Commissie Financiën

Aan de staatssecretaris van Financiën,

Plaats en datum:
Betreft:
Ons kenmerk:
Uw kenmerk:
Uw brief van:

Den Haag, 18 juni 2018
Voorstel van het lid Leijten om een reactie te vragen op artikel in Trouw over een
ruling met Shell
2018Z11582/2018D34372

In het kader van een schriftelijke procedure als bedoeld in artikel 36, vierde lid, van het Reglement van
Orde heeft de vaste commissie voor Financiën op 16 juni 2018 beraadslaagd over een voorstel van het
lid Leijten om een reactie te vragen op een artikel in Trouw van 16 juni 2018 (“Shell ontwijkt
dividendbelasting”) over een ruling met Shell1.
De commissie heeft besloten u te verzoeken om alle (mede) naar aanleiding van genoemd artikel
ingediende en eventueel nog in te dienen schriftelijke vragen over de rulings van de Belastingdienst
met Shell op hetzelfde moment en uiterlijk op vrijdag 22 juni 2018 om 12.00 uur te beantwoorden.
Bij deze breng ik u het verzoek van de commissie over.
Het verzoek heeft betrekking op zowel de vragen van de leden Omtzigt, Bruins, Van Weyenberg en
Lodders over rulings over de dividendbelasting, welke u heden separaat worden toegezonden, als de in
de bijlage bij deze brief opgenomen vragen van overige leden.
Ten overvloede merk ik op dat in het genoemde artikel in Trouw gewag werd gemaakt van een nog te
verschijnen artikel in het Weekblad fiscaal recht van hoogleraar belastingrecht Jan van der Streek. Dat
artikel is inmiddels te downloaden2.
Hoogachtend,
de griffier van de vaste commissie voor Financiën,

A.H.M. Weeber

1 https://www.trouw.nl/home/shell-ontwijkt-dividendbelasting~ab46a91f/
2 https://www.taxlive.nl/news/nieuws/wfr-artikel-over-shell-en-dividendbelasting-vrijgegeven/99924/

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182038
E. cie.fin@tweedekamer.nl

BIJLAGE
Vragen van leden van de vaste Commissie voor Financiën naar aanleiding van een publicatie in
dagblad Trouw van 16 juni 2018 (“Shell ontwijkt dividendbelasting”):
Vragen gesteld door het lid Leijten (SP):
1.
2.
3.
4.
5.
6.

Klopt het dat Shell een ‘ruling’ heeft?
Klopt het bericht dat Shell sinds 2005 dividendbelasting ontwijkt over een groot deel van
de aandelen en dividend, omdat zij dit liet uitkeren via een Britse dochtermaatschappij en
een trust op belastingparadijs Jersey?
Klopt het bericht dat de belastingdienst hier toestemming voor heeft gegeven?
Kunt u aangeven welke bewindspersonen op de hoogte zijn geweest van deze afspraak,
vanaf de tijd dat deze belastingafspraak (ruling) is afgegeven tot aan vandaag?
Kunt u de betreffende belastingafspraak (ruling) met Shell openbaar maken?
hoeveel belastingafspraken er zijn waarbij een trust als onderdeel van de
bedrijfsconstructie is toegestaan

Vragen gesteld door het lid Snels (Groen Links):
1.

Wat was de looptijd van de ruling met Shell die in 2004 is afgesloten en in 2005 is
aangepast?
2. Klopt het dat de looptijd 10 jaar was? Waarom is voor deze looptijd gekozen?
3. Is voor de ruling uit 2004/2005 juridisch advies gevraagd om te bezien of die past binnen
de wetgeving? Zo ja, wat was de inhoud van dat advies?
4. Is bij dat advies en bij het sluiten van de ruling expliciet de vraag gesteld of de ruling stand
zou kunnen houden, pleitbaar zou zijn, voor de rechter? Zo ja, wat was het antwoord op
die vraag?
5. Zijn er interne of externe adviezen geweest om deze ruling niet af te sluiten omdat ze
langs de randen van de wet gaan?
6. Is de ruling uit 2004/2005 voorgelegd aan de toenmalige staatssecretaris van Financiën?
7. Heeft de toenmalige staatssecretaris van Financiën gebruik gemaakt van zijn
aanwijzingsbevoegdheid om te bevorderen dat de ruling tot stand kwam?
8. Heeft de toenmalige staatssecretaris deze ruling voorgelegd aan de minister van Financiën
of aan een andere bewindspersoon? Zo ja, wat was de status en de uitkomst van dat
politieke overleg?
9. Is de ruling uit 2004/2005 voorgelegd aan de Europese Commissie? Zo ja, wat was
daarvan de uitkomst? Zo nee, waarom niet?
10. Was de ruling in 2015 een verlenging van de eerdere ruling omdat de looptijd afliep?
11. Is er een nieuwe ruling afgesloten met Shell in 2015?
12. Wat was de looptijd van de ruling met Shell die in 2015 is afgesloten?
13. Is er een interne discussie geweest binnen (de ambtelijke top van) het Ministerie van
Financiën en de Belastingdienst, tussen beleidsambtenaren en juridische ambtenaren, over
het verlengen van deze laatste ruling?
14. Waren er bezwaren tegen het afsluiten van een nieuwe ruling met Shell? Zo ja, welke
bezwaren waren dat?
15. Zijn hier ook memo’s over geschreven? Kunt u deze openbaar maken?
16. Is voor de ruling uit 2015 juridisch advies gevraagd om te bezien of die past binnen de
wetgeving? Wat was de inhoud van dat advies?
17. Is bij dat advies en bij het sluiten van de ruling expliciet de vraag gesteld of de ruling stand
zou kunnen houden, pleitbaar zou zijn, voor de rechter? Wat was het antwoord op die
vraag?
18. Zijn er interne of externe adviezen geweest om deze ruling niet af te sluiten omdat ze
langs de randen van de wet gaan?
19. In hoeverre heeft de acquisitie van British Gas door Shell een rol gespeeld bij de
vernieuwing van de ruling met Shell in 2015?
20. Klopt het dat in 2015 is besloten dat Shell voor de overname van British Gas nieuwe
“aandelen B” mag uitgeven?
21. Klopt het dat British Gas ook een speciaal dividendaandeel geeft aan een trust op Jersey?
22. Heeft de Belastingdienst in 2015 goedkeuring gegeven aan een belastingvrije
dividenduitkering aan de oude aandeelhouders van British Gas?
23. Is de ruling uit 2015 voorgelegd aan de toenmalige staatssecretaris van Financiën?
24. Heeft de toenmalige staatssecretaris van Financiën gebruik gemaakt van zijn
aanwijzingsbevoegdheid om te bevorderen dat de ruling uit 2015 tot stand kwam?
Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182038
E. cie.fin@tweedekamer.nl

25. Heeft de toenmalige staatssecretaris deze ruling uit 2015 voorgelegd aan de minister van
Financiën of aan een andere bewindspersoon? Zo ja, wat was de status en uitkomst van
dat politieke overleg?
26. Is de ruling uit 2015 voorgelegd aan de Europese Commissie? Zo ja, wat was daarvan de
uitkomst? Zo nee, waarom niet?
27. Was de route om een nieuwe ruling af te sluiten om dividendbelasting te ontwijken niet
meer mogelijk en vroeg Shell daarom om afschaffing van de dividendbelasting?
28. Hoe heeft de discussie over een nieuwe ruling met Shell bijgedragen aan het voornemen
om de dividendbelasting af te schaffen?
29. Klopt het dat zodra Shell meer aan dividend heeft betaald dan de Belastingdienst in 2005
heeft toegestaan, dat dan ook voor “aandelen B” weer de dividendbelasting zou gelden?
30. Klopt het dat Jersey niet op de zwarte lijst van belastingparadijzen staat?
31. Heeft Jersey eerder wel op de zwarte lijst gestaan? Zo ja, welke landen hebben er voor
gepleit om Jersey van de zwarte lijst af te halen?
32. Kunt u garanderen dat er een bronbelasting op dividend komt naar Jersey, ondanks dat
Jersey niet op de zwarte lijst van belastingparadijzen staat?
33. Welk deel van de €1,4 miljard aan dividendbelasting komt van aandeelhouders van Shell?
34. Bent u bekend met het artikel “Belastingontwijking of staatssteun?” van SOMO (16 juni
2018)?
35. Herkent u de genoemde bedragen in dit artikel?
36. Klopt het dat de ruling met Shell de Nederlandse belastingbetaler inmiddels cumulatief
meer dan €7 miljard heeft gekost?
37. Herinnert u zich de weggelakte passages uit de dividendmemo’s?
38. Stond er in deze weggelakte passages iets over de ruling met Shell?
39. Is er een verband tussen de ruling met Shell en de opmerking uit dividendmemo #4 dat
“het beeld is gekanteld” en dat “tussenoplossingen niet erg kansrijk worden geacht”? Zo ja,
kunt u uitgebreid beschrijven wat dat verband is?
40. Klopt het dat er in het verzamelbesluit dividendbelasting (21 november 2011, DGB
2011/6870M) niks is opgenomen over de rechtsvragen die aan de orde zijn in de ruling met
Shell? Zo ja, hoe konden andere belastingplichtigen weten onder welke voorwaarden zij de
dividendbelasting op dezelfde wijze konden ontwijken?
41. Hebben alle belastingplichtigen dezelfde wettelijke mogelijkheden als Shell om belasting te
ontwijken? Zo ja, hoeveel bedrijven hebben een soortgelijke constructie? Zo nee, is hier
sprake van staatssteun?
42. Klopt het dat aanvankelijk een absoluut uitkeringsmaximum van €3,3 miljard per jaar gold
voor het zonder dividendbelasting uit te keren bedrag, maar dat dit maximum in 2009 uit
de statuten van Shell Transport is geschrapt?
43. Waarom is dit plafond in 2009 uit de statuten van Shell Transport verwijderd?
44. Is dit met toestemming van de Belastingdienst gebeurd?
45. Werd door het verwijderen van dit maximum nog wel voldaan aan de voorwaarden van de
ruling met Shell?
46. Is er door de Belastingdienst een plafond gesteld aan de belastingvrije uitkering van
dividenden via Jersey? Zo ja, kunt u dit uitgebreid toelichten?
47. Hoe beoordeelt u het feit dat de Kamer afhankelijk is van goede journalisten en
wetenschappers om dergelijke belastingdeals te achterhalen?
48. Bent u bereid om de huidige wettelijke geheimhoudingsplicht over belastingdeals met grote
bedrijven nog eens grondig onder de loep te nemen? Zou er niet veel meer transparantie
moeten komen naar de buitenwereld over hoeveel belasting grote bedrijven precies
afdragen in Nederland en in andere landen?
49. Deelt u de mening dat deze ruling met Shell opnieuw aantoont dat de historisch gegroeide
rulingpraktijk mogelijk juridisch, maar in elk geval maatschappelijk onacceptabel is?
50. Kunt u uitgebreid reageren op het artikel van hoogleraar Van de Streek in het Weekblad
Fiscaal Recht?
Vragen gesteld door het lid Nijboer (PvdA):
1.

2.
3.
4.

Kunt u een reactie geven op het oordeel van de heer Van der Streek dat de ruling voor
Shell in strijd met de wet op de dividendbelasting is? Kunt u hierbij expliciet ingaan op de
argumenten van de heer Van der Streek, alsmede op de fiscale behandeling van
letteraandelen zoals gebruikt in de Shell structuur?
Zijn bij het afgeven van de ruling aan Shell alle procedures gevolgd?
Door welk team binnen de Belastingdienst is de ruling afgegeven?
Klopt het dat de ruling aan Shell is afgegeven door het olie en gasteam binnen de
Belastingdienst?

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182038
E. cie.fin@tweedekamer.nl

5.

Klopt het dat alle rulings moeten worden gecontroleerd door het APA/ATR team? Is dat bij
deze ruling ook gebeurd? Zo nee, waarom niet?
6. Wat vindt u van de uitspraak van mevrouw Van Loon, president-directeur van Shell
Nederland: “Dit is een goede deal geweest voor Nederland, want anders waren we alles
kwijt geweest.”? Klopt het dat er sprake was van een deal? Suggereert de term deal niet
dat er sprake is van onderhandelen? Is er onderhandeld over deze ruling? Zou een ruling
niet juist zuiver een uitleg van de wet onder een bepaald feitencomplex moeten zijn, en in
zoverre niet onderhandelbaar?
7. Hoe beoordeelt u de stelling dat de deal goed was voor Nederland? Is de wet niet de wet,
en de uitvoering daarvan onafhankelijk van of het goed is voor Nederland? Is het niet
ontzettend belangrijk, en een van de fundamenten van ons land, dat iedere ingezetene
gelijk wordt behandeld, en tast een voorkeursbehandeling van een bepaalde bedrijf niet de
fundamenten van de rechtsstaat en het vertrouwen in politiek en instituties aan? Waarom
zou dit uitgerekend voor Shell dan mogelijk moeten zijn?
8. Mevrouw van Loon lijkt te suggereren dat zonder deze ruling Shell niet in Nederland was
gebleven, bent u het eens dat de uitleg van belastingwetgeving naar de letter van de wet
dient plaats te vinden, ongeacht de gevolgen voor individuele belastingplichtigen? Bent u
het tevens eens dat afwijken van dit beginsel leidt tot willekeur en tevens de overheid
vatbaar maakt voor chantage?
9. Kunt u de Shell ruling openbaar maken? Zo nee, waarom niet?
10. Bent u bereid een onafhankelijke partij de ruling te laten toetsen op rechtmatigheid? Zo
nee, waarom niet?
11. Kunt u rijmen dat rulings nooit contra legem mogen zijn, en dat tegelijkertijd bij vrijwel alle
rulings die openbaar worden er iets mis blijkt te zijn? Heeft u nog altijd zoveel vertrouwen
in de rulingpraktijk?
12. Wat zijn de gevolgen van het afschaffen van de dividendbelasting voor Shell? Wordt het op
deze manier mogelijk de structuur voort te zetten, ook indien deze tegen de wet blijkt te
zijn? Is de juridische kwetsbaarheid van deze ruling een van de redenen om de
dividendbelasting af te schaffen?
Vragen gesteld door het lid Van Raan (PvdD):
1.

2.
3.
4.
5.
6.

Had u de Kamer proactief, al dan niet vertrouwelijk, kunnen inlichten over deze specifieke
ruling met Shell en het bedrag dat er mee gemoeid is, wetende dat een van de problemen
in het ‘dividendbelastingvraagstuk’ de gebrekkige informatievoorziening vanuit het kabinet
is geweest en wetende dat er al heel veel vragen over dit onderwerp gesteld waren? Welke
belemmeringen, anders dan geheimhouding, golden er dan?
Waarom heeft u de Kamer niet proactief, al dan niet vertrouwelijk, ingelicht over deze
specifieke ruling met Shell en het bedrag dat er mee gemoeid is, wetende wat de
maatschappelijke ophef was over Ikea en Starbucks?
Kunt u een geanonimiseerd overzicht geven van de looptijd (inclusief begindatum en
mogelijke einddatum) van alle bestaande rulings, zonder daarbij dus op individuele rulings
in te gaan?
Kunt u aangeven wanneer een ruling moet worden aangepast, bijvoorbeeld na een
wijziging in belastingwetten of tarieven?
Zijn er bedrijven die zich niet hebben gehouden aan een taks ruling en hoe is daar
vervolgens mee omgegaan?
Wat is de totale omzet van de bedrijven in de dienstverlenende sector die specifiek gericht
is op het opzetten en (eventueel) mede afsluiten van rulings?

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182038
E. cie.fin@tweedekamer.nl