Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

216
Vragen van het lid Schouw (D66) aan de staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie over de medische opvang van twee uitgezette hongerstakers
(ingezonden 9 september 2013).
Antwoord van staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
11 oktober 2013) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014,
nr. 141
Vraag 1
Is het juist dat de voorzieningenrechter met de uitzetting uit Nederland op
1 augustus 2013 naar Guinee van twee hongerstakers heeft ingestemd, omdat
door u is toegezegd dat hun medische zorg in Guinee gedurende drie
maanden door de Nederlandse overheid zou worden gefinancierd?1
Antwoord 1
De voorzieningenrechter heeft ten aanzien van één van beide vreemdelingen
bepaald dat in voldoende mate kon worden vastgesteld dat de medische
overdracht die op basis van een advies van het Bureau Medische Advisering
(BMA) van de IND was aangewezen, ook daadwerkelijk kon plaatsvinden.
Ten aanzien van de andere vreemdeling zijn geen medische voorwaarden aan
de uitzetting gesteld. Wel heeft de voorzieningenrechter in deze casus de
toezegging van de overheid meegewogen dat – vanwege de honger- en
dorststaking – ook ten aanzien van deze vreemdeling voorzien zou worden in
een medische overdracht. Daarbij gold de toezegging dat, indien medisch
aangewezen, Nederland de medische behandeling van betrokkene voor de
duur van maximaal 3 maanden zou betalen.
Vraag 2, 3 en 4
Is het u bekend dat de twee hongerstakers overeenkomstig de met de kliniek
Pasteur te Conakry in Guinee gemaakte afspraken naar die kliniek zijn
overgebracht, maar dat zij daar niet werden opgenomen ter behandeling en
dat de op de avond van 1 augustus 2013 dienstdoende arts van die kliniek in
een telefoongesprek met de Nederlandse vertrouwensarts van de betrokkenen uitdrukkelijk heeft gesteld dat betrokkenen slechts één nacht in de kliniek
Pasteur konden blijven, aangezien die kliniek niet geschikt was voor een
langdurige opname?

1

ah-tk-20132014-216
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Uitspraken van 31 juli 2013, registratienummers AWB 13/18171 en AWB 13/18552

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Heeft u naar aanleiding van de sommatie die de advocaat van betrokken u op
8 augustus 2013 heeft gezonden inzake de realisatie van de toegezegde
geneeskundige verzorging op enigerlei wijze gecontroleerd of betrokkenen
die verzorging daadwerkelijk ontvingen? Zo ja, waaruit bestond die controle
en tot welke bevindingen heeft deze geleid? Zo nee, waarom niet?
Bent u ermee bekend dat de directeur van de kliniek Pasteur op 14 augustus
2013 aan de Nederlandse vertrouwensarts van betrokkenen de verklaring
heeft doen toekomen dat er geen overeenkomst was gesloten met de
Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) over de behandeling van betrokkenen
of over hun opname voor welke duur dan ook en dat er op die datum nog
geen enkele betaling door de IND had plaatsgevonden betreffende betrokkenen?
Antwoord 2, 3 en 4
Na aankomst op de luchthaven van Conakry zijn betrokkenen overgedragen
aan personeel van de Clinique Pasteur waarnaar ze per ambulance zijn
overgebracht. De kliniek heeft vervolgens bevestigd dat betrokkenen bij de
kliniek waren aangekomen en vervolgens ter observatie zijn opgenomen.
Naar aanleiding van berichten dat betrokkenen niet meer in de Clinique
Pasteur zouden verblijven, heeft de DT&V navraag gedaan bij de kliniek. Op
6 augustus 2013 meldde de Clinique Pasteur dat betrokkenen op eigen
initiatief én tegen medisch advies in, de kliniek twee dagen na aankomst
hadden verlaten. Tevens benadrukte de Clinique Pasteur nog steeds bereid te
zijn betrokkenen te consulteren en, indien noodzakelijk, op te nemen voor
behandeling.
Ik ben bekend met de verklaring van Clinique Pasteur waaraan u refereert.
Het klopt dat geen voorafgaande afspraken zijn gemaakt met de IND omdat
deze afspraken zijn gemaakt met DT&V.
Vraag 5 en 6
Bent u ermee bekend dat de voorzieningenrechter ter zitting van woensdagmorgen 14 augustus 2013 zijn beslissing omtrent de namens betrokkenen
gevraagde voorlopige voorziening heeft aangehouden totdat op eenduidige
wijze zou zijn vastgesteld of betrokkenen al dan niet zouden worden
opgenomen in kliniek Pasteur? Zo ja, welke stappen zijn daarop gezet
teneinde te bewerkstelligen dat betrokkenen daadwerkelijk zouden worden
opgenomen in die kliniek? Wanneer zijn terzake stappen gezet en wat hielden
die concreet in?
Welke conclusies verbindt u aan het feit dat betrokkenen op vrijdag 16 augustus 2013 niet werden opgenomen in de kliniek Pasteur, en aan het gegeven
dat de voorzieningenrechter toen heeft bepaald dat zij zich op kosten van de
staat zouden kunnen laten opnemen in de kliniek Ambroise Paré? Deelt u de
mening dat er onvoldoende voorbereidingen zijn getroffen om de toezeggingen inzake de geneeskundige verzorging van betrokkenen, die voor de
voorzieningenrechter aanleiding vormden om in te stemmen met de
uitzetting van deze hongerstakers naar Guinee, te realiseren? Zo nee, waarom
komt u niet tot die conclusie?
Antwoord 5 en 6
Zowel voorafgaand aan de uitzetting als daarna, is door de Nederlandse
overheid al het mogelijke gedaan om de toezeggingen ten aanzien van de
medische overdracht en begeleiding van betrokkenen na te komen. Ook de
berichten van de kliniek bevestigden dat de gedane toezeggingen waren
nagekomen en dat – ook nadat betrokkenen op eigen initiatief het ziekenhuis
hadden verlaten – de gemaakte afspraken nog steeds zouden worden
gerespecteerd.
Niettemin is op 15 augustus 2013 besloten om een delegatie naar Guinee af
te laten reizen om de kennelijke verwarring die was ontstaan over de toegang
tot het ziekenhuis, weg te nemen. De voorzieningenrechter is hierover bij
brief van 16 augustus 2013 geïnformeerd, waarop deze heeft besloten een
zogenoemde ordemaatregel te treffen die inhield dat betrokkenen zich
mochten melden voor behandeling in een alternatieve kliniek (Ambroise)
totdat de (vermeende) problemen met de Clinique Pasteur zouden zijn
opgelost.
Deze delegatie is op 18 augustus 2013 afgereisd naar Guinee. In de gesprekken die de delegatie in Conakry heeft gevoerd met de Clinique Pasteur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

verklaarde de kliniek wederom dat betrokkenen op eigen initiatief én tegen
medisch advies in waren vertrokken en dat de kliniek steeds bereid is
geweest te voorzien in eventueel benodigde medische zorg voor betrokkenen
en dat ook nog steeds was. Deze verklaringen zijn bevestigd op schrift.
Gelet op het voorgaande deel ik niet de mening dat er onvoldoende
voorbereidingen zijn getroffen om de toezeggingen inzake de geneeskundige
verzorging van betrokkenen gestand te doen. In zijn uitspraak van 28 augustus 20132 oordeelt de voorzieningenrechter dat met het bezoek van de
delegatie aan Guinee de gerezen twijfel over de toegankelijkheid van Clinique
Pasteur afdoende is weggenomen en dat voldoende vaststaat dat opname en
behandeling in de Clinique Pasteur gegarandeerd is.
Vraag 7
Welke conclusies verbindt u aan het gegeven dat de artsen, die betrokkenen
op 1 augustus 2013 hebben gezien in Conakry, hebben verklaard dat aan hen
in (weerwil van de uitspraak van de voorzieningenrechter van 31 augustus
2013) geen medicijnen zijn meegegeven?
Antwoord 7
Voor één van beide vreemdelingen zijn medicijnen (voldoende voor gebruik
gedurende één maand) overhandigd aan de arts die door de Guinese
luchthavenautoriteiten was aangewezen om de vreemdelingen na landing aan
boord medisch te beoordelen. Daarbij is aan deze arts het verzoek gedaan
deze medicijnen aan de betreffende vreemdeling te overhandigen. Ten
aanzien van de andere vreemdeling gold een dergelijk voorschrift niet.
Vraag 8
Wat is uw conclusie met betrekking tot het gegeven dat de artsen in Conakry
niets wisten van de medische historie van betrokkenen nu er geen medische
overdracht heeft plaatsgevonden en betrokkenen hun medische dossier niet
hebben meegekregen? Meent u dat er op een zorgvuldige en verantwoorde
wijze gewerkt is?
Antwoord 8
De Clinique Pasteur is door de DT&V geïnformeerd over de medische
toestand van de vreemdeling voor wie medische overdracht aangewezen
was, voor zover die informatie bekend was bij de DT&V.
Vraag 9
Klopt het dat de betrokkenen de kliniek Pasteur op 2 augustus 2013 hebben
verlaten omdat er geen betalingsregeling was getroffen voor hun opname in
die kliniek en betrokkenen ook zelf niet over de vereiste financiële middelen
beschikten?
Antwoord 9
Nee, dat klopt niet. Betrokkenen hebben de kliniek op eigen initiatief én tegen
medisch advies in verlaten.
Vraag 10
Heeft u na de beslissing van de voorzieningenrechter op vrijdag 16 augustus
2013 een delegatie naar Conakry gezonden om overleg te plegen met de
directeur van de kliniek Pasteur? Zo ja, uit wie bestond deze delegatie en wat
is de uitkomst van dat overleg geweest? Heeft dat overleg ook geresulteerd in
een overeenkomst over de opname van betrokkenen in de kliniek Pasteur? Zo
ja, welke condities, met name welke kostprijs, zijn voor die opname overeengekomen?
Antwoord 10
De beslissing een delegatie naar Guinee te sturen is genomen op 15 augustus
2013, dus vóór de uitspraak van de voorzieningenrechter. De delegatie
bestond uit twee medewerkers van de DT&V. Ten aanzien van de uitkomst
van het overleg refereer ik aan mijn antwoord op de vragen 5 en 6.

2

Kenmerk AWB 13/20883 en 13/20882

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3

Vraag 11 en 12
Waarom heeft u niet gestreefd naar een overeenkomst met de kliniek
Ambroise Paré, waar betrokkenen inmiddels waren opgenomen? Klopt het
dat de kliniek Pasteur minder goed geoutilleerd is dan de kliniek Ambroise
Paré, maar wel twee keer zo duur is?
Heeft de delegatie die naar Conakry is gezonden ook met anderen dan de
directeur van de kliniek Pasteur overleg gehad? Zo ja, met wie hebben zij
gesproken, wat was de inhoud van dat overleg en wat waren de uitkomsten
daarvan? Wanneer is de delegatie teruggekeerd naar Nederland?
Antwoord 11 en 12
Met de Clinique Pasteur zijn voorafgaand aan de uitzetting van betrokkenen,
afspraken gemaakt over de medische overdracht en eventueel noodzakelijke
vervolgbehandeling. Het BMA van de IND heeft de Clinique Pasteur in zijn
advies expliciet genoemd als de kliniek waar de eventueel aangewezen zorg
zou kunnen worden verleend. Daarbij heeft de DT&V eerder met de Clinique
Pasteur samengewerkt en die samenwerking is naar tevredenheid verlopen.
Uitzonderlijke situaties daargelaten kan van de overheid in redelijkheid niet
worden verlangd om, nadat een zorgvuldige voorbereiding en uitvoering van
een medische overdracht is geborgd, vreemdelingen te volgen in hun eigen
keuze om geen gebruik te maken van de diensten van het ziekenhuis waartoe
de Nederlandse overheid de toegang heeft geborgd en zich vervolgens te
melden bij een ander ziekenhuis waarvan de geschiktheid niet op voorhand
door de Nederlandse overheid was vastgesteld. Het gegeven dat de Clinique
Pasteur inderdaad hogere tarieven in rekening brengt dan de Clinique
Ambroise Paré, is in deze niet relevant.
De delegatie heeft ook gesproken met de Clinique Ambroise Paré. Met de
Clinique Ambroise Paré heeft de delegatie, naar aanleiding van de door de
voorzieningenrechter op 16 augustus 2013 getroffen ordemaatregel,
afspraken gemaakt over de betaling van de kosten voor de behandeling van
beide betrokkenen tot zolang de ordemaatregel van kracht was. Daarnaast
heeft een beleefdheidsbezoek plaatsgevonden aan de Guinese autoriteiten.
De delegatie is op 20 augustus 2013 teruggekeerd naar Nederland.
Vraag 13
Zullen de kosten van de onderbrenging van betrokkenen in een hotel te
Conakry en van hun geneeskundige verzorging voorafgaand aan hun opname
in de kliniek Ambroise Paré (kosten die uit particulier initiatief zijn voldaan)
door u vergoed worden?
Antwoord 13
Nee. Betrokkenen hebben zich immers uit eigen beweging onttrokken aan de
zorg van de Clinique Pasteur.
Vraag 14
Bent u bereid om alsnog de verzorging van betrokkenen in de kliniek
Ambroise Paré volledig voor uw rekening te nemen na de uitspraak van de
voorzieningenrechter van 28 augustus 2013?
Antwoord 14
Gelet op het voorgaande, ben ik daartoe niet bereid.
Vraag 15
Kunt u aangeven wat de kosten zijn geweest van de uitzetting van betrokkenen op 1 augustus 2013 en kunt u dit specificeren? Kunt ook aangeven wat
de kosten waren van de delegatie die naar Conakry is gezonden?
Antwoord 15
Omdat betrokken vreemdelingen iedere medewerking aan hun terugkeer
hebben geweigerd en eerdere pogingen tot uitzetting frustreerden, was er
geen alternatief dan betrokkenen uit te zetten met een overheidsvlucht. De
specifieke strafrechtelijke achtergrond van betrokkenen maakte voorts dat met
hun uitzetting een bijzonder openbare orde belang was gediend. Voorkomen
moet worden dat het signaal wordt afgegeven aan vreemdelingen die hun
uitzetting frustreren, dat dit loont. De kosten van de uitzetting per overheids-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

4

vlucht bedroegen ongeveer EUR 92.000. De kosten van de delegatie die op
18 augustus 2013 naar Guinee gereisd is bedroegen ongeveer 6.000 EUR.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

5