Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2021Z18308
Vragen van de leden Ceder (ChristenUnie), Jasper van Dijk (SP), Piri (PvdA),
Ellemeet (GroenLinks), Koekkoek (Volt), Teunissen (PvdD) en Simons
(BIJ1) aan de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid over het bericht over
mogelijke push back van een groep van 27 vluchtelingen op het Griekse eiland
Lesbos (ingezonden 21 oktober 2021).
Vraag 1
Kent u het het bericht van Aegean Boat Report ABR van dinsdag 12 oktober
2021 over een groep van 27 vluchtelingen, waaronder een groot aantal
minderjarigen en een hoogzwangere vrouw, die zich, opgesplitst in drie
groepjes, schuilhield in de bossen en bergen op Lesbos uit angst om
teruggestuurd te worden (pushback) door de Griekse autoriteiten?1
Vraag 2
Heeft u kennisgenomen van de uitspraken van de Nederlandse kunstenaar
Katinka Simonse (Tinkebell) in de radiouitzending van De Nieuws BV van
19 oktober jl. waarin zij zegt bewijs in handen te hebben waaruit blijkt dat
tenminste één minderjarige jongen uit de hierboven genoemde groep die
aantoonbaar reeds op Lesbos was aangekomen, alsnog door de Griekse
autoriteiten terug op zee is gezet en nu weer in Turkije is? Bent u van plan
hier opheldering over te vragen aan uw Griekse collega?
Vraag 3
Kunt u nagaan bij de Griekse autoriteiten of de 13 leden van de groep van 27
vluchtelingen die niet in het vluchtelingenkamp zijn aangekomen de
gelegenheid hebben gekregen asiel aan te vragen en opvang hebben
gekregen? Zo nee, waarom niet?
Vraag 4
Kunt u bevestigen dan wel ontkrachten dat hier sprake was van een pushback
op zee door de Griekse autoriteiten van tenminste één persoon die al op
Grieks grondgebied was? En bent u het er mee eens dat als dit inderdaad
heeft plaatsgevonden, dit mensen in levensgevaar heeft gebracht?

1

kv-tk-2021Z18308
’s-Gravenhage 2021

https://m.facebook.com/
story.php?story_fbid=1186540588535710&id=285298881993223&m_entstream_source=timeline

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

1

Vraag 5
Kunt u navragen bij de Griekse autoriteiten waarom de Nederlandse
kunstenaar Katinka Simonse samen met enkele anderen korte tijd is
vastgehouden door de Griekse autoriteiten? Zo nee, waarom niet?2 Bent u
van plan opheldering te vragen bij de Griekse autoriteiten over de verklaringen van Simonse dat haar en een andere vrouwelijke metgezel werd
opgedragen zich naakt uit te kleden en een optische genitale inspectie te
ondergaan, terwijl hun mannelijke metgezel daartoe niet gedwongen werd,
en dat dit bovendien onrechtmatig gebeurde omdat er géén sprake was van
een formele arrestatie noch van een officiële tenlastelegging van een
strafbaar feit? Zo nee, waarom niet?
Vraag 6
Klopt het dat recente Griekse wetgeving het helpen – onderdak verlenen,
vervoer, het geven van kleren, eten en drinken – van nieuw aangekomen
vluchtelingen die nog niet geregistreerd zijn, strafbaar stelt? Klopt het ook dat
door de meest recente wetgeving van september vluchtelingen het recht is
ontnomen een vertaler te krijgen? Bent u het met ons eens dat het geven van
hulp zoals eten en drinken aan vluchtelingen nergens in de Europese Unie
strafbaar zou mogen zijn? Zo nee, waarom niet?
Vraag 7
Klopt het dat Griekse lokale advocaten en buitenlandse advocaten die op de
eilanden voor juridische niet-gouvernementele organisaties (NGO’s) met
vluchtelingen werken, nu strafbaar zijn wanneer ze contact hebben met nieuw
aangekomen vluchtelingen, al is het telefonisch, en daardoor hun licentie
kunnen verliezen? Bent u het met ons eens dat dit het werk van advocaten
met nieuw aangekomen vluchtelingen onmogelijk maakt en de rechtspositie
van vluchtelingen in gevaar brengt, net zoals het feit dat ze nu niet meer door
een vertaler mogen worden bijgestaan? Gaat u dit bij uw Europese collega’s
aankaarten en met welke reactie zult u pas tevreden zijn?
Vraag 8
Waarom heeft u tijdens het commisiedebat over de Raad Justitie en
Binnenlandse Zaken op 6 oktober jl. de Kamer gezegd dat de Griekse regering
het onafhankelijke EU-monitoring mechanism dat moet toezien op het
respecteren van mensenrechten aan de EU-grenzen zal accepteren en
opzetten, en dat allang geleden heeft toegezegd, terwijl de Griekse Minister
van Asiel en Migratie precies een week daarvoor, op 29 september, zelf heeft
ontkend dat Griekenland dat ooit heeft toegezegd en het, aangezien er
volgens Griekenland geen pushbacks plaatshebben, niet zal accepteren?3 Hoe
gaat u uw Griekse collega daar op aanspreken en wat gaat u doen als hij dat
blijft weigeren?
Vraag 9
Bent u bekend met het feit dat de Griekse ombudsman, die volgens u de
pushbacks allang onderzoekt, zelf klaagt over het feit dat hij niet in staat is de
pushbacks grondig te kunnen en mogen onderzoeken omdat de huidige
regering hem niet voldoende mandaat daarvoor geeft waardoor hij eigenlijk
niets mag en kan onderzoeken?4 Bent u het met ons eens dat dit onderzoek,
waarbij de Griekse Ombudsman alleen «klachten over pushbacks die de
politie en kustwacht heeft aangenomen», mag onderzoeken en die bovendien
dateren van voor 2019, geen accuraat beeld van de huidige situatie op gaat
leveren?

2

https://www.instagram.com/p/CU__UKTIwhP/?utm_medium=copy_link
https://migration.gov.gr/apantisi-ypoyrgoy-metanasteysis-kai-asyloy-k-noti-mitaraki-sedimosieymata-poy-epanaferoyn-ischyrismoys-peri-epanaproothiseon/ en https://
kostasarvanitis.eu/en/eu-citizens-deserve-to-know/
4
https://www.efsyn.gr/stiles/ypografoyn/292813_i-hameni-eykairia-toy-synigoroy-toy-politi-giatis-epanaproothiseis
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

2

Vraag 10
Bent u het eens met Europees Commissaris Johansson die zegt niet te zullen
accepteren dat de Grieken depush backs niet gaan onderzoeken?5 Hoe lang
bent u nog bereid te wachten op onderzoek dat hierover uitsluitsel geeft?
Staat u, in het licht hiervan en van de hierboven genoemde ontkenning van
uw Griekse Minister, nog steeds achter uw uitspraak tijdens het commissiedebat van 6 oktober over de JBZ-raad waarin u zei dat de Grieken de hier
serieus naar kijken? Zo ja, waarom?
Vraag 11
Kent u de berichten van de Noorse NGO Aegean Boat Report (ABR) over de
door de Griekse kustwacht uitgevoerde pushbacks op de Middellandse Zee
die inmiddels gebruikelijke praktijk zouden zijn?6 Wat is uw reactie hierop?
Deelt u de conclusie die op basis van de verschillende onderzoeken die
inmiddels in de media zijn gepubliceerd7, dat pushbacks inmiddels geen
incidenten maar gangbare praktijk zijn? Zo nee, hoe komt u tot een andere
conclusie? Hoe gaat u bijdragen aan het beëindigen van deze praktijk?

5

Right Wire Report, 8 oktober 2021 (https://rightwirereport.com/2021/10/08/eu-demands-greeceimmediately-investigate-reports-of-alleged-illegal-violent-migrant-boat-pushbacks/)
6
Aegean Boat Report, 21 april 2021 (https://aegeanboatreport.com/2021/04/21/pushbacks-is-nolonger-even-the-new-normal-it-is-just-normal/ en voor meest recente bericht https://
aegeanboatreport.com/2021/10/19/not-in-my-name/
7
Zoals in de New York Times, 18 juli 2021 https://www.nytimes.com/2021/07/18/world/europe/
greece-migrants.html, het rapport-Strik van het Europees Parlement, en het onderzoek van
Lighthouse Report.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

3