Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

32 127

Regels met betrekking tot versnelde
ontwikkeling en verwezenlijking van ruimtelijke
en infrastructurele projecten (Crisis- en
herstelwet)

Nr. 238

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 18 februari 2020
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken heeft een aantal vragen en
opmerkingen voorgelegd aan de Minister voor Milieu en Wonen over de
brief van 27 november 2019 inzake het ontwerpbesluit tot wijziging van
het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet (twintigste tranche) (Kamerstuk
32 127, nr. 236).
De vragen en opmerkingen zijn op 20 januari 2020 aan de Minister voor
Milieu en Wonen voorgelegd. Bij brief van 17 februari 2020 zijn de vragen
beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Ziengs
De griffier van de commissie,
Roovers

kst-32127-238
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 127, nr. 238

1

I. Vragen en opmerkingen
Ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit uitvoering Crisis- en
herstelwet (twintigste tranche) (TK 32 127, nr. 236)
De leden van de CDA-fractie hebben kennis genomen van het ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet
(twintigste tranche). Zij hebben nog enkele vragen.
De leden van de CDA-fractie zien dat zeven gemeenten (i.c. Peel en Maas,
Heerhugowaard, Hoorn, Koggeland, Leeuwarden, Ooststellingwerf en
Weststellingwerf) nu reeds zijn aangewezen voor duurzame, innovatieve
experimenten waarmee vergunningsvrije zonnevelden mogelijk zijn voor
een periode van vijftien jaar. Allereerst vragen zij hoe de term «tijdelijk»
moet worden geduid als zonnevelden 30 jaar mogen liggen. Graag
vernemen zij tevens in welke mate experimenten in die gemeenten zijn
gestart en wat de eerste ervaringen daarbij zijn. Daarbij vernemen zij
graag hoeveel hectare weidegrond thans belegd is met zonnevelden en
wat de concrete plannen zijn.
De leden van de CDA-fractie lezen dat de termijn van vijftien jaar in de
praktijk te kort blijkt voor een gunstige exploitatie van de zonnevelden. Zij
vragen of daarbij niet alleen gekeken is naar de levensduur van zonnepanelen maar ook naar de te verwachten innovaties. Zelden gaan zonnepanelen 30 jaar mee en vaak zijn er binnen 15 jaar innovaties die vervanging
wenselijk maken, zo menen zij.
De leden van de CDA-fractie vragen of bij de aanleg van deze zonnevelden
de afweging plaats vindt dat bestaande beschikbare daken de voorkeur
verdienen om met zonnepanelen belegd te worden (de «zonneladder»).
De leden van de CDA-fractie vragen naar aanleiding van onderdeel F of
projecten waar geen (of amper) sprake is van woningbouw doch wel van
forse energieprojecten ook onder het bereik van dit artikel vallen.
Aangezien dat geen effect heeft op de realisatie van woningen, zou dat,
naar de visie van deze leden, niet het geval moeten zijn.
De leden van de CDA-fractie vragen of het mogelijk is om in Artikel II
inzake het uitvoeren van een plan-mer-beoordeling verdergaande
vrijstellingen te introduceren. Wordt de ruimte die de Europese regelgeving biedt ten volle benut, zo vragen zij.
II. Antwoorden
Vraag 1:
De leden van de CDA-fractie zien dat zeven gemeenten (i.c. Peel en Maas,
Heerhugowaard, Hoorn, Koggeland, Leeuwarden, Ooststellingwerf en
Weststellingwerf) nu reeds zijn aangewezen voor duurzame, innovatieve
experimenten waarmee vergunningsvrije zonnevelden mogelijk zijn voor
een periode van vijftien jaar. Allereerst vragen zij hoe de term «tijdelijk»
moet worden geduid als zonnevelden 30 jaar mogen liggen. Graag
vernemen zij tevens in welke mate experimenten in die gemeenten zijn
gestart en wat de eerste ervaringen daarbij zijn. Daarbij vernemen zij
graag hoeveel hectare weidegrond thans belegd is met zonnevelden en
wat de concrete plannen zijn.
Antwoord 1:
De term tijdelijkheid houdt in dit geval in dat de toestemming om de
gronden te benutten voor zonnevelden na de geboden periode ophoudt.
Dit in afwijking van een reguliere bestemming, die geen einddatum kent.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 127, nr. 238

2

Hierdoor ontstaat duidelijkheid richting initiatiefnemer over de eindigheid
van het initiatief. Ook ontstaat duidelijkheid richting bewoners over de
periode waarin deze bestemming mogelijk is.
Het experiment is in 2015 gestart op initiatief van bovengenoemde
gemeenten, waar de invulling van bedrijventerreinen achterbleef bij de
verwachtingen. Gedachte was met een zonneveld de gronden tijdelijk te
gebruiken en daarmee zowel de gemeentelijke verliezen op deze gronden
wat te beperken als bij te dragen aan verduurzaming.
Het experiment onder de Chw bestaat samengevat uit drie elementen:
vergunningvrij plaatsen van panelen door de toestemming in het
bestemmingsplan op te nemen, daar ook regels over welstand in op te
nemen en de bestemming tijdelijk te maken voor maximaal 15 jaar. Uit de
Voortgangsrapportage Chw over de periode 2017–2018 (Kamerstuk
32 127, nr. 235) blijkt dat onder het experiment 50 ha is gerealiseerd en 50
ha in procedure is (informatie van eind 2018). Als voorbeeld: de gemeente
Heerhugowaard had te maken met een tegenvallende gronduitgifte van
haar bedrijventerrein en heeft toen een beperkt deel (10 ha) tegen een
pachtvergoeding uitgegeven voor zonnevelden. Het gaat om gemeentelijke grond met de bestemming bedrijventerrein. De gemeenten Weststellingwerf en Ooststellingwerf hebben de gemeentelijke gronden die
ingezet kunnen worden geïnventariseerd. De gemeente Weststellingwerf
heeft op basis van deze inventarisatie een aanbesteding gedaan voor de
verhuur van de gronden. De gemeente Leeuwarden heeft een facetbestemmingsplan voor het hele grondgebied opgesteld. Het plan geeft
regels voor de ruimtelijke inpassing. De gemeente Koggenland heeft
afgezien van het gebruik van de Chw-regeling omdat de periode te kort
werd gevonden voor een rendabele exploitatie. Ook de gemeente Hoorn
ziet op dit moment af van gebruik van het experiment.
Vraag 2:
De leden van de CDA-fractie lezen dat de termijn van vijftien jaar in de
praktijk te kort blijkt voor een gunstige exploitatie van de zonnevelden. Zij
vragen of daarbij niet alleen gekeken is naar de levensduur van zonnepanelen maar ook naar de te verwachten innovaties. Zelden gaan zonnepanelen 30 jaar mee en vaak zijn er binnen 15 jaar innovaties die vervanging
wenselijk maken, zo menen zij.
Antwoord 2:
Op verzoek van de deelnemende gemeenten is voorgesteld de termijn
voor de tijdelijke bestemming te verdubbelen van 15 naar 30 jaar. Het
rendement op de panelen neemt fors toe als de hele levensduur van de
panelen kan worden benut. Bedrijven maken in deze periode zelf de
afweging of het wenselijk is zonnepanelen te vervangen door meer
innovatieve panelen. De verwachting is niet dat dit in deze periode zal
gebeuren omdat de investering moet worden terugverdiend.
Vraag 3:
De leden van de CDA-fractie vragen of bij de aanleg van deze zonnevelden
de afweging plaats vindt dat bestaande beschikbare daken de voorkeur
verdienen om met zonnepanelen belegd te worden (de «zonneladder»).
Antwoord 3:
Ja dat is het geval. Met gemeenten en provincies is afgesproken dat
rekening wordt gehouden met de zonneladder bij de afweging om
zonnevelden aan te leggen. Het experiment treedt niet in die afspraak. Een
gemeente moet in de toelichting bij het bestemmingsplan motiveren
waarom gekozen is voor de aanleg van een zonneveld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 127, nr. 238

3

Vraag 4:
De leden van de CDA-fractie vragen naar aanleiding van onderdeel F of
projecten waar geen (of amper) sprake is van woningbouw doch wel van
forse energieprojecten ook onder het bereik van dit artikel vallen.
Aangezien dat geen effect heeft op de realisatie van woningen, zou dat,
naar de visie van deze leden, niet het geval moeten zijn.
Antwoord 4:
Mede naar aanleiding van motie van het lid Agnes Mulder c.s. (Kamerstuk
32 813, nr. 295) wordt met dit innovatieve experiment, op basis van artikel
2.4 van de Chw, voor een aantal provincies en gemeenten een tweetal
maatregelen genomen waarmee de netbeheerder de transportcapaciteit
voor duurzaam opgewekte elektriciteit toch kan vergroten. Het betreft hier
veelal landelijke gebieden buiten de bebouwde kom met relatief veel
(toekomstig) aanbod van zonne-energie (zonneweides) en weinig vraag
naar energie omdat het om relatief dunbevolkte gebieden gaat. En waar al
sprake is van congestie in de transportcapaciteit van duurzaam opgewekte
elektriciteit of waar deze congestie binnen afzienbare tijd dreigt te
ontstaan. Omdat de problemen met de transportcapaciteit zich in veel
provincies en gemeenten voordoen, is de lijst van provincies en
gemeenten in het vijfde lid aanzienlijk. De lijst is gebaseerd op informatie
van de netbeheerders over (dreigende) tekorten in transportcapaciteit. Dit
experiment heeft geen direct effect op de realisatie van woningen maar is
essentieel om de verduurzaming van de energievoorziening gestalte te
kunnen geven.
Vraag 5:
De leden van de CDA-fractie vragen of het mogelijk is om in Artikel II
inzake het uitvoeren van een plan-mer-beoordeling verdergaande
vrijstellingen te introduceren. Wordt de ruimte die de Europese regelgeving biedt ten volle benut, zo vragen zij.
Antwoord 5:
Met deze regeling wordt de ruimte van de smb-richtlijn ten volle benut. Er
is overigens geen sprake van een vrijstelling.
De gevallen die nu worden aangewezen, zijn gevallen waar een plan-merbeoordeling kan worden uitgevoerd in plaats van direct een plan-mer. Als
uit die plan-mer-beoordeling blijkt dat er geen aanzienlijke milieueffecten
kunnen zijn, dan kan een plan-mer achterwege blijven. Die plannen vallen
dan buiten de doelstelling van de smb-richtlijn die zich richt op plannen
die wel aanzienlijke milieugevolgen kunnen hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 127, nr. 238

4