Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

22 054

Wapenexportbeleid

Nr. 247

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 juni 2014
Van 2 tot 7 juni 2014 vond de jaarlijkse bijeenkomst van de Australië
Groep plaats. Prominent op de agenda stond het chemisch wapenprogramma van Syrië. Zoals toegezegd tijdens het overleg met uw Kamer op
5 februari 2014 (Kamerstuk 22 054, nr. 242), bericht ik u over de belangrijkste punten van het overleg.
De Australië Groep is een van de vier internationale exportcontroleregimes en houdt zich bezig met het voorkomen van de verspreiding van
chemische en biologische wapens. De Australië Groep heeft daarvoor
richtlijnen opgesteld en controlelijsten die door de aangesloten landen
worden gebruikt voor het toepassen van exportcontrole. De Australië
Groep is ook het internationale forum voor aangesloten landen om
voorstellen te doen voor uitbreiding van de controlelijsten.
Tijdens de jaarlijkse vergadering van de Australië Groep vinden verschillende bijeenkomsten plaats. In de Enforcement Exchange Meeting
wisselen vertegenwoordigers van Douane en andere handhavingsdiensten ervaringen uit en delen zij informatie over specifieke handhavingszaken. In de Information Exchange Meeting spreken vertegenwoordigers van de inlichtingendiensten over landen van zorg, en wisselen zij
informatie uit over specifieke entiteiten en goederen. De Implementation
Meeting is verantwoordelijk voor het onderhouden van de controlelijsten
en spreekt daarnaast over internationale ontwikkelingen die van belang
zijn voor het toepassen van exportcontrole. Tijdens de Plenary Meeting
worden de resultaten van deze andere bijeenkomsten besproken en
worden besluiten genomen over de aanbevelingen die in de verschillende
bijeenkomsten zijn opgesteld. De Plenary Meeting stelt ook een persverklaring vast. Naast de bovengenoemde bijeenkomsten kent de Australië
Groep een New and Emerging Technologies Technical Experts Meeting
(NETTEM), waar technische ontwikkelingen besproken worden die
mogelijk relevant kunnen zijn voor de andere overleggen, zoals additive

kst-22054-247
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 054, nr. 247

1

manufacturing (3d printen) en synthetic biology. De NETTEM vindt tussen
de jaarvergaderingen door plaats.
Eén van de internationale ontwikkelingen die tijdens de jaarlijkse
vergadering van de Australië Groep uitgebreid aan bod kwam was de
situatie in Syrië, in het bijzonder met betrekking tot het chemische
wapenprogramma. Nederland heeft in de Implementation Meeting een
presentatie gegeven over de wijze waarop Nederland opvolging heeft
gegeven aan de informatie die door Syrië is genotificeerd aan de
Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons (OPCW). Daarbij
heeft Nederland benadrukt dat de informatie niet alleen de gelegenheid
biedt, maar ook een verplichting schept voor de Australië Groep, om
lessen te trekken over het Syrische wapenprogramma en de goederen die
Syrië daarvoor heeft kunnen verwerven. Vaststaat dat Syrië op grote
schaal goederen heeft weten te verwerven die op de controlelijsten van de
Australië Groep voorkomen, ook in landen die bij de Australië Groep zijn
aangesloten. In het bijzonder vroeg Nederland aandacht voor gebruik van
de catch-all, volledigheid van de controlelijsten, de wijze waarop de
controle versterkt kan worden in landen die niet bij de Australië Groep zijn
aangesloten, en stelde Nederland de vraag wat de oorzaak is dat
gecontroleerde goederen hun weg konden vinden naar een wapenprogramma. De door Nederland opgebrachte punten vonden brede
weerklank bij de andere leden van de Australië Groep.
De Australië Groep heeft een aantal maatregelen genomen om het
non-proliferatie-instrumentarium verder te versterken, waaronder met
betrekking tot het catch-all-instrument (zie ook de bijgevoegde persverklaring van 7 juni 20141). Dit instrument is in het recente verleden
waardevol gebleken voor een effectief exportcontrole-instrumentarium.
Binnen de Australië Groep bestond overeenstemming dat de effectiviteit
van het catch-all-instrument kan worden vergroot door een meer
uniforme implementatie van de catch-all door de aangesloten landen. Dit
voorkomt dat landen tegen elkaar worden uitgespeeld. Een andere
belangrijke maatregel om de effectiviteit te vergroten is het stimuleren dat
niet bij de Australië Groep aangesloten landen de richtlijnen naleven
(adherence), bijvoorbeeld door middel van training en voorlichting
(outreach).
Nederland heeft aangeboden als gastheer op te treden voor de Intersessional Implementation Meeting en NETTEM in januari 2015 teneinde deze
punten verder uit te werken, omdat de verdere behandeling van het
Syrische wapenprogramma niet kan wachten tot de volgende jaarlijkse
vergadering van de Australië Groep in juni 2015.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.M.J. Ploumen

1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 054, nr. 247

2