Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 750 IV

Vaststelling van de begrotingsstaat van
Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2014

Nr. 32

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 maart 2014
Hierbij zend ik u de voortgangsrapportages voor Aruba, Curaçao en Sint
Maarten inzake de implementatie en uitvoering van verbeteringen van de
detentiefaciliteiten1. Deze rapportages zijn in opdracht van de gouverneur
van Aruba, de gouverneur van Curaçao en de gouverneur van Sint
Maarten opgesteld door prof. mr. P.C. Vegter en mr. G. Pesselse. De
gouverneurs rapporteren gezamenlijk, ingevolge een besluit van de
Rijksministerraad van januari 2008, via mij aan de Rijksministerraad over
de stand van zaken van de verbeteringen binnen het gevangeniswezen in
Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Vooropgesteld zij dat de verantwoordelijkheid voor goede detentiefaciliteiten bij de regeringen van de landen
zelf ligt.
De datum op de voorzijde van de drie rapporten (januari 2013) betreft de
uitvoering van de inspecties door Vegter en Pesselse. Na de inspecties zijn
eerst de Ministers van Justitie van de landen in de gelegenheid gesteld
een reactie te geven op de inspectierapporten. Dit heeft verschillende
maanden in beslag genomen. Daarna hebben de Gouverneurs de
rapporten aan mijn ministerie gezonden in de periode tot en met
september 2013. Vervolgens is in lijn met de aanbevelingen met de landen
overleg gevoerd over een door de landen vorm te geven alternatief voor
de inspecties door Vegter en Pesselse. Met de landen is ten behoeve van
een coherente discussie afgesproken om de rapporten tegelijkertijd met
hun toekomstig alternatief aan de Rijksministerraad aan te bieden.
Ondanks aandringen hebben de landen hun alternatief nog niet gepresenteerd. Om verder oponthoud te voorkomen, doe ik u daarom de rapporten
nu toekomen.

1

kst-33750-IV-32
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 IV, nr. 32

1

De onderzoekers constateren enerzijds (ernstige) tekortkomingen in
bouwkundige zin, bij de bejegening van gedetineerden en op het gebied
van veiligheid van personeel. Anderzijds boeken de landen volgens de
onderzoekers, hoewel voorzichtig, vooruitgang bij het implementeren van
een deel van de aanbevelingen. Dit ondanks alle problemen die in de
rapporten naar voren komen rond onder andere financiering en gebrek
aan (voldoende gekwalificeerd) personeel.
Een voorbeeld van een positieve ontwikkeling is de in het rapport over
Sint Maarten aangehaalde renovatie van de Point Blanche gevangenis.
Deze is met veel vertraging medio 2013 van start gegaan. De onderzoekers hebben jarenlang gehamerd op het belang van de renovatie, die
een positief effect moet hebben op de veiligheid en de bouwkundige staat
van de gevangenis.
Op Curaçao is de hygiëne van de politiecellen volgens de onderzoekers
naar een aanvaardbaar niveau gebracht en lijkt excessief geweld te zijn
afgenomen. In de gevangenis van Curaçao, het Sentro di Detenshon i
Korekshon Korsou (SDKK), is volgens het rapport een aantal additionele
beveiligingsmaatregelen ingevoerd en ook hier zien de onderzoekers een
verbetering van de hygiëne, maar ook een betere bezetting van medisch
personeel. Met de bejegening van gevangenen, een goede invulling van
de dagbesteding en met de algehele personele bezetting is het volgens de
onderzoekers echter nog niet goed gesteld.
Voor wat betreft de politiecellen op Aruba is het luchten van gedetineerden verbeterd en melden de onderzoekers voorts dat in de gevangenis van Aruba een arts in dienst is getreden en dat er aandacht is voor
de opleiding van personeel. Dit neemt niet weg dat er in de gevangenis
nog steeds gewelddadige incidenten plaatsvinden, dat de bouwkundige
staat kwetsbaar wordt genoemd en dat zaken als differentiatie en
dagprogramma nog niet voldoende geregeld zijn.
Kortom, de algehele situatie van detentiefaciliteiten op Aruba, Curaçao en
Sint Maarten is nog niet op orde, maar verbeteringen zijn evenmin te
ontkennen. Dit biedt perspectief voor het verder implementeren van
verbeteringen door de landen, zodat deze op termijn aan de CPT-normen
(Committee for the Prevention of Torture) kunnen voldoen. Kanttekening
hierbij is het tempo waarin verbeteringen plaatsvinden en de
duurzaamheid daarvan.
Zoals reeds vermeld, pleiten de onderzoekers de laatste jaren voor het
institutionaliseren van hun werkzaamheden in en door de landen zelf. Dit
zou meer recht doen aan de verantwoordelijkheid die de landen hebben
ten aanzien van hun eigen detentiefaciliteiten. Ook de Gouverneurs van de
landen geven aan voorstander te zijn van het verkennen van deze
mogelijkheid. De Raad voor de Rechtshandhaving zou hierin een rol
toebedeeld kunnen krijgen. Tenslotte wil ik onderstrepen dat ook als de
monitorfunctie door de landen zelf zou worden uitgevoerd, het monitoren
gericht moet zijn op het voldoen aan de CPT normen. De maatregelen die
daarvoor nodig zijn moeten voortvarend ter hand worden genomen.
Zodra hierover meer duidelijkheid bestaat, zal ik uw Kamer separaat
informeren.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.H.A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 IV, nr. 32

2