COMMISSIE VAN TOEZICHT
BETREFFENDE
BE INLICHTINGEN- EN VEILIGHEIDSDIENSTEN

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Mevrouw dr. G. ter Horst
Schedelhoekshaven 200
2511 EZ 's-Gravenhage

Ons kenmerk
2009/0218
Uw kenmerk
4910501/01
Datum
9 november 2009

Onderwerp: Afwijzing van inzageverzoek betreffende de Irak-kwestie op grond van artikel
551id2,subg,WTV2002
Geachte mevrouw Ter Horst,
Bij de uitvoering van haar monitoringswerkzaamheden stuitte de Commissie op een
afwijzende beslissing op een verzoek (van een journalist) om inzage in allerhande, bij de
AIVD aanwezige, documenten betreffende de voorbereiding en besluitvorming van het
verlenen van politieke steun aan de inval in Irak. Dit verzoek is onder meer afgedaan met
een beroep op artikel 55, tweede lid, sub g van de Wet op Inlichtingen- en
Veiligheidsdiensten 2002 (WIV 2002).1 De AIVD stelt zich op het standpunt dat het
verstrekken van informatie betreffende de Irak-kwestie zal leiden tot onevenredige
benadeling van de Commissie van onderzoek besluitvorming Irak (Commissie-Davids)
zolang de betrokken commissie haar rapport nog niet heeft afgerond.
De Commissie kan zich niet vinden in het door de AIVD ingenomen standpunt en heeft
zulks bij brief van 24 juni 2009 aan het Hoofd van de AIVD kenbaar gemaakt. De Commissie
onderkent het grote belang van de werkzaamheden van de Commissie-Davids. Zij ziet
evenwel niet in hoe het verstrekken van - voor de openbaarheid geschikte - gegevens zal
leiden tot benadeling van de betreffende commissie, laat staan tot onevenredige benadeling.
De Commissie is van mening dat zelfs al zou sprake zijn van het benadelen van de
Commissie-Davids, dit niet dermate zwaar kan wegen dat hiermee een moratorium op het
verstrekken van gegevens is gerechtvaardigd. Aan het publieke belang van openbaarheid
moet naar het oordeel van de Commissie een groter gewicht worden toegekend. De
Commissie is van mening dat het feit dat de Commissie-Davids de Irak kwestie onderzoekt,
niet betekent dat journalistiek onderzoekswerk aangaande dit onderwerp overbodig is
1

Artikel 55, tweede lid, sub g stelt: "Een aanvraag wordt voorts afgewezen voor zover het belang van
verstrekking van de gegevens waarop de aanvraag betrekking heeft, niet opweegt tegen [...] het
voorkomen van onevenredige bevoordeling of benadeling van de bij de aangelegenheid betrokken
natuurlijke personen of rechtspersonen dan wel derden."
1/2
Anna van Saksenlaan 50 2593 HT Den Haag
T 070-3155820 F 070-3817168 www.ctivd.nl info@ctivd.nl

COMMISSIE VAN TOEZICHT
..y)\/-'L,
BETREFFENDE
<-*t\y&& INLICHTINGEN- EN VEILIGHEIDSDIENSTEN

geworden. Dit onderzoekswerk zou naar het oordeel van de Commissie in ieder geval niet
moeten worden gefrustreerd door het ontzeggen van toegang tot anderszins openbare
gegevens.
In zijn reactie van 1 oktober 2009 op bovenvermelde brief heeft de AIVD getracht zijn eerder
ingenomen standpunt nader te motiveren. In de eerste plaats maakt de AIVD de Commissie
erop attent dat het in deze om een interdepartementale beleidslijn gaat. De AIVD hecht er
sterk aan dat de Commissie-Davids in haar rapport in alle rust en zonder publiek debat tot
haar oordeel kan komen. Om die reden vindt in afwachting van dit rapport in beginsel geen
inhoudelijk debat plaats tussen regering en parlement. Een publieke discussie zou de
werkzaamheden van de Commissie-Davids en de voortgang daarvan onnodig belemmeren.
De AIVD stelt zich op het standpunt dat het voortijdig verstrekken van informatie zou leiden
tot onevenredige benadeling van zowel de Commissie-Davids als de opdrachtgevers van de
betrokken commissie en daarmee het kabinet. Het belang van het verstrekken van informatie
voor het uitbrengen van het rapport van de Commissie-Davids weegt naar het oordeel van
de AIVD minder zwaar dan het belang dat de Commissie-Davids in de tussenliggende
periode ongestoord haar werkzaamheden kan verrichten. Teneinde de onafhankelijkheid
van de Commissie-Davids te waarborgen moet worden voorkomen dat de schijn wordt
gewekt dat de regering de discussie - en daarmee het onderzoek van de Commissie-Davids beïnvloedt en in een bepaalde richting zou willen sturen door een beperkte publieke
informatieverstrekking.
De Commissie is van oordeel dat het door haar ontvangen antwoord weinig hout snijdt. Dit
antwoord lijkt vooral te zijn ingegeven door de kennelijk als politiek noodzakelijk gevoelde
behoefte één lijn te trekken met de betrokken departementen en zo de gelederen gesloten te
houden. De in het antwoord tot uiting gebrachte zorg de onafhankelijkheid van de
Commissie-Davids te waarborgen siert de AIVD. Het in de onderhavige zaak daartoe
gebruikte middel - het niet verstrekken van eerder wel vrijelijk beschikbare informatie komt echter niet overtuigend over.
Ondanks het vorenstaande ziet de Commissie geen aanleiding om thans verder op deze
aangelegenheid in te gaan. Wel vertrouwt zij erop dat U deze brief te gelegener tijd in het
kader van de te verwachten discussie over het rapport van de Commissie-Davids aan de
beide Kamers der Staten-Generaal zult willen doorzenden.
Voor de goede orde deel ik U verder mede dat destijds een inhoudelijk identieke
briefwisseling heeft plaatsgevonden met de Directeur van de MF/D. Vandaar dat een
gelijkluidend schrijven vandaag uitgaat naar Uw ambtgenoot van Defensie.
Hoogachten

P
Mr. A.H. van Delden
Voorzitter CTIVD

Mr. N. Verhoeven
Secretaris
2/2
Anna van Saksenlaan 50 2593 HT Den Haag
T 070-3155820 F 070-3817168 www.ctivd.nl info@ctivd.nl