Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2014Z14233
Vragen van het lid Omtzigt (CDA) aan de Ministers van Buitenlandse Zaken en
van Veiligheid en Justitie over de «mogelijke genocide» in Irak en de
maatregelen die Nederland verplicht is te nemen, zoals het onmiddellijk
stoppen van alle jihad reizen van Nederlanders en het voornemen tot een jihad
reis strafbaar maken (ingezonden 21 augustus 2014).
Vraag 1
Herinnert u zich dat u aan de Kamer geschreven heeft: «Het kabinet is van
mening dat IS(IS) vermoedelijk verantwoordelijk is voor zeer ernstige
internationale misdrijven, zoals oorlogsmisdrijven, misdaden tegen de
menselijkheid en genocide.» en verder « Het verschil tussen deze drie
misdrijven is relevant voor opsporing en vervolging. Maar in de huidige
situatie gaat het allereerst om preventie, en het staken en voorkomen van
deze misdrijven»?1
Vraag 2
Deelt u de mening dat nu u het vermoeden heeft uitgesproken van genocide,
Nederland zich in deze situatie dient te houden aan de verplichtingen die
voortvloeien uit het «Verdrag inzake de Voorkoming en de Bestraffing van
Genocide»?
Vraag 3
Deelt u de mening dat uit dit verdrag, waarvan artikel 1 expliciet stelt: « De
Verdragsluitende Partijen stellen vast, dat genocide, ongeacht of het feit in
vredes- dan wel in oorlogstijd wordt bedreven een misdrijf is krachtens
internationaal recht, welk misdrijf zij op zich nemen te voorkomen en te
bestraffen.», concrete verplichtingen voortvloeien?
Vraag 4
Bent u ervan op de hoogte dat het internationaal hof van justitie in haar
uitspraak in de zaak van Bosnië – Herzegovina tegen Servië – Montenegro
van 26/2/2007 over de toepassing van deze conventie (de zaak over de
genocide in Srebrenica) expliciet stelt dat:
– er directe verplichtingen voorvloeien uit het verdrag en dat zelfs een
verwijzing naar de veiligheidsraad niet voldoende is om aan die verplichtingen te voldoen;
1

kv-tk-2014Z14233
’s-Gravenhage 2014

Schriftelijk Overleg inzake de humanitaire nood onder minderheden in Irak

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Vragen

1

–
–

staten alles moeten doen dat redelijkerwijs in hun vermogen ligt om
genocide te voorkomen;
de verplichtingen ook (inter alia) afhangen van de mogelijkheid die een
staat heeft om effectief de acties te beïnvloeden van personen die in staat
zijn om genocide te plegen of al genocide plegen?2

Vraag 5
Deelt u de mening dat Nederland zowel moreel als juridisch verplicht is om
alles te doen om mensen met een Nederlands paspoort die genocide plegen
en/of medeplichtig zijn aan genocide voor de rechter te krijgen en dat
voorkomen moet worden dat meer jihadisten zich aansluiten bij de terroristische organisatie IS(IS) om misdaden – waaronder genocide – te plegen of
daaraan medeplichtig te zijn, mede in het licht van artikel 3 van het verdrag
dat ook medeplichtigheid aan genocide, rechtstreeks en openbaar oproepen,
evenals het samenspannen voor genocide strafbaar stelt?
Vraag 6
Welke acties onderneemt u op dit moment om personen op wie Nederland
invloed kan uitoefenen, zoals mensen met een Nederlands paspoort, te
beïnvloeden en ervoor te zorgen dat zij niet langer genocide plegen of niet
afreizen om genocide te plegen of daaraan medeplichtig zijn door zich aan te
sluiten bij het genocide plegende IS(IS)?
Vraag 7
Bent u ervan op de hoogte dat de Minister van Veiligheid en Justitie al vele
malen zijn grote zorgen heeft uitgesproken over het feit dat jongeren afreizen
naar Syrië en dat hij in mei 2013 zou gaan onderzoeken of de Nederlandse
nationaliteit ingetrokken kon worden voor een jihadreis?
Vraag 8
Hoeveel mensen met een Nederlandse paspoort hebben zich naar schatting
van de Nederlandse veiligheidsdiensten aangesloten bij IS(IS), voor mei 2013
en daarna?
Vraag 9
Bent u bereid het wetsvoorstel – dat op 11 juli 2014 is goedgekeurd door de
rijksministerraad3 – waarin onder meer is opgenomen dat deelname aan een
terroristisch trainingskamp verlies van dubbele nationaliteit betekent, voor het
eind van het zomerreces aan de Kamer te sturen, inclusief een spoedadvies
van de Raad van State, een repliek en mogelijk een nota van wijziging die
ook het voornemen voor een jihadreis strafbaar stelt?
Vraag 10
Welke maatregelen kunt en zult u nemen om ervoor te zorgen dat het (bijna)
onmogelijk wordt voor iemand met een Nederlands paspoort om zich aan te
sluiten bij IS(IS)?
Vraag 11
Heeft u intern of extern juridisch advies gevraagd over de gevolgen van de
uitspraken die u gedaan heeft, zoals vermeld in de eerste vraag? Zo ja, bij wie
en kunt u dat advies openbaar maken?
Vraag 12
Bent u bereid de extern volkenrechtelijk adviseur te vragen een spoedadvies
uit te brengen over de consequenties van de uitspraak «Het kabinet is van
mening dat IS(IS) vermoedelijk verantwoordelijk is voor zeer ernstige
internationale misdrijven, zoals oorlogsmisdrijven, misdaden tegen de
menselijkheid», de verplichtingen die daaruit voorvloeien voor Nederland en
dat advies openbaar te maken?

2

Eyal Mayroz (2012): The legal duty to «prevent»: after the onset of «genocide», Journal of
Genocide Research, 14:1, 79–98
3
http://www.rijksoverheid.nl/regering/nieuws/2014/07/11/verlies-nederlanderschap-bij-deelnameaan-jihadistisch-trainingskamp.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Vragen

2

Vraag 13
Kunt u deze vragen voor het eind van het zomerreces beantwoorden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Vragen

3