NOTA VAN TOELICHTING
Het onderhavige besluit bevat juridisch-technische aanpassingen van een aantal
algemene maatregelen van bestuur aan de wijzigingswet van 18 december
2008,1 waarbij onder meer de regeling voor het aanwijzen van luchthavens in de
Luchtvaartwet is vervangen door een regeling in de Wet luchtvaart. Het gaat met
name om terminologische aanpassingen en om het vervangen van verwijzingen
naar de Luchtvaartwet door verwijzingen naar de Wet luchtvaart. Zo wordt het
begrip “luchtvaartterrein” vervangen door “luchthaven” en wordt “geluidszone”
vervangen door “beperkingengebied”.
Daarnaast bevat dit besluit enkele wetstechnische correcties.
Dit besluit brengt geen verandering in de administratieve lasten voor de burger of
het bedrijfsleven.
Artikel I (wijziging Aanwijzingsbesluit Wet kenbaarheid publiekrechtelijke
beperkingen onroerende zaken)
In het Aanwijzingsbesluit Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen
onroerende zaken is het in artikel 38 Luchtvaartwet (oud) bedoelde besluit
(verbod van belemmeringen op terreinen rondom luchtvaartterreinen)
aangewezen als beperkingenbesluit. Artikel 38 is op 24 december 2008 vervallen
als gevolg van de inwerkingtreding van artikel III, onderdeel C, van de hierboven
genoemde wijzigingswet van 18 december 2008.2 Ingevolge de hoofdstukken 8
en 10 van de Wet luchtvaart worden ruimtelijke beperkingen in de buurt van
luchthavens geregeld in het Luchthavenindelingbesluit (Schiphol), dan wel het
luchthavenbesluit (andere luchthavens). Deze besluiten (algemene maatregelen
van bestuur of provinciale verordeningen) moeten door de gemeenteraad worden
verwerkt in het bestemmingsplan of de beheersverordening. Aangezien in het
kader van de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken
(Wkpb) is beslote n om vooralsnog af te zien van het aanwijzen van rechtstreeks
uit een algemeen verbindend voorschrift voortvloeiende publiekrechtelijke
beperkingen,3 kan worden volstaan met het schrappen van het in artikel 38
Luchtvaartwet (oud) bedoelde besluit. Als in de toekomst ook
bestemmingsplannen onder de werking van de Wkpb worden gebracht, dan
betekent dat voor het Luchthavenindelingbesluit en de luchthavenbesluiten dat

1

Wet van 18 december 2008, houdende wijziging van de Wet luchtvaart inzake
vernieuwing van de regelgeving voor burgerluchthavens en militaire luchthavens
en de decentralisatie van bevoegdheden voor burgerluchthavens naar het
provinciaal bestuur (Regelgeving burgerluchthavens en militaire luchthavens)
(Stb. 561).
2
Voor de periode tot aan de inwerkingtreding van het “nieuwe recht” (de nieuwe
regeling in de hoofdstukken 8, 8A en 10 van de Wet luchtvaart) bepalen de
artikelen IX en XVIII van de wijzigingswet overigens dat het “oude recht” (het
bepaalde bij en krachtens de Luchtvaartwet) van toepassing blijft op een al
geldende aanwijzing van een luchtvaartterrein totdat de geldigheid van die
aanwijzing is geëindigd ingevolge het nieuwe recht. Dat geldt ook voor artikel 38.
3
Zie blz. 10 van de nota van toelichting bij het Aanwijzingsbesluit Wkpb (Stb.
2007, 116).

deze, wanneer zij zijn verwerkt in het bestemmingsplan, via de Wkpb kenbaar
zullen zijn, als onderdeel van het bestemmingsplan.
Artikel II (wijziging Besluit van 21 mei 1981)
Dit besluit heeft betrekking op Schiphol en op aangewezen luchtvaartterreinen.
Om de reikwijdte van het besluit zo min mogelijk te wijzigen, gaat het besluit
gelden voor Schiphol en voor luchthavens waarvoor vaststelling van een
luchthavenbesluit vereist is (burgerluchthavens van nationale of regionale
betekenis, en militaire luchthavens).
Artikel IV (wijziging Besluit bewijzen van bevoegdheid voor de luchtvaart)
In artikel 11, derde lid, is de verwijzing naar artikel 5.17 van de Wet
luchtvaart geactualiseerd. Tevens is de bepaling aangepast aan de meest recente
implementatie van de Joint-Aviation Requirements in de Nederlandse regelgeving
in maart 2008, waardoor opleidingsinstellingen niet langer de mogelijkheid
hebben om certificaten voor radio-telefonie (RT) te verstrekken.
Artikel VI (wijziging Besluit milieu-effectrapportage 2004)
Deze wijziging beperkt zich strikt tot een juridisch-technische aanpassing van de
bijlage bij het Besluit milieu-effectrapportage 1994 aan de gewijzigde
Luchtvaartwet en Wet luchtvaart, en loopt dus niet vooruit op de inhoudelijke
wijzigingen die voorzien zijn in een andere wijziging van het Besluit milieueffectrapportage 1994 (modernisering van de mer-regelgeving).
Artikel 21.6, vierde lid, van de Wet milieubeheer schrijft voor dat het ontwerp van
een algemene maatregel van bestuur krachtens artikel 7.2 van die wet in de
Staatscourant wordt geplaatst en dat aan een ieder de gelegenheid wordt
geboden opmerkingen over het ontwerp schriftelijk ter kennis te brengen van de
Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. PM
eventuele inspraakreacties.
Artikel VIII (wijziging Besluit omgevingslawaai)
Onderdelen A en B (nieuw artikel 1a en wijziging artikel 3)
De verplichting om een geluidbelastingkaart en een actieplan vast te stellen als
bedoeld in de EG-richtlijn omgevingslawaai4 geldt wat betreft luchthavens tot nu
toe alleen voor Schiphol. Als gevolg van de eerder genoemde wijzigingswet van
18 december 2008 kan die verplichting ook gaan gelden voor andere
“belangrijke” burgerluchthavens. Op een dergelijke luchthaven vinden jaarlijks
meer dan 50.000 vliegtuigbewegingen plaats. Wat betreft Schiphol was het
Besluit omgevingslawaai tot nu toe gebaseerd op artikel 8.30a Wet luchtvaart
(aanwijzing van “andere geluidgevoelige gebouwen” , zie artikel 3 van het

4

Richtlijn nr. 2002/49/EG van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 25 juni 2002 inzake de evaluatie en de beheersing van
omgevingslawaai (PbEG L 189).

besluit). Dat artikel 8.30a wordt vervangen door artikel 8a.45. Het nieuwe
artikel 1a vermeldt de nieuwe wettelijke grondslag.
Artikel IX (wijziging Besluit slotallocatie)
Onderdeel A (wijziging artikel 1)
Het begrip burgerexploitant wordt als overkoepelend begrip vervangen door
exploitant, aangezien het begrip burgerexploitant in de gewijzigde Wet luchtvaart
alleen duidt op een situatie van burgermedegebruik van een militaire luchthaven.
Onderdeel B (nieuw artikel 1a)
Door artikel III, onderdeel E, van de wijzigingswet van 18 december 2008 vervalt
de oude wettelijke grondslag van het Besluit slotallocatie (artikel 76, eerste lid,
onder c, van de Luchtvaartwet). Het nieuwe artikel 1a vermeldt de nieuwe
grondslag.
Artikel XII (wijziging Bouwbesluit 2003)
In de omschrijving van “gebruiksfunctie die bijzonder gevoelig is voor
luchtvaartlawaai” is tot uitdrukking gebracht dat alleen voor de omgeving van
Schiphol een L Aeq-geluidszone is vastgesteld (bijlage 4 bij de Regeling
geluidwerende voorzieningen 1997). Zie ook de toelichting hierna, bij de wijziging
van artikel 3.3, derde lid. De zinsnede “van de uitwendige scheidingsconstructie”
is geschrapt, omdat de Regeling geluidwerende voorzieningen 1997 de ten
hoogste toelaatbare L Aeq-geluidsbelasting koppelt aan het geluidsniveau in de
slaapkamer.
De omschrijving van “gebruiksfunctie die gevoelig is voor
luchtvaartlawaai” is aangepast aan de wijzigingswet van 18 december 2008
(introductie van de term “beperkingengebied”). Verder is de verwijzing naar de
Wet geluidhinder specifiek gemaakt. Concreet gaat het daarbij om het Besluit
zonering buitenlandse luchtvaartterreinen Noord - en Midden-Limburg en het
Besluit zonering buitenlands luchtvaartterrein Zuid-Limburg. Ten slotte is de
reikwijdte van de omschrijving beperkt tot woon-, gezondheidszorg- en
onderwijsfuncties, vanwege de beoogde reikwijdte van artikel 3.3, eerste en
tweede lid (zie de toelichting bij die leden in Stb. 2001, 410, blz. 244). Om
dezelfde reden is de reikwijdte van artikel 3.3, tweede lid, beperkt tot
kantoorfuncties.
De verwijzing in artikel 3.3, eerste en tweede lid, naar de artikelen 8.32, 8.56,
8.74 en 10.24 van de Wet luchtvaart doelt op de Regeling geluidwerende
voorzieningen 1997. Artikel 8.32 heeft betrekking op Schiphol, de drie andere
artikelen verklaren artikel 8.32 van overeenkomstige toepassing op luchthavens
met een “luchthavenbesluit” (als bedoeld in artikel 1.1 Wet luchtvaart). Voor
dergelijke luchthavens geldt, evenals voor Schiphol, een beperkingengebied, waar
in verband met de nabijheid van de luchthaven met het oog op de veiligheid en
de geluidbelasting ruimtelijke beperkingen gelden. Artikel 8.56 heeft betrekking
op luchthavens van regionale betekenis, artikel 8.74 op luchthavens van
nationale betekenis en artikel 10.24 op militaire luchthavens.

In artikel 3.3, derde lid, is, net als in de omschrijving van “gebruiksfunctie die
bijzonder gevoelig is voor luchtvaartlawaai” in artikel 1.1, tot uitdrukking
gebracht dat alleen voor de omgeving van Schiphol een L Aeq-geluidszone is
vastgesteld. Het derde lid is relevant voor bouwvergunningen die worden
verleend voor woningen en gezondheidszorggebouwen in de L Aeq-geluidszone.
De Regeling berekening nachtelijke geluidsbelasting, waar het derde lid naar
verwees, is inmiddels vervallen.5 De inhoud daarvan zal worden opgenomen in de
Regeling geluidwerende voorzieningen 1997.
Artikel XIII (wijziging Luchtverkeersreglement)
Onderdeel A (wijziging artikel 1)
De omschrijving van “baanwachtpositie” verwees naar de omschrijving van dat
begrip in artikel 2 van de Bordenregeling. Die regeling gaat vervallen, zie de
toelichting hierna bij de wijziging van de Regeling Toezicht Luchtvaart. De nieuwe
omschrijving is inhoudelijk ongewijzigd. Zij is een vertaling van de omschrijving
van “runway-holding position” in deel I van bijlage 14 (Aerodrome Design and
Operations) bij het Verdrag van Chicago. ILS staat voor Instrume nt landing
system, MLS voor Microwave landing system.
Onderdeel F (nieuw artikel 1c)
Deze bepaling actualiseert de wettelijke grondslag van het
Luchtverkeersreglement.
Artikel XIV (wijziging Mijnbouwbesluit)
De veiligheidsregels voor een helikopterdek op een mijnbouwinstallatie in de
Noordzee of de Waddenzee staan tot nu toe in hoofdstuk 4 van de
Mijnbouwregeling, gebaseerd op artikel 51 van het Mijnbouwbesluit. In de
memorie van toelichting bij de wijzigingswet van 18 december 2008 is
aangekondigd dat het Mijnbouwbesluit zodanig zal worden gewijzigd dat de regels
die op grond van titel 8a.1 Wet luchtvaart worden gesteld ten aanzien van het
veilig gebruik van luchthavens, ook van toepassing worden op heliplatforms in de
Noordzee.6 De onderhavige wijziging strekt daartoe. Om het instemmingsvereiste, bedoeld in artikel 51, vierde lid, van het Mijnbouwbesluit, te behouden,
evenals de verplichting om toezichthouders te vervoeren, bedoeld in artikel 130
van de Mijnbouwwet, zal de ministeriële regeling, bedoeld in artikel 8a.1, eerste
lid, van de Wet luchtvaart, mede worden gebaseerd op artikel 51, zesde lid, van
het Mijnbouwbesluit.
Artikel XV (wijziging Regeling Toezicht Luchtvaart)

5

Als gevolg van de inwerkingtreding van artikel III, onderdeel C, van de
wijzigingswet van 18 december 2008.
6
Kamerstukken II 2005/06, 30 452, nr. 3, blz. 58.

Hoofdstuk VI van de Regeling Toezicht Luchtvaart (R.T.L.), een algemene
maatregel van bestuur, bevat inrichtingsvoorschriften voor luchtvaartterreinen.
Hoofdstuk VI is gebaseerd op artikel 76, eerste lid, onderdeel c, van de
Luchtvaartwet. Met de inwerkingtreding van artikel III, onderdeel E, van de
wijzigingswet van 18 december 2008 komt artikel 76, eerste lid, onderdeel c, te
vervallen. Omdat een deel van de R.T.L. blijft gelden (artikel 96, vierde lid, en de
hoofdstukken IX, X en XI), is het wenselijk om hoofdstuk VI van de R.T.L.
expliciet in te trekken. Artikel 166 (strafbepaling) is dienovereenkomstig
aangepast.
Door het vervallen van artikel 76, eerste lid, onderdeel c, van de Luchtvaartwet
en van hoofdstuk VI van de R.T.L. vervallen de volgende ministeriële regelingen
van rechtswege:
Algemeen luchthavenreglement
Aanvulle nd Luchthaven Reglement Lelystad
Aanvullend luchthavenreglement luchthaven Eelde
Aanvullend luchthavenreglement luchthaven Maastricht
Aanvullend luchthavenreglement luchthaven Schiphol
Aanvullend luchthavenreglement Midden Zeeland
Aanvullend luchthavenreglement Rotterdam
Aanvullend luchthavenreglement Teuge
Aanvullend luchthavenreglement Texel
Beschikking van de Directeur-Generaal van de Rijksluchtvaartdienst van
14 januari 1980 (nr. LT/L20177/Rijksluchtvaartdienst) betreffende het vaststellen
van de naderings- en baanlichten voor instrumentenbanen bedoeld voor zowel
Cat. I, als Cat. II, als Cat. III operaties
Bordenregeling
Examenreglement voor privé-vliegbewijzen
Papi-regeling
Regeling certificering luchtvaartterreinen
Regeling grondtekens en markeringen
Regeling stroefheid start- en landingsbanen
Regeling vervoer gevaarlijke stoffen door de lucht - 1988
stop bar regeling.
De meeste van deze regelingen worden vervangen door de ministeriële regeling,
bedoeld in artikel 8a.1, eerste lid, van de Wet luchtva art: de Regeling veilig
gebruik luchthavens en andere terreinen. Dat geldt niet voor het
Examenreglement voor privé-vliegbewijzen en de Regeling vervoer gevaarlijke
stoffen door de lucht – 1988; die regelingen werden al niet meer toegepast.
Artikel XVI (overgangsrecht wijzigingswet 18 december 2008)
Deze bepaling stemt de wijzigingen in dit besluit af met het overgangsrecht bij de
wijzigingswet van 18 december 2008. Zolang krachtens dat overgangsrecht de
aanwijzing van het luchtvaartterrein als bedoeld in artikel 18 Luchtvaartwet nog
geldt, evenals het (overigens) bij of krachtens de Luchtvaartwet bepaalde,
moeten ook van toepassing blijven de oude bepalingen van de algemene
maatregelen van bestuur (amvb’s) die in dit besluit worden aangepast en die
(mede) zijn gebaseerd op een ándere wet dan de Luchtvaartwet. Op die amvb’s
hebben de artikelen IX, tweede lid, en artikel XVIII, derde lid, van de Wet van
18 december 2008 strikt genomen namelijk geen betrekking. Dat artikel IX,

tweede lid, heeft wél betrekking op het Besluit slotallocatie en de Regeling
Toezicht Luchtvaart, vandaar dat artikel XVI niet hoeft te gelden voor de wijziging
van die amvb’s.
Artikel XVIII (inwerkingtreding)
Deze bepaling maakt gefaseerde inwerkingtreding mogelijk. Dat kan bijvoorbeeld
nodig zijn voor de wijziging van het Besluit milieu-effectrapportage 1994, het
Bouwbesluit 2003, het in artikel II genoemde Besluit van 21 mei 1981 en de
Regeling Toezicht Luchtvaart, aangezien die algemene maatregelen van bestuur
zijn onderworpen aan een zogeheten nahangprocedure (zie artikel 21.6, vijfde lid,
van de Wet milieubeheer, artikel 2, achtste lid, van de Woningwet, respectievelijk
artikel 76, vierde lid, van de Luchtvaartwet). Dit betekent dat direct na plaatsing
van dit besluit in het Staatsblad aan de Staten-Generaal daarvan mededeling
wordt gedaan en dat de desbetreffende wijziging niet eerder in werking treedt
dan vier weken (Besluit milieu-effectrapportage 1994), respectievelijk twee
maanden (Bouwbesluit 2003, Besluit van 21 mei 1981 en Regeling Toezicht
Luchtvaart) na de publicatie.
DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT,

ir. Camiel Eurlings