Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

25 424

Geestelijke gezondheidszorg

Nr. 385

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag 22 december 2017
Op 13 juli van dit jaar heeft mijn ambtsvoorganger uw Kamer bericht over
de afspraken die zij met partijen maakte over het terugdringen van
wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) (Kamerstuk 25 424, nr.
369). Die afspraken zagen op een aantal aspecten, maar het uiteindelijke
doel is om de wachttijden uiterlijk 1 juli 2018 weer binnen de daarvoor
geldende normen te krijgen. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) is
gevraagd alle afspraken en acties nauwgezet te monitoren. De eerste
tussenrapportage heb ik op 21 december jl. ontvangen.
Met deze brief ontvangt uw Kamer de hierboven genoemde eerste
tussenrapportage1 en mijn reactie daarop. Ik maak van de gelegenheid
gebruik om uw Kamer ook de Landelijke monitor ambulantisering en
hervorming langdurige GGZ (Monitor Ambulantisering)2 van het
Trimbos-instituut en de Tussenrapportage nulmeting Evaluatie merkbaar
minder regeldruk in de ggz3 van 29 september jl. te doen toekomen.
A. EERSTE TUSSENRAPPORTAGE OVER WACHTTIJDEN GGZ
De brief die uw Kamer op 13 juli jl. ontving, bevat een overzicht van de
afspraken die zijn gemaakt om de wachttijden binnen een jaar weer
binnen de Treeknormen te brengen. Sommige afspraken gelden op
landelijk niveau, zoals het investeren in ambulante, beveiligde en acute
ggz. Partijen zijn ook met een regionale aanpak aan de slag gegaan. In het
kader daarvan zijn, onder begeleiding van KPMG, acht regionale
taskforces opgestart. In deze taskforces wordt onder andere gewerkt aan
effectievere inzet van behandelcapaciteit en betere samenwerking in de
keten. Daarnaast begeleidt Significant een aanpak in drie specifieke

1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
3
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
2

kst-25424-385
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 424, nr. 385

1

regio’s die gericht is op het analyseren en oplossen van casuïstiek om
hiermee inzicht in het ontstaan van lange wachttijden te krijgen.
De NZa beschrijft de activiteiten waarmee uitvoering wordt gegeven aan
het afsprakenkader wachttijden onder de volgende thema’s:
1. Verbeteren regionale en lokale ketensamenwerking;
2. Informatiepositie van de cliënt versterken en de transparantie
vergroten;
3. Verbetering contractering, inkoop en bekostiging;
4. Tegengaan tekorten op de arbeidsmarkt;
5. Overige activiteiten, waaronder e-health en het actieplan van de NZa.
De NZa heeft haar rapportage gebaseerd op gegevens die door de
betrokken partijen zijn aangeleverd. De gegevens hebben betrekking op
de periode tot met november 2017. De NZa schrijft in dit verband dat het
niet altijd mogelijk is concrete resultaten van de activiteiten te noemen
omdat een groot deel van de activiteiten recent is gestart. Dat maakt het
lastig uitspraken te doen over het effect van de activiteiten op de
wachttijden. De voortgangsrapportage biedt daarom vooral een kwalitatieve beschrijving van het proces van de activiteiten. Waar mogelijk zijn
ook resultaten van activiteiten genoemd.
Conclusies in de rapportage
In de voortgangsrapportage constateert de NZa dat de start van de
regionale taskforces veelbelovend is en hoge verwachtingen wekt. Uit de
eerste bijeenkomsten blijkt met name dat het effectief inzetten van de
beschikbare behandelcapaciteit een aandachtspunt is in de regio.
Tegelijkertijd schrijft de NZa dat intensivering, versnelling en uitbreiding
nodig is om de doelstelling te kunnen realiseren. Daarnaast constateert de
NZa achterblijvende inzet op de afspraken die landelijk moeten worden
ingevuld, en die met name zien op investeringen in beveiligde en acute
zorg en de extra opbouw van ambulante zorg. In het tweede deel van deze
brief ga ik uitgebreider in op de ambulantisering, naar aanleiding van de
monitor die ik hierover van het Trimbos-instituut ontving.
De rapportage bevat ook een overzicht van de stand van de gemiddelde
wachttijden in november 2017. Daar zien we dat bij elke hoofddiagnosegroep de norm voor de aanmeldwachttijd4 wordt overschreden, waarbij
de overschrijding voor pervasieve stoornissen (waaronder autisme) en
persoonlijkheidsstoornissen nog steeds het grootst is. De behandelwachttijd zit voor elke hoofddiagnosegroep binnen de norm, en de totale
wachttijd voor een deel van de hoofddiagnosegroepen ook. Omdat de
cijfers een andere bron kennen, zijn ze niet goed te vergelijken met de
cijfers in de Marktscan ggz 2016 (Kamerstukken 25 424 en 29 248, nr. 353).
Tegelijkertijd geven ze alle aanleiding om de door de NZa aangeraden
intensivering, versnelling en uitbreiding in te zetten.
Intensivering van de inzet
Alle inspanningen van de partijen zijn erop gericht om de gezamenlijke
doelstelling van 1 juli 2018 te halen en mensen met psychische problematiek tijdig te helpen. Ik zie echter ook dat deze datum snel dichterbij
komt en dat er nog grote slagen gemaakt moeten worden. Direct na
ontvangst van de monitoringsrapportage van de NZa heb ik daarom
overleg gehad met de bij de afspraken betrokken partijen. De partijen
4

Volgens de Treeknormen ggz moet een patiënt binnen 4 weken terecht kunnen voor een eerste
gesprek (aanmeldwachttijd) en vervolgens binnen 10 weken voor de eerste behandeling
(behandelwachttijd).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 424, nr. 385

2

benadrukken dat zij de afgelopen maanden in grote gezamenlijkheid en
met inzet hebben gewerkt aan de invulling van de afspraken zoals die in
juli zijn gemaakt. Desalniettemin leidt de rapportage van de NZa tot de
conclusie dat de problematiek onverminderd urgent is en de inzet in de
komende periode moet worden geïntensiveerd. De partijen hebben mij
verzekerd dat zij onverminderd gecommitteerd zijn aan het doel van het
afsprakenkader. Ik heb in de richting van de partijen benadrukt dat het van
groot belang is dat zij zich individueel en samen maximaal inspannen om
de wachttijden in de ggz terug te brengen. Dit belang wordt door alle
partijen onderschreven. Om dit direct in acties te vertalen heb ik met
partijen afgesproken om, in de lijn met de bestuurlijke afspraken, de
aanpak verder te intensiveren met onderstaande interventies.
– De regionale aanpak wordt onder begeleiding van KPMG uitgebreid,
waardoor deze een landelijke dekking krijgt. Voor de begeleiding stelt
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) budget beschikbaar. Hierbij
wordt voorkomen dat het wiel in elke regio opnieuw wordt uitgevonden: de lessen en opbrengsten uit de bestaande regio’s worden
meegenomen om sneller tot concrete resultaten te kunnen komen en
waar mogelijk wordt in de «nieuwe regio’s» aangesloten bij bestaande
regionale overlegtafels. Samenwerking wordt bevorderd, ook door het
actief betrekken van vrijgevestigde behandelaren. Begin volgend jaar
ga ik zelf op werkbezoek om met eigen ogen te zien waaraan gewerkt
wordt. Onderwerpen die blijkens de voortgangsrapportage nog
onvoldoende regionaal zijn opgepakt, worden alsnog expliciet belegd
in de regionale aanpak. Daarbij valt te denken aan 18-/18+, de
benoemde aandachtsgroepen (mensen met autisme, persoonlijkheidsstoornissen, trauma en ggz in combinatie met licht verstandelijke
beperking), en het melden van lange wachttijden door de aanbieder bij
de zorgverzekeraar. KPMG zet deze punten op de agenda van de
regionale taskforces en overlegtafels en zorgt dat ze van acties worden
voorzien.
– In de praktijk blijkt dat er soms mensen op de wachtlijst staan die al
elders geholpen worden of die via hun verzekeraar naar een andere
zorgaanbieder bemiddeld kunnen worden waardoor ze sneller de juiste
zorg krijgen. Ik heb met de brancheverenigingen van zorgaanbieders
afgesproken dat zij hun achterban oproepen om, voor zover dit nog
geen praktijk is, wachtlijsten actueel te houden door wachtenden te
benaderen en hen actief te informeren over de mogelijkheid tot
zorgbemiddeling door de verzekeraar. Dit doen zij in nauwe afstemming met zorgverzekeraars en MIND. Partijen hebben toegezegd dat
de wachtlijsten voor 1 februari geactualiseerd zijn.
– In de zomer is de campagne «weg van de wachtlijst» gestart, die
patiënten en verwijzers beter op de hoogte brengt van de mogelijkheden van wachtlijstbemiddeling door zorgverzekeraars. We zien bij
verschillende zorgverzekeraars dat de wachtlijstbemiddeling het
afgelopen jaar significant meer is ingezet voor ggz-patiënten. Om deze
mogelijkheid nog bekender te maken, krijgt de campagne een extra
impuls. Onderdeel van de campagne is een toolkit met informatiemateriaal. In afstemming met de Landelijke Huisartsen Vereniging wordt
deze toolkit extra onder de aandacht gebracht bij huisartsen.
– VWS besteedt in de eindejaarscampagne «Ik regel mijn zorg goed» en
via social media extra aandacht aan de mogelijkheid tot wachtlijstbemiddeling.
– Uit de regionale taskforces blijkt dat onduidelijkheid over de regelgeving rond regiebehandelaarschap mogelijk bijdraagt aan te lange
wachttijden. Partijen informeren hun achterbannen extra over de reeds
bestaande ruimte in deze regelgeving, zoals de mogelijkheid om ook
verpleegkundig specialisten en klinisch neuropsychologen als
regiebehandelaar in te zetten. In aanvulling daarop ga ik in januari in
gesprek met partijen over de wenselijkheid van en de mogelijkheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 424, nr. 385

3

–

–

–

–

voor het wegnemen van belemmeringen die volgen uit het Kwaliteitsstatuut en de beroepentabel en die ertoe leiden dat mensen op dit
moment niet tijdig de goede zorg krijgen.
Instellingen geven aan moeite te hebben om voldoende behandelaren
voor crisisdiensten en ANW-diensten5 beschikbaar te hebben. Partijen
vinden het wenselijk de mogelijkheid te verkennen om het draaien van
deze diensten via de herregistratie van behandelaren te verplichten.
Uit de rapportage blijkt dat een (toenemend) personeelstekort in de
ggz en een krappe arbeidsmarkt bijdragen aan het onvoldoende
beschikbaar hebben van specifieke behandelcapaciteit. Deze opgave
geldt voor de gehele sector zorg en welzijn en vraagt zodoende om
een brede aanpak gericht op meer professionals voor de zorg, het
behoud van professionals voor de zorg en een andere inzet van
professionals. Dit vraagt om samenwerking tussen zorgorganisaties en
andere partijen zoals het onderwijs en zorgverzekeraars. Dit moet
vooral in de regio gebeuren. Hierop zetten de Minister van VWS, de
Minister MZS en ik in via het SectorplanPlus. Komend voorjaar volgt
een meer uitgewerkte aanpak.
De eerder gemaakte bestuurlijke afspraken over de wachttijden ggz
voorzagen in maatregelen gericht op het verhogen van het aantal
opleidingsplaatsen en het beter inzetten van de beschikbare behandelcapaciteit. Ik blijf met de branche in gesprek over mogelijke aanvullende maatregelen voor de ggz.
Ten aanzien van de beveiligde zorg constateert de NZa dat de
gemaakte afspraak over uitbreiden van behandelcapaciteit niet
voldoende van de grond komt. GGZ Nederland en ZN gaan samen
concretiseren op welke wijze deze afspraak alsnog wordt ingevuld.

Partijen onderschrijven dat het van groot belang is om de goede
ervaringen uit de regionale aanpak en van individuele instellingen actief te
delen. GGZ Nederland, MIND en ZN zullen hierin het voortouw nemen. Dit
draagt tevens bij aan de structurele borging van de aanpak wachttijden.
Inzet NZa
De afspraken van juli jl. voorzagen in een eerste monitoringsrapportage
van de NZa in december 2017 en in een volgende rapportage in juli 2018.
Tijdens het AO ggz op 29 november jl. (Kamerstuk 25 424, nr. 378) heb ik
uw Kamer al gemeld dat ik NZa heb gevraagd om mij in maart 2018 een
extra update over de wachttijden te geven. De NZa heeft mij laten weten
helaas pas in april voldoende data te hebben voor zo’n rapportage. In
aanvulling hierop zullen ZN en GGZ Nederland uiterlijk in maart 2018 op
basis van contracteringsafspraken 2018 inzicht geven in de uitbreiding van
de capaciteit voor beveiligde, acute en ambulante ggz. Voor ambulante
ggz gebeurt dit in nauwe afstemming met het Trimbos-instituut dat in
dezelfde periode hun «quickscan ambulante opbouw» zal uitvoeren.
De NZa is ook tussentijds en inhoudelijk betrokken. Zo beziet de NZa of
zorgaanbieders zich houden aan hun verplichtingen in de transparantieregeling en of zij werken aan meer bekendheid voor wachtlijstbemiddeling.
De NZa gaat met de zorgverzekeraars een nieuwe fase in, namelijk het
operationaliseren van acties en het behalen van resultaten. De NZa houdt
contact met de zorgverzekeraars over de voortgang en intensiveren dit
waar nodig. Verder volgt er onderzoek of door omzetplafonds bij
vrijgevestigden capaciteit onbenut blijft. Daarnaast vervolgt de NZa haar
meldactie. Cliënten die te lang moeten wachten op zorg, kunnen zich ook
in 2018 bij de NZa melden. De NZa kan dan gericht actie ondernemen
richting de zorgaanbieder of de zorgverzekeraar.
5

Avond-, nacht- en weekenddiensten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 424, nr. 385

4

De inspanningen van de NZa zijn op dit moment gericht op het verder
brengen van haar eigen actieplan en het monitoren van de afspraken die
partijen hebben gemaakt. Samenwerking is daarbij essentieel om de
wachttijden in de ggz terug te dringen en de NZa constateert dat er steeds
meer samenwerking is tussen verschillende partijen.
De NZa houdt toezicht op de zorgplicht van zorgverzekeraars. Indien
zorgverzekeraars niet aan hun zorgplicht (dreigen te) voldoen, dan kan de
NZa ingrijpen. Dit kan zij doen op verschillende manieren, bijvoorbeeld
door middel van gesprekken, het uitbrengen van rapportages maar ook
door zwaardere maatregelen zoals een aanwijzing of last onder
dwangsom. De NZa zet dat instrument in welke het meest passend is bij
de situatie. De wachtlijstproblematiek in de ggz sector vergt een gezamenlijke aanpak van alle partijen. Een meer gedetailleerde uiteenzetting van
het NZa-instrumentarium treft u aan in een bijlage bij deze brief. Hiermee
voldoe ik tevens aan de toezegging tijdens het algemeen overleg ggz van
29 november jl. om uw Kamer te informeren over het instrumentarium
van de NZa.
Ikzelf zal de mogelijkheid van regionale doorzettingsmacht, zoals
benoemd in het Regeerakkoord «Vertrouwen in de toekomst», verder
uitwerken. Ik vraag patiëntenvereniging MIND om daarover met mij mee
te denken. De uitwerking moet in het voorjaar van 2018 gereed zijn, zodat
dit instrument kan worden ingezet indien nodig.
B. MONITOR AMBULANTISERING
Op 5 december jl. heb ik de Landelijke monitor ambulantisering en
hervorming langdurige GGZ (Monitor Ambulantisering) van het Trimbosinstituut ontvangen. Met deze monitor worden de transities in de ggz
gevolgd.
Uitkomsten op hoofdlijnen
De Monitor Ambulantisering bestaat uit drie onderdelen: de kernmonitor
transities ggz-voorzieningen, de kernmonitor kwaliteit van leven en
zorgervaringen en de ervaringen en toekomstwensen van veldpartijen.
De kernmonitor transities ggz-voorzieningen laat zien dat over de periode
2012–2016 bijna 20% van de klinische ggz-voorzieningen is afgebouwd.
Toch gaat nog altijd bijna de helft van de Zvw-uitgaven in de gespecialiseerde ggz naar klinische zorg. Het aantal plaatsen voor beschermd
wonen is in de periode 2012–2016 met circa 7% gedaald. Binnen de
ambulante, Zvw-gefinancierde ggz heeft de afgelopen jaren een beweging
van de zware naar de lichtere echelons plaatsgevonden. Het aantal
cliënten bij de POH-ggz is fors toegenomen. Dit zijn veelal nieuwe
cliënten. Deze kernmonitor laat zien dat er geen concrete aanwijzingen zijn
dat er substantiële resultaten zijn geboekt ten aanzien van de doelstelling
om ambulante zorg voor mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen (EPA) uit te breiden en te intensiveren: er is geen stijging te zien in
het aantal intensieve ambulante DBC’s in de Zvw-gefinancierde ggz en het
aantal gecertificeerde FACT-teams is het laatste jaar niet meer toegenomen.
De kernmonitor kwaliteit van leven en zorgervaringen van mensen met
EPA toont aan dat de leefsituatie en het oordeel over de eigen kwaliteit
van leven voor deze groep als geheel ongewijzigd zijn gebleven in de
periode 2015–2017. Eenzaamheid onder deze groep is nog altijd een groot
probleem. Wel is het aantal cliënten dat zorg aan huis krijgt iets toegenomen. Hoewel panelleden gemeentelijke voorzieningen nog altijd lager
beoordelen dan voorzieningen in het gezondheidszorgdomein, is de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 424, nr. 385

5

waardering van een aantal specifieke gemeentelijke voorzieningen
gestegen. Ook de waardering van de POH-GGZ is toegenomen.
Nieuw in de Monitor Ambulantisering van dit jaar is een kwalitatief
onderzoek naar ervaringen en toekomstwensen van veldpartijen.
Respondenten geven onder meer aan dat integratie van ggz in de wijk nog
aan het begin staat en een belangrijke prioriteit wordt voor de komende
periode. Veldpartijen geven aan dat een verkokerd financieringssysteem
en het complexe regionale speelveld beperkende factoren zijn in het
vormgeven van de gewenste ontwikkelingen op het gebied van ambulantisering. GGZ-bestuurders geven ook aan dat het hanteren van een
maximale gemiddelde prijs per cliënt bij de zorginkoop belemmerend
werkt bij de doorontwikkeling van Zvw-gefincanierde ambulante zorg voor
de EPA-doelgroep.
Terugkerende conclusie
Dit is het derde jaar op rij dat de Monitor Ambulantisering verschijnt en
helaas is een terugkerende conclusie dat de beoogde intensivering en
uitbreiding van de ambulante zorg ten behoeve van mensen met een
ernstige psychiatrische aandoening uitblijft. Dit vind ik teleurstellend.
Deze monitor bevestigt het beeld uit de Monitor Ambulantisering van
vorig jaar en er is dus een extra inspanning van verantwoordelijke partijen
nodig om dit beeld om te buigen. De Monitor Ambulantisering laat
gelukkig ook zien dat de sector volop in beweging is en dat veldpartijen
hoge ambities hebben. Het merendeel van de GGZ-bestuurders en
gemeenten pleit voor een ontwikkeling waarin ambulante zorg en
ondersteuning substantieel wordt uitgebreid of waarin ggz verregaand is
geïntegreerd in de wijk.
Acties voor het stimuleren van ambulantisering
Zorgverzekeraars en ggz-aanbieders (en deels ook gemeenten) hebben de
sleutel in handen om de ambulante zorg stevig op te bouwen: zij moeten
hierover afspraken met elkaar maken. Dit gebeurt ook al: zorgverzekeraars
en ggz-aanbieders hebben samen de afspraak gemaakt om te investeren
in de ambulante zorg als onderdeel van de «Afspraken aanpak wachttijden
ggz» van juli jl., waarover ik u al informeerde in het eerste deel van deze
brief. Zoals hiervoor beschreven zullen zowel het Trimbos-instituut als ZN
en GGZ Nederland inzichtelijk maken of deze afspraak inderdaad heeft
geleid tot extra inkoop van ambulante ggz voor het jaar 2018. De
resultaten van de «quickscan ambulante opbouw» verwacht ik in maart
2018 naar uw Kamer te sturen. Zoals ik u daarnaast schreef in het eerste
deel van deze brief, hebben partijen mij uitdrukkelijk aangegeven volledig
gecommitteerd te zijn aan de gemaakte afspraken over de wachttijden,
waar ook deze afspraak onder valt. Ik ben vastbesloten hen hieraan te
houden en hen hier zo nodig op aan te spreken. Voldoende ambulante
opbouw is namelijk van groot belang om kwetsbare mensen tijdig de
juiste zorg te bieden. Om betere samenwerking tussen het Zvw- en
Wmo-domein op het gebied van de ggz te stimuleren, zal ik ook de
Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) betrekken bij het te sluiten
hoofdlijnenakkoord voor de ggz.
Tevens vind ik het van groot belang om goed inzichtelijk te hebben welke
interventies (op landelijk niveau) vanuit VWS, maar ook vanuit andere
partijen (zoals verzekeraars), ondersteunend zijn om de opbouw van
ambulantisering in de regio in de praktijk te bevorderen. Daarom heeft
VWS samen met GGZ Nederland, ZN en MIND een regionaal actieonderzoek in gang gezet. De resultaten van dit actieonderzoek verwacht ik
eveneens in het voorjaar van 2018 te ontvangen. Met de opgedane
inzichten over mogelijke interventies (acties) wil ik de partijen aanzetten
om de ambulante opbouw te versnellen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 424, nr. 385

6

Reactie begeleidingscommissie
Tot slot: de Monitor Ambulantisering heb ik ontvangen met een inhoudelijke aanbiedingsbrief namens de begeleidingscommissie6. Deze brief
zend ik u mee als bijlage7. Hierin doet zij enkele inhoudelijke voorstellen
en vraagt zij mij met haar in gesprek te gaan over dit dossier. Op dit
laatste verzoek ga ik graag in. Ik ben blij dat ambulantisering voor al deze
organisaties een belangrijk thema is, waarover zij zich – net als ik – zorgen
maken. Enkele inhoudelijke suggesties, zoals het opstellen van doelen per
regio, juich ik van harte toe. Het feit dat branchepartijen zoals GGZ
Nederland, ZN en de VNG deze brief hebben ondertekend, is voor mij een
signaal dat zij hun achterban hier ook concreet toe zullen aanzetten en zo
nodig bij ondersteunen.
Het is van groot belang dat de ambulante zorg, zeker voor de kwetsbare
EPA-doelgroep, snel wordt opgebouwd zodat mensen de zorg krijgen die
zij nodig hebben. Ik ben daarom benieuwd naar de uitkomsten van de
quickscan en de opbrengsten van het actieonderzoek. Op basis van deze
uitkomsten zal ik mij beraden of en zo ja welke verdere stappen nodig zijn
in dit weerbarstige dossier. De verschillende goede voorbeelden en grote
ambities van landelijke en regionale partijen sterken mij in de overtuiging
dat we samen de komende jaren goede stappen in de gewenste richting
kunnen zetten.
C. TUSSENRAPPORTAGE NULMETING EVALUATIE MERKBAAR
MINDER REGELDRUK IN DE GGZ
De aanpak van regeldruk in de ggz had het afgelopen jaar hoge prioriteit
en maakt ook een belangrijk deel uit van de verbeterslag die ik in de ggz
wil maken. Mijn ambtsvoorganger heeft al eerste maatregelen genomen
om de administratieve lasten te verminderen. Zorgaanbieders, verzekeraars, toezichthouders en het Ministerie van VWS hebben bijvoorbeeld
afspraken gemaakt die het verwijzen naar en binnen de ggz eenvoudiger
maken. Ook hebben zorgverzekeraars en zorgaanbieders afgesproken dat
er minder aparte uitvragen van kwaliteitsinformatie zullen plaatsvinden.
Met behulp van een merkbaarheidsscan wordt in opdracht van het
ministerie onderzocht in hoeverre de door mijn ambtsvoorganger
genomen maatregelen hebben geleid tot een merkbare vermindering van
de ervaren regeldruk. In de bijlage vindt u de «Tussenrapportage 0-meting
evaluatie merkbaar minder regeldruk in de GGZ» van Q-Consult Zorg die
mijn ambtsvoorganger op 29 september jl. heeft ontvangen, waarbij in
beeld is gebracht bij welke knelpunten professionals de meeste regeldruk
ervaren en waaraan zij de meeste tijd kwijt zijn. In het najaar van 2018 zal
de 1-meting van de merkbaarheidsscan worden uitgevoerd om het effect
van de genomen maatregelen te meten.
Samen met alle betrokken partijen wil ik ervoor zorgen dat alle mensen
die elke dag zo hard werken in de ggz maximaal tijd hebben voor mensen
die zorg nodig hebben. En geen tijd kwijt zijn aan onnodige papieren en
formulieren. Ik ben daarom van plan om de aanpak van regeldruk in de
ggz waar mogelijk te intensiveren. In het voorjaar van 2018 stuur ik uw
Kamer hiervoor een actieplan.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis
6

Deze bestaat uit vertegenwoordigers van onder meer Federatie Opvang, RIBW Alliantie, de
VNG, Zorgverzekeraars Nederland, GGZ Nederland en MIND.
7
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 424, nr. 385

7

Bijlage 1:

NZa-instrumentarium
NZa-instrumentarium
In zijn algemeenheid beschikt de NZa over de volgende formele
handhavingsinstrumenten bij een concrete overtreding van een
norm of regel voor zover de NZa daarop toeziet:
1) het geven van een aanwijzing;
2) het toepassen van bestuursdwang;
3) het opleggen van een last onder dwangsom;
4) het opleggen van een boete;
5) het openbaar maken van bepaalde handhavingsmaatregelen.
Niet alle handhavingsinstrumenten kunnen bij iedere overtreding
worden ingezet. Bij overtreding van de zorgplicht kan de NZa de
zorgverzekeraar een aanwijzing geven. Als niet aan de aanwijzing
wordt voldaan kan de NZa naleving afdwingen door middel van een
last onder dwangsom, en kan zij dit openbaar maken. Zij kan de
zorgverzekeraar geen boete geven.
Bij een geconstateerde overtreding heeft de NZa in beginsel een
plicht tot handhaven. Het algemeen consumentenbelang staat hierbij
voorop. In bepaalde situaties kan na afweging van betrokken
belangen van handhaving worden afgezien (bijvoorbeeld in geval
van overmacht van de overtreder). De NZa zal bij de inzet van de
handhavingsinstrumenten per geval kijken naar de aard van de
overtreding en de omstandigheden waaronder de overtreding heeft
plaatsgevonden. De invulling die de NZa geeft aan haar handhavingsbeleid is vastgelegd in de openbare beleidsregel Handhaving
TH/BR-016. Tegen een handhavingsbesluit kan bezwaar en beroep
worden ingesteld. Dit heeft geen schorsende werking van het
handhavingsbesluit tot gevolg.
De NZa heeft ook de mogelijkheid om – bijvoorbeeld voorafgaand
aan de inzet van formele handhavingsinstrumenten – met informele
handhavingsinstrumenten zoals een gesprek en/of brief marktconform gedrag te bereiken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 424, nr. 385

8