Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

30 012

Leven Lang Leren

Nr. 148

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID EN VOOR PRIMAIR EN VOORTGEZET ONDERWIJS
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 november 2022
De urgentie van een toekomstbestendige arbeidsmarkt is groot. De
tekorten op de arbeidsmarkt zijn nu al groot en er zijn belangrijke
transities om voor elkaar te krijgen. Een toekomstbestendige arbeidsmarkt
beweegt mee. In die arbeidsmarkt zijn werk en vaardigheden met elkaar te
matchen, blijven mensen zich continu ontwikkelen en kunnen zij bewegen
binnen organisaties, van baan naar baan, binnen sectoren en over
sectoren heen. Het kunnen volgen van passende scholing en ontwikkeling
is hiervoor essentieel. Het kabinet wil de leer- en ontwikkelcultuur
versterken omdat het vanzelfsprekend moet zijn dat mensen zich een
leven lang blijven ontwikkelen.
1. Inleiding
Sinds 1 maart 2022 stimuleert het kabinet mensen met het STAP-budget
hun eigen keuzen te maken tijdens hun loopbaan, door hen regie te geven
op de besteding van dat budget. Het zelf kunnen kiezen van scholing
draagt bij aan de motivatie om te investeren in de eigen ontwikkeling.
Sinds de start is er veel belangstelling voor het STAP-budget. Inmiddels
hebben 214.000 mensen een STAP-budget toegekend gekregen. Het doel
van het STAP-budget is om een brede groep te bereiken, waaronder meer
praktisch opgeleiden. Dat is tot nu toe goed gelukt. Zo is de helft van de
aanvragers maximaal mbo-4 opgeleid, is één op de vijf aanvragers 50 jaar
of ouder en heeft bijna de helft van de aanvragers een mogelijk kwetsbare
arbeidsmarktpositie (tijdelijk contract, werkzoekend of ZZP’er).
Na een aantal maanden ervaring met het nieuwe systeem, is duidelijk dat
verbeteringen op korte termijn nodig zijn om misbruik en oneigenlijk
gebruik tegen te gaan en de regeling beter te laten aansluiten op de
arbeidsmarkt. Kort gezegd gaat het om:
• een sterkere rol voor de keurmerken die aan de voorkant de kwaliteit
en arbeidsmarktgerichtheid van het opleidingsaanbod bewaken;

kst-30012-148
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 012, nr. 148

1

•
•

het strakker inrichten van de regeling STAP zodat misbruik en
oneigenlijk gebruik zoveel mogelijk wordt voorkómen;
en snelle en stevige handhaving achteraf.

Door nauwgezet te monitoren en evalueren welke effecten maatregelen
hebben, houden we zicht op resultaten en kunnen we aanvullende
maatregelen treffen waar nodig. Dit cyclische proces van ervaring
opdoen, zichtbaar maken wat dat oplevert, verbeteringen doorvoeren,
opnieuw ervaring opdoen, en zo verder, maakt STAP tot «een lerende
regeling». De maatregelen worden uitgewerkt in overleg met betrokken
partijen: UWV als uitvoerder van de subsidieregeling, DUO als beheerder
van het STAP-scholingsregister en de Toetsingskamer STAP, als onderdeel
van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), als
controleur van opleiders1. Daarnaast zijn hierbij sociale partners, de
keurmerkhouders en erkennende organisaties en het publiek bekostigd
onderwijs betrokken.
Leeswijzer
In deze brief gaan we na een korte schets van de achtergrond van STAP
(paragraaf 2) dieper in op de noodzakelijke verbeteringen (paragrafen 3, 4,
5, 6 en 7), vanuit de overtuiging dat STAP in de basis een geschikt en
flexibel instrument is om mensen te ondersteunen in hun ontwikkeling.
2. Achtergrond STAP
STAP als onderdeel van het LLO-beleid
Leven lang ontwikkelen (LLO) draagt bij aan het versterken van de
duurzame inzetbaarheid van werkenden, het biedt uitzicht op nieuw werk,
het stimuleert doorgroeien in de loopbaan en draagt bij aan werkplezier
en inkomenszekerheid. De beleidsinzet op LLO gaat uit van een stimulans
van leren en ontwikkelen via drie beleidslijnen: via mensen, bedrijven en
opleiders.2 Het STAP-budget behoort tot de eerste beleidslijn van de
individuele stimulans. Ter ondersteuning van deze beleidslijnen komt er
een programma leercultuur.3 Bedrijven en organisaties worden met dit
programma actief gestimuleerd en gefaciliteerd om de leercultuur te
verbeteren. Hiernaast werkt het kabinet aan een toekomstverkenning die
leidt tot een toekomstvisie en actieplan LLO voor het onderwijs. Deze
worden in het voorjaar van 2023 aan uw Kamer gestuurd.
Extra beleid voor mensen met kwetsbare arbeidsmarktpositie
Flankerend aan STAP zet het kabinet beleid in om mensen te bereiken die
minder aan leren en ontwikkelen doen en een kwetsbare arbeidsmarktpositie hebben. Zo zet het kabinet met middelen uit het coalitieakkoord
(Bijlage bij Kamerstuk 35 788, nr. 77) € 500 miljoen extra in voor praktisch
opgeleiden: voor de periode 2023 tot en met 2026 worden deze middelen
ingezet via het STAP-budget voor mensen die maximaal mbo-4 zijn
opgeleid. Zo krijgen zij meer kans op STAP-budget en worden zij nog
meer gestimuleerd om zich te blijven ontwikkelen.

1

De Toetsingskamer heeft tot taak de kwaliteit van het scholingsregister te bewaken en in dat
verband de naleving van de regels die voor de opleiders gelden te beoordelen, artikel 22 STAP.
Kamerstuk 30 012, nr. 147.
3
Een eerste uitwerking van dit programma leercultuur zal naar verwachting rond het kerstreces
naar de Tweede Kamer worden gestuurd.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 012, nr. 148

2

Het louter beschikbaar stellen van een budget voor leren en ontwikkelen is
voor een deel van de mensen in deze groepen niet genoeg. Daarom is
flankerend aan het STAP-budget het STAP-ontwikkeladvies beschikbaar.
Dit adviestraject kan inzicht geven welke ontwikkelstappen iemand kan
maken en welke scholing daar eventueel bij nodig is.
De bedoeling was om per 2023 met middelen uit het Nationaal Groeifonds
te starten met experimentele pilots om het ontwikkeladvies nog effectiever in te zetten. Helaas heeft het Nationaal Groeifonds dit voorstel
afgewezen, vanwege vragen over de onderzoeksopzet.4 Omdat het
belangrijk blijft om ontwikkeladvies als flankerend beleid beschikbaar te
hebben, wordt het STAP-ontwikkeladvies in 2023 voortgezet, aangevuld
met kleinschalige pilots om het bereik te vergroten, vanuit de reeds
beschikbare middelen voor STAP. Het is voor genoemde groepen
belangrijk om ondersteuning te krijgen. Dit draagt bij aan bewustwording
wat leren en ontwikkelen voor hen kan betekenen. De ondersteuning geeft
daarnaast handvatten hoe mensen zich verder kunnen ontwikkelen op het
werk of met scholing. Einde dit jaar ontvangt uw Kamer over de voortzetting van het ontwikkeladvies nog een afzonderlijke brief.
STAP vervangt fiscale scholingsaftrek
Directe aanleiding voor de ontwikkeling van STAP als publieke uitgavenregeling voor scholing was het voornemen in het Regeerakkoord
Vertrouwen in de toekomst uit 2017 om de fiscale aftrekpost voor
scholingskosten te vervangen door een individueel scholingsbudget voor
alle Nederlanders.5 Mensen komen makkelijker in beweging als zij kunnen
beschikken over middelen die zij naar eigen inzicht kunnen besteden aan
opleiding en ontwikkeling. Ook de in oktober gelanceerde website
leeroverzicht.nl ondersteunt dit.6 Het geven van eigen regie aan mensen
om hun loopbaan zelf in te richten was dus een belangrijk argument voor
het toenmalige kabinet en wordt ook door dit kabinet onderschreven.
De fiscale aftrekregeling schoot tekort wat betreft het slechte bereik onder
mensen met lagere inkomens, veelal praktisch geschoolden. Om voor de
fiscale aftrek bij de aangifte van Inkomstenbelasting in aanmerking te
komen, moesten scholingskosten eerst worden voorgeschoten. Daarnaast
was ook een eigen bijdrage vereist. Tot slot konden juist mensen met een
laag inkomen de regeling in sommige gevallen niet gebruiken door een
verzilveringsprobleem. Dit houdt in dat de betaalde inkomstenbelasting
niet hoog genoeg was om de fiscale aftrek te kunnen benutten.
Deze drempels, met name voor mensen met lagere inkomens, zijn door
het STAP-budget weggenomen. Dit heeft de publieke financiering van
scholing toegankelijker gemaakt. Daarnaast is de financiële tegemoetkoming via het STAP-budget ruimer dan de fiscale aftrek scholingskosten,
voor scholing tot een bedrag van € 2.700. Dat komt doordat de hoogte
van de fiscale aftrek afhankelijk was van het belastingpercentage dat
iemand betaalde. Tot slot is een voordeel van STAP boven de fiscale aftrek
dat nu zichtbaar is wie voor welke scholing financiering aanvraagt.
Daarmee maken we transparant waar de publieke middelen terecht
komen. Bij de fiscale aftrek werden minder voorwaarden aan de scholing
gesteld en werd de scholing ook niet geregistreerd. Met het STAP-budget
worden nu wel kwaliteitswaarborgen gesteld.

4

Kamerstuk 36 200 L, nr. 4.
Kamerstuk 34 700, nr. 34.
6
Op 10 oktober is leeroverzicht.nl. gelanceerd. De website biedt een overzicht van opleidingen in
Nederland, beschikbare financiële regelingen en de mogelijkheden m.b.t. loopbaanadvies.
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 012, nr. 148

3

Een goede start
Het doel van het STAP-budget om een brede groep te bereiken, is tot nu
toe goed gelukt. Op basis van UWV-cijfers volgt hierna een overzicht van
het bereik van het STAP-budget bij diverse groepen.

Bereik van het STAP-budget in periode maart–november
2022
In totaal zijn 214.000 STAP toekenningen gedaan in 2022. De helft
van de aanvragers is maximaal mbo-4 opgeleid: mbo (33%), vmbo
(7%), havo (6%), basisonderwijs (1%). Bijna de helft van de
aanvragers is hoger opgeleid: hbo (32%), wo (15%). In de hele
Nederlandse beroepsbevolking beschikt volgens het CBS 41% over
een afgeronde hbo- of wo-opleiding. Dit betekent dat er naar
verhouding iets meer STAP-aanvragen worden gedaan door mensen
met een hbo- of wo-diploma. Van 3% is onbekend wat hun opleidingsachtergrond is.
Een op de vijf aanvragers is 50 jaar of ouder. Ruim de helft (53%) is
tussen de 30 en 50 jaar oud. Iets meer dan een kwart (27%) van de
aanvragers is jonger dan 30 jaar.
Van de 214.000 aanvragers heeft 44% een vast contract, 20% heeft
een tijdelijk contract, 15% is zzp-er, 12% is werkzoekend/werkloos,
3% geeft aan student te zijn en van 6% is onbekend wat hun
arbeidsmarktpositie is. De aanvragers komen uit 14 verschillende
sectoren.7 Bijna een kwart (23%) is werkzaam in de sector zorg en
welzijn, 14% komt uit de ict (8%) of industrie (6%) en 7% is werkzaam
in het onderwijs. De zakelijke dienstverlening is met 15% relatief
goed vertegenwoordigd, net als de handel (10%).
Ruim de helft (58%) van de aanvragers wil zich met het STAP-budget
bijscholen om het huidige werk beter te kunnen doen, 42% wil zich
omscholen ofwel de mogelijkheid creëren om ander werk te kunnen
doen.
Uit een eerdere analyse van circa 120.000 aanvragen blijkt dat
opleidingsniveau en arbeidsmarktpositie een rol spelen bij het doel
van de inzet van het STAP-budget. Zo geven mensen met een hboof wo-opleiding vaker aan het budget in te zetten voor bijscholing
(68%). Mensen met een mbo-opleiding zijn bijna gelijk verdeeld over
om- en bijscholing. Mensen zonder afgeronde opleiding of met
uitsluitend afgerond basis- of voortgezet onderwijs kiezen in 54%
van de gevallen voor omscholing. Het percentage werkzoekenden en
werklozen dat zich wil omscholen ligt met 73% erg hoog.
Werknemers met een vast of een tijdelijk contract en ZZP’ers willen
zich daarentegen vaak liever laten bijscholen. De verhouding om- en
bijscholen is tussen de sectoren ongeveer gelijk.
De aanvragen zijn gedaan bij 1.169 verschillende opleiders en er zijn
17.190 verschillende cursussen of opleidingen aangevraagd.
Bron: UWV
De afgelopen jaren is een nieuw systeem gebouwd waarmee nu ruim
7

Het gaat hierbij om de sectoren waar de aanvragers nu werkzaam in zijn. Informatie over hun
daadwerkelijke functie is onbekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 012, nr. 148

4

112.000 opleidingen beschikbaar zijn, die voor STAP-subsidie in
aanmerking komen. Dit is een groter aanbod dan vooraf werd ingeschat.
Burgers kunnen zich via een portaal oriënteren en de subsidie aanvragen.
De financiële afhandeling via de opleiders is geheel geautomatiseerd.
Binnen UWV is een nieuwe organisatie-eenheid ingesteld met een
klantcontactcentrum om mensen te assisteren bij hun STAP-aanvraag. Er
is op 35 locaties ondersteuning voor mensen die niet zelfstandig een
aanvraag kunnen doen.
Het gerealiseerde systeem van de STAP-regeling biedt bovendien een
degelijke basis voor gewenste aanpassingen. Zo kan het STAP-budget
bijvoorbeeld naar aanleiding van veranderende maatschappelijke
opgaven in de toekomst meer worden gericht op bepaalde doelgroepen of
doelen. Op die manier kan worden ingespeeld op veranderingen op de
arbeidsmarkt.
Ruimte voor verbetering
Op een aantal punten moet STAP echt strenger en strakker. Zo zien wij dat
het voor burgers, die zich oriënteren op scholing, soms lastig is om goed
te kunnen bepalen wat de kans is op een STAP-subsidie. Dit moet beter.
Ook is het noodzakelijk dat burgers moeten kunnen vertrouwen op de
kwaliteit van de opleidingen, waaronder ook de arbeidsmarktrelevantie. Er
zijn duidelijke verbeteringen nodig op de volgende vier punten.
1. Aanpak misbruik en oneigenlijk gebruik
Het kabinet wil optreden tegen misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O)
en andere tekortkomingen in de naleving van verplichtingen door
opleiders. Er zijn duidelijke signalen van de ketenpartners en andere
kanalen, die gedrag laten zien dat indruist tegen de doelen en de
voorwaarden van de STAP-regeling. In paragrafen 3 en 4 komt aan de
orde hoe het kabinet dit vorm geeft in fasen.
2. Scholing toesnijden op arbeidsmarktrelevantie
Het kabinet wil dat STAP beter gaat inspelen op veranderende
maatschappelijke behoeften. De kracht van STAP is dat aanpassingen
kunnen worden gedaan om beter in te spelen op veranderingen op de
arbeidsmarkt. De motie van het lid Dassen vraagt het kabinet om STAP
gericht in te zetten voor maatschappelijk cruciale beroepen.8 In
paragraaf 5 volgt een uitwerking hoe dit invulling krijgt.
3. Toegankelijkheid voor (kleine) aanbieders van scholing
Het kabinet wil dat STAP toegankelijker wordt voor meer (kleine)
aanbieders van scholing. Dit krijgt prioriteit bij de verdere ontwikkeling
van STAP9 en heeft ook de aandacht van Uw Kamer10. Paragraaf 6
vertelt hier meer over.
4. Verbeteren van de aanvraagprocedure
Het kabinet werkt aan de aanpassing van het proces van aanvragen en
subsidieverlening, met als doel dat mensen altijd en op het moment
dat het hen schikt een aanvraag kunnen doen. Dit moet het oriëntatieproces voor de burger vergemakkelijken. Paragraaf 7 gaat hier kort op
in.
De maatregelen op deze vier punten dragen tezamen bij aan verbetering
van de kwaliteit en de arbeidsmarktgerichtheid van het opleidingsaanbod
van STAP. Bovendien kunnen aanvragers straks rekenen op een klantvriendelijker proces voor het aanvragen van een STAP-budget.
Hierbij past een belangrijke kanttekening. De uitvoering kan namelijk niet
alles tegelijkertijd gezien hun beschikbare ontwikkel- en uitvoeringscapa8

Kamerstuk 36 200, nr. 47.
Kamerstuk 30 012, nr. 147.
10
Zo is er recent in het commissiedebat Arbeidsmarktbeleid door het lid Van BeukeringHuijbregts aandacht voor gevraagd. Kamerstuk 29 544, nrs. 1157 en 1162.
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 012, nr. 148

5

citeit. Door nu voorrang te geven aan noodzakelijke maatregelen om
misbruik en oneigenlijk gebruik van STAP tegen te gaan, is wellicht
fasering nodig in de uitvoering van de eveneens prioritaire doorontwikkeling van STAP in fase 2. Dan gaat het om het mogelijk maken van
aanvragen voor vervolgjaren van meerjarige scholing, het mogelijk maken
van het aanvragen voor EVC-trajecten en het toevoegen van andere
keurmerken. Op dit moment wordt in overleg met de ketenpartners bezien
wat de mogelijkheden zijn en welke maatregelen op welke termijn kunnen
worden ingevoerd. Uw Kamer wordt hierover nader geïnformeerd.
3. Aanpak misbruik en oneigenlijk gebruik
Met STAP hebben we een belangrijk arbeidsmarktinstrument in handen.
Het betreft publieke middelen die rechtmatig besteed moeten worden.
Daarom nemen we signalen van oneigenlijk gebruik of misbruik van de
regeling zeer serieus. Misbruik en oneigenlijk gebruik is bovendien
ondermijnend voor het draagvlak voor STAP.
Kamerleden Palland en Van den Berg van CDA, Van Beukering-Huijbregts
en Hagen van D66, Maatoug en Westerveld van GroenLinks, Kwint en Van
Kent van de SP en Paul en Smals van de VVD hebben via schriftelijke
vragen hun terechte zorgen hierover geuit.11 De signalen komen binnen
bij UWV, bij het Ministerie van SZW, bij het meldpunt van de Toetsingskamer12, en via de media.
Het grootste deel van de aanmeldingen van scholing in het
STAP-scholingsregister is in lijn met de voorwaarden. We zien echter ook
dat een aantal opleiders het grijze gebied opzoekt bij het aanmelden van
opleidingen voor het scholingsregister, dat toegang biedt tot STAP.
Belangrijkste signalen zijn een ongewenste, misleidende marketing rond
STAP, met bijvoorbeeld cadeaus en snoepreisjes, of «gratis» opleidingen.
Andere signalen gaan over opleidingen die duidelijk niet gericht zijn op
versterking van de arbeidsmarktpositie maar op eigen financieel gewin,
zoals «dropshipping»13, of handelen in cryptocurrency. Ook worden
cursussen aangeboden met een sterk hobbymatig karakter. En ten slotte
komt het voor dat niet subsidiabele activiteiten worden opgevoerd, zoals
loopbaanscans, coaching en scholing inclusief verblijf in een buitenlandse
accommodatie.
De aanpak van misbruik en oneigenlijk gebruik wordt de komende tijd
verder aangescherpt. We zetten nadrukkelijk niet alleen in op versterking
van het toezicht achteraf, maar ook op het (vooraf) beter borgen van de
kwaliteit van het opleidingsaanbod in het scholingsregister. Burgers
moeten erop kunnen vertrouwen dat het opleidingsaanbod kwalitatief
goed is en voldoet aan de doelstelling en voorwaarden van STAP. De
keurmerken en erkennende organisaties hebben een belangrijke rol bij het
bewaken van de kwaliteit en arbeidsmarktgericht van opleidingen. Hierop
wordt nader ingegaan in paragraaf 4. De opleiders en de keurmerken
spelen daarbij een belangrijke rol. Eerst volgt een kort overzicht van de
geïntensiveerde inzet van de Toetsingskamer en de acties die al zijn
genomen.
11

Het gaat om vragen van de leden Kwint en Van Kent (beiden SP), Aanhangsel Handelingen II
2021/22, nr. 2370; de leden Palland en Van den Berg (beiden CDA), Aanhangsel Handelingen II
2021/22, nr. 4036; de leden Paul en Smals (beiden VVD), Aanhangsel Handelingen II 2021/22,
nr. 4039; de leden Maatoug en Westerveld (beiden GroenLinks), nr. 2022Z18365; van de leden
Van Beukering-Huijbregts en Hagen, 2022Z19378 (beiden D66); en het lid Paul (VVD),
2022Z22095.
12
Artikel 22 lid 2 onder g van de Subsidieregeling STAP-budget.
13
Dropshipping is een vorm van e-commerce. Bij deze constructie ontvangt een handelaar een
bestelling van een klant. De handelaar plaatst de bestelling door naar een producent of
groothandel. De producent of groothandel levert het product rechtstreeks aan de koper. De
handelaar hoeft derhalve geen voorraad te hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 012, nr. 148

6

Maatregel 1 Intensieve inzet Toetsingskamer
De Toetsingskamer is een eenheid die binnen het Ministerie van SZW is
ingericht om opleidingen waarop aanvragen zijn toegekend risicogericht
te toetsen op arbeidsmarktgerichtheid, marktconformiteit en bewijs van
deelname. Vanaf de start van STAP in maart 2022, zijn zo’n 5.000
opleidingen op aangeven van de Toetsingskamer vrijwillig uit het
scholingsregister verwijderd.
De Toetsingskamer heeft naar aanleiding van signalen in de aanloop naar
de openstelling van STAP op 1 november jl. haar inzet geïntensiveerd en
onderzoek gedaan naar het merendeel van alle opleidingen in het
scholingsregister. In september bevatte het scholingsregister circa 65.000
opleidingen. De Toetsingskamer heeft hiervan ruim 51.000 getoetst.
Hiermee omvat de eenmalige integrale toetsing het merendeel van het
scholingsaanbod, omdat dezelfde opleiding op meerdere locaties kan
worden aangeboden met aparte registratie. Gestart is bij opleidingen
waarvoor relatief vaak STAP is aangevraagd, waarbij is nagegaan of zij
voldoen aan de STAP-doelstelling en de subsidievoorwaarden.
Naar aanleiding van deze toetsing zijn 240 opleiders aangeschreven, die
tezamen in totaal 7.400 opleidingen in het scholingsregister hebben. Dit
betekent niet meteen dat het bij al deze opleiders om misbruik of
oneigenlijk gebruik zou gaan, of dat deze opleidingen kwalitatief niet goed
zouden zijn. Maar de Toetsingskamer zag wel aanleiding om te veronderstellen dat niet aan de vereisten van de subsidieregeling STAP is voldaan.
Een flink aantal van de aangeschreven opleiders heeft dit najaar naar
aanleiding van de bevindingen van de Toetsingskamer in totaal 2.700
opleidingen zelf verwijderd. Bij de overige opleiders zal de Toetsingskamer verder onderzoek instellen.
Burgers die in september en november jl. een aanvraag voor STAP
hebben ingediend voor een scholingsactiviteit bij de betreffende
opleiders, zijn geïnformeerd over de opleidingen die in onderzoek zijn. Zij
hebben de mogelijkheid gekregen met hun STAP toekenning een andere
opleiding uit het scholingsregister te kiezen. Betalingen worden lopende
het onderzoek door UWV aangehouden. Ook de betrokken opleiders zijn
hierover geïnformeerd. Eén opleider heeft hierover een rechtszaak gestart.
Indien de uitspraak van de rechter gevolgen heeft voor deze werkwijze,
wordt uw Kamer hierover geïnformeerd.

Besluiten over verwijdering
Op 27 oktober jl. heeft de Minister van SZW het besluit genomen om
twee opleiders te verwijderen uit het STAP-scholingsregister, naar
aanleiding van dit onderzoek en op advies van de Toetsingskamer.
Eén opleider heeft hier bezwaar tegen aangetekend, maar heeft
inmiddels op aangeven van de rechter in voorlopige voorziening wel
al vier opleidingen teruggetrokken uit het scholingsregister.
Daarnaast zijn drie opleiders op straffe van uitsluiting gesommeerd
enkele opleidingen uit het scholingsregister te halen, omdat deze
niet voldoen aan de doelstelling en voorwaarden van STAP. De
betrokken opleiders hebben deze opleidingen vóór de openstelling
van het tijdvak op 1 november verwijderd.
Redenen voor deze besluiten waren dat het opleidingen betrof:
gericht op eigen financieel gewin en niet op de versterking van de
arbeidsmarktpositie; of die gegeven worden door opleiders zonder
keurmerk14; of die voornamelijk bestaan uit coaching; of met
inbegrip van een buitenlandse accommodatie.

14

Doordat de keurmerkhouders derden inschakelen zonder keurmerk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 012, nr. 148

7

Op 1 november jl. is naar aanleiding van alle signalen een wijzigingsregeling in werking getreden15 die de taken van de Toetsingskamer heeft
verhelderd en op enkele punten verduidelijking heeft aangebracht, zodat
opleiders zich beter aan de voorwaarden van STAP kunnen houden. Zo is
duidelijker aangegeven wanneer een opleiding marktconform en
arbeidsmarktgericht is. Ook is extra benadrukt dat opleidingen met
voordelen voor aanvragers (denk aan cadeaus en snoepreisjes) van STAP
zijn uitgesloten. Dit was op basis van de regeling vanaf de start van STAP
reeds het geval, maar is per 1 november verder geëxpliciteerd.
4. Kwaliteit aanbod opleidingen in het scholingsregister op orde
Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat het aanbod van opleidingen
en trainingen in het STAP-scholingsregister kwalitatief goed is en aan de
doelstelling en voorwaarden van STAP voldoet. Om de kwaliteit van
opleidingen te garanderen werkt STAP met een systeem van erkennende
organisaties en keurmerken (zie kader governance STAP). Deze erkennende organisaties en keurmerken worden geacht met hun eigen
systematiek van toetsing in te staan voor de kwaliteit van het aanbod van
erkende of aangesloten opleiders. Het is vervolgens aan betrokken
opleiders om zich te houden aan de voorwaarden die aan de toegang tot
het scholingsregister zijn gesteld16, betreffende kwaliteit van het aanbod
en arbeidsmarktgerichtheid. Op dit laatste punt is met name aanscherping
nodig.

Governance STAP
Scholing moet voldoen aan de kwaliteitseisen van de regeling om
voor STAP-budget in aanmerking te komen. Opleiders komen
hiermee enkel in aanmerking voor het STAP-scholingsregister als zij
over een toegelaten erkenning of keurmerk beschikken. In de
STAP-keten is daarom aan de voorkant een rol weggelegd voor de
erkennende organisaties en keurmerken die tot het
STAP-scholingsregister zijn toegelaten. De opleider moet voldoen
aan één van de volgende erkenningen:
• verzorgt onderwijs dat is erkend door het Ministerie van OCW;
• beschikt over het NRTO-keurmerk;
• biedt opleidingen aan die leiden tot een door het NLQF ingeschaalde kwalificatie;
• is erkend door een sector- en brancheorganisatie17.
• is erkend door CEDEO;
• biedt opleidingen aan met CPION-erkenning.
Om opleiders te ondersteunen bij het bepalen of een scholing wel of
niet arbeidsmarktgericht is, heeft de Universiteit van Maastricht in
opdracht van het Ministerie van SZW een afwegingskader opgesteld.
Dit kader geldt voor de niet-OCW erkende scholingsactiviteiten en is
al vanaf de start van de STAP-regeling gepubliceerd op www.stapvooropleiders.nl.
Opleiders zijn op dit moment zelf verantwoordelijk voor de opleidingen die ze opnemen in het scholingsregister STAP.

15

Stcrt. 2022, nr. 28947.
RIO staat voor Registratie Instellingen en Opleidingen. Het is een landelijk register waarin
onderwijsinstellingen zelf hun scholingsaanbod vastleggen. Zo ook worden gegevens
vastgelegd van opleiders die in het kader van de STAP-regeling scholing aanbieden.
17
Sector-en-brancheorganisatie-lijst-1.10.pdf (stapvooropleiders.nl).
16

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 012, nr. 148

8

Om de kwaliteit en arbeidsmarktgerichtheid van het opleidingsaanbod in
het scholingsregister op korte termijn te verbeteren, nemen we een aantal
maatregelen. Deze maatregelen beogen de verantwoordelijkheid te
vergroten bij opleiders en de keurmerken voor het toelaten van kwalitatief
goede en arbeidsmarktgerichte scholing. Daarnaast beogen de maatregelen ook te voorkomen dat het individuele scholingsbudget STAP door
opleiders wordt gebruikt als louter een ongepast verdienmodel.
Maatregel 2 Verbetering kwaliteitsbewaking door keurmerken
De keurmerken NRTO en CEDEO toetsen op dit moment of de opleider
voldoet aan kwaliteitseisen die door het keurmerk worden gesteld. Anders
dan de andere erkennende organisaties, toetsen zij op dit moment dus
niet per opleiding de kwaliteit en de inhoud. Het is noodzakelijk om de
kwaliteit en arbeidsmarktgerichtheid van het aanbod op dat niveau in het
register te garanderen.
Daarom zullen ook deze keurmerken hun systematiek moeten aanpassen
door op opleidingsniveau te beoordelen of deze voldoen aan gestelde
kwaliteitseisen en voorwaarden van STAP.
Op korte termijn gaat het om een beoordeling van de opleidingen, te
beginnen met opleidingen waar nu vaak STAP-budget voor wordt
aangevraagd. Op de langere termijn zullen NRTO en CEDEO net als de
andere keurmerken en erkenningen die in aanmerking komen voor STAP
ook moeten toewerken naar het erkennen van opleidingen, en daartoe de
registratie van deze opleidingen goedkeuren. In overleg met betrokken
keurmerken wordt hier nadere invulling aan gegeven.
Deze nieuwe werkwijze zal ook gelden voor nieuwe erkennende organisaties wier opleiders komende tijd worden toegelaten tot het scholingsregister.
De informatievoorziening aan opleiders wordt verbeterd. De erkennende
organisaties en keurmerken zullen daartoe de voorlichting aan leden en
klanten intensiveren, evenals de samenwerking met de keten, waaronder
de Toetsingskamer. Waar nodig worden de STAP-regeling en het
afwegingskader arbeidsmarktgericht nader verduidelijkt.
Opleiders die nieuwe opleidingen willen registeren, zullen in het vervolg
moeten onderbouwen dat hun opleidingen voldoen aan de voorwaarden
van de regeling STAP. Ook opleiders die hun aanbod reeds hebben
geregistreerd moeten dit verklaren. Deze nieuwe maatregel wordt nog
door de ketenpartners verder uitgewerkt.
Maatregel 3 Aanpak verdienmodel door begrenzing aantal STAP-subsidies
per opleiding
Uit de monitoringgegevens van UWV blijkt dat een beperkt aantal
opleiders met een aantal opleidingen een relatief groot beslag legt op het
STAP budget. Een aantal van deze opleiders biedt opleidingen aan met
een grote onlinecomponent. Voor deze opleiders is het aantrekkelijk stevig
in te zetten op marketing en een groot aantal deelnemers te werven,
omdat de extra kosten bij een groter aantal deelnemers beperkt zijn.
Deze werkwijze brengt naast aanzienlijke financiële voordelen voor deze
opleiders, maatschappelijk belangrijke en onbedoelde nadelen met zich.
Het versterkt de toeloop op het STAP budget, dat altijd snel na
openstelling van het tijdvak is uitgeput. Andere opleiders, die werken met
meer intensieve begeleiding of daadwerkelijk een klas bijeen brengen,
krijgen te maken met deze concurrentie. Burgers krijgen opleidingen met
een grote online component en minder intensieve begeleiding. Het is de
vraag of de opleiding die succesvol gemarket wordt, voor deelnemers
daadwerkelijk de opleiding is die past bij versterking van hun arbeidsmarktpositie. Op deze manier schiet STAP zijn doel voorbij en draagt het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 012, nr. 148

9

niet bij aan versterking van de eigen regie op de loopbaan. Het ondermijnt
draagvlak voor deze regeling.
Om deze onwenselijke situaties aan te pakken, werken we op korte termijn
met de ketenpartners het proces uit om begin 2023 het aantal
STAP-subsidies per opleiding te begrenzen. De juridische basis voor deze
begrenzing wordt in de STAP-regeling opgenomen; een wijziging van de
regeling op dit punt is in voorbereiding. Op basis van de ervaring in het
eerste jaar, is de inschatting dat een beperkt aantal opleiders met dit
subsidieplafond geconfronteerd zal worden. Opleiders worden vanzelfsprekend geïnformeerd over deze begrenzing, zodat zij deze kunnen
betrekken in hun communicatie richting burgers over de mogelijkheden
om met een STAP-subsidie gebruik te maken van hun scholingsaanbod.
Voor burgers zijn de gevolgen beperkt, omdat zij een vergelijkbare
opleiding bij een andere aanbieder kunnen uitkiezen.
Naast reclames van cadeaus en snoepreisjes van STAP hebben wij ook
gezien dat vaak geadverteerd wordt met «gratis» opleidingen. Dat zijn ze
natuurlijk niet. Er wordt bezien of dit juridisch ingeperkt kan worden,
waaronder ook zogenoemde affiliate marketing. Streven is dit te betrekken
bij de voorgenomen regelwijziging in december 2022.
Ten slotte zijn er prijsontwikkelingen te zien die serieuze vragen oproepen.
UWV heeft een eerste verkennende analyse gemaakt, waaruit blijkt dat de
prijzen voor opleidingen uit het scholingsregister soms sterk zijn
gestegen. Er kunnen verklaarbare redenen zijn voor deze prijsontwikkeling. De prijsontwikkeling kan echter ook een indicatie zijn van
oneigenlijk gebruik en/of financieel gewin, bijvoorbeeld als de stijging niet
proportioneel is of niet is ingegeven door meer inhoud of hogere
kwaliteit. Nader onderzoek hiernaar wordt opgestart. Uw Kamer wordt
begin volgend jaar geïnformeerd over uitkomst en de verdere aanpak
hiervan.
Conclusie
Samengevat zullen de volgende maatregelen de komende tijd worden
genomen:
Vóór 1 januari 2023:

• aanscherping STAP-regeling;
• verbetering van informatievoorziening aan opleiders;
• verder opschonen van register via toetsing;

Korte termijn:

• begrenzing van aantal STAP-subsidies per opleiding;
• verklaring van voldoen aan voorwaarden STAP-regeling;
• strengere toetsing van opleidingen door keurmerken;
• onderzoek prijsontwikkeling;
• alle keurmerken erkennen op niveau van opleiding.

Langere termijn:

5. Focus op arbeidsmarktrelevantie
Het STAP-budget is een tegemoetkoming in de kosten van cursussen en
opleidingen die eraan bijdragen dat iemand werkgerelateerde kennis en
vaardigheden kan bijspijkeren. Daarvoor is een breed opleidingsaanbod
beschikbaar in het scholingsregister, waaruit mensen zelf kunnen kiezen.
Deze keuzevrijheid draagt enorm bij aan de populariteit van het
STAP-budget. Het biedt mensen de gelegenheid de regie te nemen op hun
eigen loopbaan.
Uit een analyse van de eerste maanden van het gebruik van STAP blijkt
dat sommige gekozen scholing wel gericht is op de arbeidsmarkt, maar
minder passend is voor de situatie op die arbeidsmarkt. Dat kan verbeterd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 012, nr. 148

10

worden. De eigen regie en keuzevrijheid motiveert mensen en verklaart
ook het succes van de regeling. Tegelijkertijd willen we mensen meer
aanmoedigen om te kiezen voor scholing die gericht is op kansrijke
beroepen.
Hiervoor sluiten wij aan bij bestaande kabinetsplannen zoals het Actieplan
Groene en Digitale Banen en bij oproepen uit Uw Kamer, zoals de motie
van het lid Dassen die bij de Algemene Politieke Beschouwingen is
aangenomen.18 De maatregelen om het STAP-budget meer te richten,
worden in overleg met de ketenpartners van STAP, sociale partners en
relevante departementen, SZW, OCW en EZK, de komende periode verder
verkend. Hieronder bij maatregel 4 wordt een eerste beeld geschetst. Uw
Kamer wordt over de te nemen maatregelen in het eerste kwartaal van
2023 nader geïnformeerd.
Hoe is arbeidsmarktgerichtheid nu in STAP opgenomen?
In de regeling zijn kwaliteitseisen opgenomen en is bepaald dat de
scholingsactiviteit arbeidsmarktgericht moet zijn. Voor het non-formele
aanbod (korte cursussen en trainingen van private aanbieders) ligt de
verantwoordelijkheid bij de betreffende opleiders om te bepalen of een
scholingsactiviteit arbeidsmarktgericht is. Daarvoor is een afwegingskader
beschikbaar dat de Universiteit van Maastricht in opdracht van het
Ministerie van SZW heeft opgesteld.19
Het vaststellen van arbeidsmarktgerichtheid is voor een deel van het
aanbod lastig. Aanbod in dit «grijze gebied» kan wel degelijk werkgericht
zijn, maar kan ook worden ingezet voor hobby’s (zoals een cursus
fotografie) of voor een persoonlijk doel (zoals een cursus Spaans). De
context is dan doorslaggevend voor het beoordelen van de arbeidsmarktgerichtheid. Dit vraagt dus om bewustzijn van aanvragers en om
integriteit van opleiders om hobby cursussen niet in het scholingsregister
op te nemen. De toetsing van de wijze waarop wordt omgesprongen met
de eis van arbeidsmarktgerichtheid bij het non-formele aanbod in het
scholingsregister is belegd bij de Toetsingskamer STAP. De Toetsingskamer neemt signalen hierover in behandeling. Daarnaast wordt het
aanbod in het scholingsregister gemonitord en is er overleg met de
keurmerken en branches om meer duiding te geven aan het «grijze
gebied». Recent heeft de Toetsingskamer veel opleiders aangeschreven
met het verzoek hun opleidingen uit het scholingsregister te halen (zie ook
paragraaf 3). Opleiders moeten daarom zelf beter bezien of hun opleidingen arbeidsmarktgericht zijn. Daarnaast wordt er streng op getoetst.
Maatregel 4 Voorrang voor bepaalde typen opleidingen
De motie van het lid Dassen vraagt het kabinet om STAP-budget te richten
op scholing naar maatschappelijk cruciale sectoren als techniek en ICT. De
Minister van SZW heeft uw Kamer toegezegd de mogelijkheden hiertoe te
inventariseren. Daarin wordt de vraag meegenomen hoe de keuzevrijheid
voor mensen behouden kan blijven. Daarnaast kijken we hoe het
STAP-budget in bredere zin kan worden gericht op arbeidsmarktrelevante
scholing, waaronder scholing gericht op de maatschappelijk cruciale
sectoren techniek, ICT, onderwijs en zorg. Dat kan bijvoorbeeld door de
mogelijkheid te creëren dat aanvragen van burgers voor door de overheid
erkende opleidingen en branche-opleidingen in de maatschappelijk
cruciale sectoren onderwijs, zorg, ICT en techniek met voorrang in
aanmerking komen voor een STAP-budget. Dit laat de keuzevrijheid intact.
18
19

Kamerstukken II 2022/23 36 200, nr. 47.
Dit afwegingskader is gepubliceerd op www.stapvooropleiders.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 012, nr. 148

11

Bijkomend voordeel is de verwachting dat de voorrangspositie van
maatschappelijk relevante scholing ook een positief effect zal hebben op
de kwaliteit van het scholingsaanbod in het scholingsregister.
Om dit op afzienbare termijn in te kunnen voeren, werken we een voorstel
uit met een beperkt aantal opleiders en keurmerken, bijvoorbeeld de
kleine groep door OCW-erkende opleidingen en branche specifieke
opleiders. Uw Kamer wordt, mede op basis van een beoordeling van de
uitvoerbaarheid en haalbaarheid door de ketenpartijen en overleg met de
relevante departementen, in het eerste kwartaal van 2023 geïnformeerd
over hoe en wanneer STAP gericht kan worden ingezet.
Maatregel 5 Arbeidsmarktrelevantie en leerrechten
In het coalitieakkoord is een maatregel opgenomen om leerrechten vorm
te geven. De beschikbare middelen van € 500 miljoen voor de periode
2023 tot en met 2026 worden ingezet via het STAP-budget voor mensen
die maximaal mbo-4 zijn opgeleid. De ketenpartners zijn gevraagd om een
uitvoeringstoets. Wanneer de uitvoeringstoetsen binnen zijn, zullen wij
Uw Kamer nader informeren. In de regeling is vooralsnog medio 2023
opgenomen, maar de mogelijke invoering nemen wij mee in deze nadere
informatie. Voor 2023 is gekozen voor een extra compartiment en voor
andere jaren kan nog gekeken worden naar een alternatieve invulling.
Daarbij kan worden verkend hoe extra prikkels kunnen worden gegeven
om mensen te stimuleren tot scholing die van belang is voor maatschappelijk cruciale sectoren.
6. Verbeteren toegankelijkheid voor aanbieders
Vergroten diversiteit van het scholingsaanbod
Voor het bieden van eigen regie is keuzevrijheid essentieel, waarvoor een
breed en kwalitatief goed aanbod nodig is. Het huidige aanbod in het
scholingsregister zijn we op een aantal onderdelen aan het verrijken om
zo een evenwichtiger en meer divers pakket te krijgen.
Maatregel 6 Toelating andere keurmerken en erkenningen
Het aantal keurmerken dat toegang tot het scholingsregister heeft, wordt
vanaf 2023 uitgebreid. Vanwege uitvoeringstechnische redenen zijn vanaf
de start van het STAP-budget gefaseerd keurmerken toegelaten. Dit
voorjaar is hard gewerkt aan een kader en toelatingsproces voor andere
keurmerken en erkenningen, afgerond met een pilot in de zomer om de
werkzaamheid te toetsen.
Op 31 oktober jl. is het Raamwerk nieuwe erkenningen gepubliceerd op
www.stapvooropleiders.nl. Nieuwe potentiële toetreders kunnen daarin
de kwaliteitseisen zien waaraan zij moeten voldoen om in aanmerking te
komen voor toelating tot het scholingsregister. Daarnaast zijn in een
tweede document op www.stapvooropleiders.nl de voorwaarden van de
beoordelingsprocedure bekendgemaakt. De Toetsingskamer STAP neemt
aanvragen voor toelating in behandeling en adviseert hierover aan de
Minister van SZW, zonodig na het inwinnen van externe expertise
bijvoorbeeld bij de betrokken branches. Onderdeel van toelating zal ook
zijn dat deze keurmerken bereid zijn een systematiek toe te passen om op
opleidingsniveau te beoordelen of deze voldoen aan gestelde kwaliteitseisen en voorwaarden van STAP, zoals genoemd in maatregel 2.
Voor kleine opleiders kan het lastig zijn zich aan te sluiten bij het
STAP-budget. Zij zijn vaak niet verbonden aan een keurmerk of erkenning,
onder andere omdat zij hiervoor de financiële middelen ontberen. We

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 012, nr. 148

12

bekijken hoe we de toegang tot het scholingsregister voor de kleine
opleiders toch kunnen vergemakkelijken, zoals toegezegd aan Uw Kamer
tijdens het recente commissiedebat Arbeidsmarktbeleid van 20 oktober jl.
Eerder is in dat debat door het lid Van Beukering-Huijbregts als knelpunt
benoemd dat opleiders een jaar tot een keurmerk of erkenning moeten
behoren, de facto een belemmerende wachttijd. Dit blijkt echter een
misverstand te zijn en is verduidelijkt in de communicatie, onder andere
op www.stapvooropleiders.nl. Opleiders moeten alleen één jaar actief zijn
op de onderwijsmarkt alvorens een keurmerk of erkenning aan de
opleider afgegeven kan worden.
Maatregel 7 Verbeteren aansluiting publieke aanbieders
Op dit moment is meer dan de helft van de publiek bekostigde instellingen opleidingen opgevoerd in het STAP-scholingsregister. Het aantal
opgevoerde opleidingen is echter nog beperkt. De verbetering van de
aansluiting van mbo’s, hbo’s en het wetenschappelijk onderwijs heeft
daarom grote prioriteit. Om de aansluiting van publieke opleiders tot het
STAP-scholingsregister te vergemakkelijken komt eind dit jaar de directe
geautomatiseerde koppeling ook voor universiteiten en hogescholen
beschikbaar. De koppeling maakt het opvoeren van opleidingen in het
register eenvoudiger. Tegelijkertijd werken we samen aan het verder
verminderen van de administratieve lasten rond het STAP-budget.
Maatregel 8 Toegang en compensatieregeling voor EVC-procedures
Naast scholing biedt de STAP-regeling ook de mogelijkheid om
EVC-procedures te volgen met een STAP-budget. Een EVC-procedure is
erop gericht om iemands eerder verworven competenties in kaart te
brengen, ten behoeve van loopbaanstappen of om vast te stellen of
vrijstellingen voor een opleiding mogelijk zijn. Deze EVC-procedures
konden helaas nog niet meedoen aan de eerste aanvraagtijdvakken van
STAP, vanwege uitvoeringstechnische redenen.20 Streven is om in de
doorontwikkeling van STAP, EVC-procedures alsnog op te nemen in het
scholingsregister. Het streven was eerder 1 januari 2023, maar dit is
helaas vanuit de uitvoering niet mogelijk gebleken. Als gevolg daarvan is
met EVC-aanbieders gesproken over een tijdelijke overbruggingsregeling,
die een dezer dagen zal worden gepubliceerd.
Maatregel 9 Toegang voor meerjarige opleidingen
Specifiek voor mensen die al voor STAP in werking trad, gestart waren
met een meerjarige opleiding waarvoor zij een beroep deden op de fiscale
aftrekregeling, bezien we voor hen of binnen de budgettaire en uitvoeringskaders de STAP-regeling een tegemoetkoming voor deze problematiek geboden kan worden. Vanaf naar verwachting 1 juli 2023 gaat een
gewijzigde systematiek van STAP in, waarmee ook meerjarige opleidingen
gefaciliteerd worden met STAP-budget. Hierbij wordt rekening gehouden
met de aanlevertermijn van opleidingen voor het volgende cursusjaar van
publieke opleiders op 1 april. Voor degenen die nu al met een meerjarige
opleiding willen beginnen, kan STAP-budget wel voor het eerste jaar of
voor aparte scholingsactiviteiten worden aangevraagd.

20

Kamerstuk 30 012, nr. 138 en Kamerstuk 30 012, nr. 139. De systematiek van STAP is toegespitst op scholingstrajecten met een vast start- en eindmoment die nog moeten plaatsvinden.
Dit betreft verreweg het grootste deel van het aanbod in het scholingsregister. Voor
EVC-procedures is dit echter niet geschikt, omdat er geen vast start- en eindmoment is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 012, nr. 148

13

Conclusie
Samengevat zullen de volgende maatregelen de komende tijd worden
genomen:
Vóór 1 januari 2023:

• oplevering directe geautomatiseerde koppeling hoger onderwijs;
• publicatie overbruggingsregeling EVC-procedures;

Medio 2023:

• faciliteren van meerjarige opleidingen.

7. Verbeteren van de aanvraagprocedure
De wijze waarop het aanvraagproces is ingericht, leidt bij veel geïnteresseerden tot begrijpelijke frustraties omdat ze lang moeten wachten voor
ze aan de beurt zijn door de grote toestroom van aanvragers bij de
opening van een tijdvak. En daarnaast raken veel mensen ontmoedigd
door de snelle uitputting van middelen per tijdvak als gevolg van die grote
toeloop op het STAP-budget.
De ketenpartijen werken daarom aan een verandering van het aanvraagproces, waarbij de lange wachtrijen kunnen worden voorkómen. De
implicaties van deze verandering worden op dit moment in een uitvoeringstoets uitgevraagd. Als de ketenpartners concluderen dat dit haalbaar
is, zal deze aanpassing naar verwachting medio 2023 gerealiseerd kunnen
worden.
8. Tot slot
Bij een nieuwe regeling als het STAP-budget is het van groot belang om
nauwlettend te volgen wat de effecten zijn in de praktijk. In de inleiding is
al gezegd dat STAP een lerende regeling is, waarbij we op basis van een
cyclisch proces steeds verdere verbeteringen doorvoeren.
De maatregelen die in deze brief worden aangekondigd, zijn hier een
duidelijk voorbeeld van. Door de combinatie van een grotere rol van de
keurmerken bij het beoordelen en erkennen van opleidingen, het niet
meer kunnen gebruiken van het publieke STAP-budget als ongewenst
verdienmodel door commerciële opleiders, en gerichte actie van de
Toetsingskamer bij signalen en steekproefsgewijs toezicht, worden de
mogelijkheden voor misbruik en oneigenlijk gebruik substantieel beperkt.
STAP blijft een «lerende regeling» en wij verwachten dat we de komende
tijd, zowel wat betreft de doorgaande aanpak van misbruik en oneigenlijk
gebruik, als het verbeteren van STAP als arbeidsmarktinstrument,
aanvullende stappen zullen moeten zetten.
Monitoring en evaluatie staan aan de basis van dit proces. Een jaar na de
invoering van STAP zal onder leiding van SZW samen met alle ketenpartners STAP een Invoeringstoets worden uitgevoerd. Deze wordt
opgeleverd aan het einde van het eerste kwartaal 2023 waarna wij Uw
Kamer hierover informeren. De Invoeringstoets beoogt een (eerste) beeld
te geven van de werking van nieuw beleid in de praktijk en van de effecten
die vooraf niet waren voorzien. Het betreft een lichte toets met een korte
leercirkel. De invoeringstoets richt zich op:
• het perspectief van de doelgroepen STAP: burgers en opleiders.
• de eerste ervaringen van de uitvoering van 1 jaar STAP door ketenpartners: UWV, DUO en Toetsingskamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 012, nr. 148

14

Met de evaluatie wordt gekeken naar het gebruik en de doeltreffendheid
en doelmatigheid van het STAP-budget. Daarbij wordt ook onderzocht in
hoeverre het STAP-budget bijdraagt aan de duurzame inzetbaarheid en
arbeidsmarktpositie van de Nederlandse beroepsbevolking en in hoeverre
er sprake is van afwenteling van private middelen op publieke middelen.
Alle signalen, ervaringen en onderzoeken moeten zo helpen om de
STAP-regeling steeds verder te verbeteren en te verduurzamen. Wij
geloven dat het STAP-budget een waardevol arbeidsmarktinstrument is
dat mensen laat doorgroeien in hun loopbaan, duurzaam inzetbaar houdt,
werkplezier en inkomenszekerheid geeft en uitzicht kan bieden op nieuw
werk. De grote belangstelling voor het budget vanuit burgers sterkt ons in
het geloof dat er behoefte bestaat om te investeren in eigen ontwikkeling.
Een gelijkluidende brief is gezonden aan de voorzitter van de Eerste
Kamer der Staten-Generaal.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
C.E.G. van Gennip
De Minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs,
A.D. Wiersma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 30 012, nr. 148

15