Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

21 501-34

Raad voor Onderwijs, Jeugdzaken en Cultuur

Nr. 140

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 april 2010
Met betrekking tot de Onderwijs-, Jeugd-, en Cultuurraad, stuur ik u:
• Het verslag van de Informele OJC-Raad van 13 en 14 april jl.
• De schriftelijke afhandeling van het Algemeen Overleg van 8 april jl.
Hiermee worden de vragen die tijdens het schriftelijk overleg door de
leden van de fracties van de PvdA, het CDA en de VVD zijn gesteld,
afgedaan (zie 21501-34, nr. 139).
De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

kst-21501-34-140
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-34, nr. 140

1

Verslag Informele Raad – 13 en 14 april 2010
Op de agenda van de Informele Raad van 13 en 14 april stonden:
– De follow-up van de Voorjaarsraad over de EU2020-strategie in relatie
tot het werkprogramma over Onderwijs en Opleiding.
– Het «Youth on the move»-initiatief
EU2020-strategie en het werkprogramma over Onderwijs en
Opleiding.
EU-Commissaris Vassiliou geeft aan dat in de Commissiemededeling over
de EU2020-strategie de cijfermatige doelstellingen over hoger onderwijs
en voortijdig schoolverlaten gebaseerd zijn op de benchmarks die in mei
2009 door de OJC-Raad zijn vastgesteld. Om input te kunnen leveren voor
de Europese Raad van juni aanstaande, worden de lidstaten verzocht de
Commissie tijdig te informeren over de nationaal vastgestelde doelstellingen (gerelateerd aan de benchmarks uit het werkprogramma
«Onderwijs en Opleiding 2020»). De nieuwe «integrated guidelines», die
op basis van de informatie uit de lidstaten worden opgesteld en waarvan
onderwijs deel uit gaat maken, kunnen in de OJC-Raad van mei besproken
worden.
Nederland benadrukte in haar bijdrage dat een betere verankering van
onderwijs in de EU2020-strategie door hantering van twee principes kan
worden verzekerd. Ten eerste bewustzijn en bespreking van hetgeen in
andere, verwante sectoren gebeurt. Ten tweede geldt dat consistentie ten
aanzien van de eerdere besluiten van de OJC-Raad over het werkprogramma «Onderwijs en Opleiding 2020») cruciaal is voor de rol en de
geloofwaardigheid van de OJC-Raad. Nederland gaf tenslotte aan dat de
rapportagelast en de governance-structuur nauwlettend in de gaten
worden gehouden. Bij het aspect van de governance houdt dit onder meer
in dat de nationale parlementen een sleutelrol moeten hebben bij het
vaststellen van de eigen nationale doelstellingen.
Ook andere lidstaten benadrukten in hun bijdrage dat governance in dit
proces aandacht verdient en gaven aan dat de nationale doelstellingen in
overeenstemming met de nationale besluitvormingsprocessen moet
worden vormgegeven. De EU-Commissaris bracht in reactie hierop in dat
de rol van de nationale parlementen uiteraard gerespecteerd moet
worden.
Het Spaanse EU-voorzitterschap concludeerde dat de lidstaten tevreden
zijn over de rol van onderwijs in de nieuwe EU2020-strategie, en de wijze
waarop dit in een aantal «flagships initiatives» (over onder meer «Youth
on the move» en «New skills for new jobs») tot uitdrukking komt. De
belangrijkste uitdaging ligt volgens het voorzitterschap nu in het
vaststellen van gemeenschappelijke EU-benchmarks voor hoger
onderwijs en voortijdig schoolverlaten, met inachtneming van het
subsidiariteitsprincipe. Over de keuze voor deze twee onderwijsdoelstellingen bestaat overeenstemming. In aanloop naar de Europese Raad in
juni zal de OJC-Raad tijdens zijn bijeenkomst in mei een besluit moeten
nemen over de cijfermatige invulling van deze twee doelstellingen.
Het «Youth on the move»-initiatief
Het voorzitterschap opende de bespreking van dit thema door vast te
stellen dat de jonge generatie van groot belang is voor de toekomst van
Europa. Groei zal moeten zijn gebaseerd op kennis, vandaar dat onderwijs
en opleiding een belangrijke rol hebben. Het «Youth on the move»initiatief is op dit gegeven gebaseerd. Het initiatief sluit onder meer aan
bij het «Youth in Action»-initiatief uit 2006 en het Leven Lang Leren-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-34, nr. 140

2

programma. De bestaande programma’s moeten op één lijn worden
gebracht, zodat de effecten voor jongeren geoptimaliseerd kunnen
worden.
EU-Commissaris Vassiliou gaf aan dat met het «Youth on the move»initiatief niet alleen mobiliteit, maar ook beleid moet worden vormgegeven. De subsidiariteit wordt hierbij volledig gerespecteerd.
Het «Youth on the move»-initiatief moet allereerst een verbetering van de
prestaties en de aantrekkelijkheid van hoger onderwijs bewerkstelligen.
De modernisering van hoger onderwijs moet nu stevig worden doorgezet.
Arbeidsmarktinzetbaarheid van afgestudeerden moet worden versterkt
door nauwe samenwerking met werkgevers en door het zoeken van
verbinding met werkgelegenheidsbeleid. Mobiliteit versterkt de inzetbaarheid van studenten op de arbeidsmarkt door de verbetering van hun
vaardigheden (waaronder vreemde talen). Mobiliteit moet dan ook verder
worden gestimuleerd voor studenten en voor docenten. Sterke systemen
voor Leven Lang Leren moeten worden opgebouwd. Dat vraagt om
investering in de kwaliteit van scholen, versterking van het beroepsonderwijs en -opleiding. Tenslotte moet de werkgelegenheidspositie van
jongeren beter worden. Daarvoor is een Commissie-mededeling in
voorbereiding over werkgelegenheidsbeleid voor de jeugd.
Het «Youth on the move»-initiatief vraagt om versterking van een breed
scala aan instrumenten. Voor de huidige programma’s kan dit betekenen
dat zij vanaf 2013 worden gestroomlijnd en geconsolideerd, voortbouwend op de bestaande successen.
In de hierop volgende discussieronde brachten veel lidstaten naar voren
dat het van belang is om goed gebruik te blijven maken van de
bekendheid van de naamgeving van de huidige programma’s. De positie
van het volwassenenonderwijs en Leven Lang Leren is een belangrijk
aandachtspunt. De naamgeving van het «Youth on the move»-initiatief
lijkt wat dit betreft de lading niet helemaal te dekken.
Nederland onderstreepte in haar bijdrage dat iedere student internationale ervaring moet kunnen opdoen tijdens de studie. Daarom is ook
meer aandacht voor internationale oriëntatie van onderwijsinstellingen
nodig. Bij deze internationale oriëntatie gaat het onder meer om het
bevorderen van institutionele samenwerking, gemeenschappelijke
diploma’s en mogelijkheden voor virtuele mobiliteit.
Focus is bij de vormgeving van het «Youth on the move»-initiatief
noodzakelijk. Naast voldoende aandacht voor andere sectoren dan alleen
het hoger onderwijs, moeten de gevestigde merknamen (zoals bijvoorbeeld het Leven Lang Leren-programma) behouden blijven. De middelen
onder de huidige programma’s worden uitgeput. Hieruit blijkt dat de
programma’s populair zijn. Herziening van het EU-budget moet leiden tot
meer concurrentiekracht en groei. Dat moet ook in het beschikbare budget
van het «Youth on the move»-initiatief tot uiting komen.
In haar reactie op de bijdragen van de lidstaten gaf de EU-Commissaris
aan dat het inderdaad van belang is om vast te blijven houden aan het
concept Leven Lang Leren, dat in dit verband valt te onderscheiden van de
gerichte aandacht voor jeugd. Het aspect van internationalisering moet
goed tot uiting komen: zowel als het gaat om het verwerven van vaardigheden van hoge kwaliteit, als om het versterken internationale
betrekkingen.
Het voorzitterschap tenslotte, concludeerde op basis van de bijdragen van
de lidstaten dat het van belang is om voort te bouwen op bestaande
programma’s. Het «Youth on the move»-initiatief kan een link vormen
tussen wat al goed werkt en de nieuwe prioriteiten van EU2020. Inves-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-34, nr. 140

3

teren in onderwijs is kostbaar, maar niet investeren is op termijn nog veel
kostbaarder. Uit de bijdragen van de lidstaten blijkt overeenstemming te
bestaan over het feit dat de huidige programma’s een goed startpunt zijn.
Het voorzitterschap ziet met belangstelling de aankomende Commissiemededeling over «Youth on the move» tegemoet. Daarin zullen ook de
dwarsverbanden met andere beleidsterreinen aan de orde moeten komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-34, nr. 140

4