Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 830 J

Jaarverslag en slotwet Deltafonds 2020

Nr. 6

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 22 juni 2021
De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft een aantal
vragen voorgelegd aan de Minister van Infrastructuur en Waterstaat over
het Jaarverslag Deltafonds 2020 (Kamerstuk 35 830 J, nr. 1).
De Minister en Staatssecretaris hebben deze vragen beantwoord bij brief
van 15 juni 2021. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Agnes Mulder
De griffier van de commissie,
Rijkers

kst-35830-J-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 J, nr. 6

1

Vraag1:
Hoe ziet de samenwerking tussen waterschappen en Rijk er concreet uit?
Antwoord:
Waterschappen en Rijk werken samen aan de waterveiligheidsopgave in
het Hoogwaterbeschermingsprogramma. De programmadirectie bestaat
uit medewerkers van Rijkswaterstaat en Waterschappen. Hierdoor wordt
de beschikbare kennis en deskundigheid van de verschillende waterbeheerders optimaal benut. Ieder jaar stellen de partijen een gezamenlijke
programmering op. Vanuit de programmadirectie wordt gewerkt met
integrale begeleidingsteams. Gedurende de uitvoering van de projecten
hebben het betrokken waterschap en een begeleidingsteam vanuit de
programmadirectie HWBP veel contact. Zo wordt de betrouwbaarheid,
consistentie van de informatiestromen en besluitvorming vergroot en de
werkprocessen in deze samenwerking (programmeren en begroten,
subsidie verlenen, rapporteren en verantwoorden) efficiënter ingericht en
onderling verbonden.
Vraag 2:
Wat ligt ten grondslag aan de vertragingen die hier genoemd worden?
Antwoord:
Vertragingen bij dijkversterkingsprojecten uit het HWBP worden veelal
veroorzaakt doordat er meer voorbereidingstijd nodig blijkt te zijn met het
oog op een goede inpassing in de omgeving en draagvlak bij
omwonenden. Ook is soms een nadere veiligheidsanalyse nodig om de
scope van het project beter te definiëren. Verder dient nog ervaring
opgedaan te worden met het ontwerpinstrumentarium behorende bij de
nieuwe veiligheidsnormering. Tot slot gaan sommige projecten nog uit
van doorlooptijden van de verschillende MIRT-fasen, die in de praktijk niet
haalbaar blijken te zijn. Inmiddels is overgegaan op een meer realistische
manier van plannen, waardoor de stabiliteit van de HWBP-programmering
toe zal nemen. Zie verder Kamerstuk 35 570 J, nr. 4 voor nadere
toelichting.
Vraag 3:
Blijft suppletie, vanwege de geschetste zandhonger, in de toekomst steeds
noodzakelijk?
Antwoord:
In de toekomst zijn ook zandsuppleties nodig vanwege het structurele
karakter van de zandhonger in de Oosterschelde. In het kader van de
Programmatische Aanpak Grote Wateren (tranche 2) wordt momenteel
een volgende zandsuppletie voorbereid voor de Galgeplaat en omgeving.
Dit doen we samen met het Ministerie van LNV, de regio en betrokken
stakeholders. De uitvoering is voorzien in de periode 2026–2027.
Vraag 4:
Wat voor cyberrisico’s bestaan er op het vlak van water(veiligheid)?
Antwoord:
Een cyberrisico bestaat uit de kans dat een beveiligingsincident zich in de
procesautomatisering voordoet en de gevolgen daarvan voor de
continuïteit voor het primaire proces van een aanbieder1 in het waterdomein. Het is de verantwoordelijkheid van een aanbieder om netwerken informatiesystemen op cyberrisico’s te analyseren. De uitkomst van
1

Binnen de watersector is er een grote verscheidenheid van vitale en niet-vitale aanbieders. Dit
betreffen eigenaren, beheerders en autoriteiten zoals drinkwaterbedrijven, Rijkswaterstaat,
waterschappen, gemeenten, provincies, bedrijven en hun leveranciers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 J, nr. 6

2

deze vertrouwelijke analyse is afhankelijk van de dreiging, kwetsbaarheden en afhankelijkheid van de systemen2, de daarbij gehanteerde
risicoacceptatie en de hierop afgestemde beheersmaatregelen die door de
aanbieder zijn genomen. Cyberrisico’s op het vlak van water(veiligheid)
zijn derhalve systeem- en organisatie-specifiek, alsmede situatie- en
tijdsafhankelijk.
Voor de digitale dreigingen die relevant zijn vanuit het perspectief van
nationale veiligheid verwijs ik naar het AIVD jaarverslag3 en het Cyber
Security Beeld Nederland (CSBN4). Hieruit blijkt dat de digitale dreigingen
voor Nederland onverminderd groot zijn. Daarbij gaat het vooral om de
(voorbereidingen voor) sabotage en spionage door statelijke actoren en in
toenemende mate ransomware aanvallen door cybercriminelen. Het
versterken van de cyberweerbaarheid in de watersector is daarom extra
van belang. Het is om die reden dat ik in samenwerking met de waterpartners extra inzet pleeg op het verminderen van cyberrisico’s en het
nemen van mitigerende maatregelen. Over de voortgang van het
versterken van de cyberweerbaarheid in de watersector heb ik u geïnformeerd in mijn Kamerbrieven5 ten behoeve van de commissiedebatten
Water en Wadden.
Vraag 5:
Werkte het ministerie altijd al met de Design, Build, Finance and Maintain
(DBFM-contactvorm bij Publiek-Priavate Samenwerking (PPS-projecten)?
Wat zijn tot dusver de ervaringen met deze vorm?
Antwoord:
Rijkswaterstaat hanteert de Design, Build, Finance, Maintain, Operate
(DBFM (O)) contractvorm nu ongeveer 15 jaar. De algemene visie van het
Rijk is om te investeren in projecten van de overheid die maatschappelijke
meerwaarde opleveren met een scherp oog op de openbare financiën. De
contractvorm DBFM(O) is een middel om die meerwaarde te bereiken. Een
eventuele keuze voor DBFM (O) gebeurt op basis van een vergelijking
tussen verschillende contractvormen. Bij ieder project boven € 25 mln.
voor gebouwen en € 60 mln. voor infrastructuur wordt deze afweging
gemaakt door middel van een zogenoemde Public Private Comparator
(PPC). Bij ieder project dient uiteraard de beste contractvorm te worden
gekozen. DBFM(O) is geen doel op zich.
Uit recent onderzoek van de Erasmus Universiteit, in opdracht van
Rijkswaterstaat en Bouwend Nederland, blijkt dat 15 jaar DBFM(O)bij
Rijkswaterstaat meerwaarde heeft gehad in de vorm van tijd, beschikbaarheid en lagere meerwerkkosten.
https://www.eur.nl/essb/nieuws/publiek-private-samenwerkingen-vanrijkswaterstaat-onderzocht.
Een belangrijk aandachtspunt dat in het rapport naar voren komt is wel
dat met name (qua complexiteit beperkte) projecten gericht op de
realisatie en het onderhoud van infrastructuur over een langere periode
zich het beste lenen voor de DBFM(O)-contractvorm. Hierbij is de
inschatting dat DBFM(O) voor infrastructuurprojecten het meest geschikt
is voor contracten met een omvang tussen circa € 200 mln. en € 400 mln.
Zie verder Kamerstuk 35 570 A, nr. 49.

2

Fouten in digitale systemen, nieuwe architectuur, nieuwe toeleverancier, verdere digitalisering
of het wegvallen van een analoog alternatief.
https://www.aivd.nl/documenten/jaarverslagen/2021/04/29/aivd-jaarverslag-2020
4
https://www.ncsc.nl/documenten/publicaties/2020/juni/29/csbn-2020
5
Kamerstuk 27 625, nrs. 507 en 522
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 J, nr. 6

3