Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 822

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 31 juli 2011
Op donderdag 21 juli heb ik, voorafgaand aan de bijeenkomst van
staatshoofden en regeringsleiders van de eurozone in Brussel, een
Algemeen Overleg gehad met de Kamer over de Nederlandse inzet.
Hierbij ben ik onder andere ingegaan op de acceptatie van de ECB van
obligaties in selective default als onderpand. In dat verband heb ik ook
aangegeven dat een substantiële omvang van PSI extra garanties aan de
ECB met zich mee zou kunnen brengen. Daarbij heb ik direct ook gezegd
dat een selective default waarschijnlijk een vrij beperkte periode zou
beslaan van mogelijk slechts enkele dagen. Op maandag 25 juli heb ik,
mede namens de minister-president en de minister van Buitenlandse
Zaken, de Kamer schriftelijk geïnformeerd over de uitkomsten van de
bijeenkomst van staatshoofden en regeringsleiders (kamerstuk 21 501-07,
nr. 820). In deze brief ben ik uitgebreid ingegaan op de verschillende
onderdelen van het pakket en de elementen die voor Nederland van groot
belang zijn. Daarbij heb ik beperkt aandacht geschonken aan de tijdelijke
garantiestelling van de eurozone-lidstaten aan de ECB; dit was in lijn met
de schriftelijke verklaring van staatshoofden en regeringsleiders. Naar
aanleiding van vragen van leden van de Vaste Commissie voor Financiën
en berichtgeving in de media, wil ik u, naast de eerdere uitgebreidere
vertrouwelijke brief die ik u zond1, in deze brief nader informeren over de
achtergrond en stand van zaken omtrent het voornemen om deze tijdelijke
garantiestelling te verschaffen.

1
Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor
de leden, bij het Centraal Informatiepunt
Tweede Kamer der Staten-Generaal.

Tijdens de bijeenkomst van 21 juli is onder meer gesproken over de
noodzaak van een garantiestelling door de eurozone-lidstaten aan de ECB
voor het geval dat de ECB Griekse schuldtitels niet langer als onderpand
voor ECB-leningen kan aanvaarden. Deze situatie doet zich voor op het
moment dat Griekenland in een (selective) default zou geraken. Sinds het
begin van de discussie over PSI en de exacte vormgeving daarvan is deze
garantiestelling aan de ECB aan de orde geweest en heb ik de Kamer
hierop gewezen. De tijdelijke garantiestelling aan de ECB kan worden
beschouwd als de implementatie van de Verdragsrechtelijke taak van de
EMU-lidstaten om een onafhankelijke centrale bank en een goede werking

kst-21501-07-822
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 822

1

van de geldmarkt in het eurogebied zeker te stellen. Met deze tijdelijke
garantie aan de ECB voor zolang het rating event duurt, wordt de ECB
gevrijwaard van mogelijke verliezen in het geval Griekse banken leningen
van de ECB met staatsgelieerde onderpanden niet zouden kunnen
terugbetalen. Het komt er op neer dat de lidstaten van de eurozone door
de garantie waarborgen dat de ECB te allen tijde verzekerd is van het door
het Verdrag vereiste toereikend onderpand bij het verlenen van toegang
tot het Eurosysteem voor Griekse banken.
In de verklaring en in de brief aan de Kamer van 25 juli jl. (kamerstuk
21 501-07, nr. 821) is (nog) niet uitvoerig ingegaan op bovengenoemde
garantiestelling. Mede met het oog op mogelijke reacties op de financiële
markten is hier ook niet uitvoerig bij stilgestaan door de voorzitter van de
Europese Raad Van Rompuy, de Commissie-voorzitter Barroso, stafleden
van de Commissie danwel door de verschillende regeringsleiders. In de
persconferentie van ECB-president Trichet na afloop van de bijeenkomst is
na vragen van de pers wel nader op deze faciliteit ingegaan, mede gelet
op het belang hiervan voor de ECB. Ook eurogroep-voorzitter Juncker
heeft in zijn communicatie hierover met ECB-president Trichet vertrouwelijkheid betracht. Hieruit kan worden afgeleid dat over deze tijdelijke
garantiestelling met terughoudendheid moest worden gecommuniceerd
en dat het niet wenselijk was in een openbare brief aan de Kamer hier
nader op in te gaan.
De staatshoofden en regeringsleiders van de eurozone hebben op de
bijeenkomst de bereidheid uitgesproken om, in lijn met de Verdragsrechtelijke taak en positie van de ECB, in een tijdelijke garantiestelling voor de
ECB te voorzien. Overigens heeft de minister-president in zijn
algemeenheid in de bijeenkomst benadrukt een voorbehoud te maken
voor de parlementaire goedkeuring van het gehele pakket, inclusief dit
specifieke punt. Aangezien de situatie waarin deze tijdelijke garantiestelling noodzakelijk is nu nog niet aan de orde is, bestaat de mogelijkheid
om te zijner tijd hierover te spreken met de Kamer, waar ik op dat moment
verslag zal doen over de verschillende opties. De Kamer is derhalve ten
volle en in de gehele breedte in de gelegenheid om een afweging te
maken ten aanzien van de tijdelijke garantiestelling aan de ECB zodra daar
nadere concrete informatie over kan worden verschaft. Op dit moment is
de verwachting dat het overleg over de technische vormgeving van het
pakket inclusief de garantiestelling eind augustus of uiterlijk begin
september afgerond zou moeten zijn. Verder wil ik nog opmerken dat de
kans dat deze tijdelijke garantie aan de ECB dient te worden ingeroepen,
verkleind wordt door de 20 mld euro voor herkapitalisatie die ter
versterking van de kapitaalspositie van de Griekse banken opzij gezet is.
Deze 20 mld is voorzien in het programma en opgenomen in de Kamerbrief van 25 juli jongstleden.
Wat betreft de uiteindelijke exacte omvang en vormgeving van de voor de
ECB benodigde garantie dient nog overleg plaats te vinden. Ten aanzien
van de omvang merk ik op dat ik in de Kamer duidelijk heb aangegeven
dat hierbij een relatie bestaat met de onderpanden die door de Griekse
banken aan de ECB zijn gegeven (en daarmee van substantiële aard kan
zijn). Een van de opties voor de vormgeving, die op ambtelijk niveau
genoemd is maar waarover nog overleg moet plaatsvinden, zou kunnen
zijn deze tijdelijke garantiestelling vanuit het EFSF te laten plaatsvinden.
Aangezien het voor een korte periode zou zijn, zou deze garantiestelling
uit de reeds goedgekeurde capaciteit van het EFSF vrij gemaakt kunnen
worden en zodra de garantiestelling vervalt weer beschikbaar staan van
het EFSF, waardoor de volledige capaciteit wordt hersteld. Ik wil
benadrukken dat dit nog slechts een optie van de mogelijke vormgeving
betreft waarover nog niet op politiek niveau in Europa is gesproken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 822

2

Ik hoop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Op korte termijn
vindt op ambtelijk niveau een eerste vooroverleg plaats over de implementatie van de besluiten van 21 juli jl. waarbij de vormgeving van de
tijdelijke garantiestelling aan de ECB ook aan de orde zal komen. Ik ben
gaarne bereid om zodra er meer informatie bekend is, naar verwachting
2e helft augustus, in een volgend Algemeen Overleg nader hierop in te
gaan.
De minister van Financiën,
J. C. de Jager

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 822

3