Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2022Z07768
Vragen van het lid Van Haga (Groep van Haga) aan de Minister van Justitie en
Veiligheid over de aansturing van het Land Information Manoeuvre Centre
(LIMC) door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid
(NCTV), de samenwerking tussen het LIMC en de Nationale Politie bij social
media surveillance, alsmede over de informatievoorziening aan de Tweede
Kamer (ingezonden 19 april 2022).
Vraag 1
Bent u bekend met het online gepresenteerde onderzoek naar aanleiding van
de WOB documenten over de aansturing van het LIMC door de NCTV1 en het
artikel «Ontluisterend: de landmacht beschouwt haar eigen volk als vijand»2?
Vraag 2
Kunt u zich herinneren dat u tijdens het Vragenuurtje van 15 maart jl. de
Kamer stellig en bij herhaling meldde dat het NCTV geen inhoudelijke noch
aansturende rol had, maar slechts de «briefkop» leverde?
Vraag 3
Hoe is dit te rijmen met de tekstfragmenten uit de gewobte documenten?1
Kunt u bevestigen of ontkennen of de aansturende rol van de NCTV op zijn
minst onderwerp van discussie was en als noodzakelijk werd beschouwd
voor de werkzaamheden van het LIMC? Kunt u bevestigen of ontkennen of de
NCTV bij nader inzien toch een inhoudelijke en aansturende rol had?

1

https://twitter.com/VegtDoor/status/1512714031026614275?s=20&t=uodGEtY_ZonMJgG8gka_aA
Ontluisterend: de landmacht beschouwt haar eigen volk als vijand – INDEPEN
1
«Een van de vervolgvragen ({) is hoe het zit met die aan te leveren gegevens van de NCTV.»
«Mijn collega’s geven aan dat dit suggereert dat Defensie zelf «iets» gaat raadplegen dat niet
door de NCTV is aangereikt ({). Daarbij is het van belang dat «niet persoonsgericht
raadplegen» allerminst uitsluit dat er persoonsgegevens worden verwerkt. Wij hebben daar
geen grondslag voor, maar de NCTV als het goed is wel, dan moet dat heel strak ingekaderd
worden, omdat dat onder de bevoegdheden (?) van de NCTV moet gebeuren.»
«Hierdoor blijft het kennelijk onduidelijk wat het LIMC nu eigenlijk precies gaat doen en hoe dat
aangestuurd gaat worden door de NCTV.»
«Ditzelfde geldt voor de verwerking van persoonsgegevens, die eveneens op aanwijzen en
onder verantwoordelijkheid van de NCTV moet plaatsvinden.»
2

kv-tk-2022Z07768
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

1

Vraag 4
Bent u bekend met het feit dat een OSINT-analist van de Nationale Politie,
met de bevoegdheid om beroepsmatig op de sociale media actief te zijn,
wekelijks vergaderde met het LIMC om de inhoudelijke samenwerking «in
beweging» te krijgen?
Vraag 5
Bent u bekend met het voornemen om de aanwezigheid van Open Source
Intelligence (OSINT)-analist uit te breiden tot twee dagen per week en een
extra OSINT-analist toe te voegen? Is dat voornemen gerealiseerd? Kan
worden afgeleid dat er sprake was van een intensieve samenwerking?
Vraag 6
Wie heeft opdracht gegeven voor deze samenwerking en met welk doel?
7
Welke periode besloeg de samenwerking tussen het LIMC en de Nationale
Politie? Is de samenwerking en de uitwisseling van gegevens nog steeds
gaande?
Vraag 8
Kunt u de verslaglegging (notulen, besluitenlijsten, en dergelijke) van de
wekelijkse vergaderingen van LIMC en de Nationale Politie aan de Kamer
sturen? Kunt u daarbij ook de verslaglegging over 24 september 2020
meesturen, toen de OSINT-analist bevindingen presenteerde aan het LIMC?
Kunt u aangeven welke vervolgacties zijn afgesproken naar aanleiding van
deze presentatie?
Vraag 9
Klopt het dat in de driehoek LIMC, NCTV en de Nationale Politie op grote
schaal is overgegaan tot het actief volgen van burgers die op de één of
andere manier het coronabeleid van de overheid in twijfel trokken? Kunt u
een uitputtende lijst vertrouwelijk naar de Kamer sturen met de personen die
zijn gevolgd vanwege hun coronastandpunt? Zo nee, waarom niet?
Vraag 10
Bent u ermee bekend dat uit de onderzochte WOB stukken blijkt dat de
Nationale Politie de social media afspeurt op personen met een «pseudowetenschappelijke mening»? Op grond van welke kennis en vaardigheden
beoordeelt een OSINT-medewerker of een mening «pseudowetenschappelijk»
is? Vindt u dat een taak van de politie? Bent u bereid onmiddellijk dit soort
«onderzoek» naar pseudowetenschappelijke meningen te stoppen?
Vraag 11
Sinds wanneer speurt de Nationale Politie beroepsmatig de social media af
op meningen van personen en met welke doel?
Vraag 12
Wat is het juridisch kader van de social media surveillance door de Nationale
Politie? Kunt u deze vraag feitelijke en uitgebreid beantwoorden met
verwijzing naar de relevante wet- en regelgeving?
Vraag 13
In hoeverre passen de werkzaamheden van de OSINT-analist die wekelijks
vergaderde met het LIMC in dit juridische kader? Hebben de betreffende
analist en diens meerderen zich aan het voor hen geldende juridisch kader
gehouden? Zo nee, is hier actie op ondernomen?
Vraag 14
Hoeveel fte van de Nationale Politie is betrokken bij social media surveillance? Wat waren de kosten hiervoor voor de afgelopen 10 jaar?
Vraag 15
Welke technieken worden gebruikt voor social media surveillance? Welke
bedrijven krijgen in dit verband opdrachten? Hoe worden deze bedrijven
geselecteerd? Wat wordt er met de verzamelde gegevens van gevolgde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

2

personen gedaan? Worden ze opgeslagen? Zo ja, door wie en hoelang? Zijn
de gegevens over coronastandpunten van personen inmiddels vernietigd?
Vraag 16
Door wie wordt toezicht gehouden op de social media surveillance door de
Nationale Politie? Wordt dat in de praktijk daadwerkelijk gedaan? Op welke
manier en hoe vaak? Zijn er voorbeelden te geven waarbij de Nationale
Politie tot de orde is geroepen door de toezichthouder vanwege het ongeoorloofd volgen van personen op de social media? Heeft de toezichthouder u
gerapporteerd over het volgen van personen met een mening die afwijkt van
het coronabeleid? Zo ja, wat heeft de toezichthouder gemeld? Zo nee, vindt u
dat dat wel had moeten gebeuren of bent u tevreden over de manier waarop
toezicht wordt gehouden?
Vraag 17
Kunt u aangeven op welke inhoudelijke terreinen de politie momenteel social
media surveillance uitvoert? Kunt u specifiek bevestigen of ontkennen dat
social media surveillance wordt ingezet op de beleidsterreinen klimaat, EU en
migratie?
Vraag 18
Bent u het met mij eens dat het volgen van burgers op social media met een
mening die afwijkt van het overheidsbeleid, verwerpelijk is? Bent u het met
mij eens dat als de Nationale Politie meeleest met meningen en daar een
oordeel over heeft, we richting een politiestaat gaan?
Vraag 19
Hoe kijkt u aan tegen het aanbellen bij burgers door de politie als gevolg van
een tweet met een mening? Kunt u een geanonimiseerd overzicht geven van
alle keren in de afgelopen vijf jaar dat de politie een huisbezoek heeft
afgelegd naar aanleiding van een tweet met daarin een mening? Kunt u
daarbij aangeven of en hoe vaak er sprake was van een strafbaar feit,
bijvoorbeeld het oproepen tot haat? Indien er geen sprake was van een
strafbaar feit, wat was dan de grond om een huisbezoek af te leggen?
Vraag 20
Bent u met mij van mening dat social media surveillance op gespannen voet
staat met de vrijheid van meningsuiting en derhalve alleen in zeer uitzonderlijke geoorloofd zou mogen zijn?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

3