GrIT | Basisrapportage 2022

GrITBasisrapportage
Grensverleggende IT

2022

1

GrIT | Basisrapportage 2022

Inhoud
		 Managementsamenvatting

2

1		

Inleiding

3

2		
2.1
2.2
		

Achtergrond en aanleiding
Historie
Doel en baten van het
programma

4
4
4

3		 Wat is GrIT?
5
3.1 Scope van GrIT
5
3.1.1 Kwalitatieve baten
6
3.1.2 Kwantitatieve baten
6
3.2 Governance GrIT binnen
		 Defensie
7
3.2.1 Stuurgroep Digitale Transformatie 7
3.2.2 Programma Board GrIT
7
3.2.3 Programmaorganisatie GrIT
8
3.2.4 Aansluiting staande organisatie
8
3.2.5 Toetsing en review
8
3.2.6 Wet- en regelgeving
9
4		 Inhoud programma GrIT
4.1 Blokken en clusters
4.1.1 Housing blokken - Twin
		 datacenter en datacenter op
		 de uitwijklocatie
4.1.2 Operationele compartimenten
		 en Ontplooide modules
4.1.3 Defensie Private Cloud Platform
4.1.4 Migratie Keep Applicaties
4.1.5 Connectivity blokken - Nieuwe
		 veilige verbindingen met NAVO
		 partners
4.1.6 Moderne werkplekken
4.1.7 Mobiele netwerken
4.1.8 Unified Communications
4.1.9 IT Security
4.1.10 IT Operations (IMS)
4.1.11 Generieke Services (GES)
4.2 Planning en afhankelijkheden
4.3 Opzet
4.4 Samenwerking
4.5 Gerelateerde projecten en
		 programma’s
4.6 Benodigde capaciteit

10
10

11
12
12
12

12
12
12
12
13
13
13
13
15
15
16
16

4.7 Opbouw kosten
4.7.1 Programmakosten
4.7.2 Exploitatie
4.8 Risico’s
4.8.1 Belangrijkste risico’s
		 business case

17
17
18
18

5		 Voortgang jaar 1, 2021
5.1 Algemeen
5.2 Status blokken
5.3 Capaciteit
5.4 Kosten
5.4.1 Realisatie
5.4.2 Exploitatiekosten
5.4.3 Budget
5.4.4 Gerealiseerde kosten 2021
5.4.5 Verplichtingen binnen
		
investeringen
5.5 Governance
5.6 Kwaliteitsmanagement
5.7 Risicomanagement en
		 -beheersing
5.8 Regie en invulling
		 samenwerking
5.9 Ontwikkelingen nieuwe
		 organisatie
5.10 Ontwikkelingen consortium
5.11 Communicatiemomenten 2021

20
20
21
23
23
23
25
26
26

Bijlage A Toelichting Blokken
Bijlage B Lijst van begrippen
		
en afkortingen

18

26
26
26
26
28
28
28
29
30
35

1

GrIT | Basisrapportage 2022

Managementsamenvatting
Voor u ligt de basisrapportage van het programma Grensverleggende IT (GrIT). Het programma kent een aanloop sinds 2014. Inmiddels is het contract getekend en is een, voor Defensie,
unieke samenwerking met de markt aangegaan. Nadat er tijd is uitgetrokken om deze
samenwerking goed vorm te geven, zijn nu de eerste blokken van GrIT in ontwikkeling en
verloopt het programma zoals verwacht. Door middel van deze basisrapportage wordt u
geïnformeerd over de achtergrond, opzet en de governance van het programma, als mede
over de voortgang van het programma in het eerste jaar.
Naast de verschijning van deze basisrapportage, ontvangt u ook de eerste voortgangsrapportage, deze beslaat de periode van 1 januari 2022 tot en met 30 juni 2022. Vervolgens worden
de voortgangsrapportages halfjaarlijks met uw Kamer gedeeld, de voorjaarsrapportage voor 1
april en de najaarsrapportage voor 1 oktober. De rapportages zullen dezelfde opbouw hebben
als het voortgangshoofdstuk in deze basisrapportage. Ook zullen dezelfde figuren gebruikt
worden om bijvoorbeeld de voortgang in de realisatie weer te geven. Deze consistentie maakt
het voor uw Kamer mogelijk de voortgang te volgen gedurende de looptijd van het programma. De actualiteit, juistheid, volledigheid en consistentie van de informatie in deze rapportages wordt gewaarborgd door een brede reviewlijn en een controle van de Auditdienst Rijk
(ADR). Daarnaast zal de ADR jaarlijks een accountsrapport schrijven.

2

GrIT | Basisrapportage 2022

1		 Inleiding
Het programma Grensverleggende IT (GrIT) is op 22 januari 2021 door de Tweede Kamer
aangewezen als groot project. Dat betekent dat er conform de Regeling Grote Projecten
wordt gerapporteerd. De uitgangspuntennotitie1 vormt, met de Regeling Grote Projecten, de
leidraad voor de basisrapportage en periodieke voortgangsrapportages. In de basisrapportage worden de uitgangspunten en de afspraken bij de start van het programma toegelicht,
wordt er een overzicht gegeven van wat het programma inhoudt en wordt de voortgang in
2021, het eerste jaar van de realisatie van GrIT, beschreven. Deze basisrapportage is het
fundament voor de toekomstige voortgangsrapportages over GrIT en is gebaseerd op Plan A’
inclusief de business case (in dit document samen aangeduid als ‘de business case’). Deze
voortgangsrapportages zal de Tweede Kamer elk half jaar ontvangen, voor 1 april en voor 1
oktober. In de voortgangsrapportages worden de mutaties en de actuele stand van zaken ten
opzichte van de vorige rapportages gedeeld.
De basis voor de voortgangsrapportage is de business case die eerder vertrouwelijk met
de Tweede Kamer is gedeeld (Kamerstuk 35 728, nr. 2). Een deel van de informatie is
commercieel vertrouwelijk, met name omdat de financiële informatie de marktpositie en
eventuele onderhandelingsruimte van het ministerie van Defensie schetst. Openbaring
hiervan kan de onderhandelingspositie in eventuele toekomstige aanbestedingstrajecten
schaden. Deze elementen zijn daarom opgenomen in een separate commercieel
vertrouwelijke bijlage.
De achtergrond en aanleiding van GrIT zijn in hoofdstuk 2 beschreven. Het programmadoel
en de governance worden in hoofdstuk 3 nader toegelicht. In hoofdstuk 4 wordt de aanpak,
de planning en de kosten zoals eerder beschreven in de business case van GrIT geschetst.
Hoofdstuk 5 beschrijft de voortgang van de realisatie van de blokken in 2021. In bijlage A van
dit document is een toelichting op alle blokken opgenomen en bijlage B bevat de lijst met
afkortingen.

1

De uitgangspuntennotitie groot project Grensverleggende IT is vastgesteld op de procedurevergadering van de vaste
commissie voor Defensie van 9 december 2021.

3

GrIT | Basisrapportage 2022

2		 Achtergrond en 				
aanleiding

2.1

Historie
In 2014 is de Tweede Kamer geïnformeerd over de uitkomsten van een rapport naar de staat
van de IV/ICT van Defensie. Hierin werd geconcludeerd dat de IV/ICT ondermaats was en dat
het risico op uitval te groot was (Kamerstuk 31 125, nr. 34). Naar aanleiding hiervan is het
programma GrIT geïnitieerd. Op basis van BIT-adviezen (Kamerstuk 31 125, nr. 104 en 115) is de
opzet en planning van het programma herzien en nader uitgewerkt. Eind 2020 is het contract
met een extern consortium gesloten. Ook zijn er in een heroverwegingstraject twee hoofdscenario’s gedefinieerd en is er op basis van een afwegingskader de keuze gemaakt voor één
hoofdscenario (Kamerstuk 31 125, nr. 115). De definitieve business case is gedeeld met de
Tweede Kamer (Kamerstuk 35 728, nr. 2). Hierop heeft de Tweede Kamer GrIT aangemerkt als
groot project (Kamerstuk 35 728, nr. 1).
Op 1 januari 2021 is de realisatiefase van het programma GrIT gestart. De realisatie zal
conform planning eind 2027 zijn afgerond. Over de voortgang is tot nu toe middels het
Defensie Projectenoverzicht en de afwijkingsrapportages op het Defensie Projectenoverzicht
gerapporteerd.

2.2

Doel en baten van het programma
Met GrIT vervangt en vernieuwt Defensie een groot gedeelte van de IT-infrastructuur.
Defensie legt zo een solide fundament voor de vervanging en vernieuwing van het applicatielandschap waarmee de bedrijfsvoering wordt gemoderniseerd en de digitale slagkracht
wordt vergroot. Defensie realiseert daarmee tevens het fundament voor informatiegestuurd
werken en optreden, zoals opgenomen in actielijn 6 ‘informatiegestuurd optreden’ van de
Defensienota 2022. Defensiemedewerkers worden in staat gesteld sneller informatie te delen
en te analyseren. Zij krijgen altijd en overal toegang tot dezelfde moderne en veilige werkomgeving en samenwerking met in- en externe partners (waaronder in EU- en NAVOverband) wordt makkelijker door beveiligde gegevensuitwisseling. Deze baten worden
gerealiseerd door de realisatie van deelprojecten, de zogenoemde blokken van het
programma.

4

GrIT | Basisrapportage 2022

3		 Wat is GrIT?
3.1

Scope van GrIT
In de context van snelle technologische ontwikkelingen en cyberdreigingen is het voor
Defensie cruciaal te kunnen werken en handelen op basis vanuit de best mogelijke informatiepositie. Defensie realiseert het fundament hiervoor door de beschikbaarheid en veiligheid
van de IT-infrastructuur voor internationale missies, nationale inzet, gereedstelling en
reguliere werkzaamheden te verbeteren. Naast de IT-infrastructuur, is ook de migratie van de
te behouden applicaties in scope (Migratie van de Keep Applicaties [MKA]). Zie paragraaf 4.1.4
voor een gedetailleerde uitwerking.
Met GrIT realiseert Defensie de IT-infrastructuur voor het zogeheten statische en ontplooide
domein. In figuur 1 is dit visueel weergegeven met daaronder een nadere beschrijving van de
verschillende domeinen.

Programma GrIT
U/T-M-O

S

Nationale operaties

O

M

U/T

Expeditionaire operaties

Statisch & deployed

Figuur
1 Scope
Scope
GrIT GrIT
De domeinen laten zich als volgt beschrijven:
• Statisch (S): wijze van optreden vanuit vaste, niet verplaatsbare infrastructuren die voor
lange(re) tijd worden gebruikt.
• Ontplooid (O): wijze van optreden vanuit verplaatsbare infrastructuren waarbij het tijdens
de verplaatsing van een infrastructuur niet mogelijk is om vanuit de betreffende infrastructuur door te werken.
• Mobiel (M): wijze van optreden vanuit verplaatsbare infrastructuren waarbij het tijdens de
verplaatsing van een infrastructuur wél mogelijk is om vanuit die infrastructuur door te
werken.

5

GrIT | Basisrapportage 2022

• Uitgestegen (U): wijze van optreden waarbij in de directe omgeving van een vaste of
verplaatsbare infrastructuur wordt gewerkt.
• Te voet (T): wijze van optreden waarbij in de directe omgeving geen vaste of verplaatsbare
infrastructuur aanwezig is.
3.1.1

Kwalitatieve baten
Met GrIT worden de onderstaande zes kwalitatieve baten voor de defensieonderdelen
gerealiseerd.
1. Business en mens staan centraal, IT sluit aan
De IT is ondersteunend aan de krijgsmacht. De geïndividualiseerde werkplek is intuïtief en
toegang is apparaat-onafhankelijk, waardoor de gebruiker in verschillende omstandigheden
optimaal kan werken. Technologische ontwikkelingen kunnen snel centraal worden doorgevoerd zonder apparaten te hoeven innemen.
2. De IT maakt veilig samenwerken in snel wisselende verbanden mogelijk
Door GrIT kunnen medewerkers eenvoudig en veilig samenwerken met grotere groepen via
een mobiele of vaste werkplek, zowel binnen Defensie als met (EU- en NAVO-)partners.
3. IT is betrouwbaar en beschikbaar
Defensie heeft controle over en het eigendom van de vernieuwde IT-infrastructuur. Deze
infrastructuur, inclusief de bijbehorende middelen, bevindt zich fysiek op defensieterreinen.
De bedoeling is dat Defensie met haar IT altijd en wereldwijd kan optreden.
4. Met IT is Defensie ‘wereldwijd connected’
Een robuuste infrastructuur betekent voor Defensie een basisvoorziening IT-infrastructuur die
interoperabel is en altijd en overal werkt ter ondersteuning van de uitvoering van de grondwettelijke hoofdtaken, waar ook ter wereld en voldoet aan de defensie-eisen op het gebied
van continuïteit, stabiliteit, veiligheid en efficiëntie.
5. De IT is geschikt voor het verwerken, opslaan en analyseren van zeer grote hoeveelheden informatie.
De nieuwe IT is geschikt voor decentrale en centrale informatieverwerking en zal deze
verwerking dynamisch verdelen op basis van situatie en behoefte. Daarnaast stelt de nieuwe
IT Defensie in staat om de grote hoeveelheden gegenereerde data nog steeds adequaat te
archiveren en zo eenvoudiger en beter verantwoording af te leggen. Door de verbeterde
informatieverwerkingscapaciteit zal Defensie in staat zijn een betere informatiepositie op te
bouwen en effectiever te opereren.
6. De IT is eenvoudig en snel aanpasbaar
Het snel beschikbaar maken van IT is verankerd in alle lagen van de GrIT-architectuur. Vanuit
een dienstencatalogus zijn IT-diensten eenvoudig aan te vragen. De nieuwe IT-infrastructuur
is flexibel aan te passen aan externe en interne ontwikkelingen en is in staat om nieuwe
behoeften en technologieën te ondersteunen. Hierdoor is het mogelijk om nieuwe technologieën te benutten en de IT-veranderingen te ondersteunen.

3.1.2

Kwantitatieve baten
Voor Defensie wordt meerwaarde gecreëerd in de vorm van een toekomstvaste, wendbare en
flexibele IT-infrastructuur. Hoewel de exploitatiekosten van de nieuwe infrastructuur hoger
zijn dan die van de huidige IT, wordt meer functionaliteit verkregen voor Defensie en voorkomt de overgang snel oplopende toekomstige kosten voor instandhouding van de oude
infrastructuur. Door het vervangen en vernieuwen van de IT-infrastructuur kan een deel van

6

GrIT | Basisrapportage 2022

de huidige IT worden uitgefaseerd. De budgetten die hierdoor vrijkomen worden aangewend
voor de exploitatie van de vernieuwde IT-infrastructuur. In hoofdstuk 4 en in de commercieel
vertrouwelijke bijlage wordt hier dieper op ingegaan.
3.2

Governance GrIT binnen Defensie
Om de samenhang met de andere grote defensiebrede IT/BV-programma’s te borgen en de
beschikbare, schaarse capaciteit te verdelen, is voor de realisatieperiode een besturingsmodel
ingericht. Deze nieuwe governance is gebaseerd op de adviezen van ABDTOPConsult 2, het
Adviescollege ICT (AcICT, voorheen Bureau ICT-Toetsing, BIT) en de in opdracht van de CIO
uitgevoerde evaluatie van de governance. De governance volgt het door AcICT genoemde
drielagenmodel. De drie verschillende lagen zijn in figuur 2 schematisch weergegeven en
worden hieronder toegelicht.

Stuurgroep Digitale
Transformatie
Programma Board GrIT

Programmadirecteur GrIT

Programma GrIT

Figuur 2 Governance GrIT

Governance GrIT

3.2.1

Stuurgroep Digitale Transformatie
Op het hoogste niveau vormt de bestuursraad samen met Defensie Materieel Organisatie
(DMO) en Joint Informatievoorzienings Commando (JIVC) de stuurgroep Digitale
Transformatie. De stuurgroep stuurt de digitale transformatie van Defensie aan, borgt de
samenhang, neemt besluiten over de verdeling van schaarse capaciteit en neemt besluiten
met een grote (financiële) impact. Door deze governance-inrichting kan ook de samenhang
met andere grotere IT/BV-programma’s, zoals Roger en Foxtrot, worden geborgd.

3.2.2

Programma Board GrIT
De Programma Board GrIT (PB), voorgezeten door de plaatsvervangend CDS, ziet toe op de
uitvoering van het programma GrIT. Hiertoe monitort de PB de voortgang van het programma
en stuurt deze waar nodig bij. De PB fungeert binnen Defensie als eerste escalatieniveau voor
de programmadirecteur. De PB GrIT is gemandateerd om besluiten met een kleinere impact
te nemen, om hiermee de stuurgroep Digitale Transformatie te ontlasten en het programma
niet onnodig te vertragen.

2

Zie het rapport ‘Gescheiden Werelden’.

7

GrIT | Basisrapportage 2022

3.2.3

Programmaorganisatie GrIT
Defensie en het consortium hebben samen op het derde niveau de programmaorganisatie
GrIT ingericht. De programmadirecteur stuurt de programmaorganisatie aan en heeft
mandaat om binnen de afgesproken kaders besluiten te nemen. De programmadirecteur
rapporteert aan de stuurgroep Digitale Transformatie en de PB GrIT en is eindverantwoordelijk voor de realisatie van GrIT.

3.2.4

Aansluiting staande organisatie
Het programma GrIT is gepositioneerd binnen DMO/JIVC. De programma-organisatie is
verweven met de staande organisatie. Het consortium neemt deel aan diverse JIVCoverleggen, om de aansluiting van GrIT op de JIVC-organisatie te waarborgen. De programmadirecteur GrIT is lid van de directie van DMO/JIVC, waardoor de integratie van de huidige
en nieuwe IT zijn geborgd. De vormgeving van de nieuwe JIVC-organisatie, in relatie tot de
doorontwikkeling van GrIT, wordt in nauwe samenwerking met de medezeggenschap
opgepakt. De governance van DMO/JIVC zelf valt buiten de scope van het programma GrIT en
wordt daarom niet opgenomen in deze rapportage. In de overlegstructuren van het programma GrIT is aansluiting met DMO/JIVC geborgd. De ontwikkelingen van de organisatie zijn
beschreven in paragraaf 5.9.

3.2.5

Toetsing en review
Voordat een blok gerealiseerd kan worden, worden de bijbehorende plannen enkele keren
getoetst en gereviewd. Een door Defensie af te roepen blok begint met het opstellen van een
initiatiedocument. Deze wordt, na de kick-off met onder andere de defensieonderdelen,
geschreven door het programmateam en ondergaat een kwaliteitscheck door Quality
Assurance (QA) GrIT. Daarna wordt deze gereviewd door de stakeholders, zoals de defensieonderdelen, en vervolgens getoetst door de CIO, alvorens deze wordt voorgelegd voor
besluitvorming aan de PB en/of de stuurgroep Digitale Transformatie.

8

Als het initiatiedocument is goedgekeurd, volgt er een Ontwerp-Uitvoeringsplan Realisatie en
een Defensie Activiteitenplan met een conceptversie van het Ontwerp-Uitvoeringsplan
Terbeschikkingstelling. Het totstandkomingsproces volgt dezelfde stappen als het initiatiedocument. Daarna worden de stukken aangeboden aan de PB en de stuurgroep Digitale
Transformatie.
Het Technisch Ontwerp wordt in het Strategisch Technologie Overleg besproken voordat deze
definitief wordt gemaakt. De validatie van het Technisch Ontwerp vormt eveneens onderdeel
van de besluitvorming door PB en de stuurgroep Digitale Transformatie.
Als laatste wordt er het definitief Ontwerp-Uitvoeringsplan Terbeschikkingstelling geschreven
en aan de PB voorgelegd ter besluitvorming alvorens deze wordt besproken in de stuurgroep
Digitale Transformatie. Ook dit document volgt de diverse toetsingen en reviews. Waar nodig
kunnen derde partijen worden ingeschakeld om op specifieke blokken een review uit te
voeren. In Kamerstuk 31 125, nr. 115 is een toelichting gegeven op de stappen die een blok
doorloopt. Deze zijn hieronder schematisch weergegeven

Start
reviewproces

QA-review

Figuur 3 Reviewproces

Toetsing en review

Review
stakeholders

Review
CIO-office

Akkoord
Programboard

Akkoord *
Stuurgroep
Digitale
Transformatie

* Optioneel

Volgende *
fase

GrIT | Basisrapportage 2022

3.2.6

Wet- en regelgeving
GrIT realiseert de nieuwe IT-infrastructuur van Defensie. Er zijn vooral technische gegevens
nodig om de infrastructuur te bouwen en in gebruik te kunnen nemen. Het programma
verzamelt geen inhoudelijke data en voert hier ook geen analyses op uit. Het werkelijke
gebruik van deze nieuwe IT-infrastructuur zal plaatsvinden door de toepassingen en applicaties die op deze infrastructuur in gebruik worden genomen. Op deze toepassingen is, afhankelijk van de toepassing, de reguliere wet- en regelgeving toepasbaar, zoals de uitvoeringswet
AVG, de wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, de baseline informatiebeveiliging
overheid en de Wet Open Overheid. Ook het Defensie Beveiligingsbeleid (DBB) is onderdeel
van het programma van eisen. Dit wordt voor, tijdens en na de bouw getoetst en er wordt een
accreditatie afgegeven door de Beveiligingsautoriteit. Onderdeel van het DBB is privacy. Via
de Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst Efficiënt & Effectief (VIR E&E) worden
persoonsgegevens onderkend en worden er eisen gesteld aan de bescherming daarvan.
Wanneer er relevante ontwikkelingen zijn zal dit in de voortgangsrapportage(s) worden
vermeld.

9

GrIT | Basisrapportage 2022

4		 Inhoud programma GrIT
De programma aanpak is gebaseerd op een structurele strategische samenwerking tussen
Defensie en een consortium als businesspartner. Binnen het consortium werkt een aantal
complementaire marktpartijen samen om de nieuwe IT-infrastructuur in gezamenlijkheid met
Defensie te realiseren. Na de realisatie zal Defensie ook het beheer in samenwerking met het
consortium verzorgen. Er is daarom een contract afgesloten van tien jaar, met daarna vijf
maal de optie om twee jaar te verlengen. De bouw en uitrol van de blokken duurt zeven jaar.
Bij de realisatie ligt de prioriteit allereerst op het Hoog Gerubriceerde Informatie (HGI)domein en het ontplooide domein (missies en gereedstelling). Parallel aan de migratie naar
het nieuwe HGI-domein wordt het huidige TITAAN 3 afgebouwd. Daarna wordt de vernieuwing van de IT-infrastructuur binnen het Laag Gerubriceerde Informatie (LGI)-domein gestart.
4.1

Blokken en clusters
Het programma GrIT bestaat uit 42 4 blokken te herkennen aan hun unieke code startend met
‘BR-0’. De blokken voegen allemaal zelfstandig waarde toe en zijn individueel aan te besteden. Het consortium heeft als kernverplichting om een goed werkende IT-infrastructuur te
realiseren en aan Defensie ter beschikking te stellen. Dit gebeurt in nauwe samenwerking. De
meeste blokken zijn technisch van aard, aangezien met GrIT het technisch fundament wordt
gerealiseerd van de nieuwe IT-infrastructuur. Elke keer dat delen van de IT-infrastructuur zijn
vervangen en vernieuwd en deze functioneren, start de uitfasering van dit deel van de huidige
IT-infrastructuur.
De blokken Camp New Amsterdam (BR-027), Wegwerken knelpunten huidige IT (BR-034) en
Ontmantelen Defensie Applicaties (ODA, BR-035) betreffen activiteiten die al enige tijd voor
de start van het programma GrIT in uitvoering waren binnen Defensie. Omwille van continuïteit en voortgang op deze lopende activiteiten zijn zowel de budgetten als de aansturing
vanuit de DMO/JIVC lijn gecontinueerd. Omdat deze blokken randvoorwaardelijk zijn voor het
programma GrIT zal in rapportages over de voortgang van deze blokken worden gerapporteerd. De blokken Internet op de Legering (BR-012), E-Welfare (BR-013), Enterprise Integration
Services (BR-031), Data Analytics & Visualisatie & Geo (BR-032) en Enterprise Search &
Language Support (BR-033) zijn nog niet afgenomen door Defensie.
De blokken zijn ingedeeld in elf clusters, gebaseerd op de mogelijke inzet van medewerkers
met gelijksoortige expertise. In figuur 4 wordt de clustering van de 42 GrIT-blokken weergegeven, met in de volgende sub-paragrafen uitleg over de clusters. In bijlage A is een toelichting opgenomen van de individuele blokken.
Door de aanpak in blokken vindt gedurende de uitvoering van het programma een geleidelijke transitie plaats naar de nieuwe IT-infrastructuur. De modulaire planning (zie paragraaf 4.2)
geeft op hoofdlijnen het startmoment van de realisatie van een blok weer, wanneer deze
gereed is voor de initiële inzet en wat de duur is van de uitrol. Onderdeel van de aanpak is dat

3

Het Theatre Independent Tactical Adaptive Armed Forces Network (TITAAN) is een netwerkoplossing waarmee overal ter
wereld onder alle omstandigheden uit standaardbouwstenen een robuust en betrouwbaar netwerk voor militaire
bevelvoering kan worden samengesteld.
4
In de business case staan 43 blokken beschreven. Blok IT Service Management is vervangen door Project
Beheerprocessen waardoor de samenhang met de huidige IT het meest effectief kan worden gerealiseerd.

10

GrIT | Basisrapportage 2022

11

blokken waar nodig worden geaccrediteerd door de Beveiligingsautoriteit van Defensie, zodat
de digitale weerbaarheid is geborgd.

Housing

Operationele
Compartimenten
& Modules
Ontplooid

Private
Cloud
Platform

Migratie
Keep
Applicaties

Connectivity

Moderne
Werkplekomgeving

Mobiele
Netwerken

Unified
Comms.

IT
Security

IT
Operations

GES
(opt.)

BR-025
Twin DC

BR-028
Operationele
compartlmenten

BR-014
tot 017
Private
Cloud
Platform

BR-036
HGI

BR-010
Protected
Core
Network

BR-007
Individual
Workplace

BR-001
Defensie
Mobiele
Netwerk

BR-002
Unified
Comms.

BR-021
Security
Operatlons
Center

Project
beheerprocessen

BR-030
Information
Mngmt.

BR-026
Uitwijk
DC

BR-029
Modules
Ontplooid

BR-037
Ontplooid

BR-011
Local Area
Network

BR-008
IT Basis
Toepassingen

BR-003
Contact
Center

BR-022
Identity
& Acces
mgmt.

BR-018
IT Service
mgmt.

BR-031 *
Enterprise
Int. Services

BR-020
Yellow
Domain

BR-038
LANTEK

BR-012 *
IODL

BR-009
Collab.
& Comm.
Services

BR-004
Operational Chat

BR-023
Information
Exchange
Gateway

BR-019
IT
Operational mgmt.

BR-032 *
Data
analytics
visualisatie

BR-039
Confi

BR-013 *
Welfare

BR-005
Critical
Comms.

BR-024
ITtoegangscontrole

BR-040
LGI

BR-033 *
Ent. Search
& Language
Support

BR-041
KMAR
BR-042
Medisch
BR-043
Complex

Figuur 4 Clustering GrIT blokken
4.1.1

Housing blokken - Twin datacenter en datacenter op de uitwijklocatie
Het twin datacenter huisvest de nieuwe IT van Defensie. Met het twin datacenter (BR-025)
wordt de continuïteit van de IT sterk verbeterd doordat er bijvoorbeeld bij storingen snelle
terugval is op een tweede datacenter. Daarnaast kan Defensie terugvallen op het uitwijkdatacenter (BR-026). Bovendien is er een betere beveiliging voor brandpreventie, stroomuitval en
andere mogelijke calamiteiten.

* Optionele
blokken

GrIT | Basisrapportage 2022

4.1.2

Operationele compartimenten en Ontplooide modules
De IT-boxen, kleine, mobiele lokale datacenters die met uitzendingen en oefeningen meegaan, worden vernieuwd in het blok Modules Ontplooid (BR-029). De huidige boxen zijn
groter en zwaarder dan de nieuwe boxen.

4.1.3

Defensie Private Cloud Platform
Het Defensie Private Cloud Platform wordt via vier blokken (BR-014 tot en met BR-017)
gerealiseerd. Hierop kunnen applicaties draaien, zoals bijvoorbeeld SAP, die het informatiegestuurd werken, de efficiëntie van de bedrijfsvoering en de kwaliteit van de managementinformatie bevorderen.

4.1.4

Migratie Keep Applicaties
De door Defensie gebruikte applicaties moeten van de oude naar de nieuwe IT-infrastructuur
worden overgezet, de zogeheten applicatiemigratie. Deze migratie vindt plaats met behoud
van functionaliteit. In sommige gevallen zal de functionaliteit van applicaties op de nieuwe
IT-infrastructuur verbeterd zijn. De migratie naar de nieuwe IT-infrastructuur verbetert zowel
de beschikbaarheid als beveiliging van applicaties.
De migratie omvat onder andere het overzetten van bijbehorende data, testen van de
werking van de applicaties op de nieuwe IT-infrastructuur en het documenteren van de audit
trail. De migratie wordt zo gestandaardiseerd als mogelijk uitgevoerd. Door tijdig alle te
behouden applicaties (KEEP-applicaties) over te zetten kan de oude IT-infrastructuur zo snel
mogelijk uitgefaseerd worden. Hierdoor neemt de kans op dubbele beheerlasten af.

4.1.5

Connectivity blokken - Nieuwe veilige verbindingen met NAVO partners
Het realiseren van het blok Protected Core Network (BR-010) stelt Defensie in staat op een
moderne, veilige en flexibele manier verbindingen met NAVO- en EU-partners te realiseren.
Hierdoor kan Defensie met NAVO-partners via de nieuwste standaarden communiceren
waarbij Defensie externe partner- en commerciële netwerken kan gebruiken. Hiermee geeft
Defensie invulling aan de afspraken over het Federated Mission Networking van de NAVO.
Ook worden de interne operationele communicatiemogelijkheden (via de blokken
Operational Chat, BR-004, en Critical Communications, BR-005) verbeterd.

4.1.6

Moderne werkplekken
Door het realiseren van cluster Moderne Werkplekomgeving gaat de defensiemedewerker
beschikken over één set aan functionaliteiten dat het beste aansluit op zijn of haar werkzaamheden. De benodigde (defensie)applicaties kunnen gemakkelijk worden bereikt. Extra
functionaliteiten kan een medewerker eenvoudig zelf aanvragen en worden snel en zoveel
mogelijk geautomatiseerd gerealiseerd.

4.1.7

Mobiele netwerken
Een specifiek blok is het Defensie Mobiele Netwerk (BR-001) waarmee Defensie de beschikking krijgt over eigen mobiele communicatiemogelijkheden. Defensiemedewerkers moeten
altijd, overal en onder alle omstandigheden veilig en interoperabel kunnen communiceren.
Hiervoor is een betrouwbare mobiele dekking cruciaal. Met het Defensie Mobiele Netwerk is
Defensie niet langer afhankelijk van één telecomprovider en altijd zeker van een goede en
extra veilige, wereldwijde mobiele dekking.

4.1.8

Unified Communications
De verschillende communicatiemogelijkheden, bijvoorbeeld chat, worden met de nieuwe
IT-infrastructuur verbeterd. Alle gebruikers krijgen overal dezelfde functionaliteit beschikbaar
via de realisatie van blok Unified Communications (BR-002). Ook wordt het mogelijk om

12

GrIT | Basisrapportage 2022

veilig en vertrouwd samen te werken met grotere groepen via elke mobiele of vaste werkplek;
binnen Defensie, met NAVO- en EU-partners en anderen.
4.1.9

IT Security
Direct gekoppeld aan het Defensie Private Cloud Platform (paragraaf 4.1.3) zijn de security
blokken. Via het blok Identity & Access Management (BR-022) wordt een veilige en gecontroleerde persoonsgebonden toegang tot de Defensie IT geborgd. Hiermee beschermen we ook
digitaal wat ons dierbaar is en kan Defensie veilig en real time informatie delen in snel wisselende verbanden met NAVO- en EU-partners, NGO’s, kennisinstituten en leveranciers. BR-021
levert het nieuwe Security Operations Center (SOC).

4.1.10

IT Operations (IMS)
Er zijn nieuwe oplossingen ontworpen voor het efficiënt uitvoeren van het beheer van de
IT-infrastructuur. Het platform ter ondersteuning van de basis ITIL processen (Incident,
Problem, Change, Asset & Configuration Management) en het aanvragen van nieuwe diensten via een selfservice catalogus (BR-018) wordt gebouwd.
Het blok IT Operational Management (BR-019) ondersteunt de IT organisatie in haar beheertaken. Het omvat services zoals het monitoren van IT diensten, het analyseren van gedragsverandering in de IT omgeving en het inzichtelijk maken van de samenhang van IT diensten.
Naast het verschaffen van inzicht in de status van het landschap is er ondersteuning voor het
(automatisch) uitvoeren van beheeractiviteiten zoals het oplossen van incidenten, wijzigen en
bijwerken van IT diensten.
Het blok Yellow Domain (BR-020) levert een omgeving waarin inzicht is in de status van alle IT
bij Defensie. In het Yellow Domain worden alle beheergegevens samengebracht om inzicht te
krijgen in al deze omgevingen om zo efficiënter en effectiever te kunnen beheren.

4.1.11

Generieke Services (GES)
GES zijn toepassingen die generiek door andere applicaties kunnen worden gebruikt. Er zijn
drie generieke services in scope meegenomen; platformen en databases, informatie labeling
en generieke ontwikkelstraat.

4.2 Planning en afhankelijkheden
Defensie realiseert de bouw van GrIT in zeven jaar. Het laatste blok moet afgerond zijn in
2027. Zoals in paragraaf 4.1 is beschreven bestaat GrIT uit 42 blokken die ingedeeld zijn in elf
clusters. De blokken voegen allemaal afzonderlijk waarde toe en worden als deelprojecten
gegund en gerealiseerd. Defensie houdt binnen de planning controle over wanneer een blok
uitgevoerd kan en gaat worden. Indien opportuun of noodzakelijk kan Defensie ervoor kiezen
een blok eerder of later te realiseren. De Kamer wordt over de voortgang van de blokken
geïnformeerd met de voortgangsrapportages.
In figuur 5 is de referentieplanning zoals deze in de business case is opgenomen,
weergegeven.

13

GrIT | Basisrapportage 2022

Start

+12 maanden

+24 maanden

+36 maanden

+48 maanden

14

+60 maanden

J F MA M J J A S O N D J F MA M J J A S O N D J F MA M J J A S O N D J F MA M J J A S O N D J F MA M J J A S O N D

Wegwerken
MKA
HGI
knelpunten
huidige IT

Ontmantelen Defensie applicaties
MKA
ontplooid

MKA Confi

MKA KMar

MKA medisch

100 applicaties

30 applicaties

30 applicaties

MKA Complex

MKA HGI

90 applicaties

100 applicaties

MKA LANTEK

20 applicaties

200 applicaties

MKA LGI

1200 applicaties

CNA
Operationele
4
compartimenten
Modules ontplooid

60

Protected Core
Network

24

Identity & Acces
Management

48

IT Toegangscontrole

IT Servicemanagement

Private Cloud
48
Platform
Twin DC

24

IT Operationeel
Management

24

Operational Chat

12

Yellow
Domain

Uitwijk DC

Unified
communications

48

Critical
Communications
Defensie Mobiele
Netwerk

Contact Center

12

36

12

Enterprise
Int. Services

Information
Exchange Gateway

48

Information
Management

Security
Operations Center

12

Collaboration &
Comm. Services

Data Analytics
Visualisatie

Nog niet in opdracht gegeven
Private Cloud & Housing

36

Individual Workspace

MVVO & UG

Ent. Search &
Language Sup.

EUD

36

48

Connectivity & MNO

IT
Basistoepassingen 12

Wellfare

37

Bloknummer

LAN

IODL 18

14

Maanden
uitrol

36

Figuur 5 Referentieplanning
GrIT uit business case
Figuur 4: Initiële planning
GrIT
Blokken zijn zodanig samengesteld dat ze op ieder willekeurig moment in de tijd zelfstandig
gerealiseerd kunnen worden. De volgorde van de blokken is ook op die basis samen met de
defensieonderdelen, binnen de kaders van de CDS, bepaald. In principe leidt vertraging van
één blok niet tot vertraging op een ander blok. Zolang nieuwe functionaliteiten niet beschik-

GrIT | Basisrapportage 2022

baar zijn, wordt gebruik gemaakt van functionaliteiten die door de huidige IT worden geboden. Door de modulaire opbouw van het programma is de impact op de rest van de blokken
en het programma in het geheel beperkt. Soms maken blokken gebruik van nieuwe functionaliteiten die door andere blokken worden opgeleverd. Zo is de Individual Workspace
(BR-007) afhankelijk van de Private Cloud (BR-014 t/m BR-017) en Security blokken (BR-021
t/m BR-024). De eerste MKA-blokken (BR-036 en BR-037) maken gebruik van de blokken
Operationele Compartimenten (BR-028) en de Modules Ontplooid (BR-029). De overige
MKA-blokken (BR-038 t/m BR-043) zijn eveneens afhankelijk van de Private Cloudblokken.
Per blok zijn in het contract mijlpalen vastgelegd. Na het opstellen van het Initiatie Document
(ID) wordt dit, via de CIO-Office bij het AcICT aangeboden. De aanbevelingen/uitkomsten van
de AcICT-toets worden verwerkt in Ontwerp Uitvoeringsplan voordat dit ter goedkeuring
wordt aangeboden aan de PB GrIT.
Tijdens de vernieuwing en vervanging van de IT-infrastructuur is Defensie afhankelijk van de
huidige IT welke nu in beheer is bij DMO/JIVC/Git&Infra. Doordat de scope van het contract
binnen de dienstverlening van deze afdeling valt en personeel van de afdeling bijdraagt aan
de realisatie van de blokken, is deze afhankelijkheid geborgd.

4.3

Opzet
GrIT wordt door Defensie in samenwerking met een consortium van marktpartijen gerealiseerd. Het consortium is samengesteld uit diverse leveranciers en heet Athena.
De drie kernorganisaties in Athena brengen ieder op hun eigen terrein kennis en ervaring in,
die in combinatie met de kunde van Defensie bijdraagt aan het succesvol uitvoeren van het
programma. Het consortium wordt geleid door IBM. IBM beschikt over ervaring met en
kennis over het realiseren en exploiteren van bedrijfskritische IT-infrastructuur. Unica is een
technische dienstverlener die werkt aan duurzame innovaties die bijdragen aan functionele,
gezonde en veilige leef- en werkomgevingen. Atos is gespecialiseerd in de ondersteuning bij
digitale transformatie en in cloud, cybersecurity en high-performance computing.

4.4 Samenwerking
Het consortium is verantwoordelijk voor de realisatiewerkzaamheden en de daaruit volgende
diensten in de terbeschikkingstellingsfase (exploitatie), waarbij wordt gewerkt met duidelijke
en breed gereviewde opdrachtdocumenten. In overleg met de defensieonderdelen en JIVC
wordt de fasering van de vervanging en vernieuwing van de IT-infrastructuur geoptimaliseerd. Ook op het vlak van architectuur en lifecycle-management van de huidige
IT-infrastructuur wordt intensief samengewerkt met het consortium. De architecten van het
consortium en Defensie overleggen wekelijks over IT vernieuwing, lifecycle-management en
andere IT vraagstukken, zodat voor een goede aansluiting wordt gezorgd. Het contract bevat
een Producten- en Dienstencatalogus (PDC). Daarin staat welke producten en diensten
Defensie geleverd krijgt, tegen welke kosten en met welke beschikbaarheid. Dataprotectie en
continuïteit van de dienstverlening worden geborgd doordat het consortium het eigendom
van de toegepaste hardware in de IT-Infrastructuur bij levering overdraagt aan Defensie.
Zowel de bouw van de blokken (de realisatie) als de exploitatie (de terbeschikkingstelling)
vindt plaats in gemengde teams, zodat voldoende kennis beschikbaar is voor een (on)
voorziene beëindiging van de samenwerking met het consortium (exit) en Defensie de
IT-infrastructuur zelfstandig kan verzorgen en continueren.

15

GrIT | Basisrapportage 2022

16

4.5 Gerelateerde projecten en programma’s
Omdat met GrIT de nieuwe IT-infrastructuur wordt gerealiseerd, zijn projecten die baat
hebben bij deze infrastructuur gerelateerd aan het programma GrIT. De huidige
IT-infrastructuur kan echter op korte termijn dergelijke projecten ondersteunen en GrIT is niet
afhankelijk van de uitvoering van die projecten. Zo zijn ook de programma’s Roger en Foxtrot
indirect verbonden met, maar niet afhankelijk van, het programma GrIT. Over deze programma’s wordt gerapporteerd middels het Defensie Projectenoverzicht (Foxtrot) en het Rijks
ICT-Dashboard (Roger).

4.6 Benodigde capaciteit
Voor het realiseren en beheren van de nieuwe IT-infrastructuur werkt Defensie met het
consortium in gemengde teams. Naast capaciteit voor realisatie en beheer, is capaciteit
vereist voor de invulling van de programmaorganisatie, zoals transitiemanagement en de
regie op het contract. Verder vraagt het in stand houden van de huidige IT capaciteit.
Naarmate het programma vordert zal dit afnemen. In de jaren 2022 en 2023 verwacht
Defensie de hoogste totale inzet (figuur 6).
In de uitvoeringsplannen van elk blok wordt de verhouding tussen defensiepersoneel en het
personeel van het consortium en de gefaseerde instroom van defensiepersoneel vastgelegd.
Dit zodat het defensiepersoneel kennis en ervaring kan opdoen tijdens de bouw van een blok.
Per blok en per fase (realisatie en terbeschikkingstelling) verschilt het aandeel van defensiemedewerkers. Eventuele capaciteitstekorten mogen door het consortium worden ingevuld,
waardoor inhuur in de uitvoering wordt voorkomen.

In vte
30
51
7
496

24
91
77
457

24
89
150
348

24
66
232
224

24
50
292
108

20
15
327
49

20
4
331
11

13
323
0

12
312
0

12
306
0

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

700
600
500
400
300
200
100
0

Instandhouding
huidige IT

Figuur 6 Benodigde capaciteit volgens business case
Figuur 5 - Benodigde capaciteit volgens business case

Terbeschikkingstelling

Realisatie

Techniek en Regie

GrIT | Basisrapportage 2022

4.7

Opbouw kosten
In de GrIT-rapportages wordt gewerkt met een commercieel vertrouwelijke bijlage met
gedetailleerde financiële gegevens. De peildatum van de financiele gegevens in deze paragraaf van de basisrapportage is 1 januari 2021.
In de business case zijn naast de kosten voor de bouw van de nieuwe IT-infrastructuur ook de
exploitatiekosten opgenomen. De kosten in de business case zijn dan ook te onderscheiden
in:
1. De programmakosten voor de realisatie van de nieuwe IT-infrastructuur (zeven jaar) en
2. De exploitatie van de huidige en nieuwe IT-infrastructuur (tien jaar).
De exploitatiekosten vormen met 73% het grootste aandeel van de kosten in de business
case. De opbouw van de kosten uit de business case en daarmee ook de contractwaarde is
gedeeld in Kamerstuk 35728, nr. 2 en is, zoals hieronder weergegeven, groter dan het budget
dat in Kamerstuk 31 124 nr. 118 is vermeld, daar dit geen volledige kostenopgave was.

27%

Exploitatiekosten

Programmakosten

73%

Figuur 7 Kostenopbouw in de business case GrIT

Opbouw business case GrIT

De realisatie van het programma wordt uitgedrukt in de programmakosten, waarover eerder
in het Defensie Projectenoverzicht en de bijbehorende Afwijkingsrapportage is
gerapporteerd.
4.7.1

Programmakosten
De programmakosten kennen de volgende componenten:
• Realisatie consortium: dit zijn de kosten voor het realiseren van de nieuwe systemen en
bestaan grotendeels uit manuren van het consortium en de kosten voor de (ver)bouw van
de datacenters.
• Transitiemanagement: de kosten van de programmaorganisatie, die de transitie naar de
nieuwe IT coördineert.
• Inzet Defensie in gemengde teams: de kosten van IT-personeel van Defensie dat meebouwt aan de nieuwe IT binnen de scope van de programmakosten voor de realisatie van
de nieuwe IT-infrastructuur.
• Voorbereiding op het programma: de kosten die zijn gemaakt en zijn aangegaan in de
voorbereidende en contracteringsfase van het programma.

17

GrIT | Basisrapportage 2022

• Dubbele beheerlasten: bij het vervangen van de ene IT-omgeving door de andere is sprake
van een overgangsperiode waarin zowel de huidige als de nieuwe IT-infrastructuur moet
worden beheerd. Hierdoor ontstaan dubbele beheerlasten. Deze kosten zijn daarom, als
onderdeel van het programma, apart gebudgetteerd. Voor het realiseren van het programma binnen de kaders van de business case is het zo kort mogelijk houden van deze overgangsperiode een belangrijke doelstelling van het programma en valt daarom binnen de
verantwoordelijkheid van het programma.
• Innovatie: om een minimale financiële ruimte voor innovatie te borgen op het gebied van
IT-infrastructuur wordt vanaf 2024 rekening gehouden met een jaarlijks innovatiebudget,
verder toegelicht in de commercieel vertrouwelijke bijlage.
• Risicoreservering: elk IT-programma kent risico’s. Om de effecten van risico’s die zich
voordoen bij de investeringen op te vangen is in het programmabudget rekening gehouden
met een risicoreservering. Over de risicoreservering wordt in detail gesproken in de
vertrouwelijke bijlage. Deze reservering is niet van toepassing op de risico’s in de
exploitatie.
4.7.2

Exploitatie
De exploitatie bestaat uit drie hoofdonderdelen, te weten:
1. De voortzetting van de huidige activiteiten die door GrIT worden beïnvloed maar die niet
door GrIT worden vervangen. Hieronder worden de uitgaven geschaard die voortkomen uit
de voortzetting van bestaande IT-activiteiten binnen DMO/JIVC die door GrIT worden
beïnvloed maar die niet door GrIT worden vervangen. Hierbij valt te denken aan de
periodieke vervanging van gebruikersapparatuur, zoals smartphones en laptops.
2. Het beheer van de huidige IT welke door GrIT wordt vervangen. Dit omvat de kosten van
personeel, softwarecontracten en hardware voor het beheer van de huidige IT, welke door
de uitvoering van het programma GrIT worden vervangen. De kosten van dit beheer nemen
af naarmate de nieuwe IT wordt geïmplementeerd.
3. Na oplevering van de nieuwe IT het beheer van de nieuwe IT. Dit omvat de kosten van
personeel, softwarecontracten en hardware voor het beheer van de nieuwe IT. De kosten
van dit beheer nemen toe naarmate de nieuwe IT wordt geïmplementeerd. Daarnaast is de
inzet van Defensie in de gemengde teams hierin opgenomen.
Het beheer van de huidige IT binnen de kaders van GrIT loopt af en de daarmee bespaarde
kosten worden ingezet voor de financiering van het beheer van de nieuwe IT.

4.8 Risico’s
Ten tijde van het opstellen van de business case is door de diverse stakeholders een risicoinventarisatie uitgevoerd. Risico’s en de beoogde mitigaties die hieruit voortkwamen zijn
gehanteerd als uitgangspunten bij de start van de realisatie. Na de start van de realisatie zijn
deze risico’s verdiept en geactualiseerd en zijn er nieuwe risico’s geïdentificeerd; deze worden
samen met onderstaande drie initiële risico’s en de mitigerende maatregelen verder toegelicht in paragraaf 5.7.
4.8.1

Belangrijkste risico’s business case
De drie hoofdrisico’s die ten tijde van het opstellen van de business case zijn geïdentificeerd,
zijn:
1. Defensie is onvoldoende in staat om regie te voeren over een potentieel omvangrijk en
langdurige contract voor de realisatie en terbeschikkingstelling van IT-diensten welke
onder verantwoordelijkheid van het consortium worden voortgebracht. Defensie heeft de
verantwoordelijkheid om de regierol te vervullen. De regieorganisatie als onderdeel van de

18

GrIT | Basisrapportage 2022

afgesproken governancestructuur zal op een gelijkwaardig niveau professioneel ingevuld
moeten zijn bij de start van het contract om de realisatie van de eerste blokken succesvol te
laten verlopen.
De kans op vertraging in de realisatie en de als gevolg hiervan boven het budget oplopende
kosten worden hiermee gemitigeerd. Door een vertraagde levering en/of acceptatie van de
prestaties zal weliswaar ook een latere betaling aan het consortium plaatsvinden, echter de
kosten van de instandhouding van de huidige IT-infrastructuur lopen eveneens langer door.
2. Contractuele geschillen. De omvang en complexiteit van de contractdocumentatie zouden
ertoe kunnen leiden dat partijen verschillende lezingen hanteren van de op schrift gemaakte afspraken. Dit kan leiden tot hapering in de samenwerking.
3. Baten worden niet of slechts gedeeltelijk gerealiseerd. Vertraging in de uitvoering van het
plan en/of het niet of het later uitfaseren van de huidige IT-infrastructuur kan tot gevolg
hebben dat de beoogde baten niet of slechts gedeeltelijk worden gerealiseerd.
Risico

Business case
Kans

Impact

1. Onvoldoende regie

Klein

Zeer groot

2. Contractuele geschillen (intentie)

Klein

Zeer groot

3. Afbouw van de huidige IT vindt niet (snel genoeg) plaats

Klein

Groot

Figuur 8 Risicotabel

19

GrIT | Basisrapportage 2022

20

5		 Voortgang jaar 1, 2021
5.1

Algemeen
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de voortgang in 2021. Er zijn op 31-12-2021 geen wijzigingen van het beoogde eindproduct ten opzichte van product zoals beschreven in de business
case. Wel is er een kleine uitbreiding van de scope en bijbehorend budget geweest. De
ontwikkelingen worden hieronder toegelicht.

Mobiele
Netwerken

IT
Operations

GES
(opt.)

BR-002 I BR-021 I
Security
Unified
Operatlons
Comms.
Center

Project R
beheerprocessen

BR-030 N
Information
Mngmt.

BR-008 N
IT Basis
Toepassingen

BR-003 N BR-022
Identity
Contact
& Acces
Center
mgmt.

I

BR-018 N
IT Service
mgmt.

BR-031 *
Enterprise
Int. Services

BR-009 N
Collab.
& Comm.
Services

BR-004 N BR-023 I
Operatio- Information
Exchange
nal Chat
Gateway

BR-019 N
IT
Operational mgmt.

BR-032 *
Data
analytics
visualisatie

Housing

Operationele
Compartimenten
& Modules
Ontplooid

Private
Cloud
Platform

Migratie
Keep
Applicaties

Connectivity

Modern
Werkplekomgeving

BR-025 R
Twin DC

BR-028
T
Operationele
compartlmenten

BR-014 I BR-036 I
HGI
tot 017
Private
Cloud
Platform
BR-037 I
Ontplooid

BR-010 I
Protected
Core
Network

BR-007 N BR-001 I
Individual Defensie
Workplace Mobiele
Netwerk

BR-011 N
Local Area
Network

BR-038 N
LANTEK

BR-012 *
IODL

BR-039 N
Confi

BR-013 *
Welfare

BR-026 N BR-029
R
Modules
Uitwijk
Ontplooid
DC

BR-020
Yellow
Domain

N

BR-040 N
LGI

Unified
Comms.

IT
Security

BR-005 N BR-024 I
ITCritical
toegangsComms.
controle

BR-033 *
Ent. Search
& Language
Support

BR-041 N
KMAR
BR-042 N
Medisch
BR-043 N
Complex

Figuur 9 Status blokken

N Nog te starten I Initiatie R Realisatie
U Uitrol
T Terbeschikkingstelling/Exploitatie * Optionele blokken

GrIT | Basisrapportage 2022

5.2

Status blokken
Na het tekenen van het contract, is begin 2021 door Defensie en het consortium de omschakeling gemaakt van contractvoorbereiding naar uitvoering. De samenwerking werd in 2021
extra bemoeilijkt door COVID-19. Daarnaast is in 2021 het besluitvormingsproces rond de
blokken mede op basis van het vierde BIT-advies verder ontwikkeld.
Het jaar 2021 was het startjaar van de realisatiefase van GrIT. In dat jaar lag de focus op het
maken van initiatiedocumenten voor de te realiseren blokken.
Eind 2021 werd aan zestien blokken en aan één project gewerkt, welke zich in verschillende
fases bevinden. De vier Private Cloud blokken staan als één punt in het overzicht, conform de
clustering (figuur 9).
Er is gestart met de voorbereidingen van de bouw van het nieuwe duurzame twin datacenter
(BR-025). De blokken die zorgen voor de realisatie van het datacenter lopen naar schatting
langer door dan eerder gepland, door het uitblijven van een definitief besluit over de vergunningen vanwege de stikstofproblematiek.
Op basis van de ervaringen met het verkrijgen van de onherroepelijke omgevingsvergunning
voor de bouw van het twin datacenter, heeft Defensie besloten de verbouwing van de
uitwijklocatie (BR-026) te ontkoppelen van de realisatie van het nieuwe twin datacenter. De
verbouwactiviteiten voor de (ver)bouw uitwijklocatie worden pas opgestart zodra de onherroepelijke omgevingsvergunning beschikbaar komt (naar verwachting in 2023).
De planning en de status van de blokken per 31 december 2021 is in figuur 10 visueel weergegeven. In december 2021 is het blok Operationele Compartimenten (BR-028) opgeleverd en
de exploitatie gestart. Ook het blok Camp New Amsterdam (BR-027) is in 2021 volgens
planning opgeleverd. Dit blok is randvoorwaardelijk voor de uitvoering van het programma
GrIT. Het blok End-User Devices (BR-006) loopt gedurende het hele programma.
De uitvoer van het programma en daarmee de start van de blokken is over het algemeen later
gestart dan oorspronkelijk beoogd, omdat het goedkeuringsproces verder gestroomlijnd is
gedurende de eerste periode van het programma.

21

GrIT | Basisrapportage 2022

2021

2022

2023

2024

2025

22

2026

J F MA M J J A S OND J F MA M J J A S OND J F MA M J J A S OND J F MA M J J A S OND J F MA M J J A S OND J F MA M J J A S OND

N

I 36 MKA HGI

N

N 43 MKA

I 37 MKA ontplooid

42

Complex

N 39 MKA Confi

MKA
Medisch

38
MKA
LANTEK

N 40 MKA LGI

N 41 MKA KMar
R 25 Twin Datacenter
N 26 Uitwijk Datacenter
Operationele

N 20 Yellow
Domain

T 28 Compartimenten 4
60

R 29 Modules ontplooid
I 14

-17

Private Cloud 48
Platform

Core
I 10 Protected
Network

24
36

N 11 LAN
Mobiele
I 1 Defensie
Netwerk

BasisN 8 IT
toepassingen 12

12

N 7 Individual Workspace 36
I 2 Unified
Communications

N 9

48

N 4 Operational Chat

Collaboration &
Comm. Services
12

36

N 3 Contact Center

12

N 5 Critical Communications 36
R

Project Beheerprocessen (incl. BR-018 N )
Operational
N 19 IT
Management
Operations
I 21 Security
Center
& Acces
I 22 Identity
Management

24
12

48

I 23 Information
Exchange Gateway 48
ToegangsI 24 IT
controle
31 Enterprise
Int. Services

N 30 Information
Management
37
14

Figuur 10 Planning 31-12-2021

Figuur Planning 31-12-2021

Data
32 Analytics
Visualisatie

33
Ent. Search &
Language Sup.

Bloknummer
N Nog te starten I Initiatie R Realisatie U Uitrol
Maanden uitrol T Terbeschikkingstelling/Exploitatie

GrIT | Basisrapportage 2022

5.3

23

Capaciteit
Voldoende capaciteit is een belangrijke randvoorwaarde om het programma succesvol te
realiseren. De arbeidsmarkt is in 2021 krapper geworden en de vraag naar IT-personeel is
binnen en buiten Defensie fors toegenomen onder andere door het vrijkomen van extra
middelen in 2021.
Defensie is een unieke samenwerking aangegaan met de markt. Aan de start van het programma is tijd genomen om de programma-organisatie goed neer te zetten en op elkaar
ingespeeld te raken. Er zijn hierdoor blokken later gestart dan voorzien. Dit zorgt voor een
beperkte verschuiving van de benodigde capaciteit (figuur 11). Om capaciteit beschikbaar te
krijgen werkt Defensie intensief samen met het consortium. In het eerste jaar waren er nog
geen capaciteitstekorten. In de CIO-oordelen zijn adviezen gegeven over capaciteit, deze zijn
opgevolgd. Capaciteit blijft echter een risico.

In vte
30 30
51 16,7
7 0,3
496 531

24 24
91 94,3
77 15,7
457 499

24 24
89 133
150 105,3
348 390

24 24
66 78,6
232 204,4
224 205

24 24
50 63,2
292 272,9
108 113

20 20
15 24,5
327 323,1
49 45

20 20
4 6,4
331 342,1
11 4

13 13
- 1,3
323 343,8
0 1

12 12
- 0,3
312 333,3
00

12 12
- 0
306 314
00

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

700
600
500
400
300
200
100
0

Per 31-12-2021
Business case

Instandhouding
huidige IT

Terbeschikkingstelling

Realisatie

Figuur 11 Benodigde capaciteit per 31-12-2021
Combinatie van
Figuur 5 - Benodigde
capaciteit volgens business case
5.4 Kosten
Figuur 12 - Benodigde capaciteit per 31-12-2021

5.4.1

Realisatie
Realisatie consortium: dit zijn kosten voor de bouw van blokken door het consortium. Bij de
realisatie van de blokken is in 2021 € 17,2 miljoen aan extra kosten ontstaan, dit is verder
toegelicht in de commercieel vertrouwelijke bijlage. Extra kosten worden gefinancierd uit de

Programmaorganisatie

GrIT | Basisrapportage 2022

24

risicoreservering. Door een verschuiving in de planning dalen de verwachte uitgaven van
Modules Ontplooid (BR-029) met € 10,7 miljoen. Er wordt bekeken of dit vrijgevallen budget
beschikbaar kan worden gesteld voor tempobehoud van de huidige planning.
Het maken van een planningstool, die zowel voor de oude als de nieuwe IT kan worden
gebruikt is toegevoegd aan de scope van het programma. Deze scopewijziging van € 0,9
miljoen is voor Defensie als geheel budgetneutraal doordat het bijbehorende budget uit een
bestaand project is overgeheveld naar het programma GrIT.

ste

ud

+11

+1

ten
gk
os

)

tb
Ui

rei

He

rin

de

lin

(4
pe
co
gs

din

te
im
ru
Vr

-11

ije

po

ho
po
tem
or

vo

blo
ta
rt
es

-17

La
ter

+17

be

3)
kB
R02
9(

ng

erv
es
or

Ri

sic

Ve
rt

ra
gin
g

bo

eri

uw

da
ta
ce

nt

n(

er

5)

(2
)

mln. €

+25

Stijging
Daling
Business case
01-2021 (1)

12-2021

Figuur 12 Financiële ontwikkeling programmakosten.
Overige componenten: de gemaakte kosten voor transitiemanagement vallen binnen het
daarvoor gestelde kader. De dubbele beheerlasten en de inzet van Defensie in de gemengde
Ontwikkeling programmakosten - Investeringen (in miljoen €)
teams (voor wat betreft het investeringsdeel) blijven op basis van de huidige inzichten
nagenoeg ongewijzigd, maar schuiven in de tijd op als gevolg van verschuivingen in de
planning, doordat enkele blokken later zijn gestart dan oorspronkelijk gepland.
Om de kostenposten in de business case beter aan te laten sluiten op de defensiebegroting, is
ervoor gekozen om de posten te herstructureren. Hierdoor schuift € 25 miljoen euro van de
exploitatiekosten naar de programmakosten.
Risicoreservering: Na bovenstaande uitputting van de risicoreservering en actualisatie van de
risico-inschatting van het programma blijft de resterende risicoreservering per 31-12-2021
groter dan de totale verwachtingswaarde van de geïdentificeerde risico’s en is daarmee
voldoende om deze te dekken. In de vertrouwelijke bijlage wordt hier in detail op toegelicht.

Basis
(1) Vertrouwelijke
omschrijving

GrIT | Basisrapportage 2022

Exploitatiekosten
Als gevolg van verschuivingen in de planning worden enkele blokken later gestart dan in de
business case verwacht (zie paragraaf 5.2). Delen van de nieuwe IT-infrastructuur zullen later
live gaan en Defensie zal langer gebruik maken van de huidige IT-infrastructuur. Doordat de
huidige IT-infrastructuur lagere beheerlasten kent dan de nieuwe IT, zullen in de periode
2021-2030 de totale beheerlasten lager zijn. Daar staat tegenover dat Defensie pas later
gebruik kan maken van de aanvullende functionaliteit en continuïteit die de nieuwe IT biedt.
Als gevolg van de verschuivingen in de planning dalen de verwachte kosten met € 55 miljoen.
Verwachte uitgaven voor het beheer van de huidige IT (circa € 58 miljoen) en een afname van
de kosten voor het beheer van de nieuwe IT (inclusief de inzet van Defensie in de gemengde
teams) met circa € 113 miljoen. Het saldo blijft beschikbaar binnen het programma GrIT en
ook hier wordt bekeken of het kan worden aangewend voor tempobehoud van de huidige
planning.
Zoals hierboven reeds genoemd, is er daarnaast in verband met de herindeling van de
kostenposten € 25 miljoen euro van de exploitatiekosten naar de programmakosten
verschoven.

(4
n(
ste
po
ten
os

or

gk

vo

-113

lin
de
He

rin

ije
Vr

ru

im

te

+17

5)

ud
ho
be
po
tem

er
he
Be

he

er

hu

nie

idi

uw

ge

eI

IT

T(

(2

3)

)

)

mln. €

Be

5.4.2

25

+55

-25

Stijging
Business case
01-2021 (1)

Figuur 13 Financiële ontwikkeling exploitatiekosten

Ontwikkeling exploitatiekosten - Investeringen (in miljoen €)

12-2021

Daling
Basis
(1) Vertrouwelijke
omschrijving

GrIT | Basisrapportage 2022

5.4.3

Budget
Totaalbudget GrIT bij start samenwerkingsovereenkomst (1-1-2021)

€ 3.078 mln.

Budgetuitbreiding gedurende 2021

€ 0,9 mln.

Totaalbudget GrIT per 31-12-2021

€ 3.079 mln.

5.4.4

Gerealiseerde kosten 2021
Gedurende 2021 is binnen het programma GrIT € 62,5 miljoen aan investeringskosten
gemaakt. Hiervan is € 42,8 miljoen uitgegeven aan realisatie activiteiten die zijn uitgevoerd
door het consortium. Binnen de exploitatiekosten van DMO/JIVC is een bedrag van € 186,1
miljoen toegewezen aan het programma GrIT. Hiervan is in 2021 € 10,6 miljoen uitgegeven
aan het beheer van de nieuwe IT.

5.4.5

Verplichtingen binnen investeringen
Verplichtingenstand Aangegane
per 1-1-2021
verplichtingen
gedurende 2021
€ 32,9 mln.

Kasuitgaven 2021

€ 120,6 mln.

-/- € 55,4 mln.

Verplichtingenstand
per 31-12-2021

€ 98,0 mln.

De kasuitgaven in 2021 (€ 55,4 miljoen) zijn lager dan de eerder genoemde € 62,5 miljoen aan
kosten in de investeringen van de business case. In de business case worden namelijk ook
kosten toegekend die zijn gemaakt door de inzet van Defensiepersoneel in gemengde teams
en transitiemanagement.

5.5

Governance
In het eerste jaar van de realisatie van het programma GrIT is de governance mede op basis
van de eerdere AcICT-adviezen aangescherpt. In januari 2021 is de stuurgroep Digitale
Transformatie ingesteld. De werkprocessen binnen het programma zijn met behulp van
externe ondersteuning aangescherpt.

5.6 Kwaliteitsmanagement
Eind 2021 is er een onafhankelijke Quality Assurance rol (QA-rol) ingericht binnen het programma. Naast de interne toetsing wordt op belangrijke blokken een extern bureau ingehuurd voor een extra kwaliteitscheck. Daarnaast wordt op alle initiatiedocumenten een
CIO-oordeel uitgevoerd. Na een positieve uitkomst worden de plannen aangeboden aan
AcICT. Deze werkwijze en de op advies van AcICT doorgevoerde verbetering zijn eerder
toegelicht in Kamerstuk 31125, nr. 119.

5.7

Risicomanagement en -beheersing
Risico’s worden onder controle gehouden door middel van escalaties naar de drie managementlagen, zoals benoemd in hoofdstuk 3. Per kwartaal wordt over de beheersing van de
belangrijkste risico’s gerapporteerd. Risicomanagement is een doorlopend proces en vast
onderdeel van de programmabeheersing. Tijdens de contracteringsfase in 2020 (en eerder) en
nu in de realisatiefase wordt de ontwikkeling van de risico’s op continue basis bijgehouden en
mitigerende acties actief gemonitord. Alle risico’s van zowel Defensie als het consortium
worden geregistreerd in een gezamenlijke database.

26

GrIT | Basisrapportage 2022

Na de start van de realisatiefase van het programma in 2021 zijn de bestaande risico’s uit de
business case verdiept en geactualiseerd. Daarnaast hebben zich nieuwe risico’s voorgedaan.
Het totale overzicht is hieronder weergegeven.
1. Defensie is onvoldoende in staat regie te voeren. Defensie heeft het team na de start
verder opgeschaald, waar nodig ondersteund door inhuur. Dit heeft op dit moment nog
niet geleid tot significant hogere kosten. Daarnaast zijn er stappen genomen in het verbeteren van de governance, waaronder het instellen van een stuurgroep Digitale
Transformatie.
2. Schaarste aan personele capaciteit. De realisatie van het programma vindt plaats door de
inzet van gemengde teams bestaande uit medewerkers van het consortium en Defensie.
Als Defensie niet in staat is de benodigde capaciteit beschikbaar te stellen, kan het programma vertraging oplopen of extra inzet van capaciteit vanuit het consortium vergen. In
de oorspronkelijke business case is extra inzet niet voorzien. Binnen het programma is een
capaciteitsproces ingericht om vroegtijdig knelpunten te signaleren. De vraag naar specialisten kan een knelpunt worden voor toekomstige blokken.
3. Chipschaarste en lange levertijden. Een effect van de wereldwijde pandemie is de verstoring van productie- en logistieke ketens. Dit leidde tot een wereldwijde chipschaarste. Door
tekorten ontstonden leveringsproblemen in alle sectoren van producten waarin chips zijn
verwerkt. Er is besloten de benodigde hardware vroegtijdig te bestellen waardoor geen
knelpunten zijn ontstaan op dit gebied.
4. Technologische ontwikkelingen en actuele behoefte Defensie leiden tot wijzigingen in
onder andere het Technisch Ontwerp. De IT ontwikkelt zich in een snel tempo. Voor
opdrachtverstrekking wordt gecontroleerd welke producten gebruikt gaan worden en of
deze nog steeds toekomstvast zijn. Onderdeel van de aanpak per blok is het bloksgewijs
actualiseren van het technisch ontwerp, zodat altijd sprake is van een actueel technisch
ontwerp.
5. Contractuele geschillen. Contractuele geschillen vormen een mogelijk risico. Er zijn in 2021
geen contractgeschillen geweest.
6. Baten worden niet of slechts gedeeltelijk gerealiseerd. Om te voorkomen dat de latere
start van de bouw van het twin datacenter voor vertraging zorgt, is een interim housing
strategie vastgesteld. Er is gekozen de huidige datacenters tijdelijk te benutten voor het
onderbrengen van de eerste GrIT-diensten. Daarnaast zijn voorbereidingen gestart om
eerder te beginnen met de security-blokken.
7. Weerstand tegen veranderingen. GrIT introduceert zowel nieuwe IT als een nieuwe
beheerorganisatie, wat tot onrust kan leiden bij personeel. Er is daarom veel communicatie
over de komst van GrIT met bijvoorbeeld voorlichtingssessies. Daarnaast is er veel aandacht voor opleidingen en is er begeleiding voor de zachte kant van de verandering.
8. Externe factoren.
• Verkrijgen omgevingsvergunningen voor de bouw van de datacenters in het licht van de
stikstofproblematiek. Voor het realiseren van de bouw van de nieuwe datacenters
(BR-025 en BR-026) zijn omgevingsvergunningen noodzakelijk. In augustus 2021 is door
het Rijksvastgoedbedrijf de aanvraag voor de omgevingsvergunningen voor het twin
datacenter ingediend bij het bevoegd gezag. Om de kans op succes te vergroten zijn
noodzakelijke stikstofreducerende maatregelen genomen en zijn externe stikstofdepositieberekeningen gemaakt voor de aanvraag. Uitvoering kan pas gestart worden na het
verkrijgen van de onherroepelijke vergunningen. Eventuele bezwaar- en beroepsprocedures maken de doorlooptijd voor het verkrijgen van de omgevingsvergunningen
onzeker. Dit heeft in 2021 niet tot consequenties voor de doorlooptijd van andere
blokken geleid. De huidige datacenters blijven de continuïteit van de IT garanderen.
• COVID-19. Gedurende de opstart van GrIT werd duidelijk dat de effecten van COVID-19
lang zouden kunnen duren. De voorziene intensieve samenwerkingssessies, workshops
en teambuilding om het programma te starten moesten allemaal digitaal plaatsvinden.

27

GrIT | Basisrapportage 2022

Risico

Laatste inzicht
Kans

Impact

1. Onvoldoende regie

Klein

Zeer groot

2. Tekort aan menskracht

Zeer groot

Gemiddeld

3. Levertijden hardware door chiptekorten

Klein

Klein

4. Wijzigingen in TO als gevolg van technologische ontwikkeling
en actuele behoefte Defensie

Gemiddeld

Klein

5. Contractuele geschillen (intentie)

Klein

Zeer groot

6. Afbouw van de huidige IT vindt niet (snel genoeg) plaats

Klein

Groot

7. Weerstand tegen de verandering binnen GII
(medezeggenschap, bonden)

Klein

Klein

8. Externe factoren: (COVID-19,
vergunningstrajecten, etc.)

Klein

Groot

Figuur 14 Risicotabel

5.8 Regie en invulling samenwerking
In 2021 is een eerste update van het in paragraaf 4.4 beschreven exit-plan ontvangen.

5.9 Ontwikkelingen nieuwe organisatie
Binnen DMO/JIVC komt een afdeling Generieke Infrastructuur Services (GIS), voor de medewerkers van de gemengde teams. De vormgeving van de nieuwe DMO/JIVC-organisatie in
relatie tot de doorontwikkeling van GrIT gebeurt in nauwe samenwerking met de medezeggenschapscommissie. Defensiemedewerkers kunnen solliciteren naar een functie bij GIS. De
IT-Academy biedt leerlijnen aan zodat medewerkers zich geschikt kunnen maken voor deze
nieuwe werkzaamheden, in principe zijn de huidige medewerkers basisgeschikt. De werving
en selectie van deze GIS medewerkers vindt plaats tijdens de bouw van een bepaald blok, op
deze manier kan opleiding en training gelijktijdig plaatsvinden en kan de medewerker op de
nieuwe functie beginnen zodra de overdracht naar beheer plaatsvindt. Bij de nieuwe afdeling
GIS wordt ook invulling gegeven aan het thema een leven lang leren, net als in de rest van de
IT-organisatie.

5.10 Ontwikkelingen consortium
Zoals in media was te lezen vond in 2021 een wijziging plaats bij IBM. Er is een afsplitsing van
IBM gemaakt, genaamd Kyndryl. In de nieuwe organisatie zijn de beheerde infrastructuur-diensten ondergebracht. Defensie is hier tijdig over geïnformeerd en heeft ingestemd
met de overdracht van alle verplichtingen van IBM naar Kyndryl.

28

GrIT | Basisrapportage 2022

5.11

Communicatiemomenten 2021
De ontwikkelingen van het programma GrIT zijn op de volgende momenten gerapporteerd.
Kamerstuk

Titel

Datum

35728-2

Aanbieden commercieel vertrouwelijke definitieve
business case GrIT

11-02-2021

n/a

Rapportage Rijksdashboard ICT

31-03-2021

27830-338

Afwijkingsrapportage t.o.v Defensie Projectenoverzicht
2020

19-05-2021

2021D24061

Definitief BIT-advies GrIT blokken

22-05-2021

31125-119

Reactie definitief BIT-advies GrIT blokken

17-06-2021

2021-0000177294

Onderzoeksrapport Voortgangsrapportage GrIT in het
DPO 2021 - ADR

15-09-2021

27830-344

Defensie Projecten Overzicht 2021

21-09-2021

Tabel 1 Overzicht van momenten van informeren Tweede Kamer in 2021

29

GrIT | Basisrapportage 2022

Bijlage A Toelichting Blokken
Hieronder een korte toelichting op de GrIT-blokken.
Defensie Mobiele Netwerk – BR-001
Door een zelfstandige Mobile Network Operator te worden, is Defensie in tijden van crisis
niet langer afhankelijk van één telecomprovider. Er kan nationaal en internationaal worden
geroamed over de gecontracteerde providers. Daarnaast kan de beveiliging worden verbeterd door de introductie van een eigen SIM-kaart.
Unified Communications – BR-002
Dit blok realiseert alle componenten om waar ook ter wereld veilig en betrouwbaar te
kunnen communiceren via spraak, video of chat. Daarnaast wordt het mogelijk om veilig
en vertrouwd samen te werken met grotere groepen via elke mobiele of vaste werkplek;
onderling, met NAVO- en EU-partners en anderen.
Contact Center - BR-003
Dit blok realiseert alle componenten waarmee snel en effectief interne en externe servicedesks kunnen worden ingericht. De servicegerichtheid van de servicedesks worden hiermee
vergroot waardoor gebruikers sneller geholpen kunnen worden.
Operational Chat - BR-004
Dit blok realiseert alle componenten waarmee snel en effectief gechat kan worden door
operationele eenheden op basis van NAVO-standaarden. Hiermee kan altijd en overal
effectief worden samengewerkt met NAVO-partners.
Critical Communications - BR-005
Dit blok realiseert alle componenten waarmee onder alle omstandigheden van en naar
operationele eenheden kan worden gecommuniceerd op een veilige en betrouwbare
manier, ook met partners.
End-User Devices - BR-006
In dit blok wordt het plaats- en tijdsonafhankelijk werken mogelijk gemaakt. Hiervoor is
een ruim assortiment devices beschikbaar in elke gebruiksomstandigheid (statisch en
ontplooid) en rubriceringscompartiment (LGI & HGI).
Individual Workspace - BR-007
De Individual Workspace biedt de gebruiker dezelfde functionaliteit op elk type apparaat
(desktop, laptop, tablet en smartphone), op uniforme wijze.
IT Basis Toepassingen - BR-008
Dit blok voorziet in de IT Basis Toepassingen die elke gebruiker binnen Defensie nodig
heeft. Dit zijn de standaard kantoorapplicaties. Ze zijn dan ook op alle werkplekken
beschikbaar mits rubricering dit toestaat.
Collaboration & Communications Services - BR-009
Collaboration biedt een uniforme samenwerkingsruimte waar defensiemedewerkers
documenten en kennis kunnen delen en (gelijktijdig) kunnen bewerken, zowel onderling als
met partners. Onderdeel van dit blok is de beveiligde mailvoorziening.

30

GrIT | Basisrapportage 2022

Protected Core Network - BR-010
Het Protected Core Network (PCN) blok realiseert alle componenten om veilig en vertrouwd informatie te kunnen versturen. Het is bedoeld om virtueel netwerken te maken en
te koppelen. Door de hoogste niveaus van NAVO-encryptiestandaarden (FMNstandaarden) te gebruiken kan snel en eenvoudig federatief met NAVO-partners worden
samengewerkt.
Local Area Network - BR-011
Dit blok realiseert alle componenten om snel, veilig en vertrouwd lokale netwerken in te
kunnen zetten.
Internet op de Legering - BR-012
Dit blok realiseert internettoegang, TV, radio en beldiensten in legeringsgebouwen van
Defensie voor privégebruik. De internettoegang is een internetverbinding bij de serviceprovider en is niet te relateren naar Defensie.
Welfare - BR-013
De Welfare service levert bij uitzendingen en missies internettoegang, TV, streaming, radio
en beldiensten voor privégebruik op schepen en basissen via commerciële
satellietverbindingen.
Multi-Tenant DC LAN - BR-014
Het Multi-Tenant DCLAN is een virtuele netwerkscheiding in plaats van een fysieke netwerkscheiding. Hiermee kunnen meerdere defensieorganisaties parallel gebruikmaken van
een gedeelde infrastructuur. De scheiding is dusdanig robuust dat de veiligheid van elk
netwerk kan worden gewaarborgd.
Private Cloud Platform - BR-015
Het Private Cloud Platform levert een betrouwbaar, veilig, schaalbaar basisplatform voor
het hosten van IT-toepassingen. Defensie kan hiermee nieuwe toepassingen invoeren die
binnen de huidige IT niet ondersteund kunnen worden. Hierbij valt te denken aan de
toepassing van big data en AI-toepassingen die significante eisen stellen aan de onderliggende datacentercapaciteit.
Storage Services - BR-016
Het blok Storage Services levert verschillende soorten opslagruimten voor onder andere
deelbare bestanden, back-ups en archivering. Hiermee is Defensie in staat de groeiende
hoeveelheid data effectief, betrouwbaar en efficiënt op te slaan.
Infrastructure as a Code - BR-017
Infrastructure as a Code is een voorziening die ervoor zorgt dat IT-diensten snel, foutloos
en gecontroleerd uitgerold en aangepast kunnen worden.
IT Service Management - BR-018 – Dit blok is vervangen door Project Beheer Processen
IT Service Management biedt de tooling en bijhorende procedures om de Service Level
Agreements te bewaken, sturen en rapporteren, inclusief de mogelijkheden om daarbij
samen te werken met andere dienstverlenende partijen inclusief NAVO. Daarbij wordt een
Self Service Portaal geleverd, welke gebruikt wordt om diverse IT en non-IT dienstverlening
te bestellen.

31

GrIT | Basisrapportage 2022

IT Operational Management - BR-019
Dit blok levert alle componenten om de volledige Defensie IT, zowel statisch als ontplooid,
24/7 te kunnen bewaken op verstoringen. Hierdoor worden verstoringen sneller opgemerkt
en waar mogelijk automatisch opgelost, zodat de IT-beheerorganisatie zich kan focussen
op de meer complexe verstoringen.
Yellow Domain - BR-020
Het Yellow Domain is een speciaal rubriceringscompartiment. Dit omvat een geïntegreerde
IT-managementomgeving, alsmede het Security Operations Center. Hiermee wordt de
mogelijkheid geboden een totaaloverzicht te verkrijgen van de operationele en security
status van het complete IT-landschap van Defensie.
Security Operations Center - BR-021
Dit blok realiseert alle componenten om de volledige Defensie IT (statisch en ontplooid)
24/7 te kunnen bewaken op security bedreigingen. Hiermee krijgen medewerkers snel en
helder overzicht van alle complexe dreigingen die spelen zodat zij de juiste acties kunnen
nemen via de Security Response Teams. Door automatisering worden simpele bedreigingen automatisch opgelost.
Identity & Access Management - BR-022
Identity & Access Management (IAM) beheert de digitale identiteit van defensiemedewerkers. Autorisaties van gebruikers voor informatiesystemen worden hiermee automatisch
verstrekt én ingenomen op basis van diens bevoegdheden. Hiermee wordt de basis gelegd
voor Attribute Based Access Control.
Information Exchange Gateway (IEG) - BR-023
Dit blok realiseert alle componenten om gebruiksvriendelijk, maar streng gecontroleerd,
informatie tussen rubriceringscompartimenten uit te wisselen.
IT Toegangscontrole - BR-024
De IT-toegangscontrolefunctie levert gecontroleerd toegang tot data in het datacenter en
voorkomt dat data ongecontroleerd het datacenter kan verlaten. Alleen bevoegde personen met geautoriseerde apparaten krijgen toegang tot data in het juiste
rubriceringscompartiment.
Twin datacenter - BR-025
Het twin datacenter is het primaire datacenter van Defensie. De faciliteit bestaat uit twee
onafhankelijke datacenters die door middel van een snelle netwerkverbinding synchroon
gegevens kunnen uitwisselen. Dit biedt een zeer hoge bescherming tegen verstoringen en
reduceert het risico op dataverlies tot nagenoeg nul. Het datacenter is ontworpen voor
zowel LGI als HGI.
Uitwijk DC - BR-026
Het uitwijkdatacenter wordt gerealiseerd om het risico op de uitval van het twin datacenter
verder te mitigeren. Dit uitwijkdatacenter borgt de beschikbaarheid van kritische
IT-diensten door extra beschermende maatregelen. Het twin datacenter en het uitwijkdatacenter zijn middels beveiligde netwerken onderling verbonden.
Camp New Amsterdam (CNA) - BR-027
Doordat de nieuwe datacenters pas later beschikbaar komen, wordt Camp New
Amsterdam (CNA) als tijdelijk startlocatie voor GrIT gebruikt. Hier is tijdelijke infrastructuur
aangelegd om met GrIT te kunnen starten.

32

GrIT | Basisrapportage 2022

Operationele Compartimenten - BR-028
Het blok Operationele Compartiment (OC) is een centrale IT-voorziening (backend) ter
ondersteuning van ontplooide eenheden. Deze centrale voorziening ondersteunt overal ter
wereld eenheden met HGI- en LGI-ondersteuning.
Modules Ontplooid - BR-029
De Modules Ontplooid bieden lokale infrastructuur, basis IT-toepassingen en eenheidspecifieke applicaties voor missies of oefeningen. De modules zijn ontworpen om goed tegen
stof, trillingen, temperatuurverschillen en vocht bestand te zijn en compact en hanteerbaar
genoeg te zijn voor inzet in een ontplooide situatie.
Information Management - BR-030
Het blok Information Management levert de diensten voor het verwerken van informatie
en bestanden en deze zowel vindbaar als veilig te maken door, waar mogelijk, automatische toevoeging van metadata, zoals rubricering.
Enterprise Integration Services – BR-031
De Enterprise Integration Service (EIS) zorgt voor de uitwisseling van gegevens tussen
verschillende processen en applicaties. Door gegevens geautomatiseerd in een uniform
format te zetten, kunnen ze door verschillende applicaties worden gebruikt en neemt de
betrouwbaarheid en veiligheid van de gegevensuitwisseling toe.
Data Analytics & Visualisatie & Geo – BR-032
Dit blok levert de capaciteiten voor het verzamelen, verwerken en analyseren van grote
hoeveelheden data, het beheer van (informatie op) kaarten en de presentatie van deze
informatie.
Enterprise Search & Language Support - BR-033
Dit blok realiseert een krachtige en flexibele zoekmachine, waardoor goed kan worden
gezocht binnen de systemen van Defensie en van externe partners. Ook worden diensten
voor het vertalen van tekst gerealiseerd.
Wegwerken knelpunten in Huidige IT - BR-034
Om de Defensieapplicaties te kunnen migreren dienen een aantal knelpunten door de
uitvoering van dit blok te worden opgelost.
Ontmantelen Defensie Applicaties (ODA) - BR-035
Het blok Ontmantelen Defensie Applicaties ruimt applicaties op die niet langer benodigd
zijn voor de bedrijfsvoering.
MKA Hooggerubriceerd Informatiedomein (HGI) - BR-036
Dit Migratie Keep Applicaties (MKA)-blok migreert de applicaties uit het Hoog
Gerubriceerde Informatiedomein (HGI) waarbij de continuïteit gewaarborgd blijft.
MKA Ontplooid - BR-037
Dit Migratie Keep Applicaties (MKA)-blok zorgt voor het beschikbaar stellen van de
applicaties voor het Ontplooide domein, waarbij de continuïteit gewaarborgd blijft.
MKA LANTEK - BR-038
Dit Migratie Keep Applicaties (MKA)-blok migreert de LANTEK back-end applicaties waarbij
de continuïteit gewaarborgd blijft. Lantek applicaties bevinden zich op Technische
Werkplekken, waar afwijkende rechten nodig zijn voor bijvoorbeeld de aansturing van
specifieke rand- of meetapparatuur.

33

GrIT | Basisrapportage 2022

MKA Confi - BR-039
Dit Migratie Keep Applicaties (MKA)-blok migreert de MULAN Confi applicaties waarbij de
continuïteit gewaarborgd blijft.
MKA Laaggerubriceerd Informatiedomein - BR-040
Dit Migratie Keep Applicaties (MKA)-blok migreert de applicaties uit het Laag
Gerubriceerde Informatiedomein (LGI) waarbij de continuïteit gewaarborgd blijft.
MKA KMAR - BR-041
Dit Migratie Keep Applicaties (MKA)-blok migreert de applicaties van de KMAR waarbij de
continuïteit gewaarborgd blijft.
MKA Medisch - BR-042
Dit Migratie Keep Applicaties (MKA)-blok migreert de applicaties uit het Medische
Informatiedomein waarbij de continuïteit gewaarborgd blijft.
MKA Hoogcomplex - BR-043
Dit Migratie Keep Applicaties (MKA)-blok migreert de hoogcomplexe applicaties (zoals SAP
en Peoplesoft), waarbij de continuïteit gewaarborgd blijft.

34

GrIT | Basisrapportage 2022

Bijlage B Lijst van begrippen en afkortingen
AcICT
ADR
AP
BIT
CIO
DBB
DMO
GES
GIS
GrIT
HGI
IMS
JIVC
LGI
MKA
PB
PDC
QA
SOC
TBS
TO
TITAAN
UP

Adviescollege ICT-toetsing
Auditdienst Rijk
Activiteitenplan
Bureau ICT-toetsing
Chief Information Officer
Defensie Beveiligingsbeleid
Defensie Materieel Organisatie
Generieke Services
Generieke Infrastructuur Services
Grensverleggende IT
Hoog Gerubriceerde Informatie
IT Operations
Joint Informatievoorzienings Commando
Laag Gerubriceerde Informatie
Migratie Keep Applicaties
Programma Board
Producten- & Dienstencatalogus
Quality Assurance
Security Operations Center
Terbeschikkingstelling of exploitatie
Technisch Ontwerp
Theatre Independent Tactical Adaptive Armed Forces Network
Uitvoeringsplan

35

GrIT | Basisrapportage 2022

Ministerie van Defensie
Oktober 2022

36