Addendum bij de rapportage
‘Score van activiteiten op doelstellingen
in de eco-regelingen van het Nationaal
Strategisch Plan’
Bo Stout (CLM) en Nico Polman (WEcR)

Addendum bij de rapportage
‘Score van activiteiten op
doelstellingen in de ecoregelingen van het Nationaal
Strategisch Plan’
Abstract:

Dit addendum bevat een reactie op voorgestelde wijzigingen en verzoeken om
aanvullende argumentatie bij de beoordeling van eco-activiteiten op de groene
doelen in het Nationaal Strategisch Plan.

Auteurs:

Bo Stout (CLM) en Nico Polman (WEcR)

© CLM, publicatienummer 1116, juni 2022

CLM Onderzoek en Advies
Postbus:
Postbus 62
4100 AB Culemborg

Bezoekadres:
Gutenbergweg 1
4104 BA Culemborg

T 0345 470 700
www.clm.nl

Addendum bij rapport ‘Score activiteiten op doelstellingen eco-regelingen van het NSP’

1
Reactie op voorgestelde
wijzigingen
1.1
Aanleiding

In maart 2022 is het rapport ‘‘Score activiteiten op doelstellingen in de eco-regelingen van het
Nationaal Strategisch Plan” opgeleverd1. De rapportage is door Ministerie van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit (LNV) gebruikt voor het vaststellen van de puntenscores per activiteit op
doelen in de eco-regeling. Het resultaat hiervan is voorgelegd aan diverse organisaties en is gebruikt
tijdens de 2e praktijktoets GLB. Uit dit proces zijn enkele opmerkingen en voorstellen tot wijziging
van puntenscores voortgekomen. Voor een compleet overzicht van de opmerkingen verwijzen we
naar de bijlage. Ons is verzocht om te reflecteren op deze inhoudelijke opmerkingen en om een
advies te formuleren m.b.t. de voorgestelde wijzigingen. Daarnaast is door de opdrachtgever in een
enkel geval de invulling van een activiteit verder aangescherpt. Dit gaf aanleiding om bepaalde
scores te herzien. De reacties en adviezen van de deskundigen zijn weergegeven in de tabel
hieronder.
De voorgestelde wijzingen hadden vooral betrekking op de doelen waterkwaliteit, biodiversiteit en
landschap. Er zijn daarom twee aanvullende expertsessies georganiseerd: een sessie met beide
waterkwaliteitsexperts en een sessie met één van de experts op het gebied van biodiversiteit en
landschap. Voor bodem is om een aanvullende uitleg gevraagd voor één van de eco-activiteiten.
Deze vraag is schriftelijk afgehandeld. Het document is intern gereviewd door CLM en WEcR.
1.2
Aanvullingen op tabel beoordeling eco-activiteiten
In tabel 1 staat een overzicht met de eco-activiteiten en doelen waarvoor gevraagd is om
aanvullende argumentatie of een voorstel tot wijziging van de score op basis van inhoudelijke
argumenten is gedaan. De reactie van de deskundigen staat in dezelfde tabel weergegeven.

1 Zie Stout, B., Polman, N., & Dijkman, W. (2022). Score activiteiten op doelstellingen in de eco-regelingen

van het Nationaal Strategisch Plan. CLM Onderzoek en Advies.

2

Tabel 1. Reactie op voorgestelde wijzigingen in de beoordeling van eco-activiteiten; versie 31-05-2022.
Feedback/wijzigingsvoorstel (zie bijlage)

Reactie deskundigen

HOOFDTEELT
1

2A

RUSTGEWASSEN ALS HOOFDTEELT, MINIMAAL 1 OP 3
Waterkwaliteit In vergelijking met andere eco-maatregelen zoals bufferstroken
langs waterlopen is 4 hoog. Voorstel: 3
VROEG ROOIEN DIEPWORTELEND ROOIGEWAS, <1 SEP
Waterkwaliteit Een score van 4 is heel hoog vergeleken met andere ecomaatregelen zoals bufferstroken langs waterlopen. Voordeel is het
succesvol kunnen telen van een nagewas/vanggewas, maar dat is
een andere eco-activiteit. Voorstel: 2 punten.

Bufferstroken zijn met name gericht op afspoeling naar oppervlaktewater. De teelt van rustgewassen
heeft echter op een groot oppervlak (hele perceel) invloed op uitspoeling naar het grondwater. Dat
maakt de teelt van rustgewassen wel degelijk heel effectief. Advies: score 4 behouden.
Bij de beoordeling die eerder heeft plaatsgevonden, is deze eco-activiteit als volgt omschreven aan
de onderzoekers en experts: vroeg oogsten van een rooigewas <1 sep, zodat een vanggewas goed kan
slagen. Men is dus uitgegaan van een combinatie met vanggewas of direct inzaaien volgteelt. Als dit
niet een verplichting is, is het vroeg rooien van een hoofdgewas juist nadelig voor de waterkwaliteit,
omdat er daarna geen gewas meer aanwezig is dat nutriënten opneemt. Advies: score 4 behouden
mits vang- of volggewas verplicht. Anders score 0.

4

AKKERBOUWGEWAS UIT LIJST MEERJARIGE GEWASSEN, >24 MAANDEN OP PERCEEL
Waterkwaliteit In vergelijking met andere eco-maatregelen zoals bufferstroken
Bufferstroken zijn met name gericht op afspoeling naar oppervlaktewater. De teelt van meerjarige
langs waterlopen is 4 hoog. Voorstel: 2/3.
gewassen heeft echter op een groot oppervlak (hele perceel) invloed op uitspoeling naar het
grondwater. Dat maakt de teelt van meerjarige gewassen wel degelijk heel effectief. Advies: score 4
behouden.

5

LANGJARIG GRASLAND (>5JR)
Biodiversiteit We missen de meerwaarde van blijvend grasland op het gebied van
biodiversiteit. Blijvend grasland is juist een eco-regeling die direct
en indirect scoort op biodiversiteit. Niet voor niks vindt de EU het
% blijvend grasland belangrijk. Daarnaast is blijvend grasland 1 van
de 7 KPI’s in de biodiversiteitsmonitor die o.a. door het deltaplan
biodiversiteitsherstel als het instrument is beoordeeld, om
biodiversiteit in de melkveehouderij te stimuleren. In langjarig
grasland neemt de variatie toe, dat is - naast biodiversiteit- ook goed
voor landschap.

Men is bekend met de positie van langjarig grasland in de biodiversiteitsmonitor e.d. Het punt is dat
blijvend grasland wordt gedefinieerd als gras ouder dan 5 jaar, maar dat er dus na 6 jaar (of meer)
alsnog kan worden gescheurd. Op het moment van scheuren gaat een klein, positief effect ook
direct verloren. Zolang de mogelijkheid bestaat om langjarig grasland op elk gewenst moment te
scheuren, is er geen significante meerwaarde. Advies: score 0 behouden.

Addendum bij rapport ‘Score activiteiten op doelstellingen eco-regelingen van het NSP’

6

BUFFERSTROOK LANGS BOUWLAND OF GRASLAND
Waterkwaliteit Hier is geen opmerking geplaatst. Echter, op het moment van de
eerste beoordeling was nog geen sprake van een uitsplitsing tussen
bufferstroken langs grasland en bouwland.
Biodiversiteit

7

8

9

Draagt een bloemrijke bufferstrook nu zoveel bij aan biodiversiteit
als deze mest- en gewasbeschermingsstoffen af moet vangen?

GRAS-KLAVER
Waterkwaliteit Moet minimaal 1 punt scoren voor waterkwaliteit vergeleken met
langjarig grasland (wat een risico heeft bij scheuren voor de
waterkwaliteit), we begrijpen dat hier een afwentelingsrisico zit met
verschuiving van kunstmest, anders zou het 3 punten kunnen zijn,
maar grasland met kruiden krijgt ook 1 punt terwijl daar ook een
afwentelingsrisico zit.
GRASLAND MET KRUIDEN
Biodiversiteit De discussie over het wel of niet in moeten zaaien met inheemse
soorten, en de “ecologische val” die het inzaaien met niet inheemse
soorten zou veroorzaken is niet wetenschappelijk onderbouwd, en
verschillen de wetenschappers van mening, voor zover wij weten is
hier geen concreet onderzoek van.
STROKENTEELT, MIN 2 GEWASSEN IN STROKEN VAN 3-24 M BREED
Biodiversiteit Voor strokenteelt maakt de strookbreedte nogal uit, zowel voor
landschap als voor biodiversiteit. Dus een enkelvoudige score van
'2' lijkt wat kort door de bocht.

Langs bouwland is een divers begroeide bufferstrook effectiever dan langs grasland, omdat
grasland diep wortelt en gemiddeld minder intensief bespoten wordt dan
akkerbouwgewassen. Het positieve effect van de bufferstrook is dus nog groter langs
bouwland. Advies: score 4 langs bouwland, score 3 langs grasland.
Er kan inderdaad wel een invangeffect optreden. Aan de andere kant kunnen stroken worden
ingezet in het onderdrukken van lastige onkruiden, waardoor het herbicidengebruik
vermindert. Om het volledige bereik aan mogelijkheden te beschrijven, zou de score iets
breder kunnen worden getrokken, naar 1-3. Op het moment van beoordelen was nog geen
uitsplitsing tussen bufferstroken langs grasland en bouwland. Daarom moet nu de
kanttekening worden geplaatst dat een strook langs grasland om een andere vegetatie vraagt
dan langs bouwland. Op bouwland kan het inzaaien van een bloemen- en kruidenmengsel
worden overwogen, maar langs grasland is het van belang om de natuurlijke
rand/slootvegetatie de ruimte te geven om zo de botanische waarde te vergroten.
Het klopt dat zowel bij grasland met kruiden als grasklaver een verschuivingseffect kan
optreden. Echter, doordat klaver in staat is om stikstof uit de lucht te binden, is het risico op
uitspoeling groter bij grasklaver dan bij gras met kruiden. Advies: score 0 behouden.

Deze discussie is bekend. Er wordt momenteel onderzoek gedaan naar dit onderwerp,
resultaten zijn nog niet bekend. Echter, het oorspronkelijke advies betrof een score 0-2,
waarbij score 2 van de best mogelijke omstandigheden uitgaat. Op dit moment wordt een
score 2 gehanteerd en gaat men dus al uit van het goede. Advies: score 0-2 behouden.

Dit is een terechte opmerking. Een score 2 gaat uit van een gemiddeld effect, maar
voortschrijdend inzicht zou kunnen leiden tot een opsplitsing in verschillende scores voor
verschillende strookbreedtes.

4

Addendum bij rapport ‘Score activiteiten op doelstellingen eco-regelingen van het NSP’

BODEMGEWAS
15

ONDERWERKEN GRASZODE ZONDER GBM
Bodem

Scoort 3 punten voor ‘bodem’, in de toelichting staat geen
onderbouwing. Het lijkt tegenstrijdig dat je punten geeft voor
bodem voor langjarig grasland én punten voor het scheuren.

De referentiesituatie bij deze activiteit is niet dat grasland niet wordt gescheurd, maar dat
grasland wordt ondergewerkt met chemische middelen. Het is dus gericht op tijdelijk
grasland dat wordt gescheurd, waarbij de punten worden toegekend omdat dit gebeurt
zonder de zode met chemische middelen te bewerken.

TEELTMAATREGELEN
17

PRECISIE TOEPASSING GBM
Waterkwaliteit Effect is veel groter dan 1. Voorstel 3

Biodiversiteit

Er is geen opmerking geplaatst, maar de invulling van deze
maatregel is veranderd t.o.v. de eerste beoordeling door de experts.

De invulling van deze maatregel is veranderd t.o.v. de eerdere beoordeling door de experts.
Uitgaande van de invulling 'inzet steriele insecten techniek (SIT) als alternatief voor
chemische bestrijding uienvlieg', is een positief effect te verwachten op de waterkwaliteit. Er
worden immers geen insecticiden tegen uienvlieg meer ingezet. Met name gebruik van het
middel Benevia zorgt voor een hoog aantal milieubelastingspunten richting het watersysteem.
Belangrijk is wel om hierbij op te merken dat deze maategel (evenals vele andere) een
bijdrage levert aan een specifiek probleem; het lost in dit geval niet op dat er ook andere
middelen kunnen worden ingezet voor andere plagen, ziekten en onkruid. Een nadere
beoordeling kan gemaakt worden door te berekenen wat de gemiddelde milieubelasting is
van alle bespuitingen in een uienteelt, en te bepalen hoe groot het aandeel van bespuitingen
tegen de uienvlieg hierin is. Dit zou ook vergeleken kunnen worden met een berekening van
de effectiviteit van bijvoorbeeld een bufferstrook in het reduceren van de milieubelasting van
bespuitingen in de uienteelt. Advies: voorlopige score 2, en een berekening uitvoeren om de
effectiviteit van de maatregel nader te duiden in vergelijking met andere maatregelen voor
een betere waterkwaliteit.
Uitgaande van de invulling 'inzet steriele insecten techniek (SIT) als alternatief voor
chemische bestrijding uienvlieg', ontstaat er in elk geval een (beperkt) positief effect. Advies:
score wijzigen naar 1-2.

5

Addendum bij rapport ‘Score activiteiten op doelstellingen eco-regelingen van het NSP’

VEEMAATREGELEN
20A

VERLENGDE WEIDEGANG 1500 UUR
Biodiversiteit Is wél goed voor biodiversiteit (minder maaien, minder injecteren,
meer mestflatten).

Landschap

20B

Koeien in de wei zijn juist 1 van de kernpunten van het
Nederlandse landschap, meer dan 1 punt voor landschap zou dan
ook meer dan terecht zijn.

Op basis van dit argument kan een kleine bijdrage aan biodiversiteit worden toegekend, met
de kanttekening dat beweiding ook kan leiden tot antiwormmiddelen en antibiotica in de
bodem. Weidegang kan worden gecombineerd met een beheer toegespitst op weidevogels.
Dit zou een score 2-3 kunnen opleveren voor biodiversiteit en zou mogelijk een interessante
activiteit kunnen zijn voor open weidelandschappen. Advies: score wijzigen naar 0-1.
Op dit moment is er geen directe aanleiding om de score te verhogen. Om goed in te
schatten wat de landschappelijke waarde van koeien in de wei is, zou belevingsonderzoek
nodig zijn. Daarbij is de vraag ook of er een verschil in beleving zit bij 1500 of 3000 uur
weidegang. Advies: score 1 behouden.

VERLENGDE WEIDEGANG 3000 UUR
Biodiversiteit

Zie weidegang 1500 uur. Advies: score wijzigen naar 0-1.

Landschap

Zie weidegang 1500 uur. Advies: score 1-2 behouden.

Daarnaast is met de deskundige voor de doelen biodiversiteit en landschap besproken in hoeverre het passend lijkt te zijn om de eco-activiteiten in de
categorie ‘niet- productieve grond’ zwaarder te laten wegen op de doelen biodiversiteit en landschap. Het voorstel van de opdrachtgever is om de punten
voor biodiversiteit met een factor 20 te vermenigvuldigen en de punten voor landschap met een factor 10. Uit het oogpunt van een bijdrage aan biodiversiteit
en/of landschap is een factor 2 of 3 te verantwoorden. Een heg of houtwal hoeft immers geen volledig perceel te beslaan om een wezenlijke bijdrage te
leveren aan deze doelen. Echter, het gaat om beperkte oppervlaktes. Daarbij moet niet onderschat worden hoe zinvol het is om juist op grote arealen
(volledige percelen) een bijdrage te leveren aan biodiversiteit en landschap. Een kleine stap vooruit op een groot areaal kan mogelijk zinvoller zijn dan een
zwaarwegende maatregel op een klein areaal. Een factor 10 of 20 is zodoende niet te verantwoorden, als men uitsluitend kijkt naar het effect op de doelen.
Aanvullend wordt opgemerkt dat het combineren van bepaalde maatregelen wel extreem zinvol is, omdat dit kan leiden tot synergistische effecten. De
combinatie van bepaalde maatregelen zou dan aanleiding kunnen geven om punten voor de doelen biodiversiteit en landschap met een zekere factor te
vermenigvuldigen.

6

Bijlage: lijst met opmerkingen van stakeholders per eco-activiteit.
In onderstaande tabel is een overzicht weergegeven van de opmerkingen die zijn gemaakt door ondernemers, sector- en belangenorganisaties. Aanvullend op
de opmerkingen heeft LNV/RVO een reactie gegeven en een voorstel tot wijziging gedaan. Het overzicht is aangeleverd door LNV op 25-05-2022
(contactpersoon: Aard Mulders). De tabel in deze bijlage is in zijn geheel aangeleverd en bevat dus geen opmerkingen van de deskundigen of de auteurs van
dit addendum. De reactie van de deskundigen op deze opmerkingen en voorstellen staat niet in deze tabel, maar is opgenomen in hoofdstuk 1 van dit
document.
In dit addendum hebben wij een aantal van deze opmerkingen niet geadresseerd, omdat ze niet relevant waren (bijvoorbeeld opmerkingen over het aanbod
aan eco-activiteiten) of omdat geen sprake is van een inhoudelijk argument, waarop de experts kunnen reageren. Op de opmerking geplaatst bij de activiteit
<1,5 GVE hebben de experts nu geen reactie gegeven, omdat ze bij de eerdere beoordeling hebben aangegeven een scherpere invulling van de activiteit nodig
te hebben om een beoordeling te kunnen maken.

Eco-activiteit
HOOFDTEELT

Opmerkingen van stakeholders (voor elke losse opmerking is een aparte kolom opgenomen)

H01

Rustgewas

Iets hoger scoren voor biodiversiteit en landschap

H03

Meerjarige teelt

In vergelijking met andere eco-maatregelen zoals bufferstroken
langs waterlopen is 4 hoog. CLM-rapport had hier ook
voorbehouden bij waterkwaliteit. Voorstel: 2

In vergelijking met
andere ecomaatregelen zoals
bufferstroken langs
waterlopen is 4
hoog. CLM-rapport
had hier ook
voorbehouden bij
waterkwaliteit.
Voorstel: 3

Voorgestelde
wijziging door
LNV/RVO
Landschap en
biodiversiteit naar 2.
Water naar 3

Water van 4 naar 3,
dan blijft de bijdrage
van meerjarige teelt
gelijk aan die van
een 1-jarig
rustgewas.

Addendum bij rapport ‘Score activiteiten op doelstellingen eco-regelingen van het NSP’

H04

Langjarig grasland

H05

Grasland met
kruiden

H07

Vroeg ras rooigewas
(oogsten < 1
september)

H09

Gras/klaver

H10

Strokenteelt

We missen de meerwaarde van blijvend grasland op het gebied van
biodiversiteit. Blijvend grasland is juist een eco-regeling die direct en
indirect scoort op biodiversiteit. Niet voor niets vindt de EU het %
blijvend grasland belangrijk. Daarnaast is blijvend grasland 1 van de
7 KPI’s in de biodiversiteitsmonitor die o.a. door het deltaplan
biodiversiteitsherstel als het instrument is beoordeeld om
biodiversiteit in de melkveehouderij te stimuleren.
In langjarig grasland neemt de variatie toe, dat is ook goed voor
landschap naast biodiversiteit: zie het rapport:
ec.europa.eu/info/food-farming-fisheries/key-policies/commonagricultural-policy/income-support/greening_nl
De opmerking: “in de praktijk wordt veel langjarig grasland
intensief bemest en gemaaid” kunnen we niet plaatsen. Juist
langjarig grasland wordt vaak beweid. Echte maaipercelen zijn vaak
geen blijvend grasland. Langjarig grasland heeft vaak een divers
planten patroon. Zo staan er vaak al heel wat kruiden in die er in de
loop der jaren in zijn gekomen. Het zou dan ook reëel zijn als
langjarig grasland ook 1 punt zou krijgen voor landschap met
dezelfde reden waarom ook Gras-Klaver 1 punt krijgt.
De discussie over het wel of niet in moeten zaaien met inheemse
soorten, en de “ecologische val” die het inzaaien met niet inheemse
soorten zou veroorzaken is niet wetenschappelijk onderbouwd, en
de wetenschappers verschillen van mening, voor zover wij weten is
hier geen concreet onderzoek van.
Een score van 4 is heel hoog vergeleken met andere ecomaatregelen zoals bufferstroken langs waterlopen. Voordeel is het
succesvol kunnen telen van een nagewas/vanggewas, maar dat is
een andere eco-activiteit. Voorstel: 2 punten.
Moet minimaal 1 punt scoren voor waterkwaliteit vergeleken met
langjarig grasland (wat een risico heeft bij scheuren voor de
waterkwaliteit), we begrijpen dat hier een afwentelingsrisico zit met
verschuiving van kunstmest, anders zou het 3 punten kunnen zijn,
maar grasland met kruiden krijgt ook 1 punt terwijl daar ook
afwenteling risico zit.
Voor strokenteelt maakt de strookbreedte nogal uit, zowel voor
landschap als voor biodiversiteit. Dus een enkelvoudige score van

Biodiversiteit 0,
omdat deze vaak
intensief bemest en
gemaaid worden.
Als een grasland
extensief gebruikt
zou worden, kan
het best bijdragen
aan biodiversiteit.
Of ga je dan
automatisch naar
grasland met
kruiden?

Waarderen op 3
voor biodiversiteit
en landschap zal
een betere
stimulans zijn.

Het blijkt te moeilijk om de
punten op biodiversiteit en
landschap te halen. Tegelijkertijd
is het te makkelijk om te scoren
op bodem, water en klimaat. Het
is wat de onderzoekers betreft dus
aan te raden om de puntentoekenning te verfijnen.
Hierbij kan in elk geval gedacht
worden aan het toekennen van
punten voor landschap en
biodiversiteit bij activiteit blijvend
grasland. Beide op 1 punt.

Suggesties
overnemen.
Langjarig grasland,
uiteindelijk bedoeld
als grasland ouder
dan 5 jaar kent een
meer gemengdere
samenstelling en
kent vaak een
mozaïekstructuur.
Het levert daarmee
een beperkte
bijdrage aan de
biodiversiteit bovenen ondergronds.
Landschap en
biodiversiteit beide 1
punt.
In de regeling wordt
qua waardering geen
onderscheid gemakt
tussen ingezaaid of
niet.
Water van 4 naar 2

Suggestie
overnemen.
Gras/klaver leidt op
het perceel tot een
lagere (kunst)mestgift, zoals bij grasland met kruiden.

8

Addendum bij rapport ‘Score activiteiten op doelstellingen eco-regelingen van het NSP’

'2' lijkt wat kort door de bocht. En of een bloemrijke bufferstrook
nu zoveel bijdraagt aan biodiversiteit als deze mest- en gifstoffen af
moet vangen.

BODEMGEWAS
2024

Onderwerken
graszode

TEELTMAATREGELEN
T01

Biologische
bestrijding

VEEMAATREGELEN
V01

Verlengde
weidegang 1500 uur

V02

Verlengde
weidegang 3000 uur

2024

Max 1,5 GVE

Scoort 3 punten voor ‘bodem’, in de toelichting staat geen
onderbouwing. Het lijkt tegenstrijdig dat je punten geeft voor
bodem voor langjarig grasland én punten voor het scheuren.
Effect is veel groter dan 1. Voorstel 3

Heg, haag, struweel

Water naar 3

Is wél goed voor biodiversiteit (minder maaien, minder injecteren,
meer mestflatten). Daarnaast zijn koeien in de wei juist 1 van de
kernpunten van het Nederlandse landschap, meer dan 1 punt voor
landschap zou dan ook meer dan terecht zijn.
Zie 1500 uur

Graag waardering
voor biodiversiteit

Minimaal 1 punt
voor biodiversiteit
en 2 voor landschap

Graag waardering
voor biodiversiteit

Deze is niet positief voor het klimaat aangezien er onterecht vanuit
gegaan wordt door de experts dat dit tot een krimp van dieren leidt.
Dat is niet het geval. Daarnaast betekent minder intensief maaien en
bemesten ook minder koolstofopslag. 4 punten is veel te veel.
Hooguit 2. We denken dat het wel iets betekent voor biodiversiteit
en landschap, omdat dit past bij lage GVE.

Graag waardering
voor biodiversiteit

Minimaal 2 punten
voor biodiversiteit
daar dit ook gepaard
gaat met lagere
veebezetting en
minder maaien, 2
voor landschap
Gemiddelde
veebezetting in NL
is 2,3 GVE. Levert
dus wel krimp op.
Zeker lokaal (minder
piek).

Heg, haag, struweel langs waterloop zou 4 punten mogen scoren,
maar dit is geen eis vanuit de eco-maatregel. Wellicht in de
toekomst kijken of deze te differentiëren is.

Dat voor landschap
nu een factor 20 is
toegepast bij
houtige elementen
om voldoende te
kunnen scoren
geeft wel aan dat

NIET-PRODUCTIEVE LANDBOUWGROND
N01

Zie langjarig
grasland

Voor akkerbouwers in open
gebieden zoals de
Noordoostpolder, Oldambt of
gebieden in Zeeland, zijn weinig
mogelijkheden om op landschap
te scoren. De activiteiten die hoog
op landschap scoren zijn in strijd
met dit landschapstype. Heggen,

Weging biodiversiteit factor 20
Weging landschap
factor 10.
Het gaat om lijn
elementen die een
geringe oppervlakte
hebben maar een

9

Addendum bij rapport ‘Score activiteiten op doelstellingen eco-regelingen van het NSP’

het systeem niet
deugt.

N02

Landschapselement
hout

Zie N01

N04

Bufferstrook langs
bouwland

Het toedelen van meer punten voor open landschap, bijvoorbeeld
via akkerranden

Een regionale
waardering kan
zinvol zijn. Heggen,
houtsingels,
bomenrijen et
cetera zouden dan
hoger kunnen
scoren als ze de
eigen streekkenmerken
versterken.
Een score van 0
punten is absoluut
niet te begrijpen.
Gelijktrekken met
bufferstrook langs
grasland: 4 punten.

hagen en bomen belemmeren de
verre zichtlijnen waar deze landschappen om bekend staan. Op
dit moment wordt het open
landschap niet gewaardeerd.
De wegingsfactor bij biodiversiteit
voor lijnelementen als NO1, NO2
en NO4 gaf goede resultaten. Dit
zou ook voor landschap een
oplossing kunnen zijn.
Wegingsfactor (10) voor lijnelementen zou zeer wenselijk zijn.

groot effect op hun
omgeving.
Uitgaande van de
stelregel dat voor
een minimaal
effectief effect een
gebied 5% van het
areaal functioneel
voor biodiversiteit
zou moeten zijn is
de factor 20
gebaseerd.
Weging
biodiversiteit factor
20
Weging landschap
factor 10

Weging biodiversiteit factor 20
Weging landschap
factor 10
Water naar 4

10

CLM Onderzoek en Advies
Postadres
Postbus 62
4100 AB Culemborg
Bezoekadres
Gutenbergweg 1
4104 BA Culemborg
T 0345 470 700
www.clm.nl