Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

6
Vragen van het lid Gesthuizen (SP)
aan de ministers van Economische
Zaken en van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over de slechte
betalingsmoraal bij de overheid.
(Ingezonden 13 augustus 2009)
1
Wat is uw reactie op het bericht
«Grootbedrijf rekt betalingstermijn
steeds verder op»?1
2
Wat is uw reactie op de uitkomst van
het onderzoek van OnGuard, waaruit
blijkt dat de overheid haar rekeningen
het langst laat liggen? Deelt u onze
mening dat – in het licht van de
precaire liquiditeitspositie van veel
MKB ondernemingen in de crisis,
onder andere vanwege de
moeilijkheden om aan krediet te
komen – de overheid juist snel zou
moeten betalen?
3
Kunt u inzicht geven in de
betalingstermijnen zoals die
momenteel in de praktijk gehanteerd
worden door de rijksoverheid en
decentrale overheden?

5
Wilt u het betalingsgedrag van de
overheid betrekken bij het door het
EIM uit te voeren onderzoek naar de
vraag in hoeverre het MKB last heeft
van te late betalingen?
6
Deelt u de mening dat de
rijksoverheid een regierol heeft in het
bestrijden van de crisis? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, indien het met
name de decentrale overheden zijn
die te laat betalen – ondanks sterk
aandringen van de minister van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties om binnen
30 dagen te betalen – welke middelen
wilt u dan inzetten om de decentrale
overheden op tijd te laten betalen?
1

Financieel Dagblad, 10 augustus 2009.

Antwoord
Antwoord van minister Van der
Hoeven (Economische Zaken), mede
namens de minister van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (ontvangen
15 september 2009)

aanbevolen reactie, een zeer actief
debiteurenbeheer, acht ik juist en is
onder alle omstandigheden, maar
zeker nu, een aspect van goed
ondernemerschap.
2
De overheid heeft een
voorbeeldfunctie en moet zich aan de
overeengekomen betalingstermijn
houden. Het beleid van dit kabinet is
daar ook op gericht. Onlangs is
besloten om voor de rijksoverheid
de betalingstermijn in de
rijksinkoopvoorwaarden (ARVODI en
ARIV) terug te brengen tot 30 dagen
en deze wijziging is inmiddels ook
geëffectueerd. Lagere overheden zijn
daarin autonoom, maar hebben wel
de aanbeveling gekregen om deze
regel ook zelf toe te passen.
Verder steunt dit kabinet Europese
initiatieven om late betalingen
tegen te gaan waarbij specifiek voor
overheden strengere regels en
forfaitaire toeslagen bij te laat
betalen, worden aanbevolen.
3
Er wordt momenteel een rijksbrede
audit uitgevoerd door de
rijksauditdienst naar het betaalgedrag
van de rijksoverheid. Doel van dit
onderzoek is te komen tot een
uitspraak over het feitelijke
betaalgedrag over facturen van de
eerste vier maanden van 2009.
Daarnaast wordt onderzocht hoe het
betaalproces is vormgegeven, welke
oorzaken er zijn voor late betalingen

4
Is er bij het oprekken van de
betalingstermijnen door de overheid
sprake van contractbreuk? Zo niet, op
welke wijze worden de
betalingstermijnen dan opgerekt?
Hoe wilt u dit oplossen?

1
Het artikel meldt een onveranderd
groot aandeel «goede betalers» en
dat is positief, zeker gezien de huidige
moeilijke omstandigheden. Zorgelijk
is natuurlijk dat de minder goede
betalers steeds langer de tijd lijken te
nemen om te betalen. De door de
respondenten in het onderzoek

KVR37619
2009Z14693
0910tkkvr6
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

13

en welke versnellingen in het
betaalproces eventueel doorgevoerd
kunnen worden. De uitkomsten van
deze audit zijn in september
beschikbaar en zullen met de Tweede
Kamer worden gedeeld.
De minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties heeft daarnaast
IPO en VNG opgeroepen om een
betalingstermijn van 30 dagen te
hanteren. IPO en VNG onderschrijven
deze oproep van de minister van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en hebben hun
achterban opgeroepen gehoor te
geven aan de wens van de minister
van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties om een
betalingstermijn van 30 dagen te
hanteren.

van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties heeft, zoals
aangegeven bij het antwoord op
vraag 3, de decentrale overheden
opgeroepen een betalingstermijn van
30 dagen te hanteren. IPO en VNG
hebben aangegeven hun achterban
op te roepen gehoor te geven aan
deze oproep. Binnen de huidige
staatsrechtelijke verhoudingen zijn
verdergaande maatregelen niet
passend.

4
Indien de rijksoverheid na
goedkeuring van de prestatie de
factuur niet zou betalen binnen de
contractueel overeengekomen
betalingstermijn is er sprake
van het niet nakomen van de
betalingsverplichting. Bedrijven
hebben in dat geval recht wettelijke
rente te claimen over het
openstaande bedrag. Het feitelijke
betaalgedrag en de mogelijkheden tot
versnelling van het betaalproces door
de rijksoverheid worden onderzocht
in de rijksbrede audit naar het
betaalgedrag (zie mijn antwoord op
vraag 3).
Decentrale overheden gaan in
autonomie overeenkomsten aan.
Betalingen vinden plaats op basis van
de tussen de decentrale overheid en
betrokken ondernemer gesloten
overeenkomst met betrekking tot
leveringen of diensten. Van die
overeenkomst maken ook de
betalingscondities deel uit. IPO en
VNG hebben hun achterban
opgeroepen om daarbij een
betalingstermijn van 30 dagen te
hanteren.
5
EIM onderzoekt de aard en de
omvang van de problemen die
ondernemers zeggen te ondervinden
van inkoopmacht. Het betreft hier de
relatie tussen ondernemingen en niet
die van ondernemers met de
overheid. Het eerder gemelde
onderzoek van de rijksauditdienst zal
het gevraagde inzicht geven in het
betaalgedrag van de rijksoverheid.
6
Ja, de overheid heeft een rol in het
bestrijden van de crisis. De minister

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

14