Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

29 683

Dierziektebeleid

Nr. 109

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 december 2011
Op 9 december 2011 heb ik u geïnformeerd over de import van een partij
Turks stro. Uw Kamer heeft mij in het Algemeen Overleg van 14 december
2011 verzocht een brief te sturen waarin ik nader inga op de vraag hoe
deze import van Turks stro heeft kunnen plaatsvinden en wat de rol van de
nVWA is geweest.
Ik geef u in deze brief de gevraagde informatie.
Tevens wil ik u informeren over de laatste stand van zaken ten aanzien van
de maatregelen die zijn genomen, zowel ten aanzien van het Turkse stro
als met betrekking tot de nVWA.
Tot slot wil ik u informeren over de uitkomsten van een brede screening
die is uitgevoerd op de import van stro uit derde landen in 2011. Hieruit
bleek dat ook een kleine partij stro uit Servië van 12 ton is geïmporteerd in
Nederland. Ook deze partij had niet geïmporteerd mogen worden. In het
vervolg van deze brief heb ik de genomen maatregelen met betrekking tot
deze partij stro vermeld.
De nVWA heeft in de periode september tot en met november 2011 een
aantal malen de vraag gesteld gekregen of de import van stro uit niet
EU-landen, zoals Turkije, Servië, Oekraïne en Canada, mogelijk was. Bij de
meldkamer zijn 9 vragen binnengekomen. In 3 gevallen is geantwoord dat
geen fytosanitair certificaat nodig is. Zoals ik in het AO van 14 december jl
heb aangegeven, was het antwoord van de nVWA onvolledig en niet juist,
omdat verzuimd is te vermelden dat de import van stro uit deze landen
om veterinaire redenen niet is toegestaan. Bij twee gevallen heeft dit
geleid tot import: de onderhavige partij Turkse stro van in totaal 855 ton
en een kleine partij stro uit Servië (12 ton).
In de andere gevallen is wel juist geantwoord.
Import stro
Ten aanzien van het Turkse stro ontving de nVWA op 4 oktober 2011 via de
mail de vraag van een expediteur namens een importeur of stro uit Turkije

kst-29683-109
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 683, nr. 109

1

zonder importcertificaat mocht worden ingevoerd. De nVWA antwoordde
op 5 oktober dat «voor de import van stro uit Turkije geen fytosanitair
certificaat vereist is. Dat is niet nodig voor dood plantenmateriaal van een
graangewas, zoals stro.»
Hierop hebben twee importeurs omstreeks 19 oktober en later nog op
8 november gezamenlijk 157 containers met Turks stro geïmporteerd in de
haven van Antwerpen en doorgevoerd naar Delfzijl. Op 15 november
informeert de douane de nVWA over de aanwezigheid van 59 containers
met stro in Heerenveen en Groningen. De nVWA blokkeert deze 59
containers en draagt op 21 november de importeurs op ze te vernietigen
of te retourneren naar Turkije. Op 9 december neemt de nVWA maatregelen om het reeds verhandelde stro terug te halen.
Het heeft te lang (drie weken) geduurd voordat de nVWA tot maatregelen
bij de veebedrijven is overgegaan. Nadat op 15 november 2011 de
aanwezigheid van het Turkse stro in Nederland is ontdekt heeft de nVWA
de tracering in gang gezet en een risicobeoordeling laten uitvoeren. De
nog aanwezige containers zijn direct geblokkeerd. De tracering verliep
traag omdat er voor stro geen wettelijke traceringsverplichting geldt en
daarom de medewerking van de bedrijven nodig was. Een aantal
bedrijven wilde echter eerst duidelijkheid over de vergoeding voordat zij
zouden meewerken.
Voor het nemen van proportionele maatregelen was het nodig duidelijkheid te verkrijgen over de precieze herkomst van het Turkse stro en de
bestemming in Nederland (veehouderij of ook gezelschapsdieren, welke
diersoorten). Deze helderheid kwam pas in de eerste week van december
2011.
In totaal is 855 ton Turks stro, al dan niet gemengd met ander stro, via de
twee importeurs verhandeld. De nVWA heeft al het aanwezige
(gemengde) Turkse stro opgehaald in de periode 12 tot en met
21 december bij 129 bedrijven die geleverd hebben gekregen. Er zijn bij
deze bedrijven geen klinische verschijnselen waargenomen die in verband
kunnen worden gebracht met het stro. Het laatste (130e) bedrijf wordt op
22 december 2011 bezocht, het stro opgehaald en klinisch onderzocht. De
tweede inspectieronde van de nVWA vindt over enkele weken plaats (zie
mijn brief van 9 december 2011 voor de termijnen).
De importeurs hebben een schadeclaim ingediend. Deze wordt
momenteel beoordeeld. Met hen zal het overleg worden gestart over een
schikking.
Andere importen van stro uit derde landen
De nVWA heeft bij de importbestanden van de Douane nagegaan of er in
de afgelopen periode nog andere importen van stro van buiten de EU
hebben plaatsgevonden.
Uit de van de Douane verkregen informatie is gebleken dat:
• Er behalve de reeds getraceerde partijen stro uit Turkije geen andere
importen uit Turkije zijn geweest.
• Er 1 partij (12 ton) stro uit Servië met toestemming van de Hongaarse
autoriteiten via Hongarije geïmporteerd (in de week van 14 september
2011). De partij is op 15 december 2011 getraceerd op één bedrijf in
Nederland en is direct geblokkeerd. Het stro is opgehaald en de dieren
zijn klinisch onderzocht op dezelfde wijze als bij de bedrijven met Turks
stro. Ik heb de Hongaarse autoriteiten op de hoogte gesteld en zal
tevens bij de Europese Commissie aandringen om bij buitengrensposten strikt te controleren op de import van stro. In Servië is op dit
moment geen risico op MKZ bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 683, nr. 109

2

•

Er geen aanwijzingen zijn die duiden op de invoer van hooi en/of stro
uit overige derde landen.

Maatregelen
De informatie over stro op de website van de nVWA is ontoereikend
gebleken voor ondernemers. In de plantaardige informatie was geen
verwijzing opgenomen naar de veterinaire eisen die gelden voor stro. En
in de veterinaire informatie (Import Veterinair Online; IVO) was het
onderwerp stro niet goed vindbaar. Om dergelijke situaties in de toekomst
te voorkomen heeft de nVWA de website aangepast.
Zo is de informatie over de importregelgeving nu direct vanaf de
homepage te raadplegen, is de juiste informatie over stro opgenomen en
zijn de vermeldingen en verwijzingen naar stro in zowel het veterinaire als
plantaardige gedeelte aangepast.
Verder zijn de afspraken tussen de Meldkamer en de back-office aangescherpt, opdat de verwerking van vragen vanuit de Meldkamer adequater
worden beantwoord. Onder meer zijn er nieuwe instructies gemaakt voor
het uitzetten van dergelijke vragen bij meerdere deskundigen bij de
nVWA.
Ik concludeer dat de nVWA te laat maatregelen heeft genomen ten
aanzien van het stro uit Turkije, gezien de risico’s op MKZ. Ik heb de nVWA
opdracht gegeven om dit in de toekomst te voorkomen.
Voorts heb ik opdracht gegeven voor een extern onderzoek naar de
genomen maatregelen van de nVWA ten aanzien van betrouwbaarheid en
volledigheid van de informatieverstrekking aan ondernemers, alsmede
over eventuele aanvullende, noodzakelijke, structurele maatregelen.
De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
H. Bleker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 683, nr. 109

3