Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2593
Vragen van de leden De Wit en Kooiman (beiden SP) aan de minister van
Veiligheid en Justitie over de kritiek van de Nationale Ombudsman op de
toepassing van het middel preventief fouilleren in de praktijk (ingezonden
13 mei 2013).
Antwoord van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen 17 juni
2013) Zie Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr. 2455
Vraag 1 en 2
Wat is uw reactie op de stevige kritiek van de Nationale Ombudsman op de
preventief fouilleeractie bij de A2 in oktober 2012 en de preventief fouilleeractie op de camping te Maasdriel in november 2012?1
Deelt u de mening van de Nationale Ombudsman dat het middel preventief
fouilleren in deze twee situaties niet is toegepast zoals door de wetgever
oorspronkelijk is beoogd en dat misbruik van bevoegdheid is gemaakt door
preventief fouilleren als opsporingsmiddel te gebruiken? Hoe kan het dat
door lokale bestuurders met een doelredenering is getracht om de mogelijkheid van preventief fouilleren aan de (opsporings- en handhavings)mogelijkheden van de politie toe te voegen?
Antwoord 1 en 2
Het instrument preventief fouilleren kan worden ingezet indien de openbare
orde in een gebied is verstoord door de aanwezigheid van wapens of
hiervoor ernstige vrees bestaat. Bij de beslissing over de inzet moeten de
proportionaliteit en de subsidiariteit worden meegewogen. In de twee
onderhavige casussen was er politie-informatie beschikbaar over recente
wapenincidenten waaruit de betrokken instanties hebben geconcludeerd dat
voldaan was aan het wettelijke criterium. De acties waren in tijd en plaats
beperkt. De wet verzet zich er niet tegen dat het instrument wordt ingezet in
combinatie met andere acties. Uiteraard geldt dat elke bevoegdheid van de
overheid moet worden toegepast voor het doel waarvoor die bevoegdheid is
gegeven.

1

ah-tk-20122013-2593
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Rapport van de Nationale Ombudsman van 13 april 2013, Rapportnummer 2013/038. http://
www.nationaleombudsman-nieuws.nl/nieuws/2013/actie-preventief-fouilleren-a2-en-campingwas-0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de bezorgdheid van de Nationale Ombudsman over het gemak
waarmee de bestuurders en de officieren van justitie aan de waarborgen voor
de burger voorbij zijn gegaan? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Nee, de bezorgdheid van de Nationale ombudsman deel ik niet. Wel deel ik
enkele van zijn kritiekpunten. De schriftelijke onderbouwing van de noodzaak
van de gebiedsaanwijzing had beter gekund. Deze schriftelijke onderbouwing
is belangrijk in het waarborgen van de rechtsbescherming van burgers.
Verder had de gebiedsaanwijzing conform de wettelijke voorschriften tijdig
bekend moeten worden gemaakt.
Vraag 4
Hoe gaat u er voor zorgen dat oneigenlijk gebruik van het middel preventief
fouilleren en misbruik van bevoegdheden in de toekomst voorkomen gaat
worden? Wat is uw reactie op de aanbeveling van de Nationale Ombudsman
om het middel preventief fouilleren niet meer in combinatie met andere
controleacties in te zetten?
Antwoord 4
De wet bevat voldoende waarborgen om te voorkomen dat het middel
preventief fouilleren oneigenlijk als opsporingsmiddel wordt gebruikt, zoals
de voorafgaande bespreking van een voorgenomen gebiedsaanwijzing in de
driehoek, de schriftelijke onderbouwing van het aanwijzingsbesluit en het
aparte bevel door de officier van justitie voor een concrete fouilleeractie.
Verder is de burgemeester aan de gemeenteraad verantwoording schuldig
over het door hem gevoerde bestuur. Op de aanbeveling van de Nationale
Ombudsman over gecombineerde acties zal ik nog richting de Nationale
Ombudsman reageren. Ik zal uw Kamer een afschrift van deze reactie sturen.
Vraag 5
Hoe gaat u er voor zorgen dat het middel preventief fouilleren weer gebruikt
gaat worden op de door de wet voorgeschreven wijze en waar het voor
bedoeld was, te weten voor de handhaving van de openbare orde?
Antwoord 5
Ik zie geen noodzaak voor aanvullende maatregelen. Zoals uiteengezet in mijn
antwoord op vraag 4 bevat de wet voldoende waarborgen om misbruik van
het instrument te voorkomen. Daarnaast kan de rechtmatigheid van het
preventief fouilleren aan de orde worden gesteld bij de rechter.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2