Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1365
Vragen van het lid Karabulut (SP)
aan de ministers voor Wonen, Wijken
en Integratie en voor Jeugd en Gezin,
de staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en
de minister van Justitie over
huwelijksdwang, geweld tegen
vrouwen en meisjes en volle
eerwraakhuizen. (Ingezonden
29 oktober 2009)
1
Wat gebeurt er na een melding van
huwelijksdwang bij een hulpinstantie
of bij de politie?
2
Deelt u de mening dat hulpverleners,
mits zij geen verschoningsrecht
hebben, altijd aangifte moeten doen
van moord, doodslag of
verkrachting? Zo ja, worden
hulpverleners hierover voorgelicht?
Zo nee, waarom niet?
3
Zijn mensen die geen
verschoningsrecht hebben en die
geen aangifte doen van moord,
doodslag of verkrachting strafbaar?
Zo ja, waar bestaat deze straf uit en
hoe vaak komt dit voor? Zo nee, bent
u van mening dat dit strafbaar zou
moeten zijn?
4
Is de beschreven casus in het artikel
«De verkrachting verzwegen» in
Trouw aanleiding voor de politie om

KVR39142
2009Z19900
0910tkkvr1365
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

nader onderzoek te doen naar
genoemde strafbare feiten? Zo nee,
waarom niet?1
5
Staat deze casus op zich of komt dit
vaker voor? Zo ja, hoe vaak?
6
Deelt u de mening van
FORUM-directeur Sadik Harchaoui
dat hulpverleners veel te schuchter
zijn als het gaat om het doen van
aangifte? Hoe gaat u ervoor zorgen
dat er een eenduidig handelingsplan
komt, opdat hulpverleners weten wat
ze moeten doen en tijdig kunnen
handelen wanneer dit soort situaties
zich voordoen?
7
Hoe wordt voorkomen dat de aangifte
van verkrachting een katalysator voor
geweld vormt? Hoe wordt omgegaan
met ouders en andere familieleden,
die mogelijk een bedreiging vormen
voor het slachtoffer?
8
Deelt u de mening dat er binnen een
maand een derde «eerwraakhuis»
moet komen en dat de evaluatie niet
moeten worden afgewacht? Zo nee,
wat gebeurt er met de afgewezen
personen? Worden die elders
opgevangen? Zo ja, waar? Welke
aantallen betreft het en gaat het
hierbij om een vorm van huiselijk
geweld of eergerelateerd geweld?2

9
Waarom zitten de bestaande
«eerwraakhuizen» vol? Is er een
toename in huiselijk en
eergerelateerd geweld of bieden deze
huizen ook opvang aan slachtoffers
van bijvoorbeeld huiselijk geweld?
Zo ja, kunt u dat toelichten?
10
Deelt u de mening van de
vrouwenorganisaties dat Bureau
Jeugdzorg haar medewerkers beter
op moet leiden over hoe om te gaan
met slachtoffers van eergerelateerd
geweld? Zo ja, wat gaat u hieraan
doen en bent u van plan om extra
middelen ter beschikking te stellen?
Zo nee, waarom niet?
11
Kan de Kamer de evaluatie van het
pilotproject eerwraakhuizen, mede
gezien de overvolle opvang, voor het
kerstreces ontvangen? Zo nee,
waarom niet?
12
Bent u bereid deze vragen vóór het
geplande debat van 19 november a.s.
over eergerelateerd geweld te
beantwoorden?
1

Trouw, 21 oktober 2009: «De verkrachting
verzwegen».
NOS, 22 oktober 2009: «Te weinig bedden in
eerwraakhuizen».

2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2903

Antwoord
Antwoord van minister Hirsch Ballin
(Justitie), mede namens de ministers
voor Wonen, Wijken en Integratie,
voor Jeugd en Gezin en de
staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (ontvangen
3 februari 2010)
Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2009–2010, nrs. 725 en
969
1
Wanneer er een melding van
huwelijksdwang bij een hulpinstantie
komt, dient de instantie een
inschatting te maken welke hulp en
interventie het meest adequaat is
voor het (potentiële) slachtoffer.
Kennis van de problematiek en
mogelijke inzet van andere
professionele instanties is daarbij van
belang. In het geval van geweld in
afhankelijkheidsrelaties kan de
professional binnenkort gebruik
maken van de Meldcode Huiselijk
Geweld en Kindermishandeling, die
naar verwachting per 1 januari 2011
wettelijk verplicht zal worden. De
hulpinstantie of politie kan contact
leggen met het Steunpunt Huiselijk
Geweld, voor advies of
ondersteuning. De instantie kan
regelen dat er op een andere manier
hulp wordt ingezet om de situatie te
de-escaleren (bijvoorbeeld via
bemiddeling). Bij mogelijke
eerkwesties en bij onmiddellijke
dreiging moet de politie onverwijld
worden ingeschakeld, en bij
minderjarigen ook het AMK. Bij
mogelijke risico’s of onveiligheid voor
de minderjarige moet de Raad voor
de Kinderbescherming om onderzoek
worden gevraagd. Zo nodig moet
tijdelijke veilige opvang worden
geregeld.
Indien een melding van
huwelijksdwang, bijvoorbeeld via het
AMK of SHG, ter kennis komt van de
politie en er sprake lijkt van enig
strafbaar feit, is er aanleiding om
nader onderzoek te doen.
Op basis van het aldus vergaarde
bewijsmateriaal zal het Openbaar
Ministerie een afweging maken of er
voldoende basis is voor nader
(strafrechtelijk) onderzoek.
Vervolgens wordt over een eventuele
vervolging beslist. Ook indien er geen
sprake is van een strafbaar feit, zal de
politie in dergelijke zaken in
beschouwing nemen of hulpverlening
noodzakelijk is en in samenspraak

met betrokken instanties hieraan
invulling geven. In die gevallen wordt
door de politie een inschatting van de
situatie gemaakt. In dat kader worden
zo nodig maatregelen getroffen om te
voorkomen dat de aangifte leidt tot
escalatie van het conflict. Als op basis
van de risicoanalyse blijkt van
geweldsdreiging voor het slachtoffer
dat aangifte doet, kan het (potentiële)
slachtoffer op vrijwillige basis in een
veilige (nood)opvang worden
geplaatst. Als sprake lijkt te zijn van
een conflictsituatie waarin escalatie
dreigt, maar geen onmiddellijke
geweldsdreiging bestaat, kan de
politie ook een gesprek met de
betrokkenen in kwestie aangaan en/of
andere professionals inschakelen om
conflicten te de-escaleren.
2 en 3
Op grond van artikel 160 van het
Wetboek van Strafvordering (Sv)
geldt voor een aantal misdrijven,
waaronder moord, doodslag en
verkrachting, dat degene die van een
van deze misdrijven kennis draagt,
verplicht is daarvan onverwijld
aangifte te doen. In beginsel kan het
niet voldoen aan de in artikel 160 Sv
opgenomen aangifteplicht
strafrechtelijk worden
gesanctioneerd, wanneer door het
doen van aangifte het misdrijf had
kunnen worden voorkomen of de
gevolgen ervan hadden kunnen
worden afgewend (artikel 136
Wetboek van Strafrecht).
Sommige professionals beroepen
zich in dit soort situaties op hun
verschoningsrecht. Het
beroepsgeheim (verschoningsrecht)
van professionals is echter niet
absoluut. Onder bepaalde
voorwaarden kan een melding
worden gedaan.
In de toekomstige Wet meldcode
huiselijk geweld en
kindermishandeling, die ik samen
met de Staatssecretaris van VWS en
de Minister voor Jeugd en Gezin
voornemens ben in te voeren, zal een
meldrecht voor huiselijk geweld en
eergerelateerd geweld worden
opgenomen, zoals dat nu voor
kindermishandeling is geregeld in de
Wet op de jeugdzorg.
Vooruitlopend op de wet is op
1 februari 2010 het «Basismodel
Meldcode Huiselijk Geweld en
Kindermishandeling» verschenen. Dit
basismodel geeft alle professionals
een instrument in handen dat als
basis dient voor het opstellen van een

code voor de eigen organisatie of
praktijk.
4
Indien een casus zoals beschreven in
het artikel «De verkrachting
verzwegen» in dagblad Trouw (dit is
een andere casus dan de casus Suat)
ter kennis komt van de politie, zal in
de regel voldoende aanleiding
bestaan om nader onderzoek in te
stellen. Uit navraag bij de in het
artikel genoemde persoon blijkt
overigens dat deze voorbeeldcasus
heeft gespeeld in 1983 en dat er
destijds – voor zover kon worden
nagegaan – noch door het slachtoffer,
noch door de hulpverleners, melding
of aangifte is gedaan bij de politie.
Wat deze casus (evenals de casus
Suat) duidelijk maakt is, met welke
dilemma’s hulpverleners in praktijk te
maken krijgen en hoe belangrijk
multidisciplinaire samenwerking
tussen instanties is.
5
Ik verwijs hiervoor naar mijn
antwoord op vraag 5 van uw vragen
van 16 oktober 2009. (Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar
2009–2010, nr. 1364)
6
Ik verwijs hiervoor naar het antwoord
op de vragen 2 en 3. Voor vragen
over het uitwisselen van informatie
met andere beroepskrachten, is een
wegwijzer «huiselijk geweld en
beroepsgeheim «ontwikkeld. Deze
wegwijzer is digitaal beschikbaar via
www.huiselijkgeweld.nl.
7
Zie het antwoord op vraag 1.
8 en 9
Op 18 november 2009 heeft Uw
Kamer een brief van de
Staatssecretaris van Volksgezondheid
Welzijn en Sport ontvangen met
nadere gegevens over de twee pilots
voor meisjes en jonge vrouwen die
slachtoffers zijn of dreigen te worden
van eergerelateerd geweld.1 Daarin
wordt uitvoerig ingegaan op wat er
gebeurt met de meisjes en jonge
vrouwen die niet worden geplaatst (in
totaal 46 meisjes). Bij de intake voor
de opvang wordt vastgesteld of er
sprake is van (eergerelateerde)
geweldsdreiging.
Er is nog onvoldoende zicht op de
oorzaken van de toename van het
aantal aanmeldingen. Omdat de
toename van het aantal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2904

aanmeldingen vooral het afgelopen
half jaar heeft plaatsgevonden, kan
ook nog niet worden ingeschat of
deze trend zich door gaat zetten.
De Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
volgt het aantal meldingen
nauwlettend. Ook wordt met partijen
overlegd om goede afspraken te
maken over wat te doen bij
niet-plaatsing bij de pilot. Op basis
van deze acties wordt besloten of er
nog aanvullende maatregelen nodig
zijn.
10
Van belang is dat instanties als de
Bureaus Jeugdzorg, die in aanraking
kunnen komen met problematiek
waar eer of eergerelateerd geweld
een rol spelen, over voldoende kennis
beschikken om een goede inschatting
te kunnen maken van een zaak ten
behoeve van hun handelen.
Het kabinet creëert hiervoor
randvoorwaarden via onder meer het
programma diversiteit in het
Jeugdbeleid en de Wet verplichte
meldcode «Huiselijk geweld en
kindermishandeling», die naar
verwachting per 1 januari 2011 wordt
ingevoerd.
11
De evaluatie van de tijdelijke opvang
voor meisjes en jonge vrouwen die
slachtoffer zijn of dreigen te worden
van eergerelateerd geweld, was
aanvankelijk eind 2010 gepland, maar
zal nu versneld van start gaan.
Het gaat hier om een inhoudelijke
evaluatie. Voor de langere termijn is
de Staatssecretaris van VWS een
onderzoek gestart naar het stelsel
vrouwenopvang om na te gaan of en
hoe (de financiering van) het huidige
opvangstelsel structureel moet
worden aangepast aan de vraag van
specifieke groepen, zoals slachtoffers
van eergerelateerd geweld.
12
Doordat ik niet tijdig kon beschikken
over de informatie die voor de
beantwoording van de schriftelijke
vragen van Uw Kamer nodig was, is
de aan de beantwoording gestelde
termijn verstreken en is
beantwoording van deze vragen voor
het geplande debat van 19 november
2009 niet mogelijk gebleken.2
1

Kamerstukken II, 2009–2010, 30 388, nr. 35.
Zie ook mijn brief van 9 december 2009
(Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010,
Aanhangsel 967).

2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2905