Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 700 A

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Infrastructuurfonds voor het jaar 2009

Nr. 92

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 april 2009
In antwoord op uw brief van de Vaste Commissie voor Verkeer en Waterstaat d.d. 5 maart 2009, informeer ik u hierbij over de problematiek en
aanpak van het verhardingsonderhoud dit jaar aan het wegdek van
diverse hoofdwegen (onder andere door de vorst) in beheer bij Rijkswaterstaat.
Op ongeveer 0,5% procent van het rijkswegennet is deze winter vorstschade ontstaan op het hoofdwegennet in beheer bij Rijkswaterstaat. Het
asfalt op de rijkswegen ondervindt elk jaar zogeheten winterschade. Door
vorst raken er meer steentjes los van het wegdek dan normaal. Extreem
lage temperaturen komen maar heel weinig voor en veroorzaken grotere
schade. Hoe ouder het wegdek, hoe gevoeliger het is voor vorstschade.
Op een groot aantal van de getroffen wegen zijn inmiddels spoedreparaties uitgevoerd ter grootte van 10 miljoen euro. De wegvakken waar
de veiligheid en doorstroming in het geding kwamen, zijn als eerste
aangepakt. Dit betrof veelal de kleinere gaten en naden, maar ook enkele
stroken waar nieuw asfalt is neergelegd.
Eind januari is besloten dat er aanvullende reparatiewerkzaamheden
uitgevoerd gaan worden ter waarde van 20 miljoen euro. Hierbij worden
ook aangrenzende wegvakken van de getroffen locaties meegenomen in
het onderhoud. Dit vergt een iets langere voorbereidingstijd dan aanvankelijk gedacht. In verband met het spoedeisende karakter van de reparatiewerkzaamheden is contact geweest met Bouwend Nederland. Rijkswaterstaat zal namelijk voor dit werkpakket de uitzonderingsclausule hanteren
van de Europese aanbestedingsregels en zal hier indien noodzakelijk uit
de hand aanbesteden.
In onderstaande tabel treft u de lijst met locaties alwaar conform de
huidige planning deze reparaties nog voor de zomer worden uitgevoerd.
A4 bij Delft (uitgevoerd)
A4 ter hoogte van prins Clausplein (uitgevoerd)
A6 tussen Hollandse brug en knooppunt Muiderberg (uitgevoerd)

KST130482
0809tkkst31700-A-92
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 A, nr. 92

1

A6 tussen Lelystad en Lelystad Noord (uitgevoerd)
A7 tussen Scheemda en Winschoten, (april-juni)
A7 bij Bolsward, (april-juni)
A7 tussen Drachten en Marum, (april-juni)
A7 tussen Heerenveen-Joure-Drachten (april-juni)
A9 tussen Wijkertunnel en Krommenie (april-mei)
A10 bij Zeeburgertunnel (uitgevoerd)
A10 Oost binnenring (mei-juli)
A15 zuidelijke ring Rotterdam (uitgevoerd)
A16 Zuidzijde bij Rotterdam (uitgevoerd)
A28 tussen Meppel en Hoogeveen (april-juni)
A32 bij aquaduct Akkrum, (april- juni)
A1 nabij Eemnes (april-mei)
Verkeer en Waterstaat is begin negentiger jaren begonnen met het
vervangen van de traditionele DAB-deklagen door ZOAB-deklagen om de
veiligheid te vergroten en geluidshinder te beperken. Het merendeel (ca.
95%) van de ZOAB wegen hebben deze vorstperiode zonder schade doorstaan. Met uitzondering van de winter 1996/1997 is de huidige winter de
eerste keer dat oudere ZOAB-deklagen worden blootgesteld aan een lange
vorstperiode met extreem lage temperaturen en veel kortopeenvolgende
temperatuurwisselingen (vorst-dooi). In de winter 1996/1997 was de leeftijd van het oppervlak aan ZOAB-deklagen nog te jong om winterschade te
kunnen verwachten. De eerste toepassingen van ZOAB in het buitenland
dateren van eind negentiger jaren, zodat de daar aanwezige ZOABdeklagen nog te jong zijn voor het ontstaan van winterschade. Uit een
quick scan is gebleken dat in het buitenland geen winterschade is waargenomen. Er zijn ook landen waar geen ZOAB wordt toegepast omdat hier
strenge winters algemeen zijn, zoals bijvoorbeeld in Noorwegen en hoger
gelegen delen van Frankrijk. Verder blijkt dat de omvang van het ZOABareaal zeer beperkt is in landen met vergelijkbare klimatologische omstandigheden, zoals in Duitsland.
Niettemin heeft RWS al de wegvakken met Zeer Open Asfalt Beton (ZOAB)
onderzocht waar vorstschade is opgetreden. Deze zijn gemiddeld 11,8 jaar
oud en dat is iets jonger dan de verwachte gemiddelde levensduur voor
ZOAB van 12 jaar. De reden dat deze wegvakken nu iets korter zijn meegegaan heeft voornamelijk met de verkeersintensiteit te maken en deze
strenge vorstperiode. Een dergelijke strenge vorstperiode kan de levensduur van het ZOAB met ca. twee jaar verkorten. Er is nu geen reden om de
verwachte gemiddelde levensduur van ZOAB bij te stellen. Wegvakken in
de randstad en rechterrijstroken gaan conform deze verwachting korter
mee vanwege het intensievere gebruik door het (vracht)verkeer.
De onderhoudsfilosofie voor ZOAB-wegen om een asfaltdeklaag pas te
vervangen als het einde van de levensduur bereikt is, wordt voorlopig ook
gecontinueerd. Preventief vervangen van wegvakken die nog een korte
levensduur hebben leidt tot hogere onderhoudskosten en meer verkeershinder (vaker wegwerkzaamheden), omdat het in Nederland lang niet
zeker is dat er zich elke winter een strenge vorstperiode voordoet.
V&W participeert momenteel in een grootschalige Internationale
benchmark onder de vlag van CEDR (de Europese organisatie van nationale wegbeheerders) met betrekking tot de kosten en werkwijze van
beheer en onderhoud aan de hoofdwegen. Mochten de resultaten hiervan
aanleiding geven om het onderhoudsbeleid bij te stellen dan zal ik de
Kamer hierover informeren.
Ook in en na de zomer vindt bij RWS regulier verhardingsonderhoud op
het hoofdwegennet plaats. Met de investeringsimpuls vanuit het kabinet
wordt het mogelijk de oudere ZOAB-wegdekken, die door de vorstschade,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 A, nr. 92

2

hun einde levensduur eerder bereikt hebben versneld in 2009 te repareren. De weggebruiker wordt over dit onderhoud via de normale
communicatiekanalen Groot Onderhoud Wegen geïnformeerd. Het
spreekt voor zich dat V&W daarbij de verkeershinder tot een minimum
tracht te beperken. Via de kwartaalrapportages over Groot onderhoud zal
ook de Kamer frequent geïnformeerd worden over de uitvoeringslocaties
en de verkeershinder die daarbij optreedt.
De minister van Verkeer en Waterstaat,
C. M. P. S. Eurlings

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 A, nr. 92

3