Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3714
Vragen van het lid Van Haga (Groep Van Haga) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over medicatie tegen druk op de
gezondheidszorg (ingezonden 15 juli 2022).
Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 18 augustus 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2021–2022, nr. 3645.
Vraag 1
Bent u op de hoogte van het interview met Pfizer CEO Bourla waarin hij zegt
dat de huidige versie van het Comirnaty-vaccin niet meer dezelfde bescherming biedt tegen Omikron als tegen vorige varianten en dat Pfizer afgelopen
maart met een update zou komen, maar dat er pas recent een rolling review
door het Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) voor deze update is
gestart?1, 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u op de hoogte dat Pfizer begin dit jaar een nieuw antiviraal middel op
de markt heeft gebracht met een variant-aspecifieke effectiviteit van 87%
tegen COVID-19-ziekte en dat het middel in de VS groot wordt ingekocht
zodat het voor iedereen beschikbaar is?3
Antwoord 2
Ja.

1

Youtube, 10 januari 2022, «Pfizer CEO: New COVID-19 vaccine that covers Omicron «will be
ready in March»» (https://www.youtube.com/watch?v=lhMbKyDq9_w&t=97s)
2
Pfizer, 15 juni 2022, «Pfizer and BioNTech Provide Update on Rolling Submission to European
Medicines Agency for a Potential Variant-Adapted Vaccine» (https://www.pfizer.com/news/
announcements/pfizer-and-biontech-provide-update-rolling-submission-european-medicinesagency).
3
The New York Times, «White House Pushes to Get Paxlovid Pills in More Covid Patients»
«Hands» (https://www.nytimes.com/2022/05/26/us/politics/paxlovid-white-house-coviddeaths.html).

ah-tk-20212022-3714
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Vraag 3
Heeft u kennisgenomen van het bericht van de Duitse Minister van Volksgezondheid Lauterbach waarin hij zegt het middel in te willen zetten bij
huisartsen in de vroegbehandeling om risicogroepen te beschermen?4
Antwoord 3
Ja.
Vraag 4
Kunt u uitleggen waarom er van dit door de EMA goedgekeurde medicijn
(Paxlovid) slechts één link op de website van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) te vinden was en waarom het middel voor de
Nederlandse markt nog niet beschikbaar is?5
Antwoord 4
Het aantal links op een website vind ik niet zo relevant, het gaat om de
beschikbare informatie die achter een link zit. Op de website van het College
ter Beoordeling van Geneesmiddelen staat ook informatie over de COVIDgeneesmiddelen, deze kunt u vinden via https://www.cbg-meb.nl/
zoeken?trefwoord=paxlovid.
Paxlovid is helaas nog niet voor de Nederlandse markt beschikbaar omdat de
firma Pfizer het niet via de reguliere weg op de Nederlandse markt wil
aanbieden. Om Paxlovid toch voor Nederlandse patiënten beschikbaar te
maken neem ik deel aan de gezamenlijke Europese inkoopprocedure. Over de
voortgang van deze en andere onderhandelingen voor COVID-behandelingen
informeer ik uw Kamer regelmatig, zie ook mijn antwoord op vraag 8. Voor
de onderhandeling over Paxlovid geldt dat de laatste stand van zaken is dat
deze helaas nog niet zijn afgerond.
Vraag 5
Kunt u uitleggen waarom de enige pagina waar iets over het medicijn
Paxlovid op de site van het RIVM te lezen viel, is verwijderd en deze
informatie nog wel op een recente archiefversie is te vinden? Wilt u de
informatie terug laten zetten? Zo niet, waarom niet?6
Antwoord 5
De inrichting van de website van het RIVM is niet aan mij. Ik wil u er in ieder
geval op wijzen dat er veel openbare informatie beschikbaar is over Paxlovid
op de website van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen
(https://www.cbg-meb.nl/onderwerpen/medicijninformatie-medicijn-tegencorona/updates-medicijnen-tegen-corona) en op de website van de Stichting
Werkgroep Antibioticabeleid, waar behandelrichtlijnen voor COVID-19 worden
gepubliceerd.
Vraag 6
Vindt u het niet ook verstandig – gezien de lage effectiviteit en kortere
beschermingsduur van de huidige vaccins en de onzekerheid over het tijdig
beschikbaar komen van nieuwe vaccins, om net als in Duitsland te zorgen
voor tijdige en voldoende voorraden van deze medicatie voor de huisartsen
om zo tenminste de kwetsbare populatie te kunnen beschermen, zeker nu ook
is gebleken dat dat eerder met hervaccinatie niet voldoende is gelukt?
Antwoord 6
Ik deel uw opmerking over de lage effectiviteit en korte beschermingsduur
van de huidige vaccins niet. Vaccinaties beschermen wel degelijk tegen een
ernstig ziekteverloop en mogelijke ziekenhuisopname. Op 2 augustus heeft
het RIVM een nieuwe rapportage7 over COVID-19-ziekenhuisopnames en de
4

Twitterbericht, 3 juli 2022, (https://twitter.com/Karl_Lauterbach/status/1543582226788634624).
EMA, «COVID-19 treatments: authorised» (https://www.ema.europa.eu/en/human-regulatory/
overview/public-health-threats/coronavirus-disease-covid-19/treatments-vaccines/treatmentscovid-19/covid-19-treatments-authorised)
6
Web Archive, «RIVM-pagina: De ziekte COVID-19» (https://web.archive.org/web/
20220628052153/https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/ziekte).
7
RIVM (2022). Zie: https://www.rivm.nl/documenten/covid-19-ziekenhuis-en-intensive-careopnames-per-vaccinatiestatus-in-nederland-opnames
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

vaccinatiestatus van de opgenomen patiënten gepubliceerd. In de afgelopen
acht weken hadden personen van 12 jaar en ouder die de basisserie en
booster gekregen hebben een 49% lager risico op ziekenhuisopname dan
personen die niet gevaccineerd zijn. Voor personen met een herhaalprik is dit
risico 58% lager. Voor IC-opname is dit risico respectievelijk 69% en 71%
lager. De bescherming van vaccinaties is daarmee nog steeds erg goed tegen
ziekenhuisopname en op de IC.
Daarnaast heb ik al meerdere keren geïnformeerd dat zowel ik als mijn
voorgangers maximaal inzetten op het beschikbaar maken van nieuwe
COVID-geneesmiddelen in Nederland. Dat zal ik ook blijven doen, zoals
toegelicht in de recente visie op het COVID beleid (Kamerbrief over lange
termijn aanpak COVID-19), die op 1 april jl. met uw Kamer is gedeeld.
Vraag 7
Kunt u bevestigen dat er een proef voor het middel Paxlovid loopt bij
huisartsen ten behoeve van de inzet in de vroegbehandeling, en zo ja, kunt u
de Kamer informeren wie deze proef coördineert, wanneer deze proef is
afgerond en waar de voortgang kan worden gemonitord?
Antwoord 7
Ik kan bevestigen dat ZonMw uitgebreid heeft gesproken met het Consortium
Huisartsgeneeskunde over een mogelijke studie naar de inzet van Paxlovid. Ik
heb dit studievoorstel altijd met positieve grondslag gevolgd. De meest
recente stand van zaken is dat het studievoorstel is ingetrokken, mede
wegens complexiteiten bij de studieopzet.
Vraag 8
Kunt u bevestigen dat er voor dit middel en voor andere middelen op
EU-niveau met Pfizer wordt onderhandeld? Zo ja, kunt u de Kamer informeren over de status daarvan en kunt u uitleggen waarom de Nederlandse
regering niet rechtstreeks onderhandelt nu dit antivirale middel gezien een
mogelijk opnieuw tegenvallen van de werkzaamheid en/of beschikbaarheid
van de vaccins tegen nieuwe varianten een belangrijke functie op epidemiologisch niveau kan vervullen, vooral nu er volgens het RIVM een nieuwe golf
aan zit te komen?
Antwoord 8
Zoals ik in het antwoord op de vierde vraag aangaf, wordt er inderdaad op
EU-niveau onderhandeld over dit middel. De firma biedt dit middel helaas
nog niet aan via de reguliere route, wat de snelste en veiligste manier zou
zijn om het middel bij patiënten te krijgen. Zolang Pfizer ervoor kiest om
andere belangen boven het patiëntenbelang te stellen, zal ik er alles aan doen
om het middel alsnog via centrale inkoop beschikbaar te maken, maar wel
alleen tegen acceptabele inkoopvoorwaarden. Deze informatie en de details
over de onderhandelingen, alsook de reden dat ik heb gekozen voor een
Europese onderhandeling, heb ik reeds meermaals met uw Kamer gedeeld,
waaronder in de Verzamelbrief COVID-19 (14 juli 2022)8, Kamerbrief met
nadere uitwerking lange termijn aanpak COVID-19 (13 juni 2022)9, Kamerbrief
over de stand van zaken COVID-19 (30 mei 2022)10, antwoorden op Kamervragen over het bericht «Annelies zit al twee jaar in isolatie, maar Nederland is
traag met medicatie voor kwetsbaren» (13 mei 2022)11, antwoorden op
Kamervragen over coronamedicatie voor kwetsbaren (9 mei 2022)12,
antwoorden op Kamervragen over 4e incidentele suppletoire begroting 2022
VWS (4 april 2022)13, Kamerbrief over lange termijn aanpak COVID-19 (1 april
2022)14, Kamerbrief over verslag Schriftelijk Overleg VSO informele
EU-Informele Gezondheidsraad 10 februari 2022 (21 maart 2022)15, Stand van

8

Kamerstuk 25 295, nr. 1927
Kamerstuk 25 295, nr. 1877
10
Kamerstuk 25 295, nr. 1869
11
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 2735
12
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 2656
13
Kamerstuk 36 025, nr. 3
14
Kamerstuk 25 295, nr. 1834
15
Kamerstuk 21 501-31, nr. 656
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

Zakenbrief COVID-19 (15 februari 2022)16, Stand van zakenbrief COVID-19
(14 december 2021)17, in het commissiedebat over langere termijn coronabeleid (16 juni 2022)18, en het commissiedebat over ontwikkelingen rondom het
coronavirus (19 april 2022)19.
Vraag 9
Kunt u uitleggen waarom het RIVM wél het indirecte en uitgestelde effect van
het vaccineren van miljoenen jongeren op de R modelleerde (een modellering
met prognose die geen stand houdt nu de vaccins nauwelijks nog tegen
besmetting en transmissie beschermen), maar het RIVM nu níet het directe
effect modelleert van werkzame medicatie zoals Paxlovid op het verminderen
van de druk op de (intensieve) zorg zoals dat bijvoorbeeld in dit bijgevoegde
onderzoek wel gebeurt, zodat het nu onbekend is of een brede inzet van dit
middel bij de kwetsbare populatie kan zorgdragen voor een ontlasting van de
(intensieve) zorg zonder dat daar ingrijpende en maatschappij-ontwrichtende
non-medische interventies voor nodig zijn?20, 21, 22
Antwoord 9
Het RIVM heeft de directe effecten berekend van antivirale medicatie en deze
op 24 december 2021 met VWS gedeeld. Het RIVM heeft eerder ook een
scenarioanalyse gemaakt van het vaccineren van jongeren, dit betrof geen
prognose.
Vraag 10
Bent u het eens met de stelling dat als goedgekeurde medicatie de druk op
de zorg zodanig kan helpen verlichten en kwetsbare mensen kan beschermen
waar de vaccins dat niet doen, dat met die medicatie ook maatschappijontwrichtende maatregelen kunnen worden voorkomen en dat de effectiviteit
tegen ziekenhuisopname en IC-opname in de RIVM-analyses moet worden
meegewogen? Indien het antwoord bevestigend is, wilt u het RIVM opdragen
om de effectiviteit van deze medicatie ten behoeve van de verlichting van de
druk op de zorg in haar modellen te integreren en daar op korte termijn over
aan de Kamer te berichten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 10
Ik heb al aangegeven dat ik uw analyse over de vermeende nietwerkzaamheid van vaccins niet deel. Daarnaast heb ik ook aangegeven dat ik
mij inspan om geneesmiddelen voor de behandeling van COVID-19 breed
beschikbaar te maken.
Ik heb het RIVM al eerder verzocht om mogelijke effecten van brede
toepassing van Paxlovid en Lagevrio te onderzoeken. Hier ben ik op
24 december 2021 over geïnformeerd, met de kanttekening dat het onderzoek
ging over de periode waarin de Delta-variant in Nederland heersend was en
er nog weinig peer-reviewed informatie over de betreffende middelen
beschikbaar was, waarna ik met het veld het gesprek ben aangegaan over de
bevindingen uit deze rapportage.
Aangaande modellen van het RIVM: veranderingen in kans op ziekenhuisopname of ligduur in het ziekenhuis zoals die het resultaat kunnen zijn van het
gebruik van andere, nieuwe medicatie of betere behandeling worden
meegenomen in de berekeningen.

16

Kamerstuk 25 295, nr. 1775
Kamerstuk 25 295, nr. 1638
18
Kamerstuk 25 295, nr. 1884
19
Kamerstuk 25 295, nr. 1844
20
het Parool, 5 juni 2021, «Jaap van Dissel: «Inenten van kinderen heeft effect»» (https://
www.parool.nl/nederland/jaap-van-dissel-inenten-van-kinderen-heeft-effect~b41bce03/).
21
https://open.overheid.nl/repository/ronl-85e188cf-5221-40b5-968f-3294bced6c44/1/pdf/
CHS210522A%20Catshuis%20-%20Presentatie%20epidemiologisch%20beeld.pdf.
22
Science Direct, juni 2022, «Modeling the population-level impact of treatment on COVID-19
disease and SARS-CoV-2 transmission» (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/
S1755436522000214#!).
17

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4

Vraag 11
Bent u bekend met de modelstudie uit Qatar (zie voetnoot 9), waarin met
cijfers uit de VS en Frankrijk diverse prognoses zijn gedaan en er een
duidelijke conclusie is dat de behandeling van met name oudere leeftijdsgroepen een enorme vermindering op de druk op de klinische en intensieve
zorg levert?
Antwoord 11
Ja, daar ben ik mee bekend. Het is verder niet aan mij om deze studie te
duiden.
Vraag 12
Bent u het eens met de stelling dat als een gerichte preventieve en therapeutische behandeling van mensen die geen baat meer vinden bij nauwelijks nog
werkende vaccins, ook op epidemiologisch niveau de druk op de zorg kan
verlichten, dat dat de voorkeur verdient boven het afkondigen van slechts
ziektegolf-vertragende lockdowns, schoolsluitingen en avondklokken,
maatregelen die misschien even de zorg ontlasten maar onherstelbare schade
kunnen opleveren voor de hele samenleving terwijl ze de kwetsbare groepen
ook niet echt tegen ernstige ziekte beschermen?
Antwoord 12
Ik deel uw analyse niet. Ter bestrijding van de pandemie wordt ingezet op
een breed scala aan beschermende maatregelen, waaronder vaccinatie, inzet
van geneesmiddelen, beschermende hulpmiddelen en de basisadviezen.
Toen de epidemiologische situatie hiertoe noopte, zijn er ook contactbeperkende maatregelen ingezet ter bestrijding van de pandemie; momenteel zijn
er geen contactbeperkende maatregelen van kracht. In het coronabeleid voor
de lange termijn staan de volgende twee doelen centraal: 1) sociaalmaatschappelijke en economische continuïteit/vitaliteit, en 2) toegankelijkheid
van de gehele zorgketen voor iedereen. Bij het bewerkstelligen van deze twee
doelen zal er voortdurend gekeken worden welke maatregelen en interventies, alsook preventieve dan wel therapeutische behandelingen waarover u in
uw vraag rept, hiervoor geschikt zijn. Hierbij worden we geadviseerd door
zowel het OMT, als het nieuw op te richten Maatschappelijk Impact Team
(MIT).
Vraag 13
Wilt u de in de studie uit Qatar (voetnoot 9) genoemde modellen door het
RIVM laten onderzoeken en toepassen en de Kamer de uitkomsten over de te
verwachten werkzaamheid van genoemde medicatie op epidemiologisch
niveau laten weten?
Antwoord 13
Zie antwoord op vraag 10. Mocht ik een nieuwe uitvraag doen dan zal het
RIVM uiteraard de huidige stand van de wetenschappelijke literatuur
meenemen in haar berekeningen.
Vraag 14
Wilt u dat niet, wilt u dan zorgen dat het RIVM, net als iedere andere
wetenschappelijke entiteit in de wereld haar modellen, modelparameters en
de data die zij gebruikt om de werkzaamheid van therapeutische en preventieve medicatie te modelleren in een epidemie transparant en controleerbaar
publiceert zodat afgewogen beslissingen kunnen worden genomen, met
name nu uit deze wetenschappelijke studie blijkt dat er van privacy-gevoelige
data en modelparameters die publicatie onwenselijk zouden maken geen
enkele sprake hoeft te zijn?
Antwoord 14
Ik wil mij graag uitspreken tegen de insinuatie dat het RIVM niet op een
transparante en wetenschappelijke manier te werk gaat. Wetenschappelijke
instituten kunnen niet zonder meer alle gegevens die zij gebruiken publiceren,
omdat hiermee ook bijvoorbeeld privacygevoelige informatie openbaar
gemaakt kan worden. Dat niet alle gegevens publiekelijk beschikbaar zijn
impliceert niet dat het werk niet transparant en controleerbaar is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

5

Vraag 15
Wilt u, gezien het spoedeisende karakter van deze vragen, deze zo spoedig
mogelijk en zonder uitstel beantwoorden en indien u voor het beantwoorden
van een vraag langer nodig heeft dan de reguliere termijn, deze vraag
individueel behandelen?
Antwoord 15
Het is niet gelukt om deze vragen zonder uitstel te beantwoorden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

6