Verhagen
De voorzitter: De minister heeft twee toezeggingen
gedaan. De laatste, die ik niet zal herhalen, en de
toezegging dat hij de Kamer op de hoogte houdt van de
ontwikkelingen in Iran en van de discussie hierover in de
EU. De stemming over de moties vindt vanavond bij de
eindstemming plaats.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

constaterende dat de agrarische sector, met inbegrip van
glastuinbouwbedrijven, in veel opzichten overeenkomsten hebben met mkb-bedrijven, maar voor deze
garantiestelling niet in aanmerking komen;
overwegende dat er vanwege de slechte economische
situatie in de agrarische sector, maar in het bijzonder de
tuinbouw, op korte termijn een dringende behoefte is
aan deze of een vergelijkbare regeling;

Voorzitter: Ten Hoopen
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een
algemeen overleg op 1 juli 2009 over verduurzaming
glastuinbouw.
De voorzitter: Afgesproken is dat de Kamerleden alleen
moties kunnen indienen en dat er geen interrupties
mogelijk zijn. De minister is vriendelijk doch dringend
gevraagd daarna kort op de moties te reageren.
©
Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD): Voorzitter. Mijn
fractie dient twee moties in:
Motie

verzoekt de regering, er zorg voor te dragen dat de
agrarische sector, in het bijzonder de glastuinbouw, zo
spoedig mogelijk, doch uiterlijk 1 september 2009,
kredieten uit het fonds Garantie Ondernemingsfinancieringen (GO) kan putten, dan wel uiterlijk voor 1 september
2009 een vergelijkbare faciliteit in te richten voor deze
sector,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Snijder-Hazelhoff en Mastwijk. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 163 (31700-XIV).
©
Mevrouw Jacobi (PvdA): Voorzitter. Wij dienen een
motie in over meer inspraak voor kleine tuinders.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

Motie

overwegende dat kleine tuinders worden geconfronteerd
met extra regeldruk van Naktuinbouwkeuringen;

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

van mening dat veel van deze keuringen overlappend
zijn met eigen kwaliteitskeuringen en controles;
overwegende dat voor de kleine tuinders de areaalheffing buitenproportioneel drukt op de bedrijfsvoering;
verzoekt de regering, voor de kleine tuinders te komen
tot vermindering van de administratieve lasten en
kosten,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Snijder-Hazelhoff en Jacobi. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 162 (31700-XIV).

overwegende dat alle tuinders feitelijk verplicht zijn,
jaarlijks lidmaatschapsgeld te betalen aan Naktuinbouw;
constaterende dat aangesloten tuinders bij Naktuinbouw
geen directe inspraak hebben op het beleid van
Naktuinbouw, maar hiervoor vertegenwoordigd kunnen
worden door standsorganisaties, waar dan nog wel extra
lidmaatschap van de standsorganisatie voor nodig is;
van mening dat op deze wijze georganiseerde indirecte
vertegenwoordiging, het juist voor de kleine tuinders
zeer lastig maakt om inspraak te krijgen en invloed uit te
oefenen op tarieven en beleid van Naktuinbouw;
van mening dat deze gestapelde lidmaatschappen zorgen
voor hogere onkosten die naar verhouding zwaar
uitvallen voor de kleine tuinders;

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat voor mkb-bedrijven de Garantie
Ondernemingsfinancieringen (GO) van 1,5 mld. van het
ministerie van Economische Zaken sinds 6 maart 2009
van kracht is en deze bedoeld is voor kredieten tot
maximaal 50 mln. per jaar;

Tweede Kamer

Verduurzaming glastuinbouw

verzoekt de regering, de inspraak op dusdanige wijze in
te richten dat ook de kleine tuinders zich vertegenwoordigd voelen, via een regeling waarbij directe inspraak
mogelijk is,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Jacobi en Snijder-Hazelhoff. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 164 (31700-XIV).

2 juli 2009
TK 103

103-8251

©

nadelige invloed hebben op de gezondheid en daarmee
het voortbestaan van bijen;

Mevrouw Thieme (PvdD): Voorzitter. Wij dienen de
volgende motie in:
Motie

verzoekt de regering om de toelating van het gebruik van
neonicotinoïden (onder meer Imidacloprid, Clothianidine
en Thiamethoxam) op te schorten totdat meer bekend is
over de subletale effecten van genoemde middelen,

De Kamer,

en gaat over tot de orde van de dag.

gehoord de beraadslaging,

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Polderman. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 166 (31700-XIV).

constaterende dat onderzoek uitwijst dat neonicotinoïden
een schadelijk effect hebben op het navigatie- en
leervermogen van bijen en ook bijensterfte kunnen
veroorzaken;

©

overwegende dat bijen een grote rol spelen in de
bestuiving van de meeste van onze gewassen en
daardoor een onmisbare rol hebben in onze voedselproductie en de instandhouding van onze biodiversiteit;

De heer Mastwijk (CDA): Voorzitter. De heer Graus zegt:
denk om het kerstregime. Daarom heb ik wat meer
overwegingen in mijn motie.

overwegende dat Frankrijk, Duitsland, Italië en Slovenië
al een verbod hebben ingesteld tegen neonicotinoïden
vanwege de bijensterfte aldaar;

Motie

verzoekt de regering, een moratorium in te stellen op het
gebruik van neonicotinoïden, totdat onomstotelijk
vaststaat dat neonicotinoïden geen schadelijk effect
hebben op bijen,

gehoord de beraadslaging,

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Thieme. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 165 (31700-XIV).
©
De heer Polderman (SP): Voorzitter. Ook wij hebben een
motie over de bijen.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de bijenstand in Nederland in hoog
tempo terugloopt;
constaterende dat naast ziekten en parasieten, met name
bestrijdingsmiddelen voor de land- en (glas)tuinbouw en
neonicotinoïden in het bijzonder zeer schadelijk zijn voor
bijen en andere bestuivende insecten;
constaterende dat in tegenstelling tot andere landen in
Nederland de toelatingseisen voor onder meer Imidacloprid en Clothianidine de afgelopen jaren gestaag zijn
verruimd;

De Kamer,

overwegende:
- dat de glastuinbouw in Nederland goed is voor 350.000
arbeidsplaatsen en een exportwaarde van 16 mld. en dat
de sector daarmee een enorme bijdrage levert aan de
handelsbalans;
- dat zij door de aard van de productie geen gebruik kan
maken van een ondersteunende maatregel zoals de
deeltijd-WW;
- dat zij door de economische crisis geconfronteerd
wordt met sterk teruglopende inkomsten terwijl de
bedrijfskosten onveranderd hoog blijven, hetgeen
resulteert in acute liquiditeitsproblemen voor naar
schatting 75% van de glastuinbouwbedrijven;
- dat met name ook jongere ondernemers die de
afgelopen jaren veel hebben geïnvesteerd in de
verduurzaming van de bedrijfsvoering worden getroffen
door de huidige crisis;
- dat binnen de sector de afgelopen jaren enorme
stappen zijn gezet op weg naar verduurzaming op het
gebied van bijvoorbeeld energie, CO2 en vermindering
lichthinder;
- dat door de liquiditeitsproblemen niet alleen op zich
rendabele bedrijven failliet dreigen te gaan maar ook dat
de verduurzaming en de innovatiekracht van de sector
tot stilstand dreigen te komen;
verzoekt de regering, op zeer korte termijn (uiterlijk
1 september 2009) in overleg met de sector en de banken
een voorziening te creëren ten behoeve van een
garantstelling bij liquiditeitsproblemen, zoals ook in
andere economische sectoren van toepassing is;

constaterende dat de subletale (indirecte) effecten van
genoemde middelen op bijen en andere bestuivers grote

verzoekt de regering voorts:
- in overleg te treden met de sector over het toepasbaar
maken voor de sector van de garanties voor de
exportkredietverzekeringen;
- na te gaan of er mogelijkheden zijn voor ondernemers

Tweede Kamer

2 juli 2009
TK 103

Verduurzaming glastuinbouw

103-8252

Mastwijk
die veel exporteren om versneld tot btw-teruggaaf te
komen;
- de bruikbaarheid in praktische zin nog eens te
onderzoeken van de ondersteuningsmogelijkheden bij de
toepassing van aardwarmte zodat dit instrument zo
spoedig mogelijk breed voor de verduurzaming van de
glastuinbouw kan worden ingezet;
- alles in het werk te stellen, de glastuinbouw weer onder
de werking te brengen van het vangnet van de SDE op
WKK’s en daarbij speciaal de aandacht te richten op de
oplossing van het probleem rond de discussie over de
voor WKK’s te hanteren afschrijvingstermijnen (acht
versus twintig jaar) in relatie tot de zogenaamde
onrendabele top,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Mastwijk, Van der Vlies, Snijder-Hazelhoff, Cramer en
Jacobi.
Zij krijgt nr. 167 (31700-XIV).
Er zijn zes moties ingediend. Wij wachten tot de minister
alle moties heeft.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
©
Minister Verburg: Voorzitter. Ik zal de moties een voor
een beoordelen en van een advies voorzien.
In haar eerste motie op stuk nr. 162 verzoekt mevrouw
Snijder-Hazelhoff de regering om te komen tot vermindering van de administratieve lasten en kosten voor kleine
tuinders. In de opzet van Plantkeur krijgen bedrijven
voortaan te maken met een keuringsdienst voor officiële
keuringen. Het is Europeesrechtelijk verplicht om bij die
keuringsdiensten een strikte scheiding aan te brengen
tussen publieke taken en private taken. Wij hebben het
zo kosteneffectief mogelijk ingericht: ik stel hierbij de
kostendekkende tarieven vast. Ik ontraad aanneming van
deze motie omdat ik dit systeem niet kan en niet wil
veranderen. Dat brengt heel grote risico’s met zich mee
waarvoor ik u serieus wil waarschuwen.
In haar tweede motie op stuk nr. 163 verzoekt
mevrouw Snijder-Hazelhoff de regering ervoor te zorgen
dat de agrarische sector, in het bijzonder de glastuinbouw, zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk 1 september
2009, krediet uit het fonds Garantie Ondernemingsfinancieringen kan putten, dan wel uiterlijk voor
1 september 2009 een vergelijkbare faciliteit in te richten
voor deze sector. Ik zie deze motie als ondersteuning van
beleid met een drietal restricties. Je kunt niet zomaar
putten uit het fonds Garantie Ondernemingsfinancieringen. De agrarische sector en de tuinbouw hebben
speciale regelingen die zijn doorvertaald naar Brussel. De
betreffende de-minimisregeling voor land- en tuinbouworganisaties is een andere dan voor het mkb, ook
Europees gezien. Dat betekent dat ik voor een dergelijke
regeling naar Brussel moet. Ik zal mijn uiterste best doen
– ik heb dat gisteren ook gemeld – maar ik kan geen
garantie geven dat het op 1 september 2009 rond is. De
bereidheid is er, zoals ik gisteren ook al heb gezegd. Ik
zie dit als ondersteuning van mijn beleid.
In de motie van mevrouw Jacobi en mevrouw
Snijder-Hazelhoff op stuk nr. 164 wordt de regering

Tweede Kamer

Beheerplannen Natura 2000

verzocht de inspraak op dusdanige wijze in te richten dat
ook kleine tuinders zich vertegenwoordigd voelen. Die
regeling is er al. Alle tuinders zijn vertegenwoordigd in
het bestuur. Daarom ontraad ik deze motie.
Ik heb nog twee moties van de leden Thieme en
Polderman. Ik heb met veel waardering geluisterd naar
de woorden van de heer Polderman waar hij allerlei
stoffen en toepassingen benoemde. Het gaat om
neonicotinoïde middelen die in Europa zijn toegelaten.
Deze middelen zijn in Nederland en ook in andere
lidstaten toegelaten met verplichte risicobeperkende
maatregelen zodat bijen niet worden blootgesteld aan
deze middelen. Dat is voor mij een reden om zowel de
motie van mevrouw Thieme als de motie van de heer
Polderman te ontraden.
De laatste motie, van de heer Mastwijk, heeft een
aantal onderdelen in het dictum. Ik heb al die zaken
gisteren toegezegd met dezelfde opmerking die ik heb
geplaatst bij de motie van mevrouw Snijder: ik zal
voortvarend te werk gaan en zal dingen bespreken met
collega’s. Sommige zaken liggen op het terrein van
collega’s en wel onder de verantwoordelijkheid van de
minister van Economische Zaken of de staatssecretaris
van Financiën. Ik heb u dat allemaal toegezegd. Met
betrekking tot de Europese aanvraag herhaal ik het
antwoord dat ik mevrouw Snijder-Hazelhoff heb gegeven:
wij doen onze uiterste best, maar ik kan dat in Brussel
niet afdwingen. Wij zullen het met voortvarende
zorgvuldigheid onder de aandacht brengen. Ik vind deze
motie dus ondersteuning van beleid.
Ik ben volgens mij door alle moties heen.
De beraadslaging wordt gesloten.
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een
algemeen overleg op 1 juli 2009 over beheerplannen
Natura 2000.
©
Mevrouw Jacobi (PvdA): Voorzitter. Ik heb drie moties.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de adviesgroep Huys bruikbare
aanbevelingen doet over het maken van een Natura
2000-ontwikkelingsplan waarbij de instandhoudingsdoelen ook op termijn kunnen worden geschoven;
overwegende dat de adviesgroep Huys daarbij opmerkt
dat zeker gesteld moet worden dat de beheermaatregelen uit dit plan ook daadwerkelijk worden
uitgevoerd en dat hiervoor een vorm van een wettelijke
oplevertoets een mogelijkheid biedt;
van mening dat het ″op termijn″ behalen van de
natuurdoelen niet mag betekenen ″met Sint Juttemis″;
verzoekt de regering, het N2000-ontwikkelingsplan als
onderdeel van het beheerplan op te nemen, waarbij de

2 juli 2009
TK 103

103-8253