Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

25 424

Geestelijke gezondheidszorg

Nr. 288

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 oktober 2015
In het Algemeen Overleg GGZ van 21 mei 2015 heb ik toegezegd een
analyse te laten uitvoeren naar de opbouw van de ambulante zorg in de
GGZ (Kamerstuk 25 424, nr. 283). Aanleiding voor dit onderzoek was de
vraag van uw Kamer om inzicht te krijgen of er voldoende inzet wordt
gepleegd om te voorzien in de zorgvraag op het terrein van de ambulante
GGZ. Het Trimbos Instituut heeft, op basis van de voorlopige bevindingen
en cijfers (2014) ten behoeve van de jaarlijkse Monitor Ambulantisering en
hervorming langdurige zorg, een tussenstand opgesteld. Het Trimbos
Instituut heeft mij deze analyse op 19 oktober jl. aangeboden. U treft de
analyse hierbij aan1.
Het Trimbos constateert dat de beweging om mensen in een ambulante
setting te behandelen waar dat mogelijk is, niet nieuw is. Nederland telt
naar schatting 280.000 mensen met ernstige psychische aandoeningen.
Verreweg het grootste deel (circa 90%) woont op zichzelf of met naasten.
De beddenafbouw lijkt zich ook in 2014 voort te zetten, de capaciteitsdaling in de opname en verblijfsvoorzieningen is groter dan in 2013 en
ook de voorzieningen voor beschermd wonen laten voor het eerst een
daling zien. Met betrekking tot de ambulante zorg vindt binnen de
Zvw-gefinancierde zorg intensivering plaats. Tegelijk signaleert het
Trimbos op basis van voorlopige cijfers dat er ruimte is voor verdere
intensivering van de opbouw van ambulante zorg
De uitgangsituatie is in elke regio anders en sterk ingekleurd door
historisch gegroeide verschillen in GGZ-capaciteit en zorggebruik. Dat
geldt zowel voor de intramurale GGZ als de ambulante GGZ.
Er bestaan daarmee ook faseverschillen en zorginhoudelijke verschillen in
de afbouw van de intramurale zorg en de opbouw van de ambulante zorg.
Het Trimbos is van oordeel dat niet gesproken kan worden van regio’s die
het «goed» of «slecht» doen. Wel constateert het Trimbos dat er regio’s
1

kst-25424-288
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 25 424, nr. 288

1

zijn die op bepaalde deelterreinen vooroplopen. Bijvoorbeeld op het
terrein van arbeidsrehabilitatie, de omslag naar herstelbevorderende zorg
of kennis en capaciteit voor traumabehandeling bij mensen met ernstige
psychische aandoeningen. Het Trimbos merkt tenslotte op dat het
regionale speelveld en de regionale aansturing van de zorg als gevolg van
de opeenvolgende moderniseringen van het zorgstelsel, complexer zijn
geworden. Er is gezamenlijk overleg tussen veel partijen nodig om tot een
geïntegreerd, herstelondersteunend regionaal zorgnetwerk te komen.
Tegelijkertijd is ambulante zorg typisch iets dat op lokaal niveau, in de
wijken moet plaatsvinden in de samenwerking tussen hulp- en zorgverleners, gesteund door samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars. Die opbouw in de wijken moet worden geïntensiveerd. Het Kabinet
en gemeenten hebben dat eerder gesignaleerd in de aanpak van de
problematiek rond verwarde personen en zijn daarmee in dat kader aan
de slag. Ik verwacht dat die aanpak in combinatie met de opbouw van
ambulante zorg elkaar versterken in het realiseren van het wijkgericht
werken. Met als doel dat mensen de zorg en ondersteuning die zij nodig
hebben dichtbij huis kunnen krijgen.
De tussenanalyse leent zich niet voor harde conclusies. Wel wil ik het
beeld dat de analyse schetst bespreken met zorgaanbieders, gemeenten
en zorgverzekeraars om te zien of zij dit delen en hoe en waar de opbouw
van ambulante zorg kan en moet worden versneld. In december verwacht
ik de eerste Monitor Ambulantisering en hervorming langdurige zorg van
het Trimbos te ontvangen.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 25 424, nr. 288

2