Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

621
Vragen van het lid Van Tongeren (GroenLinks) aan de Ministers van
Infrastructuur en Milieu en voor Wonen en Rijksdienst over mogelijke
staatssteun aan Lelystad Airport (ingezonden 17 november 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur en Milieu) (ontvangen
30 november 2016)
Vraag 1
Kent u het bericht «Staatssteun aan Airport Lelystad ongeoorloofd»?1 Zo ja,
wat vindt u ervan?
Antwoord 1
Ik heb kennisgenomen van het bericht «Staatssteun aan Airport Lelystad
ongeoorloofd», dat als opiniestuk heeft gestaan in de Groningerkrant. Ik ben
het niet eens met het beeld dat in het bericht wordt opgeroepen dat Lelystad
Airport staatssteun zou ontvangen.
Vraag 2 en 3
Klopt het dat er kortingen worden gegeven aan zowel charters als lowcost
airlines? Zo ja, wordt dit gebruikt om maatschappijen die op kostprijs
concurreren met relatief lage luchthaventarieven naar Lelystad Airport te
lokken? Laat dit zich kwalificeren als staatssteun? Zo nee, waarom niet? Hoe
verhoudt zich het aantrekken van nieuwe luchtvaartmaatschappijen naar
Lelystad Airport tot de afspraken in het Aldersakkoord, waarin is overeengekomen dat Lelystad Airport alleen is bedoeld om Schiphol Airport te
ontlasten, en zoals ook is uitgesproken in de motie-Geurts/De Rouwe?2
Hoe verhouden zich de gegeven kortingen bij Lelystad Airport tot de
Europese staatssteunregels?
Antwoord 2 en 3
Het beleid van mijn ministerie is erop gericht om Schiphol selectief te
ontwikkelen voor mainportgebonden verkeer en Lelystad als luchthaven waar
een deel van het niet-mainportgebonden verkeer kan worden geaccommodeerd. In de Verzamelbrief Schiphol van 17 november 2016 (Tweede Kamer,

1

Website Groninger krant, 13 november 2016 (http://www.groningerkrant.nl/2016/11/staatssteunaan-airport-lelystad-ongeoorloofd/)
2
Kamerstuk 31 936, nr. 183

ah-tk-20162017-621
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

vergaderjaar 2016 – 2017, 29 665, nr. 234) heb ik uw Kamer geschetst hoe het
selectiviteitbeleid eruit ziet. Ik heb daarbij drie onderdelen onderscheiden:
1. Het scheppen van voldoende regionale luchthavencapaciteit door het
Rijk ten behoeve van niet- mainportgebonden verkeer met een omvang
van totaal 70.000 vliegtuigbewegingen;
2. Het door Schiphol vorm te geven stimuleringsbeleid ter benutting van
de schaarse capaciteit op Schiphol door mainportgebonden verkeer;
3. Het opstellen van een formele overheidsmaatregel voor de verdeling van
verkeer tussen Schiphol en Lelystad.
De vraag over eventuele kortingen voor charters en lowcost airlines heeft
betrekking op het tweede onderdeel van het selectiviteitbeleid, te weten het
stimuleringsbeleid door Schiphol. Schiphol heeft in het Ondernemingsplan
Lelystad Airport aangegeven dat de tarieven voor Lelystad Airport relatief
laag zullen zijn en concurrerend met die van de andere regionale luchthavens
in Nederland en in aangrenzende gebieden (in Duitsland en België). In
hoeverre daarbij gebruik wordt gemaakt van kortingen is op dit moment niet
bekend. Duidelijk is wel dat het beleid, ook van Schiphol, erop gericht is om
niet-mainportgebonden verkeer te verplaatsen van Schiphol naar Lelystad.
Het prijsbeleid van Schiphol zal dan ook – passend binnen de regelgeving
daarvoor – daar op gericht zijn.
Het hanteren van eventuele kortingen als zodanig vormt in beginsel geen
(onrechtmatige) staatssteun. Er is ruimte voor kortingen binnen de nationale
en Europese mededingingsregels. Het vaststellen van tarieven en kortingen is
voorbehouden aan de exploitant van de luchthaven. Die moet zich hierbij
houden aan de geldende wettelijke kaders. Als in een voorkomend geval
buiten deze kaders wordt getreden, zullen instanties als de Autoriteit
Consumenten Markt (ACM) en de Europese Commissie hiertegen op kunnen
treden.
Vraag 4
Wat zijn de winstverwachtingen van Groningen Airport Eelde en Maastricht
Aachen Airport op korte, middellange en lange termijn? Wat zijn de winstverwachtingen van Lelystad Airport?
Antwoord 4
Het beeld voor de drie luchthavens is als volgt:
– Maastricht Aachen Airport: na een onderzoek naar de toekomst van de
luchthaven heeft de provincie Limburg in 2014 besloten de luchthaven
over te nemen om daarmee een faillissement te voorkomen. Op grond
van haar toekomstplan heeft de provincie een investeringsprogramma
voor de luchthaven opgesteld (en wordt gewerkt aan de uitvoering
daarvan), de luchthavenontwikkeling qua organisatie gescheiden van de
luchthavenexploitatie en een aanbesteding voor de exploitatie afgerond.
De gekozen exploitant van de luchthaven (Trade Centre Global Investments B.V.) verwacht binnen tien jaar winst te maken.
– Groningen Airport Eelde: de exploitatie van de luchthaven kent jaarlijks
een tekort. Dat is ook de reden dat de aandeelhouders van de luchthaven
(provincies Drenthe en Groningen en gemeenten Assen, Groningen en
Tynaarlo) een strategische verkenning hebben uitgevoerd naar de
toekomst van de luchthaven. De verkenning is in oktober 2016 door de
aandeelhouders openbaar gemaakt. Er zijn drie beleidsalternatieven in
kaart gebracht voor de toekomst van de luchthaven. De planning is dat
eind 2016 door provinciale staten en gemeenteraden een besluit wordt
genomen welk alternatief men wil realiseren. Afhankelijk van de keuze kan
door de exploitant van de luchthaven een inschatting worden gemaakt
van de winstverwachtingen voor de komende jaren.
– Lelystad Airport: Schiphol Group heeft in het Ondernemingsplan Lelystad
Airport uit maart 2014 aangegeven: «Uitgaande van het base case
scenario voor marktontwikkeling is vanaf 2028 een positieve exploitatie
mogelijk, bij ongeveer 16.000 vliegtuigbewegingen en 2,4 miljoen
passagiers per jaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2