Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3648
Vragen van de leden Dijkgraaf (SGP), Gesthuizen (SP) en Schouten
(ChristenUnie) aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en de minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie over het
bericht dat winkelpersoneel in Zoetermeer gedwongen wordt om op zondag te
werken (ingezonden 18 augustus 2011).
Antwoord van minister Verhagen (Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie), mede namens de staatssecretaris van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid (ontvangen 14 september 2011).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht van CNV Dienstenbond dat winkelpersoneel in Zoetermeer onder grote druk staat om op zondag te werken?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe waardeert u in dit licht de wijze waarop de gemeente Zoetermeer
invulling heeft gegeven aan artikel 3, lid 6, onderdeel 1, van de Winkeltijdenwet?
Antwoord 2
Zoals ik in mijn brieven van 21 juni en 18 augustus 2011 op eerdere vragen
over het instellen van het toeristisch regime in de gemeente Zoetermeer heb
aangegeven, voldoet het besluit van de gemeente Zoetermeer naar mijn
mening aan de eisen die de toerismebepaling stelt. Hierbij wordt wel
aangetekend dat er bezwaar is ingediend tegen het besluit van de gemeente
Zoetermeer. Tegen het besluit op dit bezwaar kan beroep worden ingesteld bij
het College van Beroep voor het bedrijfsleven. De rechter heeft het laatste
woord bij de beoordeling van de vraag of de gemeente Zoetermeer terecht
gebruik heeft gemaakt van de toerismebepaling.

1

ah-tk-20102011-3648
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Persbericht CNV Dienstenbond, «Weerzin winkelpersoneel Zoetermeer tegen wekelijkse
koopzondag», 16 augustus 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Vraag 3
Erkent u dat sprake is van een bredere trend waarin met het toenemende
aantal koopzondagen steeds meer winkelpersoneel tegen hun zin op zondag
moet werken en daarbij ook sprake is van het niet uitkeren van toeslagen en
dreigen met ontslag?2
Antwoord 3
Ik kan niet overzien of er sprake is van een bredere trend. Ik wil er echter op
wijzen dat de bescherming van werknemers voor het werken op zondag
wettelijk is geregeld. Daarnaast dienen ook gemeenten op grond van de
Winkeltijdenwet het belang van de werkgelegenheid en economische
bedrijvigheid in de gemeente, waaronder mede wordt begrepen het belang
van winkeliers met weinig of geen personeel en van winkelpersoneel, mee te
wegen, indien zij op grond van de toerismebepaling meer dan 12 koopzondagen aanwijzen.
Vraag 4
Erkent u dat het voor winkelpersoneel gelet op opleidingsniveau en arbeidsaanbod moeilijk is om hun rechten te doen laten gelden?
Antwoord 4
Zowel de wetgeving (Arbeidstijdenwet) als veel cao’s bieden de mogelijkheid
tot het werken op zondag. Aan het werken op zondag zijn echter wel
voorwaarden verbonden. Het is, vanuit het beginsel van goed werkgeverschap, belangrijk dat hierover goede afspraken worden gemaakt tussen
werkgever en werknemers. De bescherming van werknemers voor het werken
op zondag is in de Arbeidstijdenwet geregeld. Werknemers die onder druk
worden gezet om op zondag te werken, kunnen zich op deze wet beroepen.
Bovendien is in artikel 7:670, negende lid, Burgerlijk Wetboek opgenomen dat
de werknemer niet ontslagen mag worden vanwege het enkele feit dat hij
weigert op zondag arbeid te verrichten in geval bedrijfsomstandigheden
hiertoe nopen. Wordt hij toch ontslagen, dan is er sprake van onrechtmatig
handelen. Werknemers die onder druk worden gezet om op zondag te
werken, dus ook het winkelpersoneel, kunnen zich op deze wetten beroepen,
afhankelijk van de situatie die voor hen geldt. Indien gewenst kan de vakbond
of belangenorganisatie hierbij een ondersteunende rol spelen.
Vraag 5 en 6
Hoe waardeert u de gesignaleerde trend in het licht van artikel 5, lid 6, van de
Arbeidstijdenwet en welke consequenties verbindt u daaraan?
Hoe waardeert u de gesignaleerde trend in het licht van artikel 3, lid 6,
onderdeel 1, van de Winkeltijdenwet en welke consequenties verbindt u
daaraan?
Antwoord 5 en 6
Het uitoefenen van druk op personeel om op zondag te werken en het
dreigen met ontslag is ongewenst. Zoals ik hierboven reeds heb aangegeven,
kunnen werknemers die hiermee te maken krijgen zich op de Arbeidstijdenwet en het Burgerlijk Wetboek beroepen. Omdat zowel de cao-bepalingen,
artikel 5:6 Arbeidstijdenwet als het Burgerlijk Wetboek onder het burgerlijk
recht vallen, dient de werknemer die van mening is dat zijn werkgever
onrechtmatig handelt, zijn zaak, eventueel via de vakbond, voor te leggen aan
de rechter.
Op grond van de toerismebepaling uit de Winkeltijdenwet zijn gemeenten
verplicht het belang van de werkgelegenheid en economische bedrijvigheid in
de gemeente, waaronder mede wordt begrepen het belang van winkeliers
met weinig of geen personeel en van winkelpersoneel, mee te wegen. Het is
echter aan de gemeente om te bepalen hoe en hoe zwaar ze deze belangen
meeweegt.

2

Persbericht CNV Dienstenbond, «Samenvatting onderzoek naleving CAO Supermarkten»,
4 februari 2011; Reformatorisch Dagblad, «Werknemer dupe van verregaande zondagsopening», 22 januari 2010 (naar aanleiding van situatie Alexandrium Rotterdam).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Vraag 7
Bent u bereid de Arbeidsinspectie onderzoek te laten doen naar de naleving
van artikel 5, lid 6, van de Arbeidstijdenwet en de betreffende caoonderdelen?
Antwoord 7
Zowel cao-afspraken als de regelgeving over zondagsarbeid dienen te worden
nageleefd. Omdat echter beide onder het burgerlijk recht vallen, ziet de
overheid (in casu de Arbeidsinspectie) niet toe op de naleving van genoemde
bepalingen. De werknemer die van mening is dat zijn werkgever in strijd met
artikel 5:6 van de Arbeidstijdenwet handelt, kan dit voorleggen aan de rechter
en op deze wijze zijn recht krijgen. De overheid (in casu de Arbeidsinspectie)
kan en wil hier niet in treden. Toezicht op de naleving van cao-bepalingen is
primair een taak van de vakbond of belangenorganisatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3