Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1740
Vragen van het lid Kuiken (PvdA) aan de Staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie over de intentieverklaring die is gesloten met België om de
samenwerking op immigratiebeleid uit te breiden (ingezonden 2 maart 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
27 maart 2015) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015,
nr. 1713
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht over de intentieverklaring tot
migratiesamenwerking met België?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Op welke specifieke terreinen gaan Nederland en België samenwerken op het
migratiebeleid? Vanaf wanneer en welke concrete acties gaan daarmee
gepaard? Bent u bereid de intentieverklaring te delen met de Kamer?
Antwoord 2
De intentieverklaring tussen België en Nederland ziet voornamelijk op
samenwerking tussen de uitvoeringsdiensten. De precieze onderwerpen staan
genoemd in de intentieverklaring, zie bijlage.
Vraag 3
Op welke wijze gaat Nederland met behulp van België voorkomen dat
migranten gebruik maken van de zogenoemde «Europa-route», die ervoor
zorgt dat de Nederlandse voorwaarden voor gezinsmigratie omzeild worden?
Antwoord 3
Nederland wil samen met België onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om
het gebruik maken van de Europaroute moeilijker te maken. Deze Europaroute houdt in dat een Nederlander in een andere EU-lidstaat gaat wonen en
een partner uit een derde land overbrengt. Na een kortstondig verblijf in de

1

ah-tk-20142015-1740
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

http://www.rijksoverheid.nl/nieuws/2015/02/24/nederland-en-belgie-tekenen-intentieverklaringtot-migratiesamenwerking.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

andere lidstaat komt de persoon in kwestie met zijn partner terug naar
Nederland, gebruikmakend van het recht op vrij verkeer met als enkele doel
de Nederlandse migratieregels m.b.t. gezinsvorming of -hereniging te
omzeilen.
Het kabinet blijft van mening dat de Europaroute een ongewenste en
onbedoelde uitkomst is van de Richtlijn. Samen met mijn Belgische collega
zal ik bij de Europese Commissie aandacht vragen voor de problematiek
rondom het oneigenlijk gebruik van de Europaroute. Een mogelijke oplossingsrichting hiervoor is om de termijn voor de periode dat in een andere
lidstaat moet worden verbleven te verlengen, indien mogelijk naar twee jaar.
Noch Richtlijn 2004/38/EG, noch de relevante jurisprudentie stelt een termijn
voor de periode dat in een andere lidstaat moet worden verbleven. Uit de
jurisprudentie valt op te maken dat een derdelands familielid van een burger
van de Unie aan die familieband alleen een verblijfsrecht op basis van het
Unierecht kan ontlenen indien sprake is van het opbouwen of bestendigen
van het gezinsleven met de burger van de Unie in een andere lidstaat. Hier
wordt geen concrete minimumtermijn aan verbonden door het Hof. Wel is
duidelijk dat verblijven van korte duur, zoals weekends of vakanties, naar het
oordeel van het Hof niet volstaan. Het is aan lidstaten om een bepaalde
termijn te hanteren om aan te nemen dat het gezinsleven is opgebouwd of
bestendigd. Hierbij is van belang dat het mogelijk blijft om bij een kortere
termijn de opgebouwde of bestendigde gezinsband aan te tonen. Op dit
moment is het Nederlandse beleid (paragraaf B10/2.2 Vreemdelingencirculaire) om na ten minste 6 maanden verblijf in een andere lidstaat aan te
nemen dat het gezinsleven in een andere lidstaat is opgebouwd of bestendigd.
Vraag 4
Welke oproep hebben België en Nederland omtrent hervestiging exact
gedaan bij het tekenen van de intentieverklaring? Deelt u de mening dat er in
Europees verband sterk moet worden aangedrongen op het deelnemen aan
en uitbreiden van de hervestigingsprogramma’s van het Hoge Commissariaat
voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR), zodat extra
kwetsbare vluchtelingen in de hele EU een plek kunnen krijgen? Zijn België
en Nederland bereid deze oproep bij de eerstvolgende JBZ-Raad krachtig te
herhalen?
Antwoord 4
België en Nederland hebben in de intentieverklaring aangegeven op het
gebied van hervestiging verder samen te werken en «best practices» uit te
wisselen. Nederland is voorstander van een verdere uitbreiding van het
aantal Europese lidstaten dat deelneemt aan het
VN-hervestigingsprogramma. Dit betreft een bestendig Nederlands standpunt
dat Nederland ook in de toekomst zal blijven uitdragen.
Vraag 5 en 6
Deelt u de mening dat deze vorm van bilaterale samenwerking op migratiebeleid met ons omringende landen en andere EU-lidstaten bevorderlijk is voor
het harmoniseren van het Europees asielbeleid en het voorkomen van fraude
en misbruik? Zo ja, bent u bereid met meerdere van deze landen vergelijkbare afspraken te maken? Zo ja, met welke landen?
Welke mogelijkheden ziet u om met meerdere ons omringende landen
(bijvoorbeeld België, Frankrijk, Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Noorwegen,
Zweden, Denemarken) te komen tot grotere afstemming in het beleid voor de
opvang, toelating van terugkeer van vluchtelingen en andere vreemdelingen?
Antwoord 5 en 6
Het samen optrekken met omringende landen kan zeker bijdragen aan het
gezamenlijk agenderen van gedeelde standpunten om op die wijze een
gewenste Europese inzet te bevorderen; zo ook bij de door Nederland
voorgestane verdergaande harmonisering van het gemeenschappelijk
asielbeleid. Dit kan door middel van bilaterale samenwerkingsafspraken, maar
ook door bijvoorbeeld meer informele vormen, zoals een gezamenlijk overleg
van gelijkgestemde lidstaten, voorafgaand aan de formele besprekingen in
EU-verband. Hoewel er op dit moment geen concrete plannen bestaan voor
het afsluiten van bilaterale samenwerkingsafspraken zoals die gemaakt zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

met België, bezie ik wel steeds waar samenwerking of coalitievorming
mogelijk is om zo de Europese agenda optimaal en op constructieve wijze te
beïnvloeden.
Vraag 7
Wat behelst het onlangs gestarte project van het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken (EASO) om verschillende landen te laten leren van
elkaars asielprocedure? Welke concrete acties en activiteiten worden in het
kader van dat project door EASO uitgevoerd? Op welke wijze kan de
Nederlandse asielprocedure voor andere lidstaten als voorbeeld dienen?
Antwoord 7
In het kader van het EASO-werkprogramma 2014 bereidt EASO een praktische werkwijze voor om lidstaten onder hoge migratiedruk noodhulp te
kunnen bieden. Het gaat om de vraag of medewerkers uit andere lidstaten
met relatief beperkte inspanningen snel inzetbaar zijn te maken in de
procedure in een andere lidstaat.
Daartoe heeft EASO in 2014 tijdens een expert meeting gekeken welke
elementen in het Europese asielproces te onderscheiden zijn en in hoeverre
deze zich lenen voor ondersteuning door een EASO ondersteuningsteam.
Vervolgens is in de zomer van 2014 een aantal kleinere pilots uitgevoerd,
waarover u destijds bent geïnformeerd.2 Dit jaar zal een drietal grotere pilots
worden uitgevoerd: één in Polen (afgerond in januari jl.), één in Nederland
(start 23 februari jl.) en één in het VK (start in april a.s.). Na de zomer zal
EASO een totale evaluatie opstellen en de JBZ-Raad daarover informeren.
De pilot in Nederland liep van 23 februari tot 13 maart 2015 in Aanmeldcentrum Den Bosch. Twee Belgische en één Zweedse expert draaiden mee in de
Algemene Asielprocedure (afnemen nader gehoor en voorbereiden beslissing). Voor deze opzet is gekozen om de vergelijking te kunnen maken tussen
het werken met gelijk- en anderstaligen. Iedere expert heeft een geheimhoudingsverklaring getekend en stond onder de supervisie van een unitmanager
in Den Bosch. Conceptbeslissingen van Zweedse en Belgische collega’s
werden door een ervaren IND-medewerker inhoudelijk gecontroleerd.
Uiteraard lag de ondertekening van het besluit, dus de eindverantwoordelijkheid, bij de IND-medewerkers. De experts zijn in hun land ervaren
medewerkers en hebben de opleidingen van het Europees trainingscurriculum of daarmee vergelijkbare trainingen gevolgd. EASO maakt een evaluatie
op basis van input die de experts aanleveren.

2

Kamerstukken II 32 317, 248.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3