Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

32 317

JBZ-Raad

Nr. 629

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID EN
VOOR RECHTSBESCHERMING EN DE STAATSSECRETARIS VAN
JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 september 2020
Hierbij bieden wij u de geannoteerde agenda aan van de bijeenkomst van
de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken op 8 en 9 oktober 2020. De Home
dag op donderdag 8 oktober zal per videoconferentie plaatsvinden, de
Justitie dag op vrijdag 9 oktober vindt mogelijk fysiek plaats in
Luxemburg.
De Minister van Justitie en Veiligheid, de Minister voor Rechtsbescherming, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid en de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zijn voornemens deel te nemen
aan deze JBZ-Raad.
Als bijlage bij de geannoteerde agenda treft u een geactualiseerd
voortgangsoverzicht aan van de JBZ-dossiers voor het derde kwartaal van
20201.
In de bijlage bij deze aanbiedingsbrief informeert de Minister van Justitie
en Veiligheid uw Kamer graag over de kabinetsappreciatie ten aanzien van
het voorstel voor een tijdelijke derogatie van de ePrivacyrichtlijn, mede
namens de staatsecretaris Economische Zaken en Klimaat, en de actuele
stand van zaken omtrent de onderhandelingen voor het UCPM2. Tevens
wordt de kabinetsreactie gedeeld over de stand van de voorbereidingen
voor de volledige tenuitvoerlegging van de interoperabiliteitsverordeningen. De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid informeert uw

1
2

kst-32317-629
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 317, nr. 629

1

Kamer in dezelfde bijlage over de publicatie en het proces rondom de
voorstellen op het gebied van asiel en migratie. In de geannoteerde
agenda wordt een eerste appreciatie gegeven.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
A. Broekers-Knol

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 317, nr. 629

2

Geannoteerde agenda van de bijeenkomst van de Raad Justitie en
Binnenlandse Zaken, 8–9 oktober 2020
I. Binnenlandse Zaken, Asiel en Migratie
1. Nieuw pact voor Migratie en Asiel
= Presentatie van de Commissie / Uitwisseling van standpunten
Op 23 september jl. heeft de Europese Commissie een Mededeling en een
negen voorstellen op het gebied van asiel en migratie gepubliceerd3. De
Mededeling bevat een inhoudelijke toelichting en een analyse van de
Europese Commissie en gaat gepaard met een aantal concrete wetgevingsvoorstellen: voorstellen voor een asiel- en migratiemanagement
verordening, -verordening voor de screening aan de grens, aanpassing
van Eurodac, aanpassing van de Asiel Procedure verordening en een
verordening over hoe om te gaan in tijden van een migratiecrisis.
Daarnaast drie Commissie aanbevelingen over paraatheid ten tijde van
migratiecrises, samenwerking tussen Lidstaten met betrekking tot
reddingsoperaties uitgevoerd door niet-statelijke actoren en reguliere,
legale migratie. Tot slot heeft de Commissie richtsnoeren opgesteld om
het faciliteren van niet-geautoriseerde toegang tegen te gaan.
Tijdens de komende JBZ-Raad, zal de Commissie de gepubliceerde
voorstellen presenteren en deze nader toelichten. Naar verwachting
krijgen de verantwoordelijke ministers de mogelijkheid daarop een eerste
reactie te geven. De reactie namens Nederland is gebaseerd op de inzet
voor een hernieuwd Europees asiel en migratiebeleid via de beleidsnotitie
A Renewed Agenda on Migration, die met uw Kamer is gedeeld4. Voor het
kabinet is het van belang dat een betere balans wordt gevonden tussen de
principes van verantwoordelijkheid en solidariteit, als ook tussen rechten
en regels. Ook hecht het kabinet aan meer aandacht voor de feitelijke
implementatie van Europese afspraken.
In het gepresenteerde pakket herkent het kabinet een aantal elementen uit
de kabinetsinzet. Denk bijvoorbeeld aan invoering van een grensprocedure aan de buitengrenzen om zo snel mogelijk onderscheid te maken
tussen kansrijke asielzoekers en irreguliere migranten. Zoals vaker met uw
Kamer gewisseld, is het kabinet van menig dat wanneer een lidstaat
verantwoordelijkheid neemt voor asielprocedures maar geconfronteerd
wordt met aanhoudende en disproportionele migratiedruk, die lidstaat
verzekerd moet zijn van een EU-breed solidariteitsmechanisme, waar
herplaatsing onderdeel van kan zijn. Ook de voorstellen die zien op het
bevorderen van terugkeer lijken bemoedigend. Ook kan het kabinet zich
goed vinden in de analyse en voorstellen van de Commissie om de
samenwerking met partnerlanden te versterken. Het kabinet onderstreept
de noodzaak van brede partnerschappen met belangrijke herkomst-,
transit- en opvanglanden. De Commissie noemt daarbij belangrijke
prioriteiten van het kabinet zoals het adresseren van grondoorzaken van
irreguliere migratie (m.n. armoedebestrijding en tegengaan van
ongelijkheid), het aanpakken van mensenhandel, meer inzet op grensbeheer, het verbeteren van terugkeersamenwerking, alsook het benutten
van mogelijkheden van legale migratie.

3

COM (2020) 609 Mededeling Migratiepakket. Deelvoorstellen: COM (2020) 610, COM (2020) 611,
COM (2020) 612, COM (2020)613, COM (2020) 614, COM (2020) 6467, COM (2020) 6469, COM
(2020) 6470.
4
A renewed European agenda on migration (bijlage bij Kamerstuk 21 501–20, nr. 1450)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 317, nr. 629

3

Hoewel de voorstellen nog nader moeten worden bestudeerd, is het
kabinet van mening dat het gepresenteerde plan een kans biedt om de
tekortkomingen in de huidige asiel- en migratie praktijk aan te pakken en
structureel meer greep te krijgen op migratie in al zijn vormen, naar en
door Europa. Daarbij acht het kabinet het van belang dat vraagstukken
omtrent solidariteit als sluitstuk worden behandeld, om de lidstaten te
ontlasten die in een nieuw asiel- en migratiemanagement systeem een
grotere verantwoordelijkheid gaan dragen.
2. Relatie met derde landen inzake Migratie – Noord-Afrika en
Westelijke Balkan
= Presentatie van het voorzitterschap en de Commissie
Het Voorzitterschap en de Commissie zullen naar verwachting een
presentatie geven over nieuwe initiatieven om de samenwerking met
landen op de Westelijke Balkan en in Noord-Afrika op het gebied van
migratie te versterken. De aanhoudende migratiedruk op de westelijkeBalkan en centraal-mediterrane routes geven dit onderwerp extra
urgentie. Bij het opstellen van deze geannoteerde agenda waren de
stukken voor dit agendapunt niet beschikbaar.
Naar verwachting zal een presentatie worden gegeven over verschillende
initiatieven om de samenwerking met deze landen beter vorm te geven
door o.a. beter coördinatie en afstemming tussen de partnerlanden, de EU
lidstaten, EU agentschappen en internationale organisaties. Zoals uw
Kamer bekend, hecht het kabinet groot belang aan betere samenwerking
met onze internationale partners. Het kabinet kan zich dan ook goed
vinden in het feit dat versterking van deze samenwerking een belangrijk
onderdeel uitmaakt van de voostellen van de Commissie. Betere
samenwerking op basis van brede partnerschappen met belangrijke
herkomst-, opvang- en transitlanden is van groot belang om de opvang
van vluchtelingen te verbeteren, de smokkel van en handel in migranten
aan te pakken, meer grip te krijgen op irreguliere migratie naar de EU en
terugkeer naar herkomstlanden te bevorderen.
3. Europees Politie Partnerschap – strategische weg voorwaarts
= Uitwisseling van standpunten
Tijdens de JBZ-Raad wordt een uitwisseling van standpunten voorzien
over het Europees Politie Partnerschap (EUPP). Het EUPP is als voorstel
van het Duits voorzitterschap voor het eerst besproken in de JBZ-Raad
van 6-7 juli dit jaar (Kamerstuk 32 317, nr. 627). De verwachting is dat het
voorzitterschap met deze sessie de discussie wil voortzetten, voortbouwend op de uitkomsten van de discussie in juli. Een onderliggend
document is hiervoor nog niet beschikbaar.
Het doel van het EUPP is om de samenwerking van de rechtshandhavingsautoriteiten verder te verbeteren en om voor agenten benodigde
informatie beter beschikbaar te maken om actuele bedreigingen binnen
de EU het hoofd te kunnen bieden. Effectieve en betrouwbare samenwerking tussen alle rechtshandhavingsautoriteiten is een vereiste voor
vrijheid en veiligheid binnen de EU.
Tijdens de JBZ-Raad in juli heeft het voorzitterschap voorgesteld
gezamenlijk te bekijken hoe belemmeringen kunnen worden verminderd
en de implementatie van de bestaande instrumenten kan worden
verbeterd. Alle lidstaten onderschreven het belang van de verbetering van
samenwerking tussen rechtshandhavingsautoriteiten en van informatie-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 317, nr. 629

4

uitwisseling. Daarbij benoemde een aantal lidstaten expliciet het belang
van training en van interoperabiliteit. Meerdere lidstaten riepen op tot het
verbeteren van de inzet van het bestaand instrumentarium en de
bestaande systemen. Ook werd de rol voor Europol als hub voor
informatie en innovatie breed onderschreven evenals het belang van het
toekennen van voldoende middelen aan Europol. Daarnaast werd het
belang van agentschappen als EU-LISA, Frontex en Eurojust onderstreept.
Het kabinet heeft een positieve grondhouding ten aanzien van het beoogd
EUPP en kijkt het met interesse uit naar meer concrete voorstellen
hieromtrent. Voor de veiligheid van alle Europese burgers is het van
belang dat rechtshandhavingsautoriteiten binnen de Europese Unie goed
en effectief met elkaar kunnen samenwerken en dat relevante informatie
voor de handhaving – ook uit andere lidstaten en met de nodige
waarborgen voor onder andere cybersecurity en gegevensbescherming –
beschikbaar is.
II. Justitie, Grondrechten en Burgerschap
Niet wetgevend
1. Digitale Justitie: Conclusies inzake toegang tot het recht –
kansen van digitalisering grijpen
= Adoptie
Het voorzitterschap heeft in raadsverband conclusies opgesteld over
toegang tot het recht en de kansen van digitalisering5. Naar verwachting
zal de JBZ-Raad besluiten over het aannemen van deze raadsconclusies.
In de Raadsconclusies wordt gesteld dat toegang tot het recht een
fundamenteel recht is en een kernelement van rechtsstatelijkheid. Digitale
technologieën kunnen meer worden benut om de rechtsstatelijkheid te
versterken en respect voor fundamentele rechten te garanderen.
Tegelijkertijd dienen ze wel te voldoen aan strenge voorwaarden met
betrekking tot onder meer digitale veiligheid en gegevensbescherming.
Tevens gaan de Raadsconclusies in op het belang van digitalisering van
het rechtsbestel, digitale vaardigheden en kunstmatige intelligentie.
Het kabinet beschouwt digitalisering van essentiële meerwaarde voor een
effectieve toegang tot het recht en efficiënt rechtsbestel. Tevens onderschrijft het kabinet de burgergerichte benadering uit de Raadsconclusies.
Het kabinet juicht de nadruk op de rechtsstaat in de Raadsconclusies toe
en stelt dat het cruciaal is om de rechtsstaat te handhaven en waar
mogelijk te versterken bij de digitalisering van het rechtsbestel. Het
kabinet acht het daarbij van belang dat de Raadsconclusies benadrukken
dat digitalisering niet ten koste mag gaan van beginselen van de
rechtsstaat, fundamentele rechten en veiligheid. De voorliggende versie
van de Raadsconclusies kunnen daarom rekenen op de steun van het
kabinet.
Ook andere lidstaten verwelkomen de Raadsconclusies inzake toegang tot
het recht en hebben daarbij veelvuldig op het belang van rechtsstatelijkheid gewezen. De verwachting is dan ook dat er voor de JBZ-Raad
overeenstemming zal worden bereikt over de Raadsconclusies en deze
tijdens de Raad worden aangenomen.

5

Raadsconclusies versie 22-09-2020: 10999/20

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 317, nr. 629

5

2. EU strategie bestrijding seksueel kindermisbruik
= Informatie van de Commissie / Uitwisseling van standpunten
Naar verwachting zal de Commissie een toelichting geven op de
EU-strategie voor een meer effectieve strijd tegen seksueel kindermisbruik
die op 24 juli jl. door de Commissie is gepubliceerd6. Het doel van de
strategie is om de strijd tegen seksueel misbruik van kinderen zowel
online als offline in de EU doeltreffender te maken. De strategie kondigt
hiertoe acht concrete initiatieven aan, waarbij een onderscheid wordt
gemaakt tussen implementatie en ontwikkeling van het bestaand wettelijk
kader enerzijds en versterking van de rechtshandhaving en samenwerking
anderzijds. Hierbij staan preventie, het bieden van passende hulp aan
slachtoffers, vervolging van misbruik en het verzekeren van effectief
onderzoek centraal. De initiatieven richten zich op zowel particuliere als
publieke actoren en hebben betrekking op alle beschikbare instrumenten
op EU-niveau.
Daarnaast zal de Raad naar verwachting standpunten uitwisselen over de
strategie. Het standpunt van het kabinet ten aanzien van de strategie is
verwoord in het BNC fiche dat aan uw Kamer is verzonden. Het kabinet
verwelkomt onder andere een gezamenlijke EU aanpak op bestrijding van
seksueel kindermisbruik online. Ook hecht het kabinet aan brede
samenwerking met private partijen bij bestrijding van online seksueel
kindermisbruik waarbij onder andere oplossingen worden verkend om
rechtshandhavingsautoriteiten rechtmatige toegang te verlenen tot
versleuteld bewijs. Daarbij is het uitgangspunt dat privacy en de beveiliging van elektronische communicatie voldoende gewaarborgd moeten
blijven. Ook steunt het kabinet intensivering van preventie-inspanningen
onder andere door het beter gebruik te maken van European Criminal
Records Information System (ECRIS) bij het screenen van personeel
werkzaam met kinderen.
De verwachting is dat andere lidstaten een positieve grondhouding zullen
hebben ten aanzien van de strategie. Met name het belang van het
verbeteren van de mogelijkheden voor digitale opsporing, het spoedig
verwijderen van kindermisbruik materiaal online en het intensiveren van
preventie-inspanningen wordt breed gedeeld onder de EU-lidstaten. Het
Europees Parlement acht bestrijding seksueel kindermisbruik een
belangrijk thema en zet zich hier actief op in. Zo is er door het EP een
resolutie aangenomen met onder meer een voorstel voor een Child
Protection Center voor rechtshandhaving, preventie en slachtofferhulp.
3. Oprichting van het Europees Openbaar Ministerie (EOM)
= Stand van zaken
De Europese Commissie zal de JBZ-Raad informeren over de laatste stand
van zaken betreffende de voorbereidingen voor de feitelijke start van het
EOM. Deze stand van zaken wordt beschreven in het Raadsdocument dat
de Commissie op 11 september jl. heeft gepubliceerd7. De belangrijkste
ontwikkeling betreft het feit dat de Europese aanklagers op 29 juli jl. zijn
benoemd. De Nederlandse Europese aanklager is Daniëlle Goudriaan. De
Europese aanklagers vormen gezamenlijk het College van het EOM. Dat
functioneert effectief sinds begin september 2020. Ook van belang, zeker
gegeven de Nederlandse inzet dat het EOM adequaat is toegerust voor
zijn taak, is dat de Commissie heeft voorgesteld de begroting van het
6
7

COM (2020) 607
10270/20

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 317, nr. 629

6

EOM voor 2021 te verhogen tot € 37,7 miljoen. De datum voor de feitelijke
start van het EOM is nog niet officieel vastgesteld. De Commissie gaat er
wel nog steeds vanuit dat het EOM voor het eind van het jaar aanvang kan
nemen met zijn werkzaamheden.
4. Fundamentele rechten
a. Conclusies over het Handvest Grondrechten in de context van
Kunstmatige Intelligentie en Digitale verandering
= Adoptie
Het voorzitterschap heeft in raadsverband conclusies opgesteld over de
toepassing van het Europees Handvest van Fundamentele Rechten in
20198. Naar verwachting zal de JBZ-Raad besluiten over het aannemen
van deze Raadsconclusies.
De conclusies over het Handvest Grondrechten richten zich met name op
grondrechten met een focus op digitale ontwikkelingen en AI. Naast deze
focus wordt ook aandacht besteed aan de impact van de COVID-19 crisis
op fundamentele rechten, antidiscriminatie, rapporten van het Europees
Bureau voor de Grondrechten, de toetreding van de EU tot het Verdrag tot
Bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden
(EVRM) en het belang van de democratische rechtsstaat voor de realisering van fundamentele rechten. De Raadsconclusies verwijzen naar
inspanningen die zijn geleverd op die terreinen en formuleren aandachtspunten voor de toekomst in het kader van deze onderwerpen.
Het kabinet staat achter de inhoud van de raadsconclusies indien deze
voldoende ambitie vertonen op het vlak van de democratische rechtsstaat
en fundamentele rechten. De inzet van het kabinet is daarop gericht. De
onderhandelingen over deze Raadsconclusies verlopen al jaren stroef
vanwege de steeds conservatievere koers van enkele lidstaten. De
verwachting is dat het nauwkeurige formuleringen zal vergen om tot een
compromis te komen.
b. Antisemitisme en haatzaaien
= Uitwisseling van standpunten met de directeur van het Grondrechtenagentschap
Bij dit agendapunt voorziet het voorzitterschap een uitwisseling van
standpunten met de directeur van het Grondrechtenagentschap over de
aanpak van antisemitisme en haatzaaien. Een onderliggend document is
op dit moment nog niet beschikbaar.
De strijd tegen antisemitisme en haatzaaien is een van de prioriteiten van
het Duits voorzitterschap. Op dit moment wordt in Raadsverband een
verklaring voorbereid over dit onderwerp, naar aanleiding van de
onlineconferentie over antisemitisme en haatzaaien dat plaatsvond op
10 september jl. Deze verklaring bouwt voort op de Raadsconclusies
betreffende de bestrijding van antisemitisme van december 20189. Het
Duits voorzitterschap heeft aangegeven de verklaring voor het eind van
het jaar te willen aannemen. De verwachting is dat de uitkomsten van de
uitwisseling in de JBZ-Raad zullen worden meegenomen in deze
Raadsverklaring.

8
9

Raadsconclusies versie 24-09-2020: 11035/20
15213/18

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 317, nr. 629

7

Racisme en discriminatie zijn ontegenzeggelijk hardnekkige problemen
die op talloze manieren in meer of mindere mate zichtbaar is in onze
samenleving10. Het kabinet blijft uitdragen dat alle vormen van discriminatie onacceptabel zijn en verwelkomt in dat opzicht het initiatief tot de
Raadsverklaring. Wat betreft haatzaaien is het kabinet voorstander van
een gezamenlijke Europese aanpak van (online) haatzaaien en onderstreept het belang van samenwerking bij de strafrechtelijke vervolging en
de belangrijke rol van het onderwijs bij preventie. Voor het kabinet staat
hierbij een vrijwillige aanpak/zelfregulering voorop. Wat betreft de
nationale aanpak van antisemitisme onderschrijft het kabinet ingezette lijn
van bevordering van de lokale interreligieuze dialoog en van de bewustwording. En trekt specifiek voor de bestrijding van antisemitisme 3
miljoen euro uit11.
5. E-evidence
a. Onderhandelingen voor een EU-VS overeenkomst inzake
grensoverschrijdende toegang tot elektronisch bewijsmateriaal
voor justitiële samenwerking in strafzaken
b. Onderhandelingen voor het tweede aanvullend protocol bij het
Verdrag van Boedapest inzake cybercriminaliteit
= Voortgangsrapportage
Onderhandelingen voor een EU-VS overeenkomst inzake grensoverschrijdende toegang tot elektronisch bewijsmateriaal voor justitiële samenwerking in strafzaken
Naar verwachting zal de Raad worden geïnformeerd over de voortgang
omtrent de onderhandelingen voor een EU-VS overeenkomst inzake
grensoverschrijdende toegang tot elektronisch bewijsmateriaal voor
justitiële samenwerking in strafzaken. Er is nog geen kalender bekend van
toekomstige gesprekken tussen de Commissie en de VS mede omdat er
nog geen akkoord is bereikt binnen de EU op het e-evidence pakket. De VS
heeft niet om nieuwe onderhandelingsronden verzocht. Dit houdt verband
het met feit dat het Europees Parlement meer tijd nodig heeft voor de
E-evidence verordening en richtlijn. Derhalve kan op dit moment geen
nadere informatie worden gegeven over nieuwe ontwikkelingen. Voor het
kabinet blijft de koppeling van het e-evidence pakket en het mandaat van
de Commissie voor de onderhandelingen met de VS van belang.
Onderhandelingen voor het tweede aanvullend protocol bij het Verdrag
van Boedapest inzake cybercriminaliteit
Naar verwachting zal de Raad worden geïnformeerd over de voortgang
omtrent de onderhandelingen voor het tweede aanvullend protocol bij het
Verdrag van Boedapest inzake cybercriminaliteit. In de afgelopen
maanden (juli-september) heeft de Raad van Europa enkele virtuele
bijeenkomsten georganiseerd ten behoeve van de onderhandelingen.
Hierin is onder andere gesproken over gegevensbescherming, digitale
opsporing en WHOIS data. De Commissie heeft het voortouw in deze
onderhandelingen. Van 22-25 september jl. heeft de Protocol Drafting
Plenary (PDP) plaatsgevonden. In deze PDP wordt het tussenresultaat van
de onderhandelingen aan de vertegenwoordigers van de deelnemende
landen voorgelegd.

10
11

Kamerstuk 30 950, nr. 185
Kamerstuk 30 950, nr. 185

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 317, nr. 629

8

4. Overige onderwerpen
a. Vervolg van de Schrems II uitspraak
= Informatie van de Commissie
De Commissie zal naar verwachting de JBZ-Raad informeren over de
laatste stand van zaken betreffende de gesprekken met de VS en andere
actuele ontwikkelingen in vervolg op de uitspraak van het Europese Hof
van Justitie (HvJ) in de prejudiciële zaak Schrems II12. Er is bij dit
agendapunt geen discussie voorzien.
Op 16 juli jl. heeft het Europese HvJ uitspraak gedaan in de prejudiciële
zaak Schrems II over de doorgifte van persoonsgegevens aan de VS en
daarbij het EU-VS Privacy Shield, een adequaatheidsbesluit in de zin van
art. 45 AVG, ongeldig verklaard. Deze uitspraak heeft gevolgen voor de
gegevensstromen naar de VS en andere derde landen. Om die reden is de
Commissie direct na de uitspraak in gesprek gegaan met de VS met het
oog op het nemen van een nieuw besluit ter reparatie van de door het HvJ
geconstateerde gebreken in de EU-VS Privacy Shield beschikking. In de
tussentijd moeten bedrijven die persoonsgegevens met de VS uitwisselen, terugvallen op zogenaamde modelcontract bepalingen of bindende
bedrijfsvoorschriften. Uit Schrems II volgt dat ook deze instrumenten een
beschermingsniveau moeten garanderen dat in grote lijnen overeenkomt
met het niveau dat binnen de EU door de AVG wordt gewaarborgd en dat
bedrijven zo nodig aanvullende maatregelen moeten treffen. De nationale
gegevensbeschermingsautoriteiten werken gezamenlijk aan handvatten
om bedrijven te informeren over welke maatregelen zij zouden kunnen
treffen. Het Europees Comité voor gegevensbescherming (European Data
Protection Board – EDPB) heeft aangekondigd binnenkort, naar
verwachting in oktober, met richtsnoeren op dit punt te komen.
b. Overlevering van veroordeelde EU onderdanen van derde
landen naar hun lidstaten
= Informatie van de Litouwse delegatie
Op verzoek van de Litouwse delegatie is het onderwerp van de overlevering van de veroordeelde EU-burgers van de derde landen naar hun
lidstaten op de agenda van deze JBZ-Raad geplaatst. Litouwen ervaart
hier problemen mee, omdat het met de betreffende derde landen vaak
geen verdragsrelatie heeft. Litouwen wil verkennen of er draagvlak is voor
een gemeenschappelijke EU aanpak. Hoe die gemeenschappelijke aanpak
eruit zou zien, is op dit moment nog niet duidelijk en de verwachting is dat
de Litouwse delegatie dit onderwerp nader zal toelichten.
Er is geen regel van internationaal recht die voor de overdracht van
gevonniste personen een verdragsbasis vereist. Overdracht kan dan ook
plaatsvinden tussen twee staten zonder verdragsrelatie. Nederland zelf
stelt deze verdragseis wel voor de overname van de tenuitvoerlegging in
Nederland van een uit een derde land afkomstige rechterlijke beslissing13.
Nederland is partij bij verschillende multilaterale verdragen op dit terrein,
waarbij in de praktijk het binnen de Raad van Europa tot stand gekomen
Verdrag inzake de overbrenging van gevonniste personen14 een grote rol
speelt. Bij dat verdrag zijn momenteel 68 staten aangesloten. Daarnaast

12

Uitspraak dd. 16 juli 2020 in zaak C-311/18
artikel 2 van de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen
14
Convention on the Transfer of Sentenced Persons (Verdrag nr.112)
13

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 317, nr. 629

9

heeft Nederland met verschillende landen een bilateraal verdrag gesloten.
Dat betreft in het bijzonder landen waar veel Nederlanders gedetineerd
zijn.
Nederland ziet vooralsnog geen noodzaak voor een gemeenschappelijk
EU aanpak en kan op dit moment ook nog niet goed overzien welke
(juridische) gevolgen gemeenschappelijk optreden zou hebben voor de
toepassing van de huidige verdragsrechtelijke kaders en voor de
bevoegdheid van de lidstaten om zelf bilaterale verdragen te sluiten of tot
multilaterale verdragen toe te treden. Dit standpunt zal naar verwachting
gedeeld worden door verschillende andere lidstaten. In een recent
gesprek met de Litouwse Minister van Justitie, heeft de Minister van
Justitie en Veiligheid daarnaast gewezen op de mogelijkheid van
diplomatieke interventies.
5. Lunchbespreking: Digitale nalatenschap
Voor de lunchbespreking heeft het Duits voorzitterschap het onderwerp
digitale nalatenschap geagendeerd. Dit onderwerp is eerder door
Nederland binnen de EU onder de aandacht gebracht. Onder de digitale
nalatenschap moet onder andere worden verstaan de gegevens die
iemand na zijn/haar overlijden op social media platforms achterlaat, zoals
Facebook, Linkedin of Instagram, maar ook hun emailbox of foto’s in de
«cloud». Digitale nalatenschap heeft een brede impact (onder meer op
erfrecht, contracten- en consumentenrenrecht, privacyrecht) en heeft per
definitie een grensoverschrijdend karakter. Op dit moment laat het kabinet
onderzoek verrichten of en hoe in juridische zin de digitale nalatenschap
geregeld zou moeten worden15. Er zijn nu geen specifieke regels voor het
erven van digitale accounts van een overledene. Het kabinet acht daarom
een discussie op EU-niveau van groot belang om duidelijkheid te
scheppen voor de burger, diens nabestaanden en de grote technologiebedrijven. Dit wordt door een groot aantal lidstaten ondersteund. Het is
momenteel nog onduidelijk op welke wijze het voorzitterschap dit
onderwerp wil bespreken.

15

Kamerstuk 30 696, nr. 48

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 317, nr. 629

10