Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

35 163 (R2121)

Kaderovereenkomst inzake de oprichting van de
International Solar Alliance (ISA); Marrakesh,
15 november 2016

Nr. 2

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 12 april 2019
De algemene commissie voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking heeft een aantal vragen voorgelegd aan de Minister voor
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking over de brief van
13 maart 2019 inzake de Kaderovereenkomst inzake de oprichting van de
International Solar Alliance (ISA); Marrakesh, 15 november 2016
(Kamerstuk 35 163 (R2121), A/nr. 1).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 10 april 2019.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
De Roon
De adjunct-griffier van de commissie,
Konings

kst-35163-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 163 (R2121), nr. 2

1

Vraag 1
Kunt u een inschatting geven van de verwachte extra geïnstalleerde
hoeveelheid zonnepanelen door toedoen van de International Solar
Alliance (ISA) in de komende tien jaar in Wattpiek?
Antwoord
Premier Narendra Modi van India heeft aangegeven dat het streven van
ISA zou moeten zijn om in 2030 ruim 1.000 gigawattpiek zonne-energie te
bewerkstelligen.
Vraag 2
Kunt u een inschatting geven van de verwachte extra CO2-reductie door
toedoen van ISA in de komende tien jaar?
Antwoord
De emissiereductie is afhankelijk van een tweetal factoren, namelijk de
locatie waar de zonnepanelen worden geplaatst en de energiebron die de
zonnepanelen vervangt. Gelet op deze variabelen kan geen inschatting
worden gegeven.
Vraag 3
Om welke specifieke en gemeenschappelijke belemmeringen die een
snelle en massale schaalvergroting van zonne-energie in deze landen nog
steeds in de weg staan, gaat het in de preambule van de Kaderovereenkomst?
Antwoord
De betreffende overweging in de preambule van de Kaderovereenkomst
ziet onder meer op de (verlaging van de) hoge de kosten voor de
financiering van zonne-energieprojecten in lage inkomenslanden.
Vraag 4
Moet de tekst uit artikel II, lid 1 van de Kaderovereenkomst, waarin staat
dat de leden gecoördineerde acties ondernemen via programma’s en
activiteiten die op vrijwillige basis van start gaan, worden gelezen als een
prelude op een minder vrijwillig karakter (van de Kaderovereenkomst) in
de toekomst?
Antwoord
Nee, in artikel III, lid 3, van de Kaderovereenkomst inzake de oprichting
van ISA is neergelegd dat een programma open staat voor deelname van
geïnteresseerde leden. Dat brengt met zich mee dat programma’s en
activiteiten op vrijwillige basis worden opgezet.
Vraag 5
Hoe verhouden artikel III, lid 3 en artikel IV, lid 5 zich tot elkaar, met name
ten aanzien van de eisen van besluitvorming? («twee leden en indien niet
meer dan twee landen bezwaar maken» ex artikel III, lid 3 versus
«tweederdemeerderheid» ex artikel IV, lid 5)?
Antwoord
In artikel III, lid 3, van de Kaderovereenkomst inzake de oprichting van ISA
is neergelegd dat wanneer ten minste twee leden een programmavoorstel
ondersteunen en er geen bezwaren zijn van meer dan twee leden,
geïnteresseerde leden zich kunnen inschrijven voor het betreffende
programmavoorstel. De bepaling in artikel IV, lid 5, die aangeeft dat
besluiten over inhoudelijke kwesties met een tweederdemeerderheid van
de stemmen dienen te worden genomen, staat los daarvan en heeft in
zoverre geen betrekking op programmavoorstellen, aangezien in dezelfde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 163 (R2121), nr. 2

2

bepaling staat dat besluiten over een specifiek programma genomen
worden door de leden die aan dat programma deelnemen.
Vraag 6
In artikel XIII, lid 1 staat dat de Kaderovereenkomst in werking treedt op
de dertigste dag na de datum van nederlegging van de vijftiende akte van
bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring; wat is daarvan de huidige
status en in welke fase van dit proces bevindt de Kaderovereenkomst zich
momenteel?
Antwoord
De Kaderovereenkomst is op 6 december 2017 in werking getreden.
Vraag 7
In de inleiding van de toelichtende nota staat dat 71 landen de Kaderovereenkomst hebben ondertekend en 48 deze hebben geratificeerd; zijn op dit
punt al wijzigingen? Wat is de huidige status?
Antwoord
Ja, inmiddels hebben 73 landen de Kaderovereenkomst ondertekend en
hebben 51 landen deze geratificeerd.
Vraag 8
In de inleiding van de toelichtende nota staat dat ISA zich primair richt op
landen die zich in de geografische regio’s tussen de Kreeftskeerkring en
de Steenbokskeerkring bevinden, vanwege de vele zonuren in deze
regio’s; welke landen en dus hoeveel potentiële lidstaten bevinden zich in
vorenbedoelde regio’s?
Antwoord
Het aantal landen dat zich tussen de Kreeftskeerkring en de Steenbokskeerkring bevindt is in totaal 121. Daarvan hebben 51 landen de Kaderovereenkomst inmiddels geratificeerd. De resterende 70 landen kunnen
tot de categorie potentiële lidstaten worden gerekend.
Vraag 9
Het ISA richt zich primair op landen die zich in de geografische regio’s
tussen de Kreeftskeerkring en de Steenbokskeerkring bevinden; hoe moet
«primair» hier worden gelezen?
Antwoord
Het lidmaatschap van ISA is thans beperkt tot de 121 landen die zich
tussen de Kreeftskeerkring en de Steenbokskring bevinden. Dat neemt
echter niet weg dat het lidmaatschap van de alliantie op den duur zou
kunnen worden opengesteld aan alle leden van de Verenigde Naties.
Vraag 10
Zijn er al plannen om kapitaalkrachtige landen van buiten de regio bij het
ISA te betrekken?
Antwoord
ISA heeft met zowel de Europese Unie als met de Wereldbank een
Memorandum of Understanding getekend. Via deze vorm van samenwerking kunnen kapitaalkrachtige landen die buiten de geografische regio
liggen bij de activiteiten en doelstellingen van ISA worden betrokken.
Vraag 11
In hoeverre is er sprake van overlap tussen de andere initiatieven op het
terrein van de mondiale transitie naar een duurzame energievoorziening

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 163 (R2121), nr. 2

3

en de op te richten ISA? In hoeverre wordt de doelmatigheid van reeds
ingezet beleid door het ISA belemmerd dan wel bevorderd?
Antwoord
Zoals in paragraaf 2 van de Toelichtende Nota bij de Kaderovereenkomst
inzake de oprichting van ISA wordt vermeld, zijn de activiteiten van de
organisatie een aanvulling op de inzet van andere intergouvernementele
organisaties. ISA ondersteunt landen op een operationeel niveau bij het
ontwikkelen en realiseren van zonne-energie. Daarmee draagt de
organisatie met name bij aan het bereiken van SDG7 (duurzame energie)
en SDG13 (klimaat). Het bereiken van de SDG’s, waaronder ook deze twee
SDG’s, staat centraal in de in 2018 opgestelde beleidsnota «Investeren in
Perspectief».
Vraag 12
Wat is de specifieke meerwaarde van ISA ten opzichte van reeds
bestaande initiatieven?
Antwoord
Zoals in paragraaf 3 van de Toelichtende Nota bij de Kaderovereenkomst
inzake de oprichting van ISA wordt vermeld, onderscheidt ISA zich van
andere intergouvernementele organisaties die actief zijn op het gebied
van (hernieuwbaar) energiebeleid, doordat ISA als enige organisatie
zonne-energie en daaraan verwante toepassingen specifiek tot haar
hoofdtaak heeft. Gelet hierop kan ISA zonne-energie effectief, efficiënt en
praktisch toepasbaar maken, daar waar de inzet snel doeltreffend is.
Vraag 13
Kunt u een inschatting geven van de kosten voor het Koninkrijk na 2021?
Antwoord
Het lidmaatschap brengt voor het Koninkrijk der Nederlanden voorlopig
geen kosten met zich mee. Gastland India heeft aangeboden de kosten tot
het jaar 2021 te zullen dekken. De mogelijke kosten na 2021 zijn nog niet
bepaald. Eventuele toekomstige (vrijwillige) bijdragen zullen uit de
reguliere begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken worden
bekostigd.
Vraag 14
Welke inspanningsverplichtingen vloeien voor Nederland voort uit de
Kaderovereenkomst?
Antwoord
Als lid van ISA wordt het Koninkrijk der Nederlanden geacht actief bij te
dragen aan de marktontwikkeling voor zonne-energie om mensen in
opkomende economieën toegang te verschaffen tot zonne-energie.
Vraag 15
Is er gesproken over de kostenverdeling na 2021? Zo ja, wat kan
Nederland verwachten?
Antwoord
Nee, er is niet gesproken over een kostenverdeling na 2021. De Kamer zal
geïnformeerd worden wanneer er nadere afspraken zijn gemaakt over een
kostenververdeling.
Vraag 16
Gelet op het feit dat Nederland uitgenodigd is lid te worden van het ISA
en sindsdien aanwezig is geweest bij bijeenkomsten van de internationale
stuurgroep en overige vergaderingen zullen er ook aan Nederlandse zijde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 163 (R2121), nr. 2

4

kosten zijn gemaakt; hoe hoog zijn de kosten die tot nu toe zijn gemaakt
voor het bijwonen van vergaderingen, inclusief transport en verblijf,
vermeerderd met de daarbij gemaakte personeelskosten, bijvoorbeeld ter
voorbereiding van dergelijke vergaderingen?
Antwoord
De gemaakte kosten vallen onder het reguliere werk van ambtenaren van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken (zowel in Den Haag als op de
ambassade in New Delhi) en zijn niet als zodanig verbijzonderd.
Vraag 17
Hoeveel fte wordt er aan Nederlandse zijde ingezet ten behoeve van ISA?
Antwoord
Zie het antwoord op vraag 16. De inzet qua fte’s is niet verbijzonderd,
want ingepast in de reguliere werkzaamheden.
Vraag 18
De Kaderovereenkomst zal voor het Europese en Caribische deel van
Nederland, Aruba en Sint Maarten worden aanvaard; hoe luidt de
appreciatie van de eilandraden respectievelijk de Staten en kabinetten
hieromtrent?
Antwoord
Zoals in paragraaf 6 van de Toelichtende nota bij de Kaderovereenkomst
inzake de oprichting van ISA wordt vermeld, zijn Bonaire, Sint Eustatius
en Saba geïnformeerd over de goedkeuring van de Kaderovereenkomst.
De informatie is voor kennisgeving aangenomen en heeft niet geleid tot
nadere reactie van de betreffende bestuurscolleges.
Aruba en Sint Maarten zijn betrokken geweest bij de opstelling van de
goedkeuringsstukken. De regeringen van beide landen hebben aangegeven de medegelding van de Kaderovereenkomst voor hun land te
wensen.
Voor de volledigheid, de regering van Curaçao beraadt zich nog over de
wenselijkheid van medegelding van de overeenkomst.
Vraag 19
Hoe groot is het politieke en maatschappelijke draagvlak voor de
Kaderovereenkomst?
Antwoord
Met het ondersteunen van de activiteiten van ISA op het gebied van
zonne-energie geeft Nederland gevolg aan de breedgedragen afspraken
die in 2015 op internationaal niveau («UN 2030 Agenda for Sustainable
Development» en de Overeenkomst van Parijs) zijn aangegaan met als
doel duurzame inclusieve groei te bevorderen (SDG’s) en wereldwijd de
uitstoot van broeikasgassen significant te reduceren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 163 (R2121), nr. 2

5