Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2049
Vragen van het lid Van Raak (SP) aan de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over een experiment in Almere met vier personen op een
tankspuitwagen. (Ingezonden 11 februari 2010)
Antwoord van staatssecretaris Bijleveld-Schouten (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties) (ontvangen 26 maart 2010). Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2009–2010, nr. 1777
Vraag 1
Wat is uw waardering van het experiment in Almere om voortaan met vier
personen op een brandweervoertuig uit te rukken?1
Antwoord 1
Bij de brandweer Flevoland is voor de post Almere Haven een pilot gestart
met een bezetting van 4 personen. Dit is ingegeven door het sterk teruglopend aantal vrijwilligers beschikbaar voor deze post (ondanks wervingsacties)
én de inschatting van de risico’s in dit verzorgingsgebied. Met de gekozen
opzet blijft het mogelijk vanuit de post Almere Haven een bijdrage te leveren
aan de brandweerzorg in de gemeente Almere en wordt sluiting van de post
voorkomen.
Het experiment in Almere geeft het dilemma aan waarmee ook andere
brandweerkorpsen worstelen: men wil 24 uur per dag voor een breed scala
van mogelijke incidenten zo snel mogelijk een zo adequaat mogelijk eerste
inzet kunnen doen en die inzet vervolgens zo nodig kunnen opschalen. Er is
in de tijd een beperkte hoeveelheid mensen rond de klok beschikbaar. De
beschikbaarheid van personeel is in veel korpsen een kritische factor, zeker
als dit vrijwilligers/ parttime professionals zijn die overdag vanaf hun
reguliere werk moeten worden opgeroepen.
Op dit moment is er geen formele wet- en regelgeving waarmee eisen aan de
sterkte van de brandweer worden gesteld. Met het Besluit veiligheidsregio’s
wil ik wel normen vastleggen en tegelijkertijd ruimte bieden voor lokaal
maatwerk.. In vervolg op mijn toezegging gedaan in het kader van de
voorhangprocedure van dat besluit zal ik de Kamer binnenkort informeren
over de nadere clausulering in dat besluit van de bevoegdheid om af te
wijken van de standaardbezetting van een basisbrandweereenheid.

1

ah-tk-20092010-2049
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Brandweer Flevoland, «Officiële aftrap pilot TS-4 in de kazerne Almere-Haven»
http://www.brandweer.nl/flevoland/actueel/nieuws/?ActItmIdt=8026

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

Vraag 2
Deelt u de analyse dat dit experiment leidt tot een bezuiniging op de kosten
van de brandweer? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
De reden voor het experiment in Almere is niet de wens om te bezuinigen,
maar de noodzaak om op een verantwoorde wijze om te gaan met het
beschikbaar zijn van minder vrijwilligers op bepaalde posten. Vanaf mei 2010
is voorzien dat op deze post een permanente bezetting van 4 personen
gekazerneerd wordt, beroeps en/of vrijwilligers. De kosten voor Almere
nemen daardoor niet af maar stijgen met ongeveer 100.000 euro.
Vraag 3
Hoe wordt in dit experiment de veiligheid van inwoners en personeel
gegarandeerd?
Antwoord 3
Met deze maatregel blijft de post Almere Haven beschikbaar. Hierdoor blijft
de eerste slagkracht snel beschikbaar maar met iets minder mensen. Bij veel
incidenten in het verzorgingsgebied van Almere Haven volstaat echter de
bezetting met 4 personen.
Bij elke brandmelding in gebouwen in het verzorgingsgebied Almere Haven
wordt bovendien ook de post Almere Stad gealarmeerd. Van daaruit rijdt een
tankautospuit met bezetting van 6 personen.
Vraag 4
Deelt u de zorg van de Ondernemingsraad dat met dit experiment de
veiligheid van de inwoners en het personeel in het geding is? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 4
Ik deel de zorgen van de OR niet omdat ook hier zorgvuldige afweging heeft
plaatsgevonden en omdat gekozen is voor een zekere snellere eerste inzet
met een kleinere bezetting en indien nodig een back up voorziening vanuit
een andere post. Daarnaast zijn er nieuwe werkprocedures ontwikkeld geënt
op die kleinere bezetting en zijn deze geïnstrueerd aan het personeel. Zie ook
de antwoorden 3, 5.
Vraag 5
Is voorafgaand aan de besluitvorming over dit experiment een inventarisatie
gemaakt van de risico’s?
Antwoord 5
Het verzorgingsgebied wordt gekenmerkt door jonge moderne bebouwing en
er zijn geen bijzondere industriële risico’s. Het bestuur van de veiligheidsregio
Flevoland c.q. de gemeente Almere hebben dit risicobeeld in de overwegingen meegenomen.
Vraag 6
Hoe hebben de brandweerlieden inspraak gehad in dit experiment? Hoe
hebben zij met dit experiment ingestemd?
Antwoord 6
In de vergadering van de Ondernemingscommissie (OC) van brandweer
Almere van 16 december 2008 is nadrukkelijk de uitwerking en de planning
van de pilot besproken. Er is toen geen enkel voorbehoud gemaakt over de
start. Wel hechtte men eraan dat de procedures gereed moesten zijn voor de
start. Dat is ook gerealiseerd. De pilot is dus al onderwerp van overleg vanaf
eind 2008. Eerst met de OC van de brandweer Almere, later met de Brandweer Ondernemingsraad (BOR)van de brandweer Flevoland en recentelijk met
de Ondernemingsraad (OR) van brandweer Flevoland.
Vraag 7
Deelt u de opvatting dat een dergelijk experiment gedragen dient te worden
door het gehele korps, dus inclusief vrijwilligers en ander brandweerpersoneel?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Draagvlak is belangrijk, maar natuurlijk vooral bij de mensen op de post waar
de nieuwe werkwijze wordt gestart. De brandweermensen van de post
Almere Haven hebben vertrouwen in de nieuwe werkwijze en juichen dit toe
omdat daarmee ook hun post en het uitrukken geborgd zijn, zeker als het
kazerneringmodel in mei 2010 is ingevoerd.
Vraag 8
Bent u bereid bovengenoemde voorwaarde van draagvlak voor te leggen aan
de brandweerkorpsen en inspraak van de werkvloer verplicht te stellen? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 8
In de Wet op de Ondernemingsraden zijn de voorwaarden voor inspraak
vastgelegd. Ik heb geen behoefte aan nadere voorwaarden daaromtrent en
acht dat primair een aangelegenheid voor de werkgever (het lokale en/of
regionale bestuur).
Vraag 9
Wanneer is naar uw oordeel sprake van een succesvol experiment? Aan de
hand van welke criteria gaat u dit beoordelen?
Antwoord 9
Als blijkt dat de brandweer binnen de gestelde tijd, en zo mogelijk sneller, ter
plaatse is, adequaat kan optreden en opschalen en als betrokken brandweermensen vinden dat de nieuwe werkwijze doeltreffend en veilig is.
Vraag 10
Hoeveel gemeenten gaan een dergelijk experiment doen?
Antwoord 10
Ik beschik niet over actuele cijfers waaruit blijkt in hoeveel regio’s dergelijke
experimenten worden gehouden. Medio 2008 werd in vakkringen al uitgebreid gesproken over de aanleiding tot en de uitvoering van experimenten
met minder personen in de tankautospuit in meerdere korpsen en over de
voor- en nadelen daarvan. Intussen speelt de discussie in meerdere korpsen.
Aanleiding is daarbij vaak de dreiging van fikse vertraging van de eerste
uitruk omdat niet genoeg vrijwilligers tijdig kunnen opkomen bij een alarm.
Oplossingen worden echter niet alleen gezocht in afwijking van de standaardbezetting maar soms ook in een maatwerkoplossing op basis van specifieke
risicoafwegingen, zoals de uitruk in de Westerscheldetunnel en in sommige
winkelcentra met kleine aangepaste voertuigen.
Vraag 11
Hoe verhoudt dit experiment zich tot de uitkomst van het debat in de Tweede
Kamer over de veiligheidsregio’s, waarbij het voornemen om de vaste
voertuigbezetting van brandweervoertuigen los te laten uit de regeling is
gehaald, en u de Kamer hebt beloofd met een nieuwe regeling te komen?2
Antwoord 11
Met het veld is overeenstemming bereikt over uitgangspunten die voldoende
recht doen aan de uitgesproken zorgen en de wenselijk geachte ruimte voor
maatwerk. Een nieuwe redactie voor artikel 3.1.5 van het Besluit.veiligheidsregio’s met een nadere clausuleing van de bevoegdheid om af te wijken van de
standaardbezetting zal ik binnenkort aan de Kamer zenden.
Vraag 12
Deelt u de opvatting dat het verlagen van de hoeveelheid brandweerlieden op
brandweervoertuigen een onwenselijk antwoord is op de terugloop van het
aantal brandweervrijwilligers en het beter is om in te zetten op werving van
nieuwe vrijwilligers?

2

Plenair debat op 27 januari 2010 over wetsvoorstel 31 968.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3

Antwoord 12
Ik ben er van overtuigd dat er bij bestuur en in de korpsen maximale
aandacht is voor het werven en binnenboord houden van de nodig geachte
capaciteit voor de brandweerzorg. Er moet echter rekening kunnen worden
gehouden met plaatselijke risico’s, maatschappelijke en technische ontwikkelingen en wat daarbij de lokale mogelijkheden en beperkingen zijn. Bij diverse
korpsen is er bijvoorbeeld nagedacht over mogelijkheden om het aantal
uitrukken van in iedere geval de vrijwilligers in de dagsituaties zo veel
mogelijk te beperken zodat de hoofdwerkgever minimaal belast wordt en er
ook minder bezwaar is om het personeel daarvoor beschikbaar te stellen.
Optimale en verantwoorde brandweerzorg dient in de afwegingen het
uitgangspunt te zijn en het blijven zoeken binnen te stellen kaders naar
mogelijkheden om dat professioneel te realiseren en in stand te houden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

4