Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

32 637

Bedrijfslevenbeleid

Nr. 587

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 november 2023
Hierbij bied ik u de rapporten Jaarbericht Staat van het MKB, Actieagenda
mkb-dienstverlening en het onderzoek naar de werking van de
innovatie-en regiostimuleringstaak van KVK aan.
Jaarbericht Staat van het MKB
Vandaag publiceert het Nederlands Comité voor Ondernemerschap
(hierna: het Comité) het Jaarbericht Staat van het mkb. Het Comité zet zich
in voor duurzame groei van het midden- en kleinbedrijf en brengt elk
najaar een Jaarbericht uit over de Staat van het mkb. Het Jaarbericht helpt
bij het inzichtelijk maken en duiden van de economische ontwikkelingen
en potenties van het mkb en geeft een onderbouwd beeld van hoe het
Nederlandse mkb ervoor staat. Het is een belangrijk instrument om inzicht
te krijgen in de ontwikkelingen en daarmee een waardevolle bijdrage bij
het ontwikkelen van beleid op ondernemerschap. In deze brief ga ik in op
een aantal kernelementen in het Jaarbericht van het Comité.
Het Jaarbericht zoomt in op een aantal ontwikkelingen die spelen bij het
huidig mkb. Het mkb lijkt er op het eerste oog goed voor te staan, met
voor bedrijven in veel sectoren – maar zeker niet alle – een goede
financiële positie.
Er is echter een aantal zorgwekkende trends: het aantal vacatures is nog
steeds hoog, de productiviteitsgroei van het mkb blijft achter, het aantal
faillissementen begint toe te nemen en bedrijven maken zich meer zorgen
om personeel en kosten.
Het Jaarbericht gaat ook in op een andere ontwikkeling: de rol van lokale
en regionale netwerken. Want de meeste ondernemers zijn daar te vinden,
hebben daar hun bedrijf, ontmoeten elkaar vaak daar en werken daar
samen. Het succes van netwerken staat en valt met vertrouwen. Ondernemers moeten vertrouwen kunnen stellen in de overheid; want alleen

kst-32637-587
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 637, nr. 587

1

dan durven ondernemers risico’s te nemen en te investeren. Op haar
beurt moet ook de overheid vertrouwen geven.
Actieagenda mkb-dienstverlening
Door de grote transities in de economie stapelen de uitdaging voor het
mkb zich op. Onderzoek laat zien dat een flink deel van het mkb niet over
voldoende verandervermogen beschikt om de noodzakelijke transities te
maken. Vooral het kleinere mkb is hierdoor kwetsbaar. Een goede
dienstverlening aan deze bedrijven is van essentieel belang om de
Nederlandse economie innovatief, duurzaam en sterk te houden en om
welvaart te blijven creëren.
In 2022 heeft het Nederlands Comité voor Ondernemerschap het advies
«Dienstbare dienstverlening» uitgebracht (Bijlage bij Kamerstuk 32 637,
nr. 498). In essentie constateert het Comité dat veel goed gaat maar dat er
ook verbeteringen nodig zijn. Om de verduurzaming, digitalisering en de
transitie van de arbeidsmarkt te doen slagen moeten honderdduizenden
mkb’ers stappen in de goede richting zetten. Hiertoe dient de publieke
dienstverlening beter aan te sluiten op de vraag van ondernemers en als
een stelsel te gaan functioneren waarin sprake is van samenhang en
logische ordening van het aanbod.
Op mijn verzoek is dhr. Schouten begin 2023 aan de slag gegaan om hier
invulling aan te geven. Onder zijn verantwoordelijkheid is de Actieagenda
mkb-dienstverlening tot stand gekomen, in samenwerking met
gemeenten, provincies, ondernemersorganisaties, de Kamer van
Koophandel, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, regionale
ontwikkelingsmaatschappijen en EZK. Zijn rapport is als bijlage bijgesloten. De Actieagenda heeft tot doel om de komende jaren een vraaggestuurd stelsel van publieke dienstverlening te realiseren dat 100.000 mkb
ondernemers bereikt, activeert en ondersteunt om de juiste keuzes te
maken bij het toekomstbestendig maken en houden van hun bedrijf.
Hiertoe heeft dhr. Schouten zes actielijnen (kansenkaarten) gedefinieerd
waarin een aantal korte en langere termijn acties beschreven zijn. Partners
op regionaal en landelijk niveau hebben aangegeven in de komende
maanden samen met EZK aan de slag te gaan met de uitwerking van
plannen van aanpak voor acties in 2024. Hierbij is het mijn ambitie om
vanuit EZK de gevraagde regierol nader uit te werken. Ik ben voornemens
u in het eerste kwartaal van 2024 te informeren over de voortgang van
deze plannen van aanpak.
Onderzoek naar de werking van de innovatie-en regiostimuleringstaak van
KVK
In opdracht van mijn ministerie heeft het onderzoeksbureau KplusV een
onderzoek uitgevoerd naar de werking en plaatsbepaling van de
innovatie- en regiostimuleringstaak van KVK, gericht op:
− inzicht in de aard van de activiteiten van de KvK op het gebied van
regio-en innovatiestimulering en het effect van deze activiteiten;
− inzicht in de (veranderende) omgeving waarin de KvK deze activiteiten
uitvoert en het effect van de omgeving op de activiteiten van de KvK;
− een statusschets van de benodigde data-infrastructuur voor de formele
evaluatie van de activiteiten van de KvK in 2024
Het onderzoek geeft een adequaat beeld van de voortschrijdende
ontwikkelingen van mkb-ondersteuningsprogramma’s door andere
(regionale) partijen en de wijze waarop KVK haar rol en haar activiteiten in
relatie hiermee heeft ingevuld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 637, nr. 587

2

Ook wijst het onderzoek op de wens om te komen tot een aanscherping
van de taakverdeling tussen KVK, RVO en ROM’s.
Daarbij ligt de kerntaak van KVK vooral in het informeren en voorlichten
van ondernemers (óók op het gebied van innovatie en regionale ontwikkelingen).
Andere specifieke en uitvoerende taken op deze gebieden horen eerder
thuis bij andere organisaties.
Dit sluit aan bij de formele taakopdracht die KVK vervult op innovatie- en
regiostimulering. Tegelijkertijd komt dit niet altijd overeen met de
verwachtingen van derden. Dit onderzoek kent verder inhoudelijke
samenhang met de Actieagenda mkb-dienstverlening dat zich op
hoofdlijnen richt op de werking, inrichting en samenwerking van alle
dienstverleners in de regio als geheel.
De komende tijd ga ik in overleg met het bestuur van de KVK over verdere
uitwerking van de conclusies en aanbevelingen uit dit rapport in
samenhang met de Actieagenda mkb-dienstverlening en de evaluatie van
de Wet Kamer van Koophandel in in 2024. Ik zal u daarover in het eerste
kwartaal van het volgende jaar informeren. Dit onderzoek zal hierbij input
geven.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
M.A.M. Adriaansens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 32 637, nr. 587

3