Van:
Aan:

Cc:

Onderwerp:
Datum:
Bijlagen:

Toelichting m.b.t. proces en inhoud IC-opschalingslijst
woensdag 21 oktober 2020 12:10:23
Bijlage 1 - Toelichting aantal bedden per fase per regio als basis voor subsidie.docx
Bijlage bij bijlage 1 - Brief inzake IC-opschaling.pdf
Opschalingslijst IC met onderverdeling 1150-1350-1700 tbv subsidieregeling DEFINITIEF.xlsx
Brief opschalingslijst.pdf
image001.ipq

Goedemiddag,
Middels bijgaande brief en bijbehorende bijlagen licht ik, mede op verzoek van~
~graag het belang van de opschalingslijst toe en ga ik in op het proces van
totstandkoming van de opschalingslijst. Graag verzoek ik u om deze te verspreiden onder de
ziekenhuizen, waarvoor bij voorbaat onze dank.
Voor de volledigheid is ook de meest recente en definitieve opschalingslijst meegestuurd.
Als er nog vragen zijn naar aanleidin van deze informatie, dan kunt u daarover contact
opnemen met
minvws.nl).
Met vriendelijke groet,
Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport 1
Parnassus lein 5 1 2511 VX 1 Den Haag 1 Postbus 20350 1 2500 EJ 1 Den Haag I

Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport

> Retouradres Postbus 20350 2500 Ei Den Haag

NVZ, NFU, ZN en ROAZ-voorzitters
T.a.v. Raden van Bestuur van de Nederlandse
ziekenhuizen en umc's
(verzending uitsluitend per e-mail)

Bezoekadres
Parnassusplein 5
2511 VX Den Haag
T 070 340 79 11
F 070 340 78 34
www.rijksoverheid.ni
Kenmerk

Datum
Betreft

Z 0 OKT, 2020
IC- en klinische capaciteit ziekenhuizen

Beste,

Uw brief
Bijlage(n)
1
Correspondentie uitsluitend
richten aan het retouradres
met vermelding van de
datum en het kenmerk van
deze brief.

Mag ik deze brief starten mijn waardering uit te spreken voor ieders inzet om de
benodigde IC- en klinische capaciteit in het kader van COVID-19 te realiseren.
Sinds dit voorjaar is iedereen daar actief mee bezig, heeft het geleid tot het
opschalingsplan van de LNAZ, dat nu ten tijde van de 2e golf ten uitvoer wordt
gebracht. Een uitdaging waar we samen voor staan. Ieders inzet is gericht op een
realisatie van de benodigde capaciteit om zo patiënten in Nederland tijdens deze
pandemie goede zorg te blijven verlenen. Duidelijkheid voor iedereen is, zeker in
dit geval, van groot belang.
Uit diverse gesprekken en mailwisselingen merken wij dat er vragen bestaan over
het proces wat heeft geleid tot de zogenoemde opschalingslijst waarin per
ziekenhuis en per fase staat aangegeven hoeveel IC-bedden er in het kader van
COVID-19 worden gerealiseerd. Tevens zijn er vragen over de financiering ten
aanzien van de aantallen bedden die genoemd worden in deze lijst. Hierover
bieden we graag duidelijkheid. Middels deze brief en bijlage licht ik graag het
belang van de opschalingslijst toe en ga ik in op het proces van totstandkoming
van de opschalingslijst.
Allereerst wil ik benadrukken dat de opschalingslijst voor eenieder van belang is.
Zowel voor de burgers in Nederland als de ziekenhuizen, de ROAZ-en, het LNAZ
en VWS. Samen dient de beschikbare capaciteit te worden gerealiseerd zodat de
benodigde COVID-zorg geleverd kan worden, waarbij het uitgangspunt steeds is
geweest om de impact op de reguliere zorg zo minimaal mogelijk te laten zijn.
Duidelijkheid over de opschaling per ziekenhuis is essentieel voor de financiering.
De opschalingslijst vormt namelijk een onderdeel van de subsidieregeling die VWS
in voorbereiding heeft. Vertraging op dit vlak is zeer onwenselijk gezien de inzet
om zo spoedig mogelijk de benodigde financiering te kunnen verstrekken.
De opschalingslijst is vastgesteld in het overleg met DGCZ en alle ROAZvoorzitters op 7 oktober 2020. We ontvangen echter momenteel nog steeds
enkele verzoeken voor wijzigingen in de opschalingslijst die niet conform de
eerder gemaakte afspraken zijn. De verzoeken tot wijzigingen betreffen
wijzigingen van de pre-corona reguliere IC-capaciteit en wijzigingen in de
hoeveelheid bedden per opschalingsfase die niet overeenkomen met de afspraken
over het aantal IC bedden per fase. De uitgangssituatie en het aantal
opgeschaalde IC-bedden per fase volgens het LNAZ Opschalingsplan (1150-1350-

Pagina 1 van 2

1700) zijn echter telkens het uitgangspunt geweest. Op deze wijzigingsverzoeken
kan dan ook niet worden ingegaan. Dit gaat ten koste van het doel om zo spoedig
mogelijk de opschaling in het kader van COVID-19, en de daarmee gepaarde
financiering, te realiseren.
In de bijlage vindt u, wat uitgebreider uitgewerkt, de afspraken die gemaakt zijn,
informatie over de financiering van de verschillende fases en het proces wat
doorlopen is tot de totstandkoming van de IC-opschalingslijst.

Kenmerk

Hopende u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd over het belang en proces
rondom de opschalingslijst,
Met vriendelijke groet,

Pagina 2 van 2

Bijlage 1 bij brief IC en klinische capaciteit ziekenhuis
Toelichting aantal bedden per fase per regio
Het opschalingsplan Covid-2019 van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ) gaat uit
van uitbreiding van de IC-capaciteit, vanuit een basiscapaciteit van 1050 bedden, in drie
fasen. Aan het eind van elke fase is er een gegarandeerd aantal bedden beschikbaar:
• Fase 1: 1150 reguliere IC-bedden structureel inzetbaar
totaal 1350
• Fase 2: 200 extra IC-bedden tijdelijk vast beschikbaar
• Fase 3: 350 extra IC-bedden flexibele beschikbaar -› totaal 1700
Het aantal IC-bedden in de uitgangssituatie, in de fase tot 1350 bedden en in de fase tot
1700 bedden zijn per ROAZ-regio in het opschalingsplan van het LNAZ weergegeven (zie
onderstaande figuur). De hoeveelheid bedden in de uitgangssituatie is aangeleverd door
NICE en bevestigd door de NVIC. De verdeling per ziekenhuis per opschalingsfase is via
de individuele ROAZ'en aangeleverd aan het LNAZ.

Zonder uitzondering Morden
personeel en
randapparatuur als
knelpunten vooropsehaling
benoemd. De ROAZ'en in
Midden Nederland, Zwoll
uregio Noord Nederland en
W est Nederland geven aan,
dat verbouwing
bouwkundigenp Ingen
nodig zijn om de extra
bedden te realiseren,

79
AZEUR TZIutN TZNW NAZZ
en
SZNAMC

ZO N

\ZNN TCW TCZW N

Pre corona regulier IC-capaciteit per OAZ-regio (beademd en on b d md).Uitvraag LNAZ april 2020.

Realise erbare landelijke uitbreiding IC-capaciteit n
apparatuur (uitvraag LNAZ juni 2020).
P.C.7ijiSeerh 'n ad;litionn#el ndeliijkn

it.

50 bedden. Fysieke ruimte, los van personeel en
7 ri

ruimte

van pprscyn

LNAZ juni 2020).
en apparatuur(uitvraag

De financiering
In het bestuurlijk overleg op 24 september over de opschaling van de IC hebben
zorgverzekeraars aangegeven dat zij voor 2021 exclusief de opschaling zullen inkopen
maar de Covid-zorg op de IC (en dus ook de noodzakelijke opschalingen in fase 1)
zonder plafond zullen vergoeden.
De fase van 1150 tot 1350 IC bedden en de fase tot 1700 IC bedden zal vergoed worden
door middel van een VWS subsidie.
Proces totstandkoming opschalingslijst per ziekenhuis
• 30 juni: aanbieden opschalingsplan LNAZ aan minister MZS. Dit plan is met
betrokkenheid van vele veldpartijen opgesteld en vooraf uitgebreid afgestemd
met de NVZ, NFU, V&VN, NVIC en alle ROAZen.

•

•

•

•

•

•

•
•

•

•

•

29 juli: In het Bestuurlijk Overleg van 29 juli jl. waar alle ROAZen, het LNAZ en
VWS aanwezig waren, hebben alle ROAZen expliciet commitment uitgesproken op
de gezamenlijke opschalingsopgave en het belang van de onderlinge verdeling
daarvan per ziekenhuis onderstreept.
5 augustus: brief DGCZ aan ROAZ voorzitters (zie bijlage) met daarbij de door
de ROAZ-regio's ingediende opschalingsvoorstellen per ziekenhuis. Hierin is ook
de afspraak beschreven dat het niet mogelijk is om minder of meer bedden op te
schalen, behalve als de ziekenhuizen onderling binnen de eigen ROAZ-regio ruilen
en beide dit schriftelijk bevestigen richting het desbetreffende ROAZ; het ROAZ
dit via de LNAZ-voorzitter aan VWS meldt; en VWS daarop schriftelijk een
akkoord geeft.
1 september: nieuwe opschalingslijst ontvangen van het LNAZ met wijzigingen
van de regio's West, Noord-Nederland en Limburg. De totale aantallen per fase
zijn gelijk gebleven.
De opschalingslijst was tot nu toe onderverdeeld in de opschaling tot 1350
bedden (fase 1 en 2 samen) en de opschaling tot 1700 bedden (fase 3) per
ziekenhuis. VWS heeft aan het LNAZ aangegeven dat het voor de
subsidieverlening nodig is dat het basisaantal IC bedden per ziekenhuis wordt
aangegeven. Het totale aantal bedden in de uitgangssituatie moet uitkomen op
1035 bedden zoals aangegeven in het LNAZ opschalingsplan. Daarnaast was het
noodzakelijk dat de opgegeven opschaling tot 1350 bedden werd opgesplitst in
het aantal bedden dat wordt opgeschaald in fase 1 (1150 bedden) en fase 2
(1350 bedden). Fase 1 zal door de zorgverzekeraar betaald worden, fase 2 zal
door middel van een VWS subsidie betaald worden. Aan het LNAZ is een nader
uitgewerkte en uitgesplitste opschalingslijst gevraagd.
21 september: nieuwe opschalingslijst ontvangen van het LNAZ met daarin
aangegeven per ziekenhuis de uitgangssituatie en opgesplitst het aantal bedden
in fase 1 (1150), fase 2 (1350) en fase 3 (1700). Deze opsplitsing was nog niet
aangeleverd door regio Zwolle en Midden-Nederland.
26 september: nieuwe opschalingslijst ontvangen van het LNAZ met daarin ook
de opsplitsing tussen fase 1 en fase 2 voor de regio Zwolle en Midden-Nederland.
Ook de laatste aanpassingen van verschillende regio's zijn hierin verwerkt.
5 oktober: laatste herziene versie van de opschalingslijst ontvangen van het
LNAZ met de laatste wijzigingen voor een aantal regio's.
Bij deze laatste lijsten komt het aantal bedden in de uitgangssituatie niet overeen
met de afspraken die zijn gemaakt in het opschalingsplan (999 ipv 1035). Het
aantal bedden in fase 1 en fase 2 komt ook niet overeen met de afspraken die
zijn gemaakt over de hoeveelheid bedden die gefinancierd worden door de
zorgverzekeraar en door de subsidie van VWS (fase 1: 1120 ipv 1150; fase 2:
1385 ipv 1350).
Er is meerdere malen via het LNAZ gevraagd om een aanpassing van het aantal
bedden in de uitgangssituatie, fase 1 en fase 2 zodat de totale aantallen uitkomen
op het afgesproken aantal bedden in de uitgangssituatie en per opschalingsfase.
Hier is in de verschillende ROAZ-overleggen aandacht aan besteed.
Een sluitende lijst volgens deze afspraken is niet aangeleverd waarna VWS zelf
een definitieve indeling heeft gemaakt. Hierbij is teruggegrepen naar de
uitgangssituatie zoals weergegeven in het LNAZ opschalingsplan en de eerder
aangeleverde overzichten (zonder opsplitsing). De verschuivingen zijn naar rato
van de aangegeven verdelingen over de instellingen (in tabel van 5 oktober)
doorgevoerd. Op die manier blijft de verhouding tussen de instellingen gelijk,
maar wordt wel (bijna) het goede totaal aantal bedden per fase per regio
gehaald.
Ten opzichte van de aangeleverde informatie op 5 oktober zijn met name voor de
volgende regio's aanpassingen doorgevoerd in fase 1 en fase 2 naar het niveau
van het opschalingsplan: TZMN, NAZZ, AZO, NAZL. Het totaal aantal bedden per
ziekenhuis (basis + opschaling) is wel gelijk gebleven aan de opschalingslijst van
5 oktober.

•

•

6 oktober: de aangepaste opschalingslijst, inclusief toelichting over de verdeling
naar rato, is voorgelegd aan de ROAZ voorzitters met daarbij de mogelijkheid dat
wijzigingen binnen een fase en binnen een regio nog gemeld kunnen worden voor
het overleg op 7 oktober.
7 oktober: de aangepaste opschalingslijst is vastgesteld in het bestuurlijk
overleg met DGCZ en alle ROAZ-voorzitters. Hier is afgesproken dat de enige
verschuivingen die nog kunnen plaatsvinden een verschuiving is van bedden
tussen ziekenhuizen binnen een regio en binnen eenzelfde fase. De totale
aantallen per fase dienen in de toekomst gelijk te blijven omdat anders de
subsidieregeling niet kan worden uitgevoerd.

ROAZ regio

Ziekenhuizen

AZEUR

Medisch Spectrum Twente

TZM N

Uitbreiding IC bedden van Uitbreiding IC bedden van
uitgangssituatie naar 1150 1150 naar 1.350 (fase 2)
(fase 1)

Uitbreiding IC bedden van
1.350 naar 1.700 (fase 3)

28

0

6

8

Streekziekenhuis Koningin Beatrix

4

0

2

2

ZGT Almelo

12

0

4

0

Totaal AZEUR

44

0

12

10

Diakonessenhuis - Utrecht

13

1

2

0

Meander Medisch Centrum

12

2

2

4

St. Antonius Ziekenhuis - Nieuwegein

22

3

3

10

St. Antonius Ziekenhuis - Utrecht

3

0

0

0

UMC Utrecht

24

3

9

16

Totaal TZMN

74

9

16

30

43

5

9

16

Noordwest Ziekenhuisgroep

15

2

3

6

Rode Kruis Ziekenhuis

6

1

1

2

Spaarne Gasthuis

17

2

4

6

Zaans Medisch Centrum

6

1

1

2

NAZNW + SZI\ Amsterdam UMC

NAZZ

Uitgangssituatie

Ziekenhuis Amstelland

4

0

0

0

BovenlJ Ziekenhuis

5

0

0

0

Dijklander Ziekenhuis

12

1

3

5

Flevoziekenhuis

8

1

2

3

Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis/NKI

6

0

0

0

OLVG

23

3

4

9

Tergooi

12

1

3

4

Totaal NAZNW+SZN

157

17

30

53

Deventer Ziekenhuis

13

2

1

2

Gelre Ziekenhuizen - Apeldoorn

13

0

1

0

Gelre Ziekenhuizen - Zutphen

2

2

2

2

AZO

NAZL

AZNN

NAZW

Isala - Zwolle

34

2

6

12

Ropcke-Zweers

3

1

2

3

Ziekenhuis St. Jansdal

7

1

1

3

Totaal NAZZ

72

8

13

22

Canisius Wilhelmina Ziekenhuis

10

2

4

4

Radboudumc

36

3

8

15

Rijnstate

17

2

4

5

Ziekenhuis Rivierenland Tiel

7

1

0

0

Slingeland Ziekenhuis

8

0

0

0

Ziekenhuis Gelderse Vallei

14

2

2

2

Totaal AZO

92

10

18

26

Laurentius Ziekenhuis

8

1

0

4

UMC Maastricht

32

6

9

9

VieCuri - Venlo

16

3

3

8

Zuyderland MC - Heerlen

31

0

9

10

SJG Weert

6

0

1

1

Totaal NAZL

93

10

22

32

Antonius Ziekenhuis Sneek - Emmeloord

6

1

0

3

Martini Ziekenhuis

12

1

4

3

Medisch Centrum Leeuwarden

18

2

3

10

Nij Smellinghe Ziekenhuis

6

1

3

2

Ommelander Ziekenhuis

6

0

0

0

Treant Zorggroep - Emmen

13

1

2

7

Tjongerschans - Heerenveen

6

1

1

2

UMC Groningen

35

4

4

10

Wilhelmina Ziekenhuis Assen

6

1

3

0

Totaal AZNN

108

12

20

37

Alrijne Zorggroep, Leiderdorp

10

1

2

3

Groene Hart Ziekenhuis

10

1

1

4

2

4

6

Haaglanden MC

20

HagaZiekenhuis (Leyenburg)

16

2

4

6

LangeLand Ziekenhuis

2

0

2

4

LUMC, Leiden

29

3

6

6

Reinier de Graaf Gasthuis Delft

12

1

1

4

Totaal NAZW
TCZW

NAZB

99

10

20

33

ADRZ Goes

12

0

1

1

Albert Schweitzer Ziekenhuis

16

0

2

4

Beatrix Ziekenhuis

6

0

0

2

Erasmus MC

45

11

16

32

Franciscus, locatie Gasthuis

15

5

0

2

Usselland Ziekenhuis

8

0

1

1

Ikazia Ziekenhuis

12

0

1

1

Maasstad Ziekenhuis

15

0

4

6

Van Weel-Bethesda - Dirksland

6

0

1

1

ZorgSaam - Zeeuws Vlaanderen

9

0

1

1

Totaal TCZW

144

16

27

51

Amphia Ziekenhuis - Breda

24

3

5

8

Bernhoven Ziekenhuis

8

1

1

0

Bravis ziekenhuis - Bergen op Zoom

15

2

3

5

Catharina Ziekenhuis

26

2

4

12

Elkerliek Ziekenhuis

8

1

3

0

ETZ, locatie Elisabeth

26

3

4

15

Jeroen Bosch Ziekenhuis

14

2

4

6

Maasziekenhuis Pantein

6

0

0

0

Maxima Medisch Centrum

11

2

3

3

St. Anna Ziekenhuis

11

1

1

0

Totaal NAZB

149

17

28

49

Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport

> Retouradres Postbus 20350 2500 El Den Haag

Voorzitters van de ROAZen
(verzending uitsluitend per e-mail)
Bezoekadres
Parnassusplein 5
2511 VX Den Haag
T 070 340 79 11
F 070 340 78 34
www.rijksoverheid.n1
Inlichtingen bij

Datum
Betreft

5 augustus 2020
Opschaling IC-capaciteit
Kenmerk

Geachte voorzitters,
De afgelopen maanden hebben wij ons in een ongekende situatie bevonden, die
veel van de ROAZen, het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ) en alle partijen in
de regio's heeft gevraagd. Ik heb veel waardering voor de constructieve wijze
waarop u de diverse uitdagingen in deze periode tegemoet bent getreden, en ik
wil u allen hartelijk danken voor de prettige manier waarop we vanuit VWS met u
hebben kunnen samenwerken. Helaas weten we niet hoe het virus zich zal
ontwikkelen en bestaat dus het risico dat er een tweede golf Covid-19 patiënten
komt. Daarom heeft de minister voor Medische Zorg en Sport (MZS) op 18 mei
2020 aan het LNAZ de opdracht gegeven om, in overleg met de betrokken
veldpartijen, met een plan te komen voor de opschaling van de IC-capaciteit in
Nederland.

Uw brief
Bijlage(n)
1

Correspondentie uitsluitend
richten aan het retouradres
met vermelding van de
datum en het kenmerk van
deze brief.

Op 30 juni jl. heeft het LNAZ namens uw ROAZen dit "Opschalingsplan Covid-19"
aan de minister voor MZS aangeboden. Dit plan is opgesteld door het LNAZ en uw
ROAZen, in samenwerking en afstemming met veldpartijen en andere
organisaties. Op 30 juni jl. heeft de minister voor MZS zijn reactie op het
Opschalingsplan naar de Tweede Kamer gestuurd.
Intussen zijn de ROAZen en ziekenhuizen bezig met de opschaling van de IC- en
klinische covid-capaciteit. In dat kader heb ik via het LNAZ een concreet overzicht
per ROAZ ontvangen, waarin is aangegeven in welke ziekenhuizen de extra ICcapaciteit zal warden gerealiseerd.
De afgelopen periode hebben wij elkaar ook op verschillende momenten en in
verschillende samenstellingen gesproken over de benodigde opschaling. In die
overleggen werd duidelijk dat er nog een aantal vragen leeft met betrekking tot de
opschaling. Ook heeft de minister voor MZS van verschillende ROAZen brieven
met vragen over de opschaling ontvangen. Naar aanleiding van uw vragen stuur ik
u deze brief. Doel van deze brief is om te verduidelijken welke verwachtingen ik
heb bij de uitbreiding van de IC- en klinische covid-ziekenhuisbedden en onder
welke voorwaarden het ministerie deze zal financieren.
Ik verzoek u deze brief te delen en bespreken met de ziekenhuizen die binnen uw
regio een bijdrage zullen leveren aan de benodigde opschaling van de zorg.
Pagina 1 van 7

1. In welke ziekenhuizen opschalen?
De minister voor MZS heeft in eerste instantie aangegeven dat opschaling van de
capaciteit van ziekenhuisbedden voor Covid-19-patienten (IC en kliniek), met
name geredeneerd vanuit voordelen van schaalgrootte, gerealiseerd zou moeten
worden in de ziekenhuizen die momenteel een grote IC hebben. Hij deed dit naar
aanleiding van de argumentatie (op pagina 30) in uw Opschalingsplan.
De ROAZen en de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) hebben daarop
echter aangegeven dat de onder hen ressorterende ziekenhuizen er de sterke
voorkeur aan geven om de opschaling juist meer te spreiden over de ziekenhuizen
in de regio's, omdat dit van belang is voor de ketensamenwerking in de regio.
Inmiddels heb ik via het LNAZ een concreet overzicht per ROAZ ontvangen, waarin
is aangegeven in welke ziekenhuizen de extra IC-capaciteit zal worden
gerealiseerd.

Kenmerk

In ons Bestuurlijk Overleg van 29 juli jl. waar alle ROAZen, het LNAZ en VWS
aanwezig waren, hebben alle ROAZen expliciet commitment uitgesproken op de
gezamenlijke opschalingsopgave en het belang van de onderlinge verdeling
daarvan per ziekenhuis onderstreept. Ik hecht veel waarde aan deze
overeenstemming tussen alle betrokken ziekenhuizen in de ROAZ-regio's en zie
ook het belang daarvan voor het nu tijdig (voorbereiden van het) opschalen van
de IC-capaciteit en de bijbehorende capaciteit in de kliniek. Vanuit deze optiek en
omwille van de slagvaardigheid stem ik in met de door de ROAZ-regio's
ingediende opschalingsvoorstellen per ziekenhuis in de bijgaande lijst (zie bijlage).
Deze lijst vormt voor VWS de basis voor het vervolg, waaronder voor de
financiering. Ik kom daar hieronder op terug. Het is niet mogelijk om minder of
meer bedden op te schalen, behalve als de ziekenhuizen onderling binnen de
eigen ROAZ-regio ruilen en beide dit schriftelijk bevestigen richting het
desbetreffende ROAZ; het ROAZ dit via de LNAZ-voorzitter aan VWS meldt; en
VWS daarop schriftelijk een akkoord geeft. Ik verzoek u om ook eventuele andere
wijzigingen van de lijst via de LNAZ-voorzitter aan VWS te melden.
Ik verzoek de deelnemende ziekenhuizen dringend de nodige acties ten behoeve
van de opschaling binnen de ziekenhuizen voort te zetten c.q. zo snel mogelijk in
gang te zetten, opdat de opschaling naar -in eerste instantie- 1350 IC-bedden
uiterlijk op 1 oktober aanstaande is gerealiseerd. Hierbij ga ik ervan uit dat er
binnen iedere ROAZ-regio naar gestreefd is om te komen tot zoveel mogelijk
gelijke omstandigheden in de ziekenhuizen qua continuïteit van zorg, kwaliteit van
zorg voor de patiënt en werklast voor het personeel. Ik verwacht dat de ROAZen
en de Raden van Bestuur van de deelnemende ziekenhuizen er de
verantwoordelijkheid voor nemen dat de acties voor de opschaling plaatsvinden
conform het Opschalingsplan en de voorwaarden die in deze brief zijn gesteld.
Daarbij verwacht ik dat de Raden van Bestuur de opschaling in hun ziekenhuizen
zo doelmatig mogelijk vormgeven. Hier zal in de financiering op getoetst worden.
Vanwege het maatschappelijke belang van de IC- en klinische opschaling in het
kader van de covid-aanpak en voor de covid-controlestrategie van het kabinet zal
de minister voor MZS de Tweede Kamer de komende periode met regelmaat
informeren over de uitvoering van de opschaling en uw inzet hierbij.

Pagina 2 van 7

2. Voorwaarden per fase van opschaling
De opschaling van de IC-capaciteit volgt de fasering die in het Opschalingsplan
Covid-19 is uitgewerkt. Voor ziekenhuizen die een bijdrage willen leveren aan de
benodigde opschaling gelden in elk geval de onderstaande werkwijze en
voorwaarden:

Kenmerk

1. Als eerste stap dienen de ziekenhuizen de reeds bestaande IC-bedden - 1150
in totaal - structureel beschikbaar te maken. Deze capaciteit is al fysiek aanwezig in de Nederlandse ziekenhuizen maar is nog niet optimaal inzetbaar. Dat
ligt vooral aan de huidige personeelstekorten. Ik ga ervan uit dat met de aangereikte oplossingen die worden beschreven in het Opschalingsplan uiterlijk 1
oktober 2020 een structurele inzetbaarheid van 100% is gerealiseerd.
Deze 1150 IC-bedden kunnen worden gebruikt voor alle patiënten die IC-zorg
nodig hebben, zowel covid als non-covid patiënten.
2. In fase 2 dienen de deelnemende ziekenhuizen hun capaciteit uit te breiden
met extra IC-bedden en (het in het Opschalingsplan genoemde equivalent
aan) extra klinische covid-bedden die fysiek aanwezig zijn en waarvoor personeel ingeroosterd kan worden. In totaal gaat het in deze fase om 200 extra
IC-bedden (tot in totaal 1350 IC-bedden) en 400 extra klinische covid-bedden.
De extra IC- en klinische bedden worden beschikbaar gehouden en in principe
alleen gebruikt voor de behandeling en verpleging van Covid-19 patiënten.
Deze uitbreiding dient uiterlijk 1 oktober gerealiseerd te zijn. Er gelden voorwaarden met betrekking tot de tijdelijkheid van deze opschaling en de exclusieve bezetting door Covid-19 patiënten (zie onder 4). Conform het Opschalingsplan geldt in deze fase een inspanningsverplichting voor het maximaal op
peil houden van de reguliere zorg.
3. In fase 3 breiden de deelnemende ziekenhuizen hun capaciteit verder uit met
flexibele IC-bedden en (het in het Opschalingsplan genoemde equivalent aan)
klinische covid-bedden. Dit moet uiterlijk 1 januari 2021 zijn gerealiseerd.
Deze bedden hoeven niet constant fysiek binnen de ziekenhuizen aanwezig te
zijn, maar moeten wel snel gerealiseerd en opgebouwd kunnen worden binnen
de muren van het ziekenhuis als er onverhoopt een piekbelasting vanwege Covid-19 aankomt. In totaal gaat het om nog eens 350 IC-bedden (tot een totaal
van 1700) en ongeveer 700 klinische covid-bedden. Ook voor deze extra
(flexibele) bedden gelden de hierboven beschreven voorwaarden over de tijdelijkheid en de exclusieve bezetting door Covid-19 patiënten (zie onder 4). Ook
in deze fase geldt een inspanningsverplichting voor het maximaal op peil houden van de reguliere zorg. Uit het Opschalingsplan komt naar voren dat bij
een uitbreiding tot 1700 IC-bedden de reguliere zorg niet meer 100% doorgang kan vinden. Het genoemde percentage van 80% doorgang van de reguliere zorg vind ik acceptabel voor een korte periode. Hierbij ga ik ervan uit dat
spoed- en semi-spoedzorg te allen tijde doorgaat.
4. Ik wil benadrukken dat de opschaling in fase 2 en 3 (tot 1350/1700 IC-bedden
inclusief de bijbehorende 400/700 bedden in de kliniek) een-op-een verbonden is aan de aanwezigheid van de covid-pandemie in de samenleving en
daarom van tijdelijke aard is. Als de covid-pandemie voorbij is (zodra er een
werkzaam vaccin is waarmee de Nederlandse bevolking beschermd is, of een
geneesmiddel, of Covid-19 nagenoeg niet meer van invloed is op de zieken-

Pagina 3 van 7

huiszorg), zullen de ziekenhuizen de uitbreiding van de IC-bedden ten behoeve van fase 2 en 3 weer afschalen tot het reguliere maximum van 1150
IC-bedden en ook de 400/700 extra klinische bedden weer afschalen.
3. De financiering van de opschaling
Op dit moment wordt door VWS hard gewerkt aan het uitwerken van de
financiering van de opschaling. U kunt ervan verzekerd zijn dat het kabinet de aan
de Covid-19 gekoppelde uitbreiding van de IC-capaciteit en de daaraan
gekoppelde uitbreiding van de klinische bedden, opleiding, vervoer, coOrdinatie
van de patiëntenstromen en inzicht in bezetting van ziekenhuisbedden in het
kader van Covid-19 noodzakelijk vindt en zorg zal dragen voor een passende
bekostiging.

Kenmerk

Op korte termijn zal het kabinet besluiten hoe de kosten van het plan vastgesteld
worden en financieel ingepast gaan worden en hoe deze per ziekenhuis en RAV
worden vergoed.
Ten aanzien van financiering en bekostiging liggen er verschillende opties op tafel.
We kijken daarbij wat de ziekenhuizen betreft nadrukkelijk naar de optie om de
opschaling met aanvullende middelen in een bijzondere regeling te financieren.
Het doel van die regeling zal zijn om ziekenhuizen een kostendekkende en
doelmatige vergoeding te geven voor kosten' die direct gekoppeld zijn aan de
opschaling. Ten aanzien van de noodzakelijke financiële verantwoording van de
door de ziekenhuizen gemaakte kosten voor de specifieke opschalingsacties ten
behoeve van Covid-19 uit deze brief adviseer ik de ziekenhuizen op voorhand om
deze kosten en andere bewijsstukken alvast apart in de administratie van het
ziekenhuis op te nemen en hierover in overleg te treden met de eigen accountant.
Met inachtneming van het feit dat dit besluitvormingstraject over de financiering
nog niet is afgerond kan ik over de vergoeding van de kosten alvast het volgende
verduidelijken:
1. De investeringen die nodig zijn om structureel 1150 IC-bedden te realiseren
voor IC-zorg aan alle patiënten vallen onder de normale verantwoordelijkheid
van het ziekenhuis en de zorgverzekeraar en zullen moeten worden gefinancierd via de reguliere contractering.
2. Wat de financiering van de extra opschaling van IC-bedden bóven de 1150 reguliere IC-bedden, en van de extra klinische covid-bedden betreft: de overheid zal het beschikbaar maken en beschikbaar houden van deze extra bedden
financieren (de wijze waarop wordt nog nader uitgewerkt). De zorgverzekeraars zullen (zoals gebruikelijk) betalen voor het gebruik, voor de zorg aan patiënten die voor Covid-19 op de IC (of een klinisch bed) worden behandeld. Dit
geldt ook als dit zorg aan een patiënt op een extra IC- of klinisch bed betreft.
3. Aangezien de extra opschaling van IC-bedden boven de 1150 reguliere ICbedden uitsluitend plaats vindt in het licht van Covid-19, zullen de kosten voor
patiënten met een andere aandoening dan Covid-19 die gebruik maken van
deze extra IC-capaciteit niet vergoed worden. Dit geldt ook voor de opschaling
van de extra klinische bedden.

1 Bijvoorbeeld opleidingskosten, verbouwingskosten, materiële kosten.
Pagina 4 van 7

4. Het is van groot belang dat er (aanvullend) personeel wordt opgeleid. De kosten voor opleidingen in het kader van het Opschalingsplan zullen worden vergoed. Dit betreft kosten voor opleidingen ten behoeve van fase 1, 2 en 3 van
het plan. Het is, wat deze vergoeding betreft, uiteraard toegestaan dat ziekenhuizen in een eerdere fase van het Opschalingsplan ook alvast personeel gaan
opleiden dat voor een latere fase van het Opschalingsplan noodzakelijk is. Ook
de financiering van de opleidingskosten loopt overigens mee in de kabinetsbesluitvorming over de financiering van de opschaling. Ook staat het ziekenhuizen vrij om vanuit het Opschalingsplan opgeleid (aanvullend) personeel ook in
te zetten voor non-covid zorg (uiteraard binnen de voorwaarden die elders in
deze brief zijn genoemd). Voor het om- en bijscholen van personeel voor bijvoorbeeld het 'opleiden' van de IC-ondersteuners, IC-assisterende verpleegkundigen, basis acute zorg verpleegkundigen en bestaande IC-verpleegkundigen kan gebruik worden gemaakt van de KIPZ-regeling en Sectorplan Plus.
VWS onderzoekt hoe extra middelen voor opleiden snel en efficiënt beschikbaar kunnen worden gesteld.

Kenmerk

5. Er zijn - conform het LNAZ-plan - enkel bouwkundige aanpassingen of verbouwingen binnen het ziekenhuis geoorloofd, voor zover die nodig zijn om
deze extra capaciteit tot 1700 IC-bedden en klinische bedden te realiseren.
Nieuwbouw is volgens het plan niet nodig en zal dus ook niet vergoed worden.
6.

Als laatste wil ik aangeven dat de deelnemende ziekenhuizen in principe niet
hoeven te investeren in de aanschaf van beademingsapparatuur. Aangezien
deze apparatuur al in grote aantallen door de minister voor MZS is aangekocht, hebben we in Nederland voldoende beademingsapparatuur van verschillende fabrikanten beschikbaar. Over de beschikbaarheid en het uitleveren
van deze apparatuur zal vanuit het ministerie van VWS rechtstreeks contact
worden opgenomen met die ziekenhuizen die deelnemen aan de opschaling.

In de financiële regeling met betrekking tot de opschaling zullen te zijner tijd nog
nadere voorwaarden worden gesteld.
4. Voorwaarden ten aanzien van de beschikbaarheid van personeel
Het hebben van voldoende en gekwalificeerd personeel is onmisbaar bij het
uitbreiden en flexibel opschalen van de zorgcapaciteit. Extra fysieke bedden
hebben geen meerwaarde bij een volgende golf covid-patiënten, als dit 'koude'
bedden zijn - dat wil zeggen dat er geen personeel beschikbaar is om voor de
patiënten te zorgen. Ook is het van groot belang om er alles aan te doen opdat
een volgende golf covid-patiënten een minder sterke wissel trekt op het medisch
personeel en de reguliere zorg.
In de handreiking Opleiden bij het Opschalingsplan is per fase beschreven op
welke wijze - zowel op de korte als op de langere termijn - verpleegkundig,
ondersteunend en medisch personeel kan worden ingezet om de opschaling te
kunnen realiseren.2 De opleiding van nieuwe IC-verpleegkundigen duurt 18
maanden. Meer IC-verpleegkundigen opleiden biedt daarom geen oplossing voor
de huidige situatie.

2 Opschalingsplan Covid-19, p. 34 t/m 49.

Pagina 5 van 7

De handreiking Opleiden bij het Opschalingsplan biedt een groot aantal
actiepunten om op andere manieren voor voldoende formatie te zorgen. Het gaat
onder meer om concrete acties gericht op het opleiden van IC-ondersteuners, ICassisterende verpleegkundigen en basis acute zorgverpleegkundigen. Daarnaast
kunnen ziekenhuizen ook inzetten op tijdelijk extra personeel.

Kenmerk

Een belangrijke voorwaarde voor de financiering van de opschaling is dat het
deelnemende ziekenhuis kan aantonen dat het tijdig alle benodigde acties uit het
Opschalingsplan in gang heeft gezet om te komen tot voldoende formatie voor de
opschaling. Het is de bedoeling dat deze acties worden opgenomen in het
opleidingsplan van het deelnemende ziekenhuis, dat specifiek betrekking heeft op
het verkrijgen van voldoende formatie ten behoeve van de IC-opschaling en de
opschaling van de klinische covid-bedden. In het opleidingsplan maken de
ziekenhuizen inzichtelijk hoeveel extra IC-personeel (tijdelijk) nodig is, waar de
inzet van personeel van andere afdelingen hierin een oplossing kan bieden, en wat
vervolgens de behoefte is aan personeel dat van buiten aangetrokken moet
worden voor de IC en voor de andere afdelingen (overige vervangingsvraag). Ik
verwacht dat de deelnemende ziekenhuizen deze opleidingsplannen uiterlijk 28
augustus 2020 bij mij aanleveren. Bij de uitwerking van deze opleidingsplannen is,
ook op instellingsniveau, betrokkenheid van medewerkers en gebruik maken van
hun professionaliteit onontbeerlijk.
Bij het regelen van voldoende extra formatie kan onder meer gebruik worden
gemaakt van de aanvullende maatregel van de minister die geldt vanaf 17 maart
jl., die het mogelijk maakt om in overmacht situaties, waarin er te weinig
personeel is, voormalig zorgpersoneel onder voorwaarden in te zetten ter
ondersteuning van de huidige zorgverleners.3 Dit biedt verruimde mogelijkheden
voor meer gedifferentieerde teams, met ruimere bevoegdheden voor ICondersteuners en de inzet van personeel van andere afdelingen of organisaties
met bijvoorbeeld combibanen. Ook kunnen zorgaanbieders voor het vinden van
extra tijdelijk personeel gebruik maken van het online portai
www.extrahandenvoordezorg.nl, waar (oud) zorgmedewerkers zich kunnen
aanmelden. Voor de structurele instroom van nieuw personeel zal er in het najaar
van 2020 in de IkZorg campagne specifiek aandacht worden besteed aan zijinstromers en herintreders. En verder wordt ook het scholingsprogramma
herregistratie voor verpleegkundigen aangepast met onder meer als doel om
vanaf eind 2020 beter aan te sluiten op het kennisniveau van herintreders.
Ik neem op korte termijn contact op met de ROAZen en Regioplus, die het
initiatief Extra Handen voor de Zorg beheert, om te bepalen wat er nodig is om de
extra vraag, zoals hierboven genoemd, scherp te krijgen, en welke acties kunnen
worden ondernomen om het aanbod via Extra Handen voor de Zorg te vergroten.
Tot slot
Intussen zijn we ook met betrokken partijen aan de slag met de andere
actiepunten uit het opschalingsplan (met betrekking tot onder meer het vervoer,
de coordinatie van patiëntenstromen en het inzicht in de beschikbaarheid van
bedden).

Zie httips://www.riiksoverheid.nlidocumenten/richtlijnen/2020/03/17/aanvullende-maatreqelen-inzet-voormaliq-zompersoneel

3

Pagina 6 van 7

Ik realiseer me dat de acties uit het Opschalingsplan een grote inspanning vragen
van alle betrokken partijen. Ik heb er vertrouwen in dat de ziekenhuizen er alles
aan zullen doen wat nodig is om het Opschalingsplan tot uitvoering te brengen en
dat de samenwerkende partijen in de regio een gezamenlijk antwoord hebben op
deze covid-pandemie.

Kenmerk

Samen zullen we de ontwikkeling van de opschaling nauwkeurig volgen en we
zullen elkaar hier regelmatig over informeren. In dit kader heb ik u als voorzitters
van de ROAZen en het LNAZ uitgenodigd voor een regulier voortgangsoverleg.
Deze brief zal in afschrift naar de NVZ en NFU worden gestuurd.
Met deze brief acht ik de brieven van de ROAZen Brabant, West, Noordwest en
SpoedZorgNet tevens beantwoord.
Hoogachtend,
de minister voor Medische Zorg
en Sport,
namens dez

Bijlage 1: Lijst definitieve opschaling per ziekenhuis

Pagina 7 van 7