Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

29 544

Arbeidsmarktbeleid

Nr. 388

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 maart 2012
In juli 2011 heeft het kabinet uw Kamer geïnformeerd over het Vitaliteitspakket1. Met dit pakket aan maatregelen wil het kabinet werkgevers en
werknemers ondersteunen om de arbeidsparticipatie te verhogen; in de
toekomst is iedereen op de arbeidsmarkt nodig. Daarom is het van belang
dat werknemers gezond, vitaal en productief zijn, tot de pensioengerechtigde leeftijd. Naast financiële en fiscale stimuleringsmaatregelen, zijn in
het Vitaliteitspakket de thema’s gezondheid, scholing en arbeidsmobiliteit
benoemd als belangrijke voorwaarden voor de (duurzame) inzetbaarheid
van werknemers.
Ter invulling van het thema gezondheid heeft het kabinet in het Vitaliteitspakket het actieplan Gezond Bedrijf aangekondigd. Met deze brief kom ik
mijn toezegging van 5 oktober 2011 na om uw Kamer nader te informeren
over de opzet van dit plan2. Deze brief stuur ik u mede namens de
minister van VWS, die het plan ook in haar Landelijke nota Gezondheidsbeleid3 heeft benoemd.
Actieplan Gezond Bedrijf; doelgroepen en thematiek
MKB-bedrijven hebben, vanwege hun kleinschaligheid, beperkte capaciteit
en deskundigheid of financiële belemmeringen, niet altijd de mogelijkheid
om de duurzame inzetbaarheid van hun medewerkers te bevorderen.
Daarom bied ik MKB-bedrijven ondersteuning om het thema gezondheid
integraal te benaderen, als belangrijke voorwaarde voor duurzame
inzetbaarheid. Dat is de essentie van het actieplan Gezond Bedrijf.

Tweede Kamer, 2010–2011, 29 544, nr. 329.
(Kamerstuk 29 544, nr. 354).
3
Tweede Kamer, 2010–2011, 32 793, nr. 2.

Een werkgever is al verantwoordelijk voor het zorgen voor goede
arbeidsomstandigheden. Fysieke en/of psychisch belastende werkzaamheden zijn belangrijke veroorzakers van ziekteverzuim en uitval uit het
arbeidsproces. Ik zet daarom in op het verlichten van deze belastende
arbeidsomstandigheden. Daarnaast kan een werkgever een grotere
bijdrage leveren aan preventie en het faciliteren van werknemers bij een
gezonde(re) leefstijl. Daarom richt het actieplan zich op het voorkomen

kst-29544-388
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 544, nr. 388

1
2

1

van uitval van werknemers met chronische aandoeningen, het verhogen
van de psychische weerbaarheid van werknemers, het bespreekbaar
maken van psychische klachten op de werkvloer en het bevorderen van
een gezonde leefstijl. Ook ondersteun ik werkgevers bij het bereiken van
lager opgeleiden. Het is met name deze groep werknemers die relatief
vaker zware werkomstandigheden ervaren, een slechtere gezondheid
hebben en daardoor een groter risico lopen op uitval.
Het is uiteindelijk aan werkgevers en werknemers om te bepalen wat in
hun bedrijf of organisatie de hoogste prioriteit heeft en welke maatregelen
kansrijk zijn. Werkgevers zullen het eerste aanspreekpunt vormen en met
hen stimuleer en faciliteer ik werknemers in de werkomgeving om aan
hun inzetbaarheid en gezondheid te werken.
In de uitvoering van het plan grijp ik aan op drie niveaus:
Landelijk
o agenderen van duurzame inzetbaarheid en gezondheid
Sectoraal en regionaal
o faciliteren en begeleiden van ondernemers in pilots
o ontsluiten van kennis en aanreiken van instrumenten
Individueel bedrijfsniveau
o individuele advisering binnen de pilots
Landelijk
Het kabinet werkt aan het vergroten van de bewustwording om bedrijven
en instellingen te bewegen om op een duurzame manier met hun
personeel om te gaan. Werknemers moeten zich beter bewust worden van
hun eigen verantwoordelijkheid om gezond en vitaal te blijven en om
aansluiting te houden bij de arbeidsmarkt. Werkgevers en werknemers
hebben elkaar hierbij nodig. In een landelijk communicatietraject zullen
werkgevers en werknemers worden gewezen op het belang van duurzame
inzetbaarheid en op mogelijke manieren om hiermee aan de slag te gaan.
De communicatie is gericht op het bevorderen van goede arbeidsomstandigheden en een gezonde leefstijl. Daarnaast zullen ook mobiliteit en
scholing aan de orde worden gesteld als relevante thema’s om duurzame
inzetbaarheid te bevorderen. Het communicatietraject start tijdens een
SZW-congres op 26 maart 2012 over het thema duurzame inzetbaarheid.
Sectorale en regionale activiteiten
Door middel van pilots in de bouw, transport en zorg, zal ik relevante
deskundigen in staat stellen MKB-ondernemers en enkele zorginstellingen
te ondersteunen op het gebied van duurzame inzetbaarheid en gezondheid. Door maatgerichte advisering en door makkelijk toepasbare kennis
en interventies aan te bieden.
De pilots in de bouw en transport zijn kleinschalig en starten in die regio’s
waar deze sectoren goed vertegenwoordigd zijn. In deze sectoren zijn de
thema’s duurzame inzetbaarheid en gezondheid actueel. Er is enerzijds
sprake van zware fysieke en psychische belasting en anderzijds is er
gezondheidswinst te behalen door een gezonde leefstijl te bevorderen.
Bovendien is het in deze sectoren mogelijk met een pilot aan te sluiten bij
bestaande initiatieven en is er potentie om in korte tijd resultaten te
behalen. Samen met sectororganisaties als bijvoorbeeld Gezond Transport zal een aantal regionale ondernemersverenigingen benaderd worden
om deel te nemen. De pilots hebben als doel per regio 30 bedrijven te
bereiken en te adviseren waardoor er concrete stappen worden gezet.
Bij ondernemersbijeenkomsten in de regio, zoals de ondernemersdagen
van MKB-Nederland en bijeenkomsten van ondernemersverenigingen,
worden ondernemers uitgedaagd met elkaar in gesprek te gaan en hun
ervaringen met preventie, preventieve dienstverlening, duurzame
inzetbaarheid en gezondheid te delen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 544, nr. 388

2

In de zorgsector voert de Stichting Regioplus, met ondersteuning van
VWS, een programma uit gericht op verbetering van het regionale
arbeidsmarktbeleid in de zorg. Regioplus werkt daarbij in alle regio’s aan
het versterken van (de aandacht voor) duurzame inzetbaarheid en (het
belang van) goede arbeidsomstandigheden in zorginstellingen.
Individueel bedrijfsniveau
Tijdens de pilots vindt advisering en ondersteuning aan individuele
bedrijven door adviesteams plaats. In het geval van individuele advisering
vraag ik bedrijven om een eigen bijdrage, waardoor de bedrijfsleiding van
het MKB-bedrijf zich committeert aan de deelname en uitvoering van het
advies.
In de advisering komt een aantal onderwerpen actief ter sprake. Dit zijn
het voorkomen van uitval op de werkvloer van mensen met een
chronische aandoening en mensen met fysiek en psychisch zware taken,
het vergroten van de psychische weerbaarheid van werkenden, het
bespreekbaar maken van psychische klachten en het stimuleren van
bewegen als aanjager van een gezonde leefstijl.
Experts op deze thema’s in het adviesteam adviseren over geschikte
interventies in het bedrijf, zoals bijvoorbeeld COACH (stress verminderen
door bewegen) en Diabetes Werkt (helpdesk voor werknemers met
diabetes).
Daarnaast stimuleer ik grote bedrijven die al een gezondheidsbeleid
hebben, een MKB-bedrijf uit de pilot te coachen waardoor (kleinere)
bedrijven het wiel niet zelf hoeven uit te vinden. Goede voorbeelden
zullen in het zonnetje komen te staan door de verkiezing van het «coachbedrijf van het jaar».
Bedrijven die werk hebben gemaakt van duurzame inzetbaarheid hebben
de ervaring dat de baten de kosten daarvan ontstijgen. Om de effecten
van preventie op de werkvloer en preventieve dienstverlening ook voor
andere bedrijven en instellingen inzichtelijk te maken, zullen «business
cases» worden uitgewerkt. Ze dragen bij aan het vergroten van het
urgentiegevoel en stimuleren om de eerste stap te zetten naar duurzame
inzetbaarheid. De business cases zullen worden verzameld en beschikbaar
gesteld.
Een verzameling van instrumenten en methoden om op het thema
gezondheid de aanpak van duurzame inzetbaarheid te stimuleren, zal in
een «Toolbox» duurzame inzetbaarheid via internet beschikbaar komen.
Planning
Het actieplan loopt tot eind 2014, waarbij de eerste fase (2012) in het teken
staat van de pilots. In de tweede fase (vanaf medio 2013 tot en met 2014)
zal een bredere uitrol plaatsvinden.
In de eerste helft van 2013 zal ik de Tweede Kamer informeren over de
resultaten van de pilots en het vervolg van dit actieplan.
Gezondheid is van primair belang voor de duurzame inzetbaarheid van
werkenden en daarmee cruciaal voor participatie op de arbeidsmarkt en in
de samenleving. Omgekeerd kan werk ook bijdragen aan een evenwichtig
en gezond bestaan. Ik hoop dan ook dat werkgevers en werknemers hun
verantwoordelijkheid nemen en dat het actieplan Gezond Bedrijf hen een
steun in de rug biedt.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
H. G. J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 544, nr. 388

3