Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1473
Vragen van het lid Karabulut (SP) aan de Minister van Defensie over het
verzoek voor inzet van het Defensiepersoneel ter ondersteuning van het
zorgpersoneel (ingezonden 31 december 2020).
Antwoord van Minister Bijleveld-Schouten (Defensie) (ontvangen 28 januari
2021).
Vraag 1
Welke verzoeken heeft Defensie, al dan niet via de veiligheidsregio’s,
ontvangen voor inzet van militairen ter ondersteuning van het zorgpersoneel?1 2
Antwoord 1
Defensie heeft gedurende de gehele COVID-19 crisis meerdere verzoeken
ontvangen voor Militaire Steunverlening in het Openbaar Belang (MSOB).
Deze steunverzoeken zijn volgens de formele procedure bij Defensie
terechtgekomen. De verzoeken voor ondersteuning van zorgpersoneel komen
van ziekenhuizen, verpleeg- en verzorgingshuizen en zorghotels.
Aangezien ondersteuning door Defensie last resort is, wordt eerst gekeken of
de andere mogelijkheden door de zorgaanbieder reeds zijn benut. Als blijkt
dat deze mogelijkheden onvoldoende opleveren, kan via de GGD/
Veiligheidsregio een verzoek worden gedaan voor steunverlening bij het
Landelijk Operationeel Coordinatie Centrum (LOCC). Deze verzoeken worden
gezamenlijk besproken door Defensie, GGD/GHOR en VWS. Als geconstateerd
wordt dat het verzoek aan bovengenoemde de gestelde voorwaarden voldoet,
kijkt Defensie over welke mogelijkheden zij in praktische zin beschikt om te
ondersteunen. Defensie zal contact met de zorgaanbieders opnemen en fysiek
een «fact finding» bezoek brengen aan de verzoekende instelling om optimale
steun te kunnen realiseren. Daarna wordt de wijze van inzet bepaald.
Defensie ontvangt dagelijks verzoeken voor ondersteuning van defensiepersoneel aan het zorgpersoneel. Het genoemde driehoeksoverleg vindt dan ook
zeer frequent plaats.
Er zijn sinds de tweede COVID-19 golf zijn intrede deed (oktober 2020) in het
totaal 25 verzoeken gehonoreerd, zowel grootschalig (bijv. 1.000 medewerkers

1
2

ah-tk-20202021-1473
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Zorgpersoneel Twente loopt op tandvlees, de Telegraaf, 29 december 2020
Hulp die Defensie zorg kan bieden is beperkt, de Telegraaf, 29 december 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

van Defensie paraat voor test- en vaccinatiestraten) als kleinschalig (bijv. 1
planner voor het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding).
Vraag 2 en 3
Welke verzoeken zijn gehonoreerd dan wel afgewezen?
Welke afwegingen worden gemaakt voor het beoordelen van hulpverzoeken
ter bestrijding van de pandemie in Nederland? Welke prioriteit krijgt deze
taak, ten opzichte van de inzet van militairen voor lopende missies in het
buitenland?
Antwoord 2 en 3
Defensie moet zekerstellen dat de lopende missies in het buitenland worden
uitgevoerd en terdege worden voorbereid, tevens zal Defensie voorbereid
moeten zijn op de andere belangrijke taken die van haar worden verwacht. In
evenwicht met deze taken zal Defensie het gevraagde personeel inzetten met
de juiste prioriteit in de bestrijding van de pandemie.
In de brief 29 282, nr. 426 van 5 januari jl. heeft mijn collega, de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport uw Kamer uitgebreid geïnformeerd welke
afwegingen gemaakt worden bij het beoordelen van ondersteuningsverzoeken van verpleeghuizen instellingen die thuiszorg leveren en zorghotels.
Gelet op de gelimiteerde capaciteit, zijn er twee belangrijke opties waarin
defensiepersoneel kan worden ingezet. Allereerst kan ondersteuning van de
verpleeghuizen plaatsvinden om de druk op de continuïteit van de zorg te
verminderen. Tevens kan ondersteuning van de keten (bijvoorbeeld een
zorghotel) plaatsvinden om stagnatie van de doorstroom van patiënten vanuit
het ziekenhuis te voorkomen. Daarmee wordt ook de zorg in de ziekenhuizen
ondersteund. Het is van belang om te benoemen dat er eerder afspraken zijn
gemaakt over de extra inzet van Defensiepersoneel voor COVID19ziekenhuiszorg. Deze vindt geconcentreerd plaats in het UMC Utrecht.
Defensie ondersteunt het UMC Utrecht sinds 22 oktober 2020 met maximaal
160 medisch geschoolde medewerkers (en vanaf 20 januari 2021 met
maximaal 100 medische geschoolde medewerkers).
Uitgangspunt is dat eerst regionaal wordt gezocht naar samenwerking tussen
zorgaanbieders. Daarna kunnen zorgaanbieders een aanvraag doen voor
verzorgend en ondersteunend personeel van andere instanties zoals Extra
Handen voor de Zorg en het Rode Kruis. Het opgerichte expertiseteam
Zorgcontinuïteit van GGD/GHOR Nederland ondersteunt de regio hierbij. Als
laatste biedt Defensie een mogelijkheid tot gerichte en tijdelijke ondersteuning, altijd afgewogen ten opzichte van de reguliere inzet in de eerste en
tweede hoofdtaken van Defensie.
Op meerdere locaties biedt Defensie inmiddels ondersteuning. Een actueel
beeld van de ondersteuning door Defensie in het kader van de COVID-19
crisis vindt u op Defensie.nl.
Vraag 4
Is het mogelijk meer militairen vrij te maken voor ondersteuning van het
zorgpersoneel, aangezien het zorgpersoneel in ziekenhuizen op hun tandvlees
loopt? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wanneer?
Antwoord 4
Defensie heeft naast de taken ten behoeve van ondersteuning in nationale
crisisoperaties, ook verplichtingen, zoals reguliere inzet in Nederland,
beschermen van het gemeenschappelijke grondgebied en bijdragen aan het
handhaven van de internationale rechtsorde. Militair personeel dient naast
deze inzet ook gereedgesteld te worden om deze taken uit te kunnen voeren.
Met inachtneming van al deze taken en de voorbereiding daarop, wordt
iedere ondersteuningsvraag specifiek beoordeeld en levert Defensie de
maximale ondersteuning voor het zorgpersoneel.
Vraag 5
Op welke manier is de motie-Marijnissen over inzet van o.a. Defensie ter
ondersteuning van het zorgpersoneel uitgevoerd?3

3

https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=cadf66fd-2a36–40ec-b611–
4c7f2581cf56&title=Motie%20van%20het%20lid%20Marijnissen.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Naast de grote inzet waarmee Defensie het zorgpersoneel bovenregionaal in
het Universitair Medisch Centrum Utrecht ondersteunt, heeft Defensie in
meerdere zorginstellingen militair personeel tewerkgesteld om het zorgpersoneel te ontlasten en te ondersteunen. Tevens staan er 1.000 medewerkers van
Defensie paraat voor de verdere ondersteuning van de zorg op een breed
terrein: planning, coördinatie, testen, vaccineren en logistiek.
Ook hier verwijs ik naar het actuele beeld op Defensie.nl.
Vraag 6
Bent u bereid deze vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden?
Antwoord 6
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3