Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

25 424

Geestelijke gezondheidszorg

Nr. 395

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 april 2018
Op 5 oktober 2017 heeft u de tussenrapportage van het Schakelteam
personen met verward gedrag ontvangen (Kamerstuk 25 424, nr. 375).
Hierbij stuur ik u, mede namens de Minister van Justitie en Veiligheid en
in afstemming met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, het
tussenbericht van het Schakelteam1, dat aan gemeenten is gericht. Het
tussenbericht is als bijlage verstuurd bij een brief aan de gemeenteraden
waarin het Schakelteam hen verzoekt om in de coalitieakkoorden ambities
op te nemen voor de aanpak van de problematiek rond mensen met
verward gedrag. Met de brief en het tussenbericht biedt het Schakelteam
een overzicht aan van de stand van zaken van de gemeentelijke aanpak
rond personen met verward gedrag. Tenslotte voegt het Schakelteam een
eerste analyse van het RIVM toe van de politiemeldingen. U ontvangt de
stukken bij deze brief. Met deze brief wordt aan de toezegging voldaan
van de Minister van Justitie en Veiligheid, gedaan tijdens het AO Politie
op 15 maart, om uw Kamer over de activiteiten van het Schakelteam te
informeren. In deze brief reageer ik kort op de stukken die naar de
gemeenten zijn verstuurd.
Bevindingen Schakelteam
In de eerste plaats vind ik het goed nieuws dat zoveel gemeenten (88%)
hebben gereageerd op de vragenlijst van het Schakelteam, waarmee de
stand in het land ten aanzien van de aanpak van de problematiek rond
mensen met verward gedrag in kaart wordt gebracht. Het Schakelteam
concludeert uit de respons dat het onderwerp bij gemeenten stevig op de
agenda staat. Dat blijkt ook uit de antwoorden op de vragen. Vrijwel alle
gemeenten hebben een aanpak voor mensen met verward gedrag. Dat
stemt positief. Het Schakelteam zal gemeenten die niet hebben gereageerd of die nog niet werken aan een goed werkende aanpak nogmaals
benaderen.
1

kst-25424-395
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 424, nr. 395

1

Tegelijkertijd stelt het Schakelteam vast dat we er nog lang niet zijn. Op
veel gebieden is nog veel werk te verzetten. Het betreft onder meer het in
positie brengen van ervaringsdeskundigen en familie, het realiseren van
voldoende beschikbaarheid van professionals in de wijk, de beschikbaarheid van gemeentelijke meldpunten voor niet-acute meldingen,
voldoende beveiligde GGZ capaciteit, voorzieningen voor beoordeling van
problematiek en risicotaxatie en passend vervoer. Het Schakelteam
spreekt van een »weerbarstige werkelijkheid». Hoewel gemeenten op
vragenlijsten aangeven ver te zijn om een sluitende aanpak per 1 oktober
gereed te hebben, hoort het Schakelteam van diverse partijen nog te vaak
dat «papier geduldig is». Het Schakelteam spreekt de verwachting uit dat
een goed werkende aanpak voor 1 oktober 2018 niet geheel gerealiseerd
zal worden. Gedragsveranderingen, het overwinnen van cultuurverschillen en het aangaan van een domeinoverstijgende samenwerking
kosten meer tijd dan we zouden willen.
Het is van groot belang dat er de komende maanden een extra inspanning
moet worden geleverd om ervoor te zorgen dat er op 1 oktober 2018
overal in het land een stevig fundament ligt voor gemeenten en hun
partners om op voort te bouwen. Het Schakelteam geeft in het tussenbericht aan waarop hierbij zijn focus zal liggen en wat gemeenten en hun
partners aan ondersteuning kunnen verwachten. De opdrachtgevers
leveren bovenop de lopende projecten concreet een bijdrage aan de extra
inspanning door het financieren van een pool van deskundigen die
gemeenten en hun partners kunnen bijstaan bij het oplossen van concrete
knelpunten («vliegende brigade plus»).
Reactie op bevindingen Schakelteam
Ik sluit me aan bij de oproep van het Schakelteam aan gemeenten en hun
partners om:
– in de coalitieakkoorden een stevige ambitie op te nemen voor het
ondersteunen van mensen met verward gedrag;
– in te zetten op de beschikbaarheid van voldoende professionals met
kennis van verwardheid in de wijk;
– in te zetten op gemeentelijke meldpunten voor niet-acute meldingen;
Ik steun gemeenten en hun partners bij deze opgave, onder meer door de
genoemde vliegende brigade, het actieprogramma mensen met verward
gedrag van ZonMw en door beschikbaar te zijn voor het aanpakken van
gebleken knelpunten op systeemniveau. Ook de meerjarenagenda
Beschermd wonen en maatschappelijke opvang, die ik samen met
partners opstel, kan een grote bijdrage leveren aan de opdracht voor
gemeenten. De doelgroep van deze agenda komt voor een substantieel
deel overeen met de doelgroep mensen met verward gedrag. Vroegsignalering, toegang tot ondersteuning en het realiseren van continuïteit van
zorg en ondersteuning zijn dan ook belangrijke onderdelen van deze
agenda die aansluiten bij de knelpunten die het schakelteam signaleert.
Verbindingen tussen deze agenda en de regionale Schakelteams worden
gelegd en beide trajecten moeten in de toekomst bestuurlijk en in de
uitvoering blijvend samen optrekken.
Op diverse dossiers, zoals passend vervoer, acute GGZ en beveiligde GGZ
nemen de opdrachtgevers van het Schakelteam een actieve rol. Zo
hebben alle betrokken partijen de afgelopen tijd verdergaande afspraken
gemaakt over de inkoop van beveiligde ggz. Tijdens het Bestuurlijk
Overleg van 25 april aanstaande zullen partijen meerdere afspraken
bekrachtigen. Ik zal uw Kamer deze afspraken na het Bestuurlijk Overleg
doen toekomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 424, nr. 395

2

Bij de stukken is een eerste analyse gevoegd van de politiemeldingen.
Tijdens het AO GGZ van d.d. 29 november 2017 heb ik mevrouw
Gerbrands (PVV) toegezegd te bekijken of in het onderzoek meegenomen
kan worden in hoeverre drugs- en medicijngebruik van invloed zijn op
verward gedrag. Na onderzoek bleek dat spoeddiensten deze cijfers niet
bijhouden. Er wordt door SEH’s en/of GGZ crisisdiensten wel geregistreerd of de problematiek drugs- of medicijngerelateerd is, maar de relatie
met verward gedrag wordt daarbij niet gelegd. Zowel drugs- als medicijngebruik kan leiden tot verward gedrag. Cijfers over deze combinatie van
factoren zijn dus niet beschikbaar. Hierdoor zal ook de tweede analyse,
eind september 2018, waarin de politieregistratie zal worden vergeleken
met een aantal andere registraties, hierover geen cijfers bevatten.
Conclusie
Het tussenbericht van het Schakelteam maakt duidelijk dat er in het land
hard gewerkt wordt aan een aanpak ter ondersteuning van mensen met
verward gedrag. Dat blijkt onder andere uit de vele, vaak innovatieve
projecten die bij het actieprogramma Mensen met verward gedrag van
ZonMw worden ingediend. Ook blijkt dat gemeenten en hun partners
worstelen met het borgen van deze initiatieven na afloop van de subsidieperiode en dat gemeenten zich zorgen maken over de situatie na
1 oktober aanstaande, als het Schakelteam stopt. De eerste opgave is
ervoor te zorgen dat de komende maanden optimaal worden benut om
meters te maken en een fundament te leggen voor de toekomst. Het
Schakelteam biedt hierbij ondersteuning, net als de opdrachtgevers.
Daarnaast gebruik ik de komende maanden om met het Schakelteam en
de mede opdrachtgevers vast te stellen wat de opgave is voor de periode
na 1 oktober 2018 en hoe we daaraan het beste invulling kunnen geven.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 424, nr. 395

3