2017D31697

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat hebben
verschillende fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over de
uitvoering van de motie-Van Eijs/Kröger over het proactief aanbieden van
een bloedonderzoek (Kamerstuk 28 089, nr. 39).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Remco Dijkstra
De adjunct-griffier van de commissie,
Jansma

nds-tk-2017D31697

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Inhoudsopgave

blz.

Inleiding
Afbakening en reikwijdte bloedonderzoek
Communicatie
Overig

2
2
4
5

Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben geen behoefte tot het stellen van
vragen over de uitvoering van de motie-Van Eijs/Kröger over het proactief
aanbieden van een bloedonderzoek (Kamerstuk 28 089, nr. 39).
De leden van de D66-fractie willen graag enkele vragen stellen over de
uitvoering van de motie-Van Eijs/Kröger over het proactief aanbieden van
een bloedonderzoek.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennisgenomen van de
beantwoording van vragen van de leden Van Eijs (D66) en Kröger
(GroenLinks) aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu over de
bloedtest die beschikbaar gesteld wordt aan omwonenden van chemieconcern Chemours (Aanhangsel der Handelingen, vergaderjaar 2017–18,
nr. 205) en de reactie op het verzoek van de commissie voor Infrastructuur
en Milieu over de situatie bij Chemours, naar aanleiding van recente
berichten in de media (Kamerstuk 28 089, nr. 48). Uit deze stukken
concluderen de leden van de GroenLinks-fractie dat de motie zeer beperkt
wordt uitgevoerd en dat de essentie van de motie – namelijk zorgen
wegnemen van mensen over mogelijke blootstelling aan gevaarlijke
stoffen – niet wordt uitgevoerd.
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de stukken behorende bij het schriftelijk overleg over het proactief
aanbieden van een bloedonderzoek. Deze leden zijn tevreden met de wil
van de Kamer om omwonenden in de gelegenheid te stellen om nader
bloedonderzoek uit te laten voeren, maar zij hebben nog enkele vragen bij
het voorstel. Er heeft immers al een steekproef plaatsgevonden. Deze
leden zouden de Staatssecretaris daarom graag nog enkele vragen willen
stellen.
De leden van de PvdD-fractie hebben kennisgenomen van de wijze
waarop de motie Van Eijs/Kröger uitgevoerd wordt, zoals blijkt uit de
beantwoording van de eerder genoemde Kamervragen van de leden Van
Eijs (D66) en Kröger (GroenLinks) en berichtgeving in de media in relatie
tot chemieconcern Chemours.
Afbakening en reikwijdte bloedonderzoek
De leden van de D66-fractie vragen de Staatssecretaris om een nadere
toelichting op de totstandkoming van de keuze voor het aanhouden van
het «blauwe gebied» aangegeven in het bloedonderzoek van het
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) (bijlage bij
Kamerstuk 28 089, nr. 48). In hoeverre is de Staatssecretaris bereid zich in
te zetten om ook bezorgde burgers buiten het blauwe gebied tegemoet te
komen, bijvoorbeeld in de vorm van het aanbieden van een bloedtest?
De leden van de D66-fractie vragen of het mogelijk is om de termijn
waartoe het bloedonderzoek beschikbaar is gesteld op te rekken tot

2

bijvoorbeeld 31 december 2017, om zo meer mensen de ruimte te bieden
er gebruik van te maken. Zo nee, waarom is dat niet mogelijk?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen waarom is gekozen om
uitsluitend mensen in een dergelijk klein gebied aanspraak te laten maken
op een bloedtest. De indieners van de motie, de leden Van Eijs (D66) en
Kröger (GroenLinks) hebben naar mening van deze leden beoogd om juist
zoveel mogelijk zorgen te kunnen wegnemen bij burgers door het
beschikbaar stellen van een bloedtest. Door het nu zodanig te versmallen
neemt de onrust eerder toe dan af. Is de Staatssecretaris bereid om het
gebied verder uit te breiden en inwoners van de betreffende gemeenten in
staat te stellen een bloedtest aan te vragen? Zo nee, hoe motiveert de
Staatssecretaris dat zij de motie niet uitvoert zoals deze bedoeld is?
De leden van de GroenLinks-fractie constateren dat de Staatssecretaris
zich beroept op het gebied dat door de RIVM eerder is geïdentificeerd. Op
basis waarvan is dit gebied afgebakend?
Deze leden constateren dat de Staatssecretaris geen bloedtest aanbiedt
voor mensen die in het verleden in de omgeving rondom chemieconcern
Chemours hebben gewerkt, of door hun werkzaamheden (zoals de
postbode) veelvuldig in de omgeving van Chemours waren, behalve als
de oud-werkgever onvindbaar is. Deze leden vragen aan de Staatssecretaris waarom de verantwoordelijkheid, en daarmee de bijbehorende
kosten, voor een bloedtest bij de (voormalige) werkgevers wordt gelegd.
Vindt hier overleg over plaats met de werkgevers rondom Chemours? Zo
nee, waarom niet? Heeft de Staatssecretaris een indicatie om hoeveel
oud-medewerkers het gaat? Heeft de Staatssecretaris een indicatie om
hoeveel mensen het gaat die beroepshalve veelvuldig in de omgeving van
de fabriek waren?
De leden van de SP-fractie vragen de Staatssecretaris om de Kamer te
informeren over de beoogde doelgroepen voor het bloedonderzoek.
Binnen welke straal rondom de fabriek zullen bewoners worden aangeschreven over de mogelijkheid om bloedonderzoek te laten doen, waarom
wordt er voor deze straal gekozen en op welke wijze worden zij hierover
geïnformeerd? Kunnen de bloedmonsters op overschrijdingen van
gezondheidswaarden van meerdere stoffen worden getest zodat
eventuele stapeleffecten inzichtelijk worden gemaakt? Worden de
bewoners tevens geïnformeerd over de onderzoeken die nog lopen met
betrekking tot – bijvoorbeeld de stoffen die vrijkomen bij de
GenX-technologie?
De leden van de PvdD-fractie merken op dat mensen die in aanmerking
menen te komen voor een bloedtest slechts in de periode tussen
23 oktober en 20 november 2017 de tijd hebben om zich te melden bij hun
gemeente voor de aanvraag van een bloedtest. Deelt de Staatssecretaris
de mening van deze leden dat dit wel een bijzonder korte tijdspanne
betreft, gezien de grote gezondheidsrisico’s die de aanwezigheid van
decapentafluoroctaanzuur/perfluoroctaanzuur (C8/PFOA) in het bloed
geeft en gelet op het feit dat de lozingen zelf ruim veertig jaar hebben
plaatsgevonden, waardoor met name de oud-bewoners en
oud-werknemers uit het gebied minder snel weet hebben van de test? In
gevallen waarin een oud-werkgever niet meer traceerbaar is, heeft uw
ambtsvoorganger aangegeven de gemeenten Dordrecht, Sliedrecht en
Papendrecht te vragen voor die oud-werknemers uit het gebied een test
beschikbaar te stellen. De leden van de PvdD-fractie juichen dit toe. Deelt
de Staatssecretaris gelet op het voorgaande dan echter niet de mening
van deze leden dat het voor de huidige werknemers en oud-werknemers
waarvan de oud-werkgever nog wel traceerbaar is, een onnodig lange en
ingewikkelde procedure is om via de werkgever en arbodeskundige een
test aan te vragen? Worden werkgevers in het gebied waarin de bloedtest

3

beschikbaar is eveneens proactief door gemeenten op de hoogte gebracht
van de mogelijkheden voor (oud-)werknemers om een bloedtest te laten
doen? Denkt de Staatssecretaris niet dat de aanmeldingsperiode voor de
burgers in voorgenoemde situaties niet te krap is gesteld? Zo nee,
waarom niet?
De leden van de PvdD-fractie hebben uit de betrokken gemeenten, met
name Sliedrecht, klachten vernomen van bezorgde burgers die graag in
aanmerking zouden komen voor de test, maar dat zij net buiten de boot
vallen doordat uitsluitend de mensen die van 1970 tot 2012 in het door het
RIVM in het eerste rapport aangegeven blauwe gebied gewoond hebben,
aanspraak kunnen maken op de test. De leden Van Eijs (D66) en Kröger
(GroenLinks) hebben al aangegeven dat zij dit een te krap toepassingsgebied vinden voor de uitvoer van hun motie. Daarnaast voelen bezorgde
burgers die in eerste instantie blij waren met de verruimde mogelijkheden
voor bloedtesten in het gebied zich naar mening van deze leden blij
gemaakt met een dode mus. De leden van de PvdD-fractie scharen zich
hier volledig achter en zijn van mening dat de bloedtest ruimhartig
beschikbaar moet worden gesteld. Giftige stoffen horen niet in ons
drinkwater, ons milieu en zeker niet in ons lichaam. Nu PFOA toch ruim
veertig jaar in het drinkwater heeft gezeten en het Rijk klaarblijkelijk niet in
staat is gebleken om zijn burgers voor deze aanslag op de volksgezondheid en flora- en fauna te beschermen en immer chemiecriminelen
vrij baan geeft door hen de mogelijkheid te geven economisch gewin
boven het belang van de volksgezondheid en het milieu te stellen, zijn
deze leden van mening dat het minste wat de rijksoverheid nu kan doen
het verruimen van het toepassingsgebied is, zodat alle bezorgde burgers
de mogelijkheid hebben om een bloedtest te doen. Graag ontvangen deze
leden hier een reactie op.
Communicatie
De leden van de D66-fractie lezen in antwoord 3 van de Staatssecretaris
op de eerder genoemde schriftelijke vragen van de leden van Eijs (D66) en
Kröger (GroenLinks) dat zij stelt dat er in het effectgebied nog steeds
honderden mensen waarvoor de regeling beschikbaar is, zich niet eerder
hebben laten testen,. De leden van de D66-fractie vragen de Staatssecretaris in hoeverre bevestigd kan worden dat deze mensen bekend zijn met
dit gratis bloedonderzoek. Kan zij nader toelichten hoe deze mensen
proactief benaderd zijn en waarom deze mensen afzien van het gebruik
maken van dit bloedonderzoek?
De leden van de D66-fractie lezen in antwoord 8 op de eerder genoemde
schriftelijke vragen dat de Staatssecretaris stelt dat gemeenten zorgen
voor adequate communicatie naar hun inwoners. Kan de Staatssecretaris
nader toelichten in hoeverre duidelijk is of de doelgroep voor het
onderzoek op deze manier via de gemeenten goed wordt bereikt?
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat de communicatie over deze
bloedtest via lokale media en in huis-aan-huisberichten is gegaan. Deze
leden vragen hoe mensen worden bereikt die in het verleden langjarig
rondom Chemours hebben gewoond, maar nu in andere delen van
Nederland woonachtig zijn. Kan de Staatssecretaris tevens een overzicht
geven van het aantal mensen dat zich nu gemeld heeft voor een
bloedtest?
De leden van de SP-fractie vragen of, en op welke wijze, eerdere resultaten van het RIVM-onderzoek naar bewoners zijn gecommuniceerd. De
leden van de SP-fractie hechten er waarde aan om te benadrukken dat zij
de voorkeur geven aan gedegen informatievoorziening over mogelijke
gezondheidsrisico’s die de industrie in het betreffende gebied met zich
meebrengt. Het bloedonderzoek mag er wat deze leden betreft niet toe

4

leiden dat omwonenden met gezondheidsvragen de gang naar de huisarts
mijden. Voor deze leden is het vooral belangrijk dat duidelijk wordt
gemaakt welke stappen omwonenden kunnen nemen als blijkt dat zij
verhoogde bloedwaarden hebben. De leden van de SP-fractie vragen de
Staatssecretaris daarom om met een duidelijk stappenplan te komen voor
bewoners die een verhoogd risico lopen.
De leden van de PvdD-fractie merken op dat de ambtsvoorganger van de
Staatssecretaris aan heeft gegeven dat de gemeenten zorgen voor
adequate communicatie naar hun inwoners, onder andere via lokale
media en huis-aan-huis-berichten. Hoe denkt de Staatssecretaris dat
hiermee oud-omwonenden en oud-werknemers van bedrijven uit het
gebied die in aanmerking zouden kunnen komen voor de test, op een
proactieve en adequate manier worden geïnformeerd over de mogelijkheden? Deelt de Staatssecretaris de mening van de leden van de
PvdD-fractie dat de beperkte aanmeldperiode voor de bloedtest verruimd
dient te worden? Zo nee, waarom niet?
Overig
De leden van de SP-fractie vragen of het mogelijk is om de uitslagen van
het bloedonderzoek geanonimiseerd met de Kamer te delen, zodat de
Kamer aan de slag kan met het totale resultaat.
De leden van de SP-fractie willen benadrukken dat fabrieken die dergelijke
risico’s veroorzaken überhaupt niet thuishoren in de directe woonomgeving van mensen. Wat deze leden betreft zou het weren van dergelijke
bedrijven dan ook de voorkeur genieten boven het uitvoeren van
bloedonderzoeken achteraf.
De leden van de PvdD-fractie zijn bezorgd over de effecten van lozingen
door chemiebedrijf Chemours/DuPont op mens, dier, natuur en milieu. Zij
blijven zich op het standpunt stellen dat stoffen waarvan niet bewezen is
dat zij onschadelijk zijn voor mens, dier, natuur en milieu, niet geloosd
zouden mogen worden. Dat de (oud-)omwonenden en (oud-)werknemers
uit het gebied rondom Chemours/DuPont zich zorgen maken over de
gezondheidsrisico’s die de aanwezigheid van C8/PFOA in het drinkwater
met zich meebrengen, vinden deze leden dan ook zeer terecht. Daarom
ondersteunen deze leden de motie van de leden Van Eijs/Kröger en de
correcte uitvoer daarvan van harte en onderstrepen zij het belang van
brede toegankelijkheid tot de bloedtest. Nu het kankerverwekkende
C8/PFOA niet meer geloosd mag worden, willen deze leden op basis van
het voorzorgsbeginsel eveneens een verbod op de lozing van stoffen die
vrijkomen bij GenX-technologie. Kan de Staatssecretaris daar op
reageren?
II Reactie van de bewindspersoon

5