Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2728
Vragen van het lid Michon-Derkzen (VVD) aan de Minister van Justitie en
Veiligheid en de Staatssecretaris van Financiën over drugs per post
(ingezonden 5 april 2023).
Antwoord van Minister Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) en de
Staatssecretaris van Financiën (Financiën – Toeslagen en Douane) (ontvangen
30 mei 2023).
Vraag 1
Herinnert u zich de antwoorden op de vragen van het lid Michon-Derkzen
over het bericht «Drugs per post neemt vlucht: Overal ter wereld meer
dancefeesten»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is de voortgang van de, in de antwoorden op deze vragen genoemde,
verkenning op welke wijze een gezamenlijk postteam tussen politie en
douane ingevuld kan worden?
Antwoord 2
Ik ben verheugd te kunnen melden dat naar voorbeeld van de Hit and Run
Cargo teams op de logistieke knooppunten de aanpak versterkt wordt door
het inrichten van een gecombineerd opsporingsteam bestaande uit medewerkers van de politie, douane en Openbaar Ministerie. Doel van het team is het
intensiveren van de onderlinge samenwerking, het versterken van de
gezamenlijke informatiepositie en uiteindelijk duurzaam verstoren van de
verspreiding van verdovende middelen. Hiermee volgt het team de uitgangspunten van de Hit and Run Cargo (HARC).
Het team krijgt de naam Hit And Run Post (HARP) en zal zich richten op de
strafrechtelijke onderzoeken met een korte doorlooptijd van zo’n 6 tot 8
weken.
Naast de strafrechtelijke onderzoeken is de ambitie dat het HARP leidt tot een
beter zicht op de deze vorm van criminaliteit, hetgeen benut zal worden om
tot een effectieve publiek-private en internationale samenwerking te komen.

1

ah-tk-20222023-2728
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2021–2022, nr. 3913.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Door de Douane wordt de ingezette geïntensiveerde controle op de post- en
pakketstroom voortgezet. In overleg met Politie en OM wordt daarbij bezien
of geconstateerde vaststellingen kunnen leiden tot een opsporingsonderzoek
in bestaande opsporingsteams.
Vraag 3
In de antwoorden noemde u dat er samenwerkingsverbanden bestaan tussen
de politie en post- en pakketdiensten. Geldt dat voor elk bedrijf uit de top vijf
post- en koeriersdiensten?2 Zo ja, waaruit bestaat die samenwerking per
bedrijf?
Antwoord 3
De politie werkt samen met post- en pakketdiensten, bijvoorbeeld bij de
ontwikkeling van de e-learning (zie het antwoord op vraag 6) of bij de
ontwikkeling van het barrièremiddel (zie antwoord op vraag 7). Het HARP
streeft naar een effectieve publiek-private samenwerking. Een exact overzicht
van bestaande (lokale) initiatieven ontbreekt. Zie ook het antwoord op vraag
5.
De Douane heeft met PostNL het initiatief genomen om te onderzoeken of er
op innovatieve wijze in de poststroom selecties kunnen worden uitgevoerd
door middel van een vorm van autodetectie. Hierbij worden scanbeelden
geautomatiseerd beoordeeld op de aanwezigheid van tabletten/pillen. Indien
deze methodiek succesvol blijkt zal dit breder ingezet worden bij andere posten pakketdiensten.
Er is tevens sprake van een goede publiek-private samenwerking in de vorm
van regulier overleg tussen PostNL en de Douane op Schiphol en Amsterdam. Met de koeriersdiensten is er overleg met de douanekantoren waar deze
diensten gevestigd zijn. Hierbij komt de publiek-private samenwerking ook ter
sprake.
Vraag 4
Is u bekend wat er per jaar door deze (top vijf) bedrijven aan harddrugs wordt
onderschept en ingenomen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kunt u dat per
bedrijf beantwoorden?
Antwoord 4
Nee, dat is niet bekend omdat er geen registratie plaatsvindt per koeriersbedrijf.
Vraag 5
Zijn er naar uw weten inmiddels meer projecten gestart rondom weerbare
Post- en Koeriersdiensten? Zo ja, welke? Om wat voor projecten gaat het
dan?
Antwoord 5
Naast de strafrechtelijke onderzoeken is de ambitie dat het HARP leidt tot een
beter zicht op deze vorm van criminaliteit, hetgeen benut zal worden om tot
een effectievere publiek-private te komen. In de uitwerking van de motie
Michon-Derkzen c.s.3 wordt hier nader op in gegaan.
Vraag 6
Wat is de stand van zaken met betrekking tot de aangekondigde e-learning
over weerbaarheid van post- en koeriersdiensten tegen ondermijnende
criminaliteit?
Antwoord 6
De e-learning is momenteel in ontwikkeling. Er is een bijeenkomst geweest
met transportondernemers en securitymanagers van grotere Post- en
Pakketdiensten (3 van de top 5), er is een bijeenkomst geweest waarbij een
aantal ervaringsdeskundigen (ex-criminelen) kwetsbaarheden van bedrijven in
de transport en logistieke sector hebben blootgelegd en er heeft een
ophaalsessie plaatsgevonden waarbij experts vanuit verschillende overheids-

2
3

Te weten PostNL, DPD, DHL, GLS, UPS.
Kamerstuk 29 911, nr. 399

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

diensten waren aangesloten. Het ging om experts van de regionale politie,
Landelijke Eenheid, Douane, IL&T, Platforms Veilig Ondernemen, TaskforceRIEC Brabant-Zeeland en de Avans Hogelschool. Met deze input wordt
momenteel de e-learning zelf ontwikkeld en zal bestaan uit twee modules;
een gericht op «Transport over de Weg» en een op «Pakketdiensten». Het
Platform Veilig Ondernemen Zeeland-Brabant is aanjager en initiator, maar
het is de bedoeling dat de e-learning landelijk zal worden uitgerold.
Vraag 7
Is het barrièremodel met betrekking tot de distributie van drugs door post- en
koeriersdiensten inmiddels gereed? Kunt u hier nader op ingaan? Hoe ziet dit
barrièremodel er in de praktijk precies uit? Is er bij de ontwikkeling van het
barrièremodel ook aandacht geweest voor het uitbreiden van (nationale)
strafbaarstellingen.
Antwoord 7
Het barrièremodel Synthetische drugs vervoeren via post- en koeriersdiensten
is gereed en komt voor de zomer voor deelnemers beschikbaar via een
website en via een te downloaden publicatie. Met dit barrièremodel brengt
het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) samen met
verschillende partners het fenomeen in kaart. Hierbij wordt gekeken welke
stappen criminelen moeten zetten. Per stap wordt nagegaan welke dienstverleners en gelegenheden het fenomeen mogelijk maken en welke signalen
kunnen duiden op criminele activiteit. Hierdoor maken we gelegenheidsstructuren inzichtelijk. Daarna kunnen barrières opgeworpen worden om deze
gelegenheden en daarmee het werk van criminelen te verstoren. Met het
barrièremodel is ruimte voor preventieve interventies en voor repressieve
maatregelen.
Vraag 8
Ziet u meer mogelijkheden om post- en koeriersbedrijven op hun verantwoordelijkheden te wijzen? Is er ruimte om deze bedrijven strafbaar te stellen
indien zij deze verantwoordelijkheid weigeren te nemen?
Antwoord 8
De verschillende post- en koeriersbedrijven zijn zich zeer bewust van hun
verantwoordelijkheden en er wordt door hen dan ook veel gedaan om
drugspakketten en pakketten met andere illegale inhoud te onderscheppen.
Zij zoeken de samenwerking zelf ook op met politie, douane ILT en het OM.
Ook voeren zij in samenspraak met het bevoegd gezag zelf controles uit en
investeren ze in onderzoek. Ik heb op dit moment daarom geen behoefte aan
een wettelijke grondslag voor het strafbaar stellen van bedrijven.
Vraag 9
Is bekend welke landen het meest betrokken zijn bij de verzending van drugs
per post via Nederland, zowel inkomend als uitgaand? Is er een overzicht van
strafbaarstellingen in de meest betrokken landen?
Antwoord 9
De douane houdt bij welke landen betrokken zijn bij de meeste inbeslagnames.
Dat gaat om aantallen inbeslagnames, ongeacht welke soort en welke
hoeveelheid drugs. Dat zijn bij de inkomende stroom: Suriname, Peru, De
Verenigde Staten, Zuid-Afrika en Canada.
De landen betrokken bij de meeste inbeslagnames bij de verzending van
drugs per post via Nederland zijn bij de uitgaande stroom: Verenigde Staten,
Verenigd Koninkrijk en Australië.
Het betreft allerlei soorten drugs, dat verschilt per land. Deze cijfers zijn
afkomstig van de Douane en zien daarom alleen op EU-buitengrens overschrijdend.
Een overzicht van strafbaarstellingen in de betrokken landen is mij niet
bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3