Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

29 247

Acute zorg

Nr. 76

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 juli 2008
Inleiding
Op 25 januari jongstleden heb ik u mijn visie «dynamische eerstelijnszorg» gestuurd (Kamerstuk 29 247, nr. 56). Hierin heb ik op hoofdlijnen
aangegeven hoe ik, in samenwerking met de verschillende partijen, de
eerstelijnszorg in de komende jaren denk te versterken. In deze brief geef
ik nadere invulling aan de wijze waarop ik de eerstelijnszorg de komende
jaren wil stimuleren en ondersteunen in het proces dat nodig is om in te
kunnen spelen op diverse toenemende ontwikkelingen. Daarbij kom ik
tegemoet aan uw wens (geformuleerd op 31 januari jongstleden (Kamerstuk 29 247, nr. 69) tijdens het Algemeen Overleg in de Tweede Kamer) om
concrete doelstellingen te formuleren op basis van de visie. In een motie
van mevrouw Schippers (Kamerstuk 29 247, nr. 64) die op 18 februari is
aangenomen wordt gevraagd om een schema waarin tijdpad, instrumentarium en financiën worden geformuleerd om deze doelstellingen te
bereiken. In deze brief kom ik hieraan tegemoet.
De Nederlandse eerstelijnszorg staat internationaal in hoog aanzien door
het breed scala aan diensten van goede kwaliteit dat in de eerste lijn
wordt aangeboden. Het betreft de ruggengraat van de gezondheidszorg.
Het is belangrijk om de verworvenheden van deze sterke eerstelijnszorg te
koesteren en te behouden.
Bij de uitwerking van mijn visie focus ik in eerste instantie op de verbetering van de eerstelijnszorg zelf. Het gaat hier om de optimale zorg aan
patiënten te leveren in relatie tot het dagelijks functioneren van de hulpverleners, waarbij aandacht moet zijn voor de veiligheid, de kwaliteit en
de transparantie.
Vervolgens wordt, om de toenemende zorgvraag van met name van chronisch zieken het hoofd te kunnen bieden, gekeken naar de integrale zorg
rondom de patiënt. Dit betekent voor hulpverleners dat zij meer moeten
samenwerken. Het vormgeven van de samenhang vergt intensief overleg

KST121078
0708tkkst29247-76
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 247, nr. 76

1

met en tussen de veldpartijen. Ook de aansluiting met de tweedelijnszorg
is in het kader van de integrale zorg aan de orde. Door een functionele
bekostiging in de eerstelijnszorg worden de inkoopmogelijkheden van de
zorgverzekeraars vergroot. Daardoor kunnen zij naar wens substitutie van
zorg vanuit de tweede- naar de eerste lijn laten plaatsvinden. Tevens biedt
dit mogelijkheden om integrale zorg in te kopen voor bijvoorbeeld
patiënten met chronische zorg.
In mijn visie heb ik aan de hand van vier thema’s de beleidsagenda voor
de komende jaren geschetst. Hieronder beschrijf ik per thema de doelstellingen die ik voor ogen heb. Daarnaast heb ik bij ieder thema een schema
gevoegd met een programma, waarin de acties en instrumentarium met
de belangrijkste actoren en een tijdpad zijn weergegeven. Ik hecht eraan
te melden dat de doelstellingen binnen het kader van de visie «dynamische eerstelijnszorg» zijn uitgewerkt en er inhoudelijk geen nieuwe zaken
zijn toegevoegd.
In de uitwerking wordt een programmatische aanpak gekozen. Dit betekent dat er een samenhangend programma van activiteiten komt
waarmee, samen met de relevante partijen, onderdelen van de visie
worden uitgewerkt. Om de voortgang inhoudelijk en in de tijd te bewaken
zal ik een Stuurgroep inrichten onder voorzitterschap van VWS, waarbij
met de partijen (zorgaanbieders, verzekeraars, consumenten/patiënten en
gemeenten) periodiek de voortgang van de verschillende onderdelen
wordt besproken. Aan het eind van deze brief kom ik hierop terug. Ik zal u
eens per jaar over de voortgang rapporteren.
In de laatste paragraaf van deze brief kom ik terug op een aantal toezeggingen die ik heb gedaan in het Algemeen Overleg van 31 januari jongstleden. Dit zijn de toezeggingen over goodwill huisartsen, risicoselectie bij
fysiotherapie, deskundigheidsbevordering huisartsen bij ongewenste
zwangerschap en onafhankelijke nascholing huisartsen.
Bij de uitwerking van de maatregelen zullen de financiële consequenties
verder in kaart worden gebracht. Aangezien er meerdere partijen betrokken zijn (die verschillende financieringsbronnen hanteren) is een overzicht
op dit moment nog niet te geven. Daarnaast zijn een aantal maatregelen
organisatorisch van aard en hoeven derhalve niet per se geld te kosten.
Om te zijner tijd eventuele meerkosten op te vangen zullen ombuigingen
van vergelijkbare omvang binnen het BKZ noodzakelijk zijn.
De thema’s in de eerstelijnszorg
In mijn visie «dynamische eerstelijnszorg» van 25 januari jongstleden heb
ik de belangrijke betekenis van de curatieve eerstelijnszorg benadrukt. De
eerstelijnszorg behandelt en begeleidt de patiënt als hij of zij medische,
verloskundige, tandheelkundige, palliatieve, farmaceutische, psychische,
paramedische en/of verpleegkundige zorg nodig heeft. De eerstelijnszorg
heeft een belangrijke taak in het diagnosticeren van klachten en vroegsignalering. Hierbij blijft de patiënt in zijn eigen woonsituatie en vindt de
behandeling/begeleiding plaats in de praktijk nabij die woonsituatie, of in
de thuissituatie zelf of in een externe omgeving zoals bijvoorbeeld een
polikliniek (bevalling) of geboortecentrum. Er zijn vele goede initiatieven
en steeds meer partijen die een bijdrage willen leveren aan de versterking
van de eerstelijnszorg.
Daarnaast is het ook noodzakelijk oog te hebben voor de uitdagingen
waar de eerstelijnszorg voor staat, zoals diverse maatschappelijke veranderingen als vergrijzing, toename van chronisch zieken en de multiculturele samenleving. Er zijn meer mensen die zorg nodig hebben en minder

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 247, nr. 76

2

mensen om die zorg te verlenen. Daarnaast zullen steeds meer patiënten
en zorgconsumenten via zelfmanagement de regie over hun leven met
(gecompliceerde) aandoeningen willen voeren en zich mondig ten
opzichte van de hulpverleners opstellen. Het is van belang dat de eerstelijnszorg daar in de toekomst goed op in kan spelen.
Veel van de kwalitatief goede zorg die wordt geboden, wordt door individuele zorgaanbieders zélf afgehandeld. Het is wenselijk dat dit ook blijft
bestaan. Daarnaast vinden de belangrijkste veranderingen plaats binnen
de multidisciplinaire zorg. Daarbij is de samenhang tussen de eerstelijnszorg en andere (deels private) zorgterreinen, zoals de wijkverpleging, de
ouderenzorg, verpleeghuiszorg en tweedelijnszorg van groot belang. De
eerdergenoemde relatie met de publieke taken van gemeenten vragen
speciale aandacht.
Hiervoor is een dynamische eerstelijnszorg nodig: kwalitatief hoogstaand,
klantgericht, innoverend en investerend. Het is aan het veld om de zorg
zodanig te organiseren en te optimaliseren dat met behoud van kwaliteit
tegemoet kan worden gekomen aan de wensen en de behoeften van de
patiënten. Huisartsen vervullen een essentiële rol in de eerste lijn. Zij zijn –
samen met verloskundigen en bedrijfsartsen – poortwachter naar de
tweede lijn. De afgelopen jaren zijn zij steeds meer ondersteund door
praktijkondersteuners, hetgeen een goede ontwikkeling is. Daarnaast zie ik
de introductie van de nurse practitioners (NP’s) en physician assistents
(PA’s) als wenselijk.
De rol van de overheid is om de prikkels in het systeem in te bouwen
waardoor er een kwalitatief hoogwaardig en transparant zorgaanbod
ontstaat met meerwaarde voor de patiënt. Wet- en regelgeving zijn hiervoor een middel, maar ook het geven van goede voorbeelden is een
goede stimulans voor partijen. Dit laatste doe ik onder andere samen met
de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) en Nederlands Huisartsen
Genootschap (NHG) door middel van De Nieuwe Praktijk (DNP) en, samen
met alle partijen in de zorg, in het Landelijk Overleg Versterking Eerstelijnszorg (LOVE).
Ik wil geen blauwdruk afgeven voor de eerstelijnszorg in de toekomst,
simpelweg omdat innovaties niet vooraf zijn te plannen; innovaties
vereisen ruimte en dynamiek. Daarnaast doet een blauwdruk geen recht
aan de gewenste differentiatie, afhankelijk van de lokale situatie.
Ik heb in de visie de nadruk gelegd op 4 thema’s.
(1) Meer samenhang in de zorg;
(2) Meer innovatie,ondernemerschap en betere zorginkoop;
(3) Grotere transparantie, betere kwaliteit en vanzelfsprekende veiligheid;
(4) Betere organisatie van de acute zorg.
Per thema heb ik in deze brief de belangrijkste doelstellingen geformuleerd. Samen met de veldpartijen zal ik deze doelstellingen gaan
nastreven (voor zover dit niet al gebeurt).
Thema 1 Meer samenhang in de zorg
Met het thema «betere samenhang in de zorg» beoog ik te bereiken dat
waar nodig, in de eerstelijnszorg integrale zorg wordt geboden rondom
een patiënt. Bij goede integrale zorgverlening zijn de betreffende professionals op de hoogte van de zorg die hun collega-hulpverlener biedt aan
de patiënt. Het is voor de patiënt duidelijk wie hij/zij kan aanspreken in het
(keten) zorgproces. Hulpverleners die worden betaald uit de Zorgverzekeringswet (Zvw), de Wmo of de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 247, nr. 76

3

(AWBZ) kunnen deze zorg bieden zonder daar grote belemmeringen te
ervaren in de verschillende systemen die er zijn. In mijn brief chronisch
zieken (PG/ZP 2847918) die ik recent naar u heb gestuurd zet ik mijn beleid
ten aanzien van chronische zorg nader uiteen. De samenhang in het zorgproces wil ik versterken door te bezien of en op welke wijze de coördinatiefunctie in een zorgproces beter kan worden verankerd.
Doelstelling 1.1: Ketenzorg en coördinatie
• De zorgverlener zorgt voor aansluiting van het werk op dat van zijn
collega’s en heeft aandacht voor de risico’s die de samenwerking en
goede zorgverlening bedreigen. Eén professional in de keten heeft het
volledige overzicht en is aanspreekbaar voor de patiënt in het zorgproces. De betreffende zorgverleners in de zorgketen spreken – in
samenspraak met de patiënt – onderling af wie dit overzicht op een
bepaald moment heeft. Diegene die op enig moment de overzichtsfunctie vervult is verantwoordelijk voor een aansluitend zorgproces
van een patiënt die door verschillende professionals wordt geleverd.
Voor de patiënt moet duidelijk zijn wie (en welke discipline) de afstemming ter hand neemt. Hij kan daarin ook zijn voorkeur kenbaar maken.
• Afhankelijk van de specifieke zorgbehoefte van een patiënt levert de
zorgverlener – samen met de relevante zorgverleners in de keten –
zorg volgens richtlijnen dan wel (bij chronisch zieken) standaarden die
een integrale benadering kennen.
• Om zoveel mogelijk gezondheidswinst bij patiëntengroepen te
behalen, wordt bij het zorgaanbod meer aandacht besteed aan het
voorkomen van het ziekten via preventie.
Doelstelling 1.2: Afstemming van gemeenten en eerstelijnszorg op lokaal
niveau
• Gemeenten spelen in 2011 een meer aantoonbare rol in het gezondheidszorgbeleid. Daarbij wordt met de zorgaanbieders in de eerstelijn
en verzekeraars afgestemd over de gemeenschappelijke doelen
rondom specifieke doelgroepen, zoals bijv. ouderen, jeugdigen en
verslaafden. Daarbij wordt nagegaan hoe de zorg zoveel mogelijk
integraal georganiseerd kan worden. Waar mogelijk vinden meer
preventieve activiteiten plaats.
Zoals gezegd komen in de eerstelijnszorg drie systemen samen. De
sectoren cure, care en preventie kennen hun eigen sturing en beheerssysteem.
Het grootste deel van de eerstelijnszorg wordt via de Zorgverzekeringswet
vormgegeven.
Het tweede besturingssysteem met de functies verpleging en verzorging
loopt via de AWBZ.
Het derde besturingssysteem betreft de publieke sector. Gemeenten
hebben meerdere publieke taken op het gebied van gezondheid en welzijn
die met elkaar samenhangen. De Wet Maatschappelijke Ondersteuning
(WMO), de Centra voor Jeugd en Gezin, het preventiebeleid en het
ouderenbeleid verwoord in de Wet Publieke Gezondheid en de versterking
van de achterstandswijken zijn allemaal (relatief nieuwe) onderwerpen die
een beroep doen op de eerstelijnszorg op lokaal en wijkniveau.
Voor de patiënt is het van belang dat deze systemen op elkaar afgestemd
worden. Hij is bijv. gebaat bij een huisarts die samenwerkt met een jeugdarts of maatschappelijk werk.
In de huidige praktijk sluiten de systemen niet altijd even goed op elkaar
aan. Zo kan de gemeente besluiten andere prioriteiten te stellen dan waar
de huisarts denkt behoefte aan te hebben. De thuiszorg kan besluiten om
niet te gaan werken vanuit een gezondheidscentrum.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 247, nr. 76

4

Een verzekeraar met een groot marktaandeel in een regio kan andere
prioriteiten hebben dan de initiatiefnemers voor een geïntegreerde
eerstelijnsorganisatie in die regio.
Meer samenhang in de zorg wordt bevorderd door concrete experimenten
om preventie en curatie met elkaar te verbinden (bijv. de beweegkuur of
een «stoppen met roken»-pilot door de huisarts). Daarnaast wil ik een
meerjarig programma op gaan zetten, «Lokaal-Centraal» met gemeenten,
GGD’en en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) om te
kijken hoe er op lokaal niveau een samenhangend beleid kan komen.
Samen met gemeenten en eerstelijnszorgverleners wil ik nagaan wat de
afstemming rondom deze taken betekent en hoe deze afstemming gestimuleerd kan worden. Verzekeraars zullen hierbij eveneens betrokken
worden. Daarbij zal onderzocht worden welke consequenties de samenwerking in de eerstelijnszorg heeft voor de wijze waarop de zorginkoop op
basis van de Wet Marktordening Gezondheidszorg (WMG) plaatsvindt.
Ten aanzien van de ouderenzorg spelen meerdere onderwerpen in relatie
met de eerstelijnszorg.
In de brief over multimorbiditeit en ouderenzorg van 12 november 2007
van de staatssecretaris is het Ouderenprogramma aangekondigd (in lijn
met het recente kabinetsstandpunt over de AWBZ). De aanpak in dit
programma gaat uit van regionale partijen die in samenwerking meerwaarde creëren op basis van behoeften van cliënten.
Omdat de meeste mensen met multimorbiditeit en complexe problematiek gewoon thuis zijn (de huisarts doet bij deze populatie bij benadering
ongeveer 7 miljoen consulten, waarvan hij er slechts 400 000 doorverwijst
naar de tweede lijn) en ingrijpen in een vroeg stadium meer oplevert,
spelen bij het Ouderenprogramma de curatieve eerste lijn en het welzijnsdomein een belangrijke rol. Het ouderenprogramma schept voor de regionale experimenten met combinaties uit verschillende domeinen transitieruimte. Deze ruimte is nodig wanneer bij de experimenten financiële of
juridische grenzen opdoemen.
Verder heeft de wetgever onlangs in de Wet PG een taak bij gemeenten
neergelegd om (preventief) ouderengezondheidszorgbeleid te voeren, met
sturingsmogelijkheden voor het rijk. In overleg met de bestuurlijke partners en veldpartijen in de zorg zal dit beleid vorm en inhoud krijgen.
Indien in de preventieve sfeer een diagnose wordt gesteld, is doorgeleiding naar de reguliere eerstelijnszorg van belang.
In schema 1 schets ik een overzicht van alle actiepunten die op dit thema
voortvloeien uit de visie «dynamische eerstelijnszorg». Bij de uitwerking
van het programma in de komende jaren zullen de rollen en verantwoordelijkheden van de verschillende partijen verder benoemd worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 247, nr. 76

5

Schema 1. «Meer samenhang»
Acties

Instrumentarium

Tijdpad

1: Coördinatie
Helder beleggen van verantwoordelijkheid in het zorgproces en de ketenzorg,
waardoor de kwaliteit van zorg wordt
verbeterd en de patiënt een aanspreekpunt heeft bij vragen. De rol van de
huisarts krijgt daarbij speciale aandacht.

Wet- en regelgeving: zie brief aan de Tweede
Kamer met Programma «Zeven rechten voor de
cliënt in de zorg» d.d. 23 mei 2008.
Via het ZorgInnovatiePlatform werken aan
optimalisering van (arbeidsbesparende)
technologie en ICT in preventie in zorg.

Wetsvoorstel wordt aan de TK aangeboden in
2009.

2: Ontwikkeling gezondheidsbeleid op
regionaal/lokaal niveau
Bereiken dat de gemeenten een aantoonbare rol spelen in het gezondheidszorg
beleid, waarbij met verzekeraars en
zorgaanbieders gemeenschappelijke
doelen worden geformuleerd. Daarbij
wordt afgestemd over de wijze waarop de
zorg integraal georganiseerd kan worden.
Er wordt tevens een verbinding gelegd
met het maatschappelijk ondersteuningsbeleid van de gemeente.

> Meetbaar maken welke rol de gemeente
speelt met betrekking tot de eerstelijnszorg via
de indicatorenset die door de IGZ ontwikkeld
wordt
> Wet Publieke Gezondheid,
> Introductie Innovatieprogramma «LokaalCentraal» ter versterking openbare gezondheidszorg en link met eerstelijnszorg.
> Inzichtelijk maken van de vraag op lokaal en
regionaal niveau via de combinatie van de
Vraag-Aanbod-Analyse Monitor (VAAM) met
epidemiologische gegevens van GGD’en

> 2009

3: Chronische zorg
Randvoorwaarden creëren waardoor
chronisch zorg integraal wordt aangeboden en waar mogelijk in de eerstelijnszorg

Veld stimuleren standaarden te ontwikkelen
voor integrale zorg, in de bekostiging mogelijk
maken integrale zorg aan te bieden en in te
kopen voor verzekeraars (zie brief chronisch
zieken PG/ZP/2847918).

Binnen vier jaar zorgstandaarden en de verder
benodigde innovaties ontwikkelen voor de zes
prioritaire (groepen van) chronische aandoeningen.

Het Zorginnovatieplatform zal gedurende deze
kabinetsperiode actief zijn.

> Planning 2de tranche in 2009
> 2009–2012

> Gerealiseerd in 2010

Via het ZorgInnovatieplatform werken aan
innovaties in samenwerking/organisatiemodellen zodat ketenzorg beter gestalte krijgt.
4: Meer nadruk op preventie
Preventie als integraal onderdeel in het
zorgaanbod met daarbij aandacht voor
leefstijl, gezonde leefomgeving, chronisch
zieken en sociaal economische en
etnische gezondheidsverschillen. De
eerstelijnszorg werkt nauw samen met
gemeenten en GGD’en.

> Verder onderzoek verrichten naar (kosten)
effectiviteit van individuele en collectieve
preventiemogelijkheden.
> Nagaan hoe de aanpak van preventie lokaal
kan worden ingericht, waarbij in samenwerking
met ministerie van WWI de krachtwijken
specifiek benaderd worden. Hiervoor worden
met 9 gemeenten (20 van de 40 wijken)
afspraken gemaakt om te experimenteren.
> Verbinden Preventie en ZVW (onder voorwaarden) met vijf speerpunten:
– Preventieprikkel via eigen risico ZVW
– Stoppen met roken in ZVW
– Introductie Beweegkuur in ZVW
– GGZ-preventie in ZVW
– Zelfmanagement in ZVW

2009

2008–2013

> 2009
> 2010
> 2012
> 2011
> 2012

5: Centra voor Jeugd en Gezin en
eerstelijnszorg
Er dient een heldere relatie/samenhang te
zijn tussen eerstelijnszorg en Centra voor
Jeugd en Gezin (CJG)

Wordt met het veld nader bepaald in een
handreiking «samenhang CJG en eerstelijnsvoorzieningen» eind 2008. Daarbij wordt de rol
van de huisarts bij het signaleren en melden
van kindermishandeling versterkt.

Afschrift naar de Tweede Kamer eind 2008

6. Ouderenprogramma
Het scheppen van meerwaarde in de
behoefte van ouderen met multimorbiditeit en complexe problematiek

Het ouderenprogramma zoals dat door ZonMW
wordt uitgevoerd, zie de brief van de staatssecretaris van 12 november 2007 aan de Tweede
Kamer

2008–2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 247, nr. 76

6

Acties

Instrumentarium

Tijdpad

7: Verslavingszorg en eerstelijns GGZ
Huisartsen en andere relevante zorgaanbieders zullen beter in staat moeten zijn
om in een vroeg stadium verslavingsproblematiek, psychosociale- en
psychische problemen bij mensen te
herkennen, op de juiste wijze daarmee
om te gaan en naar de goede zorgverleners eninstanties kunnen doorverwijzen.
Met de inzet van Praktijk Ondersteuners
Huisartsenzorg (POH)-GGZ en SPV’ers in
de eerste lijn worden functies als
vraagverheldering, vroegsignalering en
preventie versterkt. Met de uitbreiding
van acht zittingen eerstelijns psychologische zorg in het basispakket krijgen
burgers met psychische klachten, ruimere
keuzemogelijkheden binnen een meer
doelmatige zorgketen aangeboden.

> Partnership Vroegsignalering Alcohol is
verlengd tot 2011. Project implementatie eerste
lijn gaat van start. (Partnership wordt in deze
periode ook uitgebreid met tweedelijn:
ziekenhuizen)

In 2011 past 30% van de huisartsen de NHGstandaard problematisch alcoholgebruik toe.

Vanaf 1 januari 2008 financiering van de functie
POH-GGZ via de Zorgverzekeringswet

In 2011 is in 10% van de HA-praktijken samenwerking met de verslavingszorg tot stand gekomen.

Ontwikkelen van een transparant aanbod
eerstelijns psychologen en SPV’ers in de eerste
lijn (modulaire beschrijving)

In 2011 kent 80% van de instellingen voor
verslavingszorg de Handleiding Alcoholconsul
tatieprojecten tbv de eerstelijn

Acht zittingen eerstelijns psychologische zorg in
het basispakket

Modulaire beschrijving eerstelijns psychologen
en SPV’ers in de eerste lijn gereed

8: Wegwijsfunctie eerstelijnszorg
Handreiking aanbieden aan lokale partijen
waarin zij duidelijke informatie krijgen
over het diverse zorgaanbod in de
omgeving, zodat verwijzingen juist
plaatsvinden en patiënten op de goede
plek in de zorg belanden. Daarnaast is bij
de eerstelijnszorg informatie beschikbaar
over de ondersteuningstaken van de
gemeente.

Handreiking via LOVE-traject opzetten gekoppeld aan trajecten die al lopen via GGD’en en
Gemeenten.

Afgerond eind 2009

9: Invoering landelijk Elektronisch
Patiënten Dossier (EPD)
Invoering van het landelijk EPD zodat
zorgverleners landelijk relevante
medische gegevens kunnen uitwisselen.
Te starten met de huisartswaarneeminformatie en informatie over medicatie.

1. Wetgeving
2. Communicatie en voorlichting
3. Implementatiehulpmiddelen
4. Financiële tegemoetkoming

Uiterlijk in 2009 zijn huisartsen, apotheken,
huisartsenposten en ziekenhuizen aangesloten op
het landelijk schakelpunt.

Thema 2 Meer innovatie,ondernemerschap en betere zorginkoop
Met het thema «meer innovatie en ondernemerschap en een betere zorginkoop» beoog ik te bereiken dat zorgverleners en zorgverzekeraars de
ruimte benutten die het stelsel geeft om te innoveren en kansen te zoeken
in betere samenwerking binnen onderscheiden zorggroepen, differentiatie
en specialisatie en de ontwikkeling van nieuwe zorgconcepten, die beter
inspelen op speciale behoefte van de patiëntenpopulatie in hun buurt.
Innovatie en ondernemerschap zijn mede afhankelijk van een goede
uitgangssituatie. Daarom wordt ook gekeken naar de verworvenheden
van de huidige praktijk. Zoals eerder aangegeven is het belangrijk de
verworvenheden van een sterke en doelmatige eerstelijnszorg te koesteren en verder uit te bouwen. De onderstaande doelstellingen zijn mede
hierop gericht.
Doelstelling 2.1: Bereikbaarheid en servicegerichtheid
• Eerstelijnszorg is laagdrempelig en heeft een «herkenbare voordeur»
in een wijk. Voor een patiënt is het duidelijk waar en welke eerstelijnszorg zich in een wijk bevindt.
• De eerstelijnszorg is fysiek makkelijk te bereiken binnen een aanvaardbare reistijd. De acute eerstelijnszorg organiseert haar zorg op basis
van heldere (telefonische) bereikbaarheidsnormen.
• In de eerstelijnszorg is er helderheid over toegankelijkheid (patiënteninformatie als openingstijden, spreekuur, e-health-mogelijkheden,
samenstelling van de zorggroep of maatschap en specialisaties).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 247, nr. 76

7

Doelstelling 2.2: Doelmatigheid
• Via de eerstelijnszorg heeft de patiënt het eerste contact met het zorgsysteem. Om de zorgverlening doelmatig te laten lopen hebben
eerstelijnshulpverleners een belangrijke functie. Onnodige belasting
van de huisarts wordt voorkomen door (goed geprotocolleerd) vrijwel
de gehele eerstelijnszorg direct toegankelijk te maken.
• De zorg die in de eerste lijn geleverd kán worden, wordt daar ook
geleverd. In eerste instantie wordt in de eerstelijnszorg de meest effectieve, kwalitatief verantwoorde, minst belastende, goedkoopste en
kortste vorm van behandeling aangeboden die mogelijk is, gezien de
aard en de ernst van de problematiek. Pas als interventie in de eerstelijn onvoldoende effect heeft, wordt naar een interventie in de tweede
lijn overgegaan.
Doelstelling 2.3: Meer aanvullende expertise en differentiatie
• De generalistische zorgverleners ontwikkelen tevens – naar lokale,
wijkgerichte behoefte – meer aanvullende expertise op diverse zorgterreinen. De fysiotherapeut of ergotherapeut heeft bijvoorbeeld
bepaalde specialistische deskundigheid in patiënten met COPD of lage
rugpijn of bijvoorbeeld ouderen met de ziekte van alzheimer, lichamelijk en verstandelijk gehandicapten, kennis en expertise over culturele
of etnische factoren die gezondheid bevorderen of belemmeren etc. Of
de ene huisarts richt zich meer op geriatrische ziekten, een andere op
psycho-sociale problematiek en de volgende op patiënten met chronische longklachten. Dit mag uiteraard niet ten koste gaan van de generalistische aanpak in de eerstelijn.
Innovaties wil ik stimuleren door enerzijds het systeem zo in te richten dat
de bekostigingssystemen innovatie bevorderen, en anderzijds door
stimuleringsprogramma’s partijen te prikkelen om tot goede innovaties te
komen. Ik verwijs kortheidshalve ook naar de brief die de staatssecretaris
en ik op 7 februari jongstleden over innovatie in preventie en zorg naar de
Tweede Kamer hebben gestuurd (MEVA/AEB-2 830 484). Een functionele
bekostiging in de eerstelijnszorg bevordert substitutie vanuit de tweedenaar de eerste lijn en vergroot de inkoopmogelijkheden van de zorgverzekeraars en dus ook de innovatie.
Stimuleringsprogramma’s ben ik onder andere gestart met De Nieuwe
Praktijk, maar ook het Landelijk Overleg Versterking Eerstelijnszorg (LOVE)
werkt mee om de dynamiek in het veld te vergroten. Innovatie kent echter
ook andere niveaus die lang niet altijd te maken hebben met beleid van de
overheid. Het heeft ook te maken met een natuurlijke drive en gevoel voor
ondernemerschap. Dit ondernemerschap probeer ik te stimuleren in
bijvoorbeeld de opleidingen, maar ook de Regionale ondersteuningsstructuren (ROSSEN) hebben daarin een taak.
Om de professionals te ondersteunen in het opzetten van nieuwe initiatieven zal ik onderzoek doen naar de behoefte naar betere investeringsmogelijkheden in de eerstelijnszorg en deze bespreken met de minister
van Economische Zaken.
In schema 2 schets ik een overzicht van de actiepunten die op dit thema
nog meer voortvloeien uit de visie «dynamische eerstelijnszorg».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 247, nr. 76

8

Schema 2 «Meer innovatie en ondernemerschap en een betere zorginkoop»
Acties

Instrumentarium

Tijdpad

1: Functionele bekostiging
Een functionele bekostiging, waarbij de
(beroepsgerichte) schotten in de eerstelijnszorg verdwijnen en prestaties in de
zorg binnen de tweedelijn en eerstelijnszorg gelijk zijn.

Aanpassen bekostigingssystematiek WMG

Advies NZa gereed eind 2009. Nadere besluitvorming op basis van uitvoeringstoets.

2. Goede toegang en bereikbaarheid
eerstelijn in Vinex-wijken

Adequate aanloopregeling voor gezondheidscentra in Vinex-wijken

Structureel 2009

3: Substitutie
Zorginkoop van verzekeraars optimaliseren door substitutiebelemmeringen in de
bekostiging weg te nemen en bevorderen
dat inkoopspecificaties van zorgverzekeraars zijn gebaseerd op zorgstandaarden.

Aanpassen bekostigingssystematiek WMG waar
nodig.

Risicoverevening: 2010

4: Taakherschikking
Taakherschikking blijven stimuleren
waardoor er een zorgaanbod ontstaat dat
antwoord geeft op de veranderende en
stijgende zorgvraag en daardoor de
kwaliteit van zorg kan verbeteren, ondercapaciteit wordt voorkomen, zorgverleners in taken worden ontlast en meer
carrièreperspectief ontstaat voor werkers
in de zorg.

> De jaarlijkse instroom in de opleidingen Nurse
Practitioner/Psycisian Assistent met ingang van
studiejaar 2008–2009 te verhogen van 325 naar
400 opleidingsplaatsen;
> De arbeidsmarktbehoefte aan NP’s en PA’s
systematisch te laten monitoren middels een
tweejaarlijks onderzoek.
> Taakherschikking zal een onderdeel zijn van
de uitwerking van het arbeidsmarktadvies in het
ZorgInnovatiePlatform.

2008–2009

5: Directe toegankelijkheid
De keuzevrijheid van patiënten vergroten,
de kwaliteit van de paramedici beter te
benutten, en onnodige belasting van de
huisarts voorkomen door directe
toegankelijkheid van die beroepen die dit
zorginhoudelijk gezien toelaten.

Amvb wet BIG aanpassen, indien dit noodzakelijk wordt geacht,

In 2011 zijn paramedici in principe direct
toegankelijk

6: Borgstellingskrediet
Het financieren van investeren in de
eerstelijnszorg te vergemakkelijken
doordat banken door kapitaalmarktregeling minder risico lopen bij faillissement, waardoor samenwerkingsverbanden eerder zullen worden opgezet.

> Onderzoek naar mogelijke knelpunten op het
terrein van eerstelijnszorg bij financiering van
investeringen.
> Overleg met ministerie van EZ of en en onder
welke voorwaarden het bestaande kapitaalmarktinstrumentarium open gesteld kan
worden voor beroepsbeoefenaren.

Resultaat onderzoek in najaar 2008

7: Ondernemerschap
Vanzelfsprekendheid creëren bij de
hulpverleners in spe om zich als een
ondernemer op te stellen in de Zvw.

> Ondernemerschap in opleiding en cursussen
> Via De Nieuwe Praktijk voorbeelden verspreiden
> In de Maatschappelijke Innovatieagenda
Gezondheid (MIA-G) die samen met EZ en OCW
is vormgegeven, is bevorderen van ondernemerschap in de zorg een onderdeel.

Uitwerking via LOVE in het derde kwartaal 2008

8: Regionale ondersteuning
Regionale ondersteuningsstructuren
zodanig inrichten dat zij de eerstelijnszorg
op de meest doelmatige ondersteunen op
die gebieden waar de grootste behoefte
aan is. Daarbij afstemmen met de ondersteuningsstructuur die ten behoeve van
de openbare gezondheidszorg wordt
ingericht.

> Stevige verankering ROSSEN

In 2010 geïmplementeerd

Bekostiging: 2010
Brief TK in juli 2008 t.b.v. uitwerking motie
Omtzigt.

2008

TK wordt begin 2009 geïnformeerd.

Thema 3 Meer transparantie, betere kwaliteit en
vanzelfsprekende veiligheid
Met het thema «meer transparantie, betere kwaliteit en vanzelfsprekende
veiligheid» beoog ik te bereiken dat consumenten/patiënten een afgewogen keuze kunnen maken en kritisch (kunnen) zijn over de prijs en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 247, nr. 76

9

kwaliteit van door verzekeraars en aanbieders geleverde diensten. Zorgverzekeraars moeten informatie over het zorgaanbod hebben om hun
inkooprol te kunnen waarmaken en zich inzetten voor een doelmatige
inkoop en organisatie van zorg in het belang van hun verzekerden. Zorgprofessionals in de eerstelijnszorg voldoen aan normen voor kwaliteit en
veiligheid. De kwaliteitsnormen gelden voor het medisch handelen, de
praktijkvoering en de service aan patiënten. Inzicht in de kwaliteit van zorg
is een basisvoorwaarde om meer dynamiek te krijgen in de eerstelijnszorg. Dit betekent dat er transparantie-indicatoren ontwikkeld moeten
worden om dat inzicht te verkrijgen. Deze transparantie-indicatoren
dienen ook voor de integrale ketenzorg ontwikkeld te worden.
Doelstelling 3.1: Kwaliteit en veiligheid
Eerstelijnszorg levert in alle gevallen generalistische zorg van hoogwaardige kwaliteit en optimale veiligheid. De patiënt moet er op kunnen
vertrouwen dat zorgverleners kwaliteit en veiligheid als eerste prioriteit
beschouwen. De zorgverlener heeft hierbij aandacht voor de patiënt en
voor zijn wensen.
• In 2014 is een aantoonbare significante reductie van onbedoelde
schade door zorgverleners in de eerste lijn gerealiseerd.
• De eerste lijn heeft een onderling afgestemd stelsel van richtlijnen en
standaarden op basis van evidentie ontwikkeld. Deze onderdelen zijn
ook afgestemd met de (verticale) keten.
• De zorg is afgestemd op de populatie in het verzorgingsgebied. Daarbij
geldt de «menselijke maat». Wederzijds vertrouwen is het uitgangspunt. Er moet gewaarborgd zijn dat de eerstelijnszorg ook ten goede
komt aan mensen die niet of niet gemakkelijk zelf met hun vraag
aankloppen, zoals ouderen die niet op de hoogte zijn van wat een
therapeut aan behandeling en begeleiding te bieden heeft.
Doelstelling 3.2: Meer keuzemogelijkheden voor patiënten
Consumenten/patiënten en verzekeraars hebben heldere (keuze-)informatie over het zorgaanbod in de eerstelijnszorg. Dit betekent dat voor alle
eerstelijnszorgvormen heldere prestatie-indicatoren bestaan met duidelijke productgroepen op basis waarvan de zorgverzekeraar kan inkopen.
Consumenten/patiënten kunnen een afgewogen keuze maken en dienen
kritisch te (kunnen) zijn over de prijs en kwaliteit van door verzekeraars en
aanbieders geleverde diensten.
• De eerste lijn heeft in het 2014 een samenhangend systeem van indicatoren ontwikkeld ten aanzien van de organisatie, het zorgproces en de
etalage informatie.
Er moet een slag worden gemaakt om feitelijke informatie te transformeren naar keuze-informatie, waardoor de consument zelf een keuze
tussen zorgaanbieders kan maken. Dit jaar zal er op de website van kiesbeter meer keuze informatie voor de burger over de eerstelijnszorg
verschijnen. Binnen het Bureau Zorgbrede Transparantie worden voor
verschillende eerstelijnsvoorzieningen trajecten gestart om indicatoren te
ontwikkelen. Samen met de NPCF start ik een vierjarige programma om
de oordelen van patiënten(organisaties) meer bij de ontwikkeling van de
eerstelijnszorg te betrekken. In juni zal het veld hun plannen presenteren
voor het verbetering van de veiligheid in de eerste lijn.
In schema 3 schets ik een overzicht van de actiepunten die op dit thema
nog meer voortvloeien uit de visie «dynamische eerstelijnszorg».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 247, nr. 76

10

Schema 3 «Meer transparantie, betere kwaliteit en vanzelfsprekende veiligheid»
Acties

Instrumentarium

Tijdpad

1: Transparantie van kwaliteit

Project Zorgbrede Transparantie Kwaliteit
(ZbTK)/Project Zichtbare Kwaliteit.

2007–2011

Huisartsenzorg.
Stuurgroep ontwikkelt indicatorenset, etalage+
-info.
CQ-index gereed.

2007–2011

Fysiotherapie
Indicatorenset najaar 2008 gereed.
Dan overdracht van project van NZa naar
IGZ-ZbTK

2007–2009

Farmaceutische zorg
KNMP en NPCF ontwikkelen samen de
toetsingsinstrumenten «Apotheken door
Cliënten bekeken» en het «Apotheek Monitoring
Program»
In overleg met IGZ wordt aan prestatieindicatoren gewerkt.

2008 en verder

Mondzorg
Stuurgroep van star na ondertekening
intentieverklaring

2008–2011

Intentieverklaring Kwaliteit en Transparantie
voor zomer 2008 getekend.
Kraamzorg
Stuurgroep ontwikkelt op basis kwaliteitskader
nu indicatoren.

2008 en verder

Acute zorg
Stuurgroep recent van start gegaan.

2008 en verder

2: Ontwikkeling multidisciplinaire
richtlijnen en zorgstandaarden

Opdracht ZONMW aan WOK voor ontwikkeling
indicatoren voor eerstelijns transmurale zorg,
eerstelijns acute zorg en eerstelijns electieve
zorg

2008 en verder

3: Bieden van keuze-informatie

Beschikbare aanbod op website kiesbeter.nl;
voorgenomen verdieping en uitbreidingen naar
andere eerstelijnszorgvormen. Is opdracht VWS
aan RIVM.

2008–2011

4: Keuze-informatie patiënt bij de huisarts

Experiment NZA met LHV en verzekeraar

2008–2010

5: Versterking van de positie van de
patiënten, gehandicapten en ouderen

Start vierjarig programma NPCF

2008–2012

6: Vanzelfsprekende veiligheid

Concrete plannen voor het melden van
veiligheidsincidenten en ontwikkeling van
methodieken om verbeteringen ten aanzien van
patiëntveiligheid te initiëren.

Uitvoering plannen partijen 2008–2011

Thema 4 Betere organisatie van de acute zorg.
Doelstelling 4.1: Acute zorg
De acute zorg is zodanig georganiseerd dat de patiënt op die plek in de
keten terecht komt waar zijn zorgvraag adequaat en zo doelmatig mogelijk
behandeld wordt. De eerstelijnszorg moet 24 uur per dag kunnen
beschikken over goed georganiseerde acute (dringende) zorg met professionele triage, een goede kwaliteit van behandeling en korte wachttijden.
De behandeling moet, indien het kan en nodig is, in de eerstelijnszorg
worden bevorderd en gestimuleerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 247, nr. 76

11

Daarnaast is de spoedeisende eerstelijnszorg bereikbaar binnen de daarvoor geldende veldnormen. Op basis daarvan moeten verloskundigen en
huisartsen de fysieke- en telefonische bereikbaarheid in respectievelijk
2012 en 2011 organiseren.
Ik heb diverse acties geformuleerd om te komen tot een betere organisatie
van de acute zorg. In mijn brief bereikbaarheid en kwaliteit die ik deze
maand naar u stuur, ga ik tevens nader in op mijn beleid ten aanzien van
de acute zorg. In het schema 4 schets ik een overzicht van de actiepunten
die op dit thema nog meer voortvloeien uit de visie «dynamische
eerstelijnszorg».
Schema 4 «Betere organisatie van de acute zorg»
Acties

Instrumentarium

Tijdpad

1: Verbetering van de keten acute zorg
Optimale zorginkoopmogelijkheden van
de zorgverzekeraars in de keten acute
zorg

> NZa heeft advies uitgebracht
> Op basis van de resultaten kom ik eind dit jaar
met een plan.
> Ontwikkeling normen ten aanzien van fysieke
en telefonische bereikbaarheid acute huisartsenzorg en verloskundige zorg.
> Nadere uitwerking brief bereikbaarheid en
kwaliteit (MC-U-2860925)

In 2011 -2012 eerste stapppen geïmplementeerd.

2: Spreiding en beschikbaarheid
ambulancezorg
Optimale spreiding en beschikbaarheid
van ambulancezorg zodat de acute zorg
binnen het wettelijk criterium door heel
NL geleverd kan blijven worden

Concrete stappen aan de hand onderzoek RIVM.

Implementatie vanaf 2008–2010

3: Telefonisch eenvoudig te bereiken
acute zorg
Eenduidige telefonische bereikbaarheid
voor alle acute zorgvragen in Nederland

> Landelijk onderzoek is gestart.
> Op basis van de resultaten zal ik mijn verdere
beleid bepalen.
> Ontwikkeling normen ten aanzien van
telefonische bereikbaarheid acute huisartsenzorg en verloskundige zorg.
> Hangt samen met nadere uitwerking brief
bereikbaarheid en kwaliteit (MC-U-2860925)

Eventuele implementatie 2010

4: Verbetering zorgtoewijzing
Triage van acute zorgvragen professionaliseren en een eenduidig landelijke protocol hiervoor hanteren om de zorgvragen
op de juiste plek in de keten te krijgen en
de patiënt goed gediagnosticeerd wordt.

> Eventuele implementatie NTS (Nederlands
Triage Systeem) stapsgewijs.
> Stappen professionalisering triage beschreven in brief bereikbaarheid en kwaliteit
(MC-U-2860925)

Eventuele implementatie 2010

Kamer informeren
Eind 2008 stappenplan

Kamer informeren
Begin 2009

Kamer informeren
Zomer 2008

5. Toezeggingen uit AO eerstelijnszorg
In het algemeen overleg eerstelijnszorg van 31 januari jongstleden heb ik
een aantal toezeggingen gedaan waar ik in deze paragraaf nader op in ga.
Het gaat om de volgende toezeggingen:
1. Goodwill huisartsen
De heer Van Gerven (SP) heeft mij gevraagd of ik bereid ben een moreel
appel te doen op de zorgverzekeraars om de goodwillpraktijken bij
contracten met huisartsen te verbieden. Ik wil hier als volgt op reageren.
Met de introductie van Zorgverzekeringswet (Zvw) is er wettelijk geen
bezwaar om goodwill te vragen of te betalen bij de overname van de
praktijk. Volgens de Landelijke Huisartsen Vereniging is het aantal
gevallen dat dit gebeurt op dit moment niet bekend. Het komt niet voor in
het hele land maar voornamelijk in het westen van het land. De vraag naar
praktijken is hier, in tegenstelling tot het noorden van het land, groter dan
het aanbod. Er zijn op dit moment twee verzekeraars die het vragen van
goodwill middels een contract met de huisarts hebben verboden. In mijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 247, nr. 76

12

antwoorden op kamervragen van de heer Van Gerven van 18 juli 2007
(CZ/EKZ/2776278) heb ik aangegeven dat in situaties waarbij (jonge) huisartsen goodwill moeten betalen aan huisartsen die destijds al via het
Goodwillfonds zijn gecompenseerd, in strijd met de overeenkomst die
deze vertrekkende huisartsen hadden met het Goodwillfonds. Huisartsen
die geen formele aanspraak maken of hebben gemaakt op het Goodwillfonds mogen theoretisch gezien goodwill vragen aan huisartsen die hun
praktijk overnemen. Op zichzelf genomen is het overigens niet ongewoon
om een reële vergoeding te vragen bij de overname van een praktijk,
bijvoorbeeld voor instrumentarium. Ook bij de fysiotherapeuten bijvoorbeeld komt het betalen van (kleine) goodwillbedragen voor. Uiteraard ben
ik wel bereid om in gesprek met Zorgverzekeraars Nederland (ZN) om te
bezien of zij zorgverzekeraars kunnen stimuleren om de goodwillpraktijken bij contracten met huisartsen te verbieden.
2. Risicoselectie fysiotherapie
De heer Van Gerven (SP) heeft mij gevraagd hoe kan worden voorkomen
dat zorgverzekeraars patiënten buitensluiten die fysiotherapie wel degelijk
nodig hebben. Ik wil hier over het volgende opmerken. Zorgverzekeraars
verklaren geen risicoselectie toe te passen op aanvragen voor fysiotherapeutische zorg binnen de aanvullende verzekering. Wel kunnen zorgverzekeraars binnen hun polissen voorwaarden verbinden aan de mate of
manier van dekking binnen de aanvullende verzekering. Zo kunnen zij
bijvoorbeeld het aantal behandelingen maximeren waarop de consument
aanspraak heeft. Omdat het aanvullende verzekeringen betreft, waarover
de burger zelf kan besluiten of hij deze wil afsluiten, heb ik hier geen
zeggenschap over.
3. Onafhankelijke nascholing huisartsen
De heer Van Gerven (SP) heeft mij gevraagd in het Algemeen Overleg
eerstelijnszorg van 31 januari jongstleden of er nog wel voldoende
aanbod is instituten of opleidingen voor onafhankelijke nascholing bij
huisartsen. Ik heb u op 17 juli 2007 (GMT-K-U 2780200) hierover mijn
standpunt gegeven. Huisartsen moeten voor herregistratie, berekend over
een periode van 5 jaar, ten minste 200 uur aan deskundigheidsbevordering hebben besteed. Dit komt neer op gemiddeld minimaal 40 uur per
jaar. Huisartsen besteden gemiddeld 250 uur per 5 jaar aan deskundigheidbevordering, 25% meer dan vereist is voor herregistratie. Bij gemiddeld 78% gaat het dan om nascholing, bij 17% om toetsing en bij 5% om
individuele nascholing. Meer dan de helft van de nascholingsuren volgen
huisartsen in de eigen regio. Het aandeel van de farmaceutische industrie
is 8%. Bij de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering van de
Geneeskunst (KNMG) zijn onafhankelijke colleges ingesteld die regels
opstellen waaraan specialisten (in casu huisartsen) moeten voldoen om
voor registratie en herregistratie in aanmerking te komen. Ook stellen zij
regels op voor de erkenning van opleiders en opleidingsinstituten. Voor
het bewaken van de kwaliteit van opleidingen geldt een systeem van
accreditatie. De onafhankelijke registratiecommissie van de beroepsgroep
ziet er op toe of een aangeboden nascholing dit predikaat verdient en dus
kan rekenen op accreditatie. Het is vervolgens een keuze van de huisartsen zelf welke nascholing ze volgen en waar dat gebeurt. Er zijn
voldoende opleidingsinstituten die een assortiment aan nascholing voor
onder andere huisartsen aanbieden. Ook de Regionale Ondersteuningsstructuren (ROSSEN) nemen een belangrijke taak op zich in de nascholing.
Desalniettemin hecht ook ik sterk aan kwalitatief goede en beschikbare
nascholing en ben ik in overleg met de relevante om dit te bespreken.
4. Deskundigheidsbevordering huisarts op het gebied van ongewenste
zwangerschap.
Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie) heeft mij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 247, nr. 76

13

gevraagd hoe de deskundigheidsbevordering bij huisartsen beter kan
worden opgepakt. Vooral de wijze waarop in de praktijk wordt doorverwezen is volgens mevrouw Wiegman voor verbetering vatbaar. Hierbij wil
ik als volgt reageren. Deskundigheidsbevordering van de huisartsen is in
beginsel de verantwoordelijkheid van de veldpartijen zelf. Partijen pakken
dit ook serieus op en uit onderzoek blijkt dan ook dat zij meer dan gemiddelde tijd besteden aan nascholing en deskundigheidsbevordering. Desalniettemin zal ik de Regionale Ondersteuningsstructuren (ROSSEN) vragen
dit aspect van de zorg nadrukkelijker mee te nemen in het nascholingstraject. Ook heb ik het meegegeven aan het Nederlands Huisartsen
Genootschap (NHG).
Slotopmerkingen
Mijn uitgangspunt blijft dat de concrete invulling van de eerstelijnszorg
vooral lokaal en in regionale samenhang moet worden vormgegeven. Het
is aan het veld om deze ontwikkelingen verder in gang te zetten en te
verfijnen om tegemoet te kunnen komen aan de wensen en de behoeften
van de patiënten. Landelijk richten we ons op het stimuleren en faciliteren
van dit lokaal proces door prikkels in het systeem in te bouwen, het zichtbaar maken van verschillen in kwaliteit en het mee op zetten en ondersteunen van innovatieprogramma’s. Nagegaan zal worden of er met
behulp van partijen zoals het NIVEL en ZonMW ondersteuning kan
worden geboden aan dit proces.
Via de in te richten Stuurgroep zullen de verschillende thema’s en de
daaraan gekoppelde stappen verder worden uitgewerkt. Bij de uitwerking
van de doelstellingen zullen partijen in wisselende samenstelling
betrokken zijn. Daar waar het bijv. gaat om de versterking van preventie in
de eerste lijn komen andere partijen bij elkaar dan bij de implementatie
van het Electronisch Patiënten Dossier of het onderzoek naar een
borgstellingskrediet. Per onderdeel zullen verschillende werkgroepen aan
de slag gaan, waarbij er sprake kan zijn van wisselend voorzitterschap.
De samenhang tussen de onderdelen en de voortgang worden bewaakt
via de Stuurgroep. Hier zal ook worden gesproken over de prioritering van
de onderwerpen en de benodigde bemensing van de werkgroepen. Het
spreekt voor zich dat de koppeling met partijen uit het LOVE zo goed
mogelijk gelegd wordt, om te voorkomen dat dubbel werk wordt gedaan.
Overigens staat het bestaan van de Stuurgroep los van de verantwoordelijkheden van de individuele partijen die aangesloten zijn.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
A. Klink

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 247, nr. 76

14