Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1117
Vragen van het lid Beckerman (SP) aan de Ministers voor Natuur en Stikstof
en voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening over een grote stijging van
de bouw van recreatiewoningen en hotels vlakbij beschermde natuur
(ingezonden 24 oktober 2022).
Antwoord van Minister Van der Wal-Zeggelink (Natuur en Stikstof), mede
namens de Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (ontvangen 21 december
2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 542.
Vraag 1
Kent u het bericht «bouw recreatiewoningen en hotels vlakbij beschermde
natuur stijgt in 5 jaar met 90 procent»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u inzichtelijk maken, het liefst op een kaart, in welke Natura 2000gebieden de afgelopen vijf jaar is gebouwd?
Antwoord 2
Nee, ik beschik nu niet over deze informatie en kan deze zodoende niet ter
beschikking stellen. Pointer heeft voor haar informatie samengewerkt met de
geodienst van de Rijksuniversiteit Groningen. Deze data is niet gepubliceerd.
De nieuwbouwmonitor2 van deze geodienst is alleen beschikbaar per
gemeente, zonder specifieke informatie met betrekking tot natuur. In ons
gedecentraliseerde bestel zijn gedeputeerde staten bevoegd gezag voor
vergunningverlening en handhaving met betrekking tot Natura 2000gebieden. Ik ben echter voornemens deze data in de nabije toekomst wel zelf
beschikbaar te hebben. Het Kadaster is door het Ministerie voor VRO
gevraagd om deze data via een uitbreiding van de Monitor Landschap
inzichtelijk te maken.

1

Pointer, 15 oktober 2022, «Bouw recreatiewoningen en hotels vlakbij beschermde natuur stijgt
in 5 jaar met 90 procent» (https://pointer.kro-ncrv.nl/bouw-recreatiewoningen-hotels-vlakbijbeschermde-natuur-stijgt-90-procent).
2
https://geodienst.xyz/nieuwbouwmonitor/

ah-tk-20222023-1117
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 3
Kunt u ook toelichten hoeveel en wat er is gebouwd in deze gebieden?
Antwoord 3
Dit is informatie waarover ik niet beschik.
Vraag 4
Kunt u toelichten welke regels er precies bestaan om het bouwen in Natura
2000-gebieden te reguleren? Vindt u deze regels toereikend? Hoe zouden deze
kunnen worden aangescherpt?
Antwoord 4
Op grond van de artikelen 2.7 en 2.8 van de Wet natuurbescherming is een
vergunning nodig wanneer een project significant negatieve effecten kan
hebben op de instandhoudingsdoelstellingen van een Natura 2000-gebied.
Wanneer in een passende beoordeling wetenschappelijk gezien redelijkerwijs
geen twijfel bestaat dat significant negatieve gevolgen zijn uitgesloten, kan de
vergunning worden verleend.
Daarnaast gelden ook in Natura 2000-gebieden de regels van de soortenbescherming van hoofdstuk 3 van de Wet natuurbescherming en de planologische regels van de betreffende provincie en gemeente. Gemeenten bepalen –
binnen de kaders van het Rijk en de provincie – via hun ruimtelijk beleid en
regelgeving waar en onder welke voorwaarden mag worden gebouwd.
Daarbij zijn zij verplicht om het effect van nieuwe ontwikkelingen op de
natuur in beeld te brengen.
Ik acht deze regels toereikend, omdat zij stevige bescherming bieden, en er
naast reactieve bescherming ook actief beleid is voor Natura 2000-gebieden.
Naast de bevoegdheid om vergunningen te verstrekken staat de opdracht van
artikel 2.2 Wnb dat het bevoegd gezag de noodzakelijke passende en
instandhoudingsmaatregelen neemt.
Vraag 5
Vindt u het wenselijk dat in, of direct rondom Natura 2000-gebieden, zo een
grote stijging te zien is van de bouw en plaatsing van hotels, recreatiewoningen, stacaravans en chalets? Kunt u dit antwoord toelichten?
Antwoord 5
Deze vraag is niet eenduidig te beantwoorden. Het antwoord is afhankelijk
van de specifieke situatie per geval. De beoordeling hiervan vindt plaats door
provincies en gemeenten, die hiervoor bevoegd gezag zijn. Gedeputeerde
staten dragen op grond van artikel 2.2 van de Wet natuurbescherming (Wnb)
zorg dat de noodzakelijke passende en instandhoudingsmaatregelen worden
genomen. Zij beoordelen ook de aanvragen om een vergunning op grond van
de Wnb.
Ik deel de mening dat versnippering van natuurgebieden niet gewenst is.
Tegelijkertijd is er grote verscheidenheid van Natura 2000-gebieden. Grote
delen van het rivierengebied liggen binnen vijf kilometer van een Natura
2000-gebied. In de berekeningen zullen vermoedelijk alle bouwwerkzaamheden van Apeldoorn, Arnhem, Deventer, Nijmegen, Tiel, Wageningen, Zutphen
en Zwolle zijn meegenomen, om maar enkele grotere plaatsen te noemen.
Vraag 6
Bent u het eens met de bewering van universitair hoofddocent Raoul Beunen
dat overheden te makkelijk toestemming geven om te bouwen in de buurt
van Natura 2000-gebieden?
Antwoord 6
Ik herken dat bij vergunningen sprake kan zijn van grote maatschappelijke
belangen, terwijl het onwaarschijnlijk is dat de natuur significante schade kan
ondervinden van het specifieke project. Alle activiteiten in een gebied
opgeteld zullen daarentegen wel effect hebben op de natuur. Daarom is er
niet alleen sprake van een vergunningplicht voor projecten die significant
negatieve gevolgen voor de instandhoudingsdoelstellingen van Natura
2000-gebieden kunnen hebben, maar ook de opgave bij gedeputeerde staten
om de noodzakelijke maatregelen te nemen om verslechtering te voorkomen
en de instandhoudingsdoelen te bereiken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 7
Hoeveel bezwaren zijn er ingediend over de bouw van projecten in of nabij
de directe omgeving (tot en met een straal van drie kilometer) van Natura
2000-gebieden in de afgelopen jaren? Hoeveel van deze bezwaren zijn
gegrond verklaard?
Antwoord 7
Dit is informatie waarover ik niet beschik. In ons gedecentraliseerde bestel
zijn gedeputeerde staten bevoegd gezag voor vergunningverlening en
handhaving in Natura 2000-gebieden.
Vraag 8
Kunt u aangeven of goed is onderzocht of er echt geen alternatieven
beschikbaar waren voor het afgeven van een bouwvergunning in Natura
2000-gebieden? Kunt u dit toelichten met een voorbeeld?
Antwoord 8
Dit is informatie waarover ik niet beschik. In ons gedecentraliseerde bestel
zijn gedeputeerde staten bevoegd gezag voor vergunningverlening en
handhaving in Natura 2000-gebieden.
Vraag 9
Waren er projecten die absoluut door moesten gaan vanwege groot openbaar
belang? Welke projecten waren dit?
Antwoord 9
Voor zover bekend zijn er de laatste jaren vergunningen verleend met
toepassing van artikel 2.8, vierde lid, van de Wnb (de adc-toets) voor een
rioolwaterzuiveringsinstallatie, een rioolwaterput, een dijkversterking, een
overnachtingshaven, een weg en een waterwinning.
Vraag 10
Welke afspraken in Europees verband bestaan er met Nederland over het
creëren van extra beschermd natuurgebied?
Antwoord 10
In de Europese biodiversiteitsstrategie voor 2030 staat dat in totaal 30% van
het landoppervlak én 30% van het zeeoppervlak beschermd gebied moet
worden. Een derde deel daarvan moet strikt beschermd worden. Dit doel
geldt voor de gehele EU. Alle lidstaten dienen een billijke bijdrage aan dit
doel te geven, maar dat wil dus niet zeggen dat elke lidstaat precies 30% van
het grondgebied moet beschermen. Deze bescherming hoeft niet te bestaan
uit een strenge Europese bescherming, zoals Natura 2000. De gebieden
mogen ook beschermd worden via nationale beschermingsregimes, zoals het
NNN, en zogenaamde OECM’s (gebieden waar duurzame positieve ontwikkelingen voor biodiversiteit worden gecombineerd met andere functies).
Vraag 11
Kunt u nagaan hoeveel stikstof er is uitgestoten in de laatste vijf jaar in of
rondom deze natuurgebieden door de bouw of plaatsing van hotels,
recreatiewoningen, stacaravans en chalets?
Antwoord 11
Dit is informatie waarover ik niet beschik. In ons gedecentraliseerde bestel
zijn gedeputeerde staten bevoegd gezag voor vergunningverlening en
handhaving in Natura 2000-gebieden.
Vraag 12
Kunt u aangeven of deze projecten tot extra druk op de natuur hebben
geleid? Zo ja, in welke mate en is deze extra druk volgens u gerechtvaardigd?
Op welke manier uit deze druk zich?
Antwoord 12
Ik kan niet aangeven of deze projecten tot extra druk op de natuur hebben
geleid. Dit vereist informatie waarover ik niet beschik.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

Vraag 13
Deelt u de mening dat de overheid zou moeten streven naar het creëren van
grotere, meer aaneengesloten stukken natuur in Nederland?
Antwoord 13
Ja. Ik streef naar robuuste natuur, dus natuur die minder kwetsbaar is voor
drukfactoren als verdroging, verzuring en versnippering. Vergroting van
gebieden kan de natuur robuuster maken omdat daardoor versnippering kan
worden verminderd en verdroging en verzuring grootschaliger kan worden
aangepakt. Maar ook kleinere gebieden kunnen in principe robuust zijn door
bijzonder gunstige milieu en wateromstandigheden die worden weerspiegeld
in een opvallend hoge biodiversiteit. Met de provincies zijn daarom afspraken
gemaakt over het realiseren van het Natuurnetwerk Nederland.
Rapportages van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) geven aan dat
uitbreiding van leefgebied nodig is voor het uiteindelijk realiseren van een
gunstige staat van instandhouding van de natuur in Nederland. In het
coalitieakkoord is uitbreiding van het natuurareaal ook als ambitie opgenomen om de doelen van de Vogel- en Habitatrichtlijn dichterbij te brengen.
Vraag 14
Hebben deze projecten daaraan bijgedragen? Of hebben ze, zoals in het
artikel naar voren komt, juist bijgedragen aan een verdere versnippering van
natuurgebieden?
Antwoord 14
Aangezien ik de projecten niet per geval ken, kan ik hier geen uitspraak over
doen. Ik deel de mening dat versnippering van natuurgebieden niet gewenst
is.
Vraag 15
Deelt u de mening dat meer bouwen in of rondom Natura 2000-gebieden niet
gaat bijdragen aan het creëren van deze extra natuurgebieden?
Antwoord 15
Ik deel deze mening niet. Afhankelijk van de situatie ter plaatse en de wijze
waarop gebouwd wordt, hoeft bouwen geen effecten te hebben op de natuur.
Als natuurinclusief gebouwd wordt, kan dat zelfs bijdragen aan de natuur.
Gedeputeerde staten wegen dit af bij hun ruimtelijk natuurbeleid en toetsen
op effecten bij de vergunningverlening op grond van de Wet natuurbescherming.
Vraag 16
Hoe gaat u voorkomen dat er in of rondom kwetsbare natuurgebieden nog
meer onnodig zal worden gebouwd?
Antwoord 16
Gedeputeerde staten van de provincies zijn verantwoordelijk voor het behalen
van de instandhoudingsdoelen in de gebieden waar zij bevoegd gezag voor
zijn. Ik treed niet in de belangenafweging die een provincie als bevoegd
gezag maakt. Tegen deze afwegingen staat in de regel toetsing bij de rechter
open. Samen met mijn collega van BZK gaan we in gesprek met provincies
en gemeenten om te onderzoeken of het bestaande instrumentarium voldoet
en of eventueel aanvullende actie nodig is. Daarnaast bekijken we of de
bestaande monitor landschap kan worden uitgebreid met het monitoren van
de bouw van vakantieparken.
Vraag 17
Kunt u iedere vraag apart beantwoorden en niet clusteren alstublieft?
Antwoord 17
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4