6
Mantelzorg en vrijwilligerswerk
Aan de orde is het VAO Mantelzorg / Vrijwilligerswerk (AO
d.d. 14/11).
De voorzitter:
Een hartelijk woord van welkom aan de staatssecretaris.
Aan dit korte VAO doen acht leden mee; naar verwachting
zullen zes daarvan het woord voeren. We zitten op een strak
schema vandaag. De eerste spreker is mevrouw Agema
van de Partij voor de Vrijheid. Ik teken nog even aan dat dit
VAO om 11.20 uur moet zijn afgerond.

huishoudelijke taken te doen en dat hun aanwezigheid geen
reden mag zijn om huishoudelijke verzorging af te wijzen,
steun ik volledig. De staatssecretaris heeft gezegd dat kinderen geacht mogen worden om hun kamer op te ruimen
en af te wassen. Dat is waar. Dat is echter nooit de basis
voor een aanvraag voor hulp in de huishouding: de kamer
van kinderen opruimen of de afwas doen. Het is een drogreden om dit te gebruiken om kinderen in te zetten als
goedkope hulp terwijl er professionele ondersteuning nodig
is.
Het probleem is evenwel groter. Dat betreft niet alleen de
Wmo waarin kinderen en mantelzorgers worden gebruikt
om indicaties af te wijzen. Dat gebeurt ook in de AWBZ. Wij
komen daarom tot de volgende motie.

Motie
Mevrouw Agema (PVV):
Voorzitter. Als je als kind te maken krijgt met een ouder die
in een rolstoel zit, dan zorgt dat ervoor dat je veel extra
klusjes in en om het huis moet doen. Het is wat anders als
er een indicatiestelling is. Dan krijgt vader of moeder hulp
in de huishouding. Alleen de aanwezigheid van een kind in
het gezin zorgt er echter voor dat die huishoudelijke hulp
niet wordt gegeven. Ik vind dat een slechte zaak en dien
daarom de volgende motie in.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat het protocol gebruikelijke zorg geldt bij
een aanvraag voor AWBZ en/of Wmo-zorg;
constaterende dat dit ervan uitgaat dat de mantelzorger
een deel van de indicatie uit moet voeren;
van mening dat een aanvraag voor AWBZ en/of Wmo-zorg
pas volgt als de mantelzorger het niet meer redt zonder
professionele ondersteuning;

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat in de Richtlijn indicatieadvisering hulp
bij het huishouden de aanwezigheid van kinderen vanaf 5
jaar in een huishouden aanleiding kan zijn tot het nietindiceren van huishoudelijke hulp;
van mening dat kinderen van bijvoorbeeld gehandicapte
ouders al veel meer hand- en spandiensten doen, zoals het
opendoen als er wordt aangebeld, kopjes, pennen of de
krant aanreiken of de tafel afnemen;
van mening dat de aanwezigheid van kinderen tussen de
5 en 15 jaar in een gezin niet mag leiden tot het niet-indiceren van huishoudelijke hulp;
verzoekt de regering, te bewerkstelligen dat de aanwezigheid van kinderen in een huishouden pas vanaf de leeftijd
van 15 jaar mag worden meegenomen in de indicatiestelling,

verzoekt de regering, het protocol gebruikelijke zorg te laten
vervallen bij de toekenning van zorgindicaties, zowel in de
AWBZ als in de Wmo,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Leijten. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 31 (30169).
Mevrouw Leijten (SP):
Ik dien nog een andere motie in hoewel ik het jammer vind
dat dit een motie moet worden. Het had ook gewoon kunnen
worden toegezegd in het debat.

Motie
De Kamer,

en gaat over tot de orde van de dag.
gehoord de beraadslaging,
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Agema. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

constaterende dat mantelzorgondersteuning een gemeentelijke taak in het kader van de Wmo is;

Zij krijgt nr. 30 (30169).

constaterende dat niet bekend is of en, zo ja, hoe gemeenten
dit beleid vormgeven;

Mevrouw Leijten (SP):
Voorzitter. De motie die is ingediend door mevrouw Agema,
waarin staat dat kinderen niet geacht moeten worden om

Tweede Kamer

Mantelzorg en vrijwilligerswerk

verzoekt de regering, onderzoek te doen naar het mantelzorgondersteuningsbeleid van gemeenten,

5 december 2013
TK 33

33-6-1

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Leijten. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 32 (30169).

van mening dat ten koste van alles voorkomen moet worden
dat oudere mantelzorgers uitvallen, omdat dat leidt tot veel
hogere zorgkosten;
verzoekt de regering, bij de nadere uitwerking van de
Agenda Informele Zorg en Ondersteuning voor de Toekomst
expliciet aandacht te hebben voor de ondersteuning van
de oudere mantelzorgers,
en gaat over tot de orde van de dag.

Mevrouw Bergkamp (D66):
Voorzitter. De fractie van D66 heeft veel waardering voor
de 2,5 miljoen Nederlanders die vaak naast hun drukke baan
zorg en ondersteuning geven. Eén op de vier volwassenen
in Nederland ondersteunt iemand in de directe omgeving
die zorg nodig heeft. Ook zijn er 420.000 zorgvrijwilligers
die ouderen, verslaafden, zieken of mensen met een
beperking helpen. Dat is mooi en ik vind ook dat wij dat als
samenleving moeten waarderen.
Ik ben blij met de uitspraak van de staatssecretaris dat
mantelzorg nooit een verplichting mag zijn. Ik ben ook
tevreden met de toezegging dat hij de positie van jeugdige
mantelzorgers onder de aandacht gaat brengen van de
gemeente. Ik hoor in het eerste kwartaal graag wat daaruit
komt. Ik ben ook benieuwd naar de reactie op de motie van
mevrouw Agema op stuk nr. 30.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Baay-Timmerman.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 33 (30169).
De heer Rutte (VVD):
Mevrouw Baay focust wel heel erg op de toenemende vraag
naar oudere mantelzorgers. Zal er überhaupt niet meer
vraag zijn naar mantelzorg en vrijwilligerswerk, gezien de
ontwikkelingen die we maatschappelijk doormaken? Zou
de extra aandacht die er zou moeten zijn voor mantelzorgers
zich niet alleen maar op de oudere mantelzorger moeten
richten maar op alle mantelzorgers? Dat zijn bijvoorbeeld
jonge mantelzorgers over wie we ons zorgen maken, werkende mantelzorgers en uiteraard ook de oudere mantelzorgers.

Ik ben blij dat we volgend jaar de uitkomst krijgen van het
SCP-rapport.
Tot slot is het voor mijn fractie belangrijk dat de voors en
tegens van het mantelzorgcompliment op een rij worden
gezet door Mezzo en de VNG. We horen daar heel veel
dingen over en ik zou deze inhoud graag betrekken bij de
behandeling van de nieuwe Wmo.

Mevrouw Baay-Timmerman (50PLUS):
Voorzitter. 50PLUS is blij met de aandacht voor de mantelzorger. We hebben echter wel veel zorgen over de groeiende groep oudere mantelzorgers. Overvraag hen alsjeblieft
niet! Mantelzorg voor een zieke, soms dementerende partner is immers een zware taak. Ouderenmishandeling of
uitval van de mantelzorger kan hiervan het gevolg zijn, met
dubbele zorgkosten tot gevolg. Daarom dien ik de volgende
motie in.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat verlenen van mantelzorg een zware taak
is;
overwegende dat dit met name voor ouderen die zorgen
voor hun zieke partner het geval is;

Mevrouw Baay-Timmerman (50PLUS):
In principe is dat correct. De aandacht betreft ook niet uitsluitend de oudere mantelzorger. Het gaat hier om de
oudere mantelzorger die ook nog voor zijn partner moet
zorgen. Er is relatief meer uitval van die oudere mantelzorger dan van de jongere mantelzorger.
De heer Rutte (VVD):
Ik vind het toch een wat ingewikkelde redenering van
mevrouw Baay. Zouden we niet juist specifiek de werkende
mantelzorger moeten steunen die naast zijn werktaak ook
nog een gezin heeft en een zorgtaak? Die mantelzorger
heeft namelijk nog meer taken waardoor hij zou kunnen
omvallen. Waarom wordt hier toch specifiek de keus voor
ouderen gemaakt?
Mevrouw Baay-Timmerman (50PLUS):
Omdat de oudere zelf ook vaak te kampen heeft met kleine
lichamelijke klachten, en ondanks dat de zorgtaak heeft
voor de in veel gevallen dementerende partner. Dat is een
dubbele zorg. Ik begrijp heel goed dat de mantelzorger die
naast een baan de zorg heeft voor een ouder of voor kinderen, uiteraard een bepaalde druk voelt. Maar met name de
oudere mantelzorger met een dementerende partner loopt
op dit moment een enorm risico dat hij ook zelf uitvalt.

overwegende dat het aantal oudere mantelzorgers zal toenemen, met het oog op de vergrijzing en de extramuralisering van een deel van de langdurige zorg;

De heer Van der Staaij (SGP):
Voorzitter. Een versterking van de positie van de mantelzorger en de vrijwilliger, een verlichting bieden in de overbelasting die er nu al voor veel mantelzorgers en vrijwilligers

Tweede Kamer

5 december 2013
TK 33

Mantelzorg en vrijwilligerswerk

33-6-2

is, en het verbinden van de formele en de informele zorg,
zijn doelstellingen die de staatssecretaris in het debat heeft
uiteengezet. Daarvoor is tot onze vreugde heel brede steun
in de politiek en ook in de samenleving. Het gaat er nu om,
er voortvarend invulling aan te geven in de komende tijd.
Met de extra 11 miljoen uit het Herfstakkoord kan er nog
een extra impuls aan worden gegeven. Ik ben blij met de
toezegging van de staatssecretaris dat wij voorafgaand aan
de begrotingsbehandeling volgend jaar, dus tijdig voor de
behandeling van de begroting voor 2015, een terugkoppeling krijgen hoe het in de praktijk werkt en hoe die extra
middelen hebben uitgepakt, zodat wij daaruit lessen kunnen
trekken met het oog op 2015. Ik vind het heel belangrijk dat
het mantelzorgcompliment uitdrukkelijk daarbij wordt
betrokken. De overdracht naar de gemeente mag er niet
toe mag leiden dat dat tussen wal en schip zou vallen.
Vanwege de voorgeschiedenis ben ik sowieso verplicht om
er extra op te letten, omdat mijn voorganger Van der Vlies
een belangrijke rol heeft gespeeld in de totstandkoming
van het mantelzorgcompliment.
Tot slot. Wij hebben het nu over mantelzorg vanuit de verantwoordelijkheid van de staatssecretaris van VWS. Mag
ik ervan uitgaan dat hij ook een waakhond zal zijn binnen
het kabinet om, als er plannen zijn op het terrein van
belastingen, Sociale Zaken en andere terreinen die van
groot belang zijn voor de mantelzorger, hiervoor aandacht
te vragen? Wil hij die rol daarin blijven vervullen?
De voorzitter:
Tot zover de termijn van de Kamer. Ik begrijp dat de
staatssecretaris reeds in staat is om antwoord te geven en
de vier moties te becommentariëren. Het woord is aan hem.

Staatssecretaris Van Rijn:
Voorzitter. Ik begin met de motie van mevrouw Agema. Het
lijkt mij goed om eerst te spreken over de status van de
indicatieadvisering hulp bij het huishouden. Deze indicatieadvisering heeft geen formele status, maar is een advisering
die wordt gebruikt bij de indicaties. Als wij even precies
kijken naar wat daar staat, dan praten wij over kinderen van
5 tot 12 jaar. Die worden naar hun eigen mogelijkheden
betrokken bij lichte huishoudelijke werkzaamheden, bijvoorbeeld opruimen, de tafel dekken, afwassen en afdrogen.
De aanwezigheid van kinderen van 5 tot 12 jaar is dus
helemaal geen reden om geen huishoudelijke hulp toe te
kennen als dat nodig is. Het gaat meer om een soort advisering: wat kun je in een gezin wel of juist niet van kinderen
verwachten? Het gaat er eerder om dat je aangeeft dat je
juist niet van kinderen moet verwachten dat ze allerlei zware
huishoudelijke hulp gaan verlenen, maar dat ze naar eigen
mogelijkheden erbij worden betrokken. Laten wij niet in de
Kamer gaan regelen vanaf welke leeftijd je wel of niet kunt
helpen met de tafel afruimen. Dat lijkt mij iets wat ter plekke
moet worden bekeken. Dit advies — het is niet eens een
richtlijn — gaat om de vraag hoe je naar zo'n situatie kijkt
en is er juist op gericht om kinderen te beschermen. Om
die reden wil ik de motie ontraden.

kennelijk normaal dat een kind van 5 ook een boodschap
kan gaan doen, want dat staat ook in dat lijstje. Maar een
kind van 5 heeft nog begeleiding nodig, kan niet lezen, heeft
een oppas nodig en moet niet erop uit worden gestuurd
voor een boodschap. De staatssecretaris vindt het kennelijk
oké dat er geen huishoudelijke hulp wordt gegeven omdat
er een kind in het gezin woont. Dat is waar het om gaat.
Staatssecretaris Van Rijn:
Nee, dat is niet waar het om gaat. Dit gaat om de vraag hoe
je de situatie van een gezin beoordeelt. Het is heel normaal
dat kinderen van een jaar of 12 weleens een keer de tafel
afruimen of de was in de wasmand gooien. Dat heeft niets
te maken met de vraag of een huishoudelijke hulp kan
worden toegekend, ja of nee. Niemand zal zeggen dat kinderen van 5 boodschappen moeten doen. Dat staat er ook
helemaal niet. Het gaat erom hoe je zo'n situatie kunt
beoordelen. Ik vind het niet zo gek dat je, misschien juist
ter bescherming van kinderen, zegt: kinderen onder de 5
doen helemaal niks en bij kinderen tussen 5 en 12 jaar moet
je bekijken hoe ze kunnen worden betrokken bij het huishouden. Dat vindt gewoon in elk gezin plaats. Bij kinderen
tussen de 13 en 17 moet je bekijken wat zij ook kunnen
doen. Dat lijkt mij alleszins redelijk. Wij moeten niet hier in
de Tweede Kamer gaan zitten regelen: bij deze leeftijd dit
en bij die leeftijd dat. Dat is niet aan de orde. Dus ik ontraad
de motie.
Mevrouw Agema (PVV):
Dit is een volkomen onzinantwoord, want juist de aanwezigheid van kinderen zorgt ervoor dat huishoudelijke hulp
niet wordt gegeven. Maar ik weet al hoe de staatssecretaris
erin staat en ik zie hoe de vlag erbij hangt. Hij vindt het
prima dat kinderen worden ingezet terwijl ze al gehandicapte ouders hebben en al heel veel moeten bijdragen. De
staatssecretaris staat er weer mooi op.
De voorzitter:
Wij hebben nog vier minuten voor drie moties.
Staatssecretaris Van Rijn:
In de motie-Leijten op stuk nr. 31 wordt de regering verzocht
het protocol gebruikelijke zorg te laten vervallen bij de
toekenning van zorgindicaties, zowel in de AWBZ als in de
Wmo. Wij moeten even precies zijn: er is een protocol
gebruikelijke zorg in de AWBZ, er is geen protocol gebruikelijke zorg in de Wmo. De gebruikelijke zorg ziet toe op
algemeen aanvaarde maatstaven voor normale, dagelijkse
ondersteuning. Die hebben wij al sinds 2005. In 2006 zijn
ze herzien. Later zijn er weer andere indicaties bij gekomen.
Er verandert dus voor de rest helemaal niets. Ik vind het
prima als wordt nagedacht over de vraag wat gebruikelijke
zorg is. Daar mag je rekening mee houden om maatwerk
te kunnen leveren. Het zou een beetje raar zijn als wij daar
helemaal niet naar kijken. Om die reden wil ik de motie
ontraden.

Mevrouw Agema (PVV):
Die richtlijn heeft weliswaar geen formele status vanuit
VWS; hij wordt gewoon gebruikt. Maar de staatssecretaris
kan bewerkstelligen dat hij wordt veranderd. Hij vindt het

Mevrouw Leijten (SP):
Nu gebeurt hetzelfde als wat er net gebeurde bij de motie
van mevrouw Agema. Kijken naar mantelzorgers en naar
de vraag wat gebruikelijke zorg is, is wat anders dan de

Tweede Kamer

5 december 2013
TK 33

Mantelzorg en vrijwilligerswerk

33-6-3

aanwezigheid van mantelzorgers een reden te laten zijn om
de indicatie naar beneden te schroeven. Dat is wat het
protocol gebruikelijke zorg namelijk doet. De staatssecretaris
en ik zouden elkaar nog kunnen vinden als hij zegt: ik wil
graag dat er gekeken wordt naar het gezin en naar mantelzorgers, maar ik wil niet dat het protocol gebruikelijke zorg
automatisch leidt tot minder zorginzet. Dus ik vraag hem
om die stap te zetten, waarbij wij het protocol gebruikelijke
zorg houden om de situatie in te schatten, maar waarbij
dat geen een automatische vermindering van het aantal
uren zorg betekent.
Staatssecretaris Van Rijn:
Wij komen nog te spreken over de Wmo. Er gaan taken
vanuit de AWBZ naar de Wmo. Dan is er sowieso geen
sprake meer van een protocol in de AWBZ, want in de Wmo
geldt iets anders. Dan moet de situatie van het gezin worden
beoordeeld. De motie vraagt echt iets anders, namelijk: laat
het protocol gebruikelijke zorg vervallen. Daar ben ik niet
voor, omdat het heel logisch is om naar algemeen maatschappelijk aanvaarde, gebruikelijke zorg te kijken bij het
toekennen van zorg die uit de collectieve middelen wordt
betaald. Dan kun je niet zeggen: het maakt niet uit hoe het
geregeld is in een gezin, dat gaan wij altijd doen. Het kan
niet vervallen. Het is juist goed om met elkaar de discussie
te voeren over wat gebruikelijk is en wat niet gebruikelijk
is. Voor een deel wordt straks in de nieuwe Wmo aan de
wens van mevrouw Leijten tegemoetgekomen. Over die
nieuwe wet komen we nog te spreken, maar de motie wil
ik nu ontraden.
Mevrouw Leijten (SP):
Als ik er nu van maak: "verzoekt de regering het protocol
gebruikelijke zorg er niet toe te laten leiden dat het altijd
de lage indicatie wordt". Kan de staatssecretaris daar dan
wel mee leven? Ook wil ik de staatssecretaris graag even
informeren over het feit dat gemeenten het protocol
gebruikelijke zorg wel degelijk toepassen in hun indicatiebeleid. Dat was ook een advies van de vorige staatssecretaris aan gemeenten. Als we er nou voor zorgen dat het protocol gebruikelijke zorg niet automatisch leidt tot minder
indicatie, komen we elkaar volgens mij tegemoet. Kan de
staatssecretaris dat dan wel onderschrijven? Dan pas ik de
motie namelijk aan.
Staatssecretaris Van Rijn:
Nee, zo vind ik het te algemeen. Ik stel voor dat wij daar bij
de behandeling van de Wmo op terugkomen. Het is gewoon
niet goed om bij de indicatiestelling geen rekening te houden met wat wij volgens algemeen gebruikelijke normen
aanvaardbaar vinden. Ik vind het alleen maar goed dat dit
gebeurt. Het is misschien helemaal niet goed om dat te
protocolliseren - daar wil ik het bij de behandeling van de
Wmo graag over hebben — maar we moeten wel rekening
kunnen houden met algemeen aanvaardbare normen van
gebruikelijke zorg. Om die reden wil ik de motie ook ontraden.
De voorzitter:
Dan gaan we verder met de motie op stuk nr. 32.

Tweede Kamer

Mantelzorg en vrijwilligerswerk

Staatssecretaris Van Rijn:
In de motie op stuk nr. 32 verzoekt mevrouw Leijten de
regering om onderzoek te doen naar het mantelzorgondersteuningsbeleid van gemeenten. Wij zijn bezig met een
agenda voor de informele zorg. Een van de thema's daarbij
is het toerusten van mantelzorgers. De VNG is daar ook bij
betrokken. De heer Van der Staaij heeft erop gewezen dat
wij eraan hechten dat ook gemeenten een mantelzorgbeleid
kunnen formuleren en dat dit juist naar de toekomst toe
heel belangrijk is. Ik vind het zelf ook heel belangrijk om te
kunnen blijven volgen hoe gemeenten dat gaan doen en
wat voor gevolgen dat heeft. Ik ben met het SCP in gesprek
om na te gaan hoe dit naar de toekomst toe kan worden
gevolgd en gesignaleerd. Om die reden zou ik de motie aan
het oordeel van de Kamer willen laten, omdat ik haar als
ondersteuning van beleid beschouw.
De voorzitter:
Mevrouw Leijten, het is oordeel Kamer.
Mevrouw Leijten (SP):
Ja, maar ik weet hoe de VVD en de Partij van de Arbeid
oordelen over moties van de oppositie, zeker op het gebied
van de zorg. Als iets ondersteuning van beleid is, dan
stemmen ze daar niet voor. Ik zou het dus eigenlijk op een
akkoordje met de staatssecretaris willen gooien. Als hij dat
onderzoek toezegt, dan kan ik de motie indienen. Dat scheelt
ons aanstaande dinsdag een stemming.
De voorzitter:
U bedoelt dat u de motie intrekt?
Mevrouw Leijten (SP):
Ja, dat bedoel ik.
Staatssecretaris Van Rijn:
Wat mij betreft is dat goed.
Mevrouw Leijten (SP):
Dan trek ik de motie bij dezen in.
De voorzitter:
Aangezien de motie-Leijten (30169, nr. 32) is ingetrokken,
maakt zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.
Staatssecretaris Van Rijn:
In de motie op stuk nr. 33 wordt de regering verzocht om
bij de nadere uitwerking van de Agenda informele zorg en
ondersteuning voor de toekomst expliciet aandacht te
hebben voor de ondersteuning van oudere mantelzorgers.
Ik heb al aangegeven dat ik samen met organisaties van
mantelzorgers en vrijwilligers bezig ben om tot zo'n agenda
te komen voor de informele zorg. Ik heb al eerder toegezegd
om speciaal aandacht te besteden aan de jongere mantelzorgers. Ik breid die toezegging graag uit tot speciale aandacht voor de oudere mantelzorgers. Dus als de indienster
genoegen neemt met mijn toezegging dat ik dat nadrukkelijk
zal betrekken bij de vorming van de agenda over de infor-

5 december 2013
TK 33

33-6-4

mele zorg, dan kan er tot eenzelfde conclusie gekomen
worden als daarnet, namelijk dat de motie kan worden
ingetrokken.
De voorzitter:
Mevrouw Baay, trekt u de motie in na deze toezegging?

De voorzitter:
Ik dank de staatssecretaris voor zijn aanwezigheid en deelname aan dit debat en voor zijn toelichting. Dinsdag, dus
niet vandaag, stemmen wij over de moties.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Mevrouw Baay-Timmerman (50PLUS):
Dan trekt 50PLUS de motie inderdaad in.
De voorzitter:
Aangezien de motie-Baay-Timmerman (30169, nr. 33) is
ingetrokken, maakt zij geen onderwerp van beraadslaging
meer uit.
De heer Van der Staaij (SGP):
Eén verhelderende vraag. De Kamer vroeg eerder aandacht
voor de jonge mantelzorger, nu voor de oudere mantelzorger en de heer Rutte voor de leeftijden daartussenin. Begrijp
ik het goed dat we nu alle leeftijden specifiek aandacht
geven?
Staatssecretaris Van Rijn:
Misschien komt dat omdat ik al eerder de toezegging had
gedaan dat ik tot een agenda voor de informele zorg zou
komen. Van de kant van de Kamer zijn mij bij de vorming
van die agenda een aantal aanbevelingen gedaan: heb
aandacht voor de positie van de jongeren, heb aandacht
voor de positie van de ouderen, heb aandacht voor de
positie van de mensen daartussenin. Aangezien ik al eerder
heb gezegd dat ik samen met mantelzorgers, vrijwilligersorganisaties en ouderenorganisaties wil komen tot zo'n
agenda voor de informele zorg, denk ik dat dit een prima
kader is om wensen van de Kamer op dat punt te kunnen
meenemen.
De voorzitter:
Aandacht voor iedereen dus.
Staatssecretaris Van Rijn:
Dat is misschien wel een mooie titel, voorzitter.
De voorzitter:
Ik dacht dat we erdoorheen waren.
Staatssecretaris Van Rijn:
Ik dacht het ook, maar pas nadat ik bevestigd heb aan
mevrouw Bergkamp dat ik graag wil rapporteren over hoe
de positie van de jongere mantelzorger zal worden meegenomen. De heer Van der Staaij vroeg nog echt aandacht
voor het brede aspect van mantelzorgondersteuning inclusief de component van het mantelzorgcompliment daarin.
De beraadslaging wordt gesloten.

Tweede Kamer

Mantelzorg en vrijwilligerswerk

5 december 2013
TK 33

33-6-5