Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

26 643

Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

Nr. 462

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 mei 2017
Hierbij bied ik de Monitor Open Standaarden Beleid 2016 aan1 2. De
monitor laat zien in welke mate door de overheid gebruik wordt gemaakt
van open standaarden die voor de overheid zijn voorgeschreven bij
ICT-aanbestedingen.
In een digitale wereld is het belangrijk om digitale informatie snel en
veilig te kunnen uitwisselen en hergebruiken. Standaarden maken dit
mogelijk en zijn een voorwaarde voor digitale gegevensuitwisseling
tussen de overheid, bedrijven en burgers. Open standaarden zijn niet
software-specifiek en kunnen door iedere leverancier worden ingebouwd
in een ICT-systeem. Hiermee zorgen open standaarden voor meer
keuzevrijheid ten aanzien van softwareleveranciers.
Bevindingen monitor 2016
Doel van het openstandaardenbeleid is de brede adoptie van open
standaarden door alle overheden voor moderne en veilige overheidsdienstverlening aan bedrijven en burgers. De afgelopen jaren zijn goede
resultaten geboekt en het is zaak om deze verbetering vast te houden en
door te zetten, om voor alle ICT-aanbestedingen aan de aangewezen open
standaarden van de «pas toe of leg uit»-lijst te kunnen voldoen. De
monitor laat onder meer zien dat in 2016 in 73% van de aanbestedingen is
gevraagd om een of meer relevante standaarden van de verplichte lijst.
Gelet op de motie van de leden Oosenbrug en Gesthuizen (Kamerstuk
33 326, nr. 21) is dit nog niet optimaal en moeten alle aanbestedingen van
de overheid vanaf eind 2015 aan het «pas toe of leg uit»-beleid van het
Forum Standaardisatie voldoen. Mijn collega voor Wonen en Rijksdienst
heeft aangegeven welke acties daarvoor zijn ingezet (Kamerstukken
26 643 en 33 326, nr. 389). Daarnaast vormen open standaarden een
1
2

kst-26643-462
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Meer informatie over activiteiten van Forum is beschikbaar op: https://
www.forumstandaardisatie.nl/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 643, nr. 462

1

belangrijk onderdeel van de wet Generieke Digitale Infrastructuur, die
onlangs in consultatie is geweest.
Voortgang standaardisatie initiatieven
Het Forum Standaardisatie is door het kabinet ingesteld om de interoperabiliteit en het gebruik van open standaarden binnen de Nederlandse
overheid te bevorderen. Het forum kent leden uit de overheid, het
bedrijfsleven en de wetenschap en heeft de afgelopen jaren een belangrijke bijdrage geleverd aan de gemeenschappelijke digitale infrastructuur
(GDI).
Een aantal activiteiten van het Forum Standaardisatie is:
– het beheren van de «pas toe of leg uit»-lijst met open standaarden;
– het ontwikkelen van instrumenten zoals een handreiking open
standaarden met standaard bestekteksten voor het uitvragen van open
standaarden en een beslisboom voor het maken van de selectie van
relevante open standaarden bij een aanbesteding;
– het stimuleren van de adoptie van open standaarden, onder meer door
workshops en best practices.
Digitale veiligheid is een belangrijke randvoorwaarde voor een sterke
digitale economie. De monitor laat voor de eerste helft van 2016 een groei
zien in de toepassing van veiligheidsstandaarden van gemiddeld 14% ten
opzichte van het jaar daarvoor. Dit wordt bevestigd door de informatieveiligheidsmeting van het Forum Standaardisatie, waaruit blijkt dat 212
gemeenten een verbetering in de adoptie van veiligheidsstandaarden
hebben gerealiseerd.
Om beveiligingsstandaarden effectiever te laten werken, is het van belang
dat alle partijen meedoen. Specifiek voor e-mailbeveiliging is op 2 februari
jl. een publiek-private Veilige E-mail Coalitie opgericht. Bedrijfsleven,
brancheorganisaties en overheid hebben een intentieverklaring ondertekend en gaan gezamenlijk aan de slag met het invoeren van maatregelen voor het beveiligen van e-mailverkeer. In de coalitie wordt actief
samengewerkt aan promotie en het delen van expertise en ervaring. In
navolging van deze coalitie onderzoekt het Forum Standaardisatie of het
ook voor andere standaarden kansrijk is om brede samenwerkingsverbanden te ontwikkelen. Door middel van sectoroverstijgende samenwerkingsverbanden, zoals de Veilige E-mail Coalitie, kunnen publiek-private
initiatieven worden gestimuleerd en kan een extra impuls worden
gegeven aan interoperabiliteit.
Ook Europese en internationale ontwikkelingen hebben invloed op
standaardisatie initiatieven. Veel standaarden worden door internationale
organisaties ontwikkeld, beheerd en internationaal toegepast. Op
EU-niveau wordt, als onderdeel van de digitale internemarktstrategie,
ingezet op het versnellen van het totstandkomingsproces van cruciale
standaarden voor 5G, cloud computing, Internet of Things, cyber security
en data. Het Forum Standaardisatie participeert in verschillende
EU-standaardisatie-initiatieven. Momenteel wordt verkend of het Forum
Standaardisatie de expertise, die het de afgelopen jaren heeft opgebouwd
op het terrein van generieke standaarden voor het e-overheidsdomein,
breder kan inzetten voor andere domeinen zoals de bouw, vervoer, zorg
en/of smart cities. De inzet is hierbij gericht op het stimuleren van
samenwerking tussen partijen in de keten en het versnellen van het
gebruik van open standaarden voor digitale gegevensuitwisseling.
Standaarden kunnen er in deze domeinen voor zorgen dat technologieën
soepel en betrouwbaar samenwerken en innovatie bevorderen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 643, nr. 462

2

Ik waardeer de inzet van het Forum Standaardisatie. Standaardisatie is
een relevant onderdeel van de digitalisering en bovengenoemde
initiatieven dragen bij aan een veilige, efficiënte en betrouwbare digitale
infrastructuur. Burgers, bedrijven en overheden moeten daarop kunnen
vertrouwen. Voor de verdere groei van de digitale economie is dit
essentieel.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 643, nr. 462

3