft ‘s werelds

hoge temperatuur en grote druk omgezet in groene

eerste superkritisch watervergassingsfabriek.

waterstof en groen gas – een duurzaam alternatief
voor aardgas.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

88

Invest-NL investeert in SCW Systems voor verdere opschaling

De investering van Invest-NL maakt onder meer de

met een langetermijnvisie. Invest-NL is een kritische

weg vrij voor een verdere toekomstige opschaling

maar ook zeer constructieve partner gebleken tijdens

naar 100 MW met een totale emissiereductie van

het investeringsproces. Dit geeft vertrouwen voor ons

130 kton/jr.

lange termijn partnership.”

Parallel hieraan ontwikkelt SCW haar ‘CO2 CLEANUP’

SCW is een innovatieve en kapitaalintensieve scale-

proces. Hierbij wordt CO2 permanent vastgelegd

up actief in de energie- en klimaattransitie. Het hoge

en omgezet in nuttige grondstoffen, bijvoorbeeld

technologierisico in combinatie met de hoge kapitaal-

ten behoeve van duurzaam cement. Op dit moment

behoefte maakt dat deze investering bij uitstek past

wordt dit procedé op bescheiden schaal getest.

bij de missie van Invest-NL.

In deze installatie wordt 3 tot 17 kton CO2 uit de
atmosfeer afgevangen. Door het verdringen van

Invest-NL kan de komende jaren samen met de

fossiel geproduceerde grondstoffen is de totaal

andere aandeelhouder PGGM een sterk consortium

gereduceerde emissie 30 tot 55 kton.

vormen. Sjoerd van Krimpen – Investment Director
Infrastructuur van PGGM - ziet de participatie als

Het consortium van SCW, PGGM en Invest-NL heeft

een duidelijke toegevoegde waarde: “De twee

een concrete lange termijn strategie, welke door

technologieën van SCW staan aan het startpunt

Gasunie wordt ondersteund. Doelstelling is om op

van een grootschalige uitrol. Doordat Invest-NL in

termijn op verschillende locaties in Nederland een

deze fase aan boord komt, onderscheidt het zich

half miljard kuub groen gas per jaar te produceren –

en is het daarmee een waardevolle strategisch

een emissiereductie van ongeveer 1 megaton CO2.

partner. Het PGGM Private Equity team heeft

Door de CO2 die bij het vergassingsproces vrijkomt,

zich in 2019 gecommitteerd aan SCW Systems

permanent vast te leggen in nuttige grondstoffen

vanwege de potentie van de nieuwe technologie

ontstaat voor het eerst een unieke keten: energie

voor de Nederlandse energietransitie. Dit past in

produceren uit rest- en afvalstromen en tegelijkertijd

onze strategie van duurzame waardecreatie waar

de opwarming van de aarde deels terugdraaien door

financieel rendement gaat samenvallen met positieve

CO2 uit de atmosfeer te verwijderen.

maatschappelijke impact.”

Gerard Essing – oprichter en CEO van SCW – over de
samenwerking met Invest-NL: “We zijn erg verheugd
met het toetreden van Invest-NL als aandeelhouder.
Invest-NL is bereid risico’s te nemen en investeert

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

89

Invest-NL committeert € 100 miljoen

General debt fund / werkgelegenheid

Dutch Alternative Credit Instrument gaat
van start met Europese steun

Invest-NL en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat lanceerden in de zomer van 2021 samen
met het Europees Investeringsfonds het Dutch Alternative Credit Instrument (DACI). Invest-NL en het
ministerie van Economische Zaken committeren elk € 50 miljoen aan dit mandaat, het EIF committeert
€ 100 miljoen. Met deze € 200 miljoen aan kapitaal gaat DACI fondsen verstrekken aan niet-bancaire financiers, die op hun beurt het Nederlandse MKB bedienen.
Het nieuwe DACI-fonds heeft als doel de non-

en flexibelere financieringsoplossingen worden

bancaire financieringssector verder te versterken

ontwikkeld, op maat gemaakt naar de behoeften

en te laten groeien. Door financieringsmogelijk-

van kleine bedrijven.

heden uit te breiden naar alternatieve kredietleveranciers kunnen meer bedrijven worden bereikt

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

90

Dutch Alternative Credit Instrument gaat van start met Europese steun

DACI verstrekt financiering aan fondsen die het MKB

fondsen initiatief dat erop gericht is de toegang tot

steunen met primair leningen onder de € 2 miljoen

financiering te verbeteren voor het Nederlandse

en tot maximaal € 5 miljoen. Daarbij is het de ver-

MKB. In 2021 zijn er twee toezeggingen gedaan

wachting dat zo’n 250 MKB-bedrijven door dit

onder DACI. Voor iedere euro die Invest-NL

initiatief gefinancierd kunnen worden. Na de

investeert in deze fondsen komt gemiddeld minimaal

lancering van het ‘Dutch Future Fund’ in 2020 is

2 euro terecht bij Nederlandse bedrijven.

DACI een complementair gezamenlijk fonds-van-

Toezeggingen Dutch Alternative Credit Instrument ultimo 2021

Sector focus

Investering
Invest-NL
(incl. EZK)

Investering
EIF
(inclusief
Invest-NL)

Huidige
omvang
fonds

Geschatte
investering
in NL1

Investering
in NL /
Investering
Invest-NL2

Dutch Fresh Closed SME Fund I

MKB

10.0

30.0

50.0

50.0

5.0

October SME IV

MKB

10.0

60.0

250.0

50.0

5.0

20.0

90.0

300.0

100.0

5.0

in € mln

Totaal

1
2

Schatting op basis van verwachtte percentage investeringen in Nederlandse ondernemingen
Schatting op basis van de geschatte investeringen in Nederland gedeeld door de totale investering van Invest-NL

“Invest-NL is een strategische partner voor, en

natieve kredietverstrekkers en –platformen opge-

aandeelhouder van het EIF” stelt Alain Godard,

komen zijn, blijft het een fragiel segment in de

Chief Executive van het Europees Investerings-

financieringsketen voor het MKB. Daardoor is DACI

fonds. “DACI is voor ons de eerste regionale

voor ons een goede financieringsmogelijkheid in

samenwerking waarmee we in de EU niet-

een segment dat rijp is voor verdere groei en uit-

bancaire kredietverstrekkers ondersteunen.

breiding.”

Hoewel er de laatste jaren een aantal nieuwe alter-

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

91

Rapport ‘Een circulaire energietransitie’

Een circulaire energietransitie

Kritieke metalen

EEN CIRCULAIRE
ENERGIETRANSITIE

De beperkte beschikbaarheid van kritieke metalen is een groeiend risico voor de energietransitie.
Om in 2050 een netto klimaatneutraal energiesysteem te kunnen realiseren, is een groeiend aantal
kritieke metalen nodig voor de productie van duurzame energie opwek-, transport- en opslagtechnologieën. De jaarlijkse Nederlandse vraag naar bijvoorbeeld lithium stijgt in de periode 2040-2050
naar gemiddeld 12-15% van de huidige wereldwijde productie – een onhaalbaar niveau.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

92

Kritieke metalen – Guy/Maud

Op het gebied van de energietransitie ligt momenteel

vertaling in november en tijdens de Week van de

de focus op draagvlak, ruimtelijke inbedding en

Circulaire Economie in 2022.

betaalbaarheid. De risico’s ten aanzien van de
beschikbaarheid van materialen komen echter

Mitigatie van de verwachte schaarste

onvoldoende terug in huidig beleid rondom de

Deze strategieën richten zich zowel op het verlagen

energietransitie: deze wordt als een gegeven

van de vraag als op het verhogen van het aanbod

beschouwd.

van kritieke metalen. Omdat inzetten op slechts
één van deze strategieën onvoldoende effect

Onderzoek naar de vraag

heeft, is een combinatie van deze vier strategieën

Om inzicht te krijgen in de omvang van het probleem

nodig. Een belangrijke conclusie is daarmee dat

ondersteunde Invest-NL het onderzoek van Alliander,

materiaalgebruik één van de criteria moet worden

Rijkswaterstaat, Stedin en de provincies Zuid-Holland

op basis waarvan binnen de energietransitie keuzes

en Flevoland waarin door adviesbureaus Metabolic,

worden gemaakt.

Copper8, Polaris en Quintel in kaart werd gebracht
welke hoeveelheden kritieke metalen nodig zijn voor

Uit een eerste inventarisatie van een mogelijke

de energietransitie. Invest-NL voegde daaraan de

circulaire markt voor kritieke metalen blijkt dat de

vraag toe of circulaire strategieën zouden kunnen

kennis over het onderwerp sterk versnipperd is.

leiden tot mitigatie van het risico op tekorten.

De opleidingen voor Mijnbouw en Materiaalkunde
zijn opgeheven en onderzoek beperkt zich tot

In het rapport, gepubliceerd onder de naam ‘Een

bepaalde segmenten. Waar omringende landen

Circulaire Energietransitie’, is de behoefte aan

een rijke historie hebben als mijnland, ontbreekt

kritieke metalen uitgewerkt voor de vier energie-

de raffinagetechnologie van metalen bij ons. De

scenario’s van Netbeheer Nederland en de vereniging

vraag is hoe we deze problematiek gaan aanpakken:

van alle electiciteit- en gasnetbeheerders van

willen we een circulaire markt voor zonnepanelen,

Nederland. Vervolgens is aangegeven in hoeverre vier

windmolens en baterijen in Nederland opzetten

circulaire strategieën het risico op tekorten zouden

en/ of willen we dit samen met onze buurlanden

kunnen mitigeren. Dit heeft geleid tot een aantal

doen?

operationele aanbevelingen voor de overheid en de
industrie. Bovengenoemd rapport is gepubliceerd in
een webinar van het Klimaatakkoord, onder leiding
van Ed Nijpels in juni 2021; en vervolgens nogmaals
gepresenteerd bij het uitkomen van de Engelse

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

93

Kritieke metalen – Guy/Maud

Om deze vraag te beantwoorden wil Invest-NL in
2022 in samenwerking met alle partners de markt
in kaart brengen, een ketenregiefunctie organiseren,
partnerships met Europese spelers onderzoeken en
de ontwikkeling van bedrijven in de waardeketen
ondersteunen.

Reduction potential of four circular strategies
16%

Dutch demand in 2040-50
(as percentage of worldwide production)

14%

Rethink
Reduce
Reuse
Recycle
Demand after R strategies

12%

10%

8%
1. Rethink: grootschalig besparen van energie en waar nodig

6%

herontwerpen van het energiesysteem om de benodigde duurzame
opwek-, transport- en opslagcapaciteit te verlagen.
2. Reduce: aansturen op technologieën die minder kritieke

4%

metalen bevatten, zoals in windturbines of systeembatterijen.
3. Reuse, repair & refurbish: verlengen van de levensduur van

2%

producten en onderdelen, zoals herinzet van zonnepanelen
of accu’s van elektrische auto’s.

0%
-1%

4. Recycle: terugwinnen van grondstoffen aan het einde van de

Lithium

Neodymium

Cobalt

levenscyclus van producten.

Publicaties zijn te vinden op onze website.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

94

Invest-NL investeert in EFFECT Photonics: € 5 miljoen

Innovatie en werkgelegenheid

Invest-NL investeert in EFFECT Photonics

Invest-NL heeft € 5 miljoen geïnvesteerd in het Eindhovense fotonica bedrijf EFFECT Photonics. Overige
investeerders zijn o.a. Innovation Industries, Smile Invest, de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij,
B-to-V Partners en PhotonDelta.

De investering wordt gebruikt om de huidige

400 gigabit per seconde, verder uitgebouwd. De

productlijn van optische transceivers voor onder

optische chip is het belangrijkste onderdeel van de

andere 5G netwerken verder uit te breiden en de

optische transceiver. (Geïntegreerde-) fotonica is

productiecapaciteit op te schalen. Tevens worden

een chiptechnologie waarbij lichtsignalen (fotonen)

de R&D activiteiten voor de volgende generatie

gebruikt worden in plaats van elektrische signalen

optische chips, met capaciteit van meer dan

(elektronen).

Voortgangsverslag
Jaarverslag
2021 - 2021
Invest-NL
- Invest-NL

95

Invest-NL investeert in EFFECT Photonics

In een fotonische chip kunnen lichtsignalen worden

Boudewijn Docter, één van de oprichters en President

gegenereerd, geschakeld, gefilterd en gedetecteerd.

van EFFECT Photonics: “We hebben als bedrijf een

De chip technologie die in Eindhoven is ontwikkeld is

lange weg afgelegd om de fotonica technologie,

de enige fotonica technologie waarin al deze functies

die oorspronkelijk op TU Eindhoven is ontwikkeld,

in één enkele chip gecombineerd kunnen worden.

marktrijp te maken. We zijn blij dat Invest-NL zich bij

Hierdoor kan een compleet optisch systeem door een

de andere investeerders schaart om ons te helpen

enkele chip vervangen worden. Met deze fotonische

onze productie op te schalen en in hoog tempo

chips kan men op hoge snelheid informatie versturen

additionele producten op de markt te brengen.”

over glasvezelkabels, maar de technologie kan ook
gebruikt worden om zeer gevoelige meetsystemen

Ruud Zandvliet, Senior Investment Principal bij

te maken die toepassingen vinden in bijvoorbeeld de

Invest-NL: “Nederland heeft een uniek ecosysteem

medische industrie, in automotive en de agri-food

voor fotonicatechnologieën. EFFECT Photonics is

industrie. Ook de toekomstige kwantumcomputers

hierbinnen een toonaangevende speler die in staat is

gaan op grote schaal gebruik gaan maken van

complexe, volledig geïntegreerde fotonische chips te

fotonische chips.

ontwikkelen. Hierdoor kan het bedrijf een leidende
positie verwerven als producent van de volgende

EFFECT Photonics is een spin-off van de Technische

generatie transceivers. Door aan te sluiten bij deze

Universiteit Eindhoven. Als pionier op het gebied

investeringsronde draagt Invest-NL bij aan de

van fotonische chips is het één van de eerste

beschikbaarheid van financiering voor opschaling

bedrijven die een succesvol product op de markt

en toekomstige R&D investeringen. Dit is een goed

brengt op basis van de fotonica technologie die

voorbeeld van de rol die Invest-NL speelt bij het

op de universiteit ontwikkeld is. De producten van

vergroten van de slagkracht van scale-ups en past

EFFECT Photonics stellen netwerkbouwers in staat

bij onze doelstelling om Nederland duurzamer en

om de capaciteit van bestaande glasvezelnetwerken

innovatiever te maken.”

te vergroten, zonder dat er extra kabels de grond in
moeten. De vraag naar internet bandbreedte door
eindgebruikers neemt elk jaar sterk toe. Met name
door de uitrol van 5G verbindingen en de groei van
het thuiswerken door het coronavirus is deze trend
in een stroomversnelling geraakt. De capaciteit van
de transceivers verhogen is dan een kosteneffectieve
oplossing ten opzichte van de aanleg van meer
glasvezelkabels.

Voortgangsverslag
Jaarverslag
2021 - 2021
Invest-NL
- Invest-NL

96

Dutch Future Fund versterkt Nederlands investeringslandschap

Innovatie

Dutch Future Fund versterkt
Nederlands investeringslandschap

Dutch
Future
Fund

An initiative
of the
European
Investment
Fund and
Invest-NL

Eind 2020 introduceerde Invest-NL, samen met

Nederlandse groeibedrijven. Inmiddels zijn er 13

het Europees Investeringsfonds (een dochter-

durf- en groeikapitaalfondsen succesvol gefinancierd

onderneming van de Europese Investeringsbank),

middels het DFF initiatief. Mede dankzij het

het Dutch Future Fund (DFF) initiatief. Invest-NL

commitment vanuit Invest-NL hebben deze 13

(€ 150 miljoen) en EIF (€ 150 miljoen) hebben

fondsen gezamenlijk in totaal circa € 3,2 miljard aan

in totaal € 300 miljoen beschikbaar gesteld voor

risicokapitaal kunnen ophalen.

investeringsfondsen die zich richten op innovatieve

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

97

Dutch Future Fund versterkt Nederlands investeringslandschap

Toezeggingen Dutch Future Fund ultimo 2021

Sector focus

Investering
Invest-NL

Investering
EIF
(inclusief
Invest-NL)

Impact

10.0

30.0

84.0

75.6

7.6x

Biogenerations Capital IV

Life Sciences

10.0

30.0

140.0

98.0

9.8x

Thuja Capital Fund III

Life Sciences

5.0

40.0

75.0

60.0

12.0x

Shift Invest II

Impact

7.5

25.0

61.1

48.9

6.5x

HenQ fund IV

ICT

7.5

30.0

76.0

49.4

6.6x

Finch Capital Fund III

ICT

10.0

30.0

150.0

45.0

4.5x

Yieldlab Europe Fund I

Impact Agro-Food

5.0

30.0

60.0

15.0

3.0x

Life Sciences

10.0

55.0

360.0

90.0

9.0x

Endeit III

ICT

5.0

80.0

262.0

91.7

18.3x

Fortino Capital Fund II

ICT

5.0

30.0

120.0

36.0

7.2x

Life Sciences

5.0

120.0

850.0

212.5

42.5x

Keen Venture Partners

ICT

10.0

30.0

150.0

52.5

5.3x

Prime Ventures VI

ICT

5.0

80.0

400.0

100.0

20.0x

117.5

677.5

3158.1

1120.6

9.5x

in € mln
Fonds/onderneming
Rubio II

Forbion Growth Opp. Fund

Life Science Partners VII

Totaal
1
2

Huidige
omvang
fonds

Geschatte
investering
in NL1

Investering
in NL /
Investering
Invest-NL2

Schatting op basis van verwachte percentage investeringen in Nederlandse ondernemingen
Schatting op basis van de geschatte investeringen in Nederland gedeeld door de totale investering van Invest-NL

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

98

Dutch Future Fund versterkt Nederlands investeringslandschap

De DFF portefeuille heeft zowel startende als ervaren

Invest-NL werkt via haar Business Development

fondsmanagers, met grote en kleine fondsen, actief

programma’s aan het versterken van dit ecosysteem

in verschillende innovatieve sectoren. Hiermee

en het verbinden van ondernemingen en

draagt het DFF in belangrijke mate bij aan een gezond

investeringsfondsen, om het aantal investeringen

financieel ecosysteem en wordt de toegang tot

in Nederlandse bedrijven te blijven vergroten. Het

kapitaal voor zowel startende als groeiende bedrijven

versterken van de samenwerking met Europese

verbeterd.

instellingen en het beter toegankelijk maken van
Europese investeringsgelden voor Nederlandse MKB-

Middels het DFF wordt zowel Europees kapitaal als

bedrijven is een van de redenen waarom Invest-NL is

privaat kapitaal gemobiliseerd. Voor elke euro die

opgericht.

Invest-NL gecommitteerd heeft aan de fondsen
onder DFF heeft het Europees Investeringsfonds
€ 4,8 gecommitteerd. Dit is vele malen meer dan het
gecommitteerde bedrag van EIF onder het DFF. De
oorzaak hiervan is dat het EIF meerdere mandaten
beschikbaar heeft om Europees geld te alloceren
aan investeringsfondsen die in Nederland actief
zijn. Naar verwachting komt er voor elke euro die
Invest-NL investeert in deze fondsen meer dan 9 euro
terecht bij Nederlandse bedrijven. De uiteindelijke
allocatie van kapitaal naar Nederlandse bedrijven
is afhankelijk van economische ontwikkelingen,
toegang van fondsen tot Nederlandse innovatieve
bedrijven en het Nederlandse innovatieve
ecosysteem.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

99

Invest-NL investeert in Avantium: € 30 miljoen

Naar een carbonneutrale en circulaire economie

Invest-NL investeert in nieuwe fabriek
van Avantium

Invest-NL heeft een lening toegezegd van € 30 miljoen aan Avantium, een toonaangevend technologiebedrijf in duurzame chemie. De lening maakt onderdeel uit van een driejarige schuldfinanciering van
€ 90 miljoen door een consortium van kredietverstrekkers, naast Invest-NL bestaande uit vier
Nederlandse banken: ABN AMRO Bank, ASN Bank, ING Bank en Rabobank. Elke bank zal € 15 miljoen
committeren in de vorm van een banklening.
De financiering maakt de bouw mogelijk van een

Het bereiken van deze mijlpaal is een beslissend

nieuwe fabriek in het Groningse Delfzijl voor de

moment in de ontwikkeling van Avantium en zal de

verdere ontwikkeling en commercialisering van

commercialisering van PEF versnellen. De FDCA

Avantium’s duurzame kunststof polyethyleen

Flagship fabriek van Avantium wordt ‘s werelds

furanoaat (‘PEF’). Avantium verwacht dat de fabriek

eerste fabriek waar FDCA (furaandicarbonzuur) op

in 2024 operationeel zal zijn.

commerciële schaal wordt geproduceerd, met een
capaciteit van 5 kiloton per jaar.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

100

Invest-NL investeert in nieuwe fabriek van Avantium

FDCA is de belangrijkste bouwsteen van de 100%

Tom van Aken, CEO van Avantium: “De investerings-

plantaardige, recycleerbare kunststof PEF, die niet

beslissing voor de bouw van ’s werelds eerste

alleen duurzame, maar ook functionele voordelen

commerciële fabriek voor de productie van FDCA,

heeft ten opzichte van kunststoffen die gemaakt zijn

is een belangrijke mijlpaal voor Avantium. FDCA is

van aardolie.

de belangrijkste bouwsteen van het nieuwe, 100%
plantaardige, recycleerbare plastic materiaal PEF,

De plantaardige bouwstenen van het nieuwe

dat een enorm marktpotentieel vertegenwoordigt

materiaal betreffen industriële suikers die nu worden

om fossiele plastics en conventionele verpakkingen

gewonnen uit bijvoorbeeld tarwe en/of suikerbieten.

te verduurzamen en te vervangen. Deze beslissing

Met haar nieuwe technologie om industriële suikers

hadden wij niet kunnen nemen zonder de lening

uit de 2de en 3de generatie feedstock te halen,

die Invest-NL en een consortium van banken

streeft Avantium ernaar in de toekomst gebruik te

beschikbaar hebben gesteld. Invest-NL heeft een

maken van grondstoffen die geen impact hebben op

cruciale rol gespeeld in de totstandkoming van deze

het voedselsysteem.

financiering. Het is goed om te zien dat Invest-NL
een innovatief bedrijf met een nieuwe, baanbrekende

Avantium verwacht dat de commerciële FDCA

plastics technologie steunt en Avantium in staat

fabriek, naast het genereren van inkomsten en

stelt om dit duurzame product op te schalen en te

winsten op basis van de verkoop van producten

commercialiseren.”

van de fabriek, de mogelijkheden van grootschalige
productie en gebruik van PEF zal aantonen aan

Wouter Bos, voormalig CEO van Invest-NL, is

consumenten, klanten en partners. Dit zou de weg

enthousiast over de investering: “Invest-NL is trots

moeten vrijmaken voor een enorme uitbreiding

om Avantium financieel te ondersteunen, samen

van de toepassingen van PEF, met een potentiële

met vier Nederlandse banken. De financiering door

totale eindmarkt van $ 200 miljard per jaar, waartoe

deze groep van Nederlandse financiële instellingen

Avantium toegang wil krijgen door het verkopen

illustreert hoe we gezamenlijk vorm kunnen

van technologielicenties aan industriële bedrijven

geven aan de kapitaalbehoefte van innovatieve

wereldwijd.

en duurzame bedrijven. Het bewijst ook echt dat
investeringen in groene, disruptieve technologieën

In deze schaalbaarheid zit hem ook de impact-

mogelijk zijn. Met deze investering committeert

potentie. De impactpotentie van de 5 kton plant

Invest-NL zich aan de ambitieuze missie van

wordt al geraamd op 235 kton CO2 per jaar. Voor

Avantium om de innovatieve, duurzame kunststof

elke volgende licentieplant wordt met het oog op de

PEF op de markt te brengen en daarmee een

gemaakte schaalsprong rekening gehouden met een

belangrijke bijdrage te leveren aan de toekomst

emissiereductie van ~2 Mton.

van onze planeet.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

101

Invest-NL investeert in Umincorp: € 9 miljoen

Carbonneutrale economie en innovatie

Umincorp: terugwinnen van meer en
hoogwaardiger plastic uit huishoudelijk afval

Invest-NL heeft in december 2021 € 9 miljoen geïnvesteerd in Umincorp voor de bouw van een nieuwe
recycled PET (rPET) fabriek in Rotterdam. Umincorp (‘Urban Mining Corp’) zet hiermee de volgende stap
in het recyclen van plastics uit de afvalstroom van huishoudens.
Umincorp werkt de plastic afvalstromen van

afval is het sorteren van de verschillende typen

huishoudens op tot zuivere grondstoffen voor

plastic materialen.

producenten van nieuwe plastic producten.
Deze producenten produceren daardoor minder

Umincorp gebruikt voor deze sortering zowel

plastic producten afkomstig van fossiele

bestaande als zelf ontwikkelde processen, waarvan

grondstoffen, waarmee ze in staat zijn sneller hun

Magnetic Density Separation (MDS) de belangrijkste

recyclingdoelstellingen te behalen. De grootste

en tevens zelf ontwikkelde technologie is.

uitdaging bij de recycling van plastic huishoudelijk

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

102

Umincorp: terugwinnen van meer en hoogwaardiger plastic uit huishoudelijk afval

MDS behelst het scheiden van plastics met behulp

alle kansen om de recyclingmarkt daadwerkelijk

van een magnetische vloeistof. Mede omdat de

op te schudden. We laten zien dat het anders

MDS-technologie de plastics in één processtap kan

kan. Opschaling stelt ons in staat onze impact te

scheiden, stelt dit Umincorp in staat significant

vergroten en een cruciale bijdrage te leveren aan

meer plastic terug te winnen dan bestaande

de uitdagingen op het gebied van recycling. De

sorteer- en recyclingtechnieken. Een verhoging van

investering is het bewijs van vertrouwen in onze

het percentage teruggewonnen plastics is essentieel

aanpak van plastic recycling en helpt ons de volgende

om aan de Europese recyclingdoelstellingen alsook

stap te zetten in de uitrol in Nederland en daarbuiten.’

de groeiende vraag naar recycled plastic te kunnen
voldoen. Daarnaast levert het proces recycled

Elisabeth Storm de Grave (Investment Principal bij

plastic van een hogere zuiverheid. Hoe zuiverder de

Invest-NL): ‘De huidige grote plastic afvalstromen

gerecyclede plastics, hoe beter toepasbaar ze zijn

richten grote schade aan het milieu en onze

als grondstof voor hoogwaardige plastic producten.

gezondheid aan. Er zijn grote aanpassingen nodig
om deze lineaire en traditionele industrie in lijn te

Dankzij de MDS-technologie van Umincorp gaat er

brengen met de ambities van Nederland, waarin

minder plastic de verbrandingsoven in en wordt er

de economie 50% circulair moet zijn in 2030 en

meer plastic met een hoge zuiverheid gewonnen uit

100% in 2050. Met onze investering in Umincorp

huishoudelijk afval. Met de nieuwe rPET fabriek is

dragen wij bij aan de verwezenlijking van deze

Umincorp in staat een gesloten grondstoffenkring

circulaire doelstellingen, waarbij het innovatieve en

te creëren: van verpakking, naar afval, naar

disruptieve recycling proces van Umincorp optimaal

grondstof en terug naar verpakking. Gedurende

hergebruik van verschillende plastic grondstoffen

het investeringsproces heeft Invest-NL met behulp

mogelijk maakt en de impact op het milieu en onze

van haar op Life-Cycle-Assessments gebaseerde

gezondheid verkleint.’

methodiek, berekend dat al deze zaken samen
resulteren in een forse CO2-winst van 30 kton CO2
-equivalenten per jaar. Daarmee sluit Umincorp goed
aan bij de missie van Invest-NL om te investeren in
innovatieve ondernemingen die een carbon neutraleen circulaire economie mogelijk maken.
Jaap Vandehoek, CEO en medeoprichter Umincorp:
‘Onze technologie is inmiddels bewezen en biedt

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

103

Marktonderzoeken nieuwe plastics

De weg banen voor nieuwe biobased materialen

Biobased plastics

Nederland heeft van oudsher een grote agro-industrie en een grote chemische industrie. Op het snijvlak
van beide industrieën ligt het terrein van biobased plastics. Nederland heeft hiermee een uitstekende
positie om deze nieuwe markt te ontwikkelen. Nederlandse bedrijven zijn aanwezig in ieder van de grote
nieuwe plastic families, die gemaakt worden van biomassa: plastics op basis van zetmeel, op basis van
melkzuur (PLA), op basis van furanoaten (PEF) en op basis van hydroxyalkanoaten (PHA’s). Invest-NL zet
zich in om de potentie van deze markt te verzilveren.
De transitie naar een circulaire economie betekent

Invest-NL ondersteunt de ontwikkeling en

ook een transitie naar de ontwikkeling en gebruik

introductie van deze materialen door gericht

van meer duurzame en hernieuwbare materialen.

onderzoek te doen, door barrières voor investering

Nederland heeft vanuit de transitieagenda

weg te nemen en door samen met partners te

kunststoffen het doel om in 2030 15% van het

investeren in bedrijven in deze sector. In 2021 is

plasticgebruik te laten bestaan uit biobased

een aantal onderzoeken uitgevoerd om de markt

materialen. We zijn nu op 1% - er is daarmee nog

voor deze nieuwe plastics in kaart te brengen en

een lange weg te gaan.

meer inzicht te verkrijgen in de barrières van nieuwe
toetreders op deze markt.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

104

Biobased plastics

Bij deze onderzoeken richtten we ons voornamelijk

Het onderzoek, gepubliceerd onder de naam

op de markt voor PHA’s, een familie van polyesters

‘Biopolymers from a regulatory perspective’ geeft

die zowel biobased als biodegradeerbaar zijn.

duidelijke handvatten om binnen de regelgeving

Aanleiding voor deze focus is het project PHArio,

grondstoffen te kunnen verwerken en materialen te

waarin 5 waterschappen en Paques Biomaterials B.V.

kunnen toepassen.

samenwerken om plastics te maken uit rioolslib en
vetzuren met bacteriën. Dit consortium bouwt een

De tweede succesfactor betreft de snelheid van de

eerste proeffabriek in 2022 en wil daarna zo snel

leercurve. Een nieuw plastic op de markt brengen kost

mogelijk opschalen. Met het consortium werken we

normaliter 20 tot 30 jaar. Versnelling van het proces

nu de investering uit die nodig is voor het opschalen

kan veel impact opleveren. Voor PHBV’s, een deel

naar een eerste commerciële fabriek.

van de familie van PHA’s, is een marktintroductie
roadmap ontwikkeld bestaande uit toepassingen die

Uit deze onderzoeken, uit gesprekken met experts en

specifiek gericht zijn op de biodegradeerbaarheid.

uit de bij Invest-NL aanwezige ervaring op dit terrein

Deze roadmap is begin 2022 gepubliceerd onder

destilleerden we zes succesfactoren voor deze

de naam ‘Paving the way for biobased materials’ en

nieuwe materialen:

inmiddels veelvuldig gedownload.

De eerste succesfactor is verandering in wet -en

Ten derde, een goede marketingstrategie is voor een

regelgeving. De wereldwijde, Europese en nationale

onderneming essentieel voor succes op de markt en

regelgeving bepaalt welke grondstoffen waarvoor

voor het ophalen van kapitaal. Voor het consortium

gebruikt mogen worden, en welke circulaire

van bedrijven dat dit PHBV materiaal ontwikkelt,

strategieën toegestaan zijn. Deze regelgeving is zeer

hebben we een marketing- en merkstrategie

in beweging, verschilt per land en is onderhevig aan

gemaakt, waarmee een heldere positionering

een grote lobby. We hebben een eerste onderzoek

mogelijk is. In dit project is ook een merknaam

laten doen door Ecomatters, naar de Europese en

ontwikkeld en geregistreerd, die later dit jaar

Nederlandse regelgeving die van toepassing is op

wereldwijd wordt uitgerold. Dit marketing strategie

het traject van afval en/of biomassa naar

project is zo opgezet dat het kan worden toegepast in

plasticsproductie en naar toepassingen van deze

veel andere technische scale-ups. De opzet van het

materialen in specifieke markten.

project zal dan ook extern worden gedeeld.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

105

Biobased plastics

Biobased plastics zijn duurder om te maken dan

fabriek voor de productie van FDCA. FDCA is de

fossiele plastics, tenminste, als je de milieu- en

belangrijkste bouwsteen van het nieuwe, 100%

maatschappelijke kosten van productie en gebruik

plantaardige, recycleerbare plastic materiaal PEF,

niet meerekent. We hebben het Impact Institute

dat een enorm marktpotentieel vertegenwoordigt om

gevraagd om een vergelijking te maken van de

fossiele plastics en conventionele verpakkingen te

integrale kostprijzen van een tweetal polyesters

verduurzamen en te vervangen.

(PET en PEF) op een brede waaier aan factoren. We
verwachten dat we met deze uitkomsten duidelijk

Publicaties zijn te vinden op onze website.

kunnen maken dat de ‘true price’ van deze nieuwe
materialen een hogere prijs rechtvaardigt. Het
resultaat van dit onderzoek wordt verwacht in 2022.
Het inzichtelijk maken van deze True Price vormt de
vierde succesfactor.
De vijfde succesfactor richt zich op het belang van
partnerships. Bedrijven die biobased materialen op
de markt brengen, hebben sterke samenwerkingsverbanden nodig over de hele waardeketen; eerst
in de R&D-fase, gevolgd door de commerciële fase.
Deze partnerships zijn belangrijk om het vertrouwen
tussen producenten en gebruikers van biobased
materialen te vergroten. Invest-NL is aangesloten
bij een aantal initiatieven die streven naar een
circulaire plasticsmarkt en werkt zo samen met vele
stakeholders om deze markt te helpen groeien.
De zesde succesfactor is de financiering van
biobased bedrijven en is essentieel voor het verder
ontwikkelen van deze markt. In 2021 heeft Invest-NL
een lening toegezegd van € 30 miljoen aan Avantium.
Deze financiering zal door Avantium gebruikt worden
voor de bouw van ’s werelds eerste commerciële

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

106

Invest-NL investeert in Dott: € 9 miljoen

Naar een carbonneutrale en circulaire economie

Invest-NL investeert in Dott

Invest-NL ondersteunt micromobiliteit door haar investering in Dott. Met deze investering wordt een
bijdrage geleverd aan het terugdringen van CO2 en stikstof uitstoot in steden, door een duurzaam
alternatief te bieden voor korte autoritten.
Vanuit haar hoofdkantoor in Amsterdam, waar Dott

belangrijke partner van lokaal bestuur om de

sinds oprichting in 2018 is gevestigd, werken meer

ambities op het gebied van duurzame mobiliteit te

dan 200 mensen aan een duurzame oplossing voor

verwezenlijken. Ook in Nederland is de verwachting

de toenemende vraag naar elektrische steps en

dat de elektrische fietsen en op termijn de

fietsen in stedelijke gebieden. In grote Europese

elektrische steps van Dott een oplossing gaan bieden

steden, zoals Parijs, Londen en Milaan is Dott een

voor verduurzaming van binnenstedelijke mobiliteit.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

107

Invest-NL investeert in Dott

De investering in Dott sluit goed aan bij de

“In de eerste jaren van ons bestaan hebben we

investeringsstrategie van Invest-NL. Deelmobiliteit,

laten zien dat we in staat zijn om uitstekende

mits op een zorgvuldige wijze uitgevoerd, is onder-

gebruikersvriendelijke mobiliteitsservice te bieden,

deel van een duurzame economie omdat tegemoet

goed voor mens en milieu,” aldus Henri Moissinac,

wordt gekomen aan de wensen van consumenten

medeoprichter van Dott. “Door deze investering

op een wijze die een optimaal gebruik van transport-

kunnen we nog meer steden ondersteunen met

middelen garandeert. De toepassing van informatie

duurzame mobiliteitsopties voor hun inwoners en

technologie zorgt hierbij voor een minimale belasting

bezoekers. We zijn er trots op dat we worden onder-

van de publieke ruimte. Dott heeft laten zien toon-

steund door een investeerder die zo gefocust is op

aangevend te zijn op dit gebied en met de investering

duurzaamheid als onderdeel van haar waardering

in Dott verwacht Invest-NL bij te dragen aan een

van succes van een bedrijf. Invest-NL wil echt impact

duurzaam alternatief voor gedeelde elektrische

maken.

micromobiliteit.
Het niveau van thought leadership en ambitie op het
Elisabeth Storm de Grave (Investment Principal bij

gebied van duurzaamheid van Invest-NL overtrof

Invest-NL): “Met onze investering in Dott versterken

onze verwachtingen. Hiermee onderscheiden

we de rol die Nederland speelt als kenniscentrum

zij zich van andere impact fondsen.”

voor micromobiliteit in de wereld. Daarnaast dragen
we bij aan Dott’s internationale positie en ondersteunen we grote Europese steden om hun mobiliteitsaanbod verder te verduurzamen. Dott heeft stevige
ambities op het gebied van een volledige circulaire levenscyclus van haar voertuigen. Ook is Dott bezig om
de CO2-uitstoot per kilometer terug te brengen naar
20 gram per kilometer en om de levensduur per voertuig op te schalen naar meer dan 5 jaar. De eerste
resultaten, waaronder een 44% reductie in CO2-uitstoot in 2021 versus 2020, zijn veelbelovend. ”

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

108

Onderzoek financierbaarheid duurzame investeringen

Naar een carbonneutrale en circulaire economie

Marktonderzoek GDS

Invest-NL heeft in 2021 verschillende onderzoeken afgerond die inzicht geven in de financierbaarheid
van duurzame investeringen. Zo is het essay ‘Ruim Baan voor Groene Ruimte’ gepubliceerd, het onderzoeksrapport naar ‘Financierbaarheid van opslag in gesloten distributiesystemen’ en ‘Financiering van
innovatieve zon-pv concepten’. Deze onderzoeken maken inzichtelijk dat ondanks de positieve business
case van dit soort investeringen deze niet altijd financierbaar zijn.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

109

Marktonderzoek GDS

Bij innovatieve zon-pv concepten, zoals gebouw

In het onderzoek hebben we inzichtelijk gemaakt

geïntegreerde zonne-energie, doet zich het volgende

welke belemmeringen financiers zien en hoe die

financieringsknelpunt voor; deze vernieuwende vorm

kunnen worden weggenomen. Een elektriciteits-

van zon-pv wordt vaak onderdeel van het gebouw.

opslag kan langjarig diensten leveren ten behoeve

Daardoor kan de zon pv installatie niet als onderpand

van het GDS, waardoor er juist meer duurzame

voor financiering dienen en dat vormt een barrière

energie op aangesloten kan worden. Ook al wordt

voor de financiering. Invest-NL heeft samen met

de toevoeging van opslag als complex ervaren, door

Volgroen B.V. op basis van een drietal innovatieve

het GDS met elektriciteitsopslag als één systeem te

zon-pv concepten een juridische oplossing gevonden

beschouwen wordt de financierbaarheid versterkt.

in het huurrecht waarmee deze vernieuwende
oplossingen toch financierbaar kunnen worden

Publicaties zijn te vinden op onze website.

gemaakt. Hier valt over te lezen in het rapport
‘Financiering van innovatieve zon-pv concepten’.
Het onderzoek naar ‘Financierbaarheid van opslag
in gesloten distributiesystemen’ geeft inzicht in
de belemmeringen die financiers ervaren bij het
financieren van Gesloten Distributie Systemen
(GDS) met opslag. Het gecombineerd ontwikkelen
van GDS en elektriciteitsopslag heeft technisch en
commercieel gezien potentie, echter de complexiteit
van een combinatie vormt een belemmering voor
financiering.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

110

Invest-NL investeert in LeydenJar: € 5 miljoen

Naar een carbonneutrale en circulaire economie

Invest-NL investeert in LeydenJar

Invest-NL heeft voor € 5 miljoen deelgenomen in een investeringsronde van € 22 miljoen voor LeydenJar.
LeydenJar haalde het resterende bedrag op bij Nederlandse en Amerikaanse durfinvesteerders.
Toetreders in deze Series A investeringsronde zijn naast Invest-NL, YARD ENERGY, Catalus Capital,
ING Sustainable Investments en Somerset Capital Partners. Bestaande investeerders (onder andere
BOM, Stichting Doen en PVS Investments) investeren ook verder.
De € 22 miljoen wordt aangewend om de

De technologie van LeydenJar zorgt voor batterijen

batterijfabriek te kunnen opschalen en de

met 70% meer energieopslag capaciteit dan de beste

technologie verder door te ontwikkelen. Hiermee

batterijen die nu in de markt aangeboden worden.

bereidt LeydenJar zich voor op grootschalige
productie tegen een competitieve prijs.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

111

Invest-NL investeert in LeydenJar

Dit moet een veel grotere actieradius van elektrische

Oprichter en directeur Christian Rood: ”Met deze

auto’s mogelijk maken. Uiteindelijk kan deze

investering kunnen we een grote stap maken in

technologie er mogelijk ook toe leiden dat in de

het versnellen van de energietransitie, omdat

verdere toekomst meer vliegtuigen elektrisch kunnen

batterijtechnologie nog vaak de bottleneck is voor de

vliegen. Het centrale doel is de energietransitie te

elektrificatie van auto’s en vele andere toepassingen.

versnellen met innovatieve batterijtechnologie.

In de toekomst zullen we steeds meer gebruik maken
van allerlei toepassingen van batterijen. Dan is het

Batterijen met een hoge energiedichtheid zijn o.a.

dus ook extra noodzakelijk dat deze op een duurzame

nodig voor de elektrificatie van de automobiel-

manier worden geproduceerd. We zijn er trots op

branche. Met de batterijtechnologie van LeydenJar

een sterk consortium aan investeerders aan ons

kan een elektrische auto wel 70% meer afstand

te hebben kunnen binden en kijken er naar uit om

afleggen voordat hij weer aan het stopcontact

deze technologie samen met onze klanten verder te

moet. Ook is de batterij geschikt voor snel laden,

ontwikkelen. Op naar de superbatterij!”

zodat je binnen een kwartier weer op weg bent.
Onderscheidende bijkomstigheid is dat het

“De batterijtechnologie van LeydenJar heeft de

maakproces van deze batterijen ook nog eens fors

potentie om de energietransitie aanzienlijk te

duurzamer is dan van ‘gewone’ li-ion (oplaadbare)

versnellen,” aldus Leo Holwerda, directeur Capital

batterijen.

bij Invest-NL, “met deze investering versterken we
de rol van Nederland op het gebied van innovatieve

De carbon footprint van het anodemateriaal is 85%

batterijtechnologie. Het unieke en duurzame

lager dan conventionele grafieten anodes. De totale

productieproces met een forse verlaging van de CO2

emissiereductie hangt sterk af van de adoptie van

uitstoot draagt bovendien bij aan een betere wereld.”

deze technologie. De getallen zijn daardoor inherent
onzeker, maar laten zien dat de reducties materieel
zijn. De aangenomen technology uptake in het
business plan laat een reductie van ~350 kton CO2
bij eerste productie zien, en deze loopt op naar
~4 Mton in 2025 tot ~90 Mton in 2030 bij een snelle
en steile opschaling. Additionele emissiereducties
door gebruikers die op elektrisch vervoer overstappen komen hier nog bovenop.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

112

Invest-NL investeert in Unovis Alternative protein Fund: € 10 miljoen

Carbonneutrale economie en innovatie

Invest-NL versnelt eiwittransitie met investering
in het Unovis Alternative protein Fund

In september 2021 heeft Invest-NL € 10 miljoen gecommitteerd aan het New Crop Alternative Protein
Fund II (NCAP II), het tweede fonds van Unovis Asset Management (Unovis). Invest-NL investeert samen
met onder andere Credit Suisse en het liefdadigheidsfonds Ahimsa Foundation.
NCAP II is het tweede fonds van Unovis. Het doel

Een aantal portfolio bedrijven van Unovis is goed

van Unovis is om dierenleed te verminderen door

bekend onder consumenten, waaronder Oatly,

te investeren in bedrijven die de transitie naar het

een havermelkproducent en The Protein Brewery,

eten van niet dierlijke eiwitten versnellen. Denk

een duurzame eiwitproducent, bekend van de

hierbij aan bedrijven die vleesvervangers verkopen

plantaardige burger.

en distribueren, of bedrijven die nieuwe (productie)
technologieën ontwikkelen voor deze producten.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

113

Invest-NL versnelt eiwittransitie met investering in het Unovis Alternative protein Fund

Het team heeft veel ervaring met het ontwikkelen van

NCAP II is een belangrijke aanjager van de

voedselproducten en merken die goed aanslaan bij

eiwittransitie, één van de speerpunten van Invest-NL.

consumenten.

Daarnaast heeft dit fonds een sterk internationaal
netwerk, waardoor Nederlandse bedrijven binnen

Het fonds investeert niet alleen in bedrijven, maar

de Unovis portefeuille sneller kunnen opschalen.

helpt ook bij de oprichting en ontwikkeling van

Het fondsmanagement heeft zeer veel ervaring

nieuwe voedselproducten en technologieën.

opgebouwd door de scherpe focus binnen de
investeringsstrategie, en deze ervaring wordt gedeeld

Aangezien de vlees- en zuivelindustrie zorgt voor

met Invest-NL. Chriss Kerr medeoprichter van

veel uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen,

Unovis: “ Het is een groot voorrecht om ons tweede

is de overgang naar alternatieve eiwitbronnen een

fonds te sluiten en investeerderskapitaal aan het

belangrijke stap op weg naar een carbonneutrale

werk te blijven zetten om de dringend noodzakelijke

economie. Daarnaast wordt het gebruik van

transitie te versnellen die alternatieve eiwitten in ons

landbouwgrond en water teruggedrongen, en wordt

voedselsysteem brengen.”

dierenleed voorkomen.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

114

Onderzoek ‘Financial accounting in the circular economy’

Coalitie Circular Accounting

Nieuwe accountancy regels en praktijken
nodig voor een circulaire economie
Een succesvolle transitie naar een carbonneutrale
en circulaire economie vereist dat de echte
waarde (‘true value’) van producten en materialen
wordt vastgesteld, waarbij rekening wordt
gehouden met de positieve en negatieve sociale
en milieu-impact van bedrijven en op een nieuwe

FINANCIAL
ACCOUNTING IN THE
CIRCULAR ECONOMY
Redefining value, impact, and risk to accelerate
the circular transition

manier naar risico’s wordt gekeken, in de context
van de circulaire economie. Welke rol spelen
accountants, toezichthouders en financiers
hierin en hoe kunnen zij de circulaire transitie
faciliteren?

In 2021 heeft Invest-NL de Coalition Circular
Accounting (CCA) ondersteund om te identificeren
welke belemmeringen accountants tegenkomen bij
het werken aan circulaire businessmodellen en de
beoordeling van de financierbaarheid van circulaire
businessmodellen. De CCA is opgericht door de

An overview paper of the Coalition Circular Accounting

Koninklijke Beroepsorganisatie van Nederlandse
Accountants (NBA) en Circle Economy. De coalitie
bestaat uit een diverse groep van wetenschappers
en marktpartijen op het gebied van financiën,
accountancy en onderwijs. Leden zijn onder andere
ABN Amro, Rabobank, KPMG, Allen & Overy, Alfa
accountants, Sustainable Finance Lab, Nyenrode en
Avans Hogeschool.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

115

Nieuwe accountancy regels en praktijken nodig voor een Circulaire Economie

Het onderzoek, gepubliceerd onder de naam

Build, Finance, Maintain and Operate) contracten

‘Financial accounting in the circular economy’, is

doordat die een einddatum met mogelijke eigen-

uitgevoerd aan de hand van vier real-life cases.

domsoverdracht kennen. Bij Roads-as-a-service

Daarin is de stand van zaken op het gebied van

bestaat in beginsel geen einddatum waardoor de

accounting- en rapportageoplossingen weergegeven.

incentives bij de serviceverlener optimaal zijn om de

Vervolgens is de vertaling gemaakt naar de

weg zo duurzaam mogelijk te realiseren en onder-

ontwikkeling die de accountancy sector moet door-

houden.

maken om bedrijven te ondersteunen in de circulaire
Bij een bedrijf in Amsterdam dat groenafval

economie.

verwerkt tot compost zijn op basis van de True
De volgende vier cases zijn in dit onderzoek aan de

Price methodiek een aantal externe kosten en

orde gekomen:

baten ingeprijsd in de business case, en verwerkt in
een ‘dubbele’ boekhouding. Zo krijg je bijvoorbeeld

Een aantal bouwbedrijven heeft samengewerkt om

inzicht in hoeveel maatschappelijke waarde je als

gevels aan te bieden als een dienst, Gevels-as-a-

organisatie creëert bij het aannemen van mensen

Service. Dit leidt tot een andere business case voor

met een afstand tot de arbeidsmarkt.

gebouwen, en meer flexibiliteit bij het vinden van
nieuwe bestemmingen voor gebruikte gebouwen.

Ieder van deze cases heeft geleid tot een aparte
publicatie en de gezamenlijke bevindingen zijn

Bij het maken van koekjes gaat veel deeg verloren.

gepubliceerd in bovenstaand rapport dat begin

De producenten richtten een coöperatief bedrijf

2022 voor een groot internationaal publiek van

op om deze deegrestanten te valoriseren. Op deze

accountants, bankiers en ondernemers is ge-

manier ontstond een nieuw verdienmodel voor de

presenteerd. In deze laatste publicatie worden de

keten.

lessen van de cases samengevat. Hieruit blijkt dat
bedrijven die de circulaire economie stimuleren vaak

Roads-as-a-service: De provincie die een weg laat

tegen lineaire boekhoud- en financieringspraktijken

aanleggen, betaalt een bedrag aan de eigenaar voor

en regelgeving aanlopen en hierdoor worden

gebruik en onderhoud over een lange periode. Deze

belemmerd in het verkrijgen van financiering. Om

circulaire weg blijft eigendom van de bouwer. Dit

accountants, toezichthouders en financiers de

leidt tot duurzamere keuzes bij het ontwerp en de

circulaire transitie juist te laten stimuleren dienen

uitvoering van de weg. Roads-as-a-service onder-

zij de bredere impact van bedrijven op het milieu,

scheidt zich van reeds toegepaste DBFMO (Design,

samenleving en economie in ogenschouw te nemen

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

116

Nieuwe accountancy regels en praktijken nodig voor een Circulaire Economie

bij het uitvoeren van hun vak. Een verschuiving

De transitie naar een circulaire economie kan

naar een circulaire economie zal de bedrijfsrisico’s,

daadwerkelijk versneld worden door een transitie van

kasstromen en klantrelaties voor bedrijven doen

de financiële en accounting praktijk. Dit inzicht heeft

veranderen. Dit vraagt om een aanpassing van de

tot veel enthousiasme en tractie in de beroepsgroep

bestaande praktijk in de financiële sector en om de

geleid. De Coalition Circular Accounting zal daarom

ontwikkeling van methoden en diensten waarmee de

haar activiteiten voortzetten en Invest-NL blijft dit

waardecreatie van circulaire bedrijfsmodellen goed

werk ondersteunen in 2022.

en in zijn geheel wordt gerepresenteerd.
Publicaties zijn te vinden op onze website.
Daarbij zullen drie belangrijke facetten opnieuw
moeten worden gedefinieerd: waarde, impact en
risico.
• We moeten de waarde die wordt gegenereerd met
circulaire businessmodellen kwantificeren. Dit
omvat bijvoorbeeld het anders beoordelen van de
waarde van ‘afval’ en ‘restwaarde’.
• Impact moet worden gezien als het geheel van
de sociale, ecologische en economische effecten
van een bedrijf op al hun belanghebbenden, op de
lange termijn. Niet-financiële
gevolgen moeten naast financiële factoren op
de winst- en verliesrekeningen en balansen van
bedrijven worden vermeld.
• Een nieuwe benadering van risico is nodig om
kapitaal te heralloceren van niet-circulaire (en
vaak risicovoller) bedrijven naar bedrijven die
langdurige, stabiele waardecreatie bieden. We
hebben een holistische beoordeling van
risico nodig die rekening houdt met de totale
langetermijn impact van het bedrijf in relatie tot
het menselijke en natuurlijke milieu.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

117

Innovatie voedselsystemen

Business Innovation Program Food

Naar een duurzaam en gezond voedselsysteem

We helpen ondernemingen met het waarmaken van hun ambities voor een duurzaam en gezond voedselsysteem. Het verduurzamen van onze voedselsystemen speelt een belangrijke rol in de transitie naar een
carbonneutrale en circulaire economie. Daar zijn goede ondernemers met innovatieve ideeën voor nodig.
Het Business Innovation Program Food (BIPF) is

voedselverwerkende industrie, data en technologie

bedoeld voor ondernemers in de agrofoodsector

bedrijven en dienstverleners.

die een nieuw verdienmodel willen ontwikkelen en
concrete stappen willen zetten om de business case

BIPF bestaat uit tien modules, verspreid over

te realiseren. Dit zijn start-ups of innovatieve MKB-

een periode van tien weken. Na een selectie

ers die in de brede zin actief zijn in de agrofoodsector.

gaan de bedrijven aan de slag met visie,

Denk bijvoorbeeld aan land- en tuinbouw, de

impact, klant, product, verdienmodel, team en

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

118

Naar een duurzaam en gezond voedselsysteem

samenwerkingen. Iedere week vindt een plenaire

Fairm (eerlijke materialen door fermentatie): “Alle

sessie plaats, afwisselend online of op een centrale

tijd die ik besteed heb aan het programma was goed

locatie in Nederland. De ondernemers krijgen

geïnvesteerde tijd. Ik vond het fijn om coaching te

praktijkopdrachten en één-op-één begeleiding om

krijgen, bovendien raakte ik geïnspireerd door ande-

hun plannen verder uit te werken. Hiermee geeft

re ondernemers.”

het programma ondernemers een grotere kans van
slagen om hun idee om te zetten naar een duurzaam

Brabantse Ontwikkelings Maatschappij en Oost NL:

verdienmodel.

“In dit programma ondersteunen we bedrijven met
een innovatief idee die een bijdrage willen leveren

Reacties van eerdere deelnemers:

aan een duurzamer en gezonder voedselsysteem.
We bieden bedrijven handvatten om met meer

Zuiderzwam (kweekt oesterzwammen op koffiedik):

vertrouwen en doordachte keuzes hun idee in de

“Dankzij het programma en de interviews heb ik se-

markt te zetten. Met het programma willen we de

rieuze leads en klanten gekregen en met vertrouwen

kans vergroten voor bedrijven om succesvol te

keuzes gemaakt in waar ik naar toe wil groeien.”

groeien.”

Grassa (maakt graseiwit beschikbaar zonder tus-

Partners binnen dit programma zijn de Regionale

senkomst van dieren): “Het BIPF helpt heel sterk

Ontwikkelings Maatschappijen (LIOF, NOM,

om de klantvraag te specificeren. Welk doel dient je

Innovation Quarter, Horizon, Oost NL, ROM Utrecht

technologie en wat is de juiste doelgroep zijn vragen

Region, Impuls Zeeland, ROM InWest en BOM)

waarmee je uitgebreid aan de slag gaat. Een techno-

in samenwerking met de Stichting Samen Tegen

logie-gedreven bedrijf kan de klant wel eens uit het

Voedselverspilling, Rabobank Nederland en Invest-

oog verliezen, BIPF helpt om focus te krijgen.”

NL. Na drie geslaagde programma’s waarbij ruim
dertig bedrijven in de agrofood sector uit heel

Groentjessoep (leert kinderen gezond eten): “Het

Nederland zijn geholpen, is op 9 maart 2022 de

programma heeft ons inzicht gegeven in waar het

vierde editie gestart met 10 nieuwe bedrijven.

klantprobleem echt zit, hierdoor begrijpen we waar
onze kracht zit. Dit geeft veel vertrouwen in wat we
doen en met onze onderneming teweeg kunnen
brengen.”

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

119

Energie-opslag

Naar een carbonneutrale en circulaire economie

First Time Right ‘Energie Opslag Overeenkomst’

Het energiesysteem is volop in ontwikkeling. Door de toename van niet regelbare duurzame opwekking,
dient extra flexibiliteit op het net ingebouwd te worden. Opslag speelt daarin een belangrijke rol. Zowel
op het gebied van de technologie als op het gebied van business modellen wordt er volop geïnnoveerd.
Die innovatie is hard nodig voor opschaling, maar leidt regelmatig tot financieringsknelpunten.
Invest-NL heeft via een First Time Right (FTR)

die Energie Opslag Systemen (EOS) ontwikkelt,

faciliteit een standaard contract ontwikkeld om het

realiseert en beheert.

marktrisico te managen zodat batterij operators
die hun capaciteit niet volledig aan derden willen

De meeste batterij exploitanten plaatsen een EOS

verhuren deze zelf kunnen managen. Door dit

en verhuren vervolgens het gehele systeem aan een

risico te verminderen, wordt het voor marktpartijen

andere partij, waarbij de huurder de batterij beheert.

makkelijker om financiering op te halen en zo

Een dergelijk business model is financierbaar

verder op te schalen. Het project is uitgevoerd

wanneer de huurder een kredietwaardige partij is.

in samenwerking met SemperPower, een partij

Het marktrisico is vervangen door een kredietrisico.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

120

First Time Right ‘Energie Opslag Overeenkomst’

Revenue stacking is een businessmodel waar veel

De overeenkomst wordt gesloten tussen de afnemers

over gesproken wordt. De capaciteit van een batterij

van de capaciteit en de batterij operator. Deze

wordt opgeknipt in stukken en daarmee kan op

overeenkomst kan vervolgens worden gebruikt om

verschillende markten omzet gecreëerd worden. Op

zekerheid te bieden aan financiers van de batterij

deze manier blijft de batterij-eigenaar de batterij zelf

en op die manier dienen als onderpand. Belangrijke

beheren, en kan zo verschillende inkomstenstromen

onderwerpen die in de overeenkomst aan bod komen

bundelen om tot een hogere omzet te komen. Delen

zijn onder andere verplichtingen, vergoedingen,

van de capaciteit van de batterij kunnen op vooraf

aansprakelijkheid, boetes bij het niet voldoen aan

bepaalde tijdstippen worden verhuurd aan derden,

nominaties en zekerheden.

waarbij het van belang is dat de afspraken die hier
worden gemaakt goed worden gedocumenteerd.

Na een brede marktconsultatie, product-

Voorbeelden zijn wind- en zonneparken,

ontwikkelingsfase, doorrekening en juridische

netwerkbedrijven en industriële afnemers. De

validering is de overeenkomst klaar om gedeeld te

opgestelde gestandaardiseerde overeenkomst kan

worden met de markt, zodat ook andere partijen

hiervoor gebruikt worden.

hiervan kunnen profiteren. Dit zal gebeuren via zowel
Invest-NL kanalen als door sectororganisatie Energy

Eind 2020 heeft SemperPower Invest-NL

Storage Nederland (ESNL). In eerdere bijeenkomsten

benaderd met een financieringsvraagstuk. Het

is gebleken dat dit kanaal effectief is om

lukte SemperPower niet om het benodigde deel

ontwikkelaars en financiers te bereiken. Aanvullend

schuldfinanciering op te halen. Voornaamste reden

staat het project team open voor mogelijkheden

hiervoor was dat financiers het marktrisico als te

om op conferenties de resultaten samen met

hoog ervaarden.

SemperPower te presenteren.

Invest-NL Business Development identificeerde het

Deze bruikbare resultaten leidden tot een voorstel

achterliggende knelpunt en besloot de onderneming

voor een vervolgtraject; de ondersteuning van

te helpen, waarbij adviseurs en juristen zich bogen

marktpartijen die gebruik willen maken van de

over het business model, de waardering van een

overeenkomst.

dergelijk model en als eindproduct de juridische
formulering daarvan in een model overeenkomst.

Dit wordt in 2022 verder ontwikkeld. Door dit aanbod
breed in de markt te zetten helpt Invest-NL partijen
met het financierbaar maken van hun proposities.
Publicaties zijn te vinden op onze website.

Voortgangsverslag 2021 - Invest-NL

121

Invest-NL
Kingsfordweg 43-117
1043 GP Amsterdam
T +31(0)882036700
www.invest-nl.nl
info@invest-nl.nl
© 2022 | Invest-NL N.V.
Vragen en opmerkingen
Wanneer u vragen en/of opmerkingen
heeft over dit voortgangsverslag verzoeken
wij u contact met ons op te nemen via
remco.vanmontfoort@invest-nl.nl