Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 858

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 mei 2009
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij vijf fiches
aan te bieden die werd opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe
Commissievoorstellen (BNC):
1. Verordening inzake beheerstructuren van Europese programma’s voor
radionavigatie per satelliet (kamerstuk 22 112, nr. 856);
2. Mededeling inzake nucleaire non-proliferatie (kamerstuk 22 112, nr.
857);
3. Mededeling inzake kritieke informatie-infrastructuur (CIIP);
4. Kaderbesluit inzake voorkoming en bestrijding van mensenhandel
(kamerstuk 22 112, nr. 859);
5. Kaderbesluit inzake bestrijding van seksuele uitbuiting van kinderen
(kamerstuk 22 112, nr. 860).
De Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
F. C. G. M. Timmermans

KST130824
0809tkkst22112-858
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 112, nr. 858

1

Fiche: Mededeling inzake kritieke informatie-infrastructuur (CIIP )

1. Algemene gegevens
Voorstel: Mededeling betreffende de bescherming van kritieke informatieinfrastructuur «Europa beschermen tegen grootschalige cyberaanvallen
en verstoringen: verbeteren van de paraatheid, beveiliging en veerkracht»
Datum Commissiedocument: 30.3 2009
Nr. Commissiedocument: COM(2009) 149 definitief
Pre-lex: http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId
=198 140
Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board:
Niet opgesteld.
Behandelingstraject Raad: Raadswerkgroep Telecom.
Tijdens de VTE-Raad (Telecom) van 12 juni 2009 wordt een gedachtewisseling voorzien. De Raad van december 2009 zal naar verwachting
conclusies aannemen.
Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie van Economische Zaken (EZ).
2. Essentie voorstel
De mededeling gaat over de beveiliging van vitale informatieinfrastructuren, zoals de delen van openbare telecommunicatienetwerken
die gebruikt worden voor toepassingen of processen in de vitale sectoren
(denk bijvoorbeeld aan het betalingsverkeer).
De mededeling spitst zich toe op preventie, paraatheid en bewustwording.
De mededeling schetst een plan voor onmiddellijke acties om de beveiliging en veerkracht van de vitale informatie infrastructuren, algemeen
aangeduid als CIIs (critical information infrastructures), te verbeteren. Eén
en ander sluit aan bij de discussie over de uitdagingen en prioriteiten voor
een beleid inzake netwerk- en informatiebeveiliging (NIB) en de meest
geschikte instrumenten op Europees niveau voor de aanpak daarvan. De
voorgestelde actiepunten sluiten aan bij acties om criminele en terroristische activiteiten tegen CIIs te voorkomen, te bestrijden en te vervolgen.
Tevens dragen de actiepunten bij aan lopende en toekomstige
EU-onderzoeksinspanningen op het gebied van netwerk- en informatiebeveiliging en aan andere internationale initiatieven op dit gebied.
3. Kondigt de Commissie acties, maatregelen of concrete wet- en
regelgeving aan voor de toekomst? Zo ja, hoe luidt dan het
voorlopige Nederlandse oordeel over bevoegdheidsvaststelling,
subsidiariteit en proportionaliteit en hoe schat Nederland de
financiële gevolgen in?
De Commissie kondigt geen wet- of regelgeving aan. De mededeling is
gebaseerd op aanbevelingen van expertgroepen en diverse studies (met
name vanuit het werkprogramma van ENISA, het EU Agentschap voor
Netwerk- en Informatiebeveiliging). De aanbevelingen uit deze diverse
trajecten zijn de basis voor de aanpak die in de mededeling geschetst
wordt, waaronder de visie dat wet- en regelgeving niet op voorhand het
meest geschikt zijn om de doelstellingen te bereiken.
Met name wordt verwezen naar de mate van publiek-private samenwerking die in veel lidstaten plaatsvindt rond de onderwerpen in de mededeling en het draagvlak voor deze aanpak in de private sector.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 112, nr. 858

2

Enkele belangrijke actiepunten zijn:
– bevorderen van publiek-private samenwerking op EU niveau,
– ontwikkelen van sectorspecifieke criteria voor de identificatie van Europese vitale infrastructuren (ter ondersteuning van richtlijn 2008/114/EG
ten aanzien van de identificatie en aanmerking van Europese Kritieke
Infrastructuren) afspraken over basisvoorzieningen te leveren door
nationale CERTs (Computer Emergency Response Teams) en over
internationale samenwerking tussen CERTs;
– ontwikkelen van telecom/ICT gerelateerde oefeningen op
pan-Europees niveau.
Bevoegdheidsvaststelling.
De Europese Gemeenschap deelt de bevoegdheid op het gebied van de
elektronische communicatiesector (telecommunicatie/ICT) met de
lidstaten. De Commissie is op basis van o.m. artikel 95 van het EG-Verdrag
bevoegd het regelgevend kader voor deze sector vast te stellen.
Subsidiariteit.
Het oordeel over subsidiariteit is positief. Van nature zijn telecommunicatie/ICT diensten grensoverschrijdend, dit is verder toegenomen door de
plaats die het internet in de maatschappij gekregen heeft. Zaken als het
verminderen van kwetsbaarheid van telecom/ICT diensten, het vormgeven
en implementeren van beschermingsmaatregelen tegen uitval of tegen
crimineel gebruik van telecom/ICT kunnen niet alleen op nationaal niveau
worden ingevuld. Een aanvullende aanpak op EU niveau is om die reden
onontbeerlijk.
Proportionaliteit.
Voor zover tot een beoordeling kan worden overgegaan, is het oordeel
positief. De mededeling geeft via de actiepunten structuur en invulling
aan de aanbevelingen uit de diverse discussielijnen die al enige tijd in EU
verband lopen. Aandachtspunt is de definitieve invulling van de aanbevelingen, zoals het vaststellen van minimumnormen voor capaciteiten en
diensten van nationale/overheids-CERT’s. Nederland is een voorloper in
de EU v.w.b. de aanpak van CIIP(Critical Information Infrastructure Protection).
Financiële gevolgen.
a) Er zijn geen financiële implicaties aan de mededeling verbonden,
anders dan de benodigde capaciteit en middelen om deel te nemen in
de uitvoering van de actiepunten. Pas wanneer op bepaalde onderdelen concrete verdere afspraken gemaakt worden, kan bezien worden
in hoeverre die specifieke afspraken financiële gevolgen hebben. Eventuele budgettaire gevolgen worden ingepast op de begroting van de
beleidsverantwoordelijke departementen, conform de regels betreffende budgetdiscipline.
4. Nederlandse positie over de mededeling
De mededeling sluit goed aan bij het Nederlandse beleid op CIIP gebied.
De Nederlandse overheid werkt al langere tijd met de Commissie samen
in dit kader, dit heeft geleid tot het overnemen van onderdelen en speerpunten uit het Nederlandse beleid in de actiepunten uit de mededeling.
Een voorbeeld hiervan is de nadruk op publiek-private samenwerking.
De actiepunten zorgen o.a. voor het verminderen van kwetsbaarheid van
telecom/ICT diensten, het vormgeven en implementeren van bescher-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 112, nr. 858

3

mingsmaatregelen tegen uitval of tegen crimineel gebruik van telecom/
ICT. Enkele van de actiepunten zullen ook een bijdrage leveren aan het
werk dat nodig zal zijn indien bij de evaluatie van de richtlijn ten aanzien
van de identificatie en aanmerking van Europese Kritieke Infrastructuren
(2008/114/EG) begin 2012 besloten wordt de werking uit te breiden naar
de ICT sector. Volgens deze richtlijn worden de sectorspecifieke criteria
vastgesteld, bijvoorbeeld welke infrastructuren aangemerkt worden als
vitaal op EU schaal.
Gezien de verschillen tussen de lidstaten in hun bestaande nationale
aanpak, in de wijze van implementatie van de te maken afspraken en in de
voortgang daarvan werkt een te dringende aanpak contraproductief. Er
moet om die reden worden gewaakt voor een te hoge tijdsdruk op het
realiseren van de actiepunten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 22 112, nr. 858

4