Toelichting
AnticumulatiebepalinQ vermoqensbelasting
•

V66r 2001 werd bovenop de inkomstenbelasting een vermogensbelasting

geheven Deze werd over de waarde van het vernnogen geheven

met een

vast tarief
•

•

•

•

•

Om de gezamenlijke druk tussen de IB en VB te limiteren werd een

anticumulatieregeling gemtroduceerd
In de loop der tijd werd ten aanzien van het ondernemingsvermogen en
aandelen die tot een aanmerkelijk belang behoren verschillende vrijstellingen
gemtroduceerd Bij deze vriistellingen ontstonden er vele discussies zoals ook
bij de toepassing van de bedrijfsopvolgingsregelingen in de
inkomstenbelasting en in de Successiewet 1956 door het onderscheid dat
wordt gemaakt tussen ondernemingsvermogen en beleggingsvermogen
Ook werd de eigen woning werd voor ongeveer 60

meegenomen in de

heffing het ondernemingsvermogen en de aanmerkelijkbelangaandelen ook
deels Belastingplichtigen met een eigen bv moesten naast
inkomstenbelasting over de aanmerketijkbelangaandeien ook de waarde van
het aandelenbezit voor de vermogensbelasting aangeven
De gezamenlijke druk van inkomsten en vermogensbelasting werd hierdoor
als hoog ervaren worden
De hoge druk leidde tot gedragseffecten Belaste inkomensbestanddelen
werden omgezet in onbelaste vermogenswinsten

Hierdoor ontstond

grondslaguitholling Door het creeren van renteaftrek werd er eigenlijk steeds
minder belasting geheven op inkomsten uit vermogen Met name vermogende
belastingplichtigen wisten deze belasting in toenemende mate te ontwijken
door gebruik te maken van bepaalde legale constructies maar ook door een
•

toevlucht naar het buitenland
De anticumulatieregeling werd in aangepaste vorm voortgezet

vermogensbelasting

Eerst jarenlang tot 80

van

teruggave van

het belastbare inkomen en

vanaf 1994 verlaagd

naar 68
Lubbers regeling
Deze regeling leidde in de
praktijk herhaaldelijk tot complicaties bij de wetstoepassing
Belastingplichtigen die daartoe in staat waren streefden naar een zogenoemd
nulinkomen zodat geen vermogensbelasting en geen inkomstenbelasting werd

betaald
•

De anticumulatieregeling zal nog steeds tot verschillen leiden tussen mensen
in loondienst en ondernemers omdat ondernemers eerder een nulinkomen
zullen hebben door jaarverliezen

Vermogende belastingplichtigen hebben
daarnaast de mogelijkheid om bijvoorbeeld door middel van periodieke
uitkeringen

pu

giften

een

nulinkomen te creeren

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

Niet van toepassing

Pagina 4 van 4

1470827

00022

■als

Ministerie varTFiMncien

Vh
Directie Directs
TER 6ESLISSING EM INFORMATIE

Belastingen

Aan

de staatssecretaris van Financien

Fiscaliteit en Belastinqdienst

de minister

Persoonsgegevens

nota

Nota wekelijkse bespreking box 3 d d

13 april

Datum
11 april 2022
Notanummer
2022 0000120359

BiJIagen
geen

Aanleiding
Op woensdag 13 april vindt de wekelijkse bespreking over box 3
in op de volgende onderwerpen
Aanpassing Voorlopige aanslag 2023
Anticumulatiebepaling vermogensbelasting

Deze nota gaat

•

j blf ll

•

Daarnaast is een concept van de voorbereidingsbrief bijgevoegd op basis van de
Deze wordt parallel nader afgestemd binnen Financien

eerdere richtingennotitie
en

met andere departementen

Beslispunten
Beslispunt VA 2023
Gaat u akkoord met het inbouwen van alleen de nieuwe berekening

in lijn met de

nog op te stellen spoedwetgeving die de keuze in de hersteloperatie zal volgen

c

in

e^

de VA 2023 in plaats van het huidige box 3 stelsel in de VA 2023 te continueren
Informatiepunt Anticumulatiebepaling vermooensbelastino
Li wordt gei nformeerd over een anticumulatieregeling als onderdeel van een

vermogensbelasting als dekkingsvariant U heeft gevraagd naar meer informatie
over mogelijke uitvoeringsproblematiek bij een dergelijke regeling

\

i

Kern
VA 2023
1

IV meet op zeer korte termijn starten met de realisatie
de VA 2023 omdat de software ulterlijk in de tweede week van oktober

De Belastingdienst
van

maar het liefst

eerder moet worden opgeleverd om op tijd de VA s voor 2023

te kunnen opieggen
van

Ook externe softwareaanbieders moeten half oktober

de juiste software worden voorzien

Daarna kunnen slechts parameters nog worden aangepast

dit Is conform de

parameterbrief
Op dit moment zijn er richtingen ontworpen voor het bieden van
rechtsherstel de spoedwetgeving zal de daarin gemaakte keuze volgen
Echter de definitieve lijn van de spoedwetgeving
die van toepassing zal zijn
voor

het belastingjaar 2023

is nog niet bekend

Wei dient nu een keuze te worden gemaakt over de regels die gaan gelden
voor de

VA 2023

Pagina 1 van 4

1470833

00023

•

Al eerder is voorgesteld om de VA 2023 te baseren op de hersteloperatie en

dit werd in beginsel ook geaccordeerd
•

Dit betekent dat in de VA 2023 de nieuwe berekening
steilen spoedwetgeving

2023
•

•

in lijn met de nog op te
zai worden ingebouwd in de programma s voor de VA

ondanks dat bet wetgevingsproces dan nog niet is afgerond

Als hierover geen besluit wordt genomen

zou

IV de software voor de VA 2023

gelijk moeten laten aan de berekeningen zoals die sinds 2017 worden gedaan
Het huidige box 3 stelsei kent een forfaitaire vermogensmix deze komt te
vervallen Daarom ligt het niet voor de hand om de VA 2023 nog op basis van
het huidige steisei te iaten uitdraaien

Anticumulatiebeoaiing
•

•

•

Op 1 april jl bent u geinformeerd over de vormgeving van een
vermogensbeiasting als dekkingsmaatregei naar aanleiding van het
kerstarrest Hierbij werd ingegaan op varianten die de juridische risico s
kunnen inperken
Om de juridische risico s in te perken zou een anticumuiatieregeling kunnen
worden ingevoerd
De anticumuiatieregeling is een bekend fenomeen die afstamt uit wetgeving
voor 2001
De zogenoemde 68
regeling werd oorspronkelijk ingevoerd om
de gezamenlijke druk tussen de inkomsten en vermogensbeiasting te
limiteren

•

Aan deze bepaling lag de gedachte ten grondslag dat het in het aigemeen

gesproken redelijk moet worden geacht dat een belastingplichtige na betaling
zijn inkomstenbelasting en vermogensbeiasting nog over ten minste een

van

vijfde van zijn inkomen moet kunnen beschikken de zogenoemde
•

•

bestedingsreserve
Op de regaling is door de jaren been veel kritiek geweest Enerzijds omdat
de rechtsgrond van de Wet VB 64 impliceerde dat vermogen een zeifstandige
factor van draagkracht vormde en een samenloop met de inkomstenbelasting
in dat kader niet juist zou zijn De 68
regeling zette daarnaast de deur open
voor gekunstelde constructies die leidde tot uithoiling van de
grondslag
Aangezien de fiscale behandeling van vermogen voor 2001 aanzienitjk
verschilt met het huidige systeem rijst de vraag of een anticumuiatieregeling
ook nu tot ongewenste uitkomsten zou leiden

•

Onder de Wet VB 64 speelden de constructies zich met name af in de DGA

sfeer Met name dga s maakten misbruik van de 68
geen salaris uit te keren
•

•

•

regeling door zichzelf

Deze constructie is vanwege de

gebruikelijkloonregeling onder de huidige wetgeving niet meer mogelijk
In zijn algemeenheid geldt dat de groep met hoge vermogens meer
mogelijkheden heeft om de anticumuiatieregeling te manipuleren In het
segment van de zeer vermogende personen wordt regelmatig gebruik
gemaakt van de periodieke uitkeringen pu giften om een nullnkomen te
creeren Zowel in de vennootschapsbelasting als in de inkomstenbelasting is
de giftenaftrek gebonden aan een drempel De inkomstenbelasting biedt
echter de mogelijkheid om aan de drempel te ontkomen De gift wordt dan in
de vorm van een periodieke gift gegoten
In de nota van 1 april bent u gewezen op de complexiteit ten aanzien van de
groep buitenlands belastingplichtigen Indien de anticumuiatieregeling
gekoppeld zou worden aan het totale inkomen verzamelinkomen kan geen
toezicht worden gehouden op deze groep Ook bent u gewezen op het
Europeesrechtelijke risico van deze groep in deze variant
Alternatief is invoering van een vermogensbeiasting zonder
anticumuiatieregeling met verhoging van het heffingvrije vermogen en een
laag tarief om juridische risico s te beperken Gedacht kan worden aan

Paging 2 van 4

1470833

00023

it

I

ophoging van het heffingvrije vermogen naar 1 mio Een vermogensbelasting
van 1
op vermogen boven € 1 min levert ca € 500 min per jaar op

Pagina 3 van 4

1470833

00023

Toelichting
Anticumulatiebepalina vermoaensbelastinQ
•

V66r 2001 werd bovenop de inkomstenbelasting een vermogensbelasting

geheven

Deze werd over de waarde van het vermogen geheven

met een

vast tarief
•

•

•

Om de gezamenlijke druk tussen de IB en VB te limiteren werd een

anticumulatieregeling geTntroduceerd
In de loop dertljd werd ten aanzien van het ondernemingsvermogen en
aandelen die tot een aanmerkelijk belang behoren verschillende vrijstellingen
geTntroduceerd Bij deze vrijstellingen ontstonden er vele discussies zoals ook
bij de toepassing van de bedrijfsopvolgingsregelingen in de

inkomstenbelasting en in de Successiewet 1956 door het onderscheid dat
wordt gemaakt tussen ondernemingsvermogen en beleggingsvermogen
Ook werd de eigen woning werd voor ongeveer 60
meegenomen in de
heffing het ondernemingsvermogen en de aanmerkelijkbelangaandelen ook
Beiastingplichtigen met een eigen bv moesten naast
inkomstenbelasting over de aanmerkelijkbelangaandelen ook de waarde van
het aandelenbezit voor de vermogensbelasting aangeven
De gezamenlijke druk van inkomsten en vermogensbelasting werd hierdoor

deeis

•

als hoog ervaren worden
•

De hoge druk leidde tot gedragseffecten

Belaste inkomensbestanddelen

warden omgezet in onbelaste vermogenswinsten

Hierdoor ontstond

grondslaguitholling Door het creeren van renteaftrek werd er eigenlijk steeds
minder belasting geheven op inkomsten uit vermogen Met name vermogende
beiastingplichtigen wisten deze belasting in toenemende mate te ontwijken
door gebruik te maken van bepaalde legale constructies maar ook door een
toevlucht naar het buitenland
•

De anticumulatieregeling werd in aangepaste vorm voortgezet

teruggave van

van het belastbare inkomen en
vermogensbelasting Eerst jarenlang tot 80
vanaf 1994 verlaagd naar 68
Lubbers regeling
Deze regaling leidde in de
praktijk herhaaldelijk tot complicaties bij de wetstoepassing
Beiastingplichtigen die daartoe in staat waren streefden naar een zogenoemd
nulinkomen zodat geen vermogensbelasting en geen inkomstenbelasting werd

betaald
•

De anticumulatieregeling zal nog steeds tot verschillen leiden tussen mensen
in loondienst en ondernemers omdat ondernemers eerder een nulinkomen

zullen hebben door jaarverliezen

Vermogende beiastingplichtigen hebben
daarnaast de mogelijkheid om bijvoorbeeld door middel van periodieke

uitkeringen

pu

giften

een

nulinkomen te creeren

Znformatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Paging 4 van 4

1470833

00023

m

Ministerie van Financien

Directie Directs
TERSTOND

Belastingen

TER BESLISSING

Aan

de staatssecretaris van Financien

Fiscaiiteit en Beiastingdienst

de minister
Persoonsgegevens

nota

Besiisnota verzending box 3 brieven

Datum
14 april 2022
Notanummer

2022 0000122603

BiJIagen

Aanleiding
Op 19 april vindt de technische briefing box 3 piaats Voorafgaand aan deze
briefing heeft de Kamer verzocht om een brief over box 3 Hiervoor is een
voorbereidingsbrief op de technische briefing opgesteld Daarnaast wordt
aanvuilende informatie verstuurd naar de Kamer

1

Voorberei d ingsbrief

2

3

Bijiage budgettaire djf
Beantwoording Kamerv

4

Advies Landsadvocaat 1

5

Advies Landsadvocaat

5

Brief Adviezen juridisct

7

Adviezen juridische hoi

s

Contourennota TK

9

Contourennota EK

Beslispunten
1

Bent u akkoord met het verzenden van bijgevoegde brieven naar de
Tweede Kamer

Indien u akkoord bent vragen wij

u

de brieven te

ondertekenen
In de brief zijn twee tekstvoorstelien voor dekking opgenomen

2

deze nota

zie ook de

Flier moet poiitiek over gesproken worden

toelichting
1 een uitgebreidere tekst waarbij wordt ingegaan op dat dekking bij
voorkeur ook binnen het domein vermogen wordt gezocht Dat daar
inhoudelijk ook goede redenen voor zijn en dat eerder rapporten zoais de
Bouwstenen ais input kunnen dienen
2 een korte tekst met aiieen dat er gedekt gaat worden dat gekeken
wordt naar het domein vermogen en dat het kabinet hierop terugkomt
De eerste heeft de voorkeur van ambtelijk FIN en betreft ook dezelfde
boodschap die eerder in het box 3 debat is aangegeven
Gaat u ermee akkoord om bijgaande iijst en stukken naar de Tweede
Kamer te sturen ais beantwoording van de vraag van het lid Omtzigt van
3 januari ji naar een iijst met alle uitgebrachte adviezen interne en
van

externe

inciusief de Landsadvocaat

over

box 3 vanaf 2010

Kern
Er zijn verschiiiende brieven en bijbehorende bijiagen voorbereid om voorafgaand
aan

de technische briefing naar de Kamer te sturen
1

2
3

4

Voorbereidingsbrief technische briefing
a
Bijiage met budgettaire cijfers
b
Advies Landsadvocaat tegenbewijsregeiing
c
Advies Landsadvocaat vermogensbeiasting
Beantwoording Kamervragen Idsinga Van Dijk over het voorste v
Aanbiedingsbrief adviezen juridische houdbaarheid
a
Inhoudsopgave adviezen
b
Adviezen juridische houdbaarheid
Contourennota

aan

Eerste en Tweede Kamer

Pagina 1 van 3

1537298

00024

De voorbereidingsbrief wordt parallel voorgelegd aan de bewindspersonen van de

politieke vierhoek De Eerste Kamer krijgt een afschrift daar voIgt nog een korte
aanbiedingsbrief voor
Toelichting
Tekstvoorstellen dekking

[Optle 1 voorkeur Flnanclen]
Het kabinet gaat op zoek naar dekking voor de budgettaire dervlng Het
uitgangspunt hierbij is dat de dervlng binnen de kabinetsperiode gedekt dient te
worden Als er aanvullend rechtsherstel noodzakelijk blijkt binnen de
kabinetsperiode dan zal er opnieuw integrale besluitvorming plaats moeten
vinden over de dekking Daarnaast is het uitgangspunt dat deze dekking zoveel
mogelijk wordt gezocht bij dezelfde belastingsoort als waar de derving
plaatsvindt In het geval van het box 3 arrest treedt de derving op binnen het
vermogensdomein De betaalde belasting oververmogen neemt hierdoor af
Hieruit voIgt dat het startpunt is om dekking te vinden binnen het
vermogensdomein Het aandeei van kapitaal in de Nederlandse beiastingmix is
reiatief laag ten opzichte van veei West Europese ianden Vanuit economisch
perspectief zijn er daarom goede argumenten voor het beiasten van kapitaal het
kan economische overwinst beiasten en werkt over het algemeen minder
verstorend voor de economie dan een belasting op arbeid Mede doordat de
belastingdruk op vermogen in Nederland reiatief laag ligt leunt Nederland sterker
op de grondslag arbeid dan veei andere Ianden Bij de dekking kijkt het kabinet
ook om die reden expliciet naar vermogen
De budgettaire opgave is dusdanig groot dat het moeilijk kan zijn om met kleine
opties de derving te vullen Dit kan dus vragen om significante aanpassingen van
het belastingstelsel Bij dergelijke aanpassingen is het goed om rekening te
houden met mogelijke knelpunten in de huidige wijze van belastingheffing op
vermogen in Nederland Daarom houdt het kabinet bij het zoeken naar dekking
expliciet rekening met bestaande analyses over dit thema zoals Bouwstenen voor
een beter belastingstelsel
In wat voor land wilten wij werken ’^ en Ontwerp voor
een beter belastlngstelseP

[Optie 2]
Het kabinet gaat op zoek naar dekking voor de budgettaire derving die voIgt uit
de keuzes over het rechtsherstel en de spoedwetgeving

Uiteraard wordt daarbij

in de eerste plaats gekeken naar het domein vermogen

De Kamer zal hier zo

spoedig mogelijk over geinformeerd worden
Adviezen iuridische houdbaarheid n a v

verzoek Omtziat

In de antwoorden op de vragen van het lid Omtzigt over het arrest van de
Raad van 24 december 2021 over box 3 die op 3 januari 2022 zijn

Hoge

ingezonden

hebt u aangegeven dat een dergelijke lijst eerst samengesteld moet worden en
dat u bereid bent om ook de interne adviezen die aan de bewindspersonen zijn
verzonden

ter beschikking te stellen

eerder naar de Kamer zijn gegaan
en

Omdat dit stukken betreft die nog niet

gaf u aan dat dit uitzoekwerk meer tijd vergt

noemde u een periode van twee maanden die nodig is om de stukken te

^

Ministerie van Financien 2020

^

Commissie Regulering van Werk 2020

^

Cnossen en Jacobs 2019

Pagina 2 van 3

1537298

00024

verzamelen en de lijst op te stellen

gevraagde lijst
naar de

samen

De planning was tot voor kort om de

met de richtingennotitie

Kamer te sturen

inmiddels de voorbereidingsbrief

Toen deze vertraging opiiep heeft u met de brief van 4

april jl aan de Kamer medegedeeld dat voor de gevraagde lijst wat meer tijd
nodig is dan verwacht en aangekondigd dat deze samen met de richtingennotitie
inmiddels de voorbereidingsbrief naar de Kamer zal worden gestuurd Deze
maakt daarom onderdeel uit van de stukken die op 15 april a s naar de Tweede
Kamer zullen worden gezonden
Inhoudelijk is gezocht naar stukken waarin advies over box 3 in samenhang met
de juridische houdbaarheid in het licht van het Europees Verdrag voor de Rechten
van de Mens
EVRM is uitgebracht zoals ook is gevraagd door het lid Omtzigt
De lijst die straks wordt gepubliceerd omvat 36 documenten waaronder een nog
niet eerder gepubliceerd intern onderzoek over box 3 van 1 juni 2015 Dat
onderzoek was oorspronkelijk wel bedoeld om te publiceren maar uiteindelijk is
in verband met voortschrijdende ontwikkelingen op wetgevingsgebied hiervan
afgezien Ook de nota s die u en de minister op 24 december 2021 over het arrest
van de Hoge Raad hebben ontvangen worden nogmaals meegestuurd naar de
Tweede Kamer Alle nota s die na 3 januari 2022 de datum van inzending van
de vragen van het lid Omtzigt zijn opgesteld vallen niet onder het verzoek van
het lid Omtzigt en maken daarom geen onderdeel uit van de nu
overhandigde stukken

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

Niet van toepassing

Pagina 3 van 3

1537298

00024

Ministerkjian Knancien

^O OC

Directie Atgemene
TER BESPREKIN6

Financiefe en

Aan

Economische

de staatssecretaris van Financien

Fiscaliteit en Belastingdienst

Politiek^^

Persoonsgegevens

nota

Bespreeknotitie 28 april
Datum
26 april 2022
Notanummer
2022 0000131896

Bijiagen
geen

Aanleiding
Aankomende donderdag vlndt het reguliere box 3
notitie bevat de volgende 3

overleg met u plaats

Deze

informatiepunten

1

Niet bezwaarmakers

2

Verduidelijking over het forfait voor rente op schulden bij het

faseren herstel en enkel op verzoek

■^1 oCt

rechtsherstel
3

Planning voor publicatie van het beleidsbesluit voor rechtsherstel

Niet bezwaarmakers

faseren herstel en enkel op verzoek
U heeft gevraagd om een appreciatie van onderstaande variant voor rechtsherstel

f

in box 3 voor niet bezwaarmakers
•

Het herstel voor niet bezwaarmakers vlndt niet automatisch

plaats maar

alleen op verzoek van de belastingplichtige Als een niet bezwaarmaker
hierom verzoekt wordt de nieuwe forfaitaire berekening voor hem

toegepast en wordt de aanslag verminderd als de nieuwe berekening

gunstig is
•

Het herstel voor niet bezwaarmakers wordt cohortgewijs per jaar

behandeld

Aanslagen over 2017 worden in 2023 verminderd aanslagen

over 2018

in 2024

etc

Inmiddels lijkt de variant minder relevant op korte termijn aangezien besloten is

rechtspraak van de HR af te wachten ten aanzien van niet bezwaarmakers
Appreciatie
Juridisch
•

•

•

Ook herstel op verzoek betekent dat u gebruik maakt van uw

bevoegdheid om de drempel van nieuwe jurisprudentie weg te nemen de
niet bezwaarmakers zijn daarna gelijk aan de bezwaarmakers Ook de
niet bezwaarmakers kunnen daarom als zij het niet eens zijn met de
vermindering van de aanslag op verzoek om verdere vermindering
verzoeken en bij afwijzing daarvan in bezwaar en beroep
Bij deze variant gelden verder nog steeds de bezwaren ^BZK en JenV
hebben opgebracht ten aanzien van precedentwerking
De behandeltermijn van een verzoek om ambtshalve vermindering is acht

A

weken en kan vervolgens worden verlengd met een redelijke termijn
Vaak wordt de redelijke termijn ingevuld met nogmaal s acht weken

standpunt dat een redelijke termijn

veel

Het

langer is dan acht weken levert

Pagina l van 4

A
1386252

m
00025

•

ongetwijfeid discussies op Naast ingebrekestellingen kan een
belanghebbende het niet nemen van een besluit ook rechtstreeks
voorleggen aan de rechterT B^spreiding van d£^eRandeling over
meerdere jaren i^d^rom naar verwachting niet mogelijk
Ambtshalve verminderingen worden doorgaans pas na een verzoek van de
belastinqplichtiqe toeaeoast dit is dus op zichzelf verdedigbaar Wei kan
de maatschappelijK^raag opkomen waarom geen geautomatiseerd
rechtsherstel zoals bij andere doelgroepen wordt geBdden Waarschijnlijk
zullen met name belastingplichtigen met weinig doenvermogen of relatief
weinig box 3 vermogen geen verzoek doen

Uitvoeringstechnisch
•

In de uitvoering zijn extra handelingen

worden in plaats van geautomatiseerd

nodig verzoek dat ingeboekt moet
wat tot extra complexiteit leldt

Dit levert een extra werkstroom op naast de bestaande verwerkstroom
•

•

waarbij termijnen in de gaten moeten worden gehouden
Verzoeken die te laat worden ingediend zullen ook tot extra negatieve
contacten met belastingplichtigen leiden
Bij een geautomatiseerd rechtsherstel voor de niet bezwaarmakers zIjn er
waarschijnlijk meer mogglijl heden om afhandeling te faseren aangezien
belastingplichtigen dan niet per definitie een verzoek hoeven te doen
waarvoor behandeltermijnen gelden Waarschijnlijk zullen
belastingplichtigen ook eerder bereid zijn geen verzoek te doen als wordt
gecommuniceerd dat hun aanslag automatisch op een later tijdstip
verminderd wordt mits zlj op grond van de nieuwe forfaitaire berekening
recht hebben op vermindering

•

Voor niet bezwaarmakers is het naar verwachting technisch maakbaar om

het rechtsherstel op verzoek gefaseerd af te handelen
en

De haalbaarheid

uitvoerbaarheid zou nog nader onderzocht moeten worden middels een

Uitvoeringstoets
•

Een eerste inschatting is dat handmatig behandelen circa 5 uur kost per

verzoek

Bij B^mloTverzoeken zou dit de capaciteit van de gehele

Belastingdienst evenaren en zou daarmee onuitvoerbaar zijn

Budgettair
In onderstaande raming is ervan uitgegaan dat het relatief laagdrempelig

is om een verzoek te doen en dat iedereen die ten minste € 100 voordeel
heeft een verzoek doet
•

De budgettaire derving aan de lastenkant ligt dan dicht bij de variant
waarbij het herstel geautomatiseerd plaatsvindt

6 9

6 7

9 500 000

6 200 000

1
Vr i

3 300 000

M
Verduidelijking over het forfait voor rente op schulden bij het
rechtsherstel
Naar aanleiding van een e mail van| Persoonsgegeven^heeft u gevraagd om
verduidelijking ten aanzien van het forfait voor rente op schulden dat gaat gelden
voor herstel box 3 en de spoedwetgeving

Pagina 2 van 4

1386252

00025

Voor het forfait voor rente op schulden is gekozen

om aan te siuiten bij de
gemiddelde rente op uitstaande woninghypotheken van huishoudens in het
belastingjaar Dat levert de voigende percentages op

Jaar

2017

2018

2019

2020

2021

Forfait schulden

3 43

3 20

3 00

2 74

2 46

Persoonsgegevens^merkt terecht op dat de rente in individuele gevalien

•

hoger kan zijn

Dat geldt voor ieder forfait en is niet te vermijden

Persoonsgegevens^vraagt zich af waarom gekozen is voor de

•

hypotheekrente en niet voor de rente op consumptief krediet welke
doorgaans hoger is In de aangiftedata van de Belastingdienst is te zien
dat verreweg het grootste deei van de schulden in box 3 zich concentreert

bij bezitters van onroerend goed Het grootste deei van de schuld in box 3
zal dus zijn aangegaan in de^rm van hygptheken
kredieten lijken sterk in de minderheid

con^mptieve

Dat is niet onlogisch

omdat

hypotheken doorgaans eetj^eel grotere waarde hebben dan

•

consumptieve kredieten
Er is bewust voor gekozen om aan te siuiten bij de gemiddelde rente op
uitstaande hypotheken De rente op nieuw afgesloten hypotheken is lager
Dit betekent dat hypotheken die jaren eerder zijn afgesloten met een
hogere rente zoals het geval bij Persoonsgegevens ^ wel degelijk ook
meetellen in het forfait

Planning voor publicatie van het beleidsbeslutt voor rechtsherstel
U kunt kennis nemen van onderstaande planning voor publicatie van het
beleidsbesiuit voor rechtsherstel
28 april

April

Verzending kamerbrief met gekozen variant

medio juni

Uitwerken beleidsbesiuit

Parallel

Uitvoeringstoets

Week van 9 mei

Voortzetting debat TK

Eind juni

Publicatie beleidsbesiuit in Staatscourant

1 juli

Start rechtsherstel

i

4

I
j

Uitgangspunten
•

Vanaf 1

de huidige planning gestart met rechtsherstel
juli^®@£dt volgens
de massaal
Voor de

voor deelnemers aan

bezwaarprocedures

transparantie en rechtszekerheid is het wenselijk dat het beleidsbesiuit
•

•

uiterlijk op die datum gepubliceerd wordt
Bij publicatie van het beleidsbesiuit zal een afsctorift aan de Tweede
Kamer worden gestuurd Voorafgaande verzen STng van een
concept beleidsbesluit aan de Tweede Kamer isTri t gebruikelijk maar is
wel een optie
Bij de hersteloperatie worden wel conceptbeleidsbesluiten voorafgaand
aan publicatie samen met voortgangSfapportages aan de Kamer gestuurd
Paging 3 van 4

1386252

00025

Na het

commissie debat over de voortgangsrapportage wordt het

beleidsbesluit gepubliceerd
•

In bovenstaande planning wordt ervan uitgegaan dat voorafgaande inzage
door de Tweede Kanner niet nodig is omdat de Tweede Kamer ook door
middei van brieven wordt geinformeerd over de gekozen vormgeving van
het rechtsherstel

•

Mocht de Tweede Kamer in dit gevai ook vragen om voorafgaande inzage
dan moet worden bekeken wat de impact op de planning is

•

IcJiyL

u

De Uitvoeringstoets wordt opgestart na verzending van de kamerbrief op

28 april en gelijktijdig met de uitwerking in het beleidsbesluit uitgevoerd
•

Beleidsbesiuiten worden doorgaans vobrgelegd aan de werkgroep Fiscaal
uitvoeringsbeieid
IMCW

FUB~ 7T^eeTnemers aan de FUB zijn onder meer VNO

MKB NL LTO

vertegenwoordigers van werknerr\gj £ en
De FUB heeft de mogeiijkheid om commentaarte

belastingadviseurs
leveren op het conceptbeleidsbesiuit Gelet op de urgentie van het
beleidsbesluit en het geg ev^ dat de inhoud grotendeels politiek bepaaid
is wordt dit beieidsbesluit niet voorgelegd aan de FUB
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Pagina 4 van 4

1386252

00025

■sl

m

Ministerie van Financien

Directie Algemene
TERBESLISSING

Financi^te en

HEDEN

Economtsche Polltiek

Aan

de staatbsecretaris van Financien

Fiscaliteit en

Belastingdienst

de minister

Persoonsgegevens

nota

Beslisnotitie box 3 brief
Datum
26 april 2022

Notanummer
2022 0000131694

Bijiagen
1

1

Aanleiding
Het voornemen is op donderdag 28 april de bijgaande brief met de keuzes van het

kabinet op het terrein van box 3 te verzenden naar de Tweede Kamer Deze nota

vraagt uw akkoord op de verzending
Beslispunt
Bent u

minister en staatssecretaris F

B

bijgevoegde brief naar de Tweede Kamer
staatssecretaris F

B

om

akkoord met het verzenden van de
Indian akkoord

verzoeken wij u

de brief te ondertekenen

Kern

Inhoud
De brief schetste dat het kabinet heeft besloten om het rechtsherstel voor

de massaal bezwaarmakers over de jaren 2017 2020 en voor alle

belastingplichtigen over de jaren 2021 2022 in gang te zetten volgens de
forfaitaire spaarvariant
Daarnaast geeft de brief aan dat het kabinet later dit jaar een besluit
neemt over de niet bezwaarmakers
over het verzoek om

na

de uitspraak van de Hoge Raad

ambtshalve vermindering van voor het Kerstarrest

Verder wordt het perspectief voor belastingpiichtigen uiteengezet met de

bijbehorende pianning Hierbij wordt aangegeven dat verzoeken om
ambtshalve vermindering van niet bezwaarmakers zullen worden

aangehouden
Tot slot wordt aangegeven dat het kabinet de derving zal dekken binnen

de kabinetsperiode en binnen het vermogensdomein

Deze passage gaat
verder dan de tekst in de voorbereidingsbrief waarin werd aangegeven
dat het kabinet op zoek gaat naar dekking
Proces
De brief wordt parallel voorgelegd aan de bewindspersonen van de
♦

poiitieke vierhoek MEZK heeft mogelijk bezwaar bij de dekkingstekst
Flet geautomatiseerde rechtsherstel in lijn met de forfaitaire spaarvariant
is naar verwachting uitvoerbaar onder voorbehoud van onvoorziene
complicaties IMa het versturen van de Kamerbrief zullen de keuzes van
het kabinet worden uitgewerkt en definitief op uitvoerbaarheid worden
beoordeeld parallel aan het opstellen van het beleidsbesluit zal een
Pagina 1 van 2

1537299

00026

•

uitvoeringstoets worden gedaan op het rechtsherstel voor
bezwaarmakers zodat de verdere srgnalen die uit de dienst komen
worden meegenomen in de regelgeving
Ook op de spoedwetgeving zal een uitvoeringstoets plaatsvinden die in de
eerste week van augustus af moet zijn zodat J V de toets kan
beoordeten voordat het meetoopt met het Belastingplanpakket 2023

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Pagina 2 van 2

1537299

00026

€

SiS

Ministerie van Financien

Directie Algemetie
TER BESLISSING

Financiele en

HEDEN

Economische Politiel^

Aan

de staatssecretaris van Financien

Fiscaliteit en Belastingdienst

de minister

Persoonsgegevens

nota

Beslisnotitie box 3 brief
Datum
26 april 2022
Notanummer
2022 0000131694

Bijiagen
1

1

Aanleiding
Het voornemen is op donderdag 28 april de bijgaande brief met de keuzes van het
kabinet op het terrein van box 3 te verzenden naar de Tweede Kamer Deze nota

vraagt uw akkoord op de verzending

Beslispunt
Bent u

minister en staatssecretaris F

B

bijgevoegde brief naar de Tweede Kamer
staatssecretaris F

B

om

akkoord met het verzenden van de

Indien akkoord

verzoeken wij u

de brief te ondertekenen

Kern

Inhoud
De brief schetste dat het kabinet heeft besloten om het rechtsherstel voor

II

de massaal bezwaarmakers over de jaren 2017 2020 en voor alle

belastingplichtigen over de jaren 2021 2022 in gang te zetten volgens de
forfaitaire spaarvariant
Daarnaast geeft de brief aan dat het kabinet later dit jaar een besiuit

II

II

h

neemt over de niet bezwaarmakers
over het verzoek om

na

de uitspraak van de Hoge Raad

ambtshalve vermindering van voor het Kerstarrest

Verder wordt het perspectief voor belastingplichtigen uiteengezet

met de

bljbehorende planning Hierbij wordt aangegeven dat verzoeken om
ambtshalve vermindering van niet bezwaarmakers zullen worden
aangehouden
Tot slot wordt aangegeven dat het kabinet de derving zal dekken binnen
de kabinetsperiode en binnen het vermogensdomein Deze passage gaat
verder dan de tekst in de voorbereidingsbrief waarin werd aangegeven
dat het kabinet op zoek gaat naar dekking

Proces
De brief wordt parallel voorgelegd aan de bewindspersonen van de

politieke vierhoek

MEZK heeft mogelijk bezwaar bij de dekkingstekst

Flet geautomatiseerde recWtshe rstel in lijn met de forfaitaire spaarvariant
is naar verwachting uitvoerbaar onder voorbehoud van onvoorziene
complicaties Na h et versturen van de Kamerbrief zullen de keuzes van
het kabinet worden uitgewerkt en definitief op uitvoerbaarheid worden
beoordeeld paraliel aanTiet opstellen van het beleidsbesluit zal een

Pagina 1 van 2

1537327

00027

uitvoehngstoets worden gedaan op het rechtsherstel voor
bezwaarmakers zodat de verdere sign^en die uit de dienst komen
worden meegenomen in de regelgeving
•

Ook op de spoedwetgeving zal een uitvoeringstoets plaatsvinden die in de
eerste week van augustus’ar moeFzijn

zodat J

V de toets kan

beoordeien voordat liet meeioopt met het Belastingplanpakket 2023
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

Nlet van toepassing

Paging 2 van 2

1537327

00027

«

Ministerie van Financien

Directie Algemene
TER BESLISSING

Fiscale

Aan

de staatssecretaris van Financien

yjde staatssecretaris van Financien

Politick^

Fiscaliteit en Belastingdienst

ToeslagerTen bouane
Persoonsgegevens

nota

Kamerbrief doorwerking herstel box 3

Datum
6 mei 2022
Notanummer
2022 0000140110

Bijiagen
1

Aanleiding
•

•

Tijdens het commissiedebat Opties voor rechtsherstel box 3 op 20 april jl
hebt u in antwoord op een vraag van het lid Omtzigt toegezegd de Tweede
Kamer te informeren over doorwerking van het rechtsherstel op
inkomensafhankelijke regelingen
Met bijgaande brief komt u die toezegging na voorafgaand aan de
voortzetting van de tweede terrriijn van het commissiedebat op 12 mei a s

Beslispunten
Graag uw akkoord op bijgaande brief

oTM
waarna

deze aan de Tweede Kamer zal

worden verzonden
Kern
•

Er zijn diverse

inkomensafhankelijke regelingen waar doorwerking
plaatsvindt bij aanpassing van het verzamelinkomen n a v het rechtsherstel
box 3

•

Bijgaande brief maakt melding van de regelingen waarvan doorwerking
bekend is

•

De brief is afgestemd met de departementen wiens regelingen genoemd

worden

Toelichting
•

Het rechtsherstel box 3 zal als gevolg hebben dat het verzamelinkomen daait

Voor regelingen die de omvang van de vergoeding afhankelijk stelien van dit
verzamelinkomen kan daarmee sprake zijn van een doorwerking
•

Uit een interdepartementale inventarisatie zijn tien regelingen naar voren

gekomen waarvan verwacht wordt dat er sprake is van budgettaire Impact op
de begroting
•

Het rechtsherstel kan ook invioed hebben op de inkomens die worden

X

M biljet
buitenlandse belastingplichtigen C
biljet en niet in Nederland Belastbaar inkomen NiNBi Dit zijn echter
doelgroepen en geen regelingen en zijn daarom niet opgenomen in de tabel
Bij een drietal and ere regelingen wordt deze budgettaire impact niet
verwacht maar
kan_er desalniettemin een effect^optreden Dit zijn onder
andere erfbelasting Wet op de Rechtsbijstand Energiebespaarlening via het
Warmtefonds en de
huur^slag Een uitvoeringstoets zal uitsluitsel moeten
bieden Deze regelingen zijn niet opgenomen in de tabel

vastgesteld voor migranten

•

^
1537328

^

a

Pagina 1 van 2

00028

Ar

Huurtoeslag wordt

in tegenstelling tot de andere toeslagen

kinderopvang kindgebonden budget

zorg

niet genoemd in de tabel

Hiervoor is

verwachting minimaal vanwege de strengere
Een
vermogenstoets
uitvoeringstoets is echter nodig om hierover uitsluitsei
de doorwerking

naar

te bieden
In alia gevaiien worden de precieze effecten van het herstel pas duideiijk door

middel van een Uitvoeringstoets Deze is inmiddels voor Belastingdienst en

Uitgangspunt is dat waar sprake is van doorwerking
regelingen die worden uitgevoerd door de Belastingdienst en DG
Toeslagen dit bij het herstel automatisch wordt aangepast De burger hoeft
DG Toesiagen gestart
naar

hier geen actie voor te ondernemen
Over hoe de doorwerking er precies uitziet voor andere regelingen zijn we in

overleg met de departementen wiens regelgeving het betreft
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

Niet van toepassing

Pagina 2 van 2

1537328

00028

m

Ministerie van Financien

Direct oraat Generaal
TER BESPREKING

Fiscale Zaken

Aan

Directie Directe

de staatssecretaris van Financier

Fiscaiiteit en Beiastingdienst

Belastingen en Toeslagen

de minister

Persoonsgegevens

nota

Verwachte uitspraak Floge Raad box 3 d d

20 mei
Datum
18 mei 2022
Notanummer

2022 0000149927

Bijiagen

Aanleiding
•

geen

In deze nota wordt u gemformeerd over enige juridische bespiegeiingen ten
aanzien van de iopende box 3

procedure van een niet bezwaarmaker

Over

deze procedure bent u eerder geinformeerd
•

Naar verwachting zou de Fioge Raad

FiR

in bet najaar uitspraak doen

Inmiddels is gebleken dat de HR aanstaande vrijdag al uitspraak zai
doen
•

•

•

Over de uitspraak zal u op korte termijn worden geinformeerd

Uitvoeringstechnische aspecten komen niet uitputtend aan de orde in deze
nota uitvoeringsoverwegingen ten aanzien van de afbakening van de
doelgroep van rechtsherstel worden momenteel onderzocht in een iopende
impactanaiyse
Op donderdag 19 mei worden om 14 00 15 00 de mogeiijke scenario s met u
besproken
In de bijiage treft u een woordvoeringsiijn die voor de verschiiiende scenario s
is uitgewerkt

Kern
•

In het kader van het rechtsherstei box 3 is nog geen deflnitieve besiissing
genomen ten aanzien van de groep niet bezwaarmakers Fiiervoor wordt

gewacht op de uitspraak van de FiR in een iopende procedure die mogeiijk
voiiedige duideiijkheid kan geven Verschiiiende uitkomsten zijn mogeiijk
1

Uit het arrest voIgt geen verpiichting om het rechtsherstei toe te

bezwaarmakers^ van wie de aansiag voor het kerstarrest
onherroepeiijk vaststaat
o
Er biijft voor u de wetteiijke mogeiijkheid om te besiuiten toch
rechtsherstei te bieden Dit vraagt om een poiitiek bestuuriijke
afweging ten aanzien van het besiuit om van uw bevoegdheid gebruik
te maken voor de geheie groep niet bezwaarmakers
passen bij niet

2

Uit het arrest voIgt de verpiichting om het rechtsherstei toe te passen

bij de geheie groep niet bezwaarmakers

Mn de voorliggende casus is sprake van een niet bezwaarmaker die dus al een verzoek om
ambtshalve vermindering van de aansiag heeft ingediend

De uitkomst van het arrest geidt

ook voor beiastingplichtigen die nog een verzoek om ambtshaive vermindering zullen
indienen

Pagina 1 van 6

1537325

00029

3

Uit het arrest voIgt een verpMchting om het rechtsherstel toe te passen

bij niet bezwaarmakers van wie de aanslag nog niet onherroepelijk
vaststond op 14 juni 2019^ omdat het kerstarrest geen nieuwe
jurisprudentie is Aanslagen van niet bezwaarmakers die op die datum
onherroepelijk vaststonden vallen buiten het rechtsherstel
o

Hiervoor blijft voor u de wettelijke mogelijkheid om te besluiten toch
rechtsherstel te bieden

Dit vraagt om een politiek bestuurlijke
afweging ten aanzien van het besluit om van uw bevoegdheid gebruik
te maken voor de gehele groep niet bezwaarmakers
4

Uit het arrest voIgt een verpMchting om het rechtsherstel toe te passen

bij niet bezwaarmakers die een verzoek tot ambtshalve vermindering
hebben ingediend voor het kerstarrest Lijn A G
o
Voor overige niet bezwaarmakers blijft voor u de wettelijke
mogelijkheid om te besluiten toch rechtsherstel te bieden Dit vraagt
om een politiek bestuurlijke afweging ten aanzien van het besluit om
van uw bevoegdheid gebruik te maken
•

Onderstaande tabel toont per scenario het aantal te herstellen aanslagen en

het bedrag dat ermee gemoeid is cumulatief voor 2017 t
scenario s brengen ook

m

2022

Deze

grote uitvoeringskosten met zich mee deze zullen in

kaart gebracht moeten worden middels een Uitvoeringstoets Ook de
gevolgen voor de doorwerking bij regelingen van andere departementen
warden nog bedjferd
Scenario

Aantal aanslagen

Bedrag herstel

herstel

miljarden euro s

1

0 8

2

9 4

3

7 7

miljoenen

Extra derving ten opzichte
van

Voorjaarsnota

0

6^

iA

4
Een raming van Scenario 4 is nog niet beschikbaar Dit scenario zal

verwachting niet ver boven scenario 1 liggen

naar

Dit zou echter nader moeten

worden onderzocht
•

Het verschil tussen scenario s 2 en 3 zit vrijwel volledig in het jaar 2017

Scenario 3 komt de facto neer op het uitbreiden van de doelgroep naar alle
•

belastingplichtigen voor de belastingjaren vanaf 2018
Middels een impactanalyse zal worden onderzocht hoe de niet bezwaarmakers
binnen de huidige gefaseerde aanpak van rechtsherstel moeten worden
ingepast

•

Indien uit het arrest geen verpMchting voortvioeit om de niet bezwaarmakers
ook rechtsherstel te bieden

is een inperking van deze groep naar verwachting

juridisch kwetsbaar
Toelichting
1

Taak van de Hoae Raad

•

Het is de taak van de HR om ambtshalve vast te stellen op welke wijze de

•

rechtsregels toepassing moeten vinden op de feiten zoals die in een procedure
zijn komen vast te staan
Feitelijk staat vast dat niet tijdig bezwaar is gemaakt tegen onder meer de
aanslagen inkomstenbelasting ib 2017 en 2018 en dat de inspecteur de niet
tijdige bezwaren als verzoeken om ambtshalve vermindering heeft behandeld

^

Er kan verschillend worden gedacht over de vraag of het Kerstarrest moet worden

beschouwd als een nieuw arrest

latere jurisprudentie

of een nadere invulling van een

eerder arrest zoals het arrest van 14 juni 2019 over het box 3 stelsei t
arrest van 14 juni 2019 de latere nieuwe jurisprudentie is

m

2016

waarbij het

Pagina 2 van 6

1537325

00029

•

De HR kan van ambtswege de rechtsgronden aanvullen en kan ook ten
overvloede een rechtsoordeel geven De HR zou de bijzondere regels voor

ambtshalve verminderingen opgenomen in artikel 45aa Uitvoeringsregeling
inkomstenbelasting 2001 DRIB 2001 kunnen toepassen of via exceptleve

toetsing in dit gevai buiten toepassing kunnen laten wegens bijvoorbeeid de in
bet Kerstarrest geoordeeide schending van mensenrechten en de strijdigheid
met bet evenredigheidsbeginsel
2

Onze liin in de HR orocedure aeen verminderina aanslaa voor niet
bezwaarmakers want Kerstarrest is latere iurisorudentie onaeacht moment
van Indienen van

•

verzoek

Indien de HR ons betoog voigt dan zal de HR oordeien dat de onjuistbeid van

de aansiagen ib 2017 en 2018 voortvioeit uit een arrest bet Kerstarrest dat
eerst is gewezen nadat de aansiagen onberroepelijk zijn komen vast te staan
Het feit dat er verzoeken om ambtshalve vermindering zijn ingediend
bet kerstarrest

langer onberroepelijk zouden vaststaan
•

voor

betekent op grond van deze lijn niet dat die aansiagen niet

zoals de AG bepleit

Dit betekent dat de belanghebbende als niet bezwaarmaker geen beroep op
het Kerstarrest kan doen geen recht op rechtsherstel heeft en de aansiagen
niet hoeven te worden verminderd

•

Ook de belastingplichtigen die nog een verzoek om ambtshalve vermindering

zullen indienen krijgen geen vermindering als bun aanslag op de dag van het
kerstarrest al onberroepelijk vaststond
•

Voor de vraag of het Kerstarrest een nieuw arrest is waarop ambtshalve geen

beroep kan worden gedaan

is het in onze visie dus niet relevant of het

verzoek voor of na het Kerstarrest is ingediend maar enkel of het Kerstarrest
is gewezen op een moment waarop de aanslag al

3
•

onberroepelijk vaststond

Uit het arrest volot de verplichtina om het rechtsherstel toe te passen voor

oehele aroep niet bezwaarmakers
In normale gevallen zal een belastingrechter de uitzonderingsgrond van latere
jurisprudentie accepteren en volgen en oordeien dat de inspecteur het
verzoek om ambtshalve vermindering van de aanslag terecht heeft

afgewezen Het opnemen van deze uitzonderingsgrond is immers een
duidelijke en bewust keuze geweest van de lagere wetgever De rechter zal
dit punt daarom normaliter terughoudend toetsen Dit is ook passend gezien
de aard en inhoud van de wetgevingsbevoegdheid die op dit punt toekomt
aan de Minister van Financien en de plaats en functie van de rechter in het
rechtsbestel
•

•

Echter in het gevai van het Kerstarrest kan er sprake zijn van een
uitzondering op de terughoudende toetsing door de rechter De HR heeft met
het Kerstarrest namelijk op verschillende gronden aangegeven dat er sprake
is van een uitzonderlijke situatie
o
Het voornaamste punt is dat er sprake is van een inbreuk op het
fundamentele eigendo ms recht en het verbod op discriminatie De HR
biedt mede wegens deze dubbele inbreuk op het EVRM rechtsherstel Bij
een schending van het EVRM biedt een rechter vaak geen rechtsherstel en
laat hij dit over aan de wetgever omdat er voor het te bieden
rechtsherstel politieke keuzes gemaakt moeten worden
De uitzonderlijke situatie van het Kerstarrest kan gevolgen hebben voor de
genoemde uitzonderingsgrond zoals opgenomen in art 45aa URIB 2001 Dit
vindt zijn oorsprong in het algemene bestuursrecht waar de bestuursrechter
algemeen verbindende voorschriften meer indringend lijkt te toetsen ingeval
inbreuk op fundamentele rechten opgenomen in het EVRM
De HR zou kunnen oordeien via zogenoemde exceptleve toetsing dat het

van een
•

toepassen van de uitzonderingsgrond

van

latere jurisprudentie waarop

Pagina 3 van 6

1537325

00029

ambtshalve geen beroep kan worden gedaan in dit specifieke geval in strijd
is met bet evenredigheidsbeginsel of mogelijk met andere rechtsbeginselen
Voornoemde uitzonderingsgrond zou in dit geval buiten toepassing moeten
worden gelaten
Ten overvloede

voor bet verzoek geldt natuurlijk wel dat dit binnen de
vijfjaarstermijn moet zijn ingediend

4

Liin AG

alleen bii verzoek vdor het Kerstarrest verminderina aanslaa voor

niet bezwaarmakers
De AG meent dat een niet bezwaarmaker die na bet Kerstarrest een verzoek
om ambtsbalve

vermindering van de aanslag beeft ingediend geen beroep kan

doen op het Kerstarrest

maar een

niet bezwaarmaker die voor het

Kerstarrest zo n verzoek gedaan heeft wel

Indien de HR het betoog van de AG voIgt dan zal de HR oordelen dat
belanghebbende als niet bezwaarmaker die een verzoek om ambtshalve

vermindering heeft ingediend voor het Kerstarrest een beroep op het
Kerstarrest kan doen en de aanslagen ib 2017 en 2018 moeten worden
verminderd
De motivering van het betoog van de AG dat enkel wanneer een verzoek van
een

niet bezwaarmaker is ingediend voor het Kerstarrest de aanslag moet

worden verminderd lijkt echter niet juist
De AG meent namelijk dat zolang de mogelijkheid van het indienen van een
verzoek om ambtshalve vermindering openstaat geen sprake is van een

onherroepelijk geworden aanslag
art

45aa DRIB 2001

van een

Dit standpunt is strijdig met de tekst van

waarin in het kader van het ambtshalve verminderen

aanslag ervan wordt uitgegaan dat de aanslag onherroepelijk vast is

komen te staan
Anders dan waarvan de AG uitgaat komt in onze optiek een aanslag

onherroepelijk vast te staan wanneer zoals in casu tegen de aanslag niet
tijdig bezwaar is ingediend
Het onherroepelijk vaststaan van de aanslag wordt naar onze mening niet
opgeheven doordat een verzoek om ambtshalve vermindering van de aanslag
is ingediend
Bovendien geldt voor het indienen van een verzoek om ambtshalve
vermindering een termijn van vijf jaren het standpunt van de AG betekent
dat gedurende vijf jaren tegen de aanslag een rechtsmiddel hier bezwaar
zou kunnen worden ingesteld
Nadere toelichting

Belanariike vraaen die wellicht door de HR worden beantwoord
De HR zou mogelijk op onderstaande vragen antwoord kunnen geven

A

Is het relevant of verzoek ambtshalve vermindering aanslag ib voor of
na Kerstarrest is

ingediend

Nu in de lopende procedure de verzoeken om ambtshalve vermindering zijn

gedaan voor het Kerstarrest bestaat de kans dat de HR in zijn arrest niet
ingaat op de situatie waarin een verzoek om ambtshalve vermindering is
gedaan na het Kerstarrest Het is natuurlijk niet uitgesloten dat de HR naar
aanleiding van de aanvullende conclusie van de AG ook aan die situatie ten
overvloede een overweging wijdt
Overigens is het nog maar de vraag of de HR bij zijn oordeelsvorming
onderscheid zal maken tussen de niet bezwaarmakers al naar gelang zij voor
of na het Kerstarrest een verzoek om ambtshalve vermindering hebben
ingediend zoals de AG voorstaat

Pagina 4 van 6

1537325

00029

Het moment van indienen van het verzoek is relevant vanwege de

vijfjaarstermijn waarbinnen het verzoek moet worden ingediend verzoek
2017 v66r 31 december 2022
Voor de vraag of ambtshalve een beroep kan worden gedaan op een arrest is
in onze optiek niet relevant of het verzoek daartoe is ingediend voor of na het
Kerstarrest
Voor de vraag of ambtshalve een beroep kan worden gedaan op een arrest is

enkel relevant of het arrest

hier het Kerstarrest is gewezen op een moment
waarop de aanslag al onherroepelijk vaststond Indien dit het geval is dan is
het een nieuw arrest waarop niet ambtshalve een beroep kan worden

gedaan
B

Is Kerstarrest wet of geen nieuw

later

arrest

Er kan verschillend worden gedacht over de vraag of het Kerstarrest moet

worden beschouwd als a

een

nieuw arrest

latere jurisprudence

of b

een

nadere invulling van een eerder arrest zoals het arrest van 14 juni 2019 over

het box 3 stelsel t

m

2016

waarbij het arrest van 14 juni 2019 de

latere nieuwe jurisprudence is
Het Kerstarrest is een nieuw arrest dus daarop kan ambtshalve geen

a

beroep worden gedaan

onze

lijn

0ns betoog richting de HR is dat het Kerstarrest een nieuw arrest is in de zin

dat dit nog niet was gewezen toen de onderhavige aanslagen ib 2017 en 2018
onherroepelijk kwamen vast te staan
De HR heeft niet eerder dan in het Kerstarrest geoordeeld dat het box 3
stelsel

vanaf 2017

strijdig was met het EVRM

HR in het midden gelaten of het box 3 stelsel

In het 2019 arrest heeft de
t m 2016

strijdig was met het

EVRM omdat hij toen nog vond dat het aan de wetgever en niet aan de

rechter was om bij een eventuele EVRM

schending rechtsherstel te bieden

0ns standpunt houdt in dat de aanslagen in 2017 en 2018 niet op basis van
het Kerstarrest verminderd hoeven te worden

Bij dit standpunt is relevant of een aanslag ib vanaf 2017 onherroepelijk is
komen vast te staan voor 24 december 2021 geen vermindering van de
aanslag of na 24 december 2021 wel vermindering van de aanslag
Dit geldt voor zowel belastingplichCgen die al een verzoek om ambtshalve
vermindering hebben ingediend zoals de niet bezwaarmaker in de procedure
als voor belastingplichCgen die een dergelijk verzoek nog zullen indienen
b

Het Kerstarrest is geen nieuw arrest dus daarop kan ambtshaive wet een

beroep worden gedaan
Een andersluidend standpunt kan zijn dat het Kerstarrest geen nieuw arrest
is

omdat de HR reeds in het 2019 arrest vond dat het box 3 stelsel

2016

t

m

strijdig was met het EVRM

Het Kerstarrest is slechts een nadere invulling in de zin dat de HR in het

2019 arrest nog geen rechtsherstel bood en in het Kerstarrest wel
In de onderhavige procedure is overigens het 2019 arrest wel nieuw voor het

jaar 2017 omdat dit arrest is gewezen nadat de aanslag Ib 2017
onherroepelijk kwam vast te staan
Het 2019 arrest is daarentegen niet nieuw voor het jaar 2018 omdat dit is
gewezen op 14 juni 2019 een dag voordat de aanslag ib 2018 onherroepelijk
kwam vast te staan
Indien de HR van oordeel is dat niet het Kerstarrest maar het eerdere 2019
arrest het nieuwe arrest is

dan dient enkel de aanslag ib 2018 te worden

verminderd

Pagina 3 van 6

1537325

00029

•

Bij dit standpunt is dus relevant of een aanslag ib vanaf 2017 onherroepelijk
is komen vast te staan v66r 14 juni 2019

of na 14 juni 2019

geen vermindering van de aanslag
wel vermindering van de aanslag

Inperkina doelaroep iuridisch zeer kwetsbaar
Ais wordt besloten om ambtshalve verminderingen te verlenen voor niet
bezwaarmakers dan biedt de huidige wet en regelgeving geen
aanknopingspunt om de groep niet bezwaarmakers anders te behandelen
dan de bezwaarmakers
De beperking nieuwe jurisprudentie kan dan niet
meer aan deze groep tegengeworpen worden en de aanslag moet in lijn met
bet geldende recht worden verminderd Dit betekent dat de aansiag door de
inspecteur ambtshalve wordt verminderd zodra hem is gebleken dat de
aanslag onjuist is
De beiastingplichtige heeft nameiijk het gerechtvaardigd vertrouwen dat
ingeval van een ambtshalve vermindering hij recht heeft op een
vermindering overeenkomstig het geldende recht zonder een beperking
daarin Een beperking van de ambtshalve vermindering wijkt af van de manier
waarop ambtshalve verminderingen al meer dan een eeuw worden toegepast
Het is naar verwachting juridisch niet houdbaar om in nieuwe regelgeving
voor het verleden beperkingen in de reikwijdte van de ambtshalve
vermindering aan te brengen
•
Een alternatief zou zijn om een aparte compensatieregeling uit te werken
waarbij de compensatie om doelmatigheidsredenen wordt geeffectueerd via
een vermindering van de aanslag
dit is dan geen ambtshalve vermindering
Belastingplichtigen kunnen dan nog steeds een verzoek tot ambtshalve
vermindering indienen waarbij het risico bestaat dat de rechter van mening is
dat zij recht hebben op een ambtshalve vermindering en zij in feite dubbel
gecompenseerd worden
•

•

•

Uitsoraak HR andere box 3 procedure
•
De HR heeft daarnaast aangekondigd ook uitspraak te doen in een andere box
3 procedure De link met het Kerstarrest is echter niet duidelijk
•
In deze zaak is in geschil of de aanslagen IB 2017 en 2018 voor zover deze

betrekking hebben op het box 3 inkomen verminderd moeten worden omdat
de box 3 heffing voor de betreffende beiastingplichtige een individuele en
buitensporige last IBL vormt Het Hof is van oordeel dat dit niet het geval is
•

•

De link met het Kerstarrest is niet direct zichtbaar

De HR zou kunnen beslissen dat het Kerstarrest waarin het box 3 stelsel op

stelselniveau centraal stond al dan niet buiten beschouwing blijft in IBL
zaken zoals de onderhavige zaak
•

Daarnaast is het denkbaar dat de HR in het arrest de feitenrechters in IBL
zaken handvatten wil meegeven bij het afdoen van deze zaken

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Pagina 6 van 6

1537325

00029

Ministerie van Financien

Directoraat Generaal
TER BESLISSING EN BESPREKING

voor Fiscals Zaken

Aar

Directie Directs

de staatssecretaris van Financien

Fiscaiiteit en Beiastingdienst

Belastingen en Toeslagen

Persoonsgegevens

nota

Nota bespreking box 3 d d

23 mei
Datum
20 mei 2022
Notanummer

2022 0000151045

Bijiagen
Concept beleidsbeslult

Aanleiding
Op maandag 23 mei vindt een reguliere bespreking over box 3 plaats over de
vormgeving van het toekomstig steisei en de beiastingrente in reiatie tot box 3
Daarnaast wordt het eerste concept beieidsbesiuit vooFTiet herstei met u gedeeid
In het coalitieakkoord is afgesproken dat

perji025 een nieuw box 3 steisei wordt

ingevoerd waarbij inkomsten uit vermogen worden belast op basis van werkelijk

rendement In de contourennota zijn de hoofdlijnen van het nieuwe box 3
stels_eI
geschetst waarbij is ui^egaan dat de heffing wordt vormgegeven als een
vermoqensaanwasbelastinq VAB In deze nota wordt a geadviseerd over de
fO

^
Buiten reikwijdte

PfV

{tZ Vi

I

Na de nadere uitwerking van de hier voorgeiegde vormgevingsaspecten zal

zoais gebruikeiijk

ook een toets op de uitvoerbaarheid worden uitgevoerd
voordat definitieve besluitvorming kan plaatsvinden

Op sociale media is gevraagd hoe het zit met beiastingrente en box 3 De huidige
iijn is dat ook bij belastingaanslagen met een box 3 element de wettelilke regeis
voor vergoeden en betalen van beiastingrente qelden zoais die op dit moment
gei mplementeerd zijn Dit leidt in de regel niet tot fmeerl te betalen
beiastingrente de kans is groter dat meer beiastingrente vergoed wordt In deze
nota wordt u nader geinformeerd over beiastingrente in box 3 situaties
Beslispunten

Buiten reikwijdte

J CPimm
1386249

■1

J

Pagina 1 van 11

to
00030

Euiten reikwijdte

c

Informatieount Looende orocessen

belastinarente

U wordt geadviseerd de wettelijke regels over het in rekening brengen en

vergoeden van belastingrente te laten toepassen bij aanslagen met box 3 waarbij
de Belastingdienst BD maatwerk levert als de belastingplichtige omstandigheden
weergeeft die leiden tot een onredelijke of onevenredige situatie met betrekking
tot de in rekening gebrachte belastingrente en box 3
Informatieount Beleidsbesluit herstel
In deze nota wordt een eerste concept van het beleidsbesluit rechtsherstel
box 3 met u gedeeld

Deze treft u in de bijiage

Het rechtsherstel box 3 wordt

in lijn met uw eerdere beslissing
in een
vooruitlopend op wetgeving
Dit omdat uiterlijk 4 augustus rechtsherstel geboden moet worden aan
belastingplichtigen die hebben meegedaan aan de
massaalbezwaarprocedures Om deze deadline te halen wordt vanaf 1 juli
rechtsherstel volgens de forfaitaire spaarvariant geboden Ook is het wenselijk
om de aanslagen 2021 op korte termijn te kunnen opieggen in lijn met het

beleidsbesluit opgenomen

Kerstarrest

Het beleidsbesluit dient daarom uiterlijk 30 juni gepubliceerd te worden in de
Staatscourant In de bijiage treft u een concept van het beleidsbesluit Nog
twee punten dienen uitgezocht te worden

Dit betreft enerzijds een
toerekeningsvraagstuk ingeval van fiscaal partnerschap en anderzijds een

Pagina 2 van 11

1386249

00030

nadere uitwerking van het kostenaspect bij het bepalen van werkelijk
rendement Deze punten worden op korte termijn aan u voorgelegd
Het uitgangspunt is om een afschrift van het beleidsbesluit uit de
Staatscourant op dezelfde dag naar de Tweede Kamer te sturen
of dan ook al de uitvoeringstoets gedeeld kan worden

Niet zeker is

Het beleidsbesluit wordt in wetgeving omgezet Dit wetsvoorstel zal onderdeel
zijn van het Belastingplanpakket 2023

Toelichting

Buiten reikwijdte

Pagina 3 van 11

1386249

00030

•I

i

Buiten reikwijdte

Paging 4 van 11

1386249

00030