Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2311
Vragen van het lid Van Bommel (SP) aan de minister-president en de minister
van Buitenlandse Zaken over een waterproject in Israël (ingezonden 24 april
2013).
Antwoord van minister Timmermans (Buitenlandse Zaken), mede namens de
minister-president (ontvangen 21 mei 2013)
Vraag 1
Bent u bekend met het Koning Willem-Alexander Waterproject van het Joods
Nationaal Fonds (JNF) Nederland in Mitspe Ramon, in het zuiden van Israël?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het waar dat prins Willem-Alexander toestemming heeft gegeven om zijn
naam te verbinden aan dit waterproject? Indien neen, wat zijn dan de feiten?
Antwoord 2
Na instemming van de Regering is destijds aan de Stichting Joods Nationaal
Fonds te Amsterdam bericht dat geen bezwaar kan worden gemaakt tegen
vernoeming van dit project.
Vraag 3
Bent u bekend met de campagne van Palestina activisten en NGO’s hiertegen?2 Wat is uw reactie op de kritiek dat het JNF betrokken is bij onteigening
van grond van Palestijnen en de niet-Joodse bevolking van Israël discrimineert? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 3
Ja, ik ben bekend met deze campagne. Keren Kayemeth LeIsrael – Jewish
National Fund (KKL-JNF) verwerft sinds zijn oprichting in 1901 land in
eigendom voor het Joodse volk met particulier geworven fondsen. De
1

Het Koning Willem-Alexander Waterproject, https://www.inhuldigingsboek.nl/hetwaterproject.html, april 2013.
2
Palestine activists call on Netherlands prince to disassociate from JNF water project, http://
electronicintifada.net/blogs/adri-nieuwhof/palestine-activists-call-netherlands-princedisassociate-jnf-water-project, 18 april 2013.

ah-tk-20122013-2311
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

organisatie heeft in het verleden onder meer gronden opgekocht van de
Israëlische overheid die ooit aan Palestijnse vluchtelingen behoorden. Voor
zover het vluchtelingen betreft die nu buiten Israël wonen, voorziet het
Israëlische beleid in financiële compensatie in het kader van een uiteindelijke
vredesregeling. Voor zover het gaat om Palestijnen die hun gronden in
1948–49 hebben verlaten en zich daarna elders in Israël hebben gevestigd,
geldt een compensatieregeling. Deze compensatieregelingen zijn overheidsaangelegenheden, niet van KKL-JNF.
In 2000 heeft het Israëlische Hooggerechtshof bepaald dat KKL-JNF niet mag
discrimineren bij het verpachten van zijn gronden.
Vraag 4
Is het JNF ook betrokken bij projecten in de illegale nederzettingen in bezet
Palestijns gebied? Indien ja, kunt u een indicatie geven op welke schaal dit
gebeurt? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 4
KKL-JNF fungeert onder andere als bosbeheerder op de Westelijke Jordaanoever.
KKL-JNF moet worden onderscheiden van de stichting Joods Nationaal
Fonds te Amsterdam. De Stichting Joods Nationaal Fonds wordt niet
aangestuurd door het KKL-JNF in Israël en heeft een autonoom bestuur.
Fondsen die in Nederland worden geworven voor specifieke projecten
worden geoormerkt overgemaakt naar Israël en de verantwoording voor de
uitgaven wordt in Nederland gecontroleerd. Het waterproject is een initiatief
van de Stichting Joods Nationaal Fonds te Amsterdam. De regering heeft zich
ervan vergewist dat de projecten van de Stichting Joods Nationaal Fonds te
Amsterdam zich uitsluitend binnen de zogenaamde «groene lijn» in Israël
bevinden, dus niet in bezet gebied. Zij leveren dus op geen enkele wijze een
bijdrage aan de bezetting of nederzettingenbouw.
Vraag 5
Kent u het rapport «Water for one people only»?3 Deelt u de conclusie uit het
rapport dat «Israel has extensively and unlawfully appropriated Palestinian
water resources in the OPT for the sole benefit of those residing in Israel and
Israeli colonies, while maintaining a practice of extensive destruction of
Palestinian water infrastructure» en dat «as such, Israel is in violation of
Articles 43, 46, 53 and 55 of the Hague Regulations and Articles 49 and 53 of
the Fourth Geneva Convention»? Indien neen, waarom niet? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 5
Ja, dit rapport ken ik. Dit rapport gaat niet over onderhavig project of het
gebied waarin het wordt uitgevoerd, dat volledig is gelegen binnen de
internationaal erkende grenzen van de staat Israël.
De cijfers over waterverbruik in dat rapport komen overeen met cijfers van
andere organisaties, waaronder de Palestijnse Water Autoriteit (PWA) en
meerdere NGO’s. Israël betwist een aantal van deze cijfers.
De verdeling, het beheer van en toegang tot water op de Westelijke Jordaanoever zijn overeengekomen in de Oslo-akkoorden. De daarin overeengekomen verdeling is een tijdelijke oplossing en had als één van de Finale
Status-onderwerpen na vijf jaar opgevolgd moeten worden door een
definitieve verdeling. Als gevolg van het uitblijven van een definitief akkoord,
is nog altijd de verdeling van 80–20% uit de Oslo-akkoorden van kracht.
Tevens is er nog geen oplossing van het probleem van de nederzettingen
overeengekomen tussen de partijen.
In het algemeen geldt op basis van het humanitair oorlogsrecht dat Israël de
Palestijnse watervoorraden dient te gebruiken voor het beheer van het
bezette gebied en om te voorzien in de essentiële behoeften van de Palestijnse bevolking.

3

Water for one people only, http://www.alhaq.org/publications/Water-For-One-People-Only.pdf,
8 april 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Vraag 6
Kunt u aangeven welke waterbronnen voor het JNF-project gebruikt zullen
worden? Betreft het hier water dat juridisch (deels) de Palestijnen toebehoort?
Indien ja, acht u uitvoering van dit project in strijd met het internationaal
recht? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 6
Het Koning Willem-Alexander Waterproject maakt gebruik van afvalwater dat
afkomstig is van de huishoudens van Mitspe Ramon, dat geheel binnen de
internationaal erkende grenzen van de staat Israël is gelegen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3