Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 850 J

Wijziging van de begrotingsstaat van het Deltafonds
voor het jaar 2021 (wijziging samenhangende met de
Voorjaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

1

INHOUDSOPGAVE
A.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

3

B.

BEGROTINGSTOELICHTING

4

1

Leeswijzer

4

2
2.1

De producten
Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties

6
6

3
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5
3.6
3.7

Productartikelen
Artikel 1 Investeren in waterveiligheid
Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorzieningen
Artikel 3 Beheer, onderhoud en vervanging
Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet
Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
Artikel 6 Bijdragen andere begrotingen Rijk
Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit

8
8
12
14
15
16
19
20

4
4.1
4.2

Bijlagen
Bijlage 1: Verdiepingsbijlage
Bijlage 2: Projectoverzichten

22
22
34

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

2

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzon­
derlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige
wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2021 wijzigingen aan te brengen
in:
1. de begrotingsstaat voor het Deltafonds
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begro­
tingstoelichting).
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,

C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

3

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1 Leeswijzer
Algemeen
De opzet en structuur van de onderliggende eerste suppletoire begroting
voor het Deltafonds is gebaseerd op de rijksbegrotingsvoorschriften van
het Ministerie van Financiën.
Naar aanleiding van de aanbevelingen van de BOR zijn in de rijksbegrotingsvoorschriften 2017 uniforme ondergrenzen opgenomen, welke worden
gehanteerd bij het toelichten van begrotingsmutaties op het niveau van
artikelonderdeel. Op basis van de motie van de leden Van Helvert en Van
Veldhoven (Kamerstukken II 2015–2016 34 475 XII, nr. 12) worden bij alle
begrotingsartikelen op het Deltafonds groter dan € 1 miljard de begrotings­
mutaties boven de € 5 miljoen toegelicht. Dit heeft als praktische uitwerking
dat bij de artikelen tussen de € 200 miljoen en € 1 miljard de ondergrens
voor technische mutaties ook neerwaarts is bijgesteld. Voor beleidsmatige
mutaties was er bij de artikelen van deze omvang reeds sprake van een
ondergrens van € 5 miljoen. De norm voor het toelichten van de begro­
tingsmutaties op het niveau van artikelon-derdeel is als volgt:
Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
Omvang begrotingsartikel (stand Beleidsmatige mutaties
ontwerp-begroting) in € miljoen (ondergrens in € miljoen)

Technische mutaties
(ondergrens in € miljoen)

< 50

1

2

=> 50 en < 200

2

4

=> 200 < 1000

5

5

=> 1000

5

5

Mede naar aanleiding van overleg met uw Kamer zijn in aanvulling op deze
regelgeving voor dit fonds de onderstaande punten verwerkt voor de eerste
suppletoire begroting.
• Het opnemen van gedetailleerde projectinformatie in de suppletoire
begrotingen conform begroting en jaarverslag (brief van 4 november
2009 naar aanleiding van toezegging verbetering informatievoorziening
bij WGO van 24 juni 2009); Kamerstukken II 2009–2010, 32 123 A, nr. 8)
• Het inzicht in de budgetten van de verkenningen en planuitwerkingpro­
gramma’s wordt vergroot door begrotingsmutaties expliciet in de MIRT
tabellen zichtbaar te maken op projectniveau (toezegging WGO van
22 juni 2011);
• Mutaties op de beschikbare budgetten worden in de (niet voorge­
schreven) verdiepingsbijlage op artikelonderdeelniveau voor de
volledige looptijd tot en met 2034 inzichtelijk gemaakt.
Opbouw
Dit wetsvoorstel kent een opbouw waarbij afhankelijk van de informatie­
vraag- en behoefte verder kan worden ingezoomd. Deze verdiepingsslag is
als volgt opgebouwd.
1. Allereerst is de begrotings(wet)staat voor het Deltafonds voor het jaar
2021 opgenomen. Deze dient ter autorisatie van de mutaties die op
artikelniveau in de verplichtingen-, uitgaven- en ontvangstenramingen
worden voorgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

4

2. Daarna is eerst op hoofdlijnen (paragraaf 2.1) inzicht verstrekt in de
belangrijkste budgettaire voorstellen die leiden tot wijziging van de
begroting. Hiermee kan snel een indruk worden verkregen van de
inhoud van dit wetsvoorstel.
3. Via de artikelsgewijze toelichting (paragraaf 3) worden alle beleidsmatig
relevante mutaties op het niveau van het artikelonder-deel zichtbaar
gemaakt, en waar zinvol en relevant, ook toegelicht. Dit rekening
houdend met de norm zoals hierboven is aangegeven.
4. Als onderdeel van de artikelsgewijze toelichting is in de verdiepingsbijlage (paragraaf 4.1) door middel van een meerjarige mutatietabel op
artikelonderdeelniveau de aansluiting gemaakt tussen de vorige stand
van de begroting en de nu voorgestelde stand. Dit voor de volledige
looptijd van het fonds.
5. Tenslotte zijn in de verdiepingsbijlage (paragraaf 4.2) van dit
wetsvoorstel de MIRT projecttabellen met de realisatieprojecten
alsmede de verkenningen en planuitwerking programma’s opgeno-men
waarin de begrotingsmutaties op projectniveau zichtbaar zijn gemaakt.
Deze (meerjarige) MIRT- tabellen zijn in ieder geval voorzien van toelich­
tingen indien sprake is:
- van een wijziging (anders dan door de verwerking van prijsbijstelling)
in het taakstellend projectbudget groter dan 10% of meer dan
€ 10 miljoen;
- van een wijziging groter dan 1 jaar in de oplevering van het project.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

5

2 De producten
2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
Tabel 2 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2021 (Eerste
suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Art.
Vastgestelde begroting

Uitgaven Ontvangsten
1.218,7

1.218,7

Belangrijkste suppletoire mutaties:
1. Saldo 2020
Verwerking saldo op de artikelen
2. Generale kasschuif

5
‒ 10,9

‒ 5,7

1 en 6

169,0

169,0

3. Desalderingen

6,1

6,1

‒ 3,7

‒ 3,7

div.

‒ 5,9

‒ 5,9

4

100,7

1 en 5

‒ 100,7

4. Overboekingen Hoofdstuk XII
5. Overboekingen andere begrotingen
6. Afsluitdijk
7.Impulsregeling Ruimtelijke Adaptatie
8. Actualisering reservering vervanging

‒ 5,2

alle

2

20,0

5

‒ 20,0

1

‒ 24,7

3

24,7

Overige mutaties
Stand 1e suppletoire begroting 2021

0,1

0,1

1.373,3

1.373,3

Toelichting
1. Saldo 2020
De begroting van het Deltafonds vertoont over het jaar 2020 een nadelig
saldo van € 5,2 miljoen. Dit saldo wordt gevormd door de saldering van
de in dat jaar gerealiseerde uitgaven en ontvangsten. Het voordelig
saldo wordt in 2021 als verlaging van de ontvangsten geboekt op het
artikelonderdeel 5.10 Saldo van de afgesloten rekeningen. In dit
wetsvoorstel is naast deze ontvangstenverhoging ook het volledig
nadelig saldo op de juiste uitgaven- en ontvangstenartikelen (producten)
begrotingstechnisch verwerkt.
2. Ten laste van de generale beeld wordt € 169 miljoen vanuit latere jaren
naar voren gehaald. Daarmee komt de over/onderprogrammering uit op
een onderprogrammering in 2021 van € 38 miljoen. In de ontwerpbe­
groting 2022 zal nadere invulling worden gegeven in de ontwikkeling
van de over/onderprogrammering.
3. Desalderingen
Het bedrag aan desalderingen bedraagt € 6,1 miljoen. Deze ontvangsten,
die aangewend worden voor hogere uitgaven, betreffen bijdragen van
derden met name in de projecten Ruimte voor de rivier € 0,4 miljoen),
HWBP (€ 4,8 miljoen) en diverse kleinere ontvangsten € 0,9 miljoen.
4. Overboekingen Hoofdstuk XII
In 2021 wordt € 3,7 miljoen overgeboekt naar hoofdstuk XII. De
overboeking betreft de volgende posten;
- de financiering van de waterzuivering op Bonaire (€ 1 miljoen);
- het programma Cybersecurity € 0,8 miljoen. Dit betreft de inhuur voor
projectbegeleiding enmanagement voor onder andere het project
Gewoon Doen met als doel de doorontwikkeling van de Computer
Emergency Response Team Water Management en het Security
Operations Center naar 1 watermanagement, inclusief het zorgdragen
voor meer aansluitingen van de waterschappen en integratie van diverse
deelprojecten en het project Verkenning Drinkwater.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

6

5.

6.

7.

8.

- opdracht Kennisprogramma zeespiegelstijging € 1 miljoen)
- opdrachten aan RIVM betreffende PFAS en microplastics € 0,3
Diverse kleinere overboekingen € 0,6 miljoen miljoen.
Overboekingen andere begrotingen
Voor een bedrag van € 5,9 miljoen worden gelden overgeboekt naar
andere hoofdstukken. Dit betreft met name een overboeking naar het
ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit voor het project
Verlengde Fase 1. Marker Wadden.
Afsluitdijk
Als gevolg van de problematiek rond de Hydraulische Randvoorwaarden
worden niet voorziene kosten gemaakt op het project Afsluitdijk. Ter
oplossing zijn en worden onderzoeken gedaan en wordt met de
uitvoerder nieuwe afspraken gemaakt.Het tekort in 2020 ad € 52 miljoen
is middels de verwerking van het saldo in mindering gebracht op het
beschikbare bedrag 2021. Om aan de financiële verplichtingen te kunnen
voldoen wordt in 2021 € 100,7 miljoen aan dit project toegevoegd. In
totaal wordt vanuit latere jaren € 120 miljoen verschoven naar naar de
periode 2021-2025.
Impulsregeling Ruimtelijke Adaptatie
In het bestuursakkoord water is afgesproken dat het Rijk zou bijdragen
aan maatregelen voor klimaatadaptatie. Conform afspraak is voor de
impulsregeling een beleidsreservering in het Deltafonds opgenomen ter
grootte van € 200 miljoen. Inzet van de regeling is dat decentrale
overheden vanaf 2021 kunnen inschrijven. Ten einde dit te bewerkstel­
lingen wordt de gereserveerde gelden overgeheveld naar het uitvoe­
ringsartikel waterveiligheid. De overboeking in 2021 bedraagt
€ 20 miljoen.
Aan 2021 wordt vanuit latere jaren € 24,7 miljoen toegevoegd in verband
met aanpassing van de uitvoeringsplanning, onder andere in verband
met stuw Linne wegens herstelkosten als gevolg van een aanvaring en
het inrichten van tijdelijke bemaalinstallaties Ijmuiden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

7

3 Productartikelen
3.1 Artikel 1 Investeren in waterveiligheid
Budgettaire gevolgen van uitvoering
Tabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid art. .. (bedragen x € 1.000)
1

Investeren in waterveiligheid

Stand
Mutaties
Stand
Mutaties 1e
Stand 1e Mutaties Mutaties Mutaties Mutaties
Ontwerp
Via
Vastgestelde Suppletoire Suppletoire
2022
2023
2024
2025
Begroting NvW'en
Begroting
Begroting
Begroting
(1)
Amende­
(3)
(4)
(5)
(7)
(8)
(9)
(10)
menten
(2)

Verplichtingen

847.847

847.847

600.913

1.448.760

17.780

31.242

5.712 ‒ 86.516

Uitgaven

519.176

519.176

113.083

632.259

8.130

78.531

54.720 ‒ 308.756

waarvan juridisch verplicht
1.01

Grote projecten waterveiligheid

123.174

123.174

‒ 21.913

101.261

1.887

354

1.107

‒ 196

1.01.01

Programma HWBP-2
Waterschapsprojecten

89.459

89.459

‒ 15.130

74.329

‒ 185

‒ 147

‒ 447

10.757

1.01.02

Programma HWBP-2 Rijksprojecten

1.017

1.017

1.450

2.467

185

147

654 ‒ 10.964

1.01.03

Ruimte voor de rivier

12.189

12.189

‒ 7.881

4.308

2.068

362

908

19

1.01.04

Maaswerken

20.509

20.509

‒ 352

20.157

‒ 181

‒8

‒8

‒8

1.02

Overige aanlegprojecten
waterveiligheid

384.217

384.217

127.471

511.688

1.270

73.595

48.524 ‒ 308.467

1.02.01

Verkenningen en
planuitwerkingsprogramma

31.573

31.573

‒ 5.628

25.945

20.401

25.502

1.567

485.743 ‒ 19.131

- Waarvan bijdrage aan agentschap
RWS

‒ 2.668

546

546

352.644

352.644

133.099

48.093

46.957 ‒ 305.799

Studiekosten

11.785

11.785

7.525

19.310

4.973

4.582

5.089

‒ 93

Studie en onderzoekskosten

11.785

11.785

7.525

19.310

4.973

4.582

5.089

‒ 93

164.879

164.879

‒ 70

164.809

323

‒ 3.061

164.879

164.879

‒ 70

164.809

323

‒ 3.061

200

200

132

332

0

0

323

‒ 3.061

1.02.02

Realisatieprogramma

1.03
1.03.01

Ontvangsten
1.09

Ontvangsten investeren in
waterveiligheid

1.09.01

Ontvangsten waterschappen
HWBP-2

1.09.02

Overige ontvangsten HWBP-2

1.09.03

Ontvangsten waterschappen
HWBP

1.09.04

Overige ontvangsten HWBP

1.09.05

Overige aanleg ontvangsten

160.536
4.143

160.536
4.143

546

‒ 51

160.485

‒ 318

‒ 318

167

4.310

Toelichting
Verplichtingen
De hogere verplichtingen bij Voorjaarsnota van € 601 miljoen wordt met
name veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo 2020
(verhoging met € 621 miljoen) en een verschuiving van de verplichtingen
naar latere jaren van € 31 miljoen. Daarnaast zijn er diverse kleinere
boekingen die per saldo een verhoging van de verplichtingen betekenen van
€ 11 miljoen.
De verschuiving naar latere jaren van € 31 miljoen heeft betrekkiing op het
project IJsseldelta fase 2 waar € 33 miljoen wordt verschoven naar 2022 en
2023 om aansluiting te krijgen op de uitvoeringsplanning op de nog te
ontvangen programmering van de provincie Overijssel voor de projectbe­
slissing. Voor de verkenning Lob van Gennep en Veerweg Alphen wordt
€ 4 miljoen vanuit 2025 naar 2021 verschoven. Daarnaast zijn er verschil­
lende kleinere verschuivingen die leiden tot een verlaging van € 2 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

8

Uitgaven
1.01 Grote projecten waterveiligheid
De verlaging van dit artikelonderdeel met € 21,9 miljoen is opgebouwd uit
een viertal mutaties, kasschuiven naar latere jaren van € 7,1 miljoen, een
verlaging van € 7,8 miljoen als gevolg van de verwerking van het saldo 2020,
een verhoging in verband met een desaldering van € 0,6 miljoen en een
verlaging van € 7,6 miljoen in verband met overboekingen binnen het
Deltafonds.
Kasschuiven
Om binnen het Deltafonds de beschikbare bedragen in overeenstemming
te brengen met de geactualiseerde programmering zijn budgettair neutrale
kasschuiven over de diverse jaren noodzakelijk. De omvangrijkste
kasschuiven hebben betrekking op;
- Ruimte voor de rivier € - 6,4 miljoen, omdat een aantal restwerken in een
later stadium worden uitegvoerd;
- Zandmaas € - 1,0 miljoen, omdat de afronding van grondtransactie bij
Roosteren niet meer in 2021 wordt verwacht.
Saldo 2020
De verlaging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € 7,8 miljoen
is het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2020.
Desalderingen
Bij de investeringen Waterveiligheid wordt in 2021 een hogere ontvangsten
verwacht van € 0,6 mln. De hogere ontvangsten worden aangewend voor
hogere uitgaven op de corresponderen projecten. De hogere ontvangsten
worden voornamelijk veroorzaakt door hogere vastgoed ontvangst bij de
Grensmaas (€ 0,2 miljoen) en door een extra bijdrage van participanten bi
jhet project Roggeplaat (€ 0,1 miljoen). Bij het project Ruimte voor de rivier
wordt € 0,4 miljoen in 2021 meer ontvangen. Daarnaast wordt de ontvangst
bij Ruimte voor de Rivier naar beneden bijgesteld in 2024, omdat een aantal
verwachte vastgoed transacties niet meer doorgaan (€ - 3,1 miljoen).
Overboekingen binnen het Deltafonds
Een bedrag van € 15,3 miljoen, waarvan € 7,6 miljoen in 2021, wordt overge­
heveld naar de investeringsruimte op artikel 5. Deze overboeking betreft
de volgende meevallers;
- Grensmaas € 3 miljoen waarvan € 0,2 miljoen in 2021, meevaller in verband
met minder opgetreden risico's.
- Ruimte voor de rivier € 7,4 miljoen, omdat bij een aantal restpunten geen
risico's hebben voorgedaan. Hierdoor is minder risicoreservering nodig
- Zandmaas € 5 miljoen, meevaller bij grondtransacties waardoor in 2026
€ 5 miljoen aan projectbudget kan vrijvallen.
1.02 Overige aanlegprojecten waterveiligheid
De verhoging van dit artikelonderdeel met € 127,5 miljoen is hoofdzakelijk
opgebouwd uit een viertal mutaties, kasschuiven vanuit latere jaren van
€ 126,9 miljoen, een verlaging van € 16 miljoen als gevolg van de verwerking
van het saldo 2020, een verhoging in verband met een desaldering van
€ 5,4 miljoen en een verhoging van € 10,7 miljoen in verband met overboe­
kingen binnen het Deltafonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

9

Kasschuiven
Om binnen een modaliteit de beschikbare bedragen in overeenstemming te
brengen met de geactualiseerde programmering zijn budgettair neutrale
kasschuiven over de diverse jaren noodzakelijk. De overprogrammering van
het Deltafonds in de ontwerpbegroting 2021 bedroeg € 45 miljoen welke na
verwerking van doorwerking saldo 2020 € 111 miljoen bedraagt. Middels
de geactualiseerde programmering wordt in 2021 een bedrag van
€ 20 miljoen ten laste van de overprogrammering gebracht, waarmee deze
uitkomt op een overprogrammering van € 131 miljoen. Ten laste van de
generale beeld wordt € 169 miljoen vanuit latere jaren naar voren gehaald.
Daarmee komt de over/onderprogrammering uit op een onderprogram­
mering in 2021 van € 38 miljoen. In de ontwerpbegroing 2022 zal nadere
invulling worden gegeven in de ontwikkeling van de over/onderprogram­
mering.
Naast de ontwikkeling in de overprogrammering hebben de omvangrijkste
kasschuiven betrekking op;
IJsseldelta fase 2: Dit betreft een kasschuif van € 27 miljoen vanuit 2021 naar
latere jaren om aansluiting te krijgen op de uitvoeringsplanning op de nog
te ontvangen programmering van de provincie Overijssel voor de project­
beslissing.
Rivierverruiming Rijn en Maas: Voor de verkenning Lob van Gennep en
Veerweg Alphen wordt € 4 miljoen vanuit 2025 naar 2021 verschoven.
Daarnaast zijn er verschillende kleinere verschuivingen die leiden tot een
verlaging van € 1 miljoen.;
Saldo 2019
De verlaging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € 7,8 miljoen
is het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2020.
Desalderingen
Bij de investeringen Waterveiligheid wordt in 2021 een hogere ontvangsten
verwacht van € 5,4 mln. De hogere ontvangsten worden aangewend voor
hogere uitgaven op de corresponderen projecten. Eemdijk-Spakenburg en
Grebbedijk € 1,4 miljoen, Noordzeekanaal. Kennisplatform en Lauwers­
meerdijken € 3,5 miljoen en diverse kleine ontvangsten € 0,5 miljoen.
Overboekingen binnen het Deltafonds
Voor de uitvoering van het project Noordelijke Maasvallei en Paddenpol
(integraal rivieren management) wordt vanuit artikel 5.04 reserveringen
€ 7,6 miljoen overgeboekt, waarvan € 3,1 miljoen in 2021. Daarnaast wordt
van uit de reserveringen € 1,5 miljoen aan het Landelijk Verbeterprogramma
Regionale Rijkskeringen voor de realisatie van het project Betuweplan
toegevoegd. Aan het project IJsseldelta fase 2 wordt € 15,9 miljoen vanuit
artikel 5.03 Investeringsruimte toegevoegd, waarvan € € 4,9 miljoen in 2021.
Aan het HWBP wordt in 2021 € 0,9 miljoen en structureel € 0,7 miljoen
toegevoegd vanuit artikel 5.01 Apparaatsuitgaven. De kosten voor het
programmabureau HWBP zijn te hoog ingeschat waardoor nu budget weer
terug kan naar het uitvoeringsprogramma.
1.03 Studiekosten
De verhoging van dit artikelonderdeel met € 7,5 miljoen is hoofdzakelijk
opgebouwd uit een viertal mutaties, kasschuiven naar latere jaren van
€ 1,8 miljoen, een verhoging van € 9,4 miljoen als gevolg van de verwerking

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

10

van het saldo 2020, een verlaging in verband met een overboeking
Hoofdstuk XII van € 1,9 miljoen en een verhoging van € 2,5 miljoen in
verband met overboekingen binnen het Deltafonds.
Kasschuiven
Kasschuif van € 2,4 miljoen vanuit 2021 naar de periode 2022-2024 voor
de aansluiting op de uitvoeringsprogrammering met name voor de Service
Level Agreement Cybersecurity. Voor aansluiting van de budgetten op de
uitvoeringsplanning van de opdracht Rivers2Morrow wordt vanuit latere
jaren € 0,4 miljoen naar 2021 verschoven. Daarnaast zijn er diverse kleinere
boekingen die leiden tot een verlaging van per saldo € 0,2 miljoen.
Saldo 2019
De verhoging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met
€ 9,4 miljoen is het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2020.
Overboeking Hoofdstuk XII
Voor de opdracht Kennisprogramma zeespiegelstijging spoor 1 wordt
€ 1 miljoen overgeheveld naar het KNMI v vanuit het MIRT onderzoek
Waterveiligheid Deltafonds. € 0,8 miljoen wordt overgeboekt voor de inhuur
voor projectbegeleiding en management voor onder andere het project
Gewoon Doen met als doel de doorontwikkeling van de Computer
Emergency Response Team Water Management en het Security Operations
Center naar 1 watermanagement, inclusief het zorgdragen voor meer
aansluitingen van de waterschappen en integratie van diverse deelpro­
jecten en het project Verkenning Drinkwater. € 0,1 miljoen wordt
overgeboekt voor een opdracht aan de NNI voor ontwikkeling en beheer
normen met betrekking tot klimaatadaptatie.
Overboekingen binnen Deltafonds
Vanuit de beleidsreservering Stimulering Ruimtelijke adaptie (artikel 5.04)
wordt € 1,5 miljoen (waarvan € 1,3 miljoen in 2021) naar het Deltapro­
gramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) overgeboekt. Het betreft middelen
voor strategievorming, kennisontwikkeling en onderzoek, kennisdeling en
leren. Voor de verdere ontwikkeling van het programma Integraal Rivieren
Management (IRM) wordt € 1,4 miljoen (waarvan € 0,6 miljoen in 2021
vanuit de beleidsreservering IRM op artikel 5.04 overgeboekt. In de periode
2021-2024 wordt vanuit de risicoreservering implementatie strategie
klimaatneutrale en circulaire Infraprojecten € 12,5 miljoen (waarvan
€ 0,2 miljoen in 2021) .

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

11

3.2 Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorzieningen
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid art. .. (bedragen x € 1.000)
2

Investeren in zoetwatervoorziening

Stand
Mutaties
Stand
Mutaties 1e
Stand 1e Mutaties Mutaties Mutaties Mutaties
Ontwerp
Via
Vastgestelde Suppletoire Suppletoire
2022
2023
2024
2025
Begroting NvW'en
Begroting
Begroting
Begroting
(1)
Amende­
(3)
(4)
(5)
(7)
(8)
(9)
(10)
menten
(2)

Verplichtingen

16.160

16.160

24.812

40.972

21.476

37.217

37.430

37.766

Uitgaven

19.302

19.302

30.938

50.240

23.573

39.285

39.370

38.668

22.103

37.315

40.000

40.000

waarvan juridisch verplicht
2.02

Overige waterinvesteringen
zoetwatervoorziening

2.02.01

Verkenningen en planuitwerking
zoetwatervoorziening

2.02.02

Realisatieprogramma
zoetwatervoorziening

2.03

Studiekosten

2.03.01

Studie en onderzoekskosten
Deltaprogramma

Ontvangsten
2.09

Ontvangsten investeren in
waterkwantiteit en
zoetwatervoorzieningen

20%
15.202

15.202

30.365

45.567

0

0

15.202

15.202

30.365

45.567

22.103

37.315

40.000

40.000

4.100

4.100

573

4.673

1.470

1.970

‒ 630

‒ 1.332

4.100

4.100

573

4.673

1.470

1.970

‒ 630

‒ 1.332

0

0

0

0

0

Toelichting
Verplichtingen
De verlaging van het beschikbare budget met € 26,2 miljoen is gerelateerd
aan de kasmutaties welke hier onder conform de normering worden
toegelicht.
Uitgaven
2.02 Overige waterinvesteringen zoetwatervoorziening
De verhoging van dit artikelonderdeel met € 30,4 miljoen is hoofdzakelijk
opgebouwd uit een drietal mutaties, een verhoging van € 9,9 miljoen als
gevolg van de verwerking van het saldo 2020, kasschuiven vanuit latere
jaren van € 0,5 miljoen en een verhoging in verband met een overboekingen
binnen het Deltafonds € 20,0 miljoen.
Saldo 2020
De verhoging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met
€ 9,9 miljoen is het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2020.
Kasschuiven
De kasschuif bij investeringen zoetwatervoorzieningen kent diverse
oorzaken. De belangrijkste is dat het kasritme bij het project Ecoligisch
Markermeer in overeenstemming dient te worden gebracht met de uitvoe­
ringsafspraak met de provincie Noord-Holland.
Overboekingen binnen Deltafonds
In het bestuursakkoord water is afgesproken dat het Rijk zou bijdragen aan
maatregelen voor klimaatadaptatie. Conform afspraak is voor de impulsre­
geling een beleidsreservering in het Deltafonds opgenomen ter grootte van
€ 200 miljoen. Inzet van de regeling is dat decentrale overheden vanaf 2021
kunnen inschrijven. Ten einde dit te bewerkstellingen wordt de gereser­
veerde gelden overgeheveld naar het uitvoeringsartikel waterveiligheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

12

De overboeking in 2021 bedraagt € 20 miljoen.
In 2022 en 2023 wordt in totaal € 6,6 miljoen naar artikel 3.02 Beheer,
onderhoud en vervanging overgeboekt voor het project Noordervaart ten
behoeve van de watervoorziening in de Peel.
2.03 Studiekosten
De verhoging van dit artikelonderdeel met € 0,6 miljoen is opgebouwd uit
een tweetal mutaties, een verhoging ad € 2,1 miljoen als gevolg van de
verwerking van het saldo 2020 en kasschuiven naar latere jaren van
€ 1,5 miljoen.
Saldo 2020
De verhoging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met
€ 2,1 miljoen is het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2020.
Kasschuiven
€ 1,5 miljoen wordt naar latere jaren verschoven om aansluiting te krijgen
op de uitvoeringsplanning IJsselmeergebied en peilbesluit en een aantal
zoetwateronderzoeken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

13

3.3 Artikel 3 Beheer, onderhoud en vervanging
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid art. .. (bedragen x € 1.000)
3

Beheer, onderhoud en vervanging

Stand
Mutaties
Stand
Mutaties 1e
Stand 1e Mutaties Mutaties Mutaties Mutaties
Ontwerp
Via
Vastgestelde Suppletoire Suppletoire
2022
2023
2024
2025
Begroting NvW'en
Begroting
Begroting
Begroting
(1)
Amende­
(3)
(4)
(5)
(7)
(8)
(9)
(10)
menten
(2)

Verplichtingen

146.299

146.299

36.434

182.733

70.846

69.382 ‒ 15.875

Uitgaven

154.524

154.524

31.693

186.217

71.846

71.967 ‒ 15.875

71.967 ‒ 15.875

waarvan juridisch verplicht

79%

3.01

Watermanagement

7.458

7.458

7.458

3.01.01

Watermanagement

7.458

7.458

7.458

- Waarvan bijdrage aan agentschap
RWS

7.458

7.458

3.02

Beheer onderhoud en vervanging

147.066

147.066

31.693

178.759

71.846

3.02.01

Waterveiligheid

110.524

110.524

26.035

136.559

35

- Waarvan bijdrage aan agentschap
RWS

110.524

110.524

26.035

136.559

35

35

Zoetwatervoorziening

18.962

18.962

86

19.048

76.339

76.263

- Waarvan bijdrage aan agentschap
RWS

18.962

18.962

86

19.048

76.339

76.263

Vervanging

17.580

17.580

5.572

23.152

‒ 4.528

‒ 4.331 ‒ 15.875

3.02.02

3.02.03

7.458
35

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
De verhoging van het beschikbare budget met € 36,4 miljoen is gerelateerd
aan de kasmutaties welke hier onder conform de normering worden
toegelicht.
Uitgaven
3.02 Beheer, onderhoud en vervanging
De verhoging van dit artikelonderdeel met € 31,6 miljoen is hoofdzakelijk
opgebouwd uit een drietal mutaties, een verhoging ad € 6,8 miljoen als
gevolg van de verwerking van het saldo 2020, kasschuiven vanuit latere
jaren van € 24,7 miljoen en een verhoging in 2022 en 2023 in verband met
een overboekingen binnen het Deltafonds.
Saldo 2020
De verhoging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met
€ 6,8 miljoen is het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2020.
Kasschuiven
Aan 2021 wordt vanuit latere jaren € 24,7 miljoen toegevoegd in verband
met aanpassing van de uitvoeringsplanning, onder andere in verband met
stuw Linne wegens herstelkosten als gevolg van een aanvaring en het
inrichten van tijdelijke bemaalinstallaties Ijmuiden.
Overboekingen binnen Deltafonds
In 2022 en 2023 wordt in totaal € 6,6 miljoen naar artikel 3.02 Beheer,
onderhoud en vervanging overgeboekt voor het project Noordervaart ten
behoeve van de watervoorziening in de Peel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

14

3.4 Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid art. .. (bedragen x € 1.000)
4

Experimenteren cf. art. III Deltawet

Stand
Mutaties
Stand
Mutaties 1e
Stand 1e Mutaties Mutaties Mutaties Mutaties
Ontwerp
Via
Vastgestelde Suppletoire Suppletoire
2022
2023
2024
2025
Begroting NvW'en
Begroting
Begroting
Begroting
(1)
Amende­
(3)
(4)
(5)
(7)
(8)
(9)
(10)
menten
(2)

Verplichtingen

29.166

29.166

7.399

Uitgaven

42.699

42.699

46.981

waarvan juridisch verplicht

36.565

43.147

27.000

29.325

89.680 ‒ 21.079 ‒ 15.839

‒ 4.776

26.982

29.325

41%

4.02

GIV/PPS

42.699

42.699

46.981

89.680 ‒ 21.079 ‒ 15.839

26.982

29.325

4.02.01

GIV/PPS

42.699

42.699

46.981

89.680 ‒ 21.079 ‒ 15.839

26.982

29.325

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
De hogere verplichtingen bij Voorjaarsnota ad € 7,4 miljoen wordt met name
veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo 2020 verlaging
met € 55,8 miljoen, een verschuiving van de verplichtingen vanuit latere
jaren van € 14,6 miljoen en overboekingen binnen Deltafonds van
€ 48,6 miljoen.
Uitgaven
4.02 GIV/PPS
De verhoging van dit artikelonderdeel met € 47 miljoen is hoofdzakelijk
opgebouwd uit een drietal mutaties, een verlaging ad € 53,8 miljoen als
gevolg van de verwerking van het saldo 2020, kasschuiven vanuit latere
jaren van € 73,7 miljoen en een verhoging in verband met overboekingen
binnen het Deltafonds in de periode 2021-2025 ad € 120,1 miljoen, waarvan
€ 27 miljoen in 2021.
Met name als gevolg van de problematiek rond de Hydraulische Randvoor­
waarden worden niet voorziene kosten gemaakt op het project Afsluitdijk.
Ter oplossing zijn en worden onderzoeken gedaan en wordt met de
uitvoerder nieuwe afspraken gemaakt. Vanuit de investeringsruimte wordt
in de periode 2021-2025 € 120,1 mijoen aan het project Afsluitdijk
toegevoegd, waarvan € 27 miljoen aan 2021.
Het tekort in 2020 ad € 53,8 miljoen is middels de verwerking van het saldo
in mindering gebracht op het beschikbare bedrag 2021. Om aan de financiële
verplichtingen te kunnen voldoen wordt in 2021 € 100,7 miljoen aan dit
project toegevoegd (€ 73,7 miljoen middels een kasschuif binnen het project
en € 27 miljoen als onderdeel van de toevoeging vanuit de investerings­
ruimte).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

15

3.5 Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 7 Budgettaire gevolgen van beleid art. .. (bedragen x € 1.000)
5

Netwerkgebonden kosten en
overige uitgaven

Stand
Mutaties
Stand
Ontwerp
Via
Vastgestelde
Begroting NvW'en
Begroting
(1)
Amende­
(3)
menten
(2)

Mutaties 1e
Stand 1e Mutaties Mutaties Mutaties Mutaties
Suppletoire Suppletoire
2022
2023
2024
2025
Begroting
Begroting
(4)
(5)
(7)
(8)
(9)
(10)

Verplichtingen

351.329

351.329

‒ 14.685

336.644 ‒ 29.813 ‒ 17.943 ‒ 43.965

‒ 40.518

Uitgaven

352.173

352.173

‒ 14.956

337.217 ‒ 29.633

‒ 40.518

waarvan juridisch verplicht
5.01

Apparaat

‒ 17.763 ‒ 43.965

98%
258.451

258.451

691

259.142

5.01.01Staf Deltacommissaris

2.035

2.035

3

2.038

5.01.02Apparaatskosten RWS

‒ 650

‒ 650

‒ 650

‒ 650

256.416

256.416

688

257.104

‒ 650

‒ 650

‒ 650

‒ 650

- Waarvan bijdrage aan agentschap
RWS

256.416

256.416

688

257.104

‒ 650

‒ 650

‒ 650

‒ 650

Overige uitgaven

74.581

74.581

5

74.586

‒ 324

‒ 324

‒ 315

‒ 148

5.02.01Overige netwerkgebonden uitgaven

72.745

72.745

‒ 310

72.435

‒ 315

‒ 315

‒ 315

‒ 148

- Waarvan bijdrage aan agentschap
RWS

72.745

72.745

‒ 310

72.435

‒ 315

‒ 315

‒ 315

‒ 148

1.836

1.836

315

2.151

‒9

‒9

5.02

5.02.02Programma-uitgaven DC
5.03

Investeringsruimte

4.900

4.900

‒ 1.411

3.489 ‒ 14.200

4.400

0

0

5.03.01Programmaruimte

4.900

4.900

‒ 1.411

3.489 ‒ 14.200

4.400

0

0

5.04

Reserveringen

14.241

14.241

‒ 14.241

5.04.01Reserveringen

14.241

14.241

‒ 14.241

0 ‒ 14.459 ‒ 21.189 ‒ 43.000 ‒ 39.720
0 ‒ 14.459 ‒ 21.189 ‒ 43.000 ‒ 39.720

Ontvangsten

‒ 5.235

‒ 5.235

5.10

‒ 5.235

‒ 5.235

Saldo afgesloten rekeningen

Toelichting
Verplichtingen
De verlaging van het beschikbare budget met € 14,7 miljoen is gerelateerd
aan de kasmutaties welke hier onder conform de normering worden
toegelicht.
Uitgaven
5.01 Apparaat
De wijzigingen op dit artikelonderdeel zijn kleiner dan de gehanteerde norm
en worden daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer).
5.02 Overige uitgaven
De wijzigingen op dit artikelonderdeel zijn kleiner dan de gehanteerde norm
en worden daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer).
5.03 Investeringsruimte
De verlaging van dit artikelonderdeel met € 1,4 miljoen is opgebouwd uit
een aantal mutaties, kasschuiven vanuit latere jaren € 17,8 miljoen, een
verhoging van € 7,0 miljoen als gevolg van de verwerking van het saldo
2020, een verlaging in verband met overboekingen binnen het Deltafonds
van € 25,2 miljoen en een verlaging van € 1 miljoen in verband met overboe­
kingen naar hoofdstuk XII.
Kasschuiven
Met de kasschuiven wordt de investeringsruimte in lijn gebracht met de
programmering. De belangrijkste kasschuiven betreffen;
Afsluitdijk, als gevolg van de problematiek rond de Hydraulische

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

16

Randvoorwaarden worden niet voorziene kosten gemaakt op het project
Afsluitdijk. Ter oplossing zijn en worden onderzoeken gedaan en wordt met
de uitvoerder nieuwe afspraken gemaakt. Voor deze kosten wordt de risico­
reservering deels naar de periode 2021-2025 gehaald. Voor 2021 betreft dit
een bedrag van € 27 miljoen.
Een verlaging in 2021 van € 7,6 miljoen betreft het verschuiven naar latere
jaren van de meevaller op het project Ruimte voor de rivier die in 2021 aan
de investeringsruimte is toegevoegd.
Daarnaast doen zich een aantal kleinere kasschuiven zich voor die per saldo
leiden tot een verlaging van 2021 met € 1,6 miljoen.
Saldo 2020
De verhoging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € 7 miljoen
is het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2020.
Overboekingen binnen Deltafonds
Afsluitdijk, met name als gevolg van de problematiek rond de Hydraulische
Randvoorwaarden worden niet voorziene kosten gemaakt op het project
Afsluitdijk. Ter oplossing zijn en worden onderzoeken gedaan en wordt met
de uitvoerder nieuwe afspraken gemaakt. Ter financiering van deze kosten
wordt € 120,1 miljoen ( waarvan € 27 miljoen in 2021) overgeboekt naar
artikel 4.02 GIV/PPS.
Aan artikel 1.02 Overige aanlegprojecten waterveiligheid wordt ten behoeve
van het project IJsseldelta fase 2 € 15,9 miljoen, waarvan € € 4,9 miljoen in
2021, vanuit Investeringsruimte toegevoegd. Een verhoging in 2021 van
€ 7,6 miljoen betreft het toevoegen aan de investeringsruimte van de
projectmeevallers, met name op het project Ruimte voor de rivier.
Daarnaast is € 0,7 miljoen van uit dit artikelonderdeel overgeboekt naar de
overige artikelonderdelen binnen dit artikel, met name naar het onderdeel
Reserveringen.
Overboekingen naar Hoofstuk XII
In de periode 2021-2024 wordt € 2,5 miljoen, waarvan € 1 miljoen in 2021,
voor de financiering van de waterzuivering Bonaire opCaribisch Nederland
vanuit de investeringsruimte naar artikel 13 op HXII overgeboekt.
5.04 Reserveringen
De verlaging van dit artikelonderdeel met € 14,2 miljoen is opgebouwd uit
een aantal mutaties, kasschuiven vanuit latere jaren € 9,6 miljoen, een
verhoging van € 6,2 miljoen als gevolg van de verwerking van het saldo
2020, een verlaging in verband met overboekingen binnen het Deltafonds
van € 30,8 miljoen en een verhoging van € 0,7 miljoen in verband met
overboekingen binnen het artikel.
Kasschuiven
Met de kasschuiven worden de beschikbare bedragen aangepast op basis
van de uitvoeringsplanning Impulsregeling Ruimtelijke Adaptatie
(€ 15,7 miljoen, Nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen (€ 4,1 miljoen), plastic zwerfafval rivieren (- € 2 miljoen).
Saldo 2020
De verhoging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met
€ 6,2 miljoen is het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

17

Overboekingen binnen het Deltafonds
Naar artikel 1 Investeringen waterveiligheid
Voor de uitvoering van het project Noordelijke Maasvallei en Paddenpol
(integraal rivieren management) wordt naar artikel 1.02 Overige aanlegpro­
jecten waterveiligheid € 7,6 miljoen overgeboekt, waarvan € 3,1 miljoen in
2021. Daarnaast wordt € 1,5 miljoen aan het Landelijk Verbeterprogramma
Regionale Rijkskeringen voor de realisatie van het project Betuweplan
toegevoegd.
Vanuit de beleidsreservering Stimulering Ruimtelijke adaptie wordt
€ 1,5 miljoen (waarvan € 1,3 miljoen in 2021) naar het Deltaprogramma
Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) overgeboekt (artikel 1.03 Studiekosten). Het
betreft middelen voor strategievorming, kennisontwikkeling en onderzoek,
kennisdeling en leren.
Voor de verdere ontwikkeling van het programma Integraal Rivieren
Management (IRM) wordt € 1,4 miljoen (waarvan € 0,6 miljoen in 2021
vanuit de beleidsreservering IRM op artikel 5.04 overgeboekt .
Naar artikel 2 Investeren zoetwatervoorziening
In het bestuursakkoord water is afgesproken dat het Rijk zou bijdragen aan
maatregelen voor klimaatadaptatie. Conform afspraak is voor de impulsre­
geling een beleidsreservering in het Deltafonds opgenomen ter grootte van
€ 200 miljoen. Inzet van de regeling is dat decentrale overheden vanaf 2021
kunnen inschrijven. Ten einde dit te bewerkstellingen wordt de gereser­
veerde gelden overgeheveld naar het uitvoeringsartikel 2.02 Overige
investeren zoetwatervoorziening. De overboeking in 2021 bedraagt
€ 20 miljoen.
Naar artikel 7 Investeren in waterkwaliteit
Voor uitvoering van het prgramma Nutriënten en Gewasbeschermingsmid­
delen wordt naar artikel 7.03 Studiekosten (MIRT onderzoek Delta Aanpak
Waterkwaliteit) voor de periode 2021-2027 € 13,4 miljoen, waarvan
€ 3,4 miljoen in 2021 overgeheveld.
€ 0,5 miljoen wordt in 2021 vanuit de beleidsreservering naar het uitvoe­
ringsartikel 7.03 Studiekosten overgeheveld voor de financiering van de
procesmatige ondersteuning van de studiegroep grondwater met
betrekking tot de achtergrondstudie en uitvoering probleemanalyse.
Daarnaast wordt € 0,4 miljoen in 2021 vanuit de beleidsreservering naar
het uitvoeringsartikel 7.02 Studiekosten overgeheveld voor onderzoek naar
PFAS en andere opkomende stoffen in oppervlaktewater en grondwaterter
onderbouwing van de regelgeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

18

3.6 Artikel 6 Bijdragen andere begrotingen Rijk
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid art. .. (bedragen x € 1.000)
6

Bijdragen andere begrotingen Rijk

Stand
Mutaties
Stand
Ontwerp
Via
Vastgestelde
Begroting NvW'en
Begroting
(1)
Amende­
(3)
menten
(2)

Mutaties 1e
Stand 1e Mutaties Mutaties Mutaties Mutaties
Suppletoire Suppletoire
2022
2023
2024
2025
Begroting
Begroting
(4)
(5)
(7)
(8)
(9)
(10)

Ontvangsten

1.053.739

1.053.739

159.454

1.213.193

20.319

173.491

6.09

Ten laste van begroting IenW

1.053.739

1.053.739

159.454

1.213.193

20.319

173.491

26.500 ‒ 271.000
26.500 ‒ 271.000

6.09.01Ten laste van begroting IenW

1.053.739

1.053.739

159.454

1.213.193

20.319

173.491

26.500 ‒ 271.000

Toelichting
Ontvangsten
De neerwaartse bijstelling van de ontvangsten is het gevolg van de overboe­
kingen met de begroting Hoofdstuk 12. De belangrijkste overboekingen
worden toegelicht in paragraaf 2.1. Overzicht uitgaven- en ontvangsten
mutaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

19

3.7 Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 9 Budgettaire gevolgen van beleid art. .. (bedragen x € 1.000)
7

Investeren in waterkwaliteit

Stand
Mutaties
Stand
Ontwerp
Via
Vastgestelde
Begroting NvW'en
Begroting
(1)
Amende­
(3)
menten
(2)

Mutaties 1e
Stand 1e Mutaties Mutaties Mutaties Mutaties
Suppletoire Suppletoire
2022
2023
2024
2025
Begroting
Begroting
(4)
(5)
(7)
(8)
(9)
(10)

Verplichtingen

120.090

120.090

51.037

Uitgaven

130.801

130.801

‒ 53.159

waarvan juridisch verplicht
7.01

171.127 ‒ 23.119 ‒ 26.500 ‒ 55.781

10.468

77.642 ‒ 31.593

17.310 ‒ 37.793

10.281

51%

Real. progr. Kaderrichtlijn water

93.295

93.295

‒ 47.779

45.516 ‒ 17.660

35.936

10.699

‒ 8.123

7.01.01 Real.progr.Kaderrichtlijn water

93.295

93.295

‒ 47.779

45.516 ‒ 17.660

35.936

10.699

‒ 8.123

Overige aanlegprojecten
Waterkwaliteit

18.282

18.282

‒ 5.429

12.853

‒ 2.933

‒ 5.626 ‒ 34.492

10.891

7.02.01Realisatieprogramma overige
aanleg waterkwaliteit

14.781

14.781

‒ 9.954

4.827

3.658

11.374

13.414

14.694

7.02.02Planuitwerking overige aanleg
waterkwaliteit

3.501

3.501

4.525

8.026

‒ 6.591 ‒ 17.000 ‒ 47.906

‒ 3.803

7.02

- Waarvan bijdrage aan agentschap
RWS

451

451

4.991

875

729

Studiekosten waterkwaliteit

19.224

19.224

49

19.273 ‒ 11.000 ‒ 13.000 ‒ 14.000

7.513

7.03.01Studiekosten waterkwaliteit

19.224

19.224

49

19.273 ‒ 11.000 ‒ 13.000 ‒ 14.000

7.513

57

57

431

488

602

57

57

431

488

602

7.03

Ontvangsten
7.09

Ontvangsten investeringen in
waterkwaliteit

5.442

2.130

1.500

Toelichting
Verplichtingen
De verhoging van de verplichtingen bij de Voorjaarsnota bedraagt
€ 51 miljoen. Deze verhoging wordt voornamelijk veroorzaakt door een
technische verwerking van het saldo 2020 van € 52,5 miljoen. De overige
€ 1,5 miljoen is een verlaging veroorzaakt door diversere kleinere mutaties
die gerelateerd zijn aan de hieronder aangegeven kasmutaties.
7.01 Realisatiepromgramma Kaderrichtlijn water
De verlaging van het beschikbare bedrag bij de Voorjaarsnota met
€ 47,8 miljoen is met name het gevolg van een actualisatie van het
programma Kaderrichtlijn water, dit resulteert in een verschuiving naar
latere jaren van € 49 miljoen. De mijlpaal van het programma KRW blijft
ongewijzigd 2027. De vertragingen betreffen met name het project UWDH
(uiterwaarden van Wamel. Dreumel en Heerewaarden) is vertraagd. ivm
een nieuw herontwerp omdat de oorspronkelijke ontwerp niet/beperkt
bijdroegen aan de KRW doelstelling. Het project Wolderweide (ivm een
latere aanbesteding en het verschuiven van de risico reservering naar een
later jaar). Het project Loenensche Buitenpolder (verschuiving risicoreser­
vering naar later jaar). Vispassages (oplevering met een jaar vertraagd en
verschuiving van de risico reservering naar een later jaar). Project Beekmon­
dingen (verschuiving risicoreservering naar een later jaar) en het project
Hoeckelingsdam (vertraging start uitvoering met een jaar). Daarnaast is
een verhoging van € 1,5 miljoen aangebracht als gevolg van de technische
verwerking van het saldo van 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

20

7.02 Overige aanlegprojecten Waterkwaliteit
De verlaging van het beschikbare bedrag bij de Voorjaarsnota met
€ 5,4 miljoen is een gevolg van een verlaging van € 5,2 miljoen veroorzaakt
door actualisatie van de uitvoeringsplanning van de projecten Grevelingen
en Grote wateren en een verlaging van € 5,8 miljoen in verband met een
bijdrage aan het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit voor
het project Fase 1. Marker Wadden. Tevens wordt een bedrag van
€ 1,2 miljoen overgeboekt naar artikel 5.01 Apparaat, voor de interne kosten
van RWS voor de verkenning / planuitwerking 2e tranche Pragmatische
Aanpak Grote Wateren. Daarnaast is een verhoging van € 4,7 miljoen
aangebracht als gevolg van de technische verwerking van het saldo van
2020.
7.03 Studiekosten Waterkwaliteit
De beschikbare bedragen van dit artikelonderdeel zijn in overeenstemming
gebracht met de geactualiseerde programmering MIRT-onderzoeken Water­
kwaliteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

21

‒ 7.126

Kasschuiven Investeren in
Waterveiligheid

2027

2028

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

Mutaties Voorjaarsnota 2020

882

‒6

115
650

115

350

333

650

333

650

333

2.000

174.000 27.000

650

166

‒
271.000

650

33

650

7.590

15.900

‒ 127.471
81.049

3.090

4.900

‒ 9.528

1.500

5.500
1.500

1.270 73.595 48.524

5.500

‒ 28.046
‒
308.467
25.370

1.500

‒
‒
‒
‒
‒
‒
150.000 42.072 27.001 98.860 17.041 39.783 27.363 26.020

Meevaller bij het project Heesseltsche ‒ 9.528
uiterwaarden

Integraal Rivieren Management

IJsseldelta fase 2

Kasschuiven investeren in
waterveiligheid 1)

9.332

‒6

Meevaller PWK Vlieland

Aanpassen IK-HWBP

230

Cybersecurity

1.500

‒1

‒1

WKB Waterveiligheid
1.500

350

700

Plan Duinen aan programma BOI

Opdracht realisatie project Betuweplan

333

1.531

Bijdrage RWS kennisprogramma
zeespiegelstijging

‒
‒
14.037 16.037

Saldo 2020: Investeren in
waterveiligheid

323

169.000 21.000

5.417
50.000

Generale kasschuif

Desaldering Investeren
Waterveiligheid

4.052

‒ 2.436
0

0

0

2031

0

8.951

2032

0

2033

0

2034

650

650

0

8.198 29.650 30.650

7.548 29.000 30.000

650

0

650

0

650

0

0

650

650

‒
‒
50.000 20.000

0

650 ‒ 5.437

‒
90.479

‒
0 43.913 71.129

650

8.951

384.217446.097 529.774 561.797 625.112482.067472.572 502.193500.780349.273279.348226.545313.057 296.907

‒
10.911

6.488

2030

Ontwerpbegroting 2021
artikelonderdeel 1.02 Overige
aanlegprojecten waterveiligheid

‒8
‒ 196

‒
5.000

‒ 188 ‒ 5.911

2.062 11.530 12.824 13.051 75.854

1.107

‒8

4.176

‒ 3.061

2029

101.261 99.309 96.778

354

‒8

362

2026

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 1.01 Grote projecten
waterveiligheid

1.887

‒ 312

2.199

2025

955 11.726 23.735 13.051 71.802

2024

‒
21.913

‒
15.334 ‒ 7.562

5.740

2023

Mutaties Voorjaarsnota 2020

Meevallers

‒ 7.785

‒ 7.785

Saldo 2020 Investeren in
waterveiligheid

560

‒ 2.501

0

2022

123.174 97.422 96.424

2021

Desaldering Investeren
Waterveiligheid

Ontwerpbegroting 2021
artikelonderdeel 1.01 Grote projecten
waterveiligheid

Totaal
mutatie

Artikel 1 Investeren in waterveiligheid

1 Investeren in waterveiligheid

4 Bijlagen

4.1 Bijlage 1: Verdiepingsbijlage

In de verdiepingsbijlage is per productartikel een meerjarige (voor de
volledige looptijd van het fonds) begrotingsmutatietabel op artikelon­
derdeel-niveau opgenomen. In deze tabel worden de mutaties vanaf de
ontwerpbegroting 2021 weergegeven. De mutaties 1e suppletoire
begroting worden in de artikelsgewijze toelichting (paragraaf 3) conform
de normering toegelicht.

22

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

23

‒ 325

Overboeking Ministerie EZK
‒ 94

22

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

4.973

790

181

3.222

4.582

4.450

‒ 18

150

5.089

4.608

‒ 18

499

8.596

7.071

‒ 18

‒ 18

7.089

7.071

‒ 18

‒ 18

7.089

7.071

‒ 18

‒ 18

7.089

7.071

‒ 18

‒ 18

7.089

7.087

‒ 18

‒ 18

7.105

6.831

‒ 18

‒ 18

6.849

Desaldering Investeren
Waterveiligheid

5.979

323

‒ 3.061

164.879154.499152.905 150.767142.522154.624155.348155.491155.342 172.276 179.046 180.462164.230 160.588

7.071

‒ 18

‒ 18

7.089

Ontwerpbegroting 2021
artikelonderdeel 1.09 Ontvangsten
investeren in waterveiligheid

6.966

‒ 123

‒ 18

‒ 105

7.089

632.259559.889715.924626.068336.371529.608 467.219593.316 537.501386.994 287.069 243.217314.707 213.259

6.671

‒ 118

‒ 18

‒ 100

6.789

Totaal Uitgaven stand eerste
suppletoire wet 2021 Investeren in
waterveiligheid

8.196

‒ 93

‒ 18

‒ 75

8.289

519.176 551.759 637.393 571.348645.127512.591492.712 581.084 507.869356.362286.437242.585320.162 303.756

19.310 13.213 15.777 13.685

7.525

610

1.292

220

‒ 18

‒ 115

1.435

‒ 350

‒ 10

‒ 162

8.240 11.195

Totaal Uitgaven stand
ontwerpbegroting 2021 Investeren in
waterveiligheid

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 1.03 Studiekosten

3.241

1.400

Integraal Rivieren Management
apparaat
Mutaties Voorjaarsnota 2020

1.473

12.500

Stimulering Ruimtelijke adaptie

Infraprojecten DF

22

375

SLA Cybersecurity

‒ 18

Deelprogramma Overstijgend

375

‒ 252

‒ 115

‒ 230

Opdracht leveren begr. indicator
Waterveiligh beleidsart 11

0 ‒ 1.804

Cybersecurity

1

1

9.002

Kasschuiven Investeren in
Waterveiligheid

Saldo 2020: Investeren in
waterveiligheid
WKB Waterveiligheid

‒ 104
8.652

Opdracht NEN Klimaatadaptatie

‒ 1.000 ‒ 1.000

‒ 163

‒ 803

‒ 803

Inhuur Cybersecurity WV
Bijdrage agentschap KNMI

2022

511.688 447.367603.369 610.321316.645 510.113 447.202 510.391530.430379.923279.998 227.195 307.620 206.428

2021

11.785

Totaal
mutatie

Ontwerpbegroting 2021
artikelonderdeel 1.03 Studiekosten

1) In 2035 wordt € 150 mln opgeboekt
waardoor de kasschuif over de periode
2021-2035 budgettair neutraal is.

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 1.02 Overige
aanlegprojecten waterveiligheid

1 Investeren in waterveiligheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

24

‒ 6.049

Saldo 2020 Investeren in
waterveiligheid

2024

0

2027

0

2028

0

2029

0

2030

0

2031

0

2032

0

2033

0

2034

164.809154.822152.905 147.706142.522154.624155.348155.491155.342 172.276 179.046 180.462164.230 160.588

0

2026

Totaal Ontvangsten stand eerste
suppletoire wet 2021 Investeren in
waterveiligheid

0

2025

164.879154.499152.905 150.767142.522154.624155.348155.491155.342 172.276 179.046 180.462164.230 160.588

0 ‒ 3.061

2023

Totaal Ontvangsten stand
ontwerpbegroting 2021 Investeren in
waterveiligheid

323

2022

164.809154.822152.905 147.706142.522154.624155.348155.491155.342 172.276 179.046 180.462164.230 160.588

‒ 70

‒ 6.049

2021

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 1.09 Ontvangsten
investeren in waterveiligheid

Mutaties Voorjaarsnota 2020

Totaal
mutatie

1 Investeren in waterveiligheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

25

0

20

0

Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting
2021 Investeren in zoetwatervoorziening

0

0

Totaal Ontvangsten stand eerste suppletoire wet
2021 Investeren in zoetwatervoorziening

0

‒ 20

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 2.09 Ontvangsten investeren in
waterkwantiteit en zoetwatervoorzieningen

‒ 20

Mutaties Voorjaarsnota 2020

Desaldering Ecologische maatregelen

Saldo 2020 Investeren in zoetwatervoorziening

Ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 2.09
Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en
zoetwatervoorzieningen

50.240

Totaal Uitgaven stand eerste suppletoire wet
2021 Investeren in zoetwatervoorziening

4.673

573

‒ 93

‒ 1.478

19.302

20

‒ 93

Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2021
Investeren in zoetwatervoorziening

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 2.03 Studiekosten

Mutaties Voorjaarsnota 2020

Waterprofielen & Opdracht bevaarbaarheid
Ijsselmeer

Kasschuiven Investeren in zoetwatervoorziening

4.100
2.144

Saldo 2020 Investeren in zoetwatervoorziening

2.144

Ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 2.03
Studiekosten

51.647

28.074

4.668

1.470

1.470

3.198

46.979

45.567

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 2.02 Overige
waterinvesteringen zoetwatervoorziening

25.000
22.103

20.000

477
‒ 3.339

30.365

200.000

Impulsregeling Ruimtelijke Adaptatie

479

‒ 35

9.941
‒ 35

24.876

15.202

‒ 20

2022

2021

Mutaties Voorjaarsnota 2020

‒ 6.602

Aanvullend budget Noordervaart

0

‒ 105

Kasschuiven Investeren in
zoetwatervoorzieningen

Opdracht betonning in het Ijsselmeer

‒ 20
9.941

Saldo 2020 Investeren in zoetwatervoorziening

Desaldering Ecologische maatregelen

Ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 2.02
Overige waterinvesteringen
zoetwatervoorziening

Totaal
mutatie

Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorziening

2 Investeren in zoetwatervoorziening

52.343

13.058

5.150

1.970

1.970

3.180

47.193

37.315

40.000

‒ 3.263

613

‒ 35

9.878

2023

45.723

6.353

4.789

‒ 630

‒ 630

5.419

40.934

40.000

40.000

934

2024

44.571

5.903

3.637

‒ 1.332

‒ 1.332

4.969

40.934

40.000

40.000

934

2025

23.687

5.256

2.200

0

2.200

21.487

18.431

20.000

‒ 1.569

3.056

2026

18.134

3.134

2.200

0

2.200

15.934

15.000

15.000

934

2027

934

934

0

0

934

0

934

2028

1.525

1.525

0

0

1.525

0

1.525

2029

0

0

0

0

0

0

2030

0

0

0

0

0

2031

0

0

0

0

0

2032

0

0

0

0

0

2033

0

0

0

0

0

2034

7.458

7.458

2023

71.846

35

3.339

68.472

68.669 ‒ 15.875

71.967 ‒ 15.875

35

3.263

7.484

7.484

2025

7.484

7.484

2026

7.695

7.695

2027

186.217

7.274

7.274

2029

7.274

7.274

2030

7.274

7.274

2031

7.274

7.274

2032

7.274

7.274

2033

0

0

0

157.049 306.253 296.350 240.332

187.617 245.749 161.661 164.330 206.245 200.552 179.775 298.979 289.076 233.058

177.245 171.552 149.775 298.979 289.076 233.058

0 ‒ 29.000 ‒ 29.000 ‒ 29.000 ‒ 29.000 ‒ 30.000

‒ 29.000 ‒ 29.000 ‒ 29.000 ‒ 29.000 ‒ 30.000

217.574 239.964 179.226 253.233 140.145 143.025 184.519 178.826

147.066 138.270 160.539

7.274

7.274

2028

187.617 245.749 161.661 164.330 206.245 200.552 179.775 298.979 289.076 233.058

7.484

7.484

2024

178.759 210.116 232.506 171.742 245.749 132.661 135.330

31.693

35

24.734

86

6.838

147.066 138.270 160.539

7.458

7.458

2022

Totaal Uitgaven stand eerste suppletoire wet
2021 Beheer, onderhoud en vervanging

105

6.602

0

86

6.838

7.458

7.458

2021

Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2021
Beheer, onderhoud en vervanging

Stand eerste suppletoire wet 2021
artikelonderdeel 3.02 Beheer onderhoud en
vervanging

Mutaties Voorjaarsnota 2020

Opdracht betonning in het Ijsselmeer

Aanvullend budget Noordervaart

Kasschuiven Beheer, onderhoud en vervanging

Overheveling van LNV voor onderhoud
Waddenzee

Saldo 2020 Beheer, onderhoud en vervanging

Ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 3.02
Beheer onderhoud en vervanging

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 3.01 Watermanagement

Mutaties Voorjaarsnota 2020

Ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 3.01
Watermanagement

Totaal
mutatie

Artikel 3 Beheer, onderhoud en vervanging

3 Beheer, onderhoud en vervanging

233.857

226.583

226.583

0

226.583

7.274

7.274

2034

Toelichting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

26

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

27

2

42.564

2022
227.913

2023

42.699
89.680

Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2021
Experimenteren cf. art. III Deltawet

Totaal Uitgaven stand eerste suppletoire wet
2021 Experimenteren cf. art. III Deltawet

21.485

42.564
212.074

227.913

212.074

89.680

21.485

46.981 ‒ 21.079 ‒ 15.839

27.000

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 4.02 GIV/PPS

9.800

Mutaties Voorjaarsnota 2020

27.000

120.125

Aanvullende kosten ivm hydraulische
randvoorwaarden Afsluitdijk

73.736 ‒ 30.879 ‒ 42.839

‒ 53.757 ‒ 53.757

0

Kasschuiven Experimenten cf. art. III Deltawet

42.699

2021

Saldo 2020 Experimenteren cf art III Deltawet

2

Desaldering Afsluitdijk

Ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 4.02
GIV/PPS

Totaal
mutatie

Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet

4 Experimenteren cf. art. III Deltawet

87.868

60.886

87.868

26.982

27.000

‒ 18

60.886

2024

88.055

58.730

88.055

29.325

29.325

58.730

2025

57.880

57.880

57.880

0

57.880

2026

57.043

57.043

57.043

0

57.043

2027

56.391

56.391

56.391

0

56.391

2028

55.590

55.590

55.590

0

55.590

2029

54.802

54.802

54.802

0

54.802

2030

54.028

54.028

54.028

0

54.028

2031

53.873

53.873

53.873

0

53.873

2032

53.495

53.495

53.495

0

53.495

2033

53.767

53.767

53.767

0

53.767

2034

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

28

‒ 650

‒ 650

7.568

‒ 2.500
150.000
‒ 15.900
‒ 12.500

Caribisch Nederland

Kasschuiven Netwerkgebonden kosten en
overige uitgaven 1)

IJsseldelta fase 2

Infraprojecten DF

‒ 220

‒ 4.900

17.757

‒ 1.000

6.989
24.868

Meevallers

4.900

Saldo 2020 Netwerkgebonden kosten en overige
uitgaven

Ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 5.03
Investeringsruimte

5

‒ 22

‒ 106

800

27

‒ 375

18

‒ 333

‒4

74.581

‒ 3.222

‒ 5.500

6.921

‒ 500

312

21.391

69.277

‒ 324

18

‒ 333

‒9

69.601

259.142 244.754

691

369

370

1.200

‒ 882

‒ 366

74.586

6.989

‒ 22

‒ 106

800

27

‒ 375

252

‒ 1.531

2022

2023

2024

‒ 4.450

‒ 5.500

34.725

‒ 500

9.536

12.925

67.231

‒ 324

18

‒ 333

‒9

67.555

236.013

‒ 650

‒ 650

‒ 4.608

34.700

‒ 500

8

7.425

67.484

‒ 315

18

‒ 333

67.799

2026

2027

‒ 650

‒ 650

31.117

8

27.425

67.752

‒ 148

18

‒ 166

67.900

5.000

18.585

66.135

‒ 15

18

‒ 33

66.150

241.964

‒ 650

‒ 650

101.608

67.704

18

18

67.686

241.713

‒ 650

‒ 650

247.606 242.614 242.363

2025

241.411 246.956

‒ 650

‒ 650

258.451 245.404 236.663 242.061

2021

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 5.02 Overige uitgaven

Mutaties Voorjaarsnota 2020

SLA Cybersecurity

Overheveling Programmaruimte

Saldo 2020 Netwerkgebonden kosten en overige
uitgaven

opdracht BREFs. Best Available Technique
Reference Documents

Deelprogramma Overstijgend

Opdracht leveren begr. indicator Waterveiligh
beleidsart 11

Bijdrage RWS kennisprogramma
zeespiegelstijging

Subsidie Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling
Staf DC

Ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 5.02
Overige uitgaven

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 5.01 Apparaat

‒ 22

369

Saldo 2020 Netwerkgebonden kosten en overige
uitgaven

Mutaties Voorjaarsnota 2020

370

Opdracht BREFs. Best Available Technique
Reference Documents

1.548

Aanpassen IK-HWBP

Opdracht 2e tranche Programmatische aanpak
Grote Wateren (IK

‒ 366
‒ 9.332

DFA Staf Delta 2021

Ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 5.01
Apparaat

Totaal
mutatie

Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven

5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven

‒ 650

‒ 650

241.611

2029

‒ 650

‒ 650

241.611

2030

‒ 650

‒ 650

241.611

2031

‒ 650

‒ 650

241.611

2032

‒ 650

‒ 650

241.611

2033

‒ 2.436

2.436

17.325

64.195

18

18

64.177

27.325

63.877

18

18

63.859

17.325

63.877

18

18

63.859

16.200

63.877

18

18

63.859

63.837

18

18

63.819

‒ 43.913

16.200 243.613

63.877

18

18

63.859

241.309 240.961 240.961 240.961 240.961 240.961

‒ 302

348

‒ 650

241.611

2028

71.129

327.967

63.837

18

18

63.819

240.961

‒ 650

‒ 650

241.611

2034

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

29

PFAS

2025

189
‒ 800

‒ 1.800

7.425

0

‒ 800

‒ 1.800

27.425

0

‒ 1.800
5.000
23.585

0
101.608

‒ 500

‒ 2.000

‒ 2.000

800

1.800

‒ 189

‒ 2.000

800

1.800

‒ 2.000

1.800

‒ 2.000

‒ 2.000

341.706 350.595

337.217

Totaal Uitgaven stand eerste suppletoire wet
2021 Netwerkgebonden kosten en overige
uitgaven

30.026

371.339 368.358

20.484

352.173

0

108.300

111.550

577.557

17.325

0

2030

0
71.000 232.600

0

71.000 232.600

27.325

0

2029

277.800

0

277.800

16.200

0

2031

2033

211.800

0

211.800

554.763 598.838 532.838 716.298

760.843

211.800

0

211.800

16.200 199.700

0 ‒ 43.913

2032

439.113 403.795 555.395 599.470 533.470

119.400 120.400

4.400

4.400

116.000

17.325

0

2028

397.633 450.433 443.234 530.425 443.229 403.163

441.598 490.951 478.299

81.313

‒ 14.241 ‒ 14.459 ‒ 21.189 ‒ 43.000 ‒ 39.720 ‒ 39.400 ‒ 46.500

‒ 500

‒ 400

800

1.800

‒ 189

Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2021
Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 5.04 Reserveringen

Mutaties Voorjaarsnota 2020

Reservering Studiegroep Grondwater

‒ 3.400

‒ 400

Nutri�nten en Gewasbeschermingsmiddelen art ‒ 15.400
7

Reservering PFAS

400

2.800

PFAS

500

7.700

Beleidstafel Grondwater

‒ 189

‒ 567

Reservering SCM: DBFM

‒ 790

Impulsregeling Ruimtelijke Adaptatie

‒ 610

‒ 1.292

‒
200.000 ‒ 20.000 ‒ 25.000 ‒ 40.000 ‒ 40.000 ‒ 40.000 ‒ 20.000 ‒ 15.000

‒ 1.500

1.980 ‒ 17.400 ‒ 29.500

‒ 1.400

‒ 1.500

‒ 100

Integraal Rivieren Management apparaat

‒ 1.500

19.900

‒ 2.000

51.215 124.313 148.020 150.950 165.900

17.325

4.400

‒ 800

2027

‒ 7.590
‒ 181

11.101

34.943

7.191

189
‒ 1.800

2026

‒ 1.473

‒ 3.090

2024

Stimulering Ruimtelijke adaptie

‒ 1.500

9.619

6.221

14.241

3.489

2023

‒ 9.800 ‒ 27.000 ‒ 27.000 ‒ 29.325

‒ 1.411 ‒ 14.200

‒ 400

‒ 500

189

106

2022

Integraal Rivieren Management

‒ 1.500

0

Opdracht realisatie project Betuweplan

Kasschuiven Netwerkgebonden kosten en
overige uitgaven

Saldo 2020 Netwerkgebonden kosten en overige
uitgaven

Ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 5.04
Reserveringen

1) In 2035 wordt € 150 mln afgeboekt waardoor
de kasschuif over de periode 2021-2035
budgettair neutraal is.

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 5.03 Investeringsruimte

4.221

‒ 2.800

Beleidstafel Grondwater

Mutaties Voorjaarsnota 2020

567
‒ 7.700

Reservering SCM: DBFM

106

Overheveling Programmaruimte

‒
120.125 ‒ 27.000

Aanvullende kosten ivm hydraulische
randvoorwaarden Afsluitdijk

2021

Totaal
mutatie

5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven

915.694

845.197

211.800

0

211.800

399.096

71.129

2034

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

30

Totaal Ontvangsten stand eerste suppletoire wet
2021 Netwerkgebonden kosten en overige
uitgaven

‒ 5.235

0

‒ 5.235

Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting
2021 Netwerkgebonden kosten en overige
uitgaven

‒ 5.235

‒ 5.235

2021

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 05.10 Saldo afgesloten
rekeningen

‒ 5.235

Totaal
mutatie

Mutaties Voorjaarsnota 2020

Saldo 2020

Ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 5.10
Saldo afgesloten rekeningen

5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

31

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

30
‒ 162

‒
271.000

0

0

0

0

0

0

0 ‒ 50.000 ‒ 20.000

1.213.193 1.137.580 1.532.057 1.305.524 1.157.098 1.182.887 1.256.480 1.156.550 1.042.263 983.332 1.067.142 945.816 1.160.602 1.255.989

26.500

‒ 500

‒ 50.000 ‒ 20.000

Totaal Ontvangsten stand eerste suppletoire wet
2021 Bijdragen andere begrotingen Rijk

173.491

‒9

‒ 500

‒
271.000

1.053.739 1.117.261 1.358.566 1.279.024 1.428.098 1.182.887 1.256.480 1.156.550 1.042.263 983.332 1.067.142 945.816 1.210.602 1.275.989

20.319

‒ 10

‒9

‒ 500

27.000

Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting
2021 Bijdragen andere begrotingen Rijk

159.454

86

‒ 138

‒ 90

‒ 123

‒ 63

‒ 94

‒ 366

‒4

‒ 1.000

‒ 1.000

‒ 163

‒ 803

21.000 174.000

1.213.193 1.137.580 1.532.057 1.305.524 1.157.098 1.182.887 1.256.480 1.156.550 1.042.263 983.332 1.067.142 945.816 1.160.602 1.255.989

86

‒ 138

2023

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 6.09 Ten laste van begroting
IenW

Mutaties Voorjaarsnota 2020

Overheveling van LNV voor onderhoud
Waddenzee

Opdracht RIVM PFAS

‒ 90

‒ 123

Opdracht Bevaarbaarheid IJsselmeer

Opdracht RIVM 2021 Microplastics

‒ 63

‒ 104

Subsidie Milieu Centraal microplastics

‒ 366

Opdracht NEN Klimaatadaptatie

‒ 22

DFA Staf Delta 2021

Subsidie Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling
Staf DC

‒ 1.000

Agentschapsbijdrage KNMI

‒ 325
‒ 2.500

Overboeking Ministerie EZK

Caribisch Nederland

‒ 803

Inhuur Cybersecurity WV

30

EZK : Waterprofielen

‒ 5.796

‒ 5.796

LNV: Marker Wadden

‒ 22

50.000 169.000

‒ 22

2022

1.053.739 1.117.261 1.358.566 1.279.024 1.428.098 1.182.887 1.256.480 1.156.550 1.042.263 983.332 1.067.142 945.816 1.210.602 1.275.989

2021

Generale kasschuif

Opdracht RIVM PFAS in water

Ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 06.09
Ten laste van begroting IenW

Totaal
mutatie

Artikel 6 Bijdragen andere begrotingen van het Rijk

6 Bijdragen andere begrotingen Rijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

32

Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit

2.165

‒ 63

17.869

103

‒ 228

‒ 63

‒ 22

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 07.03 Studiekosten
waterkwaliteit

Mutaties Voorjaarsnota 2020

Waterzuivering medicijnresten

Reserveringen
‒ 60.000

900

74.314

65.890

10.699

10.699

55.191

2024

‒ 5.788

2.000

‒ 7.212

19.450

14.289

2.000

‒ 1.711

25.000

39.822

19.273

8.450

2.000

20.936

2.000

40.423

10.891

15.423

‒ 4.532

29.532

77.021

‒ 8.123

‒ 8.123

85.144

2025

6.100

11.000

7.513
9.513

36.035

36.035

88.357

2027

2.000

13.461

0

54.680

33.680

13.461

20.219

21.000

2.000

2.000

2.000

2.000

2.000

0

69.590

48.590

48.590

21.000

86.277 124.392

‒ 7.063

‒ 7.063

93.340

2026

‒ 8.874 ‒ 14.289 ‒ 15.423 ‒ 13.461

2.000

‒ 6.126

19.100

25.684

‒ 5.626 ‒ 34.492

8.874

49 ‒ 11.000 ‒ 13.000 ‒ 14.000

‒ 2.165

900

‒ 397
3.400

15.400

Nutriënten en Gewasbeschermingsmiddelen

‒ 397

opdracht BREFs. Best Available Technique
Reference Documents

0 ‒ 19.348

Saldo 2020 Investeren in waterkwaliteit

Kasschuiven Investeren in waterkwaliteit

103
17.869

Desaldering investeren in waterkwaliteit

‒ 228

Subsidie Milieu Centraal microplastics

Opdrachten RIVM

‒ 22

Opdracht RIVM PFAS in water

19.224

21.266

Ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 7.03
Studiekosten waterkwaliteit

‒ 2.933

5.788

12.853

‒ 5.796
‒ 5.429

LNV: Marker Wadden

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 7.02 Overige aanlegprojecten
Waterkwaliteit

60.000
‒ 5.796

Waterzuivering medicijnresten

‒ 1.200

31.310

82.278

35.936

35.936

46.342

2023

‒ 8.721 ‒ 14.500 ‒ 48.781

24.199

Mutaties Voorjaarsnota 2020

‒ 1.548

Opdracht 2e tranche Programmatische aanpak
Grote Wateren (IK)

4.677

‒ 5.275

0

Kasschuiven Investeren in waterkwaliteit
4.677

18.282

Ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 7.02
Overige aanlegprojecten Waterkwaliteit

70.987

‒ 47.779 ‒ 17.660
45.516

Saldo 2020 Investeren in waterkwaliteit

602

88.647

2022

0 ‒ 49.222 ‒ 18.262

1.443

93.295

2021

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 7.01 Real. progr. Kaderrichtlijn
water

Mutaties Voorjaarsnota 2020

Kasschuiven Investeren in waterkwaliteit

602
1.443

Saldo 2020 Investeren in waterkwaliteit

Totaal
mutatie

Desaldering investeren in waterkwaliteit

Ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 7.01
Real. progr. Kaderrichtlijn water

7 Investeren in waterkwaliteit

0

0

0

33.652

12.652

‒ 348

13.000

21.000

0

0

2028

0

0

0

21.000

0

21.000

0

2029

0

0

0

2.000

0

2.000

0

2030

0

0

0

0

0

2031

0

0

0

0

0

2032

0

0

0

0

0

2033

0

0

0

0

2034

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

33

Totaal Ontvangsten stand eerste suppletoire wet
2021 Investeren in waterkwaliteit

488

57
602

602

Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting
2021 Investeren in waterkwaliteit

602

488

602

Stand eerste suppletoire wet 2020
artikelonderdeel 07.09 Ontvangsten
investeringen in waterkwaliteit

103

328
431

705

100.703

Mutaties Voorjaarsnota 2020

328

Desaldering investeren in waterkwaliteit

57

Ontwerpbegroting 2021 artikelonderdeel 7.09
Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit

Saldo 2020 Investeren in waterkwaliteit

2022

130.801 132.296

2021

77.642

Totaal
mutatie

Totaal Uitgaven stand eerste suppletoire wet
2021 Investeren in waterkwaliteit

Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2021
Investeren in waterkwaliteit

7 Investeren in waterkwaliteit

2024

114.062

116.676

2025
114.340

2026

116.712 126.957 142.957

96.752 154.505

2023

195.982

109.357

2027

33.652

21.000

2028

21.000

21.000

2029

2.000

2.000

2030

0

0

2031

0

0

2032

0

0

2033

0

0

2034

4.2 Bijlage 2: Projectoverzichten
In deze bijlage zijn de MIRT projecttabellen met de realisatieprojecten
alsmede de verkenningen en planuitwerking programma’s opgenomen
waarin de begrotingsmutaties op projectniveau zichtbaar zijn gemaakt.
Deze MIRT- tabellen zijn in ieder geval voorzien van toelichtingen indien
sprake is:
• van een wijziging (anders dan door de verwerking van prijsbijstelling) in
het taakstellend projectbudget groter dan 10% of meer dan € 10 miljoen;
• van een wijziging groter dan 1 jaar in de oplevering van het project.
De stand vorig in de kolom Kasbudget 2021 betreft de stand OW 2021. De
stand vorig in de kolom Projectbudget betreft de stand Slotwet 2020.
Artikel 1 Investeringen in waterveiligheid
Mutaties Eerste suppletoire begroting 2021 (bedragen x € 1 miljoen)
Tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma
Kasbudget 2021

Projectbudget

huidig

huidig

vorig

vorig

Oplevering
huidig
2024

Project HWBP-2

Toelichting

vorig
2024

Projecten Nationaal
HWBP-2 Rijksprojecten

2

0

169

190

1

HWBP-2
Waterschapsprojecten

74

89

2.471

2.452

1

Overige projectkosten
(Programmabureau)

0

1

47

46

2.688

afrondingen

1

Programma

77

90

1

Begroting (DF 1.01.01/02)

77

90

2.688

Toelichting
1. Bij de rijksprojecten HWBP-2 is een meevaller bij het project Houtribdijk
te melden. Deze meevaller wordt binnen het HWBP-2 programma ingezet
voor tegenvallers bij de HWBP-2 Waterschapsprojecten
Ruimte voor de Rivier
Kasbudget 2021
huidig

Project­
budget

vorig

Oplevering

Toelichting

huidig vorig huidig vorig
2019

Project RvdR

2019

Projecten Nationaal
Projectbudget RvdR

4

12 2.248 2.258

Programma

4

12 2.248 2.258

Begroting (DF 1.01.03)

4

12

1

afrondingen

Toelichting
1. Het projectbudget is met € 10 miljoen naar beneden bijgesteld, omdat
minder risico's zijn opgetreden dan in de planning werd verwacht. Deze
meevaller is toegevoegd aan de programmaruimte binnen het Deltafond.
Maaswerken
Kasbudget 2021

Projectbudget

huidig

huidig

vorig

vorig

Oplevering
huidig

Toelichting

vorig

Project Maaswerken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

34

Kasbudget 2021

Projectbudget

huidig

huidig

vorig

Oplevering

vorig

huidig

Toelichting

vorig

Projecten Zuid-Nederland
Grensmaas

0

1

114

1172017/20242017/2024

Zandmaas

20

20

396

401

Programma

20

21

510

518

Begroting (DF 1.01.04)

20

21

2022

2022

afrondingen

Realisatieprogramma waterveiligheid
Kasbudget 2021

Projectbudget

huidig

huidig

vorig

Oplevering

vorig

huidig

Toelichting

vorig

Projecten Nationaal
Programma HWBP
HWBP Rijksprojecten

6

9

640

640

HWBP
Waterschapsprojecten

381

343

5.876

5.880

1

HWBP Overige projectkosten
(programmabureau)

10

6

117

99

1

Kennisprogramma
Zeespiegelstijging

3

1

9

7

181

191

27

27

11

11

1

12018/20192018/2019

Maatregelen i.r.t.
rivierverruiming
Wettelijk
BeoordelingsInstrumentarium
2023

5

Zandhonger Oosterschelde

1

5

2020

2020

2

Projecten Noord-Nederland
Primaire waterkering
Vlieland
Projecten Oost-Nederland
Kribverlaging Pannerdensch
Kanaal

5

5

19

19

IJsseldelta 2e fase

9

2

95

95

Monitoring Langsdammen
Waal

2

2

5

5

Overige onderzoeken en
kleine projecten

1

1

1.169

1.169

Dijkversterking en herstel
steenbekleding

23

22

827

827

8.977

8.971

2023

2023

2021

2021

Projecten ZuidwestNederland

afrondingen

2

2

Programma

448

398

Begroting (DF 1.02.02)

486

353

Overprogrammering (-)

38

‒ 45

Toelichting
1. het projectbudget van HWBP overige projectkosten is met € 18 miljoen
toegenomen in verband met een terugboeking van te hoog ingeschatte
interne kosten (€ 9 miljoen) en een herschikking van het budget binnen
het HWBP (€ 9 miljoen).
Het projectbudget HWBP Waterschapsprojecten is met € 4 miljoen
afgenomen in verband met een verlaging van € 9 miljoen als gevolg van
herschikking budgetten binnen het HWBP en een verhoging van € 5 miljoen
als gevolg van hogere ontvangsten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

35

2. Het projectbudget voor Maatregelen in relatie tot rivierverruiming is
verlaagd met € 10 miljoen in verband met een meevaller op het project
Heesseltsche uiterwaarden als gevolg van minder opgetreden risico's.
Verkenningen en planuitwerking waterveiligheid
Budget
Projectomschrijving

Huidig

Openstelling
Vorig

Huidig

Toelichting

Vorig

Projecten Nationaal
Reservering Areaalgroei

14

14

7

7

127

127

100

84

Totaal programma
planuitwerking en verkenning

248

232

Begroting DF 1.02.01

248

232

Projecten Noordwest-Nederland
EPK Planuitw. en verkenningen
Waterveiligheid
Ambitie Afsluitdijk
Projecten Zuid-Nederland
Meerkosten rivierverruiming Rijn
en Maas
Projecten Oost-Nederland
IJsseldelta 2e fase

2022

2022

1

afronding

Toelichting
1. Het projectbudget IJsseldelta fase 2 is met € 15,9 miljoen verhoogd omdat
de aanbesteding van dit project hoger uitvalt dan was voorzien.
Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorzieningen
Mutaties Eerste suppletoire begroting 2021 (bedragen x € 1 miljoen)
Realisatieprogramma zoetwatervoorziening
Kasbudget 2021

Projectbudget

huidig

huidig

vorig

Oplevering

vorig

huidig

Toelichting

vorig

Projecten Nationaal
Deltaplan Zoetwater

23

Impulsregeling ruimtelijke
adaptie

20

14

69

75

2021

2021

200

1
2

Projecten ZuidwestNederland
Ecologische maatregelen
Markermeer

0

0

10

102021/20222021/2022

Besluit Beheer
Haringvlietsluizen

2

1

83

83

362

168

Afrondingen

1

Programma

46

15

Begroting (DF 2.02.02)

46

15

2018

2018

Toelichting
1. Van het projectbudget van Deltaplan Zoetwater wordt € 6,6 miljoen naar
artikel 3.02 Beheer, onderhoud en vervanging overgeboekt voor het project
Noordervaart ten behoeve van de watervoorziening in de Peel.
2. In het bestuursakkoord water is afgesproken dat het Rijk zou bijdragen
aan maatregelen voor klimaatadaptatie. Conform afspraak is voor de
impulsregeling een beleidsreservering in het Deltafonds opgenomen ter
grootte van € 200 miljoen. Inzet van de regeling is dat decentrale overheden
vanaf 2021 kunnen inschrijven. Ten einde dit te bewerkstellingen wordt de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

36

gereserveerde gelden overgeheveld naar het uitvoeringsartikel watervei­
ligheid. De overboeking in 2021 bedraagt € 20 miljoen.

Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet
Mutaties Eerste suppletoire begroting 2021 (bedragen x € 1 miljoen)
Geïntegreerde contractvormen/PPS
Kasbudget 2021

Projectbudget

Huidig

Vorig

huidig

Afsluitdijk

90

43

Totaal programma

90

43

Begroting DF 4.02.01

90

43

Projectomschrijving

Oplevering

vorig

Huidig

Vorig

1.763

1.643

2025

2025

1.763

1.643

Toelichting
1

Toelichting
1. Als gevolg van de problematiek rond de Hydraulische Randvoorwaarden
worden niet voorziene kosten gemaakt op het project Afsluitdijk. Ter
oplossing zijn en worden onderzoeken gedaan en wordt met de uitvoerder
nieuwe afspraken gemaakt. Vooruitlopend op de definitieve afspraken
wordt het projectbudget met € 120 miljoen verhoogd.
Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit
Mutaties Eerste suppletoire begroting 2021 (bedragen x € 1 miljoen)
Realisatieprogramma Kaderrichtlijn water
Projectomschrijving

Kasbudget 2021

Projectbudget Oplevering

huidig

huidig

vorig

vorig

huidig

Toelichting
vorig

Projecten waterkwaliteit
Projecten Nationaal
KRW 1e tranche

0

30

30

KRW 2e en 3e tranche

46

93

625

625

Totaal programma

46

93

655

655

Begroting DF 7.01.01

46

93

afrondingen

Realisatieprogramma waterkwaliteit
Projectomschrijving

Kasbudget 2021

Projectbudget Oplevering

huidig

huidig

vorig

vorig

huidig

Toelichting
vorig

Projecten waterkwaliteit
Projecten Nationaal
Bijdrageregeling
medicijnresten

2

60

1

Verruiming vaargeul
Westerschelde

0

0

26

26

Grote wateren

3

15

149

166

Totaal programma

5

15

235

192

Begroting DF 7.02.01

5

15

2032

2032

2

Projecten NoordwestNederland
afrondingen

Toelichting
1. € 60 miljoen wordt uitgetrokken voor de realisatie van het uitvoerings­
programma medicijnresten door Waterschappen. Hierbij worden door de
waterschappen extra zuiveringen op de rioolwaterzuiveringsinstallaties
uitgevoerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

37

2. De verlaging van het projectbudget Grote wateren betreft een
overboeking naar het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
voor het project Fase 1. Marker Wadden (€ 5,8 miljoen). tevens wordt
€ 10 miljoen overgeboekt naar art 7.02.02 EPK planuitwerking en verken­
ningen waterkwaliteit onder andere ter financiering van voorbereidende
activiteiten 3de tranche Programmatische aanpak Grote Wateren.
Verkenning en planuitwerking waterkwaliteit
Budget
Projectomschrijving
EPK Planuitwerking en
verkenningen Waterkwaliteit

Huidig

Oplevering/openstelling Toelichting
Vorig

Huidig

12

4

Grevelingen

101

102

Totaal programma
planuitwerking en verkenning

113

106

Begroting DF 7.02.02

113

106

Vorig
1

Projecten Zuid-Nederland
2025

2023

1. Vanuit het projectbudget Grote wateren artikel 7.02.01 wordt € 8 miljoen
overgeboekt naar EPK planuitwerking en verkenningen waterkwaliteit
onder andere ter financiering van voorbereidende activiteiten 3de tranche
Programmatische aanpak Grote Wateren .

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 J, nr. 2

38