Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

32 847

Integrale visie op de woningmarkt

Nr. 1128

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 december 2023
Vandaag opent het zesde aanvraagtijdvlak van de Woningbouwimpuls
(Wbi). Hiermee komt er opnieuw een mogelijkheid voor gemeenten om
een aanvraag in te dienen voor een project waarin de publieke investeringen hoger uitvallen dan de gemeentelijke opbrengsten uit kostenverhaal en grondverkoop. Met een bijdrage van het Rijk worden
gemeenten in staat gesteld om sneller meer betaalbare woningen te
realiseren. Het loket van de zesde tranche sluit op 12 februari 2024. Nadat
het loket is gesloten beoordeelt een onafhankelijke toetsingscommissie de
binnengekomen aanvragen.
In aanloop naar de zesde tranche heb ik een aantal aanpassingen gedaan.
Zo heb ik de minimale projectomvang verlaagd naar 200 woningen voor
alle gemeenten, in plaats van de minimale projectomvang te koppelen
aan de omvang van de gemeente. Met het verlagen van die grens zijn er
meer gemeenten die een kans maken op een rijksbijdrage. Mijn
verwachting is dat dit de effectiviteit van het instrument verder vergroot.
Daarnaast heb ik de urgentiescore iets aangepast. Gemeenten krijgen niet
langer extra urgentiepunten voor het hebben van een woondeal, maar de
urgentiescore voor dit criterium is vanaf nu ook gekoppeld aan de ambitie
die in de huidige of herijkte afspraken (komt te) staat. Als laatste heb ik,
mede op aanraden van de toetsingscommissie, een herkansingsronde
ingebouwd. De herkansingsronde is bedoeld om gemeenten die worden
afgewezen, sneller de mogelijkheid te bieden hun aanvraag aan te passen,
mochten er nog middelen over zijn. Sinds de vierde tranche van de
Woningbouwimpuls is het voor gemeenten makkelijker gemaakt om
gebundelde projectaanvragen in te dienen om aan de ondergrens van de
minimale projectomvang te voldoen. Ook in aanloop naar de zesde
tranche moedig ik gemeenten aan dit weer te doen.

kst-32847-1128
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 847, nr. 1128

1

Om uitvoering te geven aan het gewijzigd amendement van het lid
Boulakjar1, wordt er binnen tranche 6 van de Woningbouwimpuls
€ 20 mln. gereserveerd voor projecten op het gebied van studentenhuisvesting. Met de bekendmaking van de uitkomsten van tranche 6 wordt
bekendgemaakt om welke projecten het gaat en welk deel van het budget
dit betreft.
Stand van zaken Woningbouwimpulsprojecten in uitvoering
Sinds de start van de Woningbouwimpuls (Wbi) zijn vijf tranches
uitgevoerd. Daarmee draagt de Wbi bij aan de (versnelde) realisatie van
184.000 woningen, waarvan gemiddeld 66% betaalbaar, in 141 projecten
verdeeld over 89 gemeenten. De voortgang van de projecten die een
bijdrage hebben ontvangen wordt jaarlijks gemonitord. Op verschillende
momenten in het jaar wordt via de SiSa-verantwoording, een enquête en
voortgangsgesprekken informatie verzameld over de voortgang van
Wbi-projecten. Deze gegevens worden verwerkt en gepubliceerd in een
online voortgangsmonitor.2
Projecten worden nauwlettend in de gaten gehouden, zodat er tijdig
ingegrepen kan worden als de uitvoering van projecten anders verloopt
dan is afgesproken. Zo wordt onder andere het Expertteam Woningbouw
ingezet bij het oplossen van knelpunten en het beperken van de effecten
daarvan binnen de kaders van de Wbi. Al dan niet na de inzet van het
Expertteam Woningbouw, is het soms noodzakelijk om de beschikking
waarmee de rijksbijdrage voorwaardelijk is gesteld aan de uitvoering van
het project aan te passen. In dat geval wordt beoordeeld of de wijziging
substantieel is en of de wijziging verwijtbaar is aan de gemeente.
Inmiddels zijn er veertien van dit soort wijzigingsverzoeken door mij
behandeld. Een overzicht van de gewijzigde projecten staat op de publiek
toegankelijke voortgangsmonitor.
De wijzigingsverzoeken hebben voornamelijk betrekking op de planning
van de projecten en het niet halen van de eerste deadline. Alle projecten
uit de eerste tranche van de Woningbouwimpuls zouden in september
2023 gestart moeten zijn met de bouw van de eerste woningen. 16 van de
27 projecten zijn inmiddels gestart. Bij 11 van de 27 projecten is dat niet
gelukt. Gemiddeld bedraagt de vertraging 15 maanden. Vaak wordt deze
vertraging weer ingehaald wanneer de bouwstroom eenmaal op gang is.
De oorzaken variëren, maar de meest voorkomende vertragingsfactoren
zijn (1) de lange wachttijden bij Raad van State (RvS), (2) de gestegen
bouwkosten en hogere rente en (3) de complexiteit van gebiedsontwikkeling, zoals versnipperd grondeigendom en het type grondbeleid.
Momenteel worden oplossingen gezocht voor deze vertragingsfactoren.
Zo wordt de vertraging bij RvS-procedures onderzocht in actielijn 2 uit het
programma Woningbouw «sneller van initiatief naar realisatie». Ook
hebben we de startbouwimpuls ontwikkeld om projecten met economische tegenwind een steuntje in de rug te geven. De deadline voor de
tweede tranche projecten is februari 2024. Voor deze projecten wordt
binnenkort duidelijk hoeveel de deadline van startbouw gehaald hebben.
Deze informatie zal dan beschikbaar worden in de online voortgangsmonitor.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
H.M. de Jonge

1
2

Kamerstuk 36 410 VII, nr. 26.
Etalage | Woningbouwimpuls_EB (arcgis.com).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 847, nr. 1128

2