Varianten van
MDT in de praktijk

Inhoudsopgave
pag.

3

Voorwoord

pag.

14

De aanpak van MDT

pag.

4

Variant (deels) tijdens hbo, wo

pag.

16

Variant naast school en/of werktijd: persoonlijke

pag.

6

Variant (deels) tijdens vo en mbo 2-4

pag.

9

Quotes van MDT-jongeren

10

Variant (deels) tijdens vso, pro, mbo entree

pag.

20

Variant in een tussen- of uitkeringsperiode

12

Variant naast school en/of werktijd:

pag.

23

Cijfers

ontwikkeling door impact maken
pag.

pag.

pag.

talenten ontdekken en anderen ontmoeten

Beeld: Valerie Kuypers, ABD blad
Redactie: Claire Dazert, Esther Settels, Dajana Perkic
Vormgeving: Roorda

2

18

Variant naast school en/of werktijd: toekomstbeeld
ontwikkelen naar opleiding en/of werk

Voorwoord
De afgelopen twee jaar is er hard gewerkt aan het ontwerp van maatschappelijke
diensttijd (MDT). Samen met jongeren, maatschappelijke organisaties, gemeenten,
scholen, provincies, bedrijfsleven en de ministeries van SZW, OCW en VWS zijn de kaders
en randvoorwaarden voor een goede MDT vormgegeven. Het ontwerp biedt een aantal
concrete varianten. Dit zijn veelvoorkomende combinaties van factoren en motivaties van
jongeren die de inrichting van MDT bepalen. Deze varianten zijn flexibel, zodat alle jongeren
in Nederland altijd een MDT kunnen doen die bij hen past!
In dit magazine worden de varianten uitgelegd aan de hand van verhalen over MDT-organisaties
die passen bij een bepaald concept en de persoonlijke ervaringen van MDT-jongeren. Want wie
beter dan de jongere zelf kan vertellen wat MDT voor hem of haar heeft betekend? Zo is er het
verhaal van Kyara die er door MDT achter kwam welke kant ze later nou echt op wil. Of Darren
die na een moeilijke periode leerde dat hij van zijn passie zijn werk wil maken. En Tirsa, die door
het coronavirus bijna haar MDT de mist in zag gaan. Stuk voor stuk indrukwekkende verhalen van
jongeren waarvoor MDT het verschil kon maken.
Veel leesplezier!

Wat is MDT?
MDT is de ontdekkingsreis voor jongeren naar
de beste versie van henzelf. Iedere MDT heeft
maatschappelijke impact en moet bijdragen
aan de drie ambities:

Jongeren doen (op termijn) iets voor een
ander en/of de samenleving

Jongeren ontwikkelen vaardigheden en
werken aan hun persoonlijke ontwikkeling

Mensen van jong tot oud en met verschillende
achtergronden ontmoeten elkaar

3

(Deels) tijdens
hbo, wo
Voorbeeld MDT-traject: Sportvrienden
Bij het project Sportvrienden van On the Move worden studenten Social
Work en studenten die de minor Sport & Samenleving volgen aan de
Hogeschool Utrecht (HU) gekoppeld als sportvriend aan jongeren met
een kwetsbaarheid. In dit project kunnen studenten die nu nog niet
maatschappelijk actief zijn op een laagdrempelige en flexibele manier
een zinvolle rol spelen in participatie, inclusie en versterking van het
sociale netwerk van jongeren in de jeugdhulp. Zij maken enerzijds
kennis met de waarde van vrijwilligerswerk en anderzijds dragen zij bij
aan de vormgeving van een betrokken samenleving.
De studenten werden geworven via korte presentaties tijdens hoorcolleges
en flyers en posters die werden verspreid, zowel online als in de gebouwen
van de HU. Tijdens een Sport-Matching-Event maakten studenten en
jongeren met een kwetsbaarheid kennis met elkaar en met het sportaanbod.
Na afloop van het matchingsevent werd aan de duo’s gevraagd of zij graag
sportvrienden wilden zijn. Bij een positieve reactie startten de duo’s vervolgens met het tien weken samen sporten. In overleg met de opleiding
krijgen de studenten studiepunten, en daarnaast een certificaat, een
sportcadeaubon en gratis sportlessen. Sportvrienden is geslaagd als meer
jongeren met een kwetsbaarheid sporten en als studenten de invulling van
hun MDT als waardevol ervaren.

4

Opleidingsniveau
Omschrijving
deelnemende
jongere

Leeftijd

±17 – 23 jaar

Motivatie

Ik wil zinvol werk doen en daarmee deuren openen
voor mezelf

Inzet
Omschrijving
MDT-traject

hbo, wo

Activiteit

4-6 uur in de week, voor maximaal 6 maanden
Sociaal: activiteiten waarin jongeren iets doen in direct contact met (vaak potentieel kwetsbare) anderen. Denk hierbij
aan maatjeswerk, ondersteuning bij activiteiten in
een verzorgingstehuis of huiswerkbegeleiding.
Jongeren zetten hun vaardigheden en kennis in voor
de maatschappij en helpen hiermee anderen.

Beoogd
resultaat van
het MDT-traject
(op volgorde van focus)

Jongeren kunnen de kennis die ze hebben opgedaan tijdens
hun opleiding inzetten in de praktijk. Hierdoor ontwikkelen
ze hun praktijkvaardigheden en doen
ze werkervaring op.
Deze jongeren zijn erg nieuwsgierig en leren dan ook graag
van andere doelgroepen. Bovendien komen ze graag in contact met experts en professionals in hun interessegebied.

Verbinden door te sporten
Fleur (21) zit in het laatste jaar van hbo Social Work. Toen ze tijdelijk een
kamer kon huren in de stad waar ze studeert, vond ze bij Sportvrienden
haar MDT.
“Ik zit op de Hogeschool Utrecht (HU) en woon
zelf in een stad 40 minuten verderop. Vorig
jaar kon ik tijdelijk een kamer in Utrecht huren.
Ik dacht: als ik daar toch ben, kan ik misschien
wel iets met sport doen. Ik voetbal namelijk
best intensief in mijn stad. Op een dag scrolde
ik door Facebook en zag daar op de pagina
van de HU een oproep die mij aansprak:
sportmaatjes gezocht in Utrecht. Dat klonk wel
als iets voor mij: sporten gecombineerd met
vrijwilligerswerk. Bij Sportvrienden worden
jongeren met een kwetsbaarheid gekoppeld aan
studenten en gaan samen sporten. Ik vond het
wel wat spannend om mij aan te melden. In mijn
stad ben ik coach van een damesvoetbalteam
en dus heb ik normaal alle touwtjes in handen.
Nu moest ik maar afwachten wat er op mij af
kwam. Een mooie uitdaging! Ik bezocht een
Sportvrienden-bijeenkomst waar de jongeren
en studenten elkaar ontmoetten. Ik vulde
een formulier in met mijn hobby’s, interesses
en opleiding in en op basis daarvan werd ik
gematcht aan een jongere, mijn sportmaatje.
Het was een jongen die nog niet zo lang in
Nederland woonde. De drempel was voor
hem te groot om zich aan te melden bij een
reguliere voetbalclub. Dit was overzichtelijk:
10 weken sporten, samen met een maatje.
Dus ik belde hem, haalde hem op met de fiets
en zo fietsten we elke dinsdagavond naar de
voetbaltraining. In het begin ging het contact
soms moeizaam. Het was al snel een kwartier

“Mijn eigen drijfveer was:
ik wil iets doen waarbij ik iemand
help en er zelf ook iets aan heb”

fietsen en de vragen en verhalen kwamen
vooral vanuit mij. We hadden in ieder geval wel
één gezamenlijke hobby: voetbal. Dus daar ging
het in het begin vooral over. Later kwamen er
vanuit hem ook steeds meer verhalen. Tijdens
onze laatste gezamenlijke training vertelde hij
dat hij zich had aangemeld bij een reguliere
voetbalvereniging bij hem in de buurt. Heel leuk
om te horen! Toen de trainingen voorbij waren,
ben ik gaan kijken wat ik er nog meer mee
zou kunnen doen en toen heb ik voor andere
studenten een cursus opgezet die ze zouden
kunnen volgen bij Sportvrienden. Aan jongeren
die twijfelen zou ik willen zeggen: ga dit doen!
Mijn eigen drijfveer was dat ik iets wil doen
waarbij ik iemand help en er zelf ook iets aan
heb. En dat is gelukt: ik hielp een ander en heb
er zelf ook iets aan overgehouden. Een groter
netwerk bijvoorbeeld, het staat goed op mijn cv
en de cursus die ik heb opgezet staat gelijk aan
5 studiepunten.”
Meer info:
www.onthemoveutrecht.nl/sportvrienden

5

(Deels) tijdens
vo, mbo 2-4
Voorbeeld MDT-traject Proeftuin Guido
Het doel van het programma ‘Proeftuin Guido’ is jongeren een kans te
bieden wat voor een ander te betekenen, meer mensen te leren kennen
en hun sociale vaardigheden te trainen. Daarnaast gaan ze schooltijd
nuttiger vinden én weten wellicht beter welke opleiding ze later willen
doen. Dit traject is speciaal gericht op jongeren in de leeftijd van 14 tot
19 jaar op GSG Guido Arnhem.

Omschrijving
deelnemende
jongere

De scholengemeenschap Guido Arnhem biedt leerlingen de kans om op
dinsdagmiddag, in plaats van school, een maatschappelijke diensttijd te
vervullen. Verplicht is het niet, maar elke leerling van klas 1 tot en met 5
mag zich aanmelden. Na een gesprek over hun interesses zoekt de school
een mooie plek in de omgeving: als onderzoeker in een museum, assisteren
bij zwemlessen, als activiteitenbegeleidster in een verzorgingstehuis,
helpen in een tweedehandszaak voor vluchtelingen. Een MDT-traject duurt
minimaal 3 maanden, dat zijn 12 dinsdagen (4 uur) met uitzondering van
de schoolvakanties en wisselweken. In principe lopen jongeren mee onder
schooltijd, maar in de praktijk steken ze er allemaal ook eigen tijd in.

Omschrijving
MDT-traject

Opleidingsniveau

vo en mbo 2-4

Leeftijd

±14 – 20 jaar

Motivatie

Ik wil mijn cv verrijken en een leuke tijd hebben

Inzet

4-6 uur in de week, voor maximaal 6 maanden

Activiteit

Sociaal: activiteiten waarin jongeren iets doen in direct
contact met (vaak potentieel kwetsbare) anderen. Denk
hierbij aan maatjeswerk, ondersteuning bij activiteiten in een
verzorgingstehuis of huiswerkbegeleiding.
Het MDT-traject kan baankansen vergroten door het ontwikkelen van vaardigheden die je normaal niet op school leert
en kan functioneren als studie- en loopbaanoriëntatie door
het bieden van een kijkje in de (andere) praktijk.

Beoogd
resultaat van
het MDT-traject
(op volgorde van focus)

Doordat MDT tijdens onderwijstijd plaatsvindt, brengt het
jongeren op een leuke en laagdrempelige manier in contact
met vrijwillige inzet en iets goeds doen voor een ander.
Jongeren ervaren wat het voor zichzelf en anderen betekent
om een bijdrage te leveren aan de samenleving.
Het MDT-traject brengt de jongeren in contact met personen die ze vaak niet op school tegenkomen. Denk hierbij
aan werkgevers en professionals, wat de jongere helpt een
netwerk op te bouwen. Maar ook kwetsbare doelgroepen,
waardoor de jongeren meer leren over de samenleving.

6

Richting vinden tijdens school
Job (15) hoort voor het eerst van MDT op school. Hij zit dan in de tweede
klas en op zijn school Guido Arnhem is dan net een proef begonnen met
het aanbieden van MDT tijdens schooltijd.
“Tijdens een blokuur kwam een mevrouw in
de klas vertellen over MDT op mijn school.
Ze vertelde dat we elke dinsdagmiddag iets
buiten het schoolgebouw konden doen waarbij
we konden ontdekken wat we leuk vonden
en we ook iets goeds voor een ander konden
doen. We mochten kiezen uit een aantal
dingen. Bijvoorbeeld activiteiten doen met
dementerenden in een verpleeghuis, helpen in
een winkel voor vluchtelingen of computerles
geven aan ouderen. Ik hoefde er niet over na te
denken. Mijn oudere zus, die hier ook op school
zit, had ook al gezegd dat ze mee zou doen. Wel
wilde ik mijn MDT graag samen met een vriend
van school doen. We konden kiezen uit een project
voor een lange periode of meerdere korte achter
elkaar. Ik koos voor het laatste. Tijdens het eerste
MDT-project gaven we computerles aan oudere
mensen. De meesten wisten niet hoe ze een
e-mail konden versturen of hoe internet werkt. In
het begin ging ik veel te snel voor de ouderen. Ze
begrepen er niet zoveel van. Ik sprak erover met
mijn begeleider en na wat handige tips over hoe
ik met ouderen kan omgaan, ging het een stuk
beter! Ik merkte dat ik er in mijn volgende project
ook wat aan had. Dat was met dementerende
ouderen in een verzorgingstehuis. We deden
activiteiten in een huiskamer. Van tevoren dacht
ik dat deze mensen heel moeilijk te benaderen
waren. Maar na een tijdje leerde ik ze kennen
en wist dan: ‘die meneer weet echt nog alles
over vroeger, die mevrouw heeft moeite met

“Van tevoren dacht ik dat dementerenden
heel moeilijk te benaderen waren”

praten.’ Ik vond het echt mooi om te zien hoe
blij ze waren als wij kwamen. Het derde project
dat ik nu doorloop is ook weer samen met mijn
schoolvriend. We maken de website van de
vluchtelingenwinkel hier in Arnhem. Daarvoor
kom ik soms bij de winkel zelf, maar vaak doen we
de werkzaamheden vanuit school of heel soms
thuis. Ik heb expres gekozen om zoveel mogelijk
verschillende projecten te doen. Het werken met
ouderen deed ik, omdat ik later in zo’n woonvorm
zou willen wonen waar ouderen en studenten
bij elkaar in een gebouw wonen. Als ik later op
kamers ga zou ik dat willen. Maar ik moest wel
eerst uitzoeken of ik ouderen wel leuk vond. En
dat vind ik. Mijn laatste project met de website
deed ik omdat ik graag een technische studie wil
gaan doen. Ik keek naar de TU Delft, meer richting
machinebouw ofzo. Ik dacht eigenlijk dat ik niet
zo goed zou zijn in websites bouwen. Maar nu
kijk ik naar een opleiding daarvoor. Hier ligt echt
mijn interesse en ik blijk er nog gevoel voor te
hebben ook!”
Meer info: www.guido.nl/mdt

7

“We gingen echt uit onze comfort zone.
Dat maakte het moeilijk, maar juist
ook interessant”

Leren door te doen
Voorbeeld MDT-traject: We are in Charge
Desteny en Joëlle (beiden 20) zitten in dezelfde klas van het eerste jaar MBO 4 aan het Summa
College in Eindhoven, waar ze de studie sociaal werk doen. Als onderdeel van hun studie moesten
ze vanuit school op woensdagmiddag vrijwilligerswerk doen. Hun interesse in virtual reality
bracht de twee bij elkaar in een MDT-traject. Bij de organisatie We Are in Charge bedachten de
meiden een game om autisme onder de aandacht te brengen. Ze kozen hierbij voor een MDT.
Veel onbegrip
Voor Desteny en Joëlle stond nog niets vast: ze
mochten zelf bepalen hoe ze hun MDT-traject
wilden inrichten. Dat maakt het juist leuk,
zegt Desteny: “We ontdekten dat we allebei
mensen in onze omgeving hebben met autisme.
Daarom leek het ons interessant om voor hen
iets te ontwerpen. Iets waarmee we aan hun
klasgenoten en ouders laten zien hoe waardevol
zij kunnen zijn.” Want onbegrip, daar hebben
mensen met autisme volgens de meiden vaak
mee te maken. Het idee voor een game ontstond.

8

Onderzoeken
Hoe je een 3D-game maakt? Joëlle en Desteny
hadden aanvankelijk geen idee. We Are in Charge
bracht de twee in contact met organisaties
gespecialiseerd in autisme. En ze startten zelf
een onderzoek. Joëlle: “We hebben ons verdiept
in het onderwerp door documentaires te kijken
en mensen met autisme te interviewen. Daarna
zochten we een programma uit waarmee je een
3D-game kunt bouwen. Met dit project gingen
we echt uit onze comfort zone. Dat maakte het
moeilijk, maar ook juist interessant.”

Prototype
Wekenlang heeft het duo iedere woensdag
aan de game gebouwd. Desteny vertelt trots
hoe de game werkt: “Je kunt kiezen uit drie
kamers. Iedere kamer biedt een andere
ervaring: prikkels, gebeurtenissen en relaties
& vriendschappen. Naarmate je nieuwe levels
bereikt, merk je steeds meer hoe het leven
van iemand met autisme eruit ziet.” Joëlle en
Desteny zijn hun game nog aan het ‘tweaken’:
daarbij krijgen ze hulp van een coach. “Als
het prototype af is, gaan we het testen bij
ons klasgenoten. Daarna willen we de game
aanbieden aan een organisatie die werkt met
mensen met autisme,” vertelt Joëlle.

Creativiteit
Leren door te doen. Dat is wat MDT voor Joëlle
en Desteny toevoegt aan wat ze al leren op
school. Joëlle: “We weten nu dat leren uit een
boek ook niet alles is. Op deze manier gaan we
meer de diepte in en het wakkert je creativiteit
aan. Omdat we met zijn tweeën zijn, kunnen we
elkaar motiveren.” Desteny leerde daarnaast
haar beste vriendin, die een vorm van autisme
heeft, nog beter kennen: “Vroeger vond ik het
soms vervelend. Nu snap ik haar beter en zie ik
bijvoorbeeld dat ze juist heel gedreven is. We
hopen dat onze game dit straks ook laat zien.”
Meer info: www.weareincharge.nl

Quotes van MDT-jongeren
“Ik was al een tijdje op zoek naar
iets dat me zou helpen in mijn
ontwikkeling, want ik liep een
beetje vast. Mijn school heb ik
niet afgemaakt en passend
werk kon ik niet vinden”

“Ik zag een kans voor mijzelf,
mijn coach zag talent in mij.
Leiderschap”

“Mijn eigen drijfveer om MDT
te doen was: ik wil iets doen
waarbij ik iemand help en er
zelf ook iets aan heb”

“Voorheen was ik het
straatratje waarvan iedereen
dacht dat wordt helemaal
niks, en nu zien ze me als een
jongere die ook echt wel goed
voor heeft met zijn eigen wijk,
eigen gemeente, en dat is leuk.
Je krijgt waardering. En ook het
certificaat staat hartstikke mooi
op je cv. Ik heb er zelf ook een
baantje aan overgehouden”

“Ik doe mee aan het project
omdat ik graag meer wil
bijdragen aan de natuur en
ook mijn hart wil volgen. Groen
Traineeship helpt me door te
ontwikkelen en meer mensen
te leren kennen”

“Mijn kritische blik komt
bijvoorbeeld van pas bij
beleidswerk. Daar was ik
zelf nooit opgekomen”

“Ik vind het heel speciaal om
een P.A. te zijn, het is een titel
die je niet zomaar verdient. Je
moet er echt iets voor doen. Het
is een belangrijke titel die mij
zelfvertrouwen geeft”

“Ik zat in een rotperiode en
het is me gelukt om daaruit te
komen. Ik heb het vertrouwen
teruggekregen in mezelf”

9

(Deels) tijdens

vso, pro, mbo entree
Voorbeeld MDT-traject: Ik ben P.A.
Iedere jongere heeft talent, daar zijn ze bij ‘Ik ben Professional Assistent
(P.A.)’ van overtuigd. Het zit soms verstopt, maar de potentie is altijd
aanwezig. Om dit talent te ontdekken krijgen jongeren een assisterende
rol binnen de veilige omgeving van hun eigen school of instelling. Ze
leren nieuwe vaardigheden in een vakgebied dat ze zelf kiezen: sport,
media, horeca, art, groen of techniek.

Omschrijving
deelnemende
jongere

‘Ik ben P.A.’ laat jongeren alvast kennismaken met het werkveld, aan hun
zelfvertrouwen werken en hun talenten ontdekken. Het programma is
gericht op jongeren in de leeftijd van 14 tot 19 jaar in het speciaal onderwijs
en praktijkonderwijs. Eerst volgen ze een lesprogramma van 16 tot 26
weken. Die lessen gaan over bijvoorbeeld presenteren, omgaan met druk en
tegenstand, samenwerken en overleggen. Ook leren de jongeren hoe ze zelf
een les moeten voorbereiden, opbouwen en geven.

Omschrijving
MDT-traject

In het tweede deel van ‘Ik ben P.A.’ gaan jongeren echt aan de slag bij een
vereniging, op een school of tijdens een event van Special Heroes. Ze zijn
daar 15 uur per week mee bezig en organiseren een activiteit: bijvoorbeeld
een grafittiworkshop, sportles of heerlijke lunch. Ze gaan met een certificaat
van deelname naar huis. Extra waardevol, want voor hen is het niet
vanzelfsprekend om een diploma te halen.

10

Opleidingsniveau

vso, pro en mbo entree

Leeftijd

±14 – 20 jaar

Motivatie

Ik wil een steuntje in de rug en gezien worden in
mijn talenten

Inzet

4-16 uur in de week, voor maximaal 6 maanden

Activiteit

Hands-on aan de slag: jongeren gaan praktisch en met creativiteit te werk. Denk hierbij aan het opknappen van een wijk
of buurt, het organiseren van sportactiviteiten of het maken
van films en theater.
Door te focussen op talenten en successen kan het zelfvertrouwen van een jongere groeien. Bovendien kan MDT toekomstperspectief bieden door het aanreiken van handvatten
bij het vinden van passend werk.

Beoogd
resultaat van
het MDT-traject
(op volgorde van focus)

Het MDT-traject kan de leefwereld van deze jongeren vergroten door het faciliteren van ontmoeting met andere personen. Daarnaast helpt ontmoeting in het vergroten van het
netwerk van de jongere.
Jongeren in deze variant dragen bij door hands-on en
praktisch bezig te zijn. Ze doen graag iets voor hun directe
leefomgeving, bijvoorbeeld aan een leefbare wijk.

Proeven van twee sectoren
Kyara (19) volgt vakken binnen het laatste jaar van de richting Horeca
en Dienstverlening in het Voortgezet Speciaal Onderwijs. Via haar eigen
school – De Zonnehoek in Apeldoorn – werd ze ‘P.A.’ op twee verschillende
gebieden. Het hielp Kyara om te ontdekken wat ze later voor werk wil doen.
Onder schooltijd mocht Kyara twee dagen in de
week, een aantal uur per dag proeven van twee
sectoren: sport en horeca. Voor ze zich opgaf,
moest ze wel even nadenken: “Ik vond het wel
spannend, want ik wist nog niet precies wat ik
kon verwachten.” Haar nieuwsgierigheid trok
Kyara over de streep. Nadat ze op school leerde
over sport en hoe je anderen daarin begeleidt,
mocht Kyara aan de slag in de sportschool.
Het verraste haar hoe goed dat ging: “Het
hielp dat iemand mij begeleidde. Iedere week
vertelde ik ouderen een uur lang hoe ze fitnessapparaten moeten gebruiken. Leuk, want ik
hou erg van sport.”

“Tegen anderen zeg ik nu:
ook jij kan dit”

In de praktijk
Het sportavontuur beviel Kyara zo goed, dat ze
binnen het traject bij ‘Ik ben P.A.’. koos voor nog
een richting, namelijk de horeca. Kyara: “Ik mag
op vrijdag samen met anderen de lunch voor
leerlingen op school verzorgen. Het is gezellig,
want we doen dat samen. Op donderdag levert
iedereen een briefje in, zodat ik de dag erna
precies weet wat iedereen op z’n broodje wil.”
Nu haar MDT is afgelopen, wil Kyara graag
het geleerde in de praktijk brengen. Daarom
start ze binnenkort met een stage bij een café
of restaurant, om het geleerde in de praktijk
te brengen.

Zin in werk
Samenwerken vindt Kyara het leukste aan haar
MDT-trajecten. En dat ze ontdekt heeft wat
voor werk ze echt leuk vindt: “De juf hielp me
bij het kiezen, want ik vind heel veel leuk. Als
P.A. kon ik testen wat ik kan. En je komt dus
steeds met veel mensen in contact. Het is leuk
om samen te werken met andere leerlingen.”
Wat het uiteindelijk wordt? Misschien kiest
Kyara in de toekomst wel voor twee banen.
Kyara vertelt enthousiast: “Ik heb echt zin
om te gaan werken. Ik loop nu stage bij een
kinderdagverblijf, waar ik kinderen voorlees en
help. Later wil ik graag in de horeca aan de slag
én met kinderen werken.”
Iedereen kan het
Andere jongeren die ‘Ik ben P.A.’ overwegen,
wil Kyara geruststellen. Zelf dacht ze van
tevoren dat je ergens goed in moet zijn. Maar
dat hoeft niet: “Iedereen kan dit. Ik zou het
zeker aanraden om je op te geven.”
Meer info: www.ikbenpa.nl

11

Naast school en/of werktijd:
talenten ontdekken en anderen ontmoeten

Voorbeeld MDT-traject: YourCube
Proeven, ontdekken, leren en ontmoeten; op hun eigen niveau en
passend bij de persoonlijke interesses en doelen. Dat is het uitgangspunt
van YourCube. Met het project kan een jongere zijn horizon verbreden,
want de jongere stapt even uit de eigen leefwereld, en ontdekt nieuwe
talenten. Ook leert hij/zij verschillende soorten werk, organisaties,
mensen en culturen kennen.
Het MDT-traject is persoonlijk en flexibel, maar kent wel een vaste structuur.
Na een kennismaking en intakegesprek worden de doelen vastgesteld en
zoekt YourCube een geschikte ervaringsplek. Dit kan één vaste plek zijn,
of juist een combinatie van meerdere werkplekken. Het traject gaat van
start na een matching. Jongeren kunnen bijvoorbeeld taalles geven aan
statushouders, praktijkervaring opdoen bij een opvang voor daklozen,
of activiteiten organiseren in een verzorgingshuis. Er is veel mogelijk.
Begeleiding is er in de vorm van trainingen en intervisie. Daarom komen de
jongeren minimaal 1 keer per maand samen, niet alleen voor inhoudelijke
ontwikkeling, maar ook voor gezelligheid. Het traject duurt (minimaal) 80
uur, verspreid over maximaal 6 maanden. Jongeren die hun project hebben
afgerond krijgen een officieel certificaat: De Europass.

Opleidingsniveau
Omschrijving
deelnemende
jongere

Omschrijving
MDT-traject

Met name vo, mbo

Leeftijd

±14 – 23 jaar

Motivatie

Ik wil mijn cv verrijken en een leuke tijd hebben

Inzet

4-16 uur in de week, voor maximaal 6 maanden

Activiteit

Divers: wat past bij de interesse van de jongere
Het MDT-traject kan functioneren als studie- en loopbaanoriëntatie door het bieden van een kijkje in de (andere) praktijk en kan baankansen vergroten door het ontwikkelen
van vaardigheden.

Beoogd
resultaat van
het MDT-traject
(op volgorde van focus)

De focus ligt sterk op de interesses van de jongere: wat vindt
een jongere leuk en hoe kan die interesse worden gebruikt
om impact te maken? Dit kan op uiteenlopende manieren.
Het MDT-traject brengt de jongeren in contact met kwetsbare doelgroepen, waardoor de jongeren meer leren over de
samenleving. Daarnaast maken de jongeren graag samen
impact met andere jongeren.

12

Ontdekken wat je echt wil
Even leek het coronavirus de plannen van Tirsa (19) om deel te nemen
aan MDT te dwarsbomen. Maar MDT-organisatie Yourcube bood haar een
alternatief waardoor ze misschien in een nog wel diverser MDT-traject
terecht kwam. We vroegen Tirsa naar haar ervaringen.
Hoe kwam je met MDT in aanraking?
“Ik volgde iemand van vroeger op Instagram. Zij
deelde een foto met daarop een logootje, dit
bleek van Netwerk Rotterdam (een onderdeel
van MDT-organisatie YourCube – red) te zijn.
Ik was nieuwsgierig naar wat het precies was
en zo kwam ik op de website van het project.
Daar zag ik dat ze iets aanboden wat ik zelf ook
al eens had bedacht: een soort snuffelstages
bij bedrijven of organisaties om er zo achter
te komen waar je interesses liggen en waar je
eventueel later zou willen werken.”
Wat verwachtte je van MDT?
“Dat ik zou ontdekken welke kant ik op wil en
waar ik later mijn beroep van wil maken. Ik had
vooral interesse in psychologie. Ik deed namelijk
eerst hbo Sociaal Juridische Dienstverlening,
maar het bleek dat ik eigenlijk alleen jurist
kon worden. Dat paste toch niet helemaal
bij mij. Dus ga ik straks Social Work doen. Ik
ben veel meer geïnteresseerd in psychologie.
Waarom doen mensen zoals ze doen? Hun
gedragingen vind ik heel interessant. Ik zou in
maart beginnen met de snuffelstages. Maar
toen kwam helaas het coronavirus en werd
alles stopgezet.”

En toen?
“Mijn begeleider van Netwerk Rotterdam belde
mij op. Ze vroeg of ik het interessant zou vinden
om toch MDT te doen voor ongeveer 4 uur per
week, maar dan ‘coronaproof’. Dat wilde ik wel!
En nu doe ik eens per week boodschappen voor
een oudere dame. Zij heeft last van haar heup
en ze helpt zelf ook mensen in haar omgeving
in deze coronatijd. Zo komt ze niet meer aan
haar eigen boodschappen toe, dus die doe ik
nu voor haar. We kletsen ook altijd nog even,
ze is erg aardig. Ook heb ik laatst met kinderen
uit verschillende buurthuizen in Rotterdam
een speurtocht gedaan. De buurthuizen zijn nu
gesloten vanwege het virus. Wel een uitdaging
hoor, met die kids! Ze waren in het begin heel
druk en luisterden slecht. Mijn geduld werd
soms echt op de proef gesteld. Later ging dat
gelukkig een stuk beter en kreeg ik er meer lol
in. Tot slot ben ik taalmaatje van een jongen
uit Syrië. Hij is nog niet zo lang in Nederland. Ik
bel hem wekelijks. Door gewoon te praten met
elkaar en hem af en toe te helpen met de juiste
zinnen en woorden, leert hij stapsgewijs de taal
en het is gezellig.”

Wat heb je tot nu toe aan MDT gehad?
“In eerste instantie zag ik het echt als iets voor
mijzelf, om uit te zoeken welke studierichting
ik wilde. Nu merk ik hoe leuk het is om iets
voor een ander te doen. Die oudere mevrouw
is echt blij als ik kom. En die jongen uit Syrië
reageert ook altijd enthousiast. Dat voelt echt
goed. Mijn begeleider heeft in de tussentijd een
online gesprek geregeld met een psycholoog.
Dat was echt inspirerend! Ik dacht dat je als
psycholoog alleen therapeut in een praktijk kan
worden. Maar je kan er alle kanten mee op. Op
een HR-afdeling van een bedrijf of organisatie
werken bijvoorbeeld ook psychologen. Dat wist
ik helemaal niet.”
Meer info: www.yourcube.nl

“In eerste instantie zag ik het echt als
iets voor mijzelf, nu merk ik hoe leuk
het is om iets voor een ander te doen”

13

De aanpak van MDT
Vraag MDT-programmadirecteur Jacqueline de Jager naar maatschappelijke diensttijd en je bent zo een uur verder. Dat is ook niet zo raar, want wat in 2018 begon als vier zinnen in een
regeerakkoord, groeide uit tot een serieus netwerk van duizenden organisaties en jongeren. Jacqueline vertelt over hoe het allemaal begon en hoe MDT de toekomst ingaat.
Vier zinnen in een regeerakkoord. Jij werd gevraagd om hiermee aan de slag te gaan.
Hoe pakte je het aan? “Het moest impact hebben, vrijwillig zijn en over jongeren gaan. Dat was
het ongeveer. Ik ben toen eerst de samenleving in gegaan. Was er überhaupt behoefte aan zoiets
als MDT? En zo ja, hoe moest het er uit zien? Met een toen nog klein kernteam begonnen we bij
de jongeren. Het is immers beleid voor jongeren. Maar ook omdat jongeren tegen het plan waren.
Bij jongerenorganisaties als NJR en CNV Jongeren, maar ook bij docenten en de maatschappelijke
organisaties was er veel weerstand. Ik zei: ‘We staan nog helemaal aan het begin, we kunnen
het ook samen doen. Er is 100 miljoen euro beschikbaar voor de jongeren van Nederland.
Zeggen jullie samen met die jongeren maar hoe het eruit moet komen te zien.’ NJR wilde dat
het over talentontwikkeling zou gaan. Een manier waardoor jongeren misschien makkelijker een

14

vervolgopleiding of baan konden vinden, of dat MDT een steuntje in de rug zou kunnen zijn als ze
even waren uitgevallen. Maatschappelijke organisaties zagen na de gesprekken ook voordelen,
zoals verjonging van de organisaties en meer en duurzame vrijwillige inzet. Docenten zagen een
kans om hun jongeren niet in het schoolgebouw te houden, maar daadwerkelijk de samenleving
in de praktijk te ervaren. Daarna volgde een uitgebreide verkenning met nog veel meer jongeren,
maatschappelijke organisaties, docenten, beleidsmakers, bedrijfsleven en gemeenten. Op basis
daarvan werd de eerste subsidieronde uitgezet.”

Wat gebeurde er na de verkenning?
“De organisaties die een aanvraag indienden
voor subsidie kregen na toetsing de
ruimte om te experimenteren met MDT in
zogenaamde proeftuinen. Daarbij kwamen de
jongerenwerkers en wijkcoaches die waren
verbonden aan deze organisaties in beeld. Zij
waren enthousiast en zeiden: ‘Op het moment
dat je jongeren perspectief biedt en zij talenten
en nieuwe vaardigheden kunnen ontwikkelen,
stappen die jongeren in. Maar we bedenken
de invulling samen met de jongere.’ In de
praktijk werden de vragen beantwoord. Wat
is nou eigenlijk MDT? Hoe werf je jongeren,
hoe begeleid je ze, hoe match en beloon je ze?
Hieruit is het beleidskader van MDT ontstaan.
En weer aan de hand daarvan zijn de varianten
uit dit magazine ontstaan.“
Wat is nu de volgende fase?
“De duurzame inrichting van MDT. We gaan
dus van het inhoudelijke ontwerp MDT
naar het ontwerp van de inrichting van de
MDT-organisatie. Wij zijn maar een tijdelijk
programma. Het moet straks een duurzame
netwerkorganisatie worden, die wendbaar en
flexibel blijft.”

Hoe doe je dat dan,
MDT duurzaam inrichten?
“De waarde zit hem in het steeds groter
wordende netwerk. Een netwerk van jongeren,
begeleiders en organisaties, waarbinnen je
snel en effectief - voor en door jongeren MDT als instrument kan inzetten. Hierdoor
draagt het bij aan het vergroten van kansen
voor jongeren en het bieden van perspectief.
Jongeren zijn in dit netwerk leidend, de
begeleiders en achterliggende organisaties
faciliterend. Dan zou het mooi zijn als
jongeren de MDT-projecten die ze zelf hebben
ontworpen aanbieden, of met een beetje
bijsturing passend kunnen maken, waardoor
de kansen voor deze groep jongeren worden
vergroot. Daarnaast benoemen de MDTjongeren de acties die ze gaan nemen om
deze kansen te realiseren. Hieromheen staat
een wendbare en flexibele organisatie die
dit kan faciliteren en hier bij aan kan sluiten.
Denk maar aan de coronacrisis. We zijn naar
onze MDT-organisaties gegaan met de vraag:
er zijn nu allerlei nieuwe, andere behoeftes
in de samenleving, kunnen jullie voorstellen
schrijven die daaraan tegemoetkomen? En dat
lukte. Deze aanpak is een uitdaging, want we
hebben hier binnen de overheid nog niet zoveel
ervaring mee. Hoe blijf je flexibel en wendbaar,
maar houd je ook regie en coördinatie? Dat zijn
vraagstukken waar we de komende tijd mee
aan de slag gaan.”

“De waarde van MDT zit in het
steeds groter wordende netwerk”

Beeld: ABD Blad

15

Naast school en/of werktijd:
persoonlijke ontwikkeling door impact maken

Voorbeeld MDT-traject: Groen Traineeship
Diverse groene organisaties (Staatsbosbeheer, IVN Natuureducatie,
LandschappenNL, Natuurmonumenten, VBNE, Milieudefensie en
SoortenNL) sloegen de handen ineen en zo ontstond het Groen
Traineeship. Tijdens het traineeship krijgen deelnemers tussen de 16
en 30 jaar de ruimte om zich te ontplooien, een netwerk op te bouwen
en bij te dragen aan een betere wereld.
De jongeren zijn hands-on bezig en eindigen met een concreet resultaat:
bijvoorbeeld door het opknappen van een natuurgebied, een campagne
opzetten om het gebruik van plastic te verminderen of op festivals te vertellen
hoe belangrijk, divers en leuk werken in en voor de natuur is. Zo dragen ze op
een unieke manier bij aan een beter milieu en mooiere natuur. Na afronding
van het Groen Traineeship ontvangen deelnemers een certificaat en een
aanbevelingsbrief. Maar het is een wisselwerking: de organisaties kunnen op
hun beurt juist leren van de frisse blik van jongeren.

Omschrijving
deelnemende
jongere

Opleidingsniveau
Leeftijd

±16 – 27 jaar

Motivatie

Ik wil zinvol werk doen en daarmee nieuwe deuren openen
voor mezelf

Inzet

Omschrijving
MDT-traject

Met name hbo en wo

Activiteit

4-20 uur in de week, voor maximaal 6 maanden
Eigen initiatief opzetten: activiteiten waarin jongeren
de kans krijgen om een eigen initiatief te bedenken, op te
starten en uit te voeren. Denk hierbij aan een campagne,
cultuurevenement of een eigen sociale onderneming.
Advies & onderzoek: activiteiten waarin jongeren voor een
organisatie (indien nodig) data verzamelen en hun eigen input kunnen leveren op een specifiek vraagstuk. Denk hierbij
aan het geven van advies op het gebied van communicatie,
jongerenparticipatie of ervaringsdeskundigheid.
Jongeren in deze variant dragen bij door het bedenken van
oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken en hierbij
hun handen uit de mouwen te steken.

Beoogd
resultaat van
het MDT-traject
(op volgorde van focus)

Het MDT-traject kan functioneren als persoonlijke vorming
van de jongere, bijvoorbeeld door het vergroten van hun
wereldbeeld in de ontmoeting van nieuwe mensen, en kan
jongeren helpen een beter beeld bij hun toekomstige studie
of baan te krijgen.
Deze jongeren zijn erg nieuwsgierig en leren dan ook graag
van andere doelgroepen. Bovendien komen ze graag in contact met experts en professionals in hun interessegebied.

16

Hart voor het milieu
Iets zat Tirza (24) tijdens haar universitaire studie Bos & Natuurbeheer
niet lekker. Want waar werk je precies naartoe? Dat kwam haar motivatie
niet ten goede. Toen Tirza’s studieadviseur MDT tipte, besloot ze zich aan
te melden. Eén dag in de week ging ze aan de slag. We vroegen Tirza naar
haar ervaring.
Waarom deed je mee aan MDT?
Tirza: “Ik wilde alvast in de praktijk met
mijn studie Natuur- en Bosbeheer aan de
universiteit Wageningen aan de slag. Zo
hoopte ik aan mijn motivatie te bouwen, want
ik merkte dat ik een negatieve mindset over
natuur had. In de media en bij mijn vakken hoor
je bijvoorbeeld over grootschalige bosbranden
en klimaatverandering. Dat maakte mij wat
hopeloos. Bij MDT kon ik leren om mensen
meer met de natuur verbinden. En kreeg
ik hoop en handvatten om zelf het verschil
te maken.”
Wat heb je allemaal gedaan?
Tirza: “We begonnen in een groep van
12 jongeren met het ontwerpen van een
voedselbos: een bos waarvan je bijna alle
beplanting kunt eten. Tijdens een weekend op
het terrein haalden we de wensen op, kregen
we een workshop en maakten we samen een
mooi plan. Een paar maanden later konden we
gaan planten.
Mijn favoriete onderdeel was het analyseren
van tiny forests. We gingen in groepjes op
onderzoek uit: wat is een tiny forest en wat
werkt er wel of juist niet? Deze kleine bossen
zijn gemaakt samen met een buurt of school,
om mensen dichterbij de natuur te brengen.
Uit ons onderzoek kwam een checklist, die
we konden gebruiken om tiny forests door

“Je hoeft niet per se dezelfde
mening te hebben om samen tot
iets moois te komen”

heel Nederland te analyseren. De resultaten
deelden we weer met de beheerders.
Samen voegden we echt iets toe aan IVN, de
organisatie die tiny forests bedacht heeft. Ieder
op zijn eigen manier. Sommigen studeren net
als ik nog, anderen werken in verschillende
sectoren: van horeca tot educatie. Die kennis
en onze frisse blik vonden ze waardevol.”
En nu?
Tirza: “Ik weet nu beter wat ik met mijn studie
kan. Wat ik ook ontdekt heb, is dat ik goed kan
samenwerken. En dat ik dat zelfs leuk vind.
Eerder deed ik projecten liever alleen, nu ben
ik ervan overtuigd dat je niet per se dezelfde
mening hoeft te hebben, om samen tot iets
moois te komen.”
Meer info: www.ivn.nl/groen-traineeship

17

Naast school en/of werktijd:
toekomstbeeld ontwikkelen naar opleiding en/of werk

Voorbeeld MDT-traject: Young Leaders Uit De Buurt
Binnen het project Young Leaders Uit De Buurt ontdekken jongeren
uit kwetsbare wijken hun talenten, versterken zij hun vaardigheden
en leren zij maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen in hun
buurt. Zij ontwikkelen zich tot positieve jonge leiders en door met
hun initiatieven naar buiten te treden stralen zij deze activerende
boodschap als rolmodel uit naar andere jeugd om hen heen.
Young Leaders bestaat uit een trainingsdeel en een activiteitendeel. In het
trainingsgedeelte worden deelnemers in 10 bijeenkomsten uitgedaagd om
zich te verdiepen in hun eigen kwaliteiten, de manier waarop zij die kunnen
inzetten in hun eigen leven en voor hun woonbuurt en versterken zij hun
vaardigheden op het gebied van presenteren, organiseren en samenwerken.
Tijdens deze training bedenken deelnemers een of meerdere plannen voor
het organiseren van sociale activiteiten in hun buurt. Ook gaan zij alvast van
start met de uitwerking van hun ideeën door een werkplan en begroting
te maken.
In de 3 maanden daarna mogen ze aan de bak in de praktijk; ze gaan de
plannen – met ondersteuning van een coach – uitvoeren. Denk bijvoorbeeld
aan een buurtfeest voor jong en oud, een sporttoernooi of een jongerendebat.
Ter afsluiting krijgen de jongeren een certificaat en de mogelijkheid om nog
een tijdje individueel gecoacht te worden.

18

Opleidingsniveau
Omschrijving
deelnemende
jongere

Omschrijving
MDT-traject

Met name vso, pro, mbo entree

Leeftijd

±17 – 27 jaar

Motivatie

Ik wil een steuntje in de rug en gezien worden in
mijn talenten

Inzet

4-20 uur in de week, voor maximaal 6 maanden

Activiteit

Hands-on aan de slag: jongeren gaan praktisch en met creativiteit te werk. Denk hierbij aan het opknappen van een wijk
of buurt, het organiseren van sportactiviteiten of het maken
van films en theater.
Door te focussen op talenten en successen kan het zelfvertrouwen van een jongere groeien. Bovendien kan MDT toekomstperspectief bieden door het aanreiken van handvatten
bij het vinden van een passende opleiding of werk.

Beoogd
resultaat van
het MDT-traject
(op volgorde van focus)

Het MDT-traject kan de leefwereld van deze jongeren vergroten door het faciliteren van ontmoeting met andere personen. Daarnaast helpt ontmoeting ook in het vergroten van
het netwerk van de jongere.
Jongeren in deze variant dragen bij door hands-on en
praktisch bezig te zijn. Ze doen graag iets voor hun directe
leefomgeving, bijvoorbeeld aan een leefbare wijk.

Kickboksen voor een nieuwe toekomst
Amine (19) wilde eigenlijk ‘gewoon alleen kickboksen’ toen hij zich
aanmeldde bij de kickboksschool in zijn buurt. Dat hij uiteindelijk veel
meer leerde dan alleen een goeie uppercut uit te delen, kon hij toen nog
niet vermoeden.
Amine: “Ik wilde heel graag professioneel
kickbokser worden. Via jongens in de buurt
kwam ik bij een kickboksschool hier vlakbij
terecht voor lessen. Na een tijdje zag de
kickboks-trainer blijkbaar wat in mij. Hij vroeg
of Young Leaders niet iets voor mij was. Ik zou
dan zelf een cursus doen om daarna trainer te
worden voor andere jongens in de buurt, zoals
ik. In het begin nam ik het niet serieus en wilde
gewoon alleen kickboksen. Ik dacht: ‘een cursus
volgen na school, op vrijwillige basis, wie doet
dat nou?’ Maar ik was ook wel nieuwsgierig
en deed uiteindelijk toch met de cursus mee.
Na een tijdje merkte ik dat mijn mening
begon te veranderen. In de cursus kregen we
emotionele lessen, die werden langzaam in alle
vertrouwen opgebouwd. Zo maakten we een
levensboom waarin je je valkuilen benoemt
en we praatten over dingen die we hadden
meegemaakt. Er waren bijvoorbeeld jongens
waarvan hun ouders al vroeg overleden waren.
Daar spraken we dan over Ik nam de lessen
uit de cursus steeds serieuzer en stapsgewijs
groeide ik en zag ik in wat mijn kwaliteiten
zijn. Ik zag een kans voor mijzelf, mijn coach
zag talent in mij. Leiderschap. Nu ik klaar ben
met de cursus ben ik co-trainer geworden bij
Young Leaders. Samen met de coach geef ik
de cursus nu aan nieuwe groepen. Ook geef ik
zelf workshops kickboksen en ben begeleider
van verschillende sportactiviteiten in de
buurt. Ik neem zelf het initiatief om jongens

uit de buurt erbij te betrekken. We gaan
bijvoorbeeld op excursie. Ik had laatst bedacht
dat het goed zou zijn om een keer naar een
verzorgingstehuis te gaan. Als die jongens later
moeten mantelzorgen voor hun eigen ouders
of opa’s en oma’s konden ze zien hoe dat dan
gaat. Maar we karten ook, of halen samen een
maaltijd. Als ik jongeren zie twijfelen om mee
te doen met Young Leaders zeg ik: ‘Luister, dit
gaat je echt wat brengen. Je hebt hier echt wat
aan voor je toekomst.’ Bijna alle jongens nemen
het van mij aan. Ik blijf hiermee doorgaan
en hopelijk kan ik er op een dag mijn beroep
ervan maken. Ik moet nog een jaar tot ik mijn
mbo opleiding tot sociaal maatschappelijke
dienstverlener heb afgerond. Daarna zou ik
heel graag jongerenwerker willen worden.”
Meer info:
www.noordaenco.nl/young-leaders

“Ik zag een kans voor mijzelf,
mijn trainers zagen talent in mij”

19

In een tussen- of
uitkeringsperiode
Voorbeeld MDT-traject: Local Heroes
Jongeren in een tussen- en uitkeringsperiode zijn vaak op zoek naar
manieren om zich persoonlijk te ontwikkelen en zich voor te bereiden op
de toekomst. Hierbij is het voor jongeren in een uitkeringssituatie extra
belangrijk gestimuleerd te worden tot actie, vaak in de richting van een
baan. De gemeenten Oostzaan, Wormerland en Zaanstad begeleiden
jongeren uit de Zaanstreek daarbij.
In de eerste 2 weken (2 keer 20 uur) maken jongeren kennis met elkaar, met
het begeleidingsteam en de gastorganisaties. Dat zijn kleine bedrijven en
maatschappelijke organisaties, zoals het Zaans medisch centrum en Van
Wijngaarden Zaanse Mayonaise.

Omschrijving
deelnemende
jongere

Omschrijving
MDT-traject

20

Zeer gemêleerd

Leeftijd

±16 – 27 jaar

Motivatie

Ik wil een steuntje in de rug en gezien worden in mijn talenten . Ik wil zinvol werk doen en daarmee nieuwe deuren
openen voor mezelf

Inzet

Dan start de Young Leaders-training, waarin jongeren ontdekken wat ze
interessant vinden en waar ze goed in zijn. De jongeren komen daarvoor elke
week twee dagen bij elkaar. De jongeren zetten zich 8 uur per week vrijwillig in bij
een organisatie. Zo krijgen ze een beeld bij wat er achter de schermen gebeurt
en doen ze nieuwe vaardigheden op. Tenslotte brainstormen de jongeren voor
een activiteit in de buurt.
In de tweede helft van het traject wordt het plan werkelijkheid: één dag in de
week organiseren de jongeren de buurtactiviteit die ze zelf bedacht hebben.
Ze werken als een team en het bundelen elkaars krachten. Ook doen ze
1 dag per week individueel ervaring op bij een (maatschappelijke) organisatie.
De groep sluit het traject spetterend af met activiteiten die ze zelf bedenkt. Ze
presenteren hun idee voor familie, ondernemers en medewerkers van de
gastorganisaties. Ook krijgen de jongeren een certificaat voor het volgen van de
trainingen en hun ervaring bij de organisatie.

Opleidingsniveau

Activiteit

20-24 uur in de week, voor maximaal 6 maanden
Eigen initiatief opzetten: activiteiten waarin jongeren
de kans krijgen om een eigen initiatief te bedenken, op te
starten en uit te voeren. Denk hierbij aan een campagne,
cultuurevenement of een eigen sociale onderneming.
Advies & onderzoek: activiteiten waarin jongeren voor een
organisatie (indien nodig) data verzamelen en hun eigen input kunnen leveren op een specifiek vraagstuk. Denk hierbij
aan het geven van advies op het gebied van communicatie,
jongerenparticipatie of ervaringsdeskundigheid.
Gedurende het hele traject is aandacht voor het ontwikkelen
van vaardigheden en persoonlijke ontwikkeling van jongeren.
Ze ontdekken hun talenten en wat ze leuk vinden, en leren
nieuwe vaardigheden. Dit gebeurt zowel via begeleiding als
bij gastorganisaties.

Beoogd
resultaat van
het MDT-traject
(op volgorde van focus)

Periodiek start een nieuwe groep gezamenlijk aan een
MDT-traject. Deze groep is divers samengesteld. Door een
gezamenlijke startweek en een gezamenlijk trainings- en
vormingsprogramma, wordt groepscohesie gestimuleerd.
Ze leren elkaar beter kennen en krijgen begrip voor
elkaars situatie.
Jongeren zetten zich in voor een organisatie of project met
een maatschappelijk doel.

Op een veilige manier
kwaliteiten ontdekken
Vraag Mandy (22) wat haar leukste ervaring van de afgelopen drie
maanden is en ze kan haast niet kiezen. Een goed teken. Na een lastige
periode ontdekte Mandy in een veilige omgeving haar kwaliteiten. Mandy
is pas op de helft van haar MDT maar vertelt nu al wat het traject haar
opgeleverd heeft.
Hoe heb je van MDT gehoord?
“Ik was al een tijdje op zoek naar iets dat me zou
helpen in mijn ontwikkeling, want ik liep een
beetje vast. Mijn school heb ik niet afgemaakt en
passend werk kon ik niet vinden. Wel deed ik al
vrijwilligerswerk, waar een medevrijwilliger MDT
tipte. Ze vond het echt iets voor mij.”
Waarom deed je mee aan MDT?
“In die periode stond ik overal voor open. Als
jonge ervaringsdeskundige bij de gemeente
Zaanstad hielp ik al jongeren die een depressie
hebben. MDT leek me een veilige en creatieve
manier om meer van mijn kwaliteiten
te ontdekken.”
Wat doe je allemaal?
“De groep is gemengd, zowel qua leeftijd als
achtergrond. Sommigen komen even niet verder
met school, maar er is ook een vluchteling en
bijvoorbeeld iemand uit de reclassering. Het
programma is echt op maat: de begeleiders
vragen ons steeds waar wij behoefte aan hebben
en geven altijd positieve feedback. We doen
creatieve oefeningen en geven presentaties om
elkaar beter te leren kennen. Soms moet je jezelf
daarvoor ‘stretchen’, uit je comfort zone gaan.
Maar daar leer je altijd iets nieuws van. Bij Local
Heroes leer je waar je goed in bent en je krijgt

vertrouwen om die kwaliteiten op je werk of bij
een stage in te zetten. We bereiden ons nu voor
op het eindproject. Dan ga je meekijken bij één of
meerdere maatschappelijke organisaties. Welke
dat wordt, weet ik nog niet. De basis is gelegd, dit
zie ik als een mooi cadeautje.”
En nu?
“Het is moeilijk om iets te kiezen wat eruit
springt, want ik heb hier zoveel aan gehad. Het
belangrijkste is toch wel de warmte in de groep.
Ik had bijvoorbeeld een tijdje niets van me laten
horen en stuurde daarover een video naar de
groep. Spannend om op te nemen, maar voor mij
ook een manier om weer in de verbinding met de
rest te komen. Ik heb geleerd dat ik mezelf mag
accepteren: het hoeft niet perfect.”

“Ik heb geleerd dat ik
mezelf mag accepteren:
het hoeft niet perfect”

“Wat ik verder geleerd heb, is dat ik kritisch ben.
Ik ben altijd op zoek naar verbetering. Samen
met de begeleiders bedacht ik dat beleidswerk
misschien wel iets voor mij is. Daar was ik zelf
nooit op gekomen! Zij hebben me sowieso
geïnspireerd om mijn eigen weg te kiezen. Ik wil
ook coach worden.“

21

Werken aan een passie
Na het behalen van zijn VMBO-t, begon Darren (17) aan mbo 4 accountmanagement. Daar voelde hij zich niet op zijn
plek. Darren stopte in het eerste jaar en zat de maanden erna slecht in zijn vel. Tot een kennis vertelde over MDT bij
Local Heroes.
De eerste weken voerde Darren vooral veel
gesprekken. Zo leerde hij de groep en de
begeleiding kennen. Darren: “Het samenzijn
in de groep deed me goed. We bespraken wat
we uit deze periode wilden halen.” Darren was,
net als een paar andere deelnemers, vooral
zoekende naar een passende opleiding. Samen
gingen ze op bedrijfsbezoeken. Daar was Darren
vooral onder de indruk van welke afdelingen
je binnen een grote organisatie allemaal hebt,
zoals de receptie, verkoop en het magazijn.
Sportvideo’s voor kinderen
Sport is de passie van Darren. Hij speelt op
hoog niveau korfbal. Local Heroes gaf hem de

kans om zijn enthousiasme over sport over te
brengen op anderen. “Samen met twee andere
jongeren uit het traject mocht ik sportvideo’s
maken voor kinderen van de voetbalvereniging
die vanwege het coronavirus niet meer op
locatie mochten sporten. We deelden ze op
WhatsApp. Omdat we de video’s voor kinderen
maakten en er geen volwassenen meekeken,
had ik er vertrouwen in dat het lukte.”
Helpen op een basisschool
Darren heeft zijn MDT net afgerond, maar
zet zich nog steeds vrijwillig in voor anderen.
Inmiddels doet hij dat op een basisschool: “Drie
dagen in de week assisteer ik de gymmeester. Ik

leg oefeningen uit en help de kinderen. Erg leuk.
Net nog, toen ik afscheid nam op school, bleef
één van de kleuters me helemaal uitzwaaien.”
Darren heeft inmiddels uitgevogeld dat hij vanaf
het nieuwe schooljaar aan zijn passie korfbal
gaat werken. Hij heeft zich aangemeld voor een
opleiding tot topsporter aan het Johan Cruyff
College in Amsterdam. Darren heeft nu een stuk
meer zin in studeren dan vorig jaar: “Ik zat in
een rotperiode en het is me gelukt om daaruit
te komen. Ik heb het vertrouwen teruggekregen
in mezelf.”

Meer info: www.localheroes.tlokaal.com

Voortijdig schoolverlaters tussen 18-21 jaar

“Het samenzijn met de
groep deed me goed”

Omschrijving
deelnemende
jongere

22

Voortijdig schoolverlaters van 16-17 jaar
Jongeren met een bijstandsuitkering

Omschrijving
MDT-traject
Op dit moment wordt er onderzoek gedaan naar een meer
verplichtende variant van MDT. Darren valt onder één van
de groepen die MDT in een meer verplichtende variant
zouden kunnen uitvoeren. Deze jongere heeft zich echter
op vrijwillige basis aangemeld.

(Er moet nog een wettelijke basis gecreëerd worden om met deze variant te experimenten)

Beoogd
resultaat van
het MDT-traject

Jongeren met deze kenmerken doen mee aan trajecten
binnen de varianten “In tussen- of uitkeringsperiode” en “Naast school en/of
werktijd: toekomstbeeld ontwikkelen naar opleiding en/of werk”

Het MDT-traject kan jongeren toekomstperspectief bieden
door het aanreiken van handvatten bij het vinden van een
passende opleiding of werkplek.

Cijfers
15.000 jongeren doen of deden mee

10.000 daarvan hadden geen ervaring met vrijwilligerswerk

De meeste jongeren zijn via hun opleiding geworven

De gemiddelde leeftijd is 20 jaar

Jongeren beoordelen hun MDT gemiddeld met een 7,9

Er zijn tot nu toe 114 MDT-projecten gestart, waaronder 11 gemeentelijke samenwerkingen

23

86%

68%

75%

90%

86% van de jongeren vindt dat hij/zij
daadwerkelijk een ander heeft geholpen
tijdens MDT

68% van de jongeren geeft aan mensen
te hebben leren kennen met een andere
achtergrond

75% van de proeftuinen heeft aangegeven dat
zij de mate waarin zij hun eigen doelstellingen
bereiken beoordelen als goed tot zeer goed.

Het werkplezier dat MDT oplevert voor
medewerkers wordt door circa 90% van
de proeftuinen als ‘goed’ tot ‘zeer goed’
gewaardeerd. Circa 10% beoordeelt dit
als voldoende.

23