4
Vragenuur: Vragen Segers
Vragen van het lid Segers aan de minister van Veiligheid
en Justitie over kwetsende, antisemitische spreekkoren bij
de voetbalwedstrijd Utrecht-Ajax.

De heer Segers (ChristenUnie):
Mevrouw de voorzitter. Antisemitisme is een veelkoppig
monster. Dit weekend stak het zijn kop op bij de wedstrijd
Utrecht-Ajax in de vorm van afschuwelijke antisemitische
spreekkoren. De Kamer spreekt regelmatig over antisemitisme. De ChristenUnie-fractie heeft hier recentelijk nog een
rondetafelgesprek over georganiseerd. Hoe weerzinwekkend
is het dan als je hoort wat er bij een wedstrijd van dit
weekend wordt geroepen?
De woordvoerder van Ajax heeft gezegd dat hij in het stadion was en dat hij spreekkoren tijdens de wedstrijd heeft
gehoord. Er ligt een prachtig protocol bij de KNVB dat zegt
dat je een wedstrijd in zo'n geval kunt stilleggen. Waarom
is dat niet gebeurd? Als ze hoorbaar zijn, waarom is daar
dan niet onmiddellijk actie op ondernomen? De aanklager
van de KNVB kan ook onmiddellijk een vooronderzoek
starten. Waarom is dat niet direct gebeurd?
Inmiddels heeft Utrecht wel actie ondernomen. Ze hebben
een verklaring uitgegeven waarin ze excuses aanbieden en
zeggen dat ze met politie en OM zullen overleggen. Dat is
mooi. Dat is goed nieuws, maar wat is de status daar precies
van en is het afdoende? Is de minister bereid om te overleggen met de KNVB om ervoor te zorgen dat het protocol dat
er ligt, niet alleen een stuk papier is maar dat dat echt wordt
nageleefd, en dat er bij dit verschrikkelijke kwaad, deze
kwetsende spreekkoren lik-op-stukbeleid plaatsvindt?

Minister Van der Steur:
Voorzitter. Laat ik allereerst de heer Segers danken voor
het feit dat hij mij in de gelegenheid stelt om mijn maidenspeech in uw Kamer te mogen houden. Het is alleen jammer
dat het zo'n onsmakelijk onderwerp is waarvoor ik hier mag
verschijnen.
Als minister van Veiligheid en Justitie begin ik ermee te
benadrukken dat de scheldende spreekkoren, zoals we die
dit weekend bij FC Utrecht-Ajax hebben gehoord, absoluut
niet door de beugel kunnen. Ik veroordeel dan ook elke
vorm van antisemitisme, racisme en homofobie en alle
spreekkoren die daar aandacht aan besteden. Ik vind dan
ook dat degenen die zich hieraan schuldig hebben gemaakt,
stevig moeten worden aangepakt. Inmiddels heb ik ook
begrepen dat het Openbaar Ministerie een onderzoek heeft
ingesteld en dat er een melding van dit spreekkoor is
gemaakt. Die melding zal bij het onderzoek van het Openbaar Ministerie worden betrokken.
Wel is het een feit dat de aanpak van dit soort spreekkoren
primair een lokale zaak is; dat zei de heer Segers ook. In
dat kader heb ik van de gemeente Utrecht begrepen dat er
vandaag een bijeenkomst plaatsvindt van de zogenaamde
lokale partners met de club, om te bespreken hoe ze dit
voorval willen gaan aanpakken. Ik denk dat de heer Segers

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Segers

weet dat het landelijk beleid is dat antisemitische, homofobe, racistische en anderszins discriminerende spreekkoren
aangepakt behoren te worden.
De heer Segers wees er ook op dat er een protocol is. Ook
ik vraag mij af waarom dat protocol niet meteen in werking
is gesteld om de wedstrijd stil te leggen. Dat was mogelijk
geweest. Die beslissing had ook door de scheidsrechter zelf
kunnen worden genomen. Het lijkt dat degenen die op dat
moment de leiding hadden over de wedstrijd in de zogenaamde commandokamer, niet tijdig van het spreekkoor
op de hoogte zijn geweest. Dat lijkt de reden te zijn dat men
geen actie heeft ondernomen.
Dat wil niet zeggen dat er niet allerlei vormen van actie
ondernomen kunnen worden. Er is een onderzoek gestart
om te bekijken of de veroorzakers ervan een stadionverbod
kunnen krijgen, zowel van de club als van de KNVB. Ook
kan het Openbaar Ministerie besluiten om tot vervolging
over te gaan. Ik ga er in ieder geval van uit dat de lokale
partners alle mogelijke acties zullen ondernemen. Zo nodig
zal ik mij er met de KNVB over verstaan, om het laatste punt
van de heer Segers te beantwoorden, dat er in het vervolg
op dit punt adequaat, lik op stuk en snel kan worden ingegrepen binnen de verantwoordelijkheid van de club en de
KNVB zelf.
De heer Segers (ChristenUnie):
De minister zegt: zo nodig zal ik overleggen met de KNVB.
Dat is toch echt heel mager. Waarom gaat hij niet gewoon
overleggen met de KNVB? Er is in 2011 een kort geding
tegen ADO geweest; dat had ook betrekking op die verschrikkelijke antisemitische spreekkoren. Toen is bevestigd dat
de club de eerstverantwoordelijke is die handelend moet
optreden. Dat is niet gebeurd, terwijl een woordvoerder
van Ajax zegt dat hij het gehoord heeft. Het is dus hoorbaar
geweest in het stadion. Wil de minister met de KNVB
overleggen, zodat de clubs en de scheidsrechters direct
handelend optreden als er spreekkoren zijn? Wil hij toch
echt in overleg met de KNVB, zodat dat protocol geen stuk
papier blijft maar wordt nageleefd?
Minister Van der Steur:
De intentie van mijn opmerking was om de KNVB nog eens
te wijzen op dat protocol. Ik ga er ook van uit dat men, als
men het had gehoord op de juiste plek, actie had ondernomen. Want nogmaals, ik ben het geheel met de heer Segers
eens dat dit soort teksten in onze samenleving, zeker bij
een voetbalwedstrijd, niet thuishoren.
De heer Segers (ChristenUnie):
Ik heb nog een laatste vraag. Dit is niet van vandaag of
gisteren; dit gebeurt vaker. Het zijn afschuwelijke spreekkoren. Het is huiveringwekkend als je die teksten hoort en
afgedrukt ziet. Ze zijn zeer kwetsend en ook bedreigend
voor de joodse gemeenschap. Hoe kunnen we er nu voor
zorgen dat degenen die hiervoor verantwoordelijk zijn,
opgepakt en bestraft worden, desnoods met een stadionverbod? Als de nieuwe voetbalwet wordt aangenomen, kan
dat voor een veel langere termijn dan tot voor kort. Hoe
zorgen we ervoor dat degenen die zich hieraan bezondigen,
ook echt worden bestraft?

7 april 2015
TK 72

72-4-1

Minister Van der Steur:
Het antwoord op die vraag van de heer Segers is het eenvoudigst. We moeten alle maatregelen aflopen die we
genomen hebben. Ik ben het met de heer Segers eens dat
dat dan ook wel moet gebeuren. De KNVB kan via de clubs
actie ondernemen en het tuchtrecht hanteren, de clubs
kunnen zelf actie ondernemen, de scheidsrechter kan actie
ondernemen en het Openbaar Ministerie kan actie ondernemen. Dat laatste is in ieder geval aan de gang en over de
rest wordt op dit moment overleg gepleegd. Mijn insteek
is — daar heb ik alle vertrouwen in — dat ook op dit punt,
zij het zoals de heer Segers zei in dit geval laat, alles in het
werk wordt gesteld om de verantwoordelijken tot de orde
te roepen en hun die verantwoordelijkheid ook te laten
dragen.
De heer Segers (ChristenUnie):
De allerlaatste vraag is of de minister bereid is om ons,
wanneer hij het overleg met de KNVB heeft gevoerd, te
vertellen hoe het protocol voortaan wordt nageleefd, dat
we echt alles op alles zetten om deze verschrikkelijke
spreekkoren te voorkomen en dat er onmiddellijk handelend
wordt opgetreden als zij plaatsvinden. Is de minister bereid
om ons daarover te informeren?
Minister Van der Steur:
Ik kan daar kort over zijn: daartoe ben ik bereid. Ik zal in
dezelfde brief ook meteen aandacht schenken aan de vraag
waarom tijdens de wedstrijd geen adequate maatregelen
zijn genomen.
De voorzitter:
Die brief krijgen wij hopelijk vrij snel.
Minister Van der Steur:
Ja.
De heer Van der Staaij (SGP):
Het is terecht dat hier vandaag gesproken wordt over deze
afschuwelijke en weerzinwekkende antisemitische koren
die gehoord werden tijdens die wedstrijd. Mijn vraag aan
de minister betreft de strafrechtelijke aanpak. Het is immers
ongelooflijk belangrijk dat er niet alleen wordt opgetreden,
maar dat er tijdig en snel wordt opgetreden. Wil de minister
bevorderen dat, als er vervolgingsmogelijkheden zijn, die
zo snel mogelijk worden benut?

rie alles doet wat het moet doen. Ik ga er altijd van uit dat
het Openbaar Ministerie precies datgene doet wat het moet
doen, namelijk het instellen van een onderzoek en waar
nodig en waar mogelijk tot opsporing en vervolging overgaan.
De heer Marcouch (PvdA):
Laat duidelijk zijn dat dit soort haatzaaiende criminelen de
samenleving ontwricht en de waardigheid van mensen
aantast. Ik hoorde de minister zeggen dat het Openbaar
Ministerie een onderzoek instelt. Daar ben ik blij mee, want
dat bleek niet uit de berichtgeving tot nu toe. De minister
stelde ook dat dit een lokale aangelegenheid is. Discriminatie en dit soort haatzaaiende teksten zijn toch een speerpunt
van het Openbaar Ministerie? Ik mis elke keer dat het
Openbaar Ministerie uit zichzelf, dus voordat er überhaupt
iets in de krant staat of voordat er Kamervragen zijn aangemeld, een offensief inzet om dit soort haatzaaiende criminelen op te sporen, op te pakken en op te sluiten. Dat is
immers zoals wij behoren te reageren.
Minister Van der Steur:
Ik dank de heer Marcouch voor zijn vraag. Ik stel voorop
dat mijn inschatting is dat, als spreekkoren tijdens een
voetbalwedstrijd ertoe leiden dat er onmiddellijk actie wordt
ondernomen ten aanzien van de voetbalwedstrijd zelf, dat
natuurlijk de eerste stap is om ervoor te zorgen dat dit niet
meer voorkomt. Over het algemeen ga je immers naar een
voetbalwedstrijd om in een zekere vorm, zij het in dit geval
dan in deze onsmakelijke vorm, daarvan te genieten. Dat
zou de eerste stap moeten zijn. Dan is het Openbaar
Ministerie op termijn misschien helemaal niet meer nodig.
Als het Openbaar Ministerie wel nodig is, zal het alles doen
wat het moet doen. Dat is in dit geval ook gebeurd, want
het Openbaar Ministerie heeft kort voordat ik hier verscheen, zelfstandig bevestigd dat het onderzoek zal doen.
Het heeft om die reden ook uitgenodigd tot het doen van
aangifte en heeft gevraagd of getuigen zich kunnen melden.
De voorzitter:
Dank u wel voor uw antwoorden en voor uw komst naar
de Kamer.
We zijn een beetje vlot. We wachten dus heel even op de
minister van Onderwijs, die is uitgenodigd voor de volgende
vraag. O, ze komt nu binnen. We kunnen doorgaan.

Minister Van der Steur:
De heer Van der Staaij weet als geen ander dat het voor
mij als minister niet passend is om mij rechtstreeks te
bemoeien met een individueel onderzoek van het Openbaar
Ministerie, maar ik wijs op het simpele feit dat het Openbaar
Ministerie nu al, zelfs zonder een aangifte, deze aankondiging heeft gedaan. Het Openbaar Ministerie verzoekt overigens wel om aangiften en zou ook graag willen dat getuigen
zich melden. Laat ik hier dus maar even herhalen, ook ten
behoeve van het Openbaar Ministerie, dat men op zoek is
naar getuigen en dat men ook graag wil dat er aangifte
wordt gedaan van dit mogelijk strafbare feit. Maar het is
niet aan mij om ervoor te zorgen dat het Openbaar Ministe-

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Segers

7 april 2015
TK 72

72-4-2