Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

29 984

Spoor: vervoer- en beheerplan

Nr. 651

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 december 2015
Bij deze informeer ik uw Kamer over het Vervoerplan 2016 van NS en
het Beheerplan 2016 van ProRail. De beide plannen treft u als bijlagen1 bij
deze brief aan en bevatten de prestaties, activiteiten en programma’s die
NS en ProRail in 2016 leveren en uitvoeren. Ook informeer ik uw Kamer
over een geconstateerde fout in de prestatiemeting op het gebied van de
vervoercapaciteit in de spits op de HSL-Zuid.
Zoals besproken in het AO Spoor van 19 november en het AO ProRail van
3 december 2015 wordt 2016 een zwaar jaar voor reizigers en verladers
vanwege grootschalige werkzaamheden op diverse plekken om meer
sporen, minder knelpunten en betere stations te creëren. Dit moet de
toekomstige groei van het treinverkeer faciliteren. Tegen deze achtergrond
heb ik NS en ProRail gevraagd een uiterste inspanning te doen om tot
concrete resultaatverbeteringen te komen, zowel in 2016 als in de jaren
erna om alle afgesproken streefwaarden te halen.
ProRail
ProRail heeft te maken met een forse financiële verbeteropgave.
Daarnaast werkt ProRail op mijn verzoek kostenbesparende maatregelen
ten aanzien van het potentieel tekort voor beheer, onderhoud en
vervanging. Ook moet de productie omhoog om het vooruitschuiven van
vervangingsinvesteringen weg te werken. Dit alles mag echter niet ten
koste gaan van de prestaties voor 2016. Die moeten, zoals in 2015 is
gebeurd, op peil blijven. Naast de financiële verbeteropgave blijft ook het
verbeteren van het inzicht in de staat van de infrastructuur een
aandachtspunt. In het beheerplan geeft ProRail aan hoe ze tegen deze
achtergrond invulling geeft aan 1) het verbeteren van de kwaliteit en
beschikbaarheid van de infrastructuur en 2) het versterken van de positie
van het spoorgoederenvervoer.
1

kst-29984-651
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 984, nr. 651

1

Kwaliteit en beschikbaarheid van infrastructuur
ProRail ontwikkelt instrumenten om het inzicht in de staat van onze
infrastructuur te vergroten en de prestaties te verbeteren.
De informatie hieruit wordt onder meer gebruikt om storingen vroegtijdig
te herstellen, te voorspellen en te voorkomen. Verder wordt er in 2016
gefocust op het verminderen van grote verstoringen, het anders contracteren van onderhoud voor betere prestaties van het spoor (verder
uitrollen PGO contracten) en het verminderen van de impact van
buitendienststellingen.
Spoorgoederenvervoer
Het spoorgoederenvervoer in Nederland vraagt aandacht. Het is belangrijk
dat het spoor de economie ondersteunt en versterkt. In 2016 gaat ProRail
zich concreet richten op de kwaliteit en het volume van het spoorgoederenvervoer.
NS
Ook bij NS is een cultuurverandering nodig waarbij NS zich meer
concentreert op het hoofdrailnet en de reiziger niet alleen in woord maar
ook in daad centraal wordt gezet. Met de aandeelhouder van NS zal ik er
op toezien dat dit ook gebeurt. Zaken die verbetering behoeven bij NS zijn
het vervoer over de HSL en de te drukke treinen. In het vervoerplan meldt
NS een materieeltekort in 2016 en zijn op hoofdlijnen maatregelen
opgenomen om het materieeltekort en de reizigershinder zoveel mogelijk
te beperken. Ik ben hierover afgelopen weken met NS in gesprek geweest.
Ik heb hen gevraagd een uiterste inspanning te leveren om de overlast
voor de reizigers te beperken. Over het definitieve maatregelenpakket
informeer ik u separaat (Kamerstuk 29 984, nr. 650).
Deur tot deur reis
NS moet zich inzetten om de deur tot deur reis voor het hele OV te
verbeteren. Daarom werkt NS in de dienstregeling aan optimale aansluitingen op andere vervoermodaliteiten en werkt gezamenlijk met
OV-partners aan een gebruiksvriendelijk en toegankelijk
OV-betaalsysteem. Daarnaast investeert NS samen met andere partijen in
voor- en natransport, zoals nieuwe fiets-, taxi- en parkeerconcepten en
verbetert de reisinformatie. In 2015 is, op initiatief van NS, samen met
andere vervoerders een start gemaakt met het ontwerpen van een
dashboard om verbeteringen in de deur tot deur reis te monitoren. Ik
ondersteun deze ontwikkeling en volg deze nauwgezet. Naar verwachting
is in 2016 het dashboard operationeel.
Prorail en NS
Betrouwbaarheid
Een belangrijke gezamenlijke opgave voor NS en ProRail is het leveren
van betere resultaten op betrouwbaarheid. Het gaat om betrouwbaarheid
in de breedste zin van het woord. Zowel de punctualiteit moet beter, maar
ook uitval en verstoringen moeten worden verminderd. In het vervoerplan
en beheerplan zijn hiertoe verschillende acties opgenomen. Vanaf 2017
rijdt NS op diverse trajecten meer treinen en worden reistijden verkort.
Verder richt NS zich op een verhoging van de frequentie tussen
Amsterdam – Eindhoven per dienstregeling 2018. Ook richten ProRail en
NS zich in 2016 op verbeteringen van de betrouwbaarheid rond Schiphol.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 984, nr. 651

2

Het op peil houden van de betrouwbaarheid vraagt van NS en ProRail in
2016 een uiterste inspanning gezien de vele werkzaamheden.
Prestatie-indicatoren
Ten aanzien van de prestatie-afspraken heb ik besloten tot wijziging van
drie prestatie-indicatoren van NS op het gebied van klantoordelen. De
reden hiervoor is een vernieuwde methode voor het meten van de
klantoordelen, waarmee NS meer inzicht krijgt in de gehele reis van de
klant. Dit past binnen het streven om de reiziger centraal te zetten. De
consumentenorganisaties in het Locov ondersteunen de wens om op alle
momenten van de klantreis te kunnen sturen. NS heeft de nieuwe
methode in constructief overleg met deze consumentenorganisaties
ontwikkeld. Tevens heb ik de prestatie-indicator «kwaliteit van aansluitingen NS op andere vervoerders op de belangrijke knooppunten» voor
het prestatiegebied deur-tot-deur reis op een voorlopige wijze geoperationaliseerd. Deze indicator was in de vervoerconcessie nog niet ingevuld.
Per 2016 zijn er technische wijzigingen bij drie prestatie-indicatoren van
ProRail doorgevoerd. Daarnaast gaat ProRail in 2016 starten met een
informatie-indicator over «klanthinder als gevolg van storingen aan de
infrastructuur». Als voldoende gegevens beschikbaar zijn om bodem- en
streefwaarden vast te stellen, wordt dit een prestatie-indicator.
De wijzigingen zijn door mijn ministerie geconsulteerd bij belanghebbenden zoals consumentenorganisaties vertegenwoordigd in het Locov
en decentrale overheden. Deze adviezen hebben mij gesteund in mijn
besluit om de voorgenomen wijzigingen door te voeren. Bovendien zal
een aantal verbetersuggesties worden betrokken in de doorontwikkeling
van prestatie-indicatoren en in gesprekken met NS en ProRail over
transparantie ten aanzien van hun prestaties.
Daarnaast heb ik een onafhankelijk bureau opdracht gegeven een audit uit
te voeren op de voorgenomen aanpassingen. De wijzigingen in de
prestatie-indicatoren en de auditresultaten treft u als bijlage aan2, evenals
de geplande opvolging die NS, ProRail en IenM hieraan geven. Belangrijk
onderdeel hiervan zijn de verbeteracties die NS uitvoert om de kwaliteit
van de prestatiecijfers te garanderen. Temeer omdat uit interne controles
van NS is gebleken, dat de realisatie van de prestaties op het gebied van
de vervoercapaciteit in de spits op de HSL-Zuid de afgelopen jaren lager is
dan aan IenM gerapporteerd. De oorzaak is een verkeerde interpretatie
van het aantal zitplaatsen in de tweede klas.
Ik heb NS gevraagd beheersmaatregelen te treffen en ervoor te zorgen dat
voldoende maatregelen worden getroffen om te borgen dat de jaarcijfers
2015 juist zijn. De brief van NS over de oorzaak en de maatregelen die NS
neemt treft u als bijlage aan3. De jaarrapportage 2015 doe ik uw Kamer
zoals gebruikelijk het eerste kwartaal van 2016 toekomen.
Tot Slot
NS en ProRail doen tegen de achtergrond van werkzaamheden aan het
spoor hiermee een realistisch aanbod. Ik verwacht van hen dat ze in 2016
alles uit de kast halen om de gevolgen van de werkzaamheden en de
materieelkrapte voor reizigers en verladers zo klein mogelijk te maken en
de prestaties toegroeien naar de streefwaarden 2019.

2
3

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 984, nr. 651

3

Dit heeft geleid tot de definitieve versies van het vervoerplan 2016 en
beheerplan 2016 die nu voorliggen, waarmee ik heb ingestemd.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 984, nr. 651

4