20
Uitbreiding van het rookverbod
Aan de orde is de behandeling van:
- het wetsvoorstel Wijziging van de Tabaks- en rookwarenwet ter uitbreiding van het rookverbod ( 35321 ).
De voorzitter:
Aan de orde is de wijziging van de Tabaks- en rookwarenwet
ter uitbreiding van het rookverbod.
De algemene beraadslaging wordt geopend.
Mevrouw Tellegen (VVD):
Als eerste zou ik het woord willen geven aan de heer Jansen
van de PVV.

De heer Jansen (PVV):
Dank u wel, voorzitter. Laat ik vooropstellen: de PVV is geen
voorstander van roken. Wij delen de mening dat we moeten
voorkomen dat jongeren beginnen met roken, zowel van
de reguliere tabakssigaret alsook de e-sigaret. Wij vragen
ook niet om de e-sigaret te promoten, maar feit is wel dat
landen om ons heen een heel ander beleid hanteren voor
wat betreft de e-sigaret. De e-sigaret kan namelijk ook
gezien worden als een middel om te stoppen met roken,
als een alternatief voor de veel schadelijkere tabakssigaret.
In het Verenigd Koninkrijk bijvoorbeeld is een veel groter
percentage rokers gestopt dan bij ons in Nederland. Wij
ontkennen hiermee niet dat het beter is om in z'n geheel te
stoppen met roken, maar als de e-sigaret mensen helpt om
minder schadelijk te leven, is dat toch ook winst?
Op dit moment wordt er aanvullend onderzoek gedaan naar
de e-sigaret, onder meer naar de vraag of er bij het dampen
van een e-sigaret schadelijke stoffen vrijkomen voor de
omstanders. Waarom wacht de staatssecretaris dit onderzoek niet af voordat hij deze wetswijziging er doorheen
drukt? Wij snappen sowieso niet waarom de staatssecretaris
de e-sigaretten zo graag op dezelfde hoogte wil stellen als
de traditionele, veel schadelijkere tabakssigaret. Deze
wetswijziging is een uitvoering van een van de maatregelen
uit zijn geliefde Preventieakkoord. Het rookverbod wordt
per 2020 uitgebreid voor de e-sigaret met en zonder nicotine. Het huidige rookverbod is alleen van toepassing op
het roken van tabaksproducten. Met de uitbreiding willen
we het roken van de bestaande en toekomstige damp- en
aanverwante producten die gezondheidsschade veroorzaken, verbieden.

brand. Ik denk het dus niet, maar waarom maakt de staatssecretaris dan wel een uitzondering in het rookverbod voor
het roken van kruidenrookproducten?
In de memorie van toelichting kunnen we lezen dat de
NVWA overigens wel heeft geadviseerd om kruidenrookproducten onder het rookverbod te brengen. De NVWA
wijst erop dat de complexe inspectiewijze bij shishalounges
blijft bestaan. Bij het roken van de waterpijp kunnen twee
producttypen worden gerookt: kruidenmengsels mét tabak
en kruidenmengsels zonder tabak. Het eerste valt onder het
rookverbod, het tweede echter niet. Op dit moment is het
complex om na te gaan of een gerookt product wel of geen
tabak bevat. Dit moet via een laboratoriumonderzoek worden vastgesteld. Hoeveel tijd is hier wel niet mee gemoeid?
En wat kost dit wel niet?
In 2018 zijn er in 60% van de uitgevoerde inspecties bij
shishalounges maatregelen opgemaakt, 126 boetes en 13
schriftelijke waarschuwingen. In 2017 was er in 63% van
de uitgevoerde inspecties bij shishalounges iets mis. Er zijn
meer dan 139 maatregelen opgemaakt, 167 boetes en 22
schriftelijke waarschuwingen. Daarnaast zijn er nog 84
inspecties uitgevoerd bij andere horecabedrijven, die het
roken van waterpijpen aanbieden, zoals restaurants met de
Noord-Afrikaanse of Midden-Oostenkeuken. Hierbij zijn ook
bij meer dan de helft — 56% om precies te zijn — maatregelen opgelegd, 42 boetes en 5 schriftelijke waarschuwingen.
Voorzitter. In 2016 en 2015 zagen we vergelijkbare cijfers.
Het is ongelofelijk dat de staatssecretaris deze overtredingen
gewoon door de vingers ziet en deze wetswijziging niet
aangrijpt om tegelijkertijd de ongezonde waterpijp en deze
notoire overtreders aan te pakken. De staatssecretaris stelt
ook dat kruidenrookproducten zoals de waterpijp, veelal op
vaste locaties — shishalounges dus — gerookt worden. Hij
stelt dat bezoekers van deze gelegenheden bewust op zoek
zijn naar deze producten. Met geen woord rept hij over
welke bezoekers dit dan zijn. Heeft hij hier wel onderzoek
naar gedaan? Buitenlandse criminelen hangen namelijk
geregeld rond in en bij shishalounges. Er is vaak gedoe en
zo nauw nemen de shishalounges het niet met de regelgeving, zo blijkt wel uit het aantal opgelegde maatregelen van
de NVWA. De gemeente Roosendaal heeft zeven lounges.
Vorig jaar april zijn deze uitgebreid gecontroleerd. Daaruit
kwam naar voren dat in vrijwel alle lounges gewoon nog
tabak gerookt wordt. En ook deze week was het weer raak.
De politie heeft afgelopen maandag en dinsdag zeven verdachten aangehouden op verdenking van witwassen,
drugshandel en deelname aan een criminele organisatie in
Alphen aan den Rijn. In verband met het onderzoek is er
een shishalounge voorlopig gesloten.

Dit om ook de sociale norm te versterken dat roken niet
normaal is en om jongeren te beschermen. Echter, deze
wetswijziging behelst niet álle aanverwante producten.
Aanverwante producten zijn naast elektronische dampwaar
ook de voor roken bestemde kruidenproducten, en die
producten laat de staatssecretaris gemakshalve even buiten
beschouwing. Welk beeld schetst hij dan? Dat het roken
van een waterpijp of een joint geen probleem is? Is de
staatssecretaris van mening dat het roken van een waterpijp
minder schadelijk is dan het dampen van een e-sigaret?
Deze kruidenrookproducten worden ook echt gerookt, ver-

Voorzitter. Dit is niet het eerste en vast ook niet het laatste
bericht over criminele activiteiten in shishalounges. Waarom
wil de staatssecretaris zo graag een uitzondering maken
voor deze bezoekers? Waarom wil de staatssecretaris de
shishalounges, oftewel één grote rookruimte, behouden?
Bezoekers van andere horecagelegenheden, zoals het bruine
café op de hoek, worden met hun sigaretje, en straks dus
ook met een e-sigaret, wél naar buiten gebonjourd. En daar
zit je dan als roker die is gestopt, met je minder schadelijke
e-sigaret. Dan moet je toch naar buiten, terwijl er binnen
wel aan een waterpijp gelurkt mag worden door onder
anderen criminelen. Dat kan en dat mag gewoon van deze
staatssecretaris, omdat dit "buiten de reikwijdte van het

Tweede Kamer

20 februari 2020
TK 57

Uitbreiding van het rookverbod

57-20-1

Preventieakkoord valt". Wat een ongelofelijk slap excuus.
Het lijkt erop dat de staatssecretaris de waterpijp en shishalounges ruim baan geeft. Wat de PVV betreft zijn we dan
dus niet consequent. Wij zullen daarom een amendement
indienen, samen met de SP, om de wijziging van de Tabaksen rookwarenwet uit te breiden met een verbod op het
roken van een waterpijp met kruidenmengsels zonder tabak.
Als je het doet, moet je het wel volledig doen en goed doen.
Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan is nu het woord aan de heer Renkema van
GroenLinks.

De heer Renkema (GroenLinks):
Voorzitter, dank u wel. Ik wil het toch nog even hebben over
de tabaksindustrie. Te lang hebben we namelijk die industrie
haar gang laten gaan. Op grote schaal werd er gemanipuleerd met onderzoeksresultaten. Op grote schaal werd
twijfel gezaaid over gezondheidsaspecten van roken. En op
grote schaal werden er lobbyisten op de politieke arena af
gestuurd om politici ervan te weerhouden het beleid aan
te scherpen. En nog steeds knoeit de tabaksindustrie met
laboratoriumtests die niet echt meten hoe schadelijk die
sigaretten zijn. Ze worden namelijk in een soort van vacuümomgeving getest op die schadelijke stoffen, maar niet op
een realistische manier waarbij het filter van de sigaret
daadwerkelijk wordt ingedrukt. "Sjoemelsigaretten" heten
ze in deze discussie.
Al die inspanningen van deze industrie, waren niet voor
niets. Momenteel rookt nog steeds bijna een op de vijf
volwassenen in Nederland. Jaarlijks sterven 20.000 Nederlanders aan de gevolgen van roken. En er is een rechtstreeks
causaal verband tussen jong beginnen met roken, verslaafd
raken, longkanker krijgen en sterven op té jonge leeftijd.
De Amerikaanse historicus Louis Kyriakoudes deed onderzoek naar de tabaksindustrie. Hij becijferde dat in de twintigste eeuw ongeveer honderd miljoen mensen wereldwijd
stierven aan het gebruik van tabak. Als dat cijfer klopt, zijn
er door tabak meer mensen gestorven dan er in die eeuw
stierven door oorlogen en gewelddadige conflicten.
Afgelopen zaterdag was de vertrekkend voorzitter van de
Gezondheidsraad, Pim van Gool, minder diplomatiek dan
ik hem eerder heb gehoord. Hij was duidelijk in zijn uitdrukkingen hierover. Hij zegt: "Elke dag beginnen kinderen met
roken. En eigenlijk overlijden er 35 van hen later aan roken.
Dat is een schoolklas per dag." En hij zegt vervolgens: "Als
een terrorist dagelijks een klas met kinderen zou doodschieten, zou de overheid ingrijpen, en hier is een terrorist aan
het werk." Dat zegt de scheidend voorzitter van de
Gezondheidsraad.
Met de wet die nu voorligt, heeft men het voornemen om
ook de e-sigaret op te nemen in het rookverbod. België ging
ons daarin voor, net als verschillende Amerikaanse staten.
En nu kent u mijn partij niet als eentje die direct alles wil
verbieden, maar wel vindt mijn partij het van groot maatschappelijk belang om ongezonde keuzes te ontmoedigen
en gezonde keuzes aan te moedigen. Die e-sigaret deed
inmiddels alweer vijftien jaar geleden zijn intrede omdat
hij toen een veilig alternatief heette te zijn voor die kanker-

Tweede Kamer

Uitbreiding van het rookverbod

verwekkende sigaret. Maar deze belofte is niet waargemaakt. En volgens onderzoekers van de RIVM staat buiten
kijf dat de e-sigaretten niet onschuldig zijn. Ze zijn mogelijk
minder schadelijk dan die traditionele sigaretten, maar nog
steeds schadelijk. Hoe schadelijk de e-sigaret precies is, is
op dit moment niet duidelijk. Veel aan tabak gerelateerde
ziekten ontstaan na langere tijd. Ook kan het product jongeren aanmoedigen om toch te gaan experimenteren met
roken. Mijn fractie zal deze wet om het rookverbod uit te
breiden naar de e-sigaret en andere producten steunen. Ik
wil complimenten geven aan de staatssecretaris dat hij op
dit punt doorpakt.
Wel heeft mijn fractie nog een aantal wat bredere vragen
over het ontmoedigingsbeleid en het verkoopbeleid. Er zijn
op dit moment in Nederland grote verschillen tussen de
levensverwachting van meer praktisch opgeleiden en theoretisch opgeleiden, tussen mensen met een wat lagere
sociaal-economische status en een hogere sociaal-economische status. De WRR zei twee jaar geleden al dat we
moeten kijken naar beleid dat zich richt op specifieke groepen in plaats van naar een generiek ontmoedigingsbeleid
voor iedereen.
Nu blijkt dat mbo-studenten vaker dan hun leeftijdsgenoten
op het voortgezet onderwijs, op de hogeschool of op de
universiteit roken. Een op de drie 17-jarige mbo-studenten
rookt regelmatig. Dat is een veel hoger aantal dan bijvoorbeeld in het hbo. Daar is het een op de vijf. Ook het cannabisgebruik is met een op de zeven in het mbo hoog. Ziet
de staatssecretaris mogelijkheden om het rookgedrag van
deze specifieke groep studenten verder te ontmoedigen,
mogelijk in samenwerking met de MBO Raad en de roc's?
Hetzelfde geldt overigens voor de vmbo-afdelingen in het
voortgezet onderwijs. Graag een reactie op dit punt.
Tot slot nog een vraag over het aantal verkooppunten van
tabak, e-sigaretten en andere producten. Wat ons betreft
gaan al die producten zo snel mogelijk uit de schappen van
supermarkten en tankstations. Wat zijn de ambities van de
staatssecretaris op dit punt qua beleid en planning? Graag
een reactie.
Voorzitter, dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Het woord is aan mevrouw Hermans van de
VVD.

Mevrouw Hermans (VVD):
Voorzitter. Jaarlijks doen zo'n miljoen mensen een poging
om te stoppen met roken. Mijn voorlichter is een van die
miljoen dit jaar. Ik wil tegen haar zeggen: zet 'm op! Mensen, ook zij, stoppen met roken om een aantal redenen. Het
geeft je een fitter, fijner en gezonder gevoel, de kans op
enge ziektes neemt af, het scheelt veel geld en, een heel
belangrijk punt ook, je bent daarmee ook een voorbeeld
voor jongere generaties, voor kinderen.
Maar stoppen met roken is ook moeilijk. Daarom — het
klinkt bijna als een cliché — kunnen we maar beter alles op
alles zetten om te voorkomen dat mensen beginnen met
roken, en zeker kinderen. Ook omdat we weten uit allerlei
onderzoeken dat kinderen extra verslavingsgevoelig zijn.

20 februari 2020
TK 57

57-20-2

Maar nog altijd beginnen er zo'n 75 kinderen per dag met
roken. Dus er is werk aan de winkel. De VVD steunt daarom
ook het Preventieakkoord en het doel van het Preventieakkoord als het gaat over het ontmoedigen van roken in de
samenleving en in het bijzonder onder kinderen. We moeten
alles doen om hen in een rookvrije omgeving en als een
rookvrije generatie te laten opgroeien.
We steunen dus ook de maatregelen die in het Preventieakkoord zijn aangekondigd om roken te ontmoedigen. Zo ook
dit wetsvoorstel, waarmee we het rookverbod ook laten
gelden voor de e-sigaret. Want we weten dat zien roken
doet roken. Dus welk product dan ook, het is goed dat het
rookverbod wordt uitgebreid.
De heer Van Gerven (SP):
Ik luister met instemming naar de inleidende woorden van
mevrouw Hermans van de VVD. Ze zegt dat we alles op
alles moeten zetten om te zorgen dat kinderen niet gaat
roken en eigenlijk ook dat volwassenen stoppen met roken.
Hoe kan het dan dat de VVD niet het voorstel ondersteunt
om het verkopen van tabak in supermarkten en tankstations
te verbieden?
Mevrouw Hermans (VVD):
De interruptie van meneer Van Gerven loopt precies vooruit
op het stukje waar ik nu was aanbeland. Ik heb die berichten
over het sneller beperken van de verkooppunten natuurlijk
ook gezien in de krant. Ik vind dat hiermee een heel aantal
partijen hier in de Kamer vooruitloopt op de afspraken die
we gemaakt hebben. Ik benadruk nog maar een keer dat
wij staan achter de doelen van het Preventieakkoord en
achter alle maatregelen die we hebben afgesproken in het
Preventieakkoord. Maar door nu stappen vooruit te zetten,
terwijl we bezig zijn met de uitvoering van het Preventieakkoord, terwijl er een heleboel partijen hard aan de slag zijn
om invulling te geven aan de afspraak dat we het aantal
verkooppunten gaan beperken, doen we geen recht aan al
die inspanningen die in het veld worden geleverd.
De heer Van Gerven (SP):
Hoezo inspanningen, van wie? Van de supermarkten? Van
de tankstationlobby, die met alle geweld sigaretten wil
blijven verkopen, omdat dat een verdienmodel is, ten koste
van onze kinderen en van volwassenen die van het roken
af willen komen en dan ook liever die sigaretten niet zien?
Het is toch zonneklaar dat het effectief is als we het aantal
verkooppunten terugdringen en als tabak geheel uit het
zicht verdwijnt, ook voor onze jeugd? Dat weet toch ook de
VVD? Dan zou het goed zijn als we gewoon doorpakken.
Die discussie met de supermarkten hebben we ook vorig
jaar en al eerder gevoerd. Het is zeker dat zij daar alleen
met z'n allen toe overgaan als zij daartoe gedwongen worden.
Mevrouw Hermans (VVD):
De heer Van Gerven doet alsof er niks gebeurt en dat ben
ik pertinent niet met hem eens. Een supermarkt en een
drogist hebben al een besluit genomen. De NS heeft
onlangs een groot besluit genomen om te stoppen met het
verkopen van tabakswaren. Ik zei het net ook al: wij staan
vierkant achter het Preventieakkoord en alle afspraken die
we daarin gemaakt hebben, of het nou gaat om het aanpak-

Tweede Kamer

Uitbreiding van het rookverbod

ken van problematisch alcoholgebruik, gezond eten, overgewicht of de maatregelen op het gebied van roken. Ik roep
wel in herinnering dat we een Preventieakkoord hebben
gesloten met 70 organisaties of partijen, die op hun terreinen, op de verschillende onderwerpen die ik net noemde,
aan de slag zijn. Dan is het toch niet netjes om lopende dat
traject al vooruit te lopen op een afspraak die wij gemaakt
hebben?
Ik citeer even uit het Preventieakkoord: "Het ministerie van
VWS laat onderzoek uitvoeren naar de mogelijkheden om
het aantal verkooppunten in de toekomst te beperken. Aan
het eind van deze kabinetsperiode is er duidelijkheid over
het proces en het moment waarop een verdere vermindering van het aantal verkooppunten zal worden gerealiseerd."
Dan is het toch netjes dat wij ons ook houden aan ons deel
van de afspraak, namelijk eerst een onderzoek en dan kijken
we verder?
De heer Van Gerven (SP):
Het parlement kan gewoon een eigen afweging maken.
Natuurlijk, we hebben dat akkoord gezien, maar dat is niet
gesloten met het parlement. Nee, dat hebben een aantal
partijen gesloten zonder het parlement. We moesten
wachten tot dat akkoord er lag en toen konden we er iets
van vinden.
Laat ik tot slot de volgende vraag stellen: hoelang mogen
supermarkten nog tabak verkopen? Ik neem aan dat ook de
VVD vindt dat supermarkten eigenlijk geen tabak zouden
moeten verkopen.
Mevrouw Hermans (VVD):
Supermarkten zetten volgens mij al een belangrijke stap —
die wij in de wet hebben opgenomen; dat geef ik toe —
door sigaretten achter gesloten deuren te zetten, om het
zo maar te noemen. Die wetgeving gaat deze zomer in,
maar bij mijn supermarkt is dit al ingevoerd. Volgens mij
is dit een goede en belangrijke stap. Dat wij verkooppunten
gaan beperken of verminderen, daar staan wij ook achter.
Het gaat mij erom dat wij dat op een manier doen die past,
die effect heeft en dat wij ons houden aan ons deel van de
afspraak. Daar hebben wij ons aan gecommitteerd, toen
wij september vorig jaar het debat over het Preventieakkoord hier voerden. Daarin staat de zin die ik net voorlas:
eerst een onderzoek en op basis daarvan kijken we verder.
De voorzitter:
Nee, meneer Van Gerven, dit was al drie keer achter elkaar.
De heer Van Gerven (SP):
Nee, maar voorzitter, ze geeft geen antwoord op mijn concrete vraag. Vindt de VVD dat supermarkten geen tabak
moeten verkopen? Wanneer vindt de VVD dat het tijd wordt
om in te grijpen als ze toch tabak blijven verkopen?
Mevrouw Hermans (VVD):
Voorzitter. Ze vindt het volgende. Ze vindt dat de afspraken
die gemaakt zijn in het Preventieakkoord de afspraken zijn
die gemaakt zijn in het Preventieakkoord. Het verminderen
van verkooppunten hoort ook bij ontmoedigen van roken.

20 februari 2020
TK 57

57-20-3

We hebben afgesproken dat we daar een onderzoek naar
doen en vervolgens kijken welke maatregelen genomen
moeten worden. Dat is wat ik namens de VVD hier verkondig en wat ik vind.
De voorzitter:
Gaat u verder met uw betoog.
Mevrouw Hermans (VVD):
Ik wilde alleen nog een vraag stellen, want het laatste deel
van mijn betoog heb ik in de interruptie met de heer Van
Gerven eigenlijk al verteld. Ik vind het belangrijk dat wij ons
houden aan ons deel van de afspraak. Dat is eerst een
onderzoek en daarna bepalen we op basis van dat onderzoek wat wanneer nodig is. Mijn vraag aan de staatssecretaris is: hoe ziet dat proces er nu verder uit?
De voorzitter:
Dank u wel. Dan is nu het woord aan mevrouw Kuik van
het CDA.

Mevrouw Kuik (CDA):
Dank, voorzitter. De rookvrije generatie is ons doel. Jaarlijks
overlijden 20.000 mensen aan de gevolgen van roken. Roken
is geen normaal product. Het is iets waar niet iedereen
zomaar mee kan stoppen, want het is verslavend. Dit kabinet
neemt daarom terecht meerdere maatregelen waarmee
roken en meeroken worden teruggedrongen. Wat ik zo sterk
vind, is dat dit een brede maatschappelijke discussie is en
dat in onze samenleving door maatschappelijke organisaties, bedrijven en buurtverenigingen volop wordt meegedacht en stappen worden gezet. Mooi is ook de nieuwe
campagne in Groningen van de GGD en 100 organisaties.
In de campagne "Aarzel niet" wordt de focus gelegd op
wederzijds begrip en het gemeenschappelijke doel: je wilt
je omgeving en zeker kinderen niet laten meeroken. Ik ken
geen enkele ouder die wil dat haar of zijn kind gaat roken.
Het CDA is voorstander van een breed tabakontmoedigingsbeleid. Ook de maatregelen die we vandaag bespreken
vinden we een goede stap. Onze vragen over het wetsvoorstel zijn in de schriftelijke ronde grotendeels voldoende
beantwoord. Ik heb nog een korte vraag. Heeft de staatssecretaris net als het CDA het beeld dat het ondanks het
positieve voorbeeld van Lidl met het aantal supermarkten
niet de goede kant op gaat? Je leest in het AD dat supermarktketen Jumbo zegt niet uit zichzelf te stoppen met de
verkoop van sigaretten. Diens topman zegt: zolang het niet
bij wet verboden is, blijven we het doen. Je ziet meer en
meer supermarkten oppoppen. Vandaag stond nog een
artikel in De Telegraaf over Amsterdam. Ook uit onderzoek
van vastgoedadviseur Colliers International blijkt dat het
aantal supermarkten toeneemt. Het gaat dus niet de goede
kant op. Wat het CDA betreft is het niet meer van deze tijd
dat tabak nog steeds te koop is in supermarkten. Er moeten
stappen worden gezet. Hierover dien ik in tweede termijn
een motie in.

De voorzitter:
Dank u wel. De heer Van Gerven heeft nog een vraag aan
u. De heer Van Gerven.
De heer Van Gerven (SP):
Dat was wel heel snel van het CDA. Hulde voor het CDA en
voor mevrouw Kuik in het bijzonder, want zij neemt een
heel ander standpunt in dan de VVD, en dat in een coalitie,
en zij spreekt zich heel duidelijk uit tegen de verkoop van
tabak door supermarkten. Nou is er een motie van haar en
van mevrouw Dik-Faber van vorig jaar. Daarin schrijft zij
dat er een wet moet komen als het aantal tabakverkooppunten de komende jaren, in ieder geval voor 2022, niet substantieel daalt. Gaat zij dat nu weer voorstellen? Of komt
zij met een aangescherpte motie?
Mevrouw Kuik (CDA):
Uiteraard kom ik niet met hetzelfde voorstel. Dat zou maf
zijn. Dus, zeker: ik wil een stap verder zetten.
De heer Van Gerven (SP):
Kunt u dan aangeven wat het verschil is? Wordt 2022 dan
2020? Hoe moet ik dat zien? Het is wel goed voor het debat,
ook voor de eerste termijn ervan, om al een beetje te weten
wat de motie, waar de krant zo verwachtingsvol over heeft
geschreven, gaat inhouden.
Mevrouw Kuik (CDA):
De heer Van Gerven stipt het precies aan. We hebben eerder
al een motie ingediend waarin staat dat het aantal verkooppunten voor 2022 substantieel moet zijn gedaald. We lezen
het in berichten in de krant en we zien het in de winkelstraten: er komen steeds meer supermarkten bij en grote ketens
zeggen dat ze niks gaan veranderen. Daar zal ik dus een
motie over indienen. We hebben aangegeven dat maatregelen worden genomen als er niks gebeurt. De staatssecretaris moet dus in gesprek gaan met deze supermarkten en
met alle andere supermarkten en met tankstations, want
als wij geen substantiële daling zien, dan zal het gevolg zijn
dat er maatregelen komen. We zien de supermarkten nu
namelijk oppoppen en we zien dat er steeds meer verkooppunten bij komen. Dat gaat eigenlijk totaal tegen de afspraak
in.
De voorzitter:
De heer Van Gerven, tot slot.
De heer Van Gerven (SP):
Ik beschouw dat maar als een cliffhanger voor de tweede
termijn.
De voorzitter:
Het wordt heel spannend.
Tot slot is het woord aan de heer Van Gerven zelf.

Tot zover.

Tweede Kamer

Uitbreiding van het rookverbod

20 februari 2020
TK 57

57-20-4

De heer Van Gerven (SP):
Voorzitter. De SP is voor deze uitbreiding van de Tabaksen rookwarenwet, want roken is schadelijk en dodelijk. Wij
steunen dan ook de wijzigingen ter uitbreiding van het
rookverbod. De SP is ook voorstander van initiatieven die
bijdragen aan het voorkomen dat jongeren gaan roken, het
ontmoedigen van roken en meeroken, en het ondersteunen
van stoppen bij het roken. We zijn voorstander van de
voorgenomen uitbreiding van het rookverbod naar gebruik
van alle tabaksproducten en e-sigaretten. Met deze wijziging
vallen allerlei tabaksproducten onder deze wet die er nu
nog niet onder vallen. Er ontstaat meer duidelijkheid. Dat
is belangrijk. Maar toch hebben we nog enkele vragen en
voorstellen om dit wetsvoorstel naar ons idee te verbeteren.
Ik begrijp dat in de wet is opgenomen dat kruidenrookproducten niet onder het rookverbod worden gebracht. Het
punt is echter dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit heeft aangegeven dat dat eigenlijk geen goed voorstel
is, en dat het veel beter is om die daar wel in onder te
brengen. Dat vergemakkelijkt de naleving en de controle
door de inspectie, want als een kruidenrookproduct zonder
tabak wordt gebruikt, wordt het rookverbod dat via deze
wet wordt geregeld, niet overtreden. Maar of er al dan niet
tabak in een waterpijp zit bijvoorbeeld, moet dan via laboratoriumonderzoek worden vastgesteld. Dat is ingewikkeld
handhaven, want ze kunnen dat dan niet ter plekke constateren, neem ik aan. Dan moet dat dus weer onderzocht
worden. Dan gaat het naar een laboratorium. Dan moeten
ze daarna weer terug naar die shishalounge, bijvoorbeeld.
Is dat niet erg ingewikkeld? Waarom doen we zo moeilijk,
als het veel makkelijker kan?
De reden die het kabinet aangeeft, is dat deze producten
veelal worden gerookt op vaste locaties, met mensen die
deze locaties bewust opzoeken. Een andere reden is dat bij
de onderhandelingen over het Preventieakkoord het
onderbrengen van kruidenrookproducten niet als een van
de prioriteiten naar voren is gekomen. Maar dat is toch niet
erg overtuigend, wil ik zeggen. Ook al is het niet als prioriteit
gebracht, als het opgelost kan worden en het gemakkelijk
het toezicht door de NVWA verbetert, dan zouden we dat
volgens mij moeten doen.
Ik lees nog even verder: "Het vindt over het algemeen plaats
in vaste locaties en over het algemeen zijn het mensen die
dit specifiek opzoeken". Dat lijkt me niet erg helder en duidelijk, dus graag een toelichting van de staatssecretaris.
Zou dit ook gewoon onder de wet ondergebracht kunnen
worden? Hoe verhoudt zich dit tot het voornemen van het
ministerie om met wetgeving te komen die rookruimten in
de hele horeca en ook in shishalounges zal afschaffen? Dat
betekent dat in deze inrichtingen geen waterpijp meer met
tabak mag worden gerookt, maar wel met kruidenrookproducten. Dat lijkt me erg ingewikkeld allemaal.

en de leeftijdsgrens. Daardoor is het voor kinderen makkelijker om dit dodelijke product, verhitte tabak, te gaan
gebruiken. Als wij een rookvrije generatie willen, dan
moeten we ook die verhittingsproducten onder de Tabakswet brengen, om een dam op te werpen tegen de pogingen
van de tabaksindustrie om jongeren aan het roken te krijgen
en verslaafd aan het roken te houden.
Als ik het goed heb begrepen, geldt dat ook voor de hulpstukken die nodig zijn voor het roken van een e-sigaret. Ik
heb dus een amendement gemaakt dat dat in de wet schuift.
Graag een appreciatie van de staatssecretaris. Hopelijk wil
hij het amendement steunen.
Voorzitter, dan ga ik naar een afronding toe. Het is, zo vlak
voor het carnavalsreces, toch wel bijzonder om te moeten
constateren dat de stemming in Nederland is veranderd.
Op 29 november 2008 was ik aanwezig bij een demonstratie
op het Malieveld. Dat was een pro-rokendemonstratie met
duizenden mensen, ook uit België; ze kwamen overal vandaan. Ik heb daar gesproken. Ik moet zeggen: de bierflessen
vlogen in het rond; het was een hele dynamische bijeenkomst. Maar ik ben er nog gewoon, dus ik heb het allemaal
overleefd. Nu is het eigenlijk ondenkbaar dat er weer op
die manier en zeker op die schaal demonstraties voor het
roken zouden kunnen plaatshebben.
Toen stonden de PVV en de SP lijnrecht tegenover elkaar.
Ik spreek over 2008. Nu zijn we een aantal jaren verder en
nu kan het zomaar zijn dat de PVV en de SP gezamenlijk
een amendement indienen. Dat is toch winst. Maar goed,
we zijn er nog lang niet. In 2007 rookte 23% van de mensen
boven de 15 jaar dagelijks. Nu is dat in de orde van grootte
van 17%. In 2040 moet de teller op 4% staan. We zijn dus
wel op weg, maar er is toch nog een hele lange weg te
gaan. Laten we er met z'n allen aan werken, in het belang
van onze kinderen.
Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel. Daarmee zijn we gekomen aan het einde van
de eerste termijn van de kant van de Kamer. Ik schors, op
verzoek van de staatssecretaris, tot 21.38 uur.
De vergadering wordt van 21.30 uur tot 21.38 uur geschorst.
De voorzitter:
Ik geef de staatssecretaris het woord.

Dan nog een ander punt dat mij bevreemdde. Dat betreft
de apparaten die tabak verhitten. Die vallen ook nog steeds
niet onder de Tabakswet, als het gaat om het reclameverbod

Staatssecretaris Blokhuis:
Voorzitter. Het is mooi om hier vandaag te zijn om te spreken over een van de wettelijke maatregelen die voortvloeien
uit het Nationaal Preventieakkoord. Het akkoord is een paar
keer genoemd in het debat. Daarin zijn met een groot aantal
organisaties uiteenlopende maatregelen afgesproken met
als uiteindelijk doel die rookvrije generatie in 2040. Concreet
betekent dat geen enkel rokend kind in 2040. Om tot deze
doelstelling te komen, is afgesproken dat meer kinderen
opgroeien in een rook- en tabaksvrije omgeving. De maatregel die we vandaag bespreken, past hier prima in. Ik hoor
van verschillende fracties dat ze in meerderheid daar volledig achter staan.

Tweede Kamer

20 februari 2020
TK 57

Overigens bepleit ook de Alliantie Nederland Rookvrij dat.
Ik heb nog even gekeken of de gemeente Apeldoorn daar
ook bij stond, maar dat was niet zo, moet ik tot mijn spijt
erkennen. Maar desalniettemin vind ik het een mooie alliantie. Die bepleitte dat ook.

Uitbreiding van het rookverbod

57-20-5

In de afgelopen jaren is een aantal producten op de markt
gebracht die anders dan traditionele tabak niet gerookt
worden. Zo zijn er producten waarbij tabak wordt verhit in
plaats van verbrand. Ook zijn er steeds meer dampwaren
op de markt, zoals de e-sigaret met allerlei smaakjes.
Daarnaast zullen er in de komende jaren waarschijnlijk
nieuwe producten op de markt komen die bedoeld of
onbedoeld net buiten de reikwijdte zullen vallen van het
rookverbod zoals we dat nu kennen. Laat ook duidelijk zijn:
we zijn al bezig met het reguleren van dit soort producten,
zoals de e-sigaret. Er zijn al terugdringende wettelijke
maatregelen, net als bij de gewone sigaret, bij gewone
tabaks- en rookwaren. Zo geldt nu al de leeftijdsgrens voor
de e-sigaret en is er een reclameverbod. We gaan ook een
uitstalverbod voor e-sigaretten invoeren. Dus op een aantal
terreinen staat de e-sigaret al op één lijn met traditionele
rookproducten.
Het rookverbod dat we nu kennen, ziet enkel nog op het
roken van traditionele tabaksproducten. Dat is achterhaald.
Een uitbreiding van het rookverbod met producten als esigaretten of verhitte tabak hoort daar ook bij. Deze producten zijn door de tabaksindustrie op de markt gebracht als
een minder schadelijk alternatief voor traditioneel roken.
Laten we duidelijk zijn: alle tabaksproducten zijn verslavend
en schadelijk voor de volksgezondheid. Ook e-sigaretten
zijn schadelijk. Bovendien is de damp van verhitte tabak en
van e-sigaretten schadelijk voor omstanders. Laten wij de
tabaksindustrie nou eens voor één keer voor zijn door op
tijd nieuwe verslavende producten uit de publieke ruimte
te bannen en het consumeren van alle tabaksproducten
onder het rookverbod te laten vallen. Het is belangrijk om
voor deze producten dezelfde duidelijke norm te stellen als
voor sigaretten, omdat het consumeren van deze producten
niet normaal is.
Voorzitter. Het gebruik van verhitte tabak of e-sigaretten is
niet te rijmen met de doelstelling om een rookvrije generatie
te organiseren en een rook- en tabaksvrije omgeving te
creëren. Dat zeggen alle partijen die hebben deelgenomen
aan de overleggen voor de totstandkoming van dat Nationaal Preventieakkoord. Het Trimbos-instituut stelt dat kinderen of jongeren die anderen zien roken, gaan roken. Zien
roken doet roken. Ik ben blij om te zien dat partijen als de
NS en ProRail dit onderkennen en de e-sigaret al uit de trein
hebben verbannen en het plan hebben om deze ook van
de perrons te verbannen.
Laat ik afsluiten waarmee ik begonnen ben: voor het realiseren van een rookvrije generatie is het noodzakelijk om
producten als verhitte tabak, e-sigaretten of toekomstige
nieuwe vormen van tabaksgebruik uit de publieke ruimte
te weren. De uitbreiding van het rookverbod is daarom een
onmisbare schakel in het geheel van maatregelen die nodig
zijn om een rookvrije generatie te realiseren. Daarmee kom
ik op vragen van de heer Jansen, maar voordat ik die ga
beantwoorden, wil hij mij alweer een vraag stellen, zie ik.
De voorzitter:
Ja, de heer Jansen heeft een vraag.

kunnen naar stoppen met roken? Ze gaan dan van een
gewone sigaret naar een e-sigaret en dan langzaam terug,
want je kunt die ook doseren.
Staatssecretaris Blokhuis:
Die vraag van de heer Jansen had ik al genoteerd. Dat punt
heeft zijn fractie meermalen in andere overleggen ingebracht. Op zich is het een legitiem punt als hij zegt "het kan
sommige mensen helpen om af te kicken van de verslaving
die roken heet". Hij verwijst ook naar andere landen waar
dat kennelijk meer common sense is. Ik kan daarvan zeggen
dat wij sowieso niet van plan zijn om het gebruik van de esigaret te stimuleren als middel om van roken af te komen.
Wij gaan dat niet stimuleren. Dat neemt niet weg dat bij
verschillende afkickmethodieken de inzet van de e-sigaret
wel degelijk wordt gebruikt. Dat gaan we niet afremmen.
Als dat in een beproefde methode wordt ingezet, willen we
dat niet per definitie afremmen. Maar het tabaksontmoedigingsbeleid is gericht op het stoppen met roken, over de
hele linie, dus ook van de e-sigaret. Het moet niet een vervanger en een blijvende vervanger worden. Ik heb de heer
Jansen in zijn termijn horen zeggen dat hij geen voorstander
is van het promoten van de e-sigaret als een blijvende vervanger.
Een belangrijke richtlijn voor ons tabaksontmoedigingsbeleid is de Richtlijn Behandeling tabaksverslaving en stoppen
met roken ondersteuning uit 2016. In die richtlijn wordt de
voorkeur gegeven aan gedragsondersteuning, eventueel
aangevuld met medicatie. Er wordt aangeraden om het
gebruik van de e-sigaret, dat in die aanpak dus niet wordt
uitgesloten, na enige tijd af te bouwen. Voor sommige
mensen kan het helpen om van het roken af te komen, maar
dat zijn de uitzonderingen in bepaalde methodieken om
van het roken af te komen. Het heeft niet onze voorkeur dat
we het a. gaan promoten en b. e-sigaretten in een bevoorrechte positie plaatsen ten opzichte van de gewone sigaret.
Dat is mijn antwoord op de vraag van de heer Jansen.
De voorzitter:
Een uitgebreid antwoord. De heer Jansen.
De heer Jansen (PVV):
Heel uitgebreid, voorzitter. Dat het niet wordt gepromoot,
ben ik met de staatssecretaris eens. Maar je kunt het wel
positioneren als een middel om langzaam maar zeker af te
bouwen en te stoppen. Op dit moment lijkt het alsof het
wordt neergezet als iets dat net zo slecht is. Het RIVM is
bezig met een onderzoek en dat is nog niet afgerond. Lopen
we nou niet een beetje voor de fanfare uit op deze manier?
Staatssecretaris Blokhuis:
Ik wil daar twee dingen over zeggen. Het voordeel van het
geven van een lang antwoord is dat je in één keer alles
gezegd hebt. Ik hoef er dus niets aan toe te voegen. Ik heb
het antwoord gegeven en dat is het. Wij promoten het niet,
maar het wordt in sommige methoden wel gebruikt.

De heer Jansen (PVV):
Ik heb een vraag over de e-sigaret. U bent daar heel stellig
in. U ziet de e-sigaret als een rookmiddel. Ziet u het ook
niet als een middel zodat mensen die roken in stappen terug

De heer Jansen doet zijn eerste termijn aan de interruptiemicrofoon over, want ik ben bij de volgende vraag. Als de
heer Jansen al zijn vragen nog een keer wil herhalen bij de
interruptiemicrofoon vind ik dat prima, maar dan gaat het

Tweede Kamer

20 februari 2020
TK 57

Uitbreiding van het rookverbod

57-20-6

debat wat langer duren. Ik was bij het antwoord op de volgende vraag. Ik heb alle vragen van de heer Jansen genoteerd en ik hoop dat hij het geduld heeft om te wachten
totdat ik ze langsloop.
De volgende vraag was: loopt er geen onderzoek naar de
schadelijkheid van de e-sigaret? Het antwoord op die vraag
is: ja, dat onderzoek loopt. Dat wordt binnenkort opgeleverd.
Dan ga ik dat uiteraard delen met de Kamer. Maar dat
onderzoek is wat mij betreft een aanvulling op onderzoek
dat al eerder is gepubliceerd door het RIVM, waarin
onomstotelijk werd aangetoond dat e-sigaretten schadelijk
zijn. Wij weten dat e-sigaretten schadelijk zijn voor consument en omstander. Dat is aangetoond door RIVM-onderzoek uit 2014. In de vloeistof die wordt verdampt in de esigaret zitten stoffen die schadelijk kunnen zijn voor de
gebruiker. Wanneer er nicotine aanwezig is, is er zelfs een
heel grote verslavingskans. Bovendien kan de e-sigaret een
opstap zijn voor jongeren naar de gewone sigaret.
Bij een vervolgonderzoek willen wij in beeld brengen of het
onderzoek dat wij gedaan hebben nog actueel is of dat er
nieuwe inzichten zijn waardoor nog meer schade blijkt. We
horen heel alarmerende verhalen uit bijvoorbeeld Amerika,
waar een massa jongeren grijpt naar de e-sigaret en waar
de tabaksindustrie gretig op inspeelt. Wij hebben bijvoorbeeld ook de vraag gesteld hoe het zit met de aantrekkelijkheid van smaakjes. Dat onderzoek wordt binnen zeer korte
termijn opgeleverd. Ik zal de Kamer informeren tot welke
nieuwe inzichten dat leidt. Het inzicht dat de e-sigaret
schadelijk is en dus op dezelfde voet moet worden behandeld als de gewone sigaret is voor ons en ook voor alle
deelnemers aan het preventieakkoord zo klaar als een
klontje. Geen twijfel dus om het onder dezelfde noemer te
zetten als het gaat om de verboden. Voorzitter. Dan kom ik
op de vraag van de heer Jansen hoe het zit met de kruidenrookproducten. Ook de heer Van Gerven heeft daarnaar
gevraagd. We hebben het afgelopen jaar, anderhalf jaar,
diverse debatten gehad over preventie. In elk debat is deze
vraag aan de orde gekomen. Ik heb steeds hetzelfde antwoord gegeven. Op een gegeven moment zeggen de vragenstellers ook: dat is flauw. Ik zal proberen staccato aan
te geven op grond van welke overwegingen wij de keuze
hebben gemaakt zoals we die hebben gemaakt.
Inderdaad is in het Preventieakkoord — de vragenstellers
memoreerden er zelf aan — afgesproken om het rookverbod
uit te breiden met onder andere de e-sigaret, maar om de
kruidenrookproducten, zoals de waterpijp, daar geen
onderdeel van te laten uitmaken. Dat is afgesproken in het
Preventieakkoord met al die maatschappelijke partners, ook
met de organisaties die heel fel tegen roken zijn. De
inhoudelijke reden waarom hiervoor is gekozen, is dat
waterpijpen veelal worden gebruikt op vaste locaties,
bedoeld voor bezoekers van 18 jaar en ouder. Bezoekers
van deze inrichtingen zijn, net als bezoekers van tabakspeciaalzaken, bewust op zoek naar deze producten. Op grond
van deze inhoudelijke overweging zeiden de deelnemers
aan het Preventieakkoord: daar focussen we niet op. Wij
richten ons op een rookvrije generatie en de bezoekers van
shishalounges zijn mensen van 18 jaar en ouder.
Ik herhaal wat ik zojuist zei: ook ten aanzien van de kruidenrookproducten, die kruidenmengsels, gelden al restrictieve
maatregelen. Er is al een leeftijdsgrens van 18-plus, er is al
een reclameverbod van kracht en er staan al gezondheids-

Tweede Kamer

Uitbreiding van het rookverbod

waarschuwingen op verpakkingen. Er zijn dus al restrictieve
maatregelen genomen. Nog een wat meer praktisch argument is dat als we kruidenrookproducten onder het rookverbod gaan scharen, dat ook brede implicaties heeft voor
bijvoorbeeld het beleid van gemeenten, dus voor het lokale
beleid. Op dit moment hebben we daar geen zicht op. Dat
is wel een praktisch argument, maar dat is voor mij niet
doorslaggevend, zeg ik er gelijk bij.
Voorzitter. Ik ga daarmee tegelijk in op het amendement
op stuk nr. 8 van de heren Jansen en Van Gerven om de
kruidenrookproducten onder de werking van deze wet te
brengen. Eigenlijk zou ik dat, op grond van de argumentatie
die ik net gaf, willen ontraden. Er is bewust voor gekozen
om ze nu niet onder dit verbod te scharen. Op grond van
die overwegingen ontraad ik het amendement.
De heer Van Gerven (SP):
Ik wil daar toch een inhoudelijk argument tegen inbrengen.
De doelstelling van het Preventieakkoord, en ook van het
kabinet, die breed wordt gesteund, is namelijk een rookvrije
generatie in 2040. Daarbij past toch ook het verbod op het
gebruik van kruidenproducten? Want zien roken, doet roken.
Ook die kruidenproducten kunnen voor kinderen verlokkend
zijn en een aanleiding om te gaan roken. Waarom neemt
de minister die zienswijze niet over?
Staatssecretaris Blokhuis:
Wat mij betreft, is dit echt een herhaling van zetten. Ik geef
mijn argumentatie en zeg dat we bij het streven naar een
rookvrije generatie verschillende afwegingen in ogenschouw hebben genomen. Een daarvan is: waar gebeurt
zoiets in de publieke ruimte of bij publieke gelegenheden?
Dat is in shishalounges — daar zou het rookverbod op van
toepassing zijn — of bijvoorbeeld in een coffeeshop. Als je
het daarop van toepassing verklaart, dan richt je de maatregel op een locatie waar jongeren onder de 18 jaar überhaupt al niet mogen komen. Als we streven naar een rookvrije generatie, waarbij de gedachte "zien roken, doet roken"
is, dan is het een gekke gedachte om te denken dat er
massaal jongeren in die gelegenheden zijn. Die zijn er
namelijk niet.
De heer Van Gerven (SP):
Die zijn er niet massaal, maar ze zien het wel en ze kunnen
daartoe verleid worden. Coffeeshops zijn voor sommige
jongeren erg aantrekkelijke locaties. Ik weet wel wat de
staatssecretaris heeft afgesproken, maar mijn punt is dat
het ook weer een stukje bijdraagt aan de norm — dat doet
het, want het is een aanscherping van de norm die we willen
stellen — en dat het makkelijker is in de controle en handhaving. Dat zijn toch twee goede, valide argumenten?
Staatssecretaris Blokhuis:
Ik heb die argumenten in eerste termijn ook gehoord. Volgens mij worden er nu geen nieuwe argumenten aan toegevoegd. Ik heb mijn argumenten om ervan af te zien
daartegenover gezet. Volgens mij valt er niet zo veel meer
aan toe te voegen, anders blijven we dezelfde argumenten
heen en weer gebruiken. Dat lijkt verdraaid veel op welles
nietes.

20 februari 2020
TK 57

57-20-7

De voorzitter:
De heer Van Gerven, tot slot.
De heer Van Gerven (SP):
Dan zou ik kiezen voor welles.
De voorzitter:
Dat is helder. De heer Jansen.
De heer Jansen (PVV):
Daar sluit ik me bij aan. Dat heeft ook te maken met het feit
dat ik net in mijn eerste termijn vier jaar aan voorbeelden
heb opgenoemd van wat er allemaal aan misstanden
plaatsvindt in shishalounges. Daar wordt gewoon gerookt.
U zegt dat daar geen mensen onder de 18 komen. Er zijn
zat misstanden, ook als het om de leeftijdsgrens gaat. Of
wilt u ontkennen dat het in shishalounges misschien ook
plaatsvindt?
Staatssecretaris Blokhuis:
Mocht ik de indruk wekken dat ze daar niet komen, dan is
dat inderdaad niet zo. Maar het uitgangspunt is dat ze daar
niet horen te zijn. Dat zijn namelijk gelegenheden waar
mensen boven de 18 terechtkunnen. Onder die leeftijd
zouden ze daar niet toegelaten moeten worden. Dat is de
policy. Ik ken ook de misstanden waar de heer Jansen op
doelt. Ik weet ook dat er veel overtredingen zijn. Ik weet
ook dat er heel veel geverbaliseerd wordt. Ik ben een avond
mee geweest met de NVWA en dat was achterelkaar kassa.
Dat is heel frustrerend, omdat dat om hele hoge boetes
gaat. Kennelijk zien we daar de fouten toch steeds weer
gebeuren. Ik heb de Kamer ook eerder meegedeeld dat we
daar nu op aan het studeren zijn. Ik wil ook graag meegeven
aan de heer Jansen dat we kijken hoe we die handhaving
toch strakker kunnen maken, zodat er meer ontmoediging
van uitgaat. Kennelijk is het opleggen van boetes voor
sommigen niet afschrikwekkend genoeg. Ik zal nooit ontkennen dat er misstanden zijn. Die zijn er en ik heb ze met eigen
ogen waargenomen bij een avondje controle met de NVWA.
Ik heb overigens zwaar respect voor de mensen die dat
doen en die de shishalounges en andere gelegenheden
waar gerookt wordt, binnengaan. Er zijn overtredingen. Er
wordt tegen opgetreden. Er wordt geverbaliseerd. De vraag
is even hoe we die handhaving nog zo'n duw kunnen geven
dat daar echt méér een ontmoedigende werking van uitgaat.
Ik ben daarmee bezig en ik zal de Kamer berichten als ik
daar meer over weet.

Staatssecretaris Blokhuis:
Ik probeer de logica in de redenering van de heer Jansen
te doorgronden. Nu worden er namelijk al overtredingen
waargenomen door de NVWA. Dan wordt er gesanctioneerd. Breid je een verbod uit, dan zullen er ook overtredingen worden waargenomen waarop gesanctioneerd moet
worden. Er wordt nu al gesanctioneerd op overtredingen.
Dat gebeurt nu al. Het is niet zo dat de NVWA nu met de
handen in het haar zit van: wanneer kunnen we nu wel of
niet sanctioneren? Dat doen ze ook gewoon. Ik zeg tegen
de Kamer: we moeten kijken naar een straffer handhavingsregime, waardoor de ontmoediging om de wet te overtreden groter wordt.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 8 wordt dus ontraden. Ik kijk
nog even in de richting van de heer Van Gerven, want ik
had de heer Van Gerven beloofd hem ergens aan te helpen
herinneren. Hij weet het nu weer. De heer Van Gerven.
De heer Van Gerven (SP):
Ja, ik was wat later terug voor de beantwoording in eerste
termijn door de staatssecretaris. Voor de Handelingen wou
ik zeggen dat ik het amendement op stuk nr. 7 intrek.
De voorzitter:
Het amendement-Van Gerven (stuk nr. 7) is ingetrokken.
Staatssecretaris Blokhuis:
Gaat het amendement op stuk nr. 7 over de apparaten?
De heer Van Gerven (SP):
Het amendement op stuk nr. 7 is inhoudelijk eigenlijk hetzelfde als het amendement op stuk nr. 8.
De voorzitter:
Er zijn nog twee amendementen, namelijk het amendement
op stuk nr. 8 en het amendement op stuk nr. 9.

De heer Jansen (PVV):
We zien dat het ontmoedigingsbeleid niet werkt. We zien
dat terug in de cijfers. Het is dan toch veel beter om een
stap verder te zetten en gewoon te zeggen: er wordt niet
op geacteerd, het blijft maar doorgaan, iedere keer opnieuw,
jaar in, jaar uit, dus breid gewoon de wet uit. Dan ben je er
in één keer vanaf. Als die mensen namelijk niet willen luisteren, dan moet je ze er gewoon toe dwingen. Waarom wilt
u die stap niet zetten? Dat is toch maar een hele kleine stap?
Die stap is ook nog eens in lijn met uw eigen Preventieakkoord, aangezien u een rookvrije samenleving wil. Dat is
dan toch heel logisch?

Staatssecretaris Blokhuis:
Voorzitter. Voordat ik op dat amendement inga, ga ik in op
vragen van de heer Renkema van GroenLinks, die terecht
aandacht vraagt voor gerichte actie naar jongeren die in
bepaalde risicogroepen zitten en groepen jongeren waarbij
meer wordt gerookt dan bij anderen. Dat zijn bijvoorbeeld
jongeren die een praktische opleiding doen. Hij verwees
concreet naar mbo-scholen. Wat doet de staatssecretaris
gericht om die jongeren te ontmoedigen? Dat doen we
inderdaad. Over de hele linie proberen we het roken onder
jongeren te ontmoedigen en terug te dringen, dus zonder
aanzien des persoons. We weten dat, zoals mevrouw Kuik
volgens mij ook gezegd heeft, elke dag 75 jongeren beginnen. Volgens mij zei de heer Renkema dat ook: elke dag
beginnen er 75 jongeren onder de 18. Dus we proberen het
over de hele linie. Maar dit jaar zal ook voor mbo-scholen
— dus het geldt voor alle scholen, maar ook voor mboscholen — gelden dat het schoolterrein rookvrij moet zijn.
Dat wordt bij wet geregeld.

Tweede Kamer

20 februari 2020
TK 57

Uitbreiding van het rookverbod

57-20-8

Daarnaast is het zo dat het programma Helder op School
van het Trimbos-instituut onderwijsinstellingen helpt aandacht te besteden aan roken, door lesmateriaal aan te bieden. Voor mbo-klassen geldt specifiek het lespakket In
Charge. Dat is maatwerk voor mbo-scholen om jongeren
heel gericht bij de pakketten te betrekken. Daarnaast geldt
voor vmbo-klassen dat extra aandacht wordt besteed aan
het niet-roken bij de Smokefree Challenge. Die heeft als
doel om het niet-roken, de niet-roken-norm, zo lang mogelijk
vast te houden. Het is een klassikale niet-rokenwedstrijd,
waarmee de afspraak om niet te roken wordt gemaakt. Tot
slot is er, ook gericht op jongeren — en dat geldt dan weer
breed voor alle jongeren — de Stopstone app om hen te
ondersteunen in het stoppen met roken.
Verschillende woordvoerders, als eerste de heer Renkema,
maar ook mevrouw Kuik en mevrouw Hermans, hebben
gevraagd: welke stappen zet je in de afspraken over het
aantal locaties waar rookartikelen worden verkocht? Het
gaat om de winkels waar rookwaren te koop worden aangeboden. Welke stappen worden daarin gezet en wat zijn
de ambities van de staatssecretaris? De ambities zijn breed
geformuleerd in het Preventieakkoord. Kort samengevat
wordt er onderzoek gedaan naar mogelijkheden om het
aantal verkooppunten te beperken. In dat kader ben ik in
gesprek met supermarkten om het stoppen met de verkoop
van tabaksproducten heel nadrukkelijk onder de aandacht
te brengen. Ik grijp daar elke gelegenheid voor aan, en die
gesprekken zijn dus al enige tijd gaande. Verder loopt er
een onderzoek naar mogelijke manieren om het aantal
verkooppunten te beperken en de neveneffecten van die
verschillende opties. Dat onderzoek verwacht ik voor de
zomer. Als dat onderzoek naar de vraag welke mogelijkheden er zijn om de verkooppunten te beperken binnen is,
dan zal ik dat uiteraard met de Kamer delen en dan beraad
ik mij ook op vervolgstappen.
Daar komt dan gelijk het spoor bij waar mevrouw Kuik
aandacht voor vroeg: hoe zit dat met de supermarkten? Ik
ben daarover in overleg met de supermarkten en ik wil de
Kamer graag tegelijk met dat onderzoek — dat is dus voor
de zomer — de tussenstand melden van mijn gesprekken
met supermarkten over hun bereidheid om te stoppen met
het verkopen van rookproducten.
Voorzitter. Volgens mij vroeg mevrouw Kuik ook: is er het
beeld dat er meer verkooppunten komen, meer supermarkten? Dat beeld is er wel, maar dat moet dat onderzoek wel
uitwijzen. Daar zal dan ook een heel helder beeld ontstaan
van waar de verkooppunten dan met name zitten en waar
de groei met name zit.
Voorzitter. Ik kom bij het amendement op stuk nr. 9 van de
heer Van Gerven over hulpstukken en apparaten. In de
laatste versie van het amendement dat ik gezien heb, worden hulpstukken als apart onderdeel genoemd om aan te
pakken. Laat ik vooropstellen dat ik de heer Van Gerven
prijs voor zijn strijd tegen het zoeken naar de mazen in de
wet door de tabaksindustrie. Ik heb wel één goede mededeling voor hem. Voor de zogenaamde hulpstukken, waar hij
specifiek op doelt in zijn amendement, is al iets geregeld
in de wet. Die vallen onder de regels voor e-sigaretten. De
beperking die daar wordt voorgesteld, is dus wettelijk al
geregeld. In die zin is dat overbodig. Waar het gaat om één
brede regeling om alle apparaten terug te dringen, om de
tabaksindustrie te snel af te zijn, kan ik tegen de heer van

Tweede Kamer

Uitbreiding van het rookverbod

Gerven zeggen: wij willen hetzelfde. Wij willen hetzelfde,
namelijk de tabaksindustrie vóór zijn in het aanbieden van
allerhande apparaten. Het is alleen de vraag of met het
amendement van de heer Van Gerven wordt geregeld wat
is beoogd. Dat kan ik niet overzien, zo zeg ik in alle openheid. Volgens mij is het laatste wat we willen dat er in het
amendement dingen over het hoofd worden gezien, zodat
er mazen in de wet overblijven waar de tabaksindustrie
gretig op inspringt om alsnog apparaten op de markt te
zetten.
Ik kan daaraan toevoegen dat ik op dit moment wetgeving
in voorbereiding heb waarmee regels gesteld kunnen worden aan verhittingsapparaten die gebruikt kunnen worden
voor het verhitten van tabak en tabaksproducten. Voor wat
de heer Van Gerven hier in een amendement probeert,
bereid ik wetgeving voor. En ik zie hoe ingewikkeld dat is.
Mijn plannen daarvoor heb ik overigens al in een brief in
2018 aangekondigd. Het is zo ingewikkeld, dat die wetgeving
ook getoetst wordt op uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid
door de NVWA. Ik zou een dringend beroep op de heer Van
Gerven willen doen. We willen hetzelfde, maar we willen
het ook goed doen. Met dit amendement zie ik het risico
dat we het niet volledig dichten. Daar ik een handhaafbaarheidstoets laat uitvoeren door de NVWA, denk ik dat het
niet wijs is om het nu heel snel te regelen bij amendement,
met het risico dat we het niet volledig dichtregelen. Hoe
goed bedoeld ook — we willen echt hetzelfde — in dat licht
bezien zou ik het amendement willen ontraden.
De heer Van Gerven (SP):
Het is goed nieuws dat we hetzelfde willen, maar hoe gaan
we dat zo snel mogelijk bereiken? Ik heb natuurlijk de brief
gezien van de staatssecretaris uit 2018. We zitten nu in 2020,
dus dat schiet niet op. Mijn voorstel zou dan zijn: weet je
wat, we voeren die wet gewoon in en als er toch een gat
blijkt te zijn, passen we hem later weer aan. Dat is ook een
begaanbaar pad. Is de staatssecretaris bereid om die weg
te bewandelen?
Staatssecretaris Blokhuis:
Dan zou ik willen zeggen dat ik liever de zorgvuldige weg
bewandel. Ik ben nu echt tempo aan het maken. Ik kan u
een overzicht geven van alle wetgeving die in voorbereiding
is, ook AMvB's, om het roken op alle manieren terug te
dringen. Volgens mij zijn de heer Van Gerven en ik daarin
echt bondgenoten. Ik zou in één keer de goede klap willen
maken. Dat wetsvoorstel is in vergaande ... ik wilde zeggen
"staat van voorbereiding", maar dat klinkt haast als: ontbinding. Wij zijn vergevorderd met de voorbereiding daarvan
en ik zou het in één keer goed willen doen. Dus ik blijf bij
ontraden: alsjeblieft, in één keer goed doen.
De heer Van Gerven (SP):
Wil de staatssecretaris dan een termijn noemen, of zou hij
dat kunnen? Misschien voor de zomer, is dat mogelijk?
Staatssecretaris Blokhuis:
Nee ...

20 februari 2020
TK 57

57-20-9

De heer Van Gerven (SP):
Nee?
Staatssecretaris Blokhuis:
Ik denk dat ik daar even op moet terugkomen in de tweede
termijn. Ik denk op zijn vroegst aan het eind van dit jaar.
Het hangt ook af van de behandeling in de Kamer. Dit
wetsvoorstel was ook eerst als hamerstuk beoogd. Dan
waren we heel snel klaar geweest. Ik vind het mooi dat we
er nu woorden aan geven, maar ik weet niet hoe snel de
behandeling gaat. Ik krijg nu een spiekbriefje. Het wetsvoorstel wordt na de zomer naar de Kamer gestuurd. Als de
Kamer zegt "we geven er een klap op", dan kan dit heel snel
kracht van wet krijgen.
De voorzitter:
De heer Van Gerven, tot slot.
De heer Van Gerven (SP):
Het wetsvoorstel komt dan na de zomer naar de Kamer,
dus dit jaar.
Dan heb ik nog een vaag over de hulpstukken bij de esigaret. Ik heb begrepen — volgens mij uit informatie van
het ministerie — dat het nu toch nog niet goed wettelijk
geregeld is. De staatssecretaris zegt dat het al wel geregeld
is. Kan hij daar nog op ingaan?
Staatssecretaris Blokhuis:
De recente informatie waarover ik beschik — als het niet
zo is, kom ik daar in de tweede termijn op terug, maar ik
herhaal wat ik net heb gezegd — is dat de zogenoemde
hulpstukken van e-sigaretten, waarop de heer Van Gerven
doelt in zijn amendement, al zijn geregeld in de wet. Ze
vallen onder de regels voor e-sigaretten. Dus we willen
hetzelfde, en het goede nieuws is: dat is geregeld. Als het
anders is, beloof ik u dat ik daar in tweede termijn op
terugkom.
De heer Van Gerven (SP):
Goed, dan wachten we even de tweede termijn af.
De voorzitter:
Het amendement op stuk nr. 9 wordt ontraden.
Staatssecretaris Blokhuis:
Ja.
De heer Van Gerven (SP):
Ja, dat had ik al begrepen.
De voorzitter:
Mevrouw Hermans.

Tweede Kamer

Uitbreiding van het rookverbod

Mevrouw Hermans (VVD):
Even kort: de staatssecretaris zei ergens tussen de regels
door: ik kan nog weleens op een rij zetten wat er allemaal
aan wetgeving op het gebied van roken aankomt. Dat zou
ik wel prettig vinden. Dus misschien in reactie op de interruptie van de heer Van Gerven zou ik de staatssecretaris
willen vragen, dat aan de Kamer te sturen.
Staatssecretaris Blokhuis:
Dat is goed, ja.
Mevrouw Hermans (VVD):
Dat is mooi. Dan nog even terugkomend op de acties die
de staatssecretaris onderneemt om de verkooppunten te
beperken. U noemde al even het onderzoek, zoals ook
afgesproken in het Preventieakkoord. Volgens mij is dat de
goede volgorde. In de berichten van vandaag en ook in de
bijdrage van het CDA werd vooruitlopend daarop gesproken
over het nemen van wettelijke maatregelen. Hoe kijkt de
staatssecretaris daartegen aan in het licht van de volgorde
van de acties waarover we afspraken gemaakt hebben?
Staatssecretaris Blokhuis:
Het ingewikkelde is dat ik nog geen motie gezien heb, dus
ik ben wel benieuwd wat er in het dictum aan mij of aan
het kabinet gevraagd wordt. Maar in het algemeen zou ik
op de vraag die mevrouw Hermans mij stelt — hoe kijkt u
aan tegen wetgeving? — willen zeggen: wetgeving is één
van de manieren waarop je het kan afdwingen. Dat geldt
ook voor schoolterreinen, voor schoolpleinen, waar de
scholen zelf in staat werden gesteld om het te regelen en
als ze dat niet doen, dan moet per 1 augustus iedereen het
doen en wordt dat bij wet verplicht. Hetzelfde zou je je
kunnen voorstellen bij supermarkten, maar ik zeg niet dat
ik dat per se wil. Het heeft mijn voorkeur om in gesprek te
gaan met supermarkten en het zou het mooiste zijn als
supermarkten zelf stappen zouden nemen. We zien een
brede beweging. Mevrouw Hermans zei het in haar eerste
termijn zelf ook: de NS en ProRail nemen zelf vergaande
maatregelen. Het zou het mooist zijn als er vanuit de
samenleving zelf die stappen worden gezet. Wat mij betreft
roep ik dus vanaf deze plek de supermarkten nog een keer
op: zet alsjeblieft die stap!
Nu kan het best zo zijn dat de supermarkten naar elkaar
blijven kijken en dat ze zeggen: ik wil een level playing field,
ik wil niet dat de ander een concurrentievoordeel heeft, dus
wacht ik maar tot de ander een stap zet. Dan ontstaat er
een patstelling en wachten ze bij wijze van spreken op
wetgeving. Ik sluit niet uit dat die vraag naar mij toe komt,
van: regel het dan maar bij wet, want dan hebben we
sowieso een gelijk spelveld voor alle deelnemers. Ik wil
mevrouw Hermans graag beloven dat ik het gesprek
voortzet met de supermarkten en dat ik een terugkoppeling
geef over de stand van zaken, het perspectief dat die
gesprekken opleveren, voor de zomer, samen met het
onderzoek naar het aantal verkooppunten. Ik zeg haar ook
toe dat ik bij dat perspectief schets hoe die supermarkten
daarin zitten en welke optie ik logisch en waarschijnlijk vind
vanuit het kabinet om eventueel als extra stap te zetten,
ingeval de supermarkten zelf geen beweging maken. Ik zeg
daar voor alle duidelijkheid bij: wetgeving is voor mij niet
de enige oplossing.

20 februari 2020
TK 57

57-20-10

Mevrouw Hermans (VVD):
Deze volgorde klinkt mij logisch in de oren. We doen eerst
het onderzoek en dan kijken we verder, of er iets nodig is
en zo ja, wat. Ik ben blij om te horen dat de staatssecretaris
hiermee ook aangeeft: we moeten oog hebben voor en
recht doen aan de dingen die gebeuren en de stappen die
partijen ook zelf zetten daarin. NS, ProRail — ik noem ze
nog maar voor een laatste keer vanavond — zijn daar een
goed voorbeeld van. En het is ook niet zo dat er op andere
plekken verder niks gebeurt. Ik vind dat we dat ook moeten
blijven benoemen.
Staatssecretaris Blokhuis:
We zijn het vergaand eens, misschien wel helemaal eens.
Het kan best zo zijn dat de supermarkten uiteindelijk zeggen:
regel het alsjeblieft vanuit het Rijk, want wij blijven naar
elkaar kijken. Het kan zijn dat ze best de intentie hebben om
die stap te zetten, maar dat ze niet de eerste willen zijn die
dat doen of de enige.
Mevrouw Hermans (VVD):
Er zijn heel veel scenario's mogelijk. Dan komen we in
allerlei als-dan en hypothetische situaties.
Staatssecretaris Blokhuis:
Daar kom ik op terug.
Mevrouw Hermans (VVD):
Dat weet ik niet en daar moeten wij volgens mij ook geen
uitspraak over doen. Er zijn nu heel wat ondernemers
ongelofelijk hard bezig om dat uitstalverbod te realiseren.
Op een heleboel plekken is dat al gebeurd. Dat is volgens
mij een goede zaak. Die losstaande automaten die allemaal
weggaan ...
Staatssecretaris Blokhuis:
Ja, 13.000.
Mevrouw Hermans (VVD):
... dat soort ontwikkelingen zijn er. We moeten niet doen
alsof er niets gebeurt en ondernemers werken daar hard
aan, of het nou supermarkten, tankstations of andere winkels zijn waar tabak wordt verkocht: er gebeurt gewoon een
heleboel.
Staatssecretaris Blokhuis:
Dat valt niet te ontkennen, voorzitter. Misschien een mooie
afsluiting voor de eerste termijn.
De voorzitter:
Oké. Ik kijk naar de leden. Dan zijn we daarmee aan het
einde gekomen van de eerste termijn van de kant van het
kabinet. We gaan door naar de tweede termijn en dan zou
ik het woord willen geven aan de heer Jansen van de PVV.

Tweede Kamer

Uitbreiding van het rookverbod

De heer Jansen (PVV):
Dank u, voorzitter. De staatssecretaris zegt: ik wil op weg
gaan naar een rookvrije samenleving. Hij wil consequent
zijn in de stappen die hij zet. Maar in de praktijk is hij niet
consistent. Dat is het probleem en dat is wat wij zo tegenstrijdig vinden aan dit verhaal. De staatssecretaris is niet
consequent als hij zegt dat hij in één keer een goede klap
wil maken, terwijl hij het gebruik van kruidenmengsels
zonder tabak in de waterpijp nog even laat doorlopen. Hij
zegt: ik wil een gelijk speelveld. Hij is niet consequent als
hij vervolgens wel het idee heeft om een shishalounge
voorlopig door te laten gaan. En naar de e-sigaret wordt
aanvullend onderzoek gedaan. Maar toch wordt die nu al
aangepakt en geschaard onder de gewone sigaretten, want
het is slecht. Dat is nou precies het probleem dat wij hebben
met deze staatssecretaris. Zijn redenatie en zijn beleid zijn
niet consequent.
Dat beteken dat wij hoe dan ook samen met de SP het
amendement zullen indienen. Verder twijfelen we nog of
we eventueel ook nog een motie gaan indienen. Die eventuele motie zal gaan over de e-sigaret en het uitstellen van
de besluitvorming daarover tot het moment dat het aanvullend onderzoek van het RIVM beschikbaar is. Ik moet over
die motie nog heel even binnen de fractie overleggen. Maar
we hebben haar al klaarliggen en ik denk dat we haar
gewoon gaan indienen.
De voorzitter:
Maar dít is het moment om een motie in te dienen. Er is
niet zoiets als een derde termijn. Ja, bij hoge uitzondering
is die er soms.
De heer Jansen (PVV):
Dan dienen wij deze motie gewoon in. Daarin stellen we
voor om wetgeving uit te stellen tot het moment dat het
aanvullende onderzoek over de e-sigaret beschikbaar is.
De voorzitter:
Zegt u het nog een keer. Excuses.
De heer Jansen (PVV):
Ik zal het herhalen. Bij dezen zullen wij een motie indienen
om wetgeving uit te stellen tot het moment dat het aanvullende onderzoek van het RIVM beschikbaar is.
De voorzitter:
Oké. Dat is goed.
De heer Jansen (PVV):
Ik heb de motie klaarliggen. Wilt u 'm horen? Dan pak ik 'm
even.
De voorzitter:
Meneer Renkema.

20 februari 2020
TK 57

57-20-11

De heer Renkema (GroenLinks):
Ik wil een punt van orde maken, voorzitter. Als er moties
worden ingediend, wil ik die gewoon kunnen bestuderen.
Dus het lijkt mij dat de motie dan nu ter plekke moet worden
uitgeschreven. Ik wil ook graag dat we meteen een reactie
erop kunnen krijgen van de staatssecretaris.
De voorzitter:
De heer Jansen geeft aan dat hij de motie hier heeft. Dus
dan wordt deze gewoon voorgelezen en ingediend, zoals
wij dat altijd doen.
De heer Jansen (PVV):
Voorzitter. De motie luidt als volgt.

dat als het aantal tabaksverkooppunten vóór 2022 niet
substantieel daalt, er wettelijke maatregelen moeten worden
genomen met als doel dat tabaksproducten alleen nog maar
in speciaalzaken te koop zullen zijn;
verzoekt de regering met (ketens van) supermarkten en
benzinestations in gesprek te gaan met als doel om te
komen tot een snelle afbouw van de verkoop van tabaksproducten;
verzoekt de regering tevens deze winkels ervan op de
hoogte te brengen dat zij hier zo nodig wettelijk toe verplicht
zullen worden,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Kuik en Dik-Faber.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.

Motie
De Kamer,

Zij krijgt nr. 11 (35321).

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat het RIVM nog bezig is met onderzoek
naar de e-sigaret;
verzoekt de regering deze wetswijziging uit te stellen tot
het onderzoek naar de effecten van de e-sigaret is afgerond,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Jansen. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 10 (35321).
Dank u wel. De heer Renkema en mevrouw Hermans zien
af van hun spreektijd in de tweede termijn. Het woord is
aan mevrouw Kuik.

Mevrouw Kuik (CDA):
Voorzitter. Om tot een rookvrije generatie te komen, moeten
we maatregelen nemen. Een van die maatregelen is het
verminderen van het aantal verkooppunten. Omdat heel
duidelijk is dat in ieder geval een groot aantal supermarktketens niet uit eigen beweging stopt en dat er ook steeds
meer supermarkten oppoppen, dien ik de volgende motie
in.

Motie
De Kamer,

De heer Van Gerven heeft nog een vraag aan u, mevrouw
Kuik.
De heer Van Gerven (SP):
Nou, het is eigenlijk meer een constatering dan een vraag.
Eigenlijk is de motie die mevrouw Kuik nu indient exact
hetzelfde als de motie van 3 september 2019. Ik zie mevrouw
Kuik dit ontkennen, maar in het dictum van die eerdere
motie staat gewoon: als het aantal verkooppunten in 2022
niet is gedaald, moeten er wettelijke maatregelen worden
genomen, zodat tabaksproducten alleen nog maar in speciaalzaken te koop zijn. Dat wordt nu ook gesteld op eenzelfde
manier. Maar dank in ieder geval voor de consistentie van
het betoog.
Mevrouw Kuik (CDA):
Ik zal toch even uitleggen wat hier de extra stap is. De eerste
motie zei: de Kamer spreekt uit. Nu verzoeken we de regering in gesprek te gaan en sturen we de staatssecretaris op
pad met een stok achter de deur, omdat we zien dat een
aantal supermarkten heel duidelijk zegt: als er geen wetgeving komt, gaan wij in ieder geval niks doen en blijven wij
tabaksproducten verkopen. Met deze motie geven we de
staatssecretaris een uitspraak van de Kamer mee en een
stok achter de deur om echt hier beweging in te gaan creëren.
De heer Van Gerven (SP):
Als de Kamer uitspreekt dat iets moet gebeuren, dan gaan
we ervan uit dat het kabinet dat ook gaat doen. Maar goed,
ja ...

gehoord de beraadslaging,

De voorzitter:
Het verschil tussen spreekt uit en roept op.

constaterende dat in het Preventieakkoord is afgesproken
dat het aantal verkooppunten voor tabaksproducten wordt
teruggebracht;

De heer Van Gerven (SP):
Nou, zoiets, ja, goed. Maar we zijn het eens.

overwegende dat de Kamer met de aangenomen motieKuik/Dik-Faber (32793, nr. 427) reeds heeft uitgesproken

Tweede Kamer

Uitbreiding van het rookverbod

20 februari 2020
TK 57

57-20-12

De voorzitter:
Meneer Van Gerven, ik kijk naar u. Heeft u nog behoefte
aan een tweede termijn? Dat is het geval. De heer Van
Gerven.

De heer Van Gerven (SP):
Voorzitter. We hebben gediscussieerd over het amendement
op stuk nr. 9. Ik kan dat niet aanhouden, maar ik wil het best
intrekken als ik de toezegging krijg van de staatssecretaris
dat hij direct na de zomer met een voorstel komt waarin dit
goed geregeld is. Ik denk dat dat toch ook weer een klein
stapje is op weg naar het doel: een jeugd die niet rookt.
Dank u wel.
De voorzitter:
Ik kijk even naar de staatssecretaris. U heeft die toezegging
gedaan, hè? Ja.

te kiezen dan wetgeving, dan wil ik deze motie de kwalificatie oordeel Kamer geven.
Mevrouw Kuik (CDA):
Die uitleg kan ik volgen. Het doel is dat we het aantal verkooppunten naar beneden brengen. Als dat op vrijwillige
basis gaat door de gesprekken, met deze stok achter de
deur, dan is dat helemaal fantastisch.
De voorzitter:
En daarmee zijn we aan het einde gekomen van dit debat.
De algemene beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Over de ingediende moties en het overgebleven amendement zal worden gestemd op 3 maart, na het krokusreces.
Ik dank de staatssecretaris voor zijn komst naar de Kamer
en wens iedereen een goede week toe.

Het amendement-Van Gerven (stuk nr. 9) is ingetrokken.
Ik kijk naar de staatssecretaris voor zijn tweede termijn.

Staatssecretaris Blokhuis:
Dank, voorzitter. Er zijn twee moties ingediend. Ik ben de
heer Van Gerven, ondanks het feit dat hij zijn amendement
heeft ingetrokken, nog een technisch antwoord schuldig,
namelijk over hoe het met die hulpstukken zit. Voor de
Handelingen is het misschien wel goed dat het daar correct
in staat. Het is zo dat hulpstukken bij de e-sigaret, zoals ik
in eerste termijn zei, zijn geregeld. Bij de verhitters, waar
de heer Van Gerven ook paal en perk aan wil stellen, wordt
het juist geregeld in het wetsvoorstel dat wij nu voorbereiden. We gaan elkaar vast nog ontmoeten wanneer we het
daarover gaan hebben, tenzij het een hamerstuk wordt.
Dan de twee moties. De eerste motie is van de heer Jansen.
Die wil de stemmingen uitstellen en daarmee de hele stap
uitstellen. Het mag duidelijk zijn dat ik die motie met klem
wil ontraden. Deze stap hebben we al afgesproken in het
Preventieakkoord en wij weten gewoon dat de e-sigaret
schadelijk is en, indien er nicotine in zit, zeker ook verslavend. Daar hebben we geen nieuw onderzoek voor nodig.
Dus: ontraden.
De tweede motie zie ik als een aansporing om hard verder
te gaan waar ik mee bezig ben, maar het vraagt ook om
een uitbreiding, om het gesprek te voeren met benzinestations. Ik wil graag toezeggen dat ik dat ga doen. Ik zit nog
even te kijken naar het tweede deel van het dictum. Daar
staat "verzoekt de regering tevens deze winkels ervan op
de hoogte te brengen dat zij hier zo nodig wettelijk toe
verplicht zullen worden". Dan kijk ik even terug naar het
interruptiedebat dat ik met mevrouw Hermans had. Met "zo
nodig" zie ik wel ruimte om nog te kiezen voor een andere
route dan wetgeving. Dus we gaan natuurlijk dat gesprek
intensief aan, met als kennelijk doel om het aantal verkooppunten substantieel terug te dringen en — ik heb er nooit
een geheim van gemaakt — te stoppen met de verkoop bij
supermarkten en benzinestations. Als ik de motie zo mag
duiden dat er ruimte is om ook nog voor een andere route

Tweede Kamer

Uitbreiding van het rookverbod

20 februari 2020
TK 57

57-20-13