Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 752

Wijziging van enkele belastingwetten en enige
andere wetten (Belastingplan 2014)

Nr. 74

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 december 2013
Tijdens de behandeling van het Belastingplan 2013 (Kamerstuk 33 402,
nr. 20, blz. 4) heb ik toegezegd het Besluit Bestuurlijke Boeten Belastingdienst (BBBB) nader tegen het licht te houden en daarbij bijvoorbeeld ook
het boetebeleid zoals dat geldt bij toeslagen te betrekken. Graag doe ik
deze toezegging gestand.
Hierbij doe ik u een conceptversie van het BBBB toekomen zoals ik dat
voornemens ben eind december te publiceren1. Nieuw zijn de volgende
punten, die ik hierna toelicht:
• Aangifteverzuim inkomstenbelasting in relatie tot toeslagen;
• Losse verzuimboete aanslagbelastingen;
• Taakstelling Regeerakkoord over verzuimboete motorrijtuigenbelasting;
• Verhoging betalingsverzuimboete aangiftebelastingen;
• Vergrijpboete.
Het concept-BBBB is nog niet aangepast aan voorgenomen wetswijzigingen als gevolg van het Belastingplan 2014, daarvoor wil ik eerst de
discussie met de Eerste Kamer afwachten.
Algemeen
Het huidige boetebeleid bij verzuimboeten bestaat in hoofdzaak uit drie
pijlers:
1. Een vorm van coulance voor «first offenders», bijvoorbeeld in de vorm
van een herinneringsbrief dan wel een waarschuwing of een
coulanceperiode.
2. Elk soort verzuim kent een standaardboetebedrag of een standaardboetepercentage. Nadrukkelijk is er niet gekozen voor verzuimenreek1

kst-33752-74
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 752, nr. 74

1

sen. Standaardboetebedragen en -percentages bevorderen de
kenbaarheid en komen daarnaast de uitvoerbaarheid ten goede. Ook
leiden standaardboetebedragen tot heldere communicatie naar
belanghebbenden. De hoogte van deze standaardboetebedragen is
afgestemd op de ernst van het beboetbare feit, op de doelgroep en op
de last die de gedraging met zich meebrengt voor de uitvoeringsorganisatie. Dat levert een mix aan bedragen op die in de loop der jaren
steeds verder is verfijnd.
3. Naast de standaardboetebedragen geeft de «uitzonderlijkgevalbepaling» de inspecteur de ruimte in een uitzonderlijk geval een verzuimboete op te leggen tot het wettelijk maximum. Deze bepaling biedt de
inspecteur de mogelijkheid om hardnekkige recidivisten aan te pakken
zonder het ook wat bewijslast betreft veel zwaardere middel van de
vergrijpboete te hoeven hanteren. Het is de opmaat naar de vergrijpboete die bij uitstek maatwerk betreft.
Ik ben voornemens het huidige beleid als volgt aan te vullen c.q. te
wijzigen.
Aangifteverzuim inkomstenbelasting in relatie tot toeslagen
Bovenstaande uitgangspunten hebben mij er toe gebracht het verzuimboetebeleid met betrekking tot de aangifteverzuimen inkomstenbelasting
verder te stroomlijnen.
De standaardboete voor het niet doen van aangifte inkomstenbelasting
wordt gebracht op 7% van het wettelijk maximum van € 4.920, zijnde
€ 344. Dit is hetzelfde bedrag als door de Belastingdienst/Toeslagen wordt
gehanteerd bij het beboeten wegens het niet verstrekken van de
gevraagde informatie. De verbinding met Toeslagen komt hierna ook nog
aan de orde bij het onderdeel vergrijpboeten.
Een onderscheid tussen een eerste verzuim (thans beboetbaar met € 226)
en een tweede verzuim (thans beboetbaar met € 984) wordt niet langer
gemaakt. Voor hardnekkige recidivisten is er de «uitzonderlijkgevalbepaling».
Losse verzuimboete (OFM 2013)
In OFM 2013 is geregeld dat een verzuimboete voor het niet doen van
aangifte bij een aanslagbelasting (lees: IB en VpB) niet langer gelijktijdig
met de aanslag hoeft te worden opgelegd. De boete mag ook voorafgaand
aan de aanslag worden opgelegd door middel van een afzonderlijke (in
het spraakgebruik: losse) boetebeschikking. Ik streef naar een
behoedzame implementatie vanaf belastingjaar 2014. Door de invoering
van de losse boetebeschikking zullen de herinneringsbrief en de aanmaningsbrief, die thans nog worden verstuurd vóór het opleggen van de
ambtshalve aanslag plus boete, in elkaar worden geschoven. Er wordt
nog maar één brief verstuurd. Daarna wordt bij niet reageren door de
belanghebbende de losse boetebeschikking verstuurd. De mogelijkheid
om een boete op te leggen voorafgaand aan de aanslag heeft als voordeel
dat de belanghebbende na het opleggen van de boete zijn goede wil kan
laten zien door voor het einde van de bezwaarfase van de losse boetebeschikking alsnog aangifte te doen. Dit kan dan bij uitspraak op bezwaar of
ambtshalve als boetematigende omstandigheid in aanmerking worden
genomen. Anderzijds moet ook duidelijk zijn dat men wel in verzuim is
geweest. Voor de IB betekent dit dat de boete wordt teruggebracht tot 1%
van het wettelijk maximum (dus tot € 49) en voor de VpB dat de boete
wordt teruggebracht tot 5% van het wettelijk maximum (dus tot € 246).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 752, nr. 74

2

Schematisch weergegeven:

Wettelijk maximum
Standaardboete
Bij alsnog indienen aangifte wordt boete gematigd tot

IB

VpB

€ 4.920
7% = € 344
1% = € 49

€ 4.920
50% = € 2.460
5% = € 246

Taakstelling Regeerakkoord over verzuimboete motorrijtuigenbelasting
In het Regeerakkoord is voor de verzuimboete bij de motorrijtuigenbelasting een verhoging van de opbrengsten van structureel € 70 miljoen
ingeboekt. De Regeerakkoordvariant houdt in dat de coulance voor eerste
verzuimers wordt afgeschaft en dat er onderscheid wordt gemaakt voor
de boetehoogte tussen een eerste, tweede en derde verzuim (resp. € 50,
€ 100 en € 150). Bij een betalingsverzuim wordt dus meteen een boete
belopen. Ik vind dat bij nader inzien minder gewenst. Een keer te laat
betalen kan iedereen overkomen. Dit klemt te meer, omdat het bij deze
belastingplichtigen ook om particulieren kan gaan. Daarom handhaaf ik
het huidige coulancebeleid. Wel verhoog ik de boete substantieel voor
degene die na een keer gewaarschuwd te zijn wederom de fout in gaat. De
boete wordt 3% van het wettelijke maximum (€ 4.920), dus € 147.
Verhoging betaalverzuimboete aangiftebelastingen
Het standaardboete-percentage wegens een betaalverzuim bij de
aangiftebelastingen wordt verhoogd. De coulanceperiode van zeven
dagen voor eerste verzuimers blijft gehandhaafd. Voor degene die
desondanks toch de fout in gaat vind ik een hogere boete dan thans op
zijn plaats. Daarom verhoog ik het standaardboetepercentage van 2% naar
3%.
Met de opbrengst van deze maatregel tezamen met de opbrengst van de
verhoogde verzuimboete bij de motorrijtuigenbelasting wordt de hiervoor
genoemde taakstelling uit het Regeerakkoord van € 70 miljoen gedekt.
Vergrijpboete
Het beleid met betrekking tot de vergrijpboete bij strafverzwarende
omstandigheden wordt aangescherpt. Dit geldt voor de gehele Belastingdienst, dus ook voor de Belastingdienst/Toeslagen en de Belastingdienst/
Douane. Daarbij wordt aansluiting gezocht bij de volgende strafverzwarende omstandigheden uit de Richtlijnen voor de aanmelding en
afhandeling van fiscale delicten, douane- en toeslagdelicten (Kennisgeving van 24 juni 2011, nr. DGB2011/4014M, Staatscourant 5 juli 2011,
nr. 11782):
• Combinatie fiscaal delict met een of meer niet-fiscale delicten
Vanuit de gedachte dat de rechtsorde meer zal zijn geschokt indien
naast fiscale fraude of fraude met toeslagen ook andere delicten zijn
gepleegd, wordt de combinatie van fiscale- of toeslagenfraude,
economische- en commune delicten meegewogen bij de beoordeling
of een zaak strafrechtelijk dient te worden aangepakt. Hierbij wordt
gedacht aan een breed scala van economische- en commune delicten
die de wetgever strafbaar heeft gesteld om andere rechtsbelangen te
beschermen. Voorbeelden zijn de delicten die betrekking hebben op
steekpenningen, omkoping, faillissementsfraude, verduistering,
onttrekking aan het beslag, bedreiging personen/ambtenaren, handel
in drugs, aantasting van het milieu, niet naleven ID-plicht (werken met
illegalen), uitbuiting en de zogenaamde VGEM-delicten op het
rechtsgebied van de douane. Ook de deelname aan een criminele

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 752, nr. 74

3

•

organisatie valt hieronder. Er is géén sprake van combinatie van art. 69
AWR met art. 225 WvSr als er valse facturen ten behoeve van de
aangifte worden overgelegd. Maar wél als er bij boekencontrole valse
facturen in de administratie aangetroffen worden.
Medewerking van adviseur, deskundige derde of douane-expediteur
Dit aspect is van groot belang, omdat het gaat om een situatie waarin
het vertrouwen van de overheid wordt misbruikt. Een reden te meer
om dit misbruik aan te pakken is dat de Belastingdienst adviseurs en
douane-expediteurs faciliteiten toekent. Om te voorkomen dat te
lichtvaardig wordt geoordeeld dat er sprake van dit aspect is moet
door de Belastingdienst onderbouwd worden op grond van welke
aanwijzingen hij van mening is dat de adviseur, deskundige derde of
douane-expediteur van de fraude op de hoogte was én daar zijn
medewerking aan heeft verleend. (...)

Deze omstandigheden worden als strafverzwarend in het BBBB
overgenomen.
Bovenstaande maatregelen in combinatie met de fraudemaatregelen die
in het Belastingplan 2014 zijn opgenomen, zorgen voor een balans tussen
de aanpak van enerzijds de kwaadwillende belastingplichtige en anderzijds de goedwillende belastingplichtige die een keer vergeet een
verplichting (tijdig) na te komen.
De Staatssecretaris van Financiën,
F.H.H. Weekers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 752, nr. 74

4