Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1527
Vragen van het lid Bashir (SP) aan de Staatssecretaris van Financiën over
mogelijke privacyrisico’s in de online belastingaangifte (ingezonden 6 maart
2017).
Antwoord van Staatssecretaris Wiebes (Financiën) (ontvangen 30 maart 2017)
Vraag 1
Hebt u kennis genomen van het verzoek van de Bond voor Belastingbetalers
aan de Autoriteit Persoonsgegevens om te onderzoeken of de Belastingdienst
bij de aangifte inkomstenbelasting handelt in overeenstemming met de
privacywetgeving?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het technisch mogelijk om alle bewerkingen die een belastingplichtige doet
tijdens de aangifte te verzamelen en bewaren? Klopt het dat de Belastingdienst kan nagaan of ingevoerde gegevens een aantal malen zijn aangepast
voordat de aangifte is verstuurd?
Antwoord 2
Het tussentijds opslaan van de aangifte is in verband met gebruiksgemak een
belangrijk vereiste voor de online aangifte; het voorkomt dat bij tussentijds
afbreken en later hervatten van de aangifte zaken opnieuw moeten worden
gedaan. Omdat de online aangifte een web-applicatie is waarmee gebruikers
onafhankelijk van plaats, tijd en apparaat kunnen werken, worden de
gegevens in de ICT-infrastructuur van de Belastingdienst opgeslagen. Zolang
de aangifte niet formeel is ingestuurd (na het digitaal ondertekenen door
middel van een expliciete bevestiging van de gegevens en het opnieuw
inloggen), hebben die gegevens geen status voor de Belastingdienst.
Van belang is ook dat alleen de actuele toestand in de aangifte wordt
opgeslagen. Bij iedere tussentijdse opslag wordt de vorige versie overschreven en er wordt dus geen historie van wijzigingen in de aangifte bijgehouden. De Belastingdienst kan dan ook niet nagaan of ingevoerde gegevens
meerdere keren zijn aangepast. De Belastingdienst kan alleen constateren dat

1

ah-tk-20162017-1527
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

http://www.bondvoorbelastingbetalers.nl/nieuws#nav1894=12792

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

een aangifte is aangepast wanneer de gegevens in de uiteindelijk ingestuurde
aangifte anders zijn dan de door de Belastingdienst vooraf ingevulde
gegevens.
Vraag 3
Worden nu bewerkingen die een belastingplichtige doet verzameld en
bewaard? Welke bewerkingen worden verzameld?
Antwoord 3
Bewerkingen die de belastingplichtige uitvoert voor het formeel insturen van
de aangifte worden niet verzameld of bewaard. Zoals in het antwoord op
vraag 2 is aangegeven wordt slechts de actuele toestand in de aangifte
opgeslagen.
Handelingen die betrekking hebben op het doorlopen van het aangifteproces
worden wel gelogd. Denk hierbij aan gegevens over inloggen (zoals aantal
inlogs), over het ophalen van de vooraf ingevuld aangifte en het ondertekenen van de aangifte. Deze loginformatie wordt bewaard en voor verschillende
doelen gebruikt. Een eerste doel is monitoring van het proces. Met deze
informatie kan bijvoorbeeld tussentijds beoordeeld worden of het aantal
ingestuurde aangiften achter ligt op de prognose. In dat geval kan bijvoorbeeld de inzet van extra communicatie overwogen worden. In de tweede
plaats vervult deze loginformatie een bewijsfunctie van de Belastingdienst
jegens de belastingplichtige. Hiermee kan bijvoorbeeld worden aangetoond
dat de (vooraf ingevulde) aangifte uitsluitend aan de belastingplichtige of
diens gemachtigde wordt verstrekt. In de derde plaats wordt de loginformatie
gebruikt voor dienstverlening. Uit de loginformatie blijkt bijvoorbeeld dat
mensen hun aangifte niet formeel hebben ingestuurd. Met hen wordt dan
telefonisch contact opgenomen om hen erop te attenderen dat hun aangifte
nog niet is voltooid. Daarmee wordt voorkomen dat zij onbedoeld niet of niet
tijdig aangifte doen en daardoor met een herinnering of aanmaning worden
geconfronteerd.
De loginformatie wordt niet ingezet ten behoeve van toezichtsdoeleinden.
Vraag 4
Hoe lang worden dergelijke gegevens maximaal bewaard?
Antwoord 4
Zoals in het antwoord op vraag 2 is aangegeven wordt geen historie van
tussentijds opgeslagen aangiften bijgehouden; alleen de actuele toestand in
de aangifte wordt bewaard.
Loginformatie over het proces zoals omschreven in vraag 3, wordt voor een
termijn van maximaal 18 maanden bewaard.
Vraag 5
Is het verzamelen en bewaren van deze bewerkingen in het online aangiftesysteem nodig om een aanslag te kunnen opleggen? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 5
Alleen de definitieve gegevens komen, nadat de aangifte formeel is ingestuurd, in de zogenoemde transactieverwerkende systemen van de Belastingdienst te staan. Aan de hand daarvan wordt een aanslag opgelegd.
Vraag 6
Wat wordt met deze gegevens gedaan? Worden deze gegevens gebruikt bij
de handhaving? Krijgt iemand die bijvoorbeeld de waardering van een
woning of bedrijfspand een aantal malen aanpast een kruisje achter zijn
naam? Wat moeten belastingplichtigen zich hierbij voorstellen? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 6
Omdat er geen historie van tussentijdse wijzigingen in de aangifte wordt
bijgehouden, is er ook geen sprake van gebruik van dergelijke gegevens voor
toezichts- of handhavingsdoeleinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Vraag 7
Op welke wijze worden belastingplichtigen geïnformeerd over het feit dan
hun bewerkingen in het online aangiftesysteem mogelijk worden opgeslagen?
Antwoord 7
De Belastingdienst heeft algemene informatie over de gang van zaken bij
tussentijdse opslag van de online aangifte gepubliceerd op Belastingdienst-inbeeld.nl. Bezien wordt of en hoe in de volgende aangifteperiode op individueel niveau informatie kan worden verstrekt over tussentijdse opslag van de
aangifte, via MijnBelastingdienst of de online aangifte zelf.
Vraag 8
Wat is de wettelijke grondslag voor het verzamelen en bewaren van
bewerkingen in het aangiftesysteem?
Antwoord 8
Een wettelijke grondslag is niet aan de orde omdat geen historie van
tussentijdse bewerkingen in de aangifte wordt opgeslagen. Slechts de actuele
toestand in de aangifte wordt opgeslagen, waarbij de oude versie wordt
overschreven. Op de grondslag voor het bewaren van de actuele versie van
de aangifte wordt in het antwoord op vraag 9 ingegaan.
Vraag 9
Kunt u garanderen dat het verzamelen en bewaren van bewerkingen die door
belastingplichtigen worden gedaan in overeenstemming is met de privacywetgeving?
Antwoord 9
Het bewaren van de tussentijds opgeslagen gegevens en van de loginformatie over proceshandelingen geschiedt in overeenstemming met artikel 8,
onderdeel e, en artikel 9, eerste lid, van de Wet bescherming persoonsgegevens. De Belastingdienst verwerkt deze gegevens op grond van zijn wettelijke
taken op het gebied van belastingheffing. Het bewaren van de gegevens ten
behoeve van de belastingplichtige en een goed procesverloop is een daarmee
verenigbaar doel. Op deze gegevens is ook de fiscale geheimhoudingsplicht
op grond van artikel 67 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen van
toepassing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3