Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

337
Vragen van het lid Tielen (VVD) aan de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over het bericht dat de scholingspot van «NL leert door»
leeg is (ingezonden 3 september 2020).
Antwoord van Minister Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 7 oktober 2020).
Vraag 1
Klopt de in het artikel genoemde constatering dat 22.000 mensen via het loket
«Nederland leert door» een aanvraag hebben gedaan voor gratis scholing en
advies? Klopt het ook dat het loket «Nederland leert door» sinds 1 september
jongstleden gesloten is en mensen geen aanvragen meer kunnen doen?1
Antwoord 1
Ja, het klopt dat sinds 1 augustus dit jaar 22.000 mensen zich via een
loopbaanadviseur hebben aangemeld voor een kosteloos ontwikkeladvies en
dat het ontwikkeladviesportaal, waar deze trajecten werden geregistreerd, op
1 september jl. gesloten is. NL Leert Door bestaat uit twee regelingen, naast
de regeling voor ontwikkeladvies is er ook een regeling voor scholing die
recent op 5 september jl. in werking is getreden.
Vraag 2 en 3
In hoeverre hebben werknemers, ondernemers of werkzoekenden gedurende
de afgelopen maanden via andere loketten, fondsen of subsidiepotten gebruik
gemaakt van scholing en advies?
Is bekend hoeveel geld er vanuit werkgevers, opleidings- en ontwikkelingsfondsen (O&O-fondsen) en mensen zelf is besteed aan scholing en advies
gedurende de afgelopen maanden? Zo ja, kunt u deze gegevens met ons
delen?
Antwoord 2 en 3
Er zijn verschillende mogelijkheden voor werknemers, ondernemers of
werkzoekenden om een ontwikkel- of loopbaanadvies te kunnen krijgen of
aan scholing deel te nemen. Zo bieden werkgevers en O&O-fondsen vaak
1

ah-tk-20202021-337
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

De Volkskrant, 2 september 2020 «Nederland bereidt zich voor op andere tijden: scholingspot in
recordtijd leeg» (https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/nederland-bereidt-zich-voor-opandere-tijden-scholingspot-in-recordtijd-leeg~be8a20c2/?referrer=https%3A%2F%2F
www.google.com%2F)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

mogelijkheden om loopbaanadviestrajecten of scholing te volgen en kunnen
werkenden ook via vakbonden adviestrajecten volgen. Ik heb geen informatie
over hoeveel er door private partijen de afgelopen maanden is geïnvesteerd
in scholing en ontwikkeling.
Naast private investeringen zijn er ook verschillende publieke regelingen voor
advies en scholing. Zo kunnen mensen bijvoorbeeld bij regionale leerwerkloketten terecht voor vragen over ontwikkeling en kunnen mkb-ondernemingen
via de SLIM-regeling onder meer subsidie aanvragen voor ontwikkel- en
loopbaanadviestrajecten voor werkenden in hun organisatie en voor het
opzetten van bedrijfsscholen. Ook in de SLIM-regeling blijken ontwikkel- en
loopbaanadviezen populair. In het eerste aanvraagtijdvak voor individuele
ondernemingen – dat in maart dit jaar open stond – is door 1100 mkbondernemingen subsidie aangevraagd voor (onder meer) ontwikkel- en
loopbaanadviezen. In hoeverre deze adviezen ook hebben plaatsgevonden
kan ik nog niet zeggen, omdat de projecten nog lopen.
Voor de zomer heb ik aan uw Kamer toegezegd dat ik na de zomer een brief
stuur met een routekaart voor LLO. Daarin zal ik meer uitgebreid terug- en
vooruitblikken op het LLO-beleid en zal ik ook ingaan op wat we op dat
moment weten over het gebruik van verschillende regelingen met betrekking
tot advies en scholing.
Vraag 4
Deelt u de mening dat loopbaanadvies en na-, om- en bijscholing een
gedeelde verantwoordelijkheid is van werkgevers, de overheid en mensen
zelf? Hoe zorgt u ervoor dat de in het tweede steunpakket beschikbaar
gestelde vijftig miljoen euro aangevuld wordt met geld van werkgevers en
sectoren?
Antwoord 4
Ja die mening deel ik, met de kanttekening dat primair sociale partners en
mensen zelf aan zet zijn en de overheid een faciliterende rol heeft. En we zien
ook dat sociale partners, veel werkgevers en mensen zelf hun verantwoordelijkheid pakken. De investeringen van de overheid zijn er vooral op gericht om
mensen die moeilijk hun weg kunnen vinden te ondersteunen en te stimuleren met scholing en ontwikkeling aan de slag te gaan. Of om in bijzondere
gevallen, zoals in de huidige crisis, als vliegwiel te fungeren voor meer
private investeringen. Zo wordt in de regeling NL leert door met inzet van
scholing cofinanciering gevraagd van O&O-fondsen, juist om ook grotere en
zwaardere (om)scholingstrajecten te kunnen realiseren.
Vraag 5
Wat is het beroepsniveau van de mensen die een aanvraag hebben gedaan?
In welke sectoren zijn/waren deze mensen werkzaam?
Antwoord 5
Op dit moment is er nog geen inzicht in beroepsniveau van de deelnemers of
de sectoren waarin zij werken. Bij de registratie van ontwikkeladviestrajecten
moesten de loopbaanadviseurs slechts een beperkt aantal gegevens van
deelnemers doorgeven om vast te kunnen stellen dat het gaat om echte
mensen en unieke deelnemers. Er komt een monitor waarin meer uitgebreid
gekeken wordt naar de deelnemers aan het ontwikkeladvies. Daarin wordt
ook meegenomen wat hun opleidingsniveau is en in welke sector zij werken.
De eerste resultaten van deze monitor zullen naar verwachting in het vierde
kwartaal beschikbaar zijn.
Vraag 6
Deelt u de mening dat advies en scholing vooral voor laag- en middelbaaropgeleiden (meer) waarde heeft? Hoe zorgt u ervoor dat juist zij van de
mogelijkheden gebruik maken?
Antwoord 6
Nee die mening deel ik niet. Het is zeker niet vanzelfsprekend dat hoger
opgeleiden wel eenvoudig zelf de weg kunnen vinden op de arbeidsmarkt of
dat scholing voor hen geen waarde heeft. Dat geldt temeer voor de crisis
waar wij ons nu in bevinden. Deze crisis stelt ons voor uitdagingen waar wij
niet eerder mee te maken hebben gehad. En dit zorgt ervoor dat ook voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

hoger opgeleiden van ontwikkeladvies en scholing van groot belang kunnen
zijn om inzetbaar te blijven op de arbeidsmarkt. Wel is het zo dat laag- en
middelbaaropgeleiden meer moeite kunnen hebben met het vinden van hun
weg op de arbeidsmarkt en het inschatten van hun kansen en mogelijkheden,
en minder vaak van (na-, om- en bij-)scholing gebruik maken. Om hen te
stimuleren de ontwikkeladviezen te gebruiken, zijn voor de communicatie
over de regeling stakeholders, zoals de vakbonden, actief betrokken om deze
groepen gericht te benaderen.
Vraag 7
Deelt u de mening dat scholingsbudgetten vooral gericht zouden moeten zijn
op het scholen in en naar tekortsectoren, zoals zorg, informatietechnologie en
onderwijs? Hoe zorgt u ervoor dat «NL leert door» voorrang verleent aan
scholing in en naar tekortsectoren?
Antwoord 7
Ja die mening deel ik, met de kanttekening dat scholing voor iedereen op elk
moment van grote waarde kan zijn. Het crisispakket NL Leert Door richt zich
op iedereen met een band met de Nederlandse arbeidsmarkt, omdat de
coronacrisis ons allemaal kan raken. Daarom is het van belang dat iedereen
zijn arbeidsmarktpositie blijft versterken door te leren en ontwikkelen.
Scholing die wordt aangevraagd met de regeling uit NL Leert Door moet
arbeidsmarktrelevant zijn, ofwel bijdragen aan een betere en duurzame
arbeidsmarktpositie. Dat kan in een tekortsector zijn, maar bijvoorbeeld ook in
kansberoepen. Om dit verder te stimuleren is een deel van het budget
beschikbaar exclusief voor samenwerkingsverbanden (een samenwerking
tussen een opleider enerzijds en bijvoorbeeld een O&O-fonds of branchevereniging anderzijds), zodat zij scholingsactiviteiten (waaronder ook omscholing) voor een bepaalde sector kunnen realiseren. Zo kunnen ook de
tekortsectoren een aanvraag indienen en zo ondersteuning krijgen in het
scholen in en naar hun sector.
Vraag 8
Per wanneer komen de op 28 augustus jongstleden door u aangekondigde
budgetten voor dienstverlening, scholing en ontwikkeling beschikbaar? Is het
mogelijk om deze versneld in te zetten ten behoeve van advies en scholing?
Antwoord 8
In de brief van 28 augustus jl. is uw kamer geïnformeerd over het steun- en
herstelpakket. In dat pakket zijn middelen beschikbaar voor dienstverlening,
scholing en ontwikkeling. Voor de ontwikkeladviezen zal er in 2021 € 37
miljoen beschikbaar worden gesteld, waarmee ruim 50.000 mensen een
ontwikkeladvies kunnen volgen. Tijdens het debat over deze steunmaatregelen van 24 september jl. heb ik aangegeven dat de middelen voor ontwikkeladviestrajecten vanaf 1 december 2020 beschikbaar komen. Het ontwikkeladviesportaal kan vanaf die datum weer opengesteld worden, zodat mensen
zich weer via een loopbaanadviseur kunnen registreren voor een ontwikkeladviestraject.
Vraag 9
Wat is uw ambitie ten aanzien van het aantal mensen dat gedurende deze
coronacrisis gebruik maakt van loopbaanadvies en na-, om- en bijscholing?
Welke kwantitatieve verwachtingen zijn gebruikt voor het bepalen van de
budgetten en zijn hierbij specifieke doelen gesteld met betrekking tot
opleidingsniveau en/of tekortsectoren? Welke financieringsbronnen naast «NL
leert door» verwacht u dat daarbij worden gebruikt en in welke mate?
Antwoord 9
Met het pakket aan maatregelen in NL leert door wordt – ter overbrugging
van de periode tot wanneer STAP beschikbaar is – scholing aangeboden via
opleiders en geïnvesteerd in ontwikkeladvies. Hiermee krijgen mensen
handvatten om in deze uitdagende tijd op de arbeidsmarkt aan de slag te
gaan met ontwikkeling en scholing. In 2020 is er € 50 miljoen beschikbaar
voor ontwikkeladviezen en (online) scholing. Hiermee worden 22.000
ontwikkeladviezen gefinancierd, waarmee een bedrag van ruim € 14 miljoen
gemoeid is. Dit aantal was gebaseerd op een inschatting van het aantal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

trajecten dat de uitvoerder in de periode van augustus tot december 2020 zou
kunnen afhandelen en de ervaringen bij de regeling Ontwikkeladvies 45+.
Voor die regeling was in eerste instantie weinig animo, waarna uiteindelijk in
het laatste jaar in totaal 30.000 ontwikkeladviezen zijn uitgevoerd.
Voor (online) scholing verwacht ik 50.000 tot 80.000 scholingstrajecten te
kunnen financieren, hiervoor is in totaal € 34 miljoen beschikbaar. De reden
voor deze verdeling heeft er in de eerste plaats mee te maken dat de
middelen voor dit jaar bedoeld zijn en we de scholing ook dit jaar willen
kunnen aanbieden. Bovendien is de regeling voor (online) scholing een nieuw
soort regeling, waarvan we nog niet goed weten hoe deze zal werken en in
hoeverre deze vorm aanslaat bij en bruikbaar is voor mensen die scholing
willen volgen. We zullen daarom ook een effectevaluatie inzetten om te
onderzoeken hoe de regelingen zijn verlopen en of de regelingen effectief en
doelmatig zijn.
Voor 2021 worden er door het kabinet extra middelen beschikbaar gesteld
voor deze vormen van ondersteuning. Zo komt er € 37 miljoen beschikbaar,
waarmee nog eens 50.000 mensen een ontwikkeladviestraject kunnen volgen.
Het portaal voor registratie van deze trajecten kan op 1 december aanstaande
reeds geopend worden. Verder wordt er nog eens € 30 miljoen beschikbaar
gesteld voor een tweede tranche online scholing. Hiermee kunnen ongeveer
80.000 extra scholingstrajecten worden gefinancierd. Er is voorzien in een
effectevaluatie om te onderzoeken hoe de regelingen zijn verlopen en of deze
effectief en doelmatig zijn geweest.
Bovendien wordt er in 2021 ook geïnvesteerd in maatwerktrajecten met
doelgerichte ondersteuning, scholing en begeleiding naar ander werk. Er
wordt € 72 miljoen beschikbaar gesteld voor subsidie aan samenwerkingsverbanden van sectoren, sociale partners, O&O-fondsen en andere betrokkenen
om werkenden die hun baan dreigen te verliezen met cofinanciering
maatwerktrajecten aan te kunnen bieden. De maatwerktrajecten kunnen
voorzien in scholing, maar ook in bredere arrangementen gericht op
ondersteuning van werkenden. Hierbij kan gedacht worden aan ontwikkeladvies, EVC en begeleiding naar ander werk in beroepen en sectoren waar
kansen liggen. Naar verwachting kunnen ca 70.000 mensen hiervan gebruik
maken.
De coronacrisis kan ons allemaal raken. Hoewel van sommige sectoren
duidelijk is dat ze hard geraakt worden door de coronacrisis, blijft heel
moeilijk te voorspellen waar, wanneer en bij wie de klappen precies zullen
gaan vallen. Dat maakt het ook lastig om regelingen te richten op bijvoorbeeld opleidingsniveau of sector waarin iemand werkzaam is. Daar komt bij
dat het op die manier richten van de regelingen uitvoeringstechnisch
complex is en meer tijd vergt, terwijl het tegelijkertijd zaak is om de
ondersteuning in de vorm van ontwikkeladvies en scholing in zeer korte tijd
beschikbaar te kunnen stellen. Daarom zijn er tot op heden geen specifieke
doelen gesteld met betrekking tot het opleidingsniveau en of/tekortsector. Wel
proberen wij via communicatie bepaalde doelgroepen, die een grotere kans
lopen om bijvoorbeeld het werk te verliezen, te bereiken. Bovendien komt er
een monitor voor beide regelingen die onder andere inzicht moet geven in de
eigenschappen en kenmerken van deelnemers.
Vraag 10
Hoe zorgt u ervoor dat werkzoekenden, werkenden, ondernemers en
zelfstandigen geïnformeerd worden over alle beschikbare en financiële
mogelijkheden voor om- en bijscholing naar een tekortberoep?
Antwoord 10
Informatie over mogelijkheden voor om- en bijscholing in brede zin zal onder
meer worden gedeeld via hoewerktnederland.nl en slimwerkgeven.nl.
Daarnaast is er rondom NL leert door een communicatiecampagne ingericht
die er op gericht is om de regelingen vanuit NL leert door kenbaar te maken.
Die campagne zal, gelet op de uitbreiding van de beschikbare middelen in
2021, worden gecontinueerd. Daarbij zal er ook aandacht komen voor
communicatie over de nieuwe subsidie voor samenwerkingsverbanden voor
het aanbieden van maatwerktrajecten.
Als het gaat om communicatie over regelingen vanuit de overheid zal aan de
hand van het doel en de doelgroep van de regeling boven dien worden
bezien of en in hoeverre het nodig is om de regeling specifiek onder de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4

aandacht te brengen bij deze doelgroep. Daarbij kan gebruik worden gemaakt
van bijvoorbeeld radio, online advertenties en de inzet van sociale media. Bij
de inkoop kan rekening worden gehouden met waar bepaalde doelgroepen
het beste vertegenwoordigd zijn.
Daarnaast kan informatie verspreid via een netwerk van stakeholders, die
dichtbij de doelgroep staat en zicht heeft op belanghebbende van de regeling,
zoals ook is gebeurd bij NL leert door. Denk hierbij aan vakbonden, werkgeversorganisaties, leerwerklokketen, UWV, branches en sectoren.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid
Smeulders (GroenLinks),ingezonden 3 september 2020 (vraagnummer
2020Z15482).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

5