Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

29 628

Politie

Nr. 948

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 mei 2020
Voor u ligt het eerste halfjaarbericht politie van 2020. Met deze brief
informeer ik uw Kamer over relevante ontwikkelingen die zich het
afgelopen halfjaar met betrekking tot de politie hebben voorgedaan. De
brief zal eerst ingaan op een aantal actualiteiten en vervolgens komen een
aantal meer strategische opgaven die de politie richting geven aan de
orde. Daarnaast treft u in de bijlage de uitwerking van een aantal
toezeggingen die ik uw Kamer de afgelopen maanden gedaan heb en mijn
reactie op een tweetal moties.
De politie staat voor belangrijke opgaven, zoals de uitdagingen op het
gebied van capaciteit en inzetbaarheid, de doorontwikkeling van de
opsporing en gebiedsgebonden politie (GGP) en de hervorming van het
politieonderwijs. Daarnaast hebben ontwikkelingen in de maatschappij
soms grote gevolgen voor het werk van de politie. Ik heb de afgelopen
jaren veel facetten van de politieorganisatie leren kennen en ben steeds
opnieuw onder de indruk van de veerkracht en ambitie die iedere
politiemedewerker dagelijks aan de dag legt. Met deze mensen en met de
door mij ondersteunde ontwikkelrichting in de strategische opgaven voor
de politieorganisatie voorzie dat de politie in de toekomst nog beter voor
zijn opgave zal zijn toegerust dan nu nog het geval kan zijn. Het zijn nog
grote opgaven maar stap voor stap worden ook de moeilijkste dossiers
aangepakt en verbeterd. Een voorbeeld hiervan is het vernieuwde stelsel
beroepsziekten, beroepsincidenten en dienstongevallen, waardoor
politiemedewerkers die specifieke zorg en ondersteuning nodig hebben in
de toekomst beter geholpen kunnen worden. De contouren van deze
vernieuwing zijn recent gepresenteerd1.
Dit halfjaarbericht politie kan onmogelijk geschreven worden zonder
aandacht te besteden aan de coronacrisis, de impact daarvan de crisis op
de politie is nog niet volledig te overzien, maar duidelijk is al wel dat de
gevolgen aanzienlijk zijn. Allereerst wil ik daarbij mijn waardering
1

kst-29628-948
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Kamerstuk 29 628, nr. 945.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 948

1

uitspreken voor alle politiemedewerkers, die ook in deze bijzondere tijd
elke dag klaarstaan voor iedereen die hun hulp nodig heeft en zich
onverminderd inzetten voor de veiligheid van Nederland, ondanks
eventuele risico’s voor hun eigen gezondheid.
Door de coronacrisis wordt de politie geconfronteerd met nieuwe
fenomenen, zoals coronaspugers en -hoesters, waarvan ik niet vaak
genoeg kan benadrukken hoe weerzinwekkend ik dit vind. Hier wordt dan
ook hard tegen opgetreden, waar mogelijk door gebruik te maken van het
snelrecht. Ik concludeer dat buiten de opsporing van criminaliteit het
werkaanbod flink is toegenomen. De handhavingstaak als gevolg van de
coronamaatregelen, overlastmeldingen en de vraag naar dienstverlening
door de politie vergen een substantieel grotere inzet. Wat overigens goed
is om te zien, is dat de nieuwe, landelijke structuur voor de politie het
beduidend makkelijker gemaakt heeft om snel te kunnen inspelen op deze
crisis. Er kon snel worden opgeschaald in beschermingsmiddelen, in
organisatorische aanpassingen als thuiswerken e.d. Dat is echt een
voordeel van deze nieuwe structuur gebleken.
De coronacrisis heeft gevolgen voor de criminaliteit. Door mijn ministerie
en de politie worden de belangrijkste veranderingen in de criminaliteit
gemonitord. In den brede is een daling van de criminaliteitscijfers
zichtbaar. Waar in de eerste gemonitorde weken tijdens de coronacrisis
een zeer forse daling van de criminaliteit werd waargenomen, stabiliseert
de geregistreerde criminaliteit de afgelopen weken op een niveau van ca.
tien procent lager dan in de vergelijkbare periode vorig jaar. Met name op
het gebied van vermogenscriminaliteit (o.a. woninginbraken, fietsendiefstallen en zakkenrollerij), verkeersongevallen en migratie- en asielzaken
worden dalingen geconstateerd. Daarentegen ziet de politie een sterke
stijging van het aantal overlastmeldingen. Zo zijn er fors meer meldingen
van burenruzie, geluidshinder en overlast door jeugd dan een jaar
geleden. Deze meldingen betreffen geen misdrijven en worden dus niet
meegenomen in de geregistreerde criminaliteitscijfers.
Tegelijkertijd zijn er criminaliteitsvormen die juist toenemen. Het aantal
meldingen van online criminaliteit is gestegen ten opzichte van dezelfde
periode vorig jaar, waarbij wel moet worden aangetekend dat deze
beweging al voor de coronacrisis zichtbaar was. Daarnaast is er sprake
van corona-specifieke criminaliteit zoals bijvoorbeeld phishing of
oplichting door malafide webshops bij de verkoop van beschermende
middelen.
De politie heeft de beschikbare capaciteit naar aanleiding van deze eerste
dip in de geregistreerde criminaliteit onder meer gebruikt om werkvoorraden op te pakken. En de zichtbaarheid op straat lijkt te zijn toegenomen.
Wijkagenten brengen juist nu, extra veel tijd door in de wijk, een
ontwikkeling die in de lokale driehoeken positief wordt gewaardeerd.
Maar goed, de criminaliteit veert weer terug en de crisis lijkt nauwelijks
vat gekregen te hebben op de georganiseerde criminaliteit. Dus aandacht
blijft geboden.
De coronacrisis heeft ook binnen de politieorganisatie zelf gevolgen.
Aandacht voor het welzijn van politiemedewerkers is daarom onverminderd belangrijk. Er is tijdig geïnvesteerd in beschermingsmiddelen,
zoals mondkapjes en ontsmettingsmiddel. Voor vragen over corona of
hulp bij psychische belasting kunnen politiemedewerkers terecht bij
bestaande steunpunten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 948

2

Beheer meldkamers en C2000
Het beheer van de meldkamers is per 1 januari 2020 overgegaan naar het
onderdeel Landelijke Meldkamer Samenwerking van de politie. Daarnaast
zal de overdracht van het beheer van het vernieuwde C2000, naar
verwachting, per 1 juli 2020 worden overgedragen aan de politie. In de
door uw Kamer gevraagde brief over C2000 zal ik ingaan op de laatste
stand van zaken op dit dossier.
Ondermijnende criminaliteit
Bij de aanpak van de ernstige en diep in de samenleving gewortelde
problematiek van ondermijning heeft de politie een grote taak. Onze open
economie, gunstige geografische ligging en goede logistieke, financiële
en digitale infrastructuur worden misbruikt door ondermijnende criminaliteit. De stuwende kracht hierachter is de illegale drugseconomie waarvan
de gevaren voor de samenleving evident zijn: drugslabs in woonwijken,
het dumpen van giftig afval in de natuur, illegale wapenarsenalen en het
bedreigen van bestuurders en ambtenaren. Daarom heeft het kabinet mijn
voorstel overgenomen om de bestrijding van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit tot een prioriteit te maken en hier fors in te investeren.
Eerder al werd € 110 mln. beschikbaar gesteld om de lokale en regionale
aanpak van ondermijning innovatief te versterken2. Daar bovenop heeft
het kabinet bij de voorjaarsnota besloten om ook structureel te investeren
in deze aanpak: vanaf 2022 komt € 150 mln. euro per jaar extra
beschikbaar voor de (intensivering van de) aanpak van georganiseerde,
ondermijnende criminaliteit3.
Van dit bedrag wordt € 93 mln. structureel geïnvesteerd in het Multidisciplinair Interventieteam (MIT) dat wordt ingericht bij de Landelijke Eenheid
van politie. Het MIT zal een bezetting krijgen van in totaal ongeveer 400
fte, afkomstig uit de politie, vanuit de Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst, Koninklijke Marechaussee, Douane, Belastingdienst en het
Openbaar Ministerie. Het MIT richt zich binnen de brede aanpak van
ondermijning op het duurzaam verstoren van ondermijnende criminele
bedrijfsprocessen – ook internationaal – door het structureel opsporen en
ontmantelen van criminele netwerken, het oppakken van kopstukken, het
in beslag nemen van crimineel vermogen, het opwerpen van barrières
voor crimineel handelen en het verkrijgen van crimineel geld. Er wordt
vermogensgericht opgespoord, wat betekent dat financiële structuren en
geldstromen als aangrijpingspunten worden genomen. Belangrijk is dat
het aanvullende capaciteit is en dient ter versterking van de bestaande
structuren die ook nu al succesvol kunnen jagen op de kopstukken van de
georganiseerde criminaliteit.
De kwartiermaker van de politie werkt samen met de kwartiermakers van
de andere betrokken organisaties aan de in- en oprichting van het MIT.
Capaciteit en inzetbaarheid
Naast bovenstaande uitdagingen zijn er tal van andere opgaven waar
door de politieorganisatie en mijn ministerie hard aan wordt gewerkt. Eén
daarvan is de structurele versterking van de operationele politiecapaciteit
waar dit kabinet de afgelopen jaren op heeft ingezet. Sinds 2018 is door
dit kabinet in de politie geïnvesteerd, waarvan enkele malen op expliciet
verzoek van uw Kamer. De uitbreiding van de operationele formatie telt op
tot ruim 2.200 fte, waarvan ruim 1.100 fte uit het Regeerakkoord. Dit is
2
3

Kamerstuk 29 911, nr. 256.
Kamerstuk 29 911, nr. 275.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 948

3

goed nieuws voor de veiligheid van Nederland. Tegelijkertijd is de realiteit
dat het uitbreiden van de operationele bezetting tijd kost. De komende
jaren moet de politie meer dan 17.000 fte werven om de vertrekkende
operationele medewerkers te vervangen en de voorgenomen uitbreiding
van de operationele bezetting te realiseren.
In 2019 is de politie erin geslaagd alle vertrekkende medewerkers te
vervangen en daarbovenop ook nog een kleine uitbreiding van de
operationele bezetting te realiseren. Dat is positief, maar de verwachting
was dat we verder zouden zijn. Dit gaf ik al eerder aan in mijn brief aan uw
Kamer van 3 september 20194. Op 31 december 2019 was de operationele
bezetting ruim 450 fte minder gegroeid dan verwacht. De voornaamste
reden hiervoor is dat de politie en de Politieacademie fors meer capaciteit
moeten inzetten voor het opleiden en begeleiden van nieuwe
medewerkers. Docenten en begeleiders zijn vaak wel volledig opgeleide
politieagenten, maar technisch gezien is het geen operationele functie.
Hierdoor stroomden vorig jaar 349 fte door naar niet-operationele
functies. Daarnaast was er in 2019 sprake van een iets hogere onvoorziene
uitstroom en kozen een aantal operationele medewerkers voor
arbeidstijdverkorting.
Om aan de vervangingsvraag te kunnen voldoen is het van belang dat de
Politieacademie in staat is goed en efficiënt politieonderwijs te geven.
Hierbij is samenwerking met het reguliere onderwijs een belangrijke pijler.
Deze samenwerking, die plaatsvindt op zowel instellingsniveau als op het
niveau van de totale branche, kan leiden tot versnelling van de duur van
het onderwijs door vrijstellingen te verlenen op basis van een relevante
vooropleiding. Om de komende jaren de kwaliteit van het politieonderwijs
verder te verbeteren en de benodigde instroom te kunnen blijven
realiseren, hebben de korpschef en ik bovendien afspraken gemaakt met
de politievakbonden over de vernieuwde basispolitieopleiding. De
basispolitieopleiding wordt aangepast aan de hand van de actuele en
voorziene ontwikkelingen in het politiewerk en komt tegemoet aan de
wens om het politieonderwijs flexibeler en efficiënter in te richten. De
vernieuwde basispolitieopleiding zal twee uitstroomprofielen omvatten,
gericht op de GGP en op de opsporing.
In 2021 gaat de vernieuwde basispolitieopleiding van start. De Politieacademie is vanaf dat moment in staat om aspiranten in twee in plaats van
drie jaar op te leiden, waardoor zij eerder volledig inzetbaar zijn. De
verkorting van de doorlooptijd wordt mogelijk gemaakt door een andere
organisatie van het onderwijs, waaronder het gebruik van digitale
leermiddelen en door het verminderen van het aantal wisselingen tussen
leren op de Politieacademie en het leren in de praktijk. Voorzien is dat de
vernieuwde basispolitieopleiding veel onderwijs- en begeleidingscapaciteit zal vergen van respectievelijke de Politieacademie en de politie. Over
de verdere uitwerking van de plannen zal ik uw Kamer nog voor het
zomerreces informeren.
De ontwikkeling van de vernieuwde basispolitieopleiding vraagt ook de
komende tijd veel capaciteit van de Politieacademie. Daarnaast zijn er
vanwege de coronacrisis onderwijsachterstanden ontstaan. Daarom is
besloten dit jaar het instroommoment voor aspiranten in week 41 te laten
vervallen. Zo wordt er ruimte gecreëerd om de vernieuwde basispolitieontwikkeling te ontwikkelen, de lopende opleidingen om te vormen naar
het vernieuwde onderwijs op niveau 4 en de opgelopen onderwijsachterstanden weg te werken. De aspiranten die zijn geworven voor het

4

Kamerstuk 29 628, nr. 904.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 948

4

instroomoment in week 41, zullen in de eerste helft van 2021 aan de
basispolitieopleiding beginnen.
Omdat er dit jaar een instroommoment vervalt, zal de totale instroom in
2020 dus lager zijn dan oorspronkelijk gepland. Daar staat tegenover dat
zowel zittende als nieuwe aspiranten vanaf volgende jaar sneller zullen
afstuderen en derhalve eerder volledig inzetbaar zullen zijn in de
eenheden. Dit zal positief uitpakken voor de inzetbare politiecapaciteit.
De politie verwacht dat de vernieuwing van het basispolitieonderwijs
ertoe zal leiden dat de inzetbaarheid van opgeleide medewerkers vanaf
2020 niet verder daalt en de inzetbaarheid van aspiranten vanaf 2022 fors
stijgt. Tegelijkertijd zijn er wel gevolgen voor de operationele bezetting.
Conform mijn toezegging aan uw Kamer in mijn brief van 3 september
20195 bericht ik uw kamer periodiek over de ontwikkeling van de
operationele bezetting. Als gevolg van de lagere instroom in 2020 zal het
aantal aspiranten dit jaar afnemen, met als gevolg dat ook de gehele
operationele bezetting zal dalen. Daarnaast moet het grootste deel van de
voorziene uitbreidingen de komende jaren nog worden gerealiseerd. In
mijn brief van 17 december 2019 liet ik weten dat Nederland bij gelijkblijvende omstandigheden na 2022 zou beschikken over een grotere, sterk
verjongde en meer diverse politie. De politie verwacht op dit moment dat
de operationele formatie en bezetting naar huidige verwachting in 2024
opnieuw in balans zullen zijn. Al met al gaat de formatie van de politie
met bijna 2200 personen uitgebreid worden. Natuurlijk is het goed dat er
meer politie kan komen, maar daarmee samenhangend duurt het ook
weer langer voordat formatie en bezetting in de nieuwe, uitgebreide
balans zijn gekomen. De precieze gevolgen van de coronacrisis, de
vernieuwing van de basispolitieopleiding en de regeling vervroegd
uittreden voor de sector politie zijn de volgende elementen die van
invloed zullen zijn op de prognose. Hierop kom ik in het najaar terug. Nu
al is voorzienbaar dat dit zowel positieve effecten zal hebben (denk aan de
versnelling van het politieonderwijs) of juist een wat vertragend effect
zullen hebben (denk aan de RVU). De precieze doorrekening ontvangt u
van mij in het najaar.
Diversiteit en inclusie binnen de politie
Net als in de rest van de maatschappij is diversiteit en inclusie een
belangrijk en veelbesproken thema binnen de politieorganisatie. Ook de
politie wil een meer divers en inclusief korps worden. De politie is
misschien wel de meest zichtbare vertegenwoordiger van de overheid.
Haar handelen ligt – terecht – altijd onder een vergrootglas. De stijging
van het aantal geregistreerde discriminatie-incidenten in 2019 onderstreept het belang van een heldere aanpak gericht op de lokale context. Of
het nu gaat om een toename in de aangiftebereidheid of een toename in
het aantal incidenten in de samenleving.
De politie kan haar opdracht alleen maar uitvoeren als zij in verbinding is
met de verschillende groepen in de samenleving en als zij het vertrouwen
heeft van burgers; als zij van en voor iedereen in onze samenleving is.
Voor de politieorganisatie zijn dit drijfveren om diversiteitsbeleid en
inclusie hoog op de agenda te houden.
Politie voor Iedereen is de komende jaren het nieuwe perspectief van de
politie op diversiteit en inclusie; een heldere koers gericht op veilige,
competente en effectieve teams waarin heel verschillende politiemensen
werken voor iedereen die de politie nodig heeft. In lijn hiermee hanteert
de politie binnenkort niet langer meer één landelijk streefcijfer voor
instroom van zichtbare diversiteit in alle teams, maar worden er streef5

Kamerstuk 26 628, nr. 904.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 948

5

cijfers per eenheid gehanteerd; het streefcijfer is namelijk afhankelijk van
de lokale context en de teamsamenstelling. In de bijlage bij deze brief zal
ik hier nader op ingaan en aangeven welke maatregelen de politie treft om
diversiteit en inclusie te bevorderen, zoals ik ook heb toegezegd in het
debat met uw Kamer in het AO politie van 19 december jl.
GGP en opsporing
Twee belangrijke strategische opgaven waar de politie zich voor gesteld
ziet zijn de doorontwikkeling van de GGP en de opsporing.
Bij de GGP staan de nabijheid en verbondenheid van de politie met de
inwoners, organisaties en activiteiten in de wijk centraal. De lokale
verankering van de politie is een belangrijke verworvenheid die voor de
toekomst geborgd moet worden en in de praktijk geen vanzelfsprekendheid is. Basisteams staan voor de uitdaging om steeds de basispolitiezorg aan te bieden die past bij wat de (lokale) omgeving van hen vraagt.
Dat doen zij in een veranderende en complexer wordende maatschappelijke context, waarin bijvoorbeeld ondermijning en polarisatie een steeds
grotere rol spelen. Ook zijn er uitdagingen vanuit de politieorganisatie
zelf, bijvoorbeeld op het gebied van operationele bezetting en inzetbaarheid, die de politiezorg in de wijken onvermijdelijk onder druk zetten.
Zoals ik eerder meldde in mijn brief van 17 december jl.6, is de druk op de
politiecapaciteit vooral merkbaar in de basisteams. De afgelopen jaren is
de overbezetting van de basisteams afgebouwd. Hoewel er momenteel
geen sprake is van onderbezetting op landelijk niveau, zijn er wel minder
opgeleide medewerkers dan voorheen om de roosters te vullen en het
werk te doen. De situatie kan per regio sterk verschillen. Tegelijkertijd zien
we in de basispolitiezorg een verandering in het werkaanbod. Waar
bijvoorbeeld de geregistreerde criminaliteit de afgelopen jaren is gedaald,
zijn de noodhulpmeldingen in de periode 2015–2019 met ca. 5% gestegen.
Ook is het aantal bij politie gemelde evenementen en demonstraties
gestegen. Voor deze taken worden voornamelijk medewerkers van de
basisteams ingezet. Gecombineerd met de hiervoor beschreven omstandigheid dat er minder opgeleide medewerkers zijn, betekent dit het nodige
voor de (aard van de) werkdruk in de basisteams.
Met de Ontwikkelagenda GGP heeft de politie een belangrijk instrument in
handen om de politiezorg in de basisteams de komende jaren te ontwikkelen. De agenda bevordert enerzijds dat de politie blijvend kan aansluiten
op voor de GGP relevante maatschappelijke en technologische ontwikkelingen en anderzijds dat de basisteams ook (organisatorisch) in staat
worden gesteld om mee te kunnen groeien met wat de maatschappij van
hen vraagt. Ik informeerde u reeds in een eerder halfjaarbericht in meer
detail over de Ontwikkelagenda GGP.
In het vorige halfjaarbericht heb ik uw Kamer geïnformeerd over de wijze
waarop ik meer inzicht wil krijgen in de tijd die wijkagenten kunnen
besteden aan het werk in en voor de wijk (uitwerking 80%-streefnorm). De
wijkagent, ondersteund door andere medewerkers uit de GGP, speelt
immers een belangrijke rol bij de verbondenheid van de politie met de
wijk en (zowel fysieke als digitale) aanwezigheid in de wijk is een
belangrijke voorwaarde voor die verbondenheid. De politie is inmiddels
haar verkenning naar de werking van de 80%-norm in de praktijk gestart.
Deze verkenning zal worden geplaatst in de context van de veranderende
en complexer wordende (digitale) samenleving en de tijdelijke inzetbaarheidsdip binnen de politie. Verder hebben mijn ministerie en de politie op
12 maart jl. een bijeenkomst georganiseerd met wijkagenten uit het
6

Kamerstuk 29 628, nr. 920.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 948

6

Landelijk Platform Professie Wijkagent, zoals ook gesuggereerd door het
lid Buitenweg, om ervaringen uit de praktijk op te halen en een beeld te
krijgen van ontwikkelingen in de wijkzorg. Er is onder meer gesproken
over de taken van de wijkagent, de verbondenheid met de wijk, de
80%-streefnorm en de «digitale wijkagent».
Medio dit jaar publiceert de Inspectie JenV haar Periodieke Beeld over
handhaving binnen de GGP. In mijn beleidsreactie daarop zal ik u nader
informeren over de ontwikkelingen binnen de GGP. Daarin worden
eveneens de thema’s nabijheid en verbinding met de wijk beschouwd.
Op de ontwikkelingen in opsporing en intelligence ben ik in het vorige
halfjaarbericht uitgebreid ingegaan, o.a. naar aanleiding van het Periodiek
Beeld over de opsporing7. De politie heeft de afgelopen maanden de in
die brief benoemde activiteiten, waaronder die uit de Ontwikkelagenda
Opsporing, voortgezet. Vanwege de coronacrisis en het werken-opafstand is het niet altijd gelukt om dat in het gewenste tempo te doen.
In hetzelfde halfjaarbericht heb ik uw Kamer geïnformeerd over twee door
de politie geïnitieerde, meerjarige ontwikkeltrajecten. Het ene betreft
planvorming die is gericht op het anders en flexibeler vormgeven van de
werkwijze en organisatie van de opsporing. Deze integrale planvorming,
die onder meer ziet op vakmanschap, HR en bedrijfsvoering, is volop aan
de gang. Het tweede traject is de ontwikkelagenda intelligence, waarin de
politie beschrijft hoe ze de intelligencefunctie gaat versterken. Ook bij het
opstellen hiervan is de politie inmiddels vergevorderd. De komende
maanden worden de plannen met de gezagen besproken en afgestemd.
Resultaten Veiligheidsagenda 2019
In het eerste jaar van de Veiligheidsagenda 2019 – 2022 zijn op alle
geagendeerde thema’s stappen gezet om de ambities te realiseren. Gelet
op de onder druk staande inzetbaarheid van de politie waardeer ik de
resultaten op de Veiligheidsagenda positief. Voor een uitgebreid overzicht
van de resultaten op de Veiligheidsagenda 2019 verwijs ik u naar het
jaarverslag van mijn ministerie dat uw Kamer op 20 mei jl. is aangeboden8.
De resultaten zien er als volgt uit. De in de Veiligheidsagenda neergelegde
landelijke doelstellingen voor de aanpak van criminele samenwerkingsverbanden, executie en reguliere cybercrime-onderzoeken zijn ruimschoots
gehaald. Voor de doelstelling op High Tech Crime is dat nagenoeg het
geval. Er zijn minder fenomeenonderzoeken op cybercrime afgerond dan
beoogd. Dit heeft onder meer te maken met het feit dat dit een nieuwe en
veelbelovende werkwijze is, die nog in ontwikkeling is. De doelstelling op
het tegengaan van online seksueel kindermisbruik is ruim gehaald.
Mensenhandel is een gebied waar dat – ondanks de geleverde inzet –
helaas niet is gelukt. In 2019 werden door de politie 145 verdachten van
mensenhandel ter vervolging aangeleverd en ingeschreven bij het OM. De
doelstelling (190 personen) om meer verdachten aan te leveren is
daarmee niet gehaald. De komende periode gaat de politie de informatiepositie en de opsporing van mensenhandel verder verstevigen, zodat
meer verdachten kunnen worden opgespoord. Bovendien wordt als
gevolg van de motie- Segers/Asscher op dit moment voor € 10 mln. extra
recherchecapaciteit gerealiseerd voor de aanpak van mensenhandel. Of
dit er toe leidt dat de doelstelling in 2020 wel wordt gehaald moet nog

7
8

Kamerstuk 29 628, nr. 919.
Kamerstuk 35 470 VI, nr. 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 948

7

worden bezien, maar de verwachting is dat er meer verdachten kunnen
worden aangeleverd dan in 2019.
In het Landelijk Overleg Veiligheid en Politie is afgesproken om de
Veiligheidsagenda voor 2020 te herijken. Hierover heb ik uw Kamer
bericht in mijn brief van 17 december 20199. Ik verwacht u in de zomer
over de uitkomst te kunnen informeren.
Interceptie
Ik heb eerder dit jaar toegezegd uw Kamer nader te informeren over het
tapsysteem van de politie.10 Zoals ik u heb laten weten in mijn brief van
1 juli 201911 is de politie eind januari 2019 een overeenkomst aangegaan
met Cyber Intelligence Ltd. voor de levering van het nieuwe tapsysteem.
De invoering van dit nieuwe systeem kost meer tijd dan verwacht, omdat
de complexiteit van het gehele project zowel aan politie zijde als aan de
kant van de leverancier groter is dan voorzien. Het actuele beeld is dat de
implementatie ten minste tot en met 2022 gaat lopen. Tot die tijd zal het
huidige tapsysteem operationeel blijven. Ik heb uw Kamer ook toegezegd
een overzicht te verstrekken van het speelveld van leveranciers van
tapsystemen. Dit overzicht treft u in de bijlage aan.
Conform de toezegging van mijn ambtsvoorganger in de brief van
19 december 201712 heeft de Auditdienst Rijk (ADR) een audit uitgevoerd
naar het tapsysteem van de politie op basis van de Normstelling
Interceptieketen 2017.
Het onderzoeksrapport van de ADR Normstelling Inrichting Interceptieketen 2017 bevat vertrouwelijke informatie over de werking van het
tapsysteem en over de informatiebeveiliging van de politie. Dit is de reden
waarom het rapport niet wordt gepubliceerd. Hierbij informeer ik uw
Kamer over de belangrijkste bevindingen, aanbevelingen en vervolgacties
uit het rapport.
In de audit is aandacht besteed aan twee elementen: het eerste opslagmedium van onderschepte gegevens (Cold Store), en het systeem van
nummerherkenning waardoor gesprekken van advocaten niet door de
politie kunnen worden beluisterd, omdat de toegang tot die gesprekken
wordt geblokkeerd en ze na afloop worden vernietigd (Geheimhoudersfilter).
De ADR constateert dat de implementatie van zowel de normstelling als
van het Convenant Nummerherkenning, waarop het normenkader voor
dat systeem is gebaseerd, aandacht behoeft. Documentatie over de
sturing op de informatiebeveiliging en verantwoordelijkheden gericht op
de naleving van de normstelling interceptie 2017 is niet beschikbaar bij de
politie of alleen in concept aanwezig. Er moeten additionele maatregelen
worden getroffen om beheerprocessen in lijn te brengen met de
normstelling en de normen van het Convenant Nummerherkenning
moeten nog verder worden vertaald in maatregelen.
De politie herkent en onderschrijft de bevindingen en aanbevelingen en
neemt deze over. Er is een taskforce ingericht om de aanbevelingen te
implementeren. Ook is aan concernaudit van de politie de opdracht
gegeven om de normstelling kritisch te bezien op interpretatie en
9

Kamerstuk 29 628, nr. 920.
Tijdens het AO Strafrechtelijke onderwerpen op 4 maart 2020, n.a.v. een vraag van het lid Van
Dam (CDA)
11
Kamerstuk 29 628, nr. 890.
12
Kamerstuk 30 517, nr. 31.
10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 948

8

realiseerbaarheid en hierover een (aanpassings)advies te geven.
Daarnaast is in overleg met de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA)
een evaluatie gepland van het normenkader gebaseerd op het convenant.
Naar verwachting zullen de aanbevelingen in 2021 zijn geïmplementeerd.
Tot slot
De politie staat onveranderd voor grote en belangrijke opgaven. De
coronacrisis, ondermijnende criminaliteit en het versterken van de
capaciteit vragen veel van de politiemedewerkers. Ik heb dan ook
onverminderd waardering voor de manier waarop zij invulling geven aan
hun werk en bijdragen aan een rechtvaardige en veilige samenleving.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 948

9