Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 550 X

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2017

Nr. 11

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 oktober 2016
Hierbij kom ik tegemoet aan uw verzoek van 15 september jl. om een
vervolgbrief over de voorziening AOW-gat (Kamerstuk 34 300 X, nr. 125).
In deze brief ga ik in op de uitspraken van de Centrale Raad van Beroep
van 18 juli jl. over voormalig burgerpersoneel met een wachtgelduitkering
en op de uitspraken van de rechtbank in Den Haag van 6 oktober jl. over
oud-militairen met wachtgelduitkering of een uitkering op grond van de
Uitkeringswet Gewezen Militairen (UGM). Met deze brief reageer ik tevens
op de brieven van de heer Van den Heuvel van 31 augustus jl. en de heer
Boon van 25 september jl. Daarnaast bericht ik u over de stand van zaken
van het overleg met de vakcentrales over de gevolgen van de uitspraken
van de Centrale Raad van Beroep voor de voorziening AOW-gat.
Uitspraken Centrale Raad van Beroep
In het deelakkoord arbeidsvoorwaarden, waarover ik u in mijn brief van
22 oktober 2015 (Kamerstuk 34 300 X, nr.11) heb geinformeerd, is een
voorlopige voorziening getroffen om de inkomensderving te compenseren die ontstaat doordat de aanspraken voor wachtgeld eindigen op
65 jaar, terwijl de leeftijd waarop iemand in aanmerking komt voor een
AOW-uitkering stapsgewijs verschuift naar 67 jaar. De tegemoetkoming
voor het AOW-gat wordt bruto uitgekeerd. Deze tegemoetkoming is
regulier belast als inkomen uit vroegere dienstbetrekking. Dit betekent dat
er premies volksverzekeringen, waaronder de AOW-premie, worden
ingehouden. Hierdoor is de netto-uitkering lager dan het AOW-pensioen.
De Centrale Raad van Beroep heeft in zijn uitspraken van 18 juli jl.
geoordeeld dat de inkomensachteruitgang voor oud-medewerkers bij het
eindigen van hun wachtgelduitkering te groot is. De Raad heeft mij
opgedragen nieuwe besluiten te nemen in de zaken waarop de uitspraken
betrekking hebben. Dat is inmiddels gebeurd en de oud-medewerkers is
een hogere uitkering toegekend. Daarnaast ontvangen de oud-medewer-

kst-34550-X-11
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 X, nr. 11

1

kers een compensatie in verband met het feit dat zij hun ABP-ouderdomspensioen mogelijk vervroegd hebben laten ingaan bij het bereiken van de
leeftijd van 65 jaar. Door deze compensatie is de inkomensachteruitgang
voor de oud-medewerkers aanzienlijk minder groot. Het effect is sterk
afhankelijk van de individuele omstandigheden en kan dus per persoon
verschillen.
Overleg met de centrales voor overheidspersoneel
In de brief van 27 juli jl. (Kamerstuk 34 300 X, nr. 125) over de uitspraken
van de Centrale Raad van Beroep, heb ik gemeld met de centrales voor
overheidspersoneel in overleg te treden over de gevolgen van de
uitspraken voor de voorziening AOW-gat. De centrales hebben echter
laten weten niet te willen overleggen, omdat zij in deze zaak een onafhankelijke positie willen innemen. Daarom was Defensie genoodzaakt om
zonder inhoudelijk overleg met de centrales uitvoering te geven aan de
uitspraken van de Centrale Raad van Beroep.
Uitspraken rechtbank Den Haag
Op 6 oktober jl. heeft de rechtbank Den Haag uitspraak gedaan in twaalf
zaken van oud-militairen die een UGM-uitkering ontvangen en in twee
gevallen van oud-militairen die een wachtgelduitkering ontvangen. Net als
burgermedewerkers worden ook oud-militairen geconfronteerd met een
AOW-gat. Deze rechtszaak kent zowel overeenkomsten als verschillen met
die van voormalig burgerpersoneel.
Overeenkomsten
De rechtbank is van oordeel dat ook voor oud-militairen geldt dat het
gekozen middel (de voorlopige voorziening) «een excessieve inbreuk
maakt op de gerechtvaardigde aanspraken van eiser». Het veroorzaakt een
te groot verlies aan inkomsten, doordat de tegemoetkoming bruto wordt
uitgekeerd en de heffing premies volksverzekeringen, waaronder de
AOW-premie niet worden gecompenseerd. Hierdoor is de tegemoetkoming netto lager dan een reguliere AOW-uitkering.
Verschillen
Een verschil tussen de wachtgelduitkering en de UGM-uitkering is dat de
wachtgelduitkering een financiële voorziening bij werkloosheid is, en de
UGM-uitkering een financiële voorziening ter overbrugging van de
periode tussen het leeftijdsontslag van militairen en het militair ouderdomspensioen. Voor militairen gaat bovendien het ABP-ouderdomspensioen in bij het bereiken van de leeftijd van 65 jaar, terwijl de pensioenleeftijd voor burgermedewerkers is verhoogd naar de AOW-leeftijd. Bij
voormalig militairen is daarom geen sprake van het vervroegd laten
ingaan van het ABP-ouderdomspensioen.
In de zaken waarop de uitspraken van de rechtbank Den Haag betrekking
hebben, zullen nieuwe besluiten worden genomen. Defensie bestudeert
momenteel de uitspraak van de rechtbank. Dit betreft onder meer de zaak
van de heer Van den Heuvel. De heer Boon vraagt in zijn brief vervolgstappen niet op de lange baan te schuiven, en dat zal ook niet gebeuren. Ik
zal u nader informeren over mijn vervolgstappen.
Tot slot
In het deelakkoord over arbeidsvoorwaarden dat op 16 april 2015 met de
bonden is gesloten, zijn naast de voorziening AOW-gat afspraken gemaakt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 X, nr. 11

2

over een nieuwe diensteinderegeling. Daarbij is afgesproken dat de
pensioenleeftijd voor militairen, in samenhang met deze nieuwe diensteinderegeling, moet worden gekoppeld aan de geïndexeerde
AOW-leeftijd. Daardoor schuift bij een (verdere) verhoging van de
AOW-leeftijd ook de leeftijd voor functioneel leeftijdsontslag mee. In de
nieuwe diensteinderegeling komt dus geen AOW-gat meer voor.
De Minister van Defensie,
J.A. Hennis-Plasschaert

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 X, nr. 11

3