Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1028

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 juni 2010
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 5 fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling
Nieuwe Commissievoorstellen (BNC):
1. Raadsbesluit tot verlening EU-garantie voor verliezen van de
Europese Investeringsbank op leningen en garanties voor projecten
buiten de Europese Unie; (kamerstuk 22 112, nr. 1025)
2. Mededeling inzake samenwerking met ontwikkelingslanden bij de
bevordering van goed bestuur in belastingzaken; (kamerstuk 22 112,
nr. 1026)
3. Mededeling inzake een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht voor
de burgers van Europa. Actieplan ter uitvoering van het Stockholm
Programma; (kamerstuk 22 112, nr. 1027)
4. Besluit van de Raad betreffende de sluiting van de regionale
conventie betreffende de Pan-Euro-Mediterrane preferentiële
oorsprongsregels;
5. Voorstel voor een richtlijn ter bestrijding van seksueel misbruik,
seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie (kamerstuk
22 112, nr. 1029)
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

kst-22112-1028
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 22 112, nr. 1028

1

Fiche : Besluit van de Raad betreffende de sluiting van de
regionale conventie betreffende de Pan-Euro-Mediterrane
preferentiële oorsprongsregels.
1. Algemene gegevens
Titel voorstel: Besluit van de Raad betreffende de sluiting van de regionale
conventie betreffende de Pan-Euro-Mediterrane preferentiële oorsprongsregels
Datum Commissiedocument: 21.4.2010
Nr. Commissiedocument: COM (2010) 172 def.
Prelex: http://ec.europa.eu/prelex/
detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=199222
Nr. impact-assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board:
Niet opgesteld
Behandelingstraject Raad:
• Groep Douane Unie, 27 april
• COREPER, 23 juni
• Aanvaarding Raad, 24 of 28 juni.
• Ondertekeningsceremonie, 30 juni
• EP- consent, medio november
• Afronding in Raad, eind november.
Eerstverantwoordelijk ministerie: EZ, directie Handelspolitiek en Globalisering
Rechtsbasis, stemwijze Raad, rol Europees Parlement en comitologie
a) Rechtsbasis
Art. 207, lid 4 eerste alinea (gemeenschappelijke handelspolitiek) in
samenhang met art. 218, lid 6, onder a VWEU (sluiting overeenkomst
tussen Unie en derde landen).
b) Stemwijze Raad en rol Europees Parlement
Raad besluit bij gekwalificeerde meerderheid, EP moet instemmen
(goedkeuringsrecht).
c) Comitologie
• N.v.t.
2. Samenvatting BNC-fiche
Binnen de pan-Euro-mediterrane zone (PEM) bestaat een systeem van
cumulatie van oorsprongsregels. Dit systeem bestaat uit afzonderlijke
protocollen tussen de verschillende landen. Het beheer van het systeem
van afzonderlijke protocollen is de afgelopen jaren steeds moeilijker
geworden. Dit voorstel beoogt de sluiting van één regionale Conventie
door de Europese Unie. De Conventie is een consolidatie van alle
protocollen inzake de oorsprongsregels die van kracht zijn tussen de leden
van het pan-Euro-mediterrane systeem van cumulatie van de oorsprong
en heeft als doel de procedure te vereenvoudigen en te stroomlijnen voor
het wijzigen van de oorsprongsregels. De Conventie biedt daarmee een
nuttig en noodzakelijk instrument voor het beheer van de oorsprongsregels. Het voorstel ligt op het terrein van de gemeenschappelijke
handelspolitiek, een gebied waarop de EU exclusief bevoegd is. Er zijn
géén kosten aan het voorstel verbonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 22 112, nr. 1028

2

3. Samenvatting voorstel
Tussen de EU en andere landen in de PEM zone1 bestaan preferentiële
handelsakkoorden. Deze akkoorden worden gesloten tussen de EU en één
ander land of een groep van landen. Om te beoordelen of er gebruik
gemaakt kan worden van de preferenties (vrijstelling van douanerechten)
is het bij de invoer belangrijk om vast te kunnen stellen wat de oorsprong
(nationaliteit) van een product is. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van
specifieke oorsprongsregels.
In de praktijk wordt bij bepaalde producten vaak gebruik gemaakt van
materialen uit andere partnerlanden. Landen kunnen onderling akkoorden
sluiten over cumulatie van de oorsprong, die recht verschaffen om
materialen uit het partnerland te verwerken en de preferentie te
behouden. De oorsprongsregels zijn nu opgenomen in afzonderlijke
protocollen bij iedere vrijhandelsovereenkomst. In de protocollen is
aangegeven welke bewerkingen een product moet ondergaan om te
voldoen aan de voorwaarden van preferentiële toegang. Al deze protocollen bevatten oorsprongsregels waardoor bilaterale of diagonale
cumulatie van oorsprongsregels mogelijk is (het gebruik van materialen
uit een ander partnerland) mits de landen een onderling akkoord kennen.
Wanneer nu echter een land toegevoegd wordt, of wanneer een van de
oorsprongsregels wordt gewijzigd, dienen alle betreffende protocollen
gewijzigd te worden. Om dat te ondervangen heeft de Europese
Commissie het idee gelanceerd om de cumulatie van de oorsprong op
één instrument te baseren in de vorm van een Conventie. Met de sluiting
van deze Conventie worden alle protocollen inzake de oorsprongsregels
geïntegreerd, die van kracht zijn tussen de landen en gebieden van de
pan-Euro-mediterrane zone.
Het beheer van deze Conventie is in handen van een gemengd comité
waarin elke deelnemende partij is vertegenwoordigd. Ook de
bevoegdheid tot wijziging van de Conventie wordt neergelegd bij dit
comité. Voor de conventie geldt een opzegtermijn van twaalf maanden.
Inwerkingtreding is voorzien per 1 januari 2011, mits tenminste twee
partijen de conventie hebben aanvaard. Andere partijen binnen de PEM
zone kunnen toetreden tot de Conventie, zonder dat de deelnemende
partijen zich hiertegen kunnen verzetten.
4. Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel

1

De pan-Euro-mediterrane zone bestaat uit de
landen van de EU, de EFTA (IJsland, Noorwegen, Zwitserland, en Liechtenstein), het
Barcelonaproces (Algerije, Egypte, Israël,Jordanië, Libanon, Marokko, Syrië, Tunesië,
Turkije, Palestina); de Faeröer) en de deelnemers aan het stabilisatie- en associatieproces
(Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kroatië, de
voormalige Joegoslavische Republiek
Macedonië, Montenegro, Servië en Kosovo).

a) Bevoegdheid:
Oorsprongregels behoren tot het terrein van de Gemeenschappelijke
Handelspolitiek (artt. 206 en 207 VWEU), een terrein waarop de EU
exclusieve bevoegdheid geniet.
b) Functionele toets:
– Subsidiariteit: n.v.t.
– Proportionaliteit: positief
– Onderbouwing: Subsidiariteit behoeft niet te worden beoordeeld,
omdat het hier gaat om een terrein waarop de EU exclusief
bevoegd is. Proportionaliteit wordt positief beoordeeld, omdat de
Conventie een bestaand proces van wijzigingen vervangt zonder
nieuwe regels te introduceren, waardoor op een efficiëntere manier
hetzelfde doel kan worden bereikt. De introductie van de conventie
vervangt immers het moeizame proces van vrijwel identieke
wijzigingen in veel talen door één globale wijziging.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 22 112, nr. 1028

3

c) Nederlands oordeel:
Nederland is van mening dat het wenselijk is om één centraal juridisch
kader te hebben vanwege een toename van de rechtszekerheid en
vanwege de deregulering. Dit Commissie-initiatief komt hieraan
tegemoet.
5. Implicaties financieel
a) Consequenties EG-begroting
géén
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/ of
decentrale overheden
géén
c) Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven en burger
géén
d) Administratieve lasten voor rijksoverheid, decentrale overheden
Géén
e) Administratieve lasten voor bedrijfsleven en burger
Géén toename van de lasten. Wel een mogelijke verlichting van de
administratieve lasten in de toekomst voor het bedrijfsleven (ivm
vereenvoudiging en stroomlijning systeem).
6. Implicaties juridisch
De Conventie regelt de inhoudelijke kant van de regels van oorsprong. Dit
is ook nu al een bevoegdheid van de Europese Commissie. Dit voorstel
voorkomt een voortdurende wijziging van oorsprongsprotocollen bij
afzonderlijke bilaterale akkoorden. De bevoegdheid tot wijziging wordt
neergelegd bij een gemengd comité waaraan alle partijen deelnemen.
Voor de Conventie geldt een opzegtermijn van twaalf maanden. Andere
partijen kunnen toetreden tot de Conventie, zonder dat de deelnemende
partijen zich hiertegen kunnen verzetten.
7. Implicaties voor uitvoering en handhaving
a) Uitvoerbaarheid;
geen lastenverzwaring; douane voert ook nu reeds uit. Wel mogelijke
lastenverlaging voor de douane in de toekomst nadat landen zich
hebben aangesloten bij de Conventie (door de vereenvoudiging en
stroomlijning van het systeem).
b) handhaafbaarheid;
De toepassing van de oorsprongsregels opgenomen in de afzonderlijke bilaterale akkoorden wordt ook nu reeds door de douane
uitgevoerd.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Er zijn géén implicaties voor ontwikkelingslanden, het is een beheersinstrument
9. Nederlandse positie (belangen en eerste algemene standpunt)
Deze Conventie betreft een geheel nieuwe benadering van het wijzigen
van oorsprongsprotocollen. Dit was eerst afzonderlijk. Met de Conventie
hoeven geen afzonderlijke protocollen meer gewijzigd te worden.
Nederland is van mening dat deze Conventie een nuttig en noodzakelijk
instrument biedt voor het beheer van de oorsprongsregels. Verder biedt
deze Conventie ook mogelijkheden voor vereenvoudiging in de toekomst.
Daarbij biedt deze Conventie mogelijk een verlaging van de lasten voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 22 112, nr. 1028

4

het bedrijfsleven door een vereenvoudiging van het systeem en door een
toename van de rechtszekerheid (nadat andere PEM-landen zich bij de
Conventie hebben aangesloten).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 22 112, nr. 1028

5